Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 ΕIΣAΓΩΓH Η έννοια της ορθογραφίας Η ορθή γραφή των λέξεων µιας γλώσσας, η ορθογραφία, είναι ο καθιερωµένος συµβατικός σε κάθε γλώσσα τρόπος γραφής κάθε λέξης σύµφωνα µε ορισµένες αρχές: την ετυµολογική-ιστορική προέλευση κάθε λέξης και τη γραµµατικοσυντακτική της λειτουργία. Η πρώτη αφορά στη ρίζα µιας λέξης και στα στοιχεία που την περιβάλλουν αποτελώντας το θέµα µιας λέξης, η δεύτερη αφορά σε στοιχεία που δηλώνουν λειτουργίες γραµµατικές (ενικός-πληθυντικός, αρσενικό-θηλυκό-ουδέτερο, ενεργητική-µεσοπαθητική φωνή, ενεστώτας-αόριστος κ.ο.κ.) ή συντακτικές (υποκείµενο-αντικείµενο, α πρόσωπο-β πρόσωπο-γ πρόσωπο, προσδιορίζον-προσδιοριζόµενο κ.λπ.) αποτελώντας συνήθως τα ληκτικά στοιχεία µιας λέξης (κατάληξη, παραγωγικό επίθηµα κ.ά.). Παραδείγµατα: α) ρίζα: οικ-, θέµα: κατοικ-, οικολογ-, συνοικ-, γραµµατικοσυντακτικά στοιχεία/«κατάληξη»: (κάτοικ)-ος, (κατοικ)-ώ, (κατοικ)-ία, (οικολόγ)-ος, (οικολογ)-ία, (οικολογ)-ικός, (συνοικ)-ία, (συνοικ)-ισµός, β) ρίζα: λειπ- / λοιπ- / λιπ- (µεταπτωτικές βαθµίδες της ρίζας), θέµα: εγκαταλειπ-, υπολοιπ-, ελλιπ-, λιποθυµ-, γραµµατικοσυντακτικά στοιχεία / «καταλήξεις»: (εγκαταλείπ)-ω, (εγκατάλειπ)-ση (εγκατάλειψη), (υπόλοιπ)-ο, (ελλιπ)-ής, (λιποθυµ)-ώ. Ας σηµειωθεί ότι στο ξεκίνηµά τους οι λέξεις µιας γλώσσας δηλώνονται σε όλα τα συστατικά τους (ρίζα θέµα καταλήξεις) µε συµβατικό τρόπο. Το -οι- στη ρίζα οικ- (οικ-ία, οίκ-ος) ή το -ι- στην κατάληξη -ία (φιλ-ία, οµιλ-ία) θα µπορούσε να έχει δηλωθεί διαφορετικά. Ωστόσο, από τη στιγµή που καθιερώνεται συµβατικά ως δηλωτική της ρίζας ή του θέµατος ή της κατάληξης, µια συγκεκριµένη γραφή συνδέεται µε τη φυσιογνωµία της λέξης, αποτελεί διαφοροποιητικό και αναγνωριστικό της σηµασίας στοιχείο, που δεν µπορεί να αλλάξει αυθαίρετα (για απλοποίηση, ευκολία κ.λπ.), εκτός αν προκύψουν αλλαγές από νεότερες ετυµολογικές έρευνες. Συνιστά στοιχείο της ιστορικής προέλευσης και φυσιογνωµίας µιας λέξης µε λειτουργικό ρόλο: τη δήλωση µιας ορισµένης βασικής («ετυµολογικής» ή «αρχικής») σηµασίας. Έτσι λ.χ. η γραφή οικ- συνδέεται στην Ελληνική µε τη βασική σηµασία της «κατοικίας» και µε ό,τι έχει σχέση µ αυτήν: οικ-ογένεια, οικ-ονοµία, συν-οικ-ία, έν-οικ-ος, µέτ-οικ-ος, οικ-οτροφείο, οικ-ολογία κ.τ.ό. Ενώ µια άλλη γραπτή δήλωση, µια άλλη ορθογραφία, µε -ει- λ.χ. ή µε -ι-, θα οδηγούσε σε άλλη λεξική οικογένεια, σε άλλο λεξικό πεδίο οµορρίζων, σε άλλη ρίζα και σε άλλη σηµασία. Έτσι, η ρίζα εικ- παραπέµπει στα εικ-όνα, εικ-άζω, απεικ-ονίζω, εικ-ασία κ.λπ., η ρίζα ικ- παραπέµπει στα ικ-ανός, ικ-έτης, άφ-ικ-ση (άφιξη) κ.ο.κ. Με άλλα λόγια, έχουν και οι λέξεις µιας γλώσσας την ιστορία τους, που συνδέεται τόσο µε τη γραφή τους (τη συµβατική ορθογραφία τους) όσο και µε τη σηµασία τους, που έχει δηλωθεί από µια συγκεκριµένη γραφή. Και το κυριότερο, συνδέεται, κατά κανόνα, µε µια ολόκληρη οµάδα λέξεων, συχνά πολύ µεγάλη σε αριθµό, τα καλούµενα οµόρριζα. Αυτή η ιστορική-ετυµολογική-σηµασιολογική, συµβατικά καθιερωµένη γραφή κάθε λέξης θεωρείται η ορθή γραφή της σε συγκεκριµένη γλώσσα, η ορθογραφία µιας λέξης, που δεν επιτρέπεται να παραβιασθεί από τα άτοµα µιας γλωσσικής κοινότητας. Η αν-ορθογραφία, δηλαδή η παραβίαση του καθιερωµένου τρόπου γραφής µιας λέξης σε συγκεκριµένη γλώσσα, εκθέτει τον γράφοντα γλωσσικά και, κατ επέκταση, µορφωτικά, δηλαδή κοινωνικά, προκαλώντας δυσάρεστες εις βάρος του εντυπώσεις. Το να γράψεις σε ένα έγγραφο ή σε µια επιστολή ή σε µια αίτηση το κατοικία ως «κατεικία» (!) ή «κατικία» (!) ή «κατικοία» (!) ή όπως αλλιώς, γεννά πρόβληµα στον γράφοντα, γιατί προσκρούει στο ορθογραφικό αίσθηµα που έχει διαµορφωθεί σε µια γλωσσική κοινότητα για την αποδεκτή και θεωρούµενη ορθή γραφή των λέξεων, που αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της γραπτής γλωσσικής επικοινωνίας σε κάθε γλώσσα. Ιστορική-ετυµολογική ορθογραφία Απ όσα είπαµε είναι φανερό ότι, όταν ο αγγλόφωνος γράφει knight /n it/ «ιππότης» ή enough /in f/ «αρκετά» ή όταν γράφει ο γαλλόφωνος est /e/ «είναι» ή bureau /bür½/ «γραφείο» ή όταν γράφει ο γερµανόφωνος schwierig /sÿvίrix/ «δύσκολος» ή Deutsch /d½itsÿ/ «Γερµανός», ακολουθεί έναν συµβατικό στη γλώσσα του, ιστορικά καθιερωµένο τύπο γραφής της λέξης, µια γραφή που θεωρείται

2 ορθή, και που πηγάζει από την προέλευση (ετυµολογία) της λέξης, από την ιστορική της καταγωγή, η οποία προσδιορίζει και τη λεγόµενη ιστορική ορθογραφία ή ετυµολογική ορθογραφία κάθε λέξης. Σε γλώσσες µε µακρά ιστορική διαδροµή, είναι προφανές και επόµενο η ιστορική ορθογραφία να διαφέρει από την προφορά µιας λέξης, να διαφέρει από τη σηµερινή φωνολογική ή φωνητική υπόσταση µιας λέξης. Να διαφέρει δηλαδή η ιστορική-ετυµολογική γραφή της από τη φωνολογική γραφή της ή από την, ακόµη πιο πιστή, σηµερινή προφορά και γραφή της λέξης, τη φωνητική γραφή της. Έτσι λ.χ. γράφουµε στα Ελληνικά κατοικία (ετυµολογική-ιστορική ορθογραφία), ενώ θεωρητικά! θα µπορούσαµε να γράφουµε κατικία (φωνολογική ορθογραφία), αποδίδοντας την προφορά της λέξης, ή να γράφουµε κατικÿία (φωνητική ορθογραφία), αποδίδοντας ακόµη πιο πιστά την προφορά της λέξης (π.χ. την ουρανική / µαλακή προφορά του κ προ του ι µε ένα κÿ αντί του απλού κ). Τα προβλήµατα που θα προέκυπταν από µια τέτοια ορθογράφηση των λέξεων είναι εµφανή: α) θα καταλυόταν η ιστορική φυσιογνωµία και ταυτότητα κάθε λέξης, β) θα σκοτιζόταν η ετυµολογική-σηµασιολογική συνάφεια των λέξεων, δηλαδή τα «πεδία» των οµορρίζων που αποτελούν συγχρόνως σηµασιολογικές συστάδες, «ετυµολογικές οικογένειες». Στην πρώτη περίπτωση, θα χανόταν για τη γραπτή απεικόνιση της γλώσσας και τη γραπτή γλωσσική επικοινωνία εν γένει η ιστορική προέλευση και «εθνικότητα» κάθε λέξης. Ο ελληνικός δήµος (έτσι γραµµένος µε - η-) είναι που έδωσε τη δηµοκρατία, που πέρασε µε τη σειρά της ως έννοια και ως λέξη σε άλλους λαούς και άλλες γλώσσες ως démocratie, democracy κ.τ.ό. Γράφοντας φωνητικά και απλοποιηµένα δίµος (µε -ι-) και διµοκρατία, θα αλλοιωνόταν το ετυµολογικό ίνδαλµα και µαζί η ιστορική προέλευση της λέξης, ενώ συγχρόνως θα προέκυπτε σύγχυση και αποµάκρυνση από το ελληνικής προελεύσεως democracy. Θα συνέβαινε µάλιστα το εξής τραγελαφικό: η ξένη γλώσσα να δηλώνει την ορθή (µε e/é = η) εικόνα της λέξης, η δε Eλληνική να τη στρεβλώνει (µε ι αντί η)! Συγχρόνως, θα στρέβλωνε και θα διασπούσε ολόκληρο το ετυµολογικό πεδίο που συνδέεται µε την αρχαία λέξη δήµος: τα δηµότης, δηµοτικός, δηµόσιος, δηµοσιογράφος, δηµογραφικός, αλλά και Ακάδηµος-Ακαδηµία, πάνδηµος, απόδηµος και επιδηµία και ενδηµία και ηµοσθένης κ.ά. Εποµένως, κάθε ριζική απλοποίηση εν ονόµατι µιας φωνητικής ορθογραφίας, στην οποία όλα τα /i/ (ι, η, υ, ει, οι, υι) θα γράφονταν ως ι και όλα τα /e/ (ε, αι) ως ε και τα /ο/ (ο, ω) ως ο κ.λπ., θα αποτελούσε άστοχη αλλοίωση της ιστορικής προέλευσης και της ετυµολογικής-σηµασιολογικής συνάφειας των λέξεων, µια πραγµατική ανατροπή αυτού που αιώνες πολιτισµού και ιστορικής εξέλιξης κληροδότησαν στη γλώσσα µέσω της γραφής και της ορθογραφικής απεικόνισης των λέξεων. Θα επρόκειτο στην πράξη για µια αλόγιστη καταστροφή της οικολογίας της γλώσσας, δηλαδή της ορθογραφικής πολυµορφίας και ποικιλίας των φυσικών γλωσσών, που αντικατοπτρίζει την ποικιλία της σκέψης και της θέασης του κόσµου από κάθε λαό, εν προκειµένω από τους Έλληνες. Αλλά µια τέτοια υπεραπλουστευτική «λαίλαπα» δεν θα ήταν παρά το αποτέλεσµα µιας απλοϊκής στάσης απέναντι στο «πνευµατικό θαύµα» που συνιστά κάθε ανθρώπινη γλώσσα και κάθε γραπτή παράστασή της. Στην οξύτητα και στις ακρότητες που επικράτησαν στη διαµάχη του γλωσσικού ζητήµατος, και µάλιστα στην πρώιµη φάση (στις αρχές του 19ου αιώνα), άξιοι λόγιοι και πατριώτες, κυρίως ο Αθανάσιος Ψαλίδας και ο Ιωάννης Βηλαράς, υποστηρίζοντας µαζί µε αρκετούς άλλους την ανάγκη χρήσεως της απλούστερης «κοινής» γλώσσας (της δηµοτικής), ταύτισαν τη δηµοτική µε µια δικής τους εµπνεύσεως φωνητική ορθογραφία (αναλύεται στη Ροµεηκη γλοσα του Βηλαρά που δηµοσιεύτηκε το 1814). Για τον Ψαλίδα η ιστορική ορθογραφία είναι «στραβογραφηα» (sic), κατηγορεί όσους «ξανατηπονουν τους παληους Εληνες σηνγραφιαδες» (εννοεί κυρίως τον Κοραή) και αναφέρει για το κίνητρό τους ότι «η αληθηνη ετηα ηνε να γηοµησουν τη σακουλα τους η κε να δηξουν οτη στην ξενητηα οπου επηγαν κατη εµαθαν». Ο Βηλαράς µάλιστα φθάνει να υποστηρίζει, για την εποχή του, ότι η γλώσσα (οµιλία αλλά και γραφή) γίνεται «µε τη γραµατικη στο νου, οχη στο χερη» και ότι αφού γραφτούν πολλά βιβλία θα «ηµπορεσουµε να τα σηναξουµε για να σχηµατησοµε τους ανανκεους κανονες». Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για µια πρόχειρη, εµπειρική και ανιστορική προσέγγιση, που συγχέει τη γλώσσα (φωνητική προφορά και γραµµατικοσυντακτική δοµή) µε την ορθογραφία της, και εξαρτά τη δηµοτική από µια φτιαχτή φωνητική ορθογραφία!

3 Ας σηµειωθεί επ ευκαιρία ότι παρόµοιας τάξεως είναι και η από καιρού εις καιρόν «ανακαλυπτόµενη» και προτεινόµενη από µερικούς (συνήθως ανυποψίαστους για την ουσία και τη σηµασία τέτοιων θεµάτων) χρήση του λατινικού αλφαβήτου! Μολονότι το λατινικό αλφάβητο δεν είναι παρά το δυτικό ελληνικό αλφάβητο, το αλφάβητο της Χαλκίδας, µε µικρές παραλλαγές σε ορισµένα γράµµατα, άρα δεν είναι για µας ζήτηµα εθνικής ευαισθησίας η µη χρησιµοποίησή του, ωστόσο το αλφάβητο στο οποίο γράφεται η ελληνική γλώσσα από την πρώτη αλφαβητική ελληνική επιγραφή, την επιγραφή του ιπύλου (8ου αι. π.χ.), µέχρι σήµερα και το οποίο έχει άρρηκτα συνδεθεί µε τον ελληνικό πολιτισµό, τα ελληνικά κείµενα και την ελληνική γλώσσα δεν µπορεί να αλλάξει µε το αβαρές αιτιολογικό της ευκολίας! Ούτε οι Κινέζοι, ούτε οι Ιάπωνες, ούτε οι Ινδοί, ούτε οι Άραβες, ούτε οι Εβραίοι, ούτε οι Γεωργιανοί, ούτε τόσοι άλλοι λαοί άλλαξαν ποτέ τη (συχνά πολύ δύσκολη) γραφή τους για λόγους ευκολίας ή άλλων σκοπιµοτήτων. Ορθογραφικές ρυθµίσεις και ορθογραφικές αλλαγές Επιτρέπονται ρυθµιστικές επεµβάσεις στο ορθογραφικό σύστηµα που έχει καθιερωθεί σε µια γλώσσα; Επιτρέπονται ορθογραφικές απλουστεύσεις, ώστε να καταστεί η ορθογραφία µιας γλώσσας ευκολότερη; Μέχρι ποιου σηµείου; Με ποιους όρους; Ποιοι νοµιµοποιούνται να προτείνουν ή να επιβάλουν τέτοιες απλουστεύσεις; Είναι αρµοδιότητα µιας σχολικής γραµµατικής; Και άπαξ και καθιερωθεί η ορθογραφία µιας λέξης είτε από µια εκπαιδευτική αρχή (επίσηµη σχολική γραµµατική λ.χ.) είτε από τη συνήθη χρήση της είτε από επιστηµονικές απόψεις περί της ετυµολογίας µιας λέξης που ίσχυσαν κάποτε, επιτρέπεται να αλλάξει η ορθογραφία µιας λέξης ή µιας οµάδας ή οικογένειας λέξεων (οµορρίζων); εν υπάρχει αµφιβολία ότι η ορθογραφία των λέξεων µιας γλώσσας, όπως άλλωστε και η ίδια η γλώσσα (ως σύστηµα γλωσσικών σηµείων), είναι προϊόν συµβάσεως. Είναι συµβατική. Άρα, όπως και η γλώσσα υπόκειται σε µεταβολές, έτσι µπορούν να γίνουν µεταβολές και στην ορθογραφία. Ενώ όµως οι µεταβολές στη γλώσσα γίνονται ασυνείδητα από τους οµιλητές µιας γλώσσας και περνάει πολύς χρόνος µέχρι να καθιερωθούν, δηλαδή να γίνουν αποδεκτές από όλα τα µέλη µιας γλωσσικής κοινότητας, προκειµένου για τις µεταβολές στην ορθογραφία, αυτές αποφασίζονται από επιστηµονικά όργανα και εκπαιδευτικές αρχές και γίνονται «έξωθεν», στο πλαίσιο αυτού που ονοµάζεται «γλωσσικός σχεδιασµός». Έτσι, προκειµένου για την ορθογραφία των λέξεων της Ελληνικής, άλλοτε η Ακαδηµία Αθηνών, άλλοτε (όταν συντάχθηκε η σχολική γραµµατική της δηµοτικής) επιστήµονες γλωσσολόγοι και φιλόλογοι ανέλαβαν να ρυθµίσουν ζητήµατα ορθογραφίας που είτε εµφάνιζαν µείζονες δυσκολίες είτε αποτελούσαν αντικείµενο διαφωνίας των επιστηµόνων (ως προς την ετυµολογική προέλευσή τους, άρα και ως προς την ορθογραφία τους) είτε η συνήθεια στη χρήση τους είχε καθιερώσει διαφορετική γραφή από την ετυµολογικά ορθή είτε γράφονταν µε περισσότερους τρόπους κ.λπ. Στις περιπτώσεις αυτές, χάριν της οµοιοµορφίας στη γραφή των λέξεων, που είναι απαραίτητη στην εκπαίδευση, τη διοίκηση, στον Tύπο, στην επιστήµη, σε όλες εν γένει τις µορφές της επίσηµης γραπτής επικοινωνίας, επιχειρήθηκαν ρυθµίσεις που διατηρούσαν µεν την αρχή της ετυµολογικής-ιστορικής ορθογραφίας αλλά κινούνταν προς την κατεύθυνση της απλογράφησης για λόγους ευκολίας, µε τελικό στόχο πάντοτε την οµοιόµορφη ορθογράφηση των λέξεων. Έτσι καθιερώθηκαν οι γνωστοί απλουστευτικοί κανόνες, ότι λ.χ. όλα τα παραθετικά επιθέτων και επιρρηµάτων γράφονται πάντοτε µε -ο- (ευκολότερος, ευκολότατος) και όχι µε -ω- (ευκολώτερος, ευκολώτατος), που ήταν ο κανόνας ορθογραφίας των λέξεων της αρχαίας, εφόσον της καταλήξεως - ότερος / -ότατος προηγείτο βραχύ φωνήεν (όπως στην περίπτωση του επιθέτου εύκολος). Ή γράφτηκαν µε ένα -ρ- τα νεότερα σύνθετα λέξεων που άρχιζαν από ρ-: ρούχο ασπρόρουχα (όχι ασπρόρρουχα), ενώ ρέπω ισόρροπος, αντίρροπος, ετοιµόρροπος. Ιδίως απλογραφήθηκαν ξένης προελεύσεως λέξεις (δάνεια) ή παραγωγικές καταλήξεις της Ελληνικής: καβγάς (αντί του παλαιότερου καυγάς), αφού η λέξη προέρχεται από το τουρκικό kavga που δεν δικαιολογεί γραφή µε δίφθογγο -αυ-. Eπίσης γράφτηκαν τα -πουλο /

4 -πουλα (βοσκόπουλο / βοσκοπούλα) µε ένα -λ-, µολονότι προέρχονται από το λατινικό pullus («νεοσσός»). Οι απλουστευτικές ρυθµίσεις έγιναν κυρίως µε δάνεια της Ελληνικής από ξένες γλώσσες και, δευτερευόντως, σε ελληνικές λέξεις που επέστρεψαν στην Ελληνική αφού πρώτα υπήρξαν δάνεια της Ελληνικής σε άλλες γλώσσες. Πρόκειται για τις λέξεις που χαρακτηρίζονται ως αντιδάνεια. Επίσης απλουστεύθηκαν λέξεις της Ελληνικής που λόγω διαφόρων φωνητικών µεταβολών δεν είναι εύκολη η ταύτισή τους µε τις αρχικές λέξεις απ όπου ξεκίνησαν. Aπλογραφήθηκαν ακόµη οι µεταγενέστερες λέξεις ξένης προέλευσης. Παραδείγµατα: Απλογραφήθηκε µε -ε- η λέξη τρένο, η οποία παλιότερα γράφτηκε ως τραίνο προερχόµενη από το γαλλικό train. Απλογραφήθηκε η λέξη καρό µε ένα -ρ- και -ο-, η οποία παλιότερα γράφτηκε ως καρρώ, αποδίδοντας πιστά το γαλλικό carreau απ όπου προέρχεται. Οµοίως απλογραφήθηκε η λέξη τζίρος µε -ι-, η οποία αποτελεί αντιδάνειο της Ελληνικής, αναγόµενη στο γύρος µέσω του ιταλικού giro (από λατινικό gyrus). Απλογραφήθηκαν επίσης λέξεις όπως κουκί µε ένα -κ- (έναντι του παλαιότερου κουκκί, αφού προέρχεται από το κοκκ-ίον, υποκοριστικό του κόκκος), αγόρι µε -ο- (ενώ προέρχεται από το άγουρος < ôωρος, που υπαγορεύει την ορθογράφησή του ως αγώρι), τσιπούρα µε ένα -π- (µολονότι προέρχεται από το ππουρος) κ.λπ. Tέλος, απλογραφήθηκαν λέξεις όπως παγόνι (αντί παγώνι), µάπα (αντί µάππα), πάτρονας (αντί πάτρωνας) κ.ά. λόγω της ξενικής τους (λατινικής) προελεύσεως. Το σκεπτικό για την απλουστευµένη ορθογράφηση των ξένων λέξεων είναι εµφανές και πειστικό: δεν είναι σωστό ο Έλληνας οµιλητής να απαιτείται να γνωρίζει την ξένη λέξη (train, carreau) για να γράψει σωστά τη δάνεια λέξη στα Ελληνικά! Το πρόβληµα πρόβληµα συνέπειας και συνέχειας είναι µε τις δύο άλλες κατηγορίες λέξεων. Το ελληνικό γύρος που έδωσε το τζίρος (µέσω της Ιταλικής) θα γραφεί απλοποιηµένα µε τρόπο που αλλοιώνει το ετυµολογικό ίνδαλµα της ελληνικής λέξης από την οποία προέρχεται; Η συνέπεια προς το ισχύον σύστηµα ιστορικής-ετυµολογικής ορθογραφίας θα παραβιασθεί εδώ για λόγους ευκολίας; Και θα γράψουµε -απλογραφηµένα στα Ελληνικά µοτοσικλέτα µε -ι-, όταν οι ξένοι διατηρούν το -υ- της Ελληνικής, γράφοντας τη λέξη µε το «ελληνικό y» (ygrec), δηλ. motocyclette; Πώς θα δικαιολογήσουµε επίσης επιστηµονικά την απλογράφηση καθαρώς ελληνικών λέξεων, µε το σκεπτικό ότι στο πέρασµα του χρόνου τόσων αιώνων έχουν υποστεί φωνητικές µεταβολές, που είναι το πιο φυσικό και σύνηθες γνώρισµα κάθε γλώσσας; Είναι τόσο δύσκολο στο τεράστιο πλήθος των ελληνικών λέξεων που µαθαίνουµε την ορθογραφία τους να θυµόµαστε και ότι η λέξη αγώρι, που προέρχεται από το άγουρος / άωρος, γράφεται µε -ω-; Εδώ είναι ο κατάλληλος χώρος να θέσουµε ένα µείζον θέµα της ορθογραφίας της ελληνικής γλώσσας, που απασχολεί όχι µόνο τη λεξικογραφία αλλά και την εκπαίδευση και την επιστήµη και κάθε προσεκτικό και ευαίσθητο χρήστη της Ελληνικής. Τι πρέπει να γίνει: α) µε την ορθογραφία ελληνικών λέξεων που, στο πέρασµα του χρόνου, έχουν υποστεί µικρότερες ή µεγαλύτερες µεταβολές, β) µε τα αντιδάνεια (λέξεις ελληνικές ή ελληνογενείς που «περιπλανήθηκαν» σε ξένες γλώσσες για να επιστρέψουν µετά στη γλώσσα προέλευσής τους οι Γερµανοί τις αποκαλούν χαρακτηριστικά «Rückwanderer»), γ) µε λέξεις των οποίων η εξέλιξη της επιστήµης της ιστορικής γλωσσολογίας, και ειδικότερα της ετυµολογίας, έχει αναθεωρήσει και διορθώσει παλαιότερη εσφαλµένη ετυµολόγησή τους, αποκαθιστώντας την ορθή ετυµολογία τους, που προσδιορίζει στην Ελληνική και την ορθή γραφή τους, αφού το ορθογραφικό σύστηµα της Ελληνικής είναι, όπως εξηγήσαµε, ιστορικό-ετυµολογικό. Η τακτική που έχουµε ακολουθήσει και στα τρία Λεξικά µας είναι να δίδεται στον αναγνώστη / χρήστη έγκυρη πληροφορία για την ορθή γραφή κάθε λέξης της Ελληνικής, αυτήν που χαρακτηρίζεται από επιστηµονική συνέπεια και από την ιστορική συνέχεια της Ελληνικής. Και στις τρεις περιπτώσεις (α. λέξεις ελληνικές φωνητικά και µορφολογικά αλλαγµένες, β. αντιδάνεια, γ. επανετυµολογηµένες επιστηµονικά λέξεις) δίνουµε στα Λεξικά µας µε διαφορετικό τρόπο την πληροφορία που χρειάζεται ο αναγνώστης για την ορθή γραφή της λέξης. Στο Μεγάλο Λεξικό (Γ. Μπαµπινιώτη: Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας), οι λέξεις ληµµατογραφούνται, καταχωρίζονται δηλαδή στο Λεξικό, µε την ιστορική-ετυµολογική γραφή τους. ίδονται κτήριο (µε -η-), φτειάχνω (µε -ει-), λειώνω (µε -ει-), ρεβίθι

5 (µε -ι-), σβήνω (µε -η-) κ.ο.κ. Στην ετυµολογία της λέξης ή σε σχόλιο δίδεται η εξήγηση γιατί πρέπει να γράφεται η λέξη έτσι όπως τη δίνουµε, σύµφωνα µε την ορθή ετυµολογία της. Επίσης υπάρχει εκτενής πίνακας στο λήµµα ορθογραφία που περιλαµβάνει όλες τις λέξεις (δεν υπερβαίνουν τις 350) που έχουν ειδικό ορθογραφικό ενδιαφέρον: η ετυµολογική-επιστηµονική ορθογραφία τους διαφέρει από τη σχολική-ρυθµιστική ορθογραφία ή από την παλαιότερη ή συνήθη ορθογραφία τους. Τέλος, στα λήµµατα µε την επιστηµονικά ορθή ορθογραφία κτήριο, φτειάχνω, λειώνω, ρεβίθι, σβήνω δίδεται η σχολική ορθογραφία (κτίριο, φτιάχνω, λιώνω) ή αναγράφεται και η παλαιότερη (σβύνω, λυώνω) ή η συνήθης ορθογραφία (ρεβύθι) για την πλήρη ενηµέρωση του αναγνώστη. Οι λέξεις µε τη σχολική, παλαιότερη ή συνήθη ορθογραφία υπάρχουν και ως λήµµατα στο Λεξικό µε παραποµπή στην ορθή γραφή τους (κτίριο ί κτήριο, φτιάχνω ί φτειάχνω, σβύνω ί σβήνω κ.τ.ό.), για να µπορεί να τις βρει εύκολα ο απληροφόρητος αναγνώστης. Στο Λεξικό Μπαµπινιώτη για το Σχολείο και το Γραφείο οι λέξεις ληµµατογραφούνται, όπως είναι αναµενόµενο, κατά κύριο λόγο µε τη σχολική ορθογραφία τους, για να τις βρίσκει ο µαθητής ή ο χρήστης που θέλει να χρησιµοποιήσει την «ισχύουσα» συµβατική ορθογραφία. Όµως, σε κάθε αµφιλεγόµενο ορθογραφικά λήµµα δίδεται η πληροφορία για την επιστηµονική-ετυµολογική ορθογραφία της λέξης, ώστε να τη γνωρίζει ο χρήστης και να τη χρησιµοποιήσει αν θέλει. Έτσι λ.χ. θα βρει το ρήµα λιώνω ληµµατογραφηµένο ως λιώνω µε -ι- κατά τη σχολική γραµµατική, αλλά αµέσως κάτω από το λήµµα θα βρει το σχόλιο «Προσοχή! Προέρχεται από το αρχ. λει (-όω) «λειαίνω», το οποίο ανάγεται στο επίθετο λεöος. Συνεπώς, ορθότερη είναι η γραφή λειώνω (µε -ει-)». Οµοίως θα βρει τη λέξη φτιάχνω ληµµατογραφηµένη µε -ι- κατά τη σχολική ορθογραφία, αλλά αµέσως µετά θα διαβάσει το σχόλιο: «Προσοχή! Πρόκειται για το µεσαιωνικό ρήµα φτειάνω / φθειάνω, το οποίο προέρχεται από τον τύπο εéθειάζω «ισιώνω, διορθώνω», παράγωγο του αρχ. ευθύς. Από την ετυµολογία προκύπτει ότι ορθότερη είναι η γραφή φτειάνω (µε -ει-, όχι -ι-)». Ας σηµειωθεί ότι για τη λέξη λειώνω το Λεξικό του καθηγητή Κριαρά (της Σύγχρονης ηµοτικής) υιοθετεί οµοίως τη γραφή µε -ει-, δίνοντας συγχρόνως την πληροφορία ότι προέρχεται από το ρήµα λει, ενώ για την ίδια λέξη το Λεξικό του Ιδρύµατος Τριανταφυλλίδη υιοθετεί τη γραφή µε -ι- (όπως και η σχολική γραµµατική Τριανταφυλλίδη), εξηγώντας ότι η ορθογραφία της λέξης µε -ι- είναι προϊόν «ορθογραφικής απλοποίησης». Στο ρήµα φτειάχνω (και τα παράγωγά του) και τα δύο αναφερθέντα λεξικά υιοθετούν την απλοποιηµένη ορθογραφία µε -ι-, αναφέροντας όµως ότι η λέξη προήλθε από το αρχ. ευθειάζω. Επίσης, ας σηµειωθεί ότι η τάση απλούστευσης της ορθογραφίας των λέξεων, που καθιέρωσε η σχολική γραµµατική Τριανταφυλλίδη, έχει ως αποτέλεσµα να συµπεριλαµβάνονται σε αυτήν και να απλοποιούνται επιπλέον λέξεις, οι οποίες δεν αναφέρονται ρητά στη γραµµατική αυτή αλλά απηχούν, τρόπον τινά, το πνεύµα που διέπει τις ρυθµίσεις αυτής της γραµµατικής προς την κατεύθυνση της απλούστευσης. Στο Μικρό Λεξικό Μπαµπινιώτη, τέλος, έχει ακολουθηθεί επίσης η σχολική ορθογραφία των ληµµάτων για τους ίδιους λόγους που ισχύουν στο «Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο». Στο Λεξικό αυτό, επειδή λόγω του περιορισµένου χώρου δεν περιλαµβάνονται σχόλια, η επιστηµονικήετυµολογική ορθογραφία δίδεται σε ειδικό πίνακα υπό τον τίτλο «Πίνακας λέξεων µε προβλήµατα ορθογραφίας». Σ αυτόν η ετυµολογική-ιστορική ορθογραφία των λέξεων δίδεται κοντά α) στη σχολική ορθογραφία, β) στην επικρατούσα ορθογραφία και γ) σε άλλες ορθογραφήσεις (παλαιότερες, εσφαλµένες, συνηθισµένες, συχνές). Έτσι ο αναγνώστης πληροφορείται µε εγκυρότητα τα της ορθογραφίας και βοηθείται να κάνει συνειδητά τις δικές του επιλογές. Bεβαίως, µια οριστική καθολική αντιµετώπιση του ζητήµατος της ορθογραφίας των λέξεων της Eλληνικής θα ήταν αρµοδιότητα ενός έγκυρου πνευµατικού επιστηµονικού σώµατος, όπως της Aκαδηµίας Aθηνών, ή µιας επιστηµονικής επιτροπής ειδικών γλωσσολόγων. H προσπάθεια που γίνεται στα δικά µας Λεξικά, ιδιαίτερα στο παρόν Eιδικό Oρθογραφικό Λεξικό, είναι να ευαισθητοποιηθεί και να προβληµατιστεί ο χρήστης του γραπτού µας λόγου ως προς την ορθογραφία ενός περιορισµένου σχετικά αριθµού λέξεων που εµφανίζουν ιδιοµορφία και δυσκολία στη γραφή τους.

6 Στο παρόν Ειδικό Ορθογραφικό Λεξικό, για να διευκολυνθούν οι µαθητές και οι χρήστες που επιθυµούν να στοιχίσουν στη σχολική ορθογραφία, οι λέξεις ληµµατογραφούνται µε τον τύπο της σχολικής ορθογραφίας. Ωστόσο, όπως εφαρµόσαµε και στα δύο άλλα λεξικά µας (στο Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο και στο Mικρό Λεξικό), σε κάθε λέξη που έχει οποιοδήποτε ορθογραφικό ενδιαφέρον υπάρχει σχολιασµός της ορθογραφίας της, µε τον οποίο πληροφορείται ο αναγνώστης πώς πρέπει να γράφεται η λέξη επιστηµονικά-ετυµολογικά και πώς γράφεται στη σχολική γραµµατική ή κατά το «πνεύµα» της σχολικής γραµµατικής ή, άλλοτε, πώς γράφεται συνήθως, εφόσον φυσικά η σχολική ή η συνήθης ορθογραφία διαφέρει της επιστηµονικής-ετυµολογικής. Ας σηµειωθεί ότι η επιστηµονική-ετυµολογική ορθογραφία που προτείνεται είναι, κατά κανόνα, προϊόν της έρευνας έγκριτων γλωσσολόγων-ετυµολόγων, την οποία υιοθετούµε αξιολογώντας την πρότασή τους. Η θέση που παίρνουµε ως προς την «ορθή» γραφή των λέξεων της Ελληνικής σε ένα ειδικό ορθογραφικό λεξικό, όπως το παρόν, πηγάζει από την πεποίθησή µας ότι κάθε ελληνική λέξη που χρησιµοποιήθηκε στη µακρά ιστορική πορεία της γλώσσας µας πρέπει να εµφανίζεται µε την ορθογραφική µορφή µε την οποία ξεκίνησε και ότι πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο οι δικές µας παρεµβάσεις για λόγους απλούστευσης της ορθογραφίας. Κάθε σύστηµα ιστορικής-ετυµολογικής ορθογραφίας είναι από τη φύση του δύσκολο, αφού η φωνητική δοµή της λέξης (η προφορά της) έχει µε τον καιρό αλλάξει και δεν ανταποκρίνεται σήµερα στην αρχική µορφή της λέξης. Το ίδιο συµβαίνει συχνά και µε τη γραµµατική της δοµή. Αυτή η κατάσταση είναι εγγενής σε κάθε σύστηµα ιστορικής ορθογραφίας. Εποµένως, απλουστευτικές ρυθµίσεις που θα χρειαστεί ενδεχοµένως να γίνουν πρέπει να είναι ελάχιστες, µε σαφή κριτήρια που δεν θα παραβιάζουν χωρίς αποχρώντα λόγο την αρχή της ιστορικής-ετυµολογικής ορθογραφίας. Μπορεί λ.χ. κανείς να υιοθετήσει µια απλούστερη γραφή το κάνουµε στα Λεξικά µας εφόσον δεν θίγεται βέβαια η ετυµολογική προέλευση µιας λέξης ή εφόσον υπάρχει διττή µορφή (π.χ. φάκελλος και φάκελος) από την οποία µπορεί κανείς αζηµίως να υιοθετήσει την απλούστερη. Εδώ θα πρέπει επίσης να διασαφήσουµε ότι το ορθογραφικό σύστηµα µιας γλώσσας δεν µπορεί να είναι αµετάβλητο, «κοκαλωµένο» όσον αφορά στην ετυµολογική ορθογραφία των λέξεων. Όπως η ίδια η γλώσσα έχει µια δυναµική εξέλιξη ως κώδικας επικοινωνίας, έτσι και η ορθογραφία των λέξεων µπορεί ενίοτε να χρειαστεί να αλλάξει, όταν λ.χ. µια ετυµολογική γραφή αποδειχθεί εσφαλµένη. Ένα σφάλµα δεν µπορεί να διαιωνίζεται εις βάρος της αληθινής (έτυµον, άλλωστε, σηµαίνει «αληθινή σηµασία», εξ ου ετυµολογικός) εικόνας και ιστορίας µιας λέξης, δηλαδή εις βάρος µιας ζωντανής γλωσσικής οντότητας! Κι αυτό για να µη θιγεί η «συνήθεια» στη γραφή µιας λέξης και για να αποφευχθεί το «ξεβόλεµα» κάποιων (δασκάλων, διορθωτών, συγγραφέων κ.ά.) που «ενοχλούνται» από την αποκατάσταση της ορθής γραφής, από µια απλή σχετικά αλλαγή, πρακτικής υφής, όταν τα πάντα στην ίδια την ουσία της γλώσσας αλλάζουν (σηµασία, προφορά, κλίση, σύνταξη κ.λπ.). Η συνέπεια στο σύστηµα ιστορικής-ετυµολογικής ορθογραφίας, που έχει επιλεγεί ως παράσταση της γραπτής µορφής της γλώσσας µας, επιβάλλει µερικές αλλαγές, που αποτελούν «κατακτήσεις» της γλώσσας µας και όχι «οχλήσεις»! Το να αποκαθιστάς την ορθή γραφή στη λέξη κτήριο, γράφοντάς την µε -η- αντί µε -ι-, είναι συγχρόνως αποκατάσταση της αλήθειας (του «ετύµου») σε αυτή την «τραυµατισµένη» λέξη, που θεωρήθηκε κάποτε ότι προήλθε από το ρήµα κτίζω, για να αποδειχθεί αργότερα από την έρευνα ότι είναι το ευκτήριον (οίκηµα) (ευκτήριον > /fkt rio/, µε σίγηση του προτονικού ε-, και εν συνεχεία κτήριο, µε σίγηση του f, γιατί δεν µπορεί να αρχίζει ελληνική λέξη από /fkt/, όµοια δηλαδή όπως το ελληνικό κυριακόν (δώµα) έδωσε το αγγλικό church και το γερµανικό Kirche πβ. Random House-Webster s: «church < Middle English chir(i)che < Old English < cir(i)ce < Greek kyχri(a)k½n (dôma) the Lord s (house)»]). Κι αυτό, αφού κάποτε έγινε αντιληπτό το λάθος ότι το ρήµα κτίζω δεν µπορούσε να δώσει τύπο *κτί-ριο, διότι κατάληξη -ριο δεν υπάρχει! Σχόλια Ορθογραφικού Λεξικού Έχοντας εισαγάγει την έννοια και την πρακτική των γλωσσικών Σχολίων στην ελληνική λεξικογραφία, πρώτα στο («Μεγάλο», σελίδων) Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (1998 A έκδ., 2002 B έκδ., 2006 Γ ανατύπωση της B έκδ.) και, εν συνεχεία, στο («µεσαίο», σελίδων) Λεξικό για το

7 Σχολείο και το Γραφείο (2004 A έκδ., 2004 A ανατύπωση, 2008 B εκδ.), εφαρµόσαµε την ίδια µέθοδο και στο παρόν Ειδικό Ορθογραφικό Λεξικό. Περίπου σχόλια συντάχθηκαν για αντίστοιχα λήµµατα του παρόντος Λεξικού. ουλεύοντας χρόνια µε την επιστηµονική ανάλυση της γλώσσας και την επιστηµονική λεξικογραφία, κρίναµε σκόπιµο να δώσουµε στον Έλληνα αναγνώστη του Λεξικού, ιδίως σε αυτόν που έχει ιδιαίτερη ευαισθησία για την ορθή γραφή της γλώσσας µας, ένα Ορθογραφικό Λεξικό που να εξηγεί και να διδάσκει. Να µην είναι δηλαδή απλή παράθεση λέξεων, όπως συνήθως συµβαίνει. Για τον απαιτητικό αναγνώστη, που θέλει να γνωρίζει όχι µόνο πώς γράφεται αυτή ή εκείνη η ελληνική λέξη αλλά και γιατί γράφεται έτσι, δώσαµε µε τη µορφή σχολίων τις απαραίτητες πληροφορίες που φωτίζουν την ορθογραφία των «δύσκολων» ορθογραφικά λέξεων της Ελληνικής. Εφόσον το ελληνικό σύστηµα ορθογραφίας είναι το ιστορικό-ετυµολογικό, είναι επόµενο ο µεγαλύτερος αριθµός των σχολίων να αναφέρεται στην ετυµολογική προέλευση της λέξης που εξηγεί συγχρόνως και την ορθογραφία της. Έτσι λ.χ. σχολιάζοντας το λήµµα νωτιαίος και επισηµαίνοντας ότι «α συνθετικό είναι η λέξη νώτα (τα), γι αυτό γράφεται µε -ω-. Η λέξη δεν σχετίζεται µε το νότιος», είναι φανερό ότι απαντούµε σε µια εύλογη απορία του αναγνώστη για τη συγκεκριµένη λέξη και τον βοηθούµε να θυµάται γιατί το νωτιαίος γράφεται µε -ω-. Η ταυτόχρονη παραποµπή του αναγνώστη στα επίθετα σε -αίος στο ένθετο Oρθογραφικό Παράρτηµα, στον Πίνακα Oρθογραφίας των ληκτικών στοιχείων της Eλληνικής, εν προκειµένω στην παράγραφο 12.Β, θα απαντήσει σε άλλη πιθανή όσο και εύλογη απορία του, γιατί γράφεται µε -αι- και πώς γράφονται (η υποκατηγορία των επιθέτων σε - αιος) τα επίθετα σε -ιαίος (γράφονται µε -ι-). Ένα άλλο σχόλιο, στη λέξη αηδόνι, θα τον βοηθήσει να µάθει και να θυµάται γιατί η λέξη αυτή γράφεται µε -η- και όχι µε -ι- (αϊδόνι): «Η λέξη προέρχεται από το αρχ. ουσιαστικό àηδών ( ) µε υποκορισµό. Συνεπώς η γραφή αϊδόνι δεν είναι σωστή». Μια παραποµπή στον Πίνακα Oρθογραφίας των ληκτικών στοιχείων της Eλληνικής (η παραποµπή ό 157 -όνι) θα τον πληροφορήσει πώς γράφονται στην Ελληνική οι λέξεις σε -όνι. Γνωρίζοντας ο αναγνώστης πώς γράφεται η λέξη πορεία (µε -ει-), θα διερωτηθεί και θα σταθεί να σκεφθεί πώς γράφεται η λέξη αεροπορία ή πρωτοπορία, όταν θέλει να γράψει τη λέξη ή όταν τη δει γραµµένη µε -ι-. Το σχόλιο στο λήµµα αεροπορία θα του λύσει την απορία και θα τον βοηθήσει να θυµάται πώς γράφονται αυτές οι λέξεις: «Το αεροπορία δεν είναι απλό σύνθετο της λέξης πορεία (ώστε να γράφεται µε -ει-), αλλά παράγωγο του αεροπόρος: αεροπόρος αεροπορ-ία. Το ίδιο ισχύει και µε όλα τα συναφή παρασύνθετα σε -πορία, που παράγονται από σύνθετα σε -πόρος: πρωτοπόρος πρωτοπορία, πεζοπόρος πεζοπορία, οδοιπόρος οδοιπορία κ.λπ., αλλά και άπορος απορία, εύπορος ευπορία κ.ο.κ.». Η ευαισθητοποίηση και η πληροφόρηση του αναγνώστη θα συµπληρωθεί µε την παραποµπή του στον Πίνακα Oρθογραφίας των ληκτικών στοιχείων της Eλληνικής (παραποµπές ό 30α -εία και ό 86 ία). Είναι βέβαιο ότι ο γράφων την Ελληνική, αν ανήκει ιδίως σε παλαιότερη γενιά, θα αναρωτηθεί αν η ξενικής προελεύσεως λέξη πορτρέτο γράφεται έτσι, µε -ε-, ή µε -αι- (πορτραίτο). Το σχόλιο στη λέξη θα του εξηγήσει τι ισχύει: «Υπό την επίδραση της γαλλικής της γραφής (portrait), η λέξη γράφτηκε παλαιότερα µε -αι-: πορτραίτο. Ως ξένη λέξη της Ελληνικής, όµως, απλογραφείται: πορτρέτο». Ήδη στο λήµµα πορτρέτο θα πάρει την πληροφορία «[συνηθ. ορθογρ. πορτραίτο]» και θα παραπεµφθεί στον Πίνακα Oρθογραφίας των ληκτικών στοιχείων της Eλληνικής για να βρει περισσότερες πληροφορίες (παραποµπή ό 57 -έτο). εν χρειάζεται να αναφέρουµε εδώ πόσος µόχθος και χρόνος απαιτήθηκαν για τη σύνταξη αυτών των σχολίων... Ωστόσο, χωρίς τις πληροφορίες που παρέχονται σε αυτά τα σχόλια, ο γράφων την Ελληνική δεν θα µπορέσει να είναι βέβαιος για την ορθή γραφή των δύσκολων λέξεων της Ελληνικής, αφού δεν είναι πάντοτε και για όλους εύκολο να θυµούνται πώς γράφεται αυτή ή εκείνη η λέξη. Το «γιατί» ενδυναµώνει τη µνήµη και συστηµατοποιεί την εµπειρική οπτική ή κιναισθητική γνώση που µπορεί να έχει ο γράφων.

8 Αξίζει ίσως να σηµειωθεί εδώ ότι η γνώση του κοινού χρήστη του γραπτού λόγου της Ελληνικής για το πώς γράφεται µια λέξη πολύ λίγο προέρχεται από τη σχολική ή εξωσχολική ενασχόλησή του µε τους κανόνες ορθογραφίας της Ελληνικής. Συνήθως έχει και πάντοτε λειτουργεί συγχρόνως και µια εντυπωµένη εικόνα που υπάρχει στο µυαλό του για το πώς γράφεται µια λέξη ή µια «κινητική» γνώση, αίσθηση περισσότερο, για τις κινήσεις γραφής της λέξης µε το χέρι. Στην πρώτη περίπτωση αυτό που λειτουργεί είναι το «οπτικό ίνδαλµα», η εικόνα που έχει αποτυπώσει ο καθένας στη γλωσσική µνήµη του για την ορθογραφία της λέξης. Στη δεύτερη περίπτωση λειτουργεί η «κιναισθητική» µνήµη που έχει για τη λέξη («να γράψω τη λέξη, για να σου πω πώς είναι η ορθογραφία της», ακούµε συχνά). Όµως, και οι δύο αυτές πηγές γνώσεως της ορθογραφίας µιας λέξης δεν αρκούν, όσο κι αν βοηθούν. Χρειάζεται η πρόσθετη καθοριστική πληροφόρηση για την ετυµολογική προέλευση της λέξης, αφού πρόκειται για ετυµολογική-ιστορική ορθογραφία. Φυσικά, µιλούµε για «ετυµολογικές νύξεις» και απλές «συνειρµικές συνδέσεις» και όχι για γνώση των µηχανισµών ετυµολογίας, που δεν είναι έργο του µη ειδικού. Πίνακας Oρθογραφίας των ληκτικών στοιχείων της Eλληνικής Είπαµε ήδη ότι η δήλωση της σηµασίας µιας λέξης ηχητικά µε φθόγγους (το λεγόµενο «σηµαίνον») είναι προϊόν συµβάσεως στη γλώσσα. εν έχει αιτιώδη χαρακτήρα. Το ίδιο και η ορθογραφία µιας λέξης, που δηλώνει στον γραπτό λόγο τη φθογγική της σύσταση. Κι αυτή είναι συµβατική µέσω του συστήµατος γραφής που χρησιµοποιείται σε κάθε γλώσσα. Ωστόσο, από τη στιγµή που καθιερώνονται σε µια γλώσσα συµβατικά η φθογγική δήλωση (η προφορά) και η γραπτή απεικόνισή της (η ορθογραφία), το συµβατικό σύστηµα ορθογραφίας υπάγεται σε δεσµεύσεις. Υπείκει σε κανόνες. Οι κανόνες αυτοί είναι ορθογραφικοί και ρυθµίζουν τόσο τη γραπτή παράσταση της ρίζας και του θέµατος µιας λέξης (λ.χ. της ρίζας οικ- στο κατοικία και του θέµατος συνοικ- στο συνοικία) όσο και της κατάληξης ή του τέρµατος µιας λέξης (λ.χ. της κατάληξης -ία στο κατοικία και στο συνοικία, της κατάληξης -ώ στο κατοικώ ή της κατάληξης -ισµός στο συνοικισµός κ.ο.κ.). Ιδίως το γραµµατικοσυντακτικό σύστηµα µιας γλώσσας, που δηλώνουν, στην πραγµατικότητα, οι καταλήξεις («κλιτικές καταλήξεις» ή «κλιτικά µορφήµατα»), καθώς και οι σηµασιολογικές πληροφορίες των παραπάνω λέξεων, που δηλώνουν πάλι ορισµένες καταλήξεις («παραγωγικές καταλήξεις» ή «τέρµατα» ή «παραγωγικά µορφήµατα»), υπάγονται κατ εξοχήν σε κανόνες. Tο πώς θα γράψω ένα ρήµα (χτενίζω χτενίζοµαι) ή ένα επίθετο (ειδικός ειδική ειδικό) ή ένα ουσιαστικό (γραφείο), υπάγεται σε κανόνες: -ω / -οµαι για το συγκεκριµένο ρήµα, -ος, -η, -ο για το συγκεκριµένο επίθετο, -ο για το συγκεκριµένο ουσιαστικό. Είναι οι κανόνες των κλιτικών καταλήξεων που είναι σηµαντικοί. Ότι, επίσης, το -ίζω στο χτενίζω θα γραφεί έτσι, µε -ι-, ή το -είο στο γραφείο θα γραφεί µε -ει- κι αυτό ρυθµίζεται από τους κανόνες των παραγωγικών καταλήξεων. Κι επειδή όλο το λεξιλόγιο µιας κλιτής και έντονα παραγωγικής γλώσσας όπως η Ελληνική στηρίζεται στο τµήµα της λέξης µετά τη ρίζα και το θέµα, στο ληκτικό τµήµα της λέξης, δηλαδή στις κλιτικές (-ω / -οµαι, -ος, -η, -ο, -ο) και παραγωγικές (-ισµός, -άκι, -ωπός) καταλήξεις και τα τέρµατα (-ροια, -λογία κ.τ.ό.), το σύστηµα των ορθογραφικών κανόνων είναι καθοριστικό για την ορθογραφία της Ελληνικής. Γι αυτό, για πρώτη φορά, συγκεντρώσαµε, οργανώσαµε και αποτυπώσαµε το ορθογραφικό σύστηµα της ληκτικής δοµής των περισσότερων λέξεων της Ελληνικής. Αυτό περιέχεται στο ένθετο Oρθογραφικό Παράρτηµα µε τις έγχρωµες σελίδες. Για να γίνει δε αυτό το σύστηµα λειτουργικό, παραπέµπουµε σε αυτό κάθε λέξη (λήµµα) του Λεξικού που έχει ορθογραφικό ενδιαφέρον ως προς το ληκτικό του τµήµα. Π.χ. γοητεύω ό 60 -εύω (δες την παράγραφο υπ αριθµ. 60 των ρηµάτων σε - εύω), γοητεία ό 30.Α -εία (δες την παράγραφο 30.Α των ουσιαστικών σε -εία), γόητας ό 77 -ητας, γόησσα ό 130 -ισσα, 179 -σσ-, γόητρο ό 82 -τρο, γοητευτικός ό 107.Αγ -ικός, 59 -ευ-, ευ-. Όπως γίνεται αντιληπτό, ο αναγνώστης του Λεξικού που θέλει να µάθει για την ορθή γραφή µιας συγκεκριµένης λέξης και όλων των άλλων που γράφονται το ίδιο ή που διαφέρουν (οι λεγόµενες «εξαιρέσεις») βρίσκει εύκολα στην αριθµηµένη παράγραφο την πληροφορία που χρειάζεται. Έτσι το

ΕIΣAΓΩΓH. Η έννοια της ορθογραφίας

ΕIΣAΓΩΓH. Η έννοια της ορθογραφίας ΕIΣAΓΩΓH Η έννοια της ορθογραφίας Η ορθή γραφή των λέξεων µιας γλώσσας, η ορθογραφία, είναι ο κα θιερωµένος συµβατικός σε κάθε γλώσσα τρόπος γραφής κάθε λέξης σύµφωνα µε ορισµένες αρχές: την ετυµολογική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Αρχή 1ης σελίδας ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 Ονοματ/μο: Ημερομηνία: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Λίγα λόγια για την εργασία Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, σήμερα, αποτελούν μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση στο σχολείο. Ωστόσο πολλά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ Ετυμολογία είναι η αναζήτηση «τού ετύμου», τής αληθούς δηλ. προέλευσης μιας λέξης ως προς τη μορφή και τη σημασία της, ανιχνεύοντας τις μεταβολές που έχει υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος;

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Για να εξετάσουµε το κύκλωµα LC µε διδακτική συνέπεια νοµίζω ότι θα πρέπει να τηρήσουµε τους ορισµούς που δώσαµε στα παιδιά στη Β Λυκείου. Ας ξεκινήσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται το σύστηµα των Γενικών Εξετάσεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθµια εκπαίδευση το οποίο ίσχυσε την περίοδο 1983-1999 και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gdimitrakopoulos.gr

http://www.gdimitrakopoulos.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Ποιοι μιλούν Η γλώσσα των ζώων Είναι αυτόγλώσσα; Η Dr Pepperberg και ο Alex (ο παπαγάλος) 3 Δομή της γλώσσας Πώς μελετούν τη γλώσσα η γνωστική ψυχολογία, η νευροψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ : * Paul, Lisa & CO 1 Kursbuch (αναγνωστικό) * Paul, Lisa & CO 1 Arbeitsbuch (βιβλίο ασκήσεων) * Paul, Lisa & CO 1 Glossar (βιβλίο λεξιλογίου + CD) * GRAMMATIKLAND 1 (Βιβλίο γραμματικής)

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της

Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της Περίληψη οµιλίας που παρουσιάστηκε στο St Demetrios High School, Astoria, Νέα Υόρκη, στις 3 Νοεµβρίου 2009 από τον κ. Γεώργιο Παπαναστασίου, Επίκουρο Καθηγητή Ιστορικής

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας και λάθη στη δεξιότητα της παραγωγής γραπτού λόγου

Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας και λάθη στη δεξιότητα της παραγωγής γραπτού λόγου Ρουσουλιώτη Θωμαή Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας και λάθη στη δεξιότητα της παραγωγής γραπτού λόγου Το πιστοποιητικό ελληνομάθειας απευθύνεται σε ένα ευρύ ηλικιακά κοινό. Ειδικότερα, κάθε χρόνο διενεργούνται

Διαβάστε περισσότερα

Από την Α Λυκείου µέχρι το Πανεπιστήµιο

Από την Α Λυκείου µέχρι το Πανεπιστήµιο Από την Α Λυκείου µέχρι το Πανεπιστήµιο Α ΛΥΚΕΙΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 η οµάδα προσανατολισµού ανθρωπιστικών σπουδών η οµάδα προσανατολισµού θετικών σπουδών 1 η οµάδα προσανατολισµού ανθρωπιστικών σπουδών 3 η οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Μια εκπαιδευτική εφαρμογή για παιδιά με δυσλεξία Απόστολος Πηγιάκης Ειδικός Παιδαγωγός ΕΠΙΛΕΞΕΙ Μαρία Καραβελάκη, Αναλύτρια εκπαιδευτικών συστημάτων ΙΝΤΕ*LEARN Τεχνολογίες Αιχμής

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να:

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να: ΣΧΟΛΕΙΟ Με αφόρμηση τα ενημερωτικά σποτ του ιστότοπου http://www.saferinternet.gr οι μαθητές εντοπίζουν αρχικά τα κυριότερα προβλήματα που σχετίζονται με τη μη ορθή χρήση του Διαδικτύου. Στη συνέχεια αφού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 Η ορθογραφία ως σύνθετη μηχανιστική δεξιότητα. 2 Η εκμάθηση της γραφής αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΣΗ ΙΑΤΕ ΑΠΘ. 5η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΩΝ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΣΗ ΙΑΤΕ ΑΠΘ. 5η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΩΝ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΣΗ ΙΑΤΕ 5η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΩΝ Σπύρος Δόικας translatum@translatum.gr ΑΠΘ Τομέας Μετάφρασης του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Δυσκολίες στην ανάγνωση Τα θεωρητικά μέρη του δικτύου οπτικής αναγνώρισης λέξεων και οι εκτιμώμενες θέσεις τους στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου του έμπειρου

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 03 / 05 / 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΟ: Μέλλον Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ, Η Ελληνική γλώσσα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 11 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΟΓΟΠΕΔΙΚΩΝ «Γλωσσικές δυσκολίες και γραπτός λόγος στο πλαίσιο της σχολικής μάθησης» Αθήνα, 23 25 Νοεμβρίου 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ (Να

Διαβάστε περισσότερα

Τα Κάνα τα οποία αποτελούνται από δύο συλλαβάρια,τα χιραγκάνα και τα κατακάνα:

Τα Κάνα τα οποία αποτελούνται από δύο συλλαβάρια,τα χιραγκάνα και τα κατακάνα: Το γιαπωνέζικο αλφάβητο Το γιαπωνέζικο αλφάβητο ως έννοια διαφέρει από το δικό μας και γενικά τα δυτικά αλφάβητα τα οποία βασίζονται στο λατινικό. Δεν είναι ενιαίο αλλά πρόκειται για έναν συνδυασμό τριών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σπουδάστρια: Αθηνά Κατσαντώνη (9923) Εποπτεύων καθηγητής: κ ος Πέσχος Δημήτριος. Τριμελής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Κιούσης

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ίας νου ω αραγ ου π ς ν θεση ης κειµέ ν. κ θούν έ υ ς ο ω ψ η λ τ τ ι η ίλ ία έχε ακο εµά Περι θοδολογ α της περ πτυξη θ οτήτων ί ά ν ε M θοδολογ ατική αν απάνω ε η

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΕ Β ΚΥΚΛΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΕ Β ΚΥΚΛΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΕ Β ΚΥΚΛΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Γιώργος Μπαµπινιώτης Η Ελληνική Γλώσσα, Παρελθόν - Παρόν - Μέλλον Το θέµα που τίθεται, µετά από το γενικότερο καθορισµό της έννοιας της φυσιογνωµίας

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούσι, 07-05-2013 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Μαρούσι, 07-05-2013 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Θεματική μονάδα 2 Διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως σε διαδικασίες οικογενειακού δικαίου περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac. Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.cy 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4,

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα