Η ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. Στη µνήµη των γονέων µου, Σπύρου και Σοφίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. Στη µνήµη των γονέων µου, Σπύρου και Σοφίας"

Transcript

1 Στη µνήµη των γονέων µου, Σπύρου και Σοφίας 19

2 Πρόλογος συγγραφέα Ηπαρούσα µελέτη πραγµατεύεται το βίο και την πολιτεία του Επιλοχία Φρειδερίκου/Φριτς Χέρµαν Σούµπερτ (Friedrich/ Fritz Hermann Schubert), ενός ιδιότυπου χαρακτήρα και σκληρού τροµοκράτη και εγκληµατία πολέµου, ο οποίος έδρασε ως διερµηνέας, κατάσκοπος και διοικητής του διαβόητου «Σώµατος Κυνηγών», µε το οποίο διέπραξε πολλούς φόνους, βασανιστήρια, λεηλασίες, καταστροφές και απαγωγές αθώων στην Κρήτη και στη Μακεδονία κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Επιπλέον, η µελέτη ασχολείται διεξοδικά µε τη µεταπολεµική περιπέτεια, αποκάλυψη, σύλληψη και δίκη του Σούµπερτ από το Ειδικό Στρατοδικείο Εγκληµατιών Πολέ- µου στην Αθήνα και την εκτέλεσή του στη Θεσσαλονίκη. Σηµαντικό επίσης µέρος της εργασίας αναφέρεται στους Σουµπερίτες, τους γερ- µανόφιλους και εθνικιστές Έλληνες που συνέπραξαν µε το Σούµπερτ σε βιαιότητες εναντίον των συµπατριωτών τους. Μέχρι και σήµερα σε µερικές περιοχές 1 οι χαρακτηρισµοί «Σουµπερίτης» και «Σουµπεριτισµός» είναι στη λαϊκή κουλτούρα ύβρεις συνώνυµες µε την προδοσία και τη βαναυσότητα. 1. Σε ποδοσφαιρικούς αγώνες οι Χανιώτες συχνά βρίζουν τους Ηρακλειώτες αποκαλώντας τους «Σουµπερίτες Καστρινούς...» (www.artablogs.gr). Σύµφωνα µε τη µαρτυρία του Χανιώτη Παναγιώτη Μάντακα (µαγνητοφωνηµένη τηλεφωνική συνέντευξη, Χανιά, ) «τους Ηρακλειώτες τους λέµε Ζουµπερίτες». Να σηµειωθεί ότι «ζούµπερο» στην κρητική διάλεκτο σηµαίνει «ζώο» «κτήνος». Σε χωριά της περιοχής του Παγγαίου της Ανατολικής Μακεδονίας η φράση «κάνεις σαν τον Σούµπερ» χαρακτηρίζει το «σκληρό, αµετανόητο και εκδικητικό άνθρωπο», βλ. Στράτος Θεοχάρης, µαγνητοφωνηµένη τηλεφωνική συνέντευξη, Βρασνά,

3 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ Η µελέτη αποσκοπεί: 1) να προσδιορίσει, όσο επιτρέπουν φυσικά οι υπάρχουσες πηγές πληροφόρησης, τις πρακτικές που ο Σούµπερτ και το Σώµα του εφάρµοσαν κατά την εκτέλεση πράξεων βίας και τροµοκρατίας, 2) να ξεχωρίσει, στα κείµενα και στις µαρτυρίες που αναφέρονται στη ζωή και τη δράση του Σούµπερτ, ποια στοιχεία είναι ή µπορούν να είναι ιστορικά τεκµηριωµένα και ποια αποτελούν µύθους, εικασίες και γενικεύσεις, 3) να συµπληρώσει τα κενά που αφορούν τη σταδιοδροµία του Σούµπερτ στη Μέση Ανατολή πριν το 1941 και την πολυσχιδή δράση του κατά την Κατοχή, 4) να φέρει στο φως άγνωστα µέχρι σήµερα γεγονότα και επεισόδια, αλλά και να διευρύνει τα ήδη εξιστορηµένα στις πηγές µε περισσότερες λεπτοµέρειες, ώστε ο αναγνώστης να εκτιµήσει ακριβέστερα την έκταση και το βάθος των βιαιοπραγιών του Σούµπερτ και των στενών του στελεχών που θεωρούνταν µια από τις µεγαλύτερες µάστιγες του ελληνικού πληθυσµού και 5) να θέσει τέλος, στο µέτρο του δυνατού, στην αναπαραγωγή στερεοτύπων που δεν αντέχουν σε επιστηµονικό έλεγχο, αλλά υπηρετούν µάλλον εικασίες και µυθοπλασίες, τάση που συνεχίζεται ακόµη και σε πρόσφατες δηµοσιεύσεις. 2 Το θέµα στο οποίο εστιάζεται η παρούσα µελέτη έχει ελάχιστα ερευνηθεί και µελετηθεί για τους εξής κυρίως λόγους. Πρώτον, εξαιτίας της έλλειψης αρχειακού υλικού και σχετικών µαρτυριών, δεύτερον, λόγω του ιδιάζοντος χαρακτήρα του «Σώµατος Σούµπερτ», το οποίο συχνά οι Έλληνες το συνέχεαν µε γερµανικές µονάδες και συνεπώς καταλόγιζαν τις βιαιοπραγίες του στις τελευταίες, και τρίτον, γιατί οι αρµόδιες γερµανικές στρατιωτικές αρχές (Γραφείo Ic), οι οποίες δεν θεωρούσαν το «Σώµα Σούµπερτ» κανονικό τµήµα του στρατού της Βέρµαχτ, συστηµατικά απόφευγαν να καταγράψουν τις δραστηριότητές του στο «ηµερολόγιο» (Tagebuch) και στις αναφορές που υπέβαλαν στα Αρχηγεία τους, ούτως ώστε σήµερα να είναι καταφανής η απουσία του Σούµπερτ και της οµάδας του από τα στρατιωτικά αρχεία της Βέρµαχτ που τηρούνται στην πόλη 2. Ανώνυµος, «Τα... µπάσταρδα του Χίτλερ που έσφαζαν µετά µουσικής», Το Ποντίκι,

4 Freiburg. Ο Μαρκ Μαζάουερ, συγγραφέας του βιβλίου Στην Ελλάδα του Χίτλερ (1994) σε απάντηση ηλεκτρονικής επιστολής µου έγραψε: «O Σούµπερτ ήταν ένας πολύ καταχθόνιος χαρακτήρας και πάντα έψαχνα να βρω υλικό γι αυτόν, αλλά δεν βρήκα τίποτε το σηµαντικό. Από τα ελληνικά αρχεία είναι µάλλον απίθανο να βγάλεις τίποτε. Αµυδρά θυµούµαι ότι δικάσθηκε προς το τέλος του πολέµου, αλλά ιδέα δεν έχω που θα µπορέσεις να βρεις τις δικογραφίες. Ακόµη και τα γερµανικά στρατιωτικά αρχεία της Βέρµαχτ δεν νοµίζω ότι κι αυτά θα σε βοηθήσουν καθόλου». 3 Και είχε δίκιο, γιατί κανένα από τα γνωστά γερµανικά αρχεία δεν προσφέρει τίποτε αξιόλογο στο προκείµενο θέµα. Όσον αφορά την εντόπιση των δικογραφιών από τη δίκη του Σούµπερτ στην Ελλάδα, ο ιστορικός Χάγκεν Φλάισερ, ο οποίος έχει εξαντλητικά ερευνήσει το ζήτηµα, ανακάλυψε ότι «τα περισσότερα κρατικά ελληνικά έγγραφα περί εγκληµατιών πολέµου πολτοποιήθηκαν το 1975 µε την έγκριση του τότε υπουργού ικαιοσύνης!». 4 Είναι άξιο σηµείωσης ότι από τα δικόγραφα σώθηκε η απόφαση του Ειδικού Στρατοδικείου Εγκληµατιών Πολέµου µε την οποία ο Σούµπερτ καταδικάσθηκε σε θάνατο, στην Αθήνα στις 5 Αυγούστου Όσον αφορά τις δικογραφίες δωσιλόγων του Ειδικού ικαστηρίου Ηρακλείου, λίγο µετά την καταστροφή των φακέλων στη Χαλυβουργική το 1989 από την κυβέρνηση Α. Παπανδρέου, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Ηρακλείου Α. Αυγουλέας 5, έντεχνα διέδωσε ότι κατ εντολήν του το αρχείο δωσιλόγων Ηρακλείου καταστράφηκε, ενώ στην πραγµατικότητα αυτό είχε µεταφερθεί σε κάποια αποθήκη του Πρωτοδικείου. Ο υπάλληλος, ο υπεύθυνος για το αρχείο, επέµενε σε όσους ζητούσαν να ερευνήσουν το αρχείο ότι οι δικογραφίες είχαν προ πολλού γίνει παρανάλωµα του πυρός κατά διαταγή του Αυγουλέα. Μόλις το 2009, κατόπιν αδείας της Αρχής Προστασίας εδο- µένων, στον Παναγιώτη Λάµπρου, µεταπτυχιακό φοιτητή του Πανεπιστη- µίου Κρήτης, και ύστερα από πιέσεις από ανώτερη δικαστική αρχή, ο εν 3. Mark Mazower, ηλεκτρονική επιστολή στο γράφοντα, 18 Ιουλίου Τα Νέα, Κωνσταντίνος Μαµαλάκης, µαγνητοφωνηµένη τηλεφωνική συνέντευξη, Ηράκλειο,

5 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ λόγω υπάλληλος υποχρεώθηκε να παραδεχθεί την ύπαρξη του επίδικου αρχείου και να επιτρέψει την πρόσβαση σε αυτό. Το αρχείο αποτελεί θησαυρό δικογράφων µεταξύ των οποίων περιλαµβάνονται και πολλά αναφερόµενα σε δίκες Σουµπεριτών που είχαν υπηρετήσει στην Κρήτη και στη Μακεδονία. 6 Συµπερασµατικά, η έλλειψη αρχειακού υλικού αποτελούσε ένα τεράστιο πρόβληµα που αντιµετώπιζε όποιος αποφάσιζε να αναλάβει επιστηµονική έρευνα στις δραστηριότητες του Σούµπερτ και του σώµατός του. Το ενδιαφέρον µου γεννήθηκε πριν από πολλά χρόνια και µε την πάροδο του χρόνου αυξήθηκε, για να «ωριµάσει» µετά τη Μεταπολίτευση, όταν πια αποφάσισα να µάθω από συγγενείς και άλλους συγχωριανούς από ποιον και γιατί καταστράφηκε το χωριό των γονέων µου, το καλοκαίρι Η πυρπόληση της Μαραθούσας, µικρού χωριού στις βόρειες υπώρειες του όρους Χολοµώντα Χαλκιδικής, σε γενικές γραµµές, µου ήταν βέβαια γνωστή, γιατί µικρό παιδί τότε διέφυγα µε την οικογένειά µου στα βουνά, µόλις λίγες ώρες προτού τα σπίτια και οι ελάχιστοι κάτοικοι που παρέµειναν γίνουν παρανάλωµα του πυρός. Μεταπολεµικά, η µακρά περίοδος σιωπής και «η στρατηγική της λήθης» 7 κατέστησαν τέτοια θέµατα ταµπού ακόµη και σε οικογενειακές συζητήσεις. H µητέρα µου πότε πότε έλυνε τη σιωπή της για να εκφράσει το βαθύ καηµό της προσφυγιάς που δοκίµασε από µικρή, λέγοντας «καταραµένοι να ναι οι Ταγµατασφαλίτες, οι Γερµανοί και οι Βούργαροι που για τρίτη φορά µας έκαναν πρόσφυ- 6. Παναγιώτης Λάµπρου, ηλεκτρονική επιστολή στο γράφοντα, Ηράκλειο, Ο Λάµπρου ερευνά το αρχείο των δωσιλόγων ως µια από τις πηγές για τη µελέτη της Ηρακλειώτικης κοινωνίας κατά την περίοδο της Κατοχής. Η αγαστή συνεργασία µε τον Π. Λάµπρου αποδείχθηκε εποικοδοµητική. Όχι µόνο ανταλλάγησαν απόψεις σε θέµατα κοινά στην έρευνά µας, αλλά και επιβεβαιώθηκαν, µε βάση το πρόσφατα «ανακαλυφθέν» αρχείο, πληροφορίες σχετικά µε τις δίκες σηµαντικού αριθµού Σουµπεριτών. Το αρχείο δωσιλόγων σήµερα φυλάσσεται στα ΓΑΚ Ηρακλείου. 7. Τάσος Κωστόπουλος, Η αυτολογοκριµένη µνήµη. Τα Τάγµατα Ασφαλείας και η µεταπολεµική εθνικοφροσύνη, Αθήνα 2005, σελ

6 γες», υπονοώντας ότι τις δυο άλλες φορές, το 1914 και 1922, αίτιοι της προσφυγιάς της ήταν οι Τούρκοι. Το γεγονός της καταστροφής παρέµεινε στη µνήµη µου σαν ένας εφιάλτης που αρνείται να εξαφανισθεί. Έτσι, ύστερα από τρεις σχεδόν δεκαετίες µετά το πόλεµο, το επεισόδιο ανασκαλεύθηκε το καλοκαίρι του 1979 στο σπίτι του θείου Νικόλα στη Μαραθούσα. Είχε γερό µνηµονικό και η αφήγησή του ήταν ζωντανή και δραµατική. Όταν τελείωσε τη λεπτοµερή αφήγησή του, τον ρώτησα ποιος ήταν ο αρχηγός των Γερµανών ή των Ταγµατασφαλιτών που αποφάσισε να κάψει το χωριό και πήρα την απάντηση «Ποιος να ξέρει; Άγνωστος ήταν». 8 Την ίδια µέρα άφησα τη Μαραθούσα και κατέβηκα στη Νέα Απολλωνία, έδρα των Γερµανών και Ταγµατασφαλιτών, σκεφτόµενος µήπως ο θείος Γιάννης θα µπορούσε να ικανοποιήσει την περιέργειά µου. Η απάντησή του ήταν αποκαλυπτική «Εδώ εγκαταστάθηκε ένας Γερµανός ταγµατασφαλίτης, ο Σούµπερ, µε το τάγµα του γύρω στους 150, όλοι Κρητικοί. Αυτοί έκαψαν τη Μαραθούσα. Εγώ γνώρισα τον υπαρχηγό του, Γερµανάκη, που δυο φορές δοκίµασε να µας συλλάβει στα κρησφύγετά µας στα Μπεσίκια». 9 εν ήξερε τίποτε περισσότερο για το Γερµανό αυτό και τη δράση του πριν αφιχθεί στη Νέα Απολλωνία, τον Ιούνιο του Στο σηµείο αυτό σταµάτησε η πρώτη µου απόπειρα να συγκεντρώσω πληροφορίες γύρω από την καταστροφή της Μαραθούσας. Η πρόθεσή µου τότε ήταν απλώς η ικανοποίηση µιας περιέργειας. Λόγω πρόσθετων πανεπιστηµιακών καθηκόντων επανήλθα στο θέµα ύστερα από εικοσαετία. Το 1999, µια δεκαετία µετά την κατάρρευση του κοµµουνισµού, επέστρεψα από τον Καναδά στη Νέα Απολλωνία για να ηχογραφήσω συνεντεύξεις µε ανθρώπους της παλιάς και νέας γενιάς, οι οποίοι, υπέθεσα, θα αισθάνονταν πιο ελεύθεροι τώρα να µιλήσουν για τις εµπειρίες που βίωσαν κατά την Κατοχή. 8. Νικόλαος Φωτίου, µαγνητοφωνηµένη συνέντευξη, Μαραθούσα, Ιωάννης Τσολάκης, µαγνητοφωνηµένη συνέντευξη, Νέα Απολλωνία,

7 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ Όσοι δεν µε γνώρισαν φάνηκαν επιφυλακτικοί ή απρόθυµοι να µιλήσουν όταν τους εξήγησα ότι σκόπευα να γράψω τοπική ιστορία, δηλαδή το χρονικό των χωριών που βρίσκονται στα βόρεια της λίµνης Βόλβης και τα οποία δεινοπάθησαν από τους εχθρούς όχι µόνο από το «τάγµα» του Σούµπερτ, αλλά και από τους Γερµανούς και τους Βουλγάρους. Τελικά, υποχώρησα µπροστά στο τείχος της σιωπής που υψώθηκε µπροστά µου. Τότε διαπίστωσα ότι «οι τραυµατικές εµπειρίες ασκούν µεγαλύτερη αρνητική επίδραση στον ψυχισµό σε σχέση µε εκείνη των φυσικών καταστροφών» 10 µε αποτέλεσµα τα προσωπικά βιώµατα να σφραγίζονται µε τη σιωπή. Ένας από τους χωρικούς, έφηβος ακόµη το 1944, έδειξε προθυµία να µιλήσει για το Σούµπερτ, αρχίζοντας την αφήγησή του µε την εξής εισαγωγή: «Ο Σούµπερ ήταν Ελληνογερµανός, ο οποίος συγκρότησε ένα λόχο από Κρητικούς που έβγαλε από τις φυλακές. Όταν ήρθε στη Μακεδονία πρόσθεσε και µερικούς Πόντιους Μπαφραλήδες από το Ό- µπαρ. Έναν από τους πιο σπουδαίους, ονόµατι Λάζαρος, έτυχε να το συναντήσω στο καφενείο του χωριού του στη δεκαετία του 50, όταν πήγα εκεί για ξυλεία. Μου µίλησε για τη θητεία του στη Νέα Απολλωνία και πόσο υπερήφανος ήταν για την υπηρεσία του στο σώµα του Σούµπερ. Ο Σούµπερ στρατολόγησε µε τη βία και µερικά παιδιά από χωριά της υτικής Χαλκιδικής. υο νεαροί από τα Πετράλωνα εκµυστηρεύθηκαν στη µάνα µου ότι ήθελαν να λιποτακτήσουν και αυτή τους έστειλε στην Αµαλία που τους φυγάδευσε. Εδώ ο Σούµπερ έφερε και τη γυναίκα του την Καίτη, δασκάλα από τα Γιαννιτσά, η οποία µας διευκόλυνε όσο µπορούσε. Στο τέλος του πολέµου, τη δικάσανε για συνεργασία και την εκτελέσανε. Ο Σού- µπερ και οι επιτελείς του, Γερµανάκης και Καπετανάκης, ήταν οι πιο αιµοβόροι. Βασάνισαν και σκότωσαν πολλούς από το χωριό µας και τα γύρω χωριά. Τον Αύγουστο το τάγµα έφυγε και εγκαταστάθηκε στο Χορτιάτη τον οποίο έκαψε µαζί µε τα γυναικόπαιδα. Στο τέλος του πολέµου ο Σούµπερ έφυγε στη Γερµανία και το 1946 γύ- 10. Βαγγέλης Καραµανωλάκης, «Ιδιωτικό και ηµόσιο: Το βίωµα του Εµφυλίου Πολέµου», Η Αυγή,

8 ρισε στην Ελλάδα µε το όνοµα Γεωργιάδης. Η οργάνωση [ΕΑΜ] τον ανακάλυψε στον Πειραιά, τον συνέλαβε και, αφού δικάσθηκε, εκτελέσθηκε». 11 Ένα µεγάλο µέρος από τις πληροφορίες, αποκαλυπτικές και ενδιαφέρουσες, ήταν προφανώς αναπαραγωγή από αφηγήσεις τρίτων προσώπων και από τα µέσα ενηµέρωσης, όπως ο ίδιος ο µάρτυρας παραδέχθηκε. Φυσικά η αφήγησή του περιείχε ανακρίβειες που διαπιστώθηκαν µόνο αργότερα κατά την διάρκεια της έρευνας. Οµολογουµένως τα νέα στοιχεία στο κείµενο του Νεοαπολλωνιώτη κέντρισαν το ενδιαφέρον µου για να αναζητήσω περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε το πρόσωπο του Σούµπερτ. Η Κατοχή, το νέο πεδίο έρευνάς µου, ήταν σε αδρές µόνο γραµµές γνωστή. Γι αυτό ανέτρεξα σε άτοµα που θα µπορούσαν, κατά την κρίση µου, να µε βοηθήσουν. Η αναφορά στην παρουσία πολλών Κρητικών στο σώµα του Σού- µπερτ προκάλεσε την περιέργειά µου να ψάξω τη σχέση του Σού- µπερτ µε την Κρήτη. Ο Μανώλης Φραγκιαδάκης, ένας παλιός φίλος µε τον οποίο συνυπηρέτησα στο Πολεµικό Ναυτικό, µε ενδιαφέροντα για την ιστορία της Κρήτης, ανταποκρίθηκε πρόθυµα στο αίτηµά µου και κατάφερε να προµηθευθεί ένα απόσπασµα των πρακτικών της δίκης του Σούµπερτ µε το εξής σχόλιο «ένας φίλος µου µου έδωσε το απόσπασµα αυτό και µου είπε ότι µόνο αυτό διαθέτει». 12 Ήταν το πρώτο και µάλιστα πολύ σηµαντικό έγγραφο παρόλο που το εισαγωγικό µέρος έλειπε διότι περιέχει ένα µακρύ κατάλογο µε τα ονόµατα των τόπων και των θυµάτων του Σούµπερτ στην Κρήτη και στη Μακεδονία από το 1941 µέχρι το Ονοµάζονται µικρά χωριά, ό- πως το Ελευθεροχώρι, το Ασβεσταριό, η Γοργόπη και η Κάρπη στις ανατολικές υπώρειες του Πάικου, αλλά αποσιωπώνται τα εγκλήµατα του Σούµπερτ στα χωριά στη νότια περιοχή της λίµνης Βόλβης (Νέα 11. Θεόφιλος Τσολάκης, µαγνητοφωνηµένη συνέντευξη, Νέα Απολλωνία, Μανώλης Φραγκιαδάκης, προσωπική επιστολή στο γράφοντα, Ηράκλειο,

9 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ Απολλωνία, Νέα Μάδυτος, Μελισσουργός, Μαραθούσα). Προς το παρόν άφησα την περίπτωση της Κρήτης και εστίασα το ενδιαφέρον µου στο χώρο της Μακεδονίας, αποσκοπώντας την εντόπιση γραπτών πηγών σχετικά µε την περιοχή Βόλβης. Από το Τµήµα Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο επωφελήθηκα της ευγενικής προσφοράς του καθηγητή Γιάννη Χασιώτη, παλιού φίλου από τα φοιτητικά χρόνια και του συναδέλφου του, Βασίλη Γούναρη. Ο τελευταίος µε έφερε σε επαφή µε το Στράτο ορδανά, ο οποίος προθυµότατα µου απέστειλε αντίγραφο της διδακτορικής του διατριβής µε θέµα τα αντίποινα των Γερµανών στη Μακεδονία, η οποία αργότερα εκδόθηκε σε βιβλίο. 13 Η εργασία, εντυπωσιακή ιδίως από την άποψη περιεχοµένου, τεκµηρίωσης και ύφους, αντλεί πληροφορίες από πολλές ξένες και ελληνικές αρχειακές πηγές. Για την περίπτωση του Σούµπερτ και του σώµατός του ο συγγραφέας στήριξε την αφήγησή του σε πληροφορίες που συγκέντρωσε αποκλειστικά από τα ελληνικά αρχεία. Ειδικότερα ο ορδανάς 14 ανακάλυψε στο Εφετείο Θεσσαλονίκης τα πρακτικά και τις αποφάσεις του Ειδικού ικαστηρίου ωσιλόγων που αφορούν τις µετακατοχικές δίκες εθελοντών στο σώµα Σούµπερτ. Το αρχείο αυτό µαζί µε τα ιστορικά αρχεία του Υπουργείου Εξωτερικών και του Μουσείου Μπενάκη, στο οποίο τηρούνται οι εκθέσεις του ιεθνούς Ερυθρού Σταυρού, αποτέλεσε µια από τις πιο σηµαντικές πηγές για τις δραστηριότητες του Σούµπερτ και της οµάδας του στην Κεντρική Μακεδονία. Εκτός από µια σύντοµη µνεία, η περιοχή της Βόλβης παραδόξως απουσιάζει από τα παραπάνω ιστορικά αρχεία. Τα ελληνικά αρχεία ήταν η δεύτερη απογοήτευσή µου, οπότε άρχισα πια να προβληµατίζοµαι πώς θα µπορούσα να συνδέσω τη δράση του Σούµπερτ στην περιοχή Βόλβης µε εκείνη στην Κεντρική Μακεδονία. Η σύνδεση προς στιγµήν ήταν αδύνατη γιατί στη διατριβή του ορδανά ο κύκλος της δράσης του 13. Στράτος Ν. ορδανάς, Το αίµα των αθώων. Αντίποινα των γερµανικών αρχών κατοχής στη Μακεδονία, , Αθήνα Στο ίδιο, σελ

10 Σούµπερτ δεν ήταν πλήρης. Εποµένως, τα κενά θα µπορούσαν να καλυφθούν µόνο ύστερα από επίµονη και ενδελεχή έρευνα στα ελληνικά αρχεία και ιδιαίτερα στους δωσιλογικούς φακέλους του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Στις αρχές του 2004, ο ορδανάς συνέχισε την έρευνά του στο Εφετείο Θεσσαλονίκης για την εξεύρεση φακέλων σχετικών µε τις δίκες των δωσιλόγων που συγκρότησαν τα διάφορα Τάγµατα Ασφαλείας στην κατοχική Θεσσαλονίκη. Στους σωρούς των φακέλων εντοπίσθηκε και ένας φάκελος µε έγγραφα σχετικά µε το Σούµπερτ και τους άνδρες του. Ο ερευνητής έθεσε στη διάθεσή µου κατ επιλογήν φωτοτυπηµένα έγγραφα τα οποία µελέτησα στη Θεσσαλονίκη. Το περιεχόµενο του φακέλου αποτελείται από βουλεύµατα, πρακτικά και αποφάσεις του Ειδικού ικαστηρίου ωσιλόγων Θεσσαλονίκης από το 1945 µέχρι το 1948, αναφορές αστυνοµικών και πολιτικών αρχών, ένορκες καταθέσεις µαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης και εξετάσεις κατηγορουµένων που υπηρέτησαν στο σώµα του Σούµπερτ. Το δικογραφικό αυτό υλικό αποδείχθηκε αρκετά πλούσιο για τα καλυφθούν τα υπάρχοντα κενά και να συµπληρωθούν µε περισσότερες και ακριβέστερες λεπτοµέρειες τα επεισόδια από τη δράση του Σού- µπερτ και του σώµατός του στη Μακεδονία. Ενδεικτικά χρονολογήθηκαν µε µεγαλύτερη ακρίβεια οι µετακινήσεις και οι σταθµοί του Σούµπερτ στα διάφορα µέρη και ήρθαν στο φως η παραµονή και η δράση του σε χωριά της υτικής Χαλκιδικής. Για την περιοχή της Βόλβης το αρχειακό υλικό, αν και φειδωλό, χρησιµοποιήθηκε ως στήριξη για τις προφορικές µαρτυρίες από χωριά της Βόρειας Χαλκιδικής. Με βάση λοιπόν το νέο αρχειακό υλικό επανεξετάσθηκαν οι δραστηριότητες του Σούµπερτ στη Μακεδονία µε αποτέλεσµα να δη- µοσιευθεί ένα προκαταρκτικό άρθρο. 15 Κατά τις συναντήσεις και συζητήσεις που επακολούθησαν, ο ορδανάς µε ενθάρρυνε να αναλάβω την έρευνα της εγκληµατικής πορείας του Σούµπερτ από την εγκατά- 15. Θεσσαλονικέων Πόλις, «Έγκληµα και τιµωρία: Ο Μακεδόνας Φριτς Σού- µπερτ ( )», τεύχος 20, 2006, σελ

11 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ στασή του στην Κρήτη το 1941 µέχρι την καταδίκη του το Την πρότασή του θεώρησα ως πρόκληση, αλλά και βαριά ευθύνη για κάποιον που έµπαινε σε ένα νέο πεδίο ιστορικής έρευνας και ιδιαίτερα σε εκείνο της Κρήτης, το οποίο χωρίς βοήθεια θα ήταν δύσκολο να το πλησιάσει. Στις αρχές του 2005, ο Μ. Φραγκιαδάκης µε έφερε σε επικοινωνία µε τον Κώστα Μαµαλάκη, επιµελητή σύγχρονης ιστορίας στο Ι- στορικό Μουσείο Κρήτης στο Ηράκλειο, ο οποίος είχε ήδη γίνει η αφορµή, ύστερα από τα αποσπάσµατα των πρακτικών της δίκης του Σούµπερτ που διέθεσε, να κινήσει το ενδιαφέρον µου για το Γερµανό εγκληµατία και τη δράση του στην Κρήτη. Έκτοτε, ο Μαµαλάκης παρέµεινε ένας από τους πιο στενούς και πολύτιµους συνεργάτες της έρευνας, η οποία χωρίς τη συµβολή του δεν θα µπορούσε να φέρει στο φως άγνωστα µέχρι σήµερα στοιχεία γύρω από το πρόσωπο και τις δραστηριότητες του Σούµπερτ και της οµάδας του. Στα τέσσερα χρόνια που µεσολάβησαν από την πρώτη επαφή ανταλλάγησαν δεκάδες ηλεκτρονικές επιστολές και τηλεφωνικές συνδιαλέξεις και καταβλήθηκε ιδιαίτερη προσπάθεια στον εντοπισµό, την ταύτιση και την ανίχνευση Σουµπεριτών και «Γκεσταπιτών», τοµέα στον οποίο ο Μα- µαλάκης παραµένει µοναδικός. Η βοήθειά του αποδείχθηκε ιδιαίτερα σηµαντική καθότι: 1) διέθεσε υλικό από το ιδιωτικό του αρχείο το οποίο αποτελείται από αντίγραφα δικογράφων, προφορικών µαρτυριών, αναφορών Βρετανών και Κρητικών αξιωµατούχων του ΕΑΜ και της ΕΟΚ, από έγγραφα του αρχείου του Γ. Κάββου, από φωτοτυπίες τοπικών εφηµερίδων από την κατοχική και µετακατοχική περίοδο, από φωτογραφίες και αντικείµενα στρατιωτικής φύσης, 2) ανταποκρίθηκε σε παράκλησή µου να πάρει συνεντεύξεις από άτοµα σε µερικά δυσπρόσιτα χωριά της Κρήτης και από το Ηράκλειο τις µαρτυρίες των οποίων ευγενώς έθεσε στη διάθεσή µου και 3) φρόντισε να προγραµµατίσει συναντήσεις µε άτοµα τα οποία επέλεξε για τις προσωπικές τους εµπειρίες και εξασφάλισε τη συγκατάθεσή τους να µιλήσουν µε έναν «ξένο» ερευνητή. Είναι αξιοσηµείωτο ότι οι Κρητι- 30

12 κοί γενικά περισσότερο από τους άλλους Έλληνες όσοι βέβαια γνωρίζουν και θυµούνται τα γεγονότα «από φόβο δεν τολµούν να µιλήσουν για κανέναν ή για οτιδήποτε». 16 Επηρεασµένοι από τις ωµότητες των εχθρών κατά των Κρητικών αλλά και των Κρητικών εναντίον δωσιλόγων συµπατριωτών τους, σιγούν αποφεύγοντας να αναµοχλεύσουν παλιά πάθη και να ανασκαλέψουν πληγές που γι αυτούς δεν έχουν ακόµη επουλωθεί. Από τον Κ. Μαµαλάκη άκουσα για πρώτη φορά λεπτοµέρειες για την καταγωγή και τη δράση του Σούµπερτ στην Τουρκία (Σµύρνη). Όπως ο ίδιος µε διαβεβαίωσε, την ιστορία την αφηγήθηκε σε αυτόν ο ταγµατάρχης Ραλφ Στόκµπριτζ (Ralph Stockbridge), διευθυντής τότε της βρετανικής µυστικής υπηρεσίας πληροφοριών ISLD (Inter Services Liaison Department), η οποία ερεύνησε την «υπόθεση» Σού- µπερτ, όταν ο τελευταίος πρωτοεγκαταστάθηκε στο Ρέθυµνο το θέρος του Τα βασικά στοιχεία της ιστορίας έχουν ως εξής: Ο Σούµπερτ γεννήθηκε στη Σµύρνη από Έλληνα πατέρα, τον Σπυρίδωνα Κωνσταντινίδη, και µητέρα Τουρκάλα και βαφτίσθηκε Πέτρος. Ο πατέρας του «δεν ήταν καλό πράµα» και κακοµεταχειριζόταν τη µητέρα του, η οποία τον εγκατέλειψε, παίρνοντας τον Πέτρο µαζί της. Αυτή επανατούρκεψε και φανάτισε το γιο της να µισεί οτιδήποτε ελληνικό. Ο Πέτρος νέος κατατάχθηκε στο τουρκικό στρατό και πολέ- µησε µε τον Κεµάλ εναντίον των Ελλήνων στο Σαγγάριο ποταµό. Στη µάχη διέπρεψε και του απονεµήθηκε παράσηµο σε σχήµα ηµισελήνου για το οποίο ήταν πολύ υπερήφανος. Στη δεκαετία του 1930 µετανάστευσε στη Γερµανία, όπου ζήτησε αλλαγή ονόµατος, επιλέγοντας το ευκολοπρόφερτο Φριτς Σούµπερτ. Το 1941, εµφανίσθηκε µε τα κατοχικά στρατεύµατα στο Ρέθυµνο ως υπαξιωµατικός ή απλός στρατιώτης. Στην πόλη αυτή ο Σούµπερτ πήγαινε σε παλιούς µαχαλάδες κοντά στη βενετσιάνικη Φορτέτσα για να µιλήσει τούρκικα µε ηλικιωµένους Μικρασιάτες. Σ αυτούς εκµυστηρεύθηκε την ελληνική του κατα- 16. Κωνσταντίνος Μαµαλάκης, µαγνητοφωνηµένη τηλεφωνική συνέντευξη, Η- ράκλειο,

13 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ γωγή και τις υπηρεσίες του στον τουρκικό στρατό και µε πολύ καµάρι επέδειξε το παράσηµό του. 17 Οι πληροφορίες αυτές περί της «ελληνικότητας» του Σούµπερτ δεν είχαν υποβληθεί σε ιστορική βάσανο για να ελεγχθεί η αξιοπιστία τους. Την περίοδο αυτή είχα λάβει µέσω του Σ. ορδανά σηµείωµα του καθηγητή Χάγκεν Φλάισερ (Hagen Fleischer), ο οποίος είχε ανακαλύψει σε αρχείο του Βερολίνου τη «Βεβαίωση θανάτου του Σιού- µπερτ Φρειδερίκου του Αυγούστου και της Βιλχεµίνης, ετών 50, γεννηθέντος εις Ντόρτµουντ Βεστφαλίας» υπογεγραµµένη από το διευθυντή των Εγκληµατικών Φυλακών Επταπυργίου στη Θεσσαλονίκη. 18 Αµέσως µετά την έρευνα του Φλάισερ εστίασα το ενδιαφέρον µου στα αρχεία των πόλεων Ντόρτµουντ (Dortmund) και Βερολίνου µε αποτέλεσµα να ανακαλυφθεί σχεδόν όλο το παρελθόν του Σούµπερτ πριν ενταχθεί ως βετεράνος το 1941 σε ηλικία 44 ετών στον «Εφεδρικό Στρατό» (Erzatzheer) της Βέρµαχτ. Συνοπτικά στο δηµοτικό αρχείο του Ντόρτµουντ (Stadtarchiv Dortmund) οι εγγραφές στο οικογενειακό και ατοµικό ληξιαρχικό µητρώο αφορούν γονείς, επάγγελµα, γάµο στη Σµύρνη µε Ιταλίδα, εγκατάσταση το 1926 στην Αλεξάνδρεια, γέννηση δυο αγοριών και τέλος την επιστροφή του Σούµπερτ και της οικογένειάς του το 1939 από την Αλεξάνδρεια στο Ντόρτµουντ µέχρι την αναχώρηση το 1941 της γυναίκας του µε τα παιδιά τους στο Παλέρµο της Σικελίας. Στο αρχείο του Γραφείου Εξυπηρέτησης Πολιτών του Βερολίνου (Deutsche Dienststelle/WASt) ανακαλύφθηκαν οι µεταλλικές ταυτότητες ή ΤΑΠ (Ταµπέλα Αναγνώρισης Πτώµατος), επί τη βάσει των οποίων συντάχθηκε ένα σύντοµο στρατιωτικό µητρώο του Σούµπερτ µε αναφορά στις µεταθέσεις του σε διάφορες µονάδες 17. Παραλλαγές της ελληνικής καταγωγής του Σούµπερτ υπάρχουν στο άρθρο του Αγγλοκρητικού Στήβενς Σµιθ «Φριτς Σούµπερ», Χανιώτικα Νέα , και στο ιστορικό πόνηµα του δηµοσιογράφου Ι.Γ. Μανωλικάκης, Ο Γολγοθάς της Κρήτης, Αθήνα 1951, σελ Χάγκεν Φλάισερ, µαγνητοφωνηµένη τηλεφωνική συνέντευξη, Αθήνα,

14 της Κρήτης και Μακεδονίας από το 1941 µέχρι το Στην Ελλάδα ο Σούµπερτ απεστάλη ως διερµηνέας-κατάσκοπος, αλλά στις αρχές του 1943 εντάχθηκε στο σώµα των Στρατονόµων γνωστών ως «πεταλάδων» (Feldgendarmerie). Στο οµοσπονδιακό αρχείο του Βερολίνου (Bundesarchiv Berlin) εντοπίσθηκε η κοµµατική ταυτότητά του (NSDAP Mitgliederkarteikarte), η οποία φέρει ηµεροµηνία 1 η Ιανουαρίου 1934, αρχική εγγραφή στο Εθνικοσοσιαλιστικό Κόµµα και διάφορες διευθύνσεις επαφής στη Γερµανία. Η έρευνα στο Ιστορικό Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών (ΙΑΥ- Ε) ανακάλυψε µικρό αριθµό εγγράφων που αφορούν τη διαδικασία και την έναρξη της δίκης του Σούµπερτ χωρίς όµως τα πρακτικά της δίκης. Το σηµαντικότερο και µοναδικό για την Κρήτη δικόγραφο (απόσπασµα) του αρχείου είναι µια απόφαση (Μάρτιος 1948) του Ειδικού ικαστηρίου ωσιλόγων Χανίων, η οποία µεταξύ άλλων περιέχει ονοµαστικό κατάλογο 36 Σουµπεριτών µε λεπτοµερή περιγραφή των κατά τόπους εγκληµάτων τους. 19 Στον ίδιο φάκελο ο ερευνητής µπορεί να παρακολουθήσει διεξοδικά µέσω των εγγράφων τη διαδικασία της αναγνώρισης, της σύλληψης, του εγκλεισµού σε ιταλικό στρατόπεδο και της αυτοκτονίας του διαβόητου Σουµπερίτη Γ. Καπετανάκη. Το Αρχείο Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) στην Αθήνα αποδείχθηκε µάλλον φειδωλό. Στο αρχείο σώζεται µια έκθεση της Υπηρεσίας Πληροφοριών Στρατού, ένα από τα ελάχιστα σωζόµενα έγγραφα από το πλήθος των αναφορών και προφορικών µαρτυριών που είχαν τότε υποβληθεί στο Εθνικό Γραφείο Εγκληµατιών Πολέµου για το σχηµατισµό του εγκλητηρίου εναντίον του Σούµπερτ. 20 Η ιεύθυνση Ιστορίας Στρατού ( ΙΣ) διαθέτει πλούσιο υλικό α- ποτελούµενο κυρίως από «εκθέσεις δράσεως» που Κρητικοί αρχηγοί 19. Ιστορικό Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών (ΙΑΥΕ), 1949, φάκ, 135, 1 ος υποφάκ.: Ειδικόν ικαστήριον ωσιλόγων Χανίων, Αριθ. 63, Χανιά, 30 Μαρτίου ΑΣΚΙ, Αρχείο Ε Α, φάκ. 219, Μέρος Α, «Προς το Κεντρικό Εθνικό Γραφείο Εγκληµατιών Πολέµου», Β.Σ.Τ. 902/

15 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ αντιστασιακών οργανώσεων και ενόπλων οµάδων υπέβαλαν στο ΓΕΣ µετά την Κατοχή. Ο ερευνητής µε έκπληξη ανακαλύπτει ότι στην πλειονότητα των εκθέσεων, όπως σε αυτές των οπλαρχηγών Μπαντουβά, Πετρακογιώργη και της οµάδας του Γρηγοράκη ή «Σατανά» και άλλων, ο Σούµπερτ είτε αποσιωπάται τελείως είτε απλώς κατονο- µάζεται. Ενδεικτικά, ο Ρεθυµνιώτης συνταγµατάρχης Χρ. Τζιφάκης στην έκθεσή του αποδίδει σε γερµανικά στρατεύµατα τα εγκλήµατα που είναι τεκµηριωµένο ότι διέπραξε ο Σούµπερτ µε την οµάδα του σε συγκεκριµένα χωριά της Κρήτης, και αρκείται να χαρακτηρίσει το σώµα του Σούµπερτ απλώς «εκτελεστικό απόσπασµα» που διέπραξε τα «φρικοδέστερα κακουργήµατα». 21 Οι εκθέσεις του ΙΣ, αλλά και άλλες γραπτές πηγές, αποτελούν ένα από τα σοβαρά προβλήµατα που ο ερευνητής έχει να αντιµετωπίσει, καθότι οι ισχνές πληροφορίες εκτίθενται συχνά ατεκµηρίωτες, διογκωµένες ή ανακριβείς για λόγους που εξυπηρετούν τους ειδικούς σκοπούς του γράφοντος. Τέλος, στο Ιστορικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη (ΙΑΜΜ) στην Αθήνα φυλάσσονται οι εκθέσεις του Ελβετού Εµίλ Βένγκερ (Emile Wenger), εκπροσώπου του ιεθνούς Ερυθρού Σταυρού κατά τη διάρκεια της Κατοχής, επιφορτισµένου µε τον επισιτισµό και γενικά τη βοήθεια των αµάχων πληθυσµών που είχαν πληγεί από τους κατακτητές και τους συνεργάτες τους. Οι εκθέσεις του Βένγκερ είναι πολύτιµη πηγή για τα εγκλήµατα του Σούµπερτ ιδιαίτερα στα Γιαννιτσά και στο Χορτιάτη, καθότι εκτός από τις περιγραφές των καταστροφών και των βιαιοτήτων, περιλαµβάνουν και µαρτυρικές καταθέσεις επιζώντων 22. Οι εφηµερίδες που κυκλοφόρησαν στα µετακατοχικά χρόνια περιέχουν άρθρα από τις δίκες του Σούµπερτ και των Σουµπεριτών, τα οποία συµβάλλουν ποικιλοτρόπως στη συµπλήρωση της εικόνας. Η 21. ΙΣ, τόµ. 6, αριθ. εγγρ. 4, φάκ. 911/Α/4β, «Συνοπτική έκθεση επί της επικρατούσης πολιτικοστρατιωτικής καταστάσεως στον Ν. Ρεθύµνου», «Προς Ελληνικήν Κυβέρνησιν Καΐρου», Ρέθυµνο, εκέµβριος 1943, σελ ΙΑΜΜ, Αρχείο Νικολάου έα, Αριθ. εισ. 262, φάκ. 5: «Έκθεσις επί των ταξειδίων µας εις τας επαρχίας», Θεσσαλονίκη, 23 Σεπτεµβρίου

16 ποιότητα και η πληρότητα των άρθρων αυτών διαφέρει από εφηµερίδα σε εφηµερίδα και ο ερευνητής χρειάζεται να επαγρυπνεί, διότι συχνά οι µαρτυρικές καταθέσεις παραποιούνται ή δραµατοποιούνται, ενώ ονόµατα, ηµεροµηνίες και άλλα στοιχεία συγχέονται, παραλείπονται ή µεταδίδονται παρεφθαρµένα. Γι αυτό, οι πληροφορίες αυτές, κατά το δυνατό, θα πρέπει να ελέγχονται και να διασταυρώνονται µε άλλες πηγές, όταν υπάρχουν, για να προσδιορισθεί η αξιοπιστία τους. Απαραίτητο συµπλήρωµα του πρωτογενούς υλικού αποδείχθηκαν οι προφορικές µαρτυρίες που σχεδόν επί µία δεκαετία συνέλεξα ύ- στερα από επιτόπιες συνεντεύξεις µε ανθρώπους από διάφορα κοινωνικά στρώµατα και µε διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις. Ένας αριθµός συνεντεύξεων µαγνητοφωνήθηκε από το τηλέφωνο, επειδή θεωρήθηκε το πιο κατάλληλο µέσο µε το οποίο εύκολα γεφυρώθηκε η τεράστια απόσταση µεταξύ του Καναδά, όπου η µόνιµη κατοικία µου, και της Ελλάδας. Αυτή η µέθοδος τηλεπικοινωνίας µε τους πληροφορητές αποδείχθηκε αρκετά αποδοτική και λιγότερο χρονοβόρα. Από τα άτοµα που δέχθηκαν να δώσουν πληροφορίες τηλεφωνικά, άλλα µου ήταν ήδη γνωστά και άλλα είχαν ενηµερωθεί προηγουµένως από τρίτο πρόσωπο, ούτως ώστε να έχει προηγηθεί κάποια ψυχολογική προετοιµασία για την τηλεφωνική επικοινωνία. Αν και µερικοί στην αρχή έδειξαν ενδοιασµούς, η ιδέα ότι µιλούσαν µε κάποιον Έλληνα του εξωτερικού που ενδιαφερόταν για την ιστορία του τόπου τους, τους ενθάρρυνε ώστε να µιλήσουν πιο ελεύθερα στη µοναξιά του σπιτιού τους σε αντίθεση µε το καφενείο και µακριά από τους συγχωριανούς τους. Φυσικά υπήρχαν και µάρτυρες, ιδίως από την Κρήτη, που εξέφρασαν φόβο ότι πρόθεσή µου ήταν να τους σύρω στα δικαστήρια µε την κατηγορία ότι συκοφαντούν και ατιµάζουν τη µνήµη των νεκρών. 23 Άλλοι πάλι µάρτυρες περιορίσθηκαν σε γενικότητες µε τη δικαιολογία ότι «αυτά δεν χρειάζεται να τα ξαναλέµε. Είναι παλιές 23. Μιχαήλ Ματσαµάς, µαγνητοφωνηµένη τηλεφωνική συνέντευξη, Χανιά,

17 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ ιστορίες που τις βρίσκεις σε βιβλία και εφηµερίδες». 24 Εξέλαβα την προτροπή ενός Κρητικού µάρτυρα στα σοβαρά και κατόπιν έρευνας εντόπισα το δηµοσίευµα µόνο για να ανακαλύψω ότι ο αρθρογράφος απλούστατα αναπαρήγαγε αποσπάσµατα από την απόφαση του δικαστηρίου που είχε καταδικάσει τον Σούµπερτ το Όσον αφορά τη νεότερη βιβλιογραφία, δεν έχει εκπονηθεί ολοκληρωµένη µελέτη στο θέµα του Σούµπερτ. Οµολογουµένως αναφορές στον ίδιο και το «τάγµα» του σε εργασίες που πραγµατεύονται γεγονότα της Κατοχής είναι ελάχιστες και οι συγγραφείς αβασάνιστα αναπαράγουν στοιχεία από παλαιότερες εργασίες και από δηµοσιεύ- µατα σε εφηµερίδες. Για τη Μακεδονία η εργασία του Στράτου ορδανά σχετικά µε τα γερµανικά αντίποινα αποτελεί εξαίρεση καθότι, όπως προαναφέρθηκε, περιλαµβάνει τµήµα στο οποίο πραγµατεύεται ενδελεχώς δραστηριότητες του Σούµπερτ στη Μακεδονία το Όσον αφορά την Κρήτη, οι πληρέστερες και οι πιο εµπεριστατωµένες αφηγήσεις γύρω από το Σούµπερτ και τη δράση του περιέχονται στα πονήµατα των Κρητικών Ι. Μανωλικάκη 26 και Γ. Κάββου 27. Ο Μανωλικάκης στηρίζει το σύντοµο κείµενό του κατά το πλείστον σε προφορικές µαρτυρίες που έθεσε υπό στοιχειώδη κριτικό έλεγχο, ενώ ο νο- µοµαθής λοχαγός Γεώργιος Κάββος στο ογκώδες έργο του, στο οποίο δεν δηλώνονται οι πηγές µε παραποµπές, προσφέρει πληρέστερη εικόνα του Σούµπερτ και των δραστηριοτήτων του στη Κρήτη. Από την προνοµιακή θέση του ανακριτή Γερµανών και Ιταλών εγκληµατιών πολέµου Κρήτης, ο Κάββος είχε πρόσβαση σε πολλές µαρτυρικές καταθέσεις και αναφορές που είχαν υποβληθεί στο γραφείο του το 1945 από πολιτικές, στρατιωτικές, αστυνοµικές και εκκλησιαστικές 24. Ιωάννης Π. Παπαδάκης, µαγνητοφωνηµένη τηλεφωνική συνέντευξη, Όρος Ρεθύµνου, Αλέξανδρος Ασωνίτης, «Σας αρέσει ο κ. Σούµπερτ;», Ελευθεροτυπία, Μανωλικάκης, ό.π. 27. Γεώργιος Κάββος, Γερµανο-Ιταλική κατοχή και αντίσταση Κρήτης, , Ηράκλειο

18 αρχές της Νήσου για εγκληµατίες πολέµου σαν τον Σούµπερτ. Επιπλέον, ο Κάββος παραθέτει αυτούσια πολλά έγγραφα των κατοχικών δυνάµεων, των γερµανόφιλων ελληνικών αρχών, των Βρετανών πρακτόρων και των αντιστασιακών οργανώσεων, ούτως ώστε οι αφηγήσεις του να χαίρουν περισσότερης αξιοπιστίας και κύρους. Τέλος, το πλούσιο ιστορικό υλικό που ο συγγραφέας ευσυνείδητα πραγµατεύεται, χρησίµευσε ως πολύτιµη πηγή για τη δηµιουργία ιστορικού πλαισίου µέσα στο οποίο τοποθετήθηκε ο Σούµπερτ και το σώµα του. Από τα αποµνηµονεύµατα αντιστασιακών αξίζει να µνηµονευθούν τα βιβλιαράκια του Κρουσανιώτη αντάρτη Χαρ. Γιανναδάκη, 28 ο οποίος περιγράφει τον αλληλοσπαραγµό στο χωριό του µεταξύ των γερµανόφιλων Σουµπεριτών/Γκεσταπιτών από τη µια µεριά και των αγγλόφιλων οπαδών του καπετάν Γρηγοράκη ή «Σατανά» από την άλλη. Παρ όλες τις αδυναµίες του, αποδείχθηκε καλή πηγή στην οποία βασίσθηκε η κατάρτιση ονοµαστικών καταλόγων των ανδρών που υπηρέτησαν στο «Σώµα Σούµπερτ». Από τα 80 συνολικά άτοµα που παραχώρησαν συνέντευξη, το ένα τρίτο περίπου µίλησε µαζί µου στο τηλέφωνο. Το µεγαλύτερο ποσοστό των τηλεφωνικών συνεντεύξεων πραγµατοποιήθηκε µε Κρητικούς µάρτυρες, των οποίων τα ονόµατα και τα τηλέφωνα προµήθευσαν οι συνεργάτες µου Κ. Μαµαλάκης στο Ηράκλειο και Επιµ. Πλατσιδάκης στα Χανιά. Από τους Μακεδόνες µάρτυρες πολύτιµες ήταν οι αφηγήσεις του Νεαπολλωνιώτη Λάκη Κόκκοτα, έφηβου το 1944, τόσο για τη δράση του Σούµπερτ στο χωριό του όσο και για την ιστορία γενικά της περιοχής Βόλβης. Τήρησα τακτική τηλεφωνική επαφή µε µάρτυρες σαν τον Κόκκοτα όταν διαπίστωσα ότι οι γνώσεις τους γύρω από το χωριό και την ευρύτερη περιοχή τους µε βοηθούσαν για µια βαθύτερη κατανόηση της δυναµικής των κοινωνιών και των καταστάσεων που ερευνούσα. Η δηµιουργία «σταθερής βάσης» σε χωριά και περιοχές ήταν µια τακτική η οποία, παρά τις αδυναµίες της, 28. Χαράλαµπος Γιανναδάκης, Αποµνηµονεύµατα, β έκδ., Ηράκλειο 1987 και Αναµνήσεις από τα περασµένα, Ηράκλειο,

19 ΘΑΝΑΣΗΣ Σ. ΦΩΤΙΟΥ αποδείχθηκε, κατά τη γνώµη µου, αρκετά αποτελεσµατική καθώς οι αναλύσεις των γεγονότων, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης, προχώρησαν πέρα από τα όρια µιας απλής ή ρηχής περιγραφής. Μάρτυρες µε τους οποίους είχα περιοδικά συνδιαλέξεις πλην του Κώστα Μαµαλάκη και του Στράτου ορδανά ήταν ο δικηγόρος ιον. Κασάπης από τα Γιαννιτσά, ο Σταύρος Τσιώτσης από το Ασβεστοχώρι, ο Θεόδωρος Βαλαχάς από το Χορτιάτη, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος από τη Νέα Τρίγλια (για τη υτική Χαλκιδική) και ο Βασίλειος Βογιατζής από τη Μαραθούσα. Οι λεπτοµερείς πληροφορίες των βασικών αυτών µαρτύρων διασταυρώθηκαν µε τις πληροφορίες που άλλοι µάρτυρες µου έδωσαν σε συνεντεύξεις. Συχνά οι επιλογές των µαρτυριών που έπρεπε να κάνω µετά από κάθε διασταύρωση δεν ήταν καθόλου εύκολες. Να σηµειωθεί ότι καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε να υπάρχουν τουλάχιστον δυο µάρτυρες για κάθε χωριό. Έπειτα, οι πληροφορίες από τις συνεντεύξεις αυτές διασταυρώθηκαν µε τις µαρτυρίες στο αρχειακό υλικό για να ελεγχθούν οι τυχόν ανακρίβειες, οι οποίες οφείλονται κυρίως στις αδυναµίες της µνήµης και στην αναµόχλευση παλιών πολιτικών παθών από µια από τις πιο ταραγµένες περιόδους της νεοελληνικής ιστορίας. Κατά τη µακρόχρονη και επίπονη πορεία της έρευνας για τη συγγραφή του παρόντος πονήµατος, την προσπάθειά µου συνέδραµε έ- νας αριθµός ατόµων, τα οποία θέλω να ευχαριστήσω και δηµοσίως. Πρώτα τους προαναφερθέντες Στράτο ορδανά για θέµατα της Μακεδονίας και Κώστα Μαµαλάκη για ζητήµατα που αφορούν την Κρήτη κατά την Κατοχή, οι οποίοι πρόθυµα απάντησαν ποικιλοτρόπως στο µπαράζ των ηλεκτρονικών µηνυµάτων και τηλεφωνικών µου κλήσεων. Επιπλέον, αµφότεροι διάβασαν τη µελέτη και τµηµατικά και στην ολοκληρωµένη της µορφή και έκαναν χρήσιµες παρατηρήσεις. Στη φιλολογική βελτίωση του κειµένου η συµβολή του φίλου ιονύση Τάνη, πεπειραµένου διορθωτή κειµένων, ήταν ανεκτίµητη. Επίσης πολύτιµες παρατηρήσεις στο κείµενο και συµβουλές πρόσφεραν ο πανεπιστηµιακός Γρηγόρης Μ. Σηφάκης και ο ερευνητής Παναγιώτης 38

20 Λάµπρου, ο οποίος µελετά τις δικογραφίες δωσιλόγων του αρχείου στο Πρωτοδικείου Ηρακλείου για τη συγγραφή διδακτορικής διατριβής. Για οποιαδήποτε λάθη έκφρασης ή ουσίας παραµένουν στο κεί- µενο ευθύνεται αποκλειστικά ο συγγραφέας. Επίσης οφείλω θερµές ευχαριστίες στους υπαλλήλους Dieter Knippschild του Stadtarchiv Dortmund, Heinz Fehlauer του Bundesarchiv Berlin και Stephan Kuehmayer του Deutsche Dienstelle (WASt) Berlin, οι οποίοι λόγω του επαγγελµατισµού και της εξοικείωσής τους µε το αρχειακό υλικό πρόσφεραν πολύτιµη βοήθεια στον εντοπισµό αποκαλυπτικών για την παρούσα έρευνα εγγράφων και πληροφοριών. Ιδιαίτερα ευχαριστώ την κυρία Ute von Livonius, ε- ρευνήτρια επί αµοιβή στα οµοσπονδιακά στρατιωτικά αρχεία στην πόλη Φράιµπουργκ (Bundesarchiv Militärarchiv Freiburg), η οποία ερεύνησε τους σχετικούς φακέλους αναζητώντας στοιχεία για τον Σούµπερτ και τη δράση του στην Ελλάδα χωρίς αποτέλεσµα. Στην ανάλυση και εµβάθυνση των δεδοµένων µε βοήθησαν µε τις συµβουλές τους οι πανεπιστηµιακοί Χάγκεν Φλάισερ, Μαρκ Μαζάουερ και Βασίλης Βουρκουτιώτης. Για την προµήθεια των συγγραµµάτων του Γιανναδάκη φρόντισε η κυρία Γεωργία Κατσαλάκη, επιµελήτρια της βιβλιοθήκης και του αρχείου του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, στη οποία οφείλω θερµές ευχαριστίες. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω το φίλο Χαλκιδικιώτη Βάιο Καλογριά που από την αρχή της συνεργασίας µας πρόθυµα πρόσφερε βοήθεια απαντώντας στα ηλεκτρονικά µου µηνύµατα και αποστέλλοντας φωτοαντίγραφα σχετικών κειµένων από την Καλσρούη της Γερµανίας όπου σπούδαζε. Τέλος, αισθάνοµαι ότι δεν θα µπορέσω να ευχαριστήσω όσο θα ήθελα το φίλο Μανώλη Φραγκιαδάκη για την πολύτιµη και διαρκή στήριξη που αγόγγυστα µου παρείχε κατά τη διάρκεια της µακρόχρονης έρευνας. Εκτός από τους προαναφερθέντες, θα ήθελα να ευχαριστήσω και τους υπόλοιπους µάρτυρες, οι οποίοι δέχθηκαν να επικοινωνήσουν µαζί του και µε το δικό τους τρόπο να συµβάλουν στην ολοκλήρωση της εργασίας αυτής. Τους οφείλω ιδιαίτερες ευχαριστίες. Από τη Μα- 39

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube)

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube) ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Ενότητες: 46 (Οργάνωση, Κατεχόµενης Ευρώπης) και 48 (Κατοχή, Αντίσταση) Υπεύθυνες: Κοσκοσά Π. Πόγα Ν. όριζα Α. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 21 Αυγούστου 1950. Γονείς μου είναι ο Λύσανδρος Κ. Ζώρας και η Λήδα Ζώρα το γένος Ο. Λαμπροπούλου. ΙΙ. ΣΠΟΥΔΕΣ Α. Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 15 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... 3 1. Βαθμός ενδιαφέροντος για τις Βουλευτικές Εκλογές στις Σεπτεμβρίου... 4 2. Για το αν η προσφυγή στις πρόωρες

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 Σε αυτό το τεύχος: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η Διαπραγμάτευση ως Τρόπος Ειρηνικής Επίλυσης Συγκρούσεων. Συμφωνία Μυρόφυλλου - Πλάκας (29 Φεβ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ. Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ. Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες Από τον Φεβρουάριο του 2006, που ιδρύθηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς η Ειδική Υπηρεσιακή Μονάδα για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ 3 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ (ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945) ΣΥΛΛΟΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο Γιώργος Κιούσης TOP NEWS Δεκεμβρίου 23, 2015 Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ Ναυπηγημένο στο Λιβόρνο της Ιταλίας το 1910, το θωρηκτό Αβέρωφ, εκτοπίσματος 10.000 τόνων,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Οργανισµού Λιµένος Ραφήνας Α.Ε. Οργανισµού Λιµένος Κέρκυρας Α.Ε. Οργανισµού Λιµένος Λαυρίου Α.Ε. Οργανισµού Λιµένος Πατρών Α.Ε.

Οργανισµού Λιµένος Ραφήνας Α.Ε. Οργανισµού Λιµένος Κέρκυρας Α.Ε. Οργανισµού Λιµένος Λαυρίου Α.Ε. Οργανισµού Λιµένος Πατρών Α.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πειραιάς 20/09/2004 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ Αριθ. πρωτ. 5118.12/03/2004 ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ /ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ. /νση : Γρηγ.Λαµπράκη 150 Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΦΡΟΥΡΕΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΩΣ ΕΤΟΥΣ 2016

ΕΡΩΤΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΦΡΟΥΡΕΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΩΣ ΕΤΟΥΣ 2016 ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Β ΚΛΑΔΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΜΕΤΑΘΕΣΕΩΝ Τηλέφ. (Εσωτ.): 3884 ΕΡΩΤΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΦΡΟΥΡΕΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΩΣ ΕΤΟΥΣ 2016 ΓΕΝΙΚΑ 1. E: Είναι υποχρεωτικό να μπω στο army.gr για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 11. - Εφόρους Γενικής Εφορείας. : Φάκελος Ομαδικής Αποστολής στο Εξωτερικό

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 11. - Εφόρους Γενικής Εφορείας. : Φάκελος Ομαδικής Αποστολής στο Εξωτερικό ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ Αθήνα, 8 Ιουλίου 2008 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 11 ΠΡΟΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΘΕΜΑ : - Αρχηγούς Συστήματος - Περιφερειακούς Εφόρους : - Εφόρους Περιοχών - Εφόρους Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ιωνά Νικολάου:

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ιωνά Νικολάου: Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ιωνά Νικολάου: Επειδή όμως φαίνεται ότι η εκστρατεία εκτόξευσης ανυπόστατων καταγγελιών από τον κ. Παπαγεωργίου τυγχάνει κομματικής εκμετάλλευσης, θα σχολιάσω ορισμένα ζητήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Κατάλογος της ΕΕ που περιλαµβάνει πρόσωπα, οµάδες και οντότητες στις οποίες εφαρµόζονται ειδικά µέτρα για την καταπολέµηση της τροµοκρατίας 22 εκεµβρίου 2009 Η ΕΕ θέσπισε

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ Τεχνική Διαπραγματεύσεων Καθηγητής Δημήτριος Σουμπενιώτης Θα αναφερθώ σε μια εμπορική διαπραγμάτευση από την εργασιακή μου πείρα. Πρόκειται για μία τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους 1 Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους Βασική προϋπόθεση για επιτυχηµένη διεξαγωγή και συγγραφή µιας ερευνητικής εργασίας αποτελεί η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΑΜΟΥ Σάµος, 21 / 9 /2012 Αριθµ πρωτοκ.5/2012

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΑΜΟΥ Σάµος, 21 / 9 /2012 Αριθµ πρωτοκ.5/2012 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΑΜΟΥ Σάµος, 21 / 9 /2012 Αριθµ πρωτοκ.5/2012 ΠΡΟΣ: Γραφείο κ. Υπουργού ικαιοσύνης Γεν. /νση Α ιεύθυνση 1 Τµήµα Α3 Μεσογείων 96 Τ.Κ. 11527 Α Θ Η Ν Α Κοινοποίηση προς:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ Της ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ Της ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ Της ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1. ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Από την έναρξη του σχολικού έτους μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου ή το αργότερο την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου

Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου ΟΝΟΜΑ: Λούλα (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 21 Φεβρουαρίου 1932 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: 1954 ΨΕΥ ΩΝΥΜΑ: Μαντώ, Σεβαστιανός ΠΕΡΙΟΧΗ/ΕΣ ΡΑΣΗΣ: Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Διάλεξη 7η Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

==================== ΤΗΛ: 2313-300740 FAX: 2310-478201

==================== ΤΗΛ: 2313-300740 FAX: 2310-478201 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ αριθµ. 14/26-04-2013 πρακτικό συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου Θέρµης Αριθµ. Απόφ. 174/2013 ΘΕΜΑ : «Υιοθέτηση ψηφίσµατος ήµου Πυλαίας Χορτιάτη για το «πάρκο κεραιών» Χορτιάτη» Στα

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου

Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου στη Συνέντευξη Τύπου για παρουσίαση του αναθεωρημένου Οδηγού για τα ΜΜΕ, 3 Ιουλίου 2015 Αγαπητοί συνεργάτες Λειτουργοί

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΗΣ «Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ»

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΗΣ «Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Τρίπολη 22 / 11 / 2010 6 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΗΣ «Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ» Γραφείο: Διοικητή Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών.

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. Πειραιάς, 25 Σεπτεµβρίου 2015 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα