ΤΑ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ TOY. ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΩΡΟΥ (15ος-18ος α,) ΕΥΤΥΧΊΑ Δ. ΛΙΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΑ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ TOY. ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΩΡΟΥ (15ος-18ος α,) ΕΥΤΥΧΊΑ Δ. ΛΙΑΤΑ"

Transcript

1 ΤΑ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ TOY ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΩΡΟΥ (15ος-18ος α,) ΕΥΤΥΧΊΑ Δ. ΛΙΑΤΑ Διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών/ΕΙΕ Η οθωμανική κυριαρχία, της οποίας η έναρξη, συμβατικά και συμβολικά, ορίζεται στα χρονολογία ορόσημο- στον χώρο που σήμερα αποτελεί το ελληνικό κράτος, δεν υπήρξε ούτε γενικευμένη και ταυτόχρονη ούτε ομοιόμορφη. Έτσι, ως το άλλο, επίσης συμβατικό χρονικό ορόσημο της νεότερης ελληνικής ιστορίας, το 1821, εκτός από τις περιοχές που εξαρχής δέχτηκαν και ως το τέλος παρέμειναν στην οθωμανική κατοχή, άλλες περιοχές συνέχισαν να τελούν κάτω από τη βενετική κυριαρχία (Ιόνια νησιά) και άλλες να περνούν διαδοχικά από τη μια κυριαρχία στην άλλη (Μοριάς, Κρήτη, νησιά Αιγαίου). Τούτο σημαίνει -όσον αφορά τη νομισματική κυκλοφορία- ότι η φύση της κάθε κατάκτησης ως ένα σημείο μόνο ήταν υπεύθυνη και πέτυχε να επιβάλει την επικράτηση του ενός ή του άλλου νομίσματος, καθεμιά του δικού της -εξυπακούεται- νομίσματος. Το εμπόριο, οι συναλλαγές, κύριο μέσο των οποίων είναι το νόμισμα, έχουν τους δικούς τους κανόνες, τη δική τους δυναμική που ξεπερνάει τα όποια γεωγραφικά όρια και αγνοεί τους θεσμικούς καταναγκασμούς, επιβάλλοντας έτσι τη δική του οικονομική λογική. Το χρήμα, απαραίτητο συστατικό οποιασδήποτε εξελιγμένης κοινωνίας, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση για την οθωμανική αυτοκρατορία, η οποία στηρίχθηκε και επέζησε τόσους αιώνες χάρη ακριβώς σ' ένα διοικητικό και δημοσιονομικό σύστημα, όπου το χρήμα ήταν αναγκαίο και έντονα παρόν και μάλιστα με πολλαπλούς ρόλους: ως γενικό ισοδύναμο αξιών, ως εμπόρευμα ισότιμο με οποιοδήποτε άλλο, ως αγαθό αποθησαυρισμού, εκδυόμενο τη νομισματική του ιδιότητα. Στην περίοδο στην οποία αναφερόμαστε εδώ, τα διάφορα νομίσματα έχουν τοπική και χρονική διάχυση τέτοια που μας επιτρέπει αδρομερώς μόνο να

2 -86- Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή ΤΗΣ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α Ît -Χ,**. Ν? f 1\ JL -ί^: V fcv Ν> Εικ. 1 : Οθωμανικά νομίσματα της περιόδου Μουσταφά Γ' ( ): Χρυσό altum (αριστερά κάθετα), ασημένιο γρόσι (επάνω οριζόντια), ασημένιος παράς (κάτω οριζόντια). μιλάμε για ζώνες -και λιγότερο για εποχές- τούτου ή εκείνου του νομίσματος. Σε μια προσπάθεια πάντως ενός χωροχρονικού προσδιορισμού -πολύ γενικού, πολύ σχηματικού- θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα οθωμανικά νομίσματα, καθώς είναι αυτονόητο, έχουν μεγαλύτερη κυκλοφορία στις τουρκοκρατούμενες περιοχές, τα βενετσιάνικα καταβάλλεται μέριμνα από τις Αρχές να επιβληθούν στις βενετικές κτήσεις με τάση ταυτόχρονα να επεκταθούν και στις οθωμανικές,

3 -87- ΤΑ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ TOY ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΏΡΟΥ (15ος-18ος αι.) ενώ τα νομίσματα των άλλων ευρωπαϊκών κρατών έχουν ευκολότερη διείσδυση και βρίσκουν απρόσκοπτη και γενικότερη αποδοχή τόσο στις βενετοκρατούμενες όσο και στις τουρκοκρατούμενες ζώνες. Η νομισματική κατάσταση που βρήκαν οι Οθωμανοί στις ελληνικές περιοχές που κατέκτησαν ήταν μια απίστευτη πανσπερμία χρυσών, αργυρών και χάλκινων δυτικών νομισμάτων, αποτέλεσμα των φράγκικων κυριαρχιών και των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ Δύσης κι Ανατολής, επικοινωνίας που εντάθηκε ιδιαίτερα από την εποχή των Σταυροφοριών. Με τη δημιουργία στην Ανατολή των διάφορων φράγκικων κρατιδίων και ηγεμονιών υπήρξε αφενός αθρόα εισαγωγή από ευρωπαϊκά νομίσματα των κυριάρχων κι αφετέρου νομισματοκοπή επιτόπου πλήθους νέων κερμάτων, τα οποία παράλληλα με τα βυζαντινά (υπέρπυρα, βυζάντια, κωνσταντινάτα, κομνηνάτα, μανοηλάτα, παλαιολογάτα, τραχέα, δουκάτα, άσπρα, κεράτια, δηνάρια κ.ά.), κατάλοιπα της καταλυθείσας αυτοκρατορίας και σε περιορισμένη οπωσδήποτε κλίμακα, συνέχιζαν να κυκλοφορούν όχι μόνο στις περιοχές των συγκεκριμένων κρατιδίων, αλλά ευρύτερα σε όλο τον χώρο της Ανατολής. Εξάλλου, φορτία ολόκληρα ασημένιων νομισμάτων (grossi, gigliati, torneselli, soldini, migliaresi κ.ά.) μεταφέρονται από ευρωπαίους εμπόρους από τη Δύση στις ανατολικές αγορές για τις ανάγκες του εμπορίου. Καθώς είναι γνωστό, η Δύση χαρακτηρίζεται ως ζώνη αργύρου, ενώ η Ανατολή ως ζώνη χρυσού. Αντιμέτωπος με αυτό τον νομισματικό κυκεώνα, ο Σουλτάνος δεν θα αργήσει να θέσει σε κυκλοφορία και το δικό του "εθνικό" νόμισμα, σύμβολο δύναμης και εξουσίας, καθώς το νόμισμα με τις έκτυπες σ' αυτό απεικονίσεις ή τις επιγραφές (τα οθωμανικά νομίσματα είναι ανεικονικά) γίνεται για κάθε ηγεμόνα ένα ευέλικτο μέσο πολιτικής προπαγάνδας, αλλά κυρίως πλούσια πηγή κέρδους. Το νομισματικό αυτό πολύπλεγμα επιτείνεται από το γεγονός ότι τα διάφορα νομίσματα δεν ανήκουν σε ένα ενιαίο νομισματικό σύστημα, δεν αποτελούν δηλαδή πολλαπλάσια ή υποδιαιρέσεις ενός και μόνο νομισματικού συστήματος, αλλά η σχέση που τα διέπει είναι κατά κανόνα σχέση απλής ανταλλακτικής ισοτιμίας. Έτσι, δίπλα στο νομισματικό σύστημα του υπέρπυρου ή του Βυζάντιου υπάρχει το νομισματικό σύστημα της λίρας, του δουκάτου, του τσεκινιού, της λίρας tournois και Βέβαια αργότερα του γροσιού. Ο διμεταλλισμός ή ορθότερα ο συμμεταλλισμός, η παράλληλη δηλαδή κυκλοφορία χρυσών και ασημένιων νομισμάτων δίχως καθορισμό της μεταξύ τους σχέσης, θα είναι το χαρακτηριστικό της περιόδου αυτής, σε αντίθεση με το Βυζάντιο, όπου ίσχυε ο μονομεταλλισμός με νομισματική βάση τον χρυσό.

4 -88 - Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΗΣ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ ΜΟΝΆΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Έτσι, ο εκχρηματισμός της κοινωνίας συντελείται μέσα σε έναν νομισματικό κυκεώνα, όπου το λογιστικό νόμισμα συγχέεται με το πραγματικό (moneta di conto ή moneta effetiva), n moneta lunga (ή di banco) με τη moneta corrente ή di piazza και διαφορετικά ευρωπαϊκά νομισματικά συστήματα συνυπάρχουν με το οθωμανικό και εναλλάσσονται στις καθημερινές συναλλαγές από τις πιο μικρές ως τις πιο μεγάλες. Σε πηγές της εποχής συχνά βλέπουμε τα οικονομικά μεγέθη να δηλώνονται με το νομισματικό τους ισοδύναμο σε 2, 3 ή και περισσότερα διαφορετικά νομίσματα. Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα από το πρώτο μισό του 18ου αι.: "[...] έφερεν ο διάκο Αθανάσιος από την Βενετίαν δουκάτα τρεχούμενα διακόσια ο<γ>δοήνταπέντε και γροσέτα 18 στένουν φλορία 80# κάμνουν γρόσια 255: 6". Και το άλλο: "τα όσα εσκουδέρησε ο χαζή Μανόλης Νόες από τον σιώρ Σιμόν Μαρούτζη δουκάτα κουρέντε 446 γρόσια 16, τα άνωθεν γίνονται δουκάτα ασιμένια 346 σουλδία 4 αυτά στένουν όλα φλωρία βενετικά 125 λίτρες 19 σουλδία 4". Η παράλληλη και ελεύθερη κυκλοφορία χρυσών και ασημένιων νομισμάτων δεν σημαίνει, βέβαια, και την ανάλογη ισότιμη κατανομή τους στα διάφορα κοινωνικά στρώματα - αντίθετα, καθώς διαπιστώνουμε, ο χρυσός συγκεντρώνεται στα χέρια των λαϊκών κι εκκλησιαστικών αρχόντων, της ιθύνουσας τάξης, καθώς και των μεγάλων εμπόρων. Το ασήμι κυκλοφορεί στα μεσαία στρώματα, ενώ οι μάζες των φτωχών στην κατώτερη βαθμίδα γνωρίζουν κατά βάση μόνο το "μαύρο" νόμισμα, δηλαδή το χάλκινο, που στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να περιέχει και μικρή ποσότητα αργύρου. Από την ποικιλία των ευρωπαϊκών νομισμάτων που κυκλοφορούν στον χώρο της Ανατολής, εκείνα που κυρίως έλκουν την προτίμηση του κοινού είναι τα βενετσιάνικα, τα οποία εξαιτίας των Βενετικών κατακτήσεων είναι από τα πρώτα που διεισδύουν στην Ανατολή και ακολουθούν τα ισπανικά και τα αυστριακά τάλιρα. Αντίθετα, διαπιστώνουμε πλήρη απουσία των αγγλικών νομισμάτων παρά την κυρίαρχη οικονομική παρουσία των Άγγλων στον ευρύτερο χώρο της ανατολικής Μεσογείου από τα τέλη του 18ου αιώνα. Και οι Γάλλοι, μολονότι το εμπόριο τους ακμάζει στην Ανατολή κυρίως τον 18ο αι., χρησιμοποιούν νομίσματα άλλων κρατών, κατά προτίμηση ισπανικά, και μόνο τα ασημένια λουδοβίκια και οι πολλές τους απομιμήσεις θα βρουν καλύτερη υποδοχή εδώ. Δεν θα αποφύγουμε την ανιαρή απαρίθμηση ορισμένων από τα νομίσματα, ευρωπαϊκών και οθωμανικών, περιορίζοντας όμως την αναφορά μας μόνο σε όσα απ' αυτά απαντώνται συχνότερα σε γραπτές πηγές της εποχής (εμπορικές αλλληλογραφίες, δικαιοπρακτικά έγγραφα, φορολογικά κατάστιχα), με δυο λόγια

5 - 89ΤΑ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ TOY ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΏΡΟΥ στα τεκμήρια εκείνα όπου αποτυπώνονται οι οικονομι κές λειτουργίες μιας κοινωνίας. Στην κατηγορία, λοιπόν, των χρυσών ευρω παϊκών νομισμάτων, το πλέον διαδεδομένο, το Βενετι κό φλωρί, το πασίγνωστο τσεκίνι, κομμένο στον τύπο του Βυζαντινού υπέρπυρου με τη σταθερότητα του τύπου και του τίτλου του από την πρώτη του κοπή το 1284 ως την κατάλυση της βενετικής δημοκρατίας (1797) θα αποτελέσει τον χρυσό νομισματικό κανόνα της εποχής και θα καταστεί ο ρυθμιστής των άλλων νομισματικών συστημάτων για αιώνες ολόκληρους. Το ούνγκαρο, το ουγγρικό δηλαδή ή μαντζάρικο φλωρί, ελαφρά κατώτερης αξίας από το βενετικό, θα έχει ευρύτατη κυκλοφορία στην Ανατολή, ώστε στα τέλη του 16ου αι. θα αποτελέσει το πρότυπο για τα ολλανδικά φλωριά. Το φραντζέζικο φλωρί, το χρυσό λουδοβίκι (λοβίκι) θα κυκλοφορήσει στο πρώτο μισό του 17ου αι., ενώ το χρυσό ναπολεόνι θα το συναντήσουμε στην Ανατολή πολύ αργότερα, μόλις στις αρχές του 19ου αιώνα. Μεγάλη διάδοση είχαν οι ισπανικές, πορτο γαλικές και γενουάτικες δούπιες (ντούμπλες) και ντουμπλόνια και τα μισά των νομισμάτων αυτών. Αραιό τερα συναντάμε στις πηγές τη χρήση και κάποιων άλλων ευρωπαϊκών χρυσών νομισμάτων: το αυστριακό σοφερίνι (ή σοφρόνι), γνωστό και ως κρεμέζικο ή φλωρί βασιλι- (15ος-18ος αι.) Εικ. 2: Κοπή του παρά με τη μέθοδο του σφυριού σε οθω μανικό νομισματοκοπείο (από μινιατούρα του 15ου αιώνα).

6 -90- Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή ΤΗΣ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α Χ Είκ. 3: Βενετσιάνικα νομίσματα του 18ου αιώνα: ασημένιο τάλιρο (αριστερά), ασημένιο δουκάτο (κέντρο), χρυσό δουκάτο ή τσεκίνι (δεξιά). κό το φλωρεντινό φλωρίνι και το τριπλάσιο του ρουσπόνι ή ροσπόνι. Κι ακόμα σπανιότερα: ρώσικα ρούπλια και ρωμανικά, μάρκα γερμανικά (τ'αλμάρκα) και κάποτε τα γαλλικά sequins du roi. Πλουσιότερη είναι η ποικιλία και μεγαλύτερη η διάδοση των αργυρών ευρωπαϊκών νομισμάτων, καθώς το ασημένιο νόμισμα είναι το κατεξοχήν νόμισμα των συναλλαγών. Και πρώτα, η πασίγνωστη και τόσο προσφιλής λίρα (ή λίτρα), καταρχή λογιστική μονάδα του

7 -91 - ΤΑ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΏΡΟΥ (!5ος-ΐ8ος αι.) r -?,_ -Î Καρολίγγειου νομισματικού συστήματος όλων σχεδόν των ευρωπαϊκών κρατών με υποδιαίρεση 20 σολδία ή 240 δηνάρια, ως πραγματικό νόμισμα θα πρωτοκυκλοφορήσει στη Βενετία το 1472 (η λίρα Tron) και πολύ σύντομα σε νέα κοπή από το δόγη Mocenigo το 1475 (η λίρα mocenigo), θα ακολουθήσουν κι άλλες πολλές κοπές του νομίσματος αυτού, το οποίο, είτε ως πραγματικό είτε ως λογιστικό, θα γίνει ευρύτατα γνωστό σε Ανατολή και Δύση. Ταυτόχρονα με τη λίρα, αλλά περιορισμένα, θα κυκλοφορήσει στην Ανατολή και ο βενετικός μάρτσελος, νόμισμα μισής λίρας. Εικ. 4: Ασημένια ζολότα Μουοταφά Γ' ( ) Η Βενετία, εξάλλου, θα κόψει και νομίσματα ειδικά για αποκλειστική κυκλοφορία στις κτήσεις της και για μισθοδοσία των πολιτικών και στρατιωτικών της υπαλλήλων που υπηρετούσαν εκεί: τορνέσια και

8 -92 Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή Τ Η Σ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α Ο, Εικ. 5: Ασημένιο τάλιρο Μ. Θηρεσίας ( ) Εικ. 6: Ισπανικό ρεάλι των οκτώ του Καρόλου Δ' ( ).

9 -93- ΤΑ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ TOY ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΏΡΟΥ (15ος-18ος αι.) δηνάρια, τάλιρα και γαζέτες για τα Ιόνια νησιά, καβαλίνες, bagattini και σιζίνια (για την Κύπρο), κατρίνια για την Κρήτη, γροσέτα και λεόνι για την Ανατολή κι άλλα για την Αρμάδα. Ιδιαίτερη εκτίμηση και ζήτηση στην Ανατολή είχαν τα διάφορα ευρωπαϊκά τάλιρα (τάλαρα ή δόλαρα): σαξωνικά, αυστριακά, ολλανδικά (λεόνια ή ασλάνια) κι απ' όλα πιο πολύ τα ισπανικά (αλλιώς ρεάλια ή γρόσια ρεάλια στις ελληνικές πηγές) μονόστηλα και δίστηλα, οι αυστριακές ρεγγίνες, οι σεβιλιάνες, τα σκούδα (Βενετικά, Βαυαρικά, παπικά κι ισπανικά αναφερόμενα κι ως φίλιπποι αυτά τα τελευταία) κι ακόμα η αυτοκρατορική πετίτσα, η pezza των οχτώ, η γερμανική ζολότα και το 1/4 του ταλίρου, το γαλλικό τιμίνι, ιδιαίτερα αγαπητό στην Ανατολή λόγω του τύπου και του σταθερού τίτλου του. Σε περιορισμένη κλίμακα θα κυκλοφορήσει και η γαλλική λίρα, η οποία στον προχωρημένο 18ο αι. θα αντικατασταθεί από το φράγκο. Στα μικρότερα ασημένια νομίσματα και λιγότερο σημαντικά για την Ανατολή συγκαταλέγονται τα γαλλικά gros tournois, τα καρλίνια, το ναπολιτάνικο gigliato (ο ιούλιος), το βενετικό tragiaro και το αυστριακό γροσίκι. Χάλκινα ευρωπαϊκά νομίσματα ή μικρά ασημένια, με τόση όμως πρόσμιξη χαλκού ώστε να θεωρούνται χάλκινα (μονέδα κόκκινη), θα συναντήσουμε περιορισμένα στον χώρο της οθωμανικής αυτοκρατορίας: σολδίνια, bezzi, χάλκινα υπέρπυρα, grimani, γαζέτες χάλκινες, ουγγρικά κροϊτσάρια (αλλιώς Βαγιόκοι), ιδού κάποια απ' αυτά. Για τη μέτρηση μεγάλων χρηματικών ποσοτήτων οι Ευρωπαίοι χρησιμοποιούσαν τον γρούπο με περιεχόμενο 30 χρυσών νομισμάτων ή τη μπόρσα (borsa), ίση με 133 τσεκίνια περίπου. Ας δούμε τώρα στις αντίστοιχες κατηγορίες τα οθωμανικά νομίσματα που παράλληλα κυκλοφορούσαν στον χώρο της Ανατολής. Το πρώτο χρυσό τούρκικο νόμισμα, που θα εκδώσει το 1478 ο Μωάμεθ είναι το altun, κομμένο στον τύπο του βενετικού τσεκινιού κι άρα έμμεσα του Βυζαντινού υπέρπυρου. Με την κοπή του νομίσματος αυτού, ο Σουλτάνος θα επιδιώξει και συμβολικά να δηλώσει τη μεγάλη πολιτική αλλαγή που επήλθε στον χώρο Ανατολής και Δύσης ως φυσικός διάδοχος του νεκρού Βυζαντινού αυτοκράτορα. Ανάλογα με το νομισματοκοπείο και τον τύπο τους, τα τούρκικα αυτά φλωριά (σουλτανίνια ή σερίφια) θα φέρουν τα προσδιοριστικά ονόματα: πολιτικά ή σταμπόλια, μισίρικα, μπαρμπαρέσικα, τουνουσλίδικα, τουραλιά, τζιτζιρλιά, φουντουκλιά, ζερμακούπια κ.ά. Κόπηκαν και πολλαπλάσια του altun, νομίσματα των 2, 3, 4 και 6, και μισό altun, ο νισφιές και ο ρουμπιές το τέταρτο του.

10 Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΗΣ NOM Μ Α Τ Ι Κ Η Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α Και στο οθωμανικό νομισματικό σύστημα όμως το νόμισμα ευρείας κυκλοφορίας ήταν το ασημένιο. Το πρώτο αργυρό τούρκικο νόμισμα, ο περίφημος akçe ή osmanî, θα κοπεί το 1328 από τον Ορχάν Α στον τύπο του άσπρου των Κομνηνών. Αρχικά με μεγάλη περιεκτικότητα ασημιού (900/1000), πολύ γρήγορα θα χάσει το βάρος του, φτάνοντας μόλις στο 1/3 τον 16ο αι. και η υποτίμηση του θα είναι ανεξέλεκτη, ώστε να καταντήσει στον 17ο αιώνα απλή λογιστική μονάδα. Στις αρχές του 17ου αι. (1618) θα κοπούν και νομίσματα των 10 άσπρων (onluk) και των 5, γνωστά ως πεντάρια. Ο παράς, κομμένος στα μέσα του 17ου αι. (μεταξύ ) θα έρθει να αντικαταστήσει το κενό που άφησε το άσπρο και θα διεκδικήσει -ανεπιτυχώς- μια θέση ως το αντίστοιχο των ξένων αργυρών παρόμοιων νομισμάτων. Εξάλλου, από τα τέλη του 16ου αι. ήδη κυκλοφορούσε στην οθωμανική αυτοκρατορία ασημένιο νόμισμα 3 άσπρων, το αιγυπτιακό μαΐδι (ή μεδίνα). Λίγα χρόνια μετά την κυκλοφορία του παρά, το 1687, ένα άλλο ασημένιο νόμισμα, το γρόσι (πιάστρα, ασλάνι, ή ρεάλι) θα κάνει την εμφάνιση του δημιουργώντας νέο νομισματικό σύστημα, κατά το οποίο 1 γρόσι= 40 παράδες =120 άσπρα. Τα πρώτα γρόσια ήταν ξαναχτυπημένα ολλανδικά τάλιρα, ενώ τα νέας κοπής ήταν ελαφρώς κατώτερα του ολλανδικού. Και το νόμισμα αυτό όμως δεν θα ξεφύγει από την κακοδαιμονία της αλλοίωσης και της ξέφρενης υποτίμησης. Με περιορισμένη κυκλοφορία συναντάμε και δυό άλλους τύπους γροσιού, την πατάκα (κομμένη στο Αλγέρι) και το γρόσι σεβίλι (στην Αίγυπτο), καθώς και τα πολλαπλάσια ή υποδιαιρέσεις του γροσιού και του παρά: μπεσλίκι (πεντάρι), ρούπι (δεκάρι), γερμιλίκι, ζολότα (νόμισμα 30 παράδων), τούλτι (1/2 ζολότας), εξηντάρα, κατοστάρι, δίγροσο κ.ά. Όλη όμως τούτη η ποικιλία και πληθώρα των τούρκικων αργυρών νομισμάτων είναι πλασματική, καθώς τα περισσότερα από αυτά και βραχύβια ήταν και περιορισμένης τοπικά κυκλοφορίας. Όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, χάλκινα τούρκικα νομίσματα δεν κόπηκαν ποτέ στην οθωμανική αυτοκρατορία. Τον ρόλο του μικρού ευτελούς νομίσματος έπαιζε το μαγκίρ ή γεδίκ, που κι αυτό όμως ξεκίνησε ως ασημένιο με μεγάλη πρόσμιξη χαλκού - το νόμισμα αυτό ταυτίζεται με τον bakir para ή το pul (το αιγυπτιακό fels), η φόλλα των ελληνικών πηγών, από το βυζαντινό φόλλις ή φολλερόν. Για τους υπολογισμούς μεγάλων νομισματικών ποσοτήτων οι Οθωμανοί χρησιμοποιούσαν το πουγγί (kise), πραγματικό πουγγί με σταθερό βάρος περιεχομένων νομισμάτων, ενώ ο αριθμός των άσπρων αύξανε όσο το Βάρος τους ελαττωνόταν έτσι, στο α' μισό του

11 95 ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ ΤΟΥ Β Ε Ν Ε Τ Ο Κ Ρ Α Τ Ο Ύ Μ Ε Ν Ο Υ ΚΑΙ Τ Ο Υ Ρ Κ Ο Κ Ρ Α Τ Ο Ύ Μ Ε Ν Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΧΏΡΟΥ (!5ος-ΐ8ος αι.) l6ou αι. το πουγγί περιείχε άσπρα, στα μέσα του 17ου και τέλος άσπρα. Αργότερα θα καθιερώσουν και το ρωμέικο πουγγί, ίσο με 500 γρόσια, καθώς και το χρυσό πουγγί, ίσο με τσεκίνια ή γρόσια. Ο όρος φορτίο (φόρτωμα, yük) χρησιμοποιείται για να α π ο δ ο θ ε ί ποσότητα άσπρων, ενώ ο θησαυρός (hazne) αντιστοιχεί σε ή κατ' άλλους σε πουγγιά. Η μεγάλη ποικιλία νομισμάτων και η ελευθερία με την οποία κυκλοφορούσαν σε σχέση και με την άγνοια του πληθυσμού για την πραγματική ανταλλα κτική αξία καθενός, ευνοούσε υπερβολικά την κιβδη- λία και την κερδοσκοπία: εστίες κιβδηλίας λειτουρ γούσαν τόσο στις βενετοκρατούμενες και τουρκοκρα τούμενες περιοχές όσο και έξω απ' αυτές, σε πόλεις της Δύσης, από ιδιώτες αλλά και από τις ίδιες τις κυ βερνήσεις. Παραχάραξη ασκείται στα περισσότερα νο Είκ. 7: Βιζανές ή φλουροζυγαριά. (Λαογραφική Συλλογή Μυκόνου). μίσματα- εκείνα όμως που κατεξοχήν προσφέρονται και υφίστανται τη μεγαλύτερη αλλοίωση, είναι ασφα λώς τα δημοφιλέστερα νομίσματα, τα πιο διαδεδομένα, με δύο λόγια τα ασημένια. Φυσικά, κατά της κιβδη λίας λαμβάνονται μέτρα από τις Αρχές, προληπτικά (ζύγισμα και έλεγχος των νομισμάτων) και αυστηρά κατασταλτικά μέχρι θανάτωσης των παραχαρακτών,

12 -96- Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΗΣ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Η Σ Μ Ο Ν Α Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Α Δ Α αλλά αυτό δεν εμποδίζει την εξάπλωση και διαιώνιση του φαινομένου. Το νόμισμα όμως, τόσο παρόν στη βενετοκρατούμενη και τουρκοκρατούμενη Ανατολή, εκτός από τις συναλλακτικές του λειτουργίες επιτελεί παράλληλα και άλλες χρήσεις: αποθησαυρίζεται, θάβεται δηλαδή σε τοίχους και αυλές, μπαίνει στα σεντούκια και κλειδώνεται -κυρίως το χρυσό νόμισμα- αφιερώνεται στις εκκλησίες, γίνεται αμανάτι ή αποτελεί μέρος του γυναικείου στολισμού επιτελώντας έτσι και ρόλο κοσμήματος. Στις περιπτώσεις αυτές το νόμισμα χάνει τη βασική του λειτουργία, απονομισματοποιείται. Η λατρεία του χρήματος, μάλιστα του καλού νομίσματος, φαινόμενο διαχρονικό και "διαταξικό", θα έχει θετική πρόσληψη στις συνειδήσεις των ανθρώπων και η κατοχή χρήματος θα ταυτιστεί με εξωοικονομικά πλεονεκτήματα, σχεδόν θα αναχθεί σε ηθικές αξίες, όπως ρεαλιστικά διατυπώνεται στην παροιμιώδη φράση: «Έχεις γρόσι, έχεις γνώση. Έχεις άσπρα και φλωριά, έχεις και καλή καρδιά». ΕΙΚ. 8: Κοπή βενετσιάνικων νομισμάτων με σφυρί (18ος αιώνας), (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. 11, σ. 185).

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΙΓΡΙΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

Η ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΙΓΡΙΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΙΓΡΙΤΑΣ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2011 2012 Καθηγητής: Παναγιώτης Μπαλτήρας Η ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΙΓΡΙΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ 2011 Γ Ε Ν Ι Κ Ο Λ Υ Κ Ε Ι Ο Λ Ε Χ Α Ι Ν Ω Ν Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ ΕΠΤΑΝΉΣΟΥ ΠΟΛΙΤΕΊΑΣ ΚΑΙ ΙΟΝΊΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ

ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ ΕΠΤΑΝΉΣΟΥ ΠΟΛΙΤΕΊΑΣ ΚΑΙ ΙΟΝΊΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ ΝΟΜΊΣΜΑΤΑ ΕΠΤΑΝΉΣΟΥ ΠΟΛΙΤΕΊΑΣ ΚΑΙ ΙΟΝΊΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ Ν. Γ. ΜΟΣΧΟΝΑΣ Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών/ΕΙΕ Στα τέλη του 18ου αιώνα συντελέστηκαν δραματικές πολιτικές εξελίξεις και αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι 1 Ενότητα #3: Βασικές Γνώσεις II Η κοινωνία κατά την καρολίγγεια περίοδο Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται θαρ τητα του νοµίσµατος. H υποτίµηση εν ς νοµίσµατος συσχετιζ ταν µε τη µείωση της ποσ τητας του µετάλλου που περιείχε το ν µισµα. Kατά το µεγαλ τερο µέρος του 19ου αιώνα κυριάρχησαν τρία µεταλλικά συστήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Αθήνα, 22/7/2013 To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

από την 1η Ιανουαρίου 2008, η Κύπρος

από την 1η Ιανουαρίου 2008, η Κύπρος Τα νομίσματα της Κύπρου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα l Του ΙωΑννη ΑντωνΙου Οικονομολόγου, Στρατιωτικού από την 1η Ιανουαρίου 2008, η Κύπρος εισήλθε σε μια νέα φάση της νομισματικής και όχι μόνο ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ. Στην µεσαιωνική Ευρώπη συνεχίστηκε ο σηµαντικός ρόλος των πολύτιµων µετάλλων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ. Στην µεσαιωνική Ευρώπη συνεχίστηκε ο σηµαντικός ρόλος των πολύτιµων µετάλλων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 4.1 Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ Στην µεσαιωνική Ευρώπη συνεχίστηκε ο σηµαντικός ρόλος των πολύτιµων µετάλλων και είχαµε την εµφάνιση όλων και περισσότερων θεσµών,

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Ενιαίο Νόμισμα Ευρωπαϊκής Ένωσης - ΕΥΡΩ - Τρόπος τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων.

ΘΕΜΑ : Ενιαίο Νόμισμα Ευρωπαϊκής Ένωσης - ΕΥΡΩ - Τρόπος τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων. -- 247 -- * Κ.Β.Σ. * Νο. 7 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗMΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 1999 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟMΙΚΩΝ Αρ.Πρωτ.: 1013310/78/0015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΛ.: 1035 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ 15η ΒΙΒΛΙΩΝ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑΤΑ Α'-

Διαβάστε περισσότερα

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Ηδύναμη της Ενιαίας Αγοράς 457 εκατομμύρια κάτοικοι 10,26 τρισεκατομμύρια Ευρώ συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και κεφαλαίων μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήματα και Νομίσματα

Χρήματα και Νομίσματα Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Χρήματα και Νομίσματα Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc21 Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Σκεπτικό Με τη δραστηριότητα χαρτογράφησης της Ανατολικής Μεσογείου σε µία εποχή έντονων συγκρούσεων για την κυριαρχία στην περιοχή, επιδιώκεται ο

1.3 Σκεπτικό Με τη δραστηριότητα χαρτογράφησης της Ανατολικής Μεσογείου σε µία εποχή έντονων συγκρούσεων για την κυριαρχία στην περιοχή, επιδιώκεται ο 1 Χαρτογραφώντας την κυριαρχία στην ανατολική Μεσόγειο από το 13 ο έως το 18 ο αι. 1.1 Περίληψη Οι µαθητές καλούνται να δηµιουργήσουν χάρτες της Ανατολικής Μεσογείου που να απεικονίζουν τις αλλαγές στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008 2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από πέντε (5) σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης + νησιά + λιμάνια Αιγαίου, Ιονίου

Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης + νησιά + λιμάνια Αιγαίου, Ιονίου Αυτοκρατορία Κωνσταντινούπολης Βαλδουίνος της Φλάνδρας Βασίλειο Θεσσαλονίκης Θρακικά, μακεδονικά εδάφη Βονιφάτιος Μομφερατικός Δουκάτο Αθηνών Καταλανοί (πρωτεύουσα Θήβα) Μαγιόλοι Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Από τη Λίρα στο Ευρώ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Από τη Λίρα στο Ευρώ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 1 Από τη Λίρα στο Ευρώ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 2 1960 Ίδρυση της Κυπριακής ηµοκρατίας Nοµισµατική µονάδα - Κυπριακή Λίρα εκαδικό σύστηµα -Mιλς 3 1961 - Πρώτα χαρτονοµίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΙΣ ΠΗΓΕΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΙΣ ΠΗΓΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΙΣ ΠΗΓΕΣ ΤΡΟΠΟΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ Θεωρία Όταν γράφουμε τις πληροφορίες της πηγής βάζουμε συνδετική φράση: Σύμφωνα με τον (συγγραφέας πηγής) Όπως αναφέρεται στο (τίτλος έργου από το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ 1 Κωνσταντίνος Κ. Χατζόπουλος Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ Η Θράκη, η οποία στις 10 Αυγούστου 1920 ενσωματώθηκε επίσημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι χρήμα; 2. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 3. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 1 Εισαγωγή Στην 2 η ενότητα διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική ΙΙ. Τι θα δούμε σε αυτή την ενότητα

Λογιστική ΙΙ. Τι θα δούμε σε αυτή την ενότητα Λογιστική ΙΙ Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Ν. Ηρειώτης Δ. Μπάλιος Β. Ναούμ Ηρειώτης-Μπάλιος-Ναούμ 1 Τι θα δούμε σε αυτή την ενότητα Τι είναι οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Πως αποτιμώνται νομισματικά και μη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ Ενότητα # 1: Βασικοί Χρηματοοικονομικοί Ορισμοί Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη κυκλοφορία του ευρώ: Εμπειρίες και αντιλήψεις

Παράλληλη κυκλοφορία του ευρώ: Εμπειρίες και αντιλήψεις Παράλληλη κυκλοφορία του ευρώ: Εμπειρίες και αντιλήψεις Τα κυριότερα ευρήµατα της έρευνας Η έρευνα αυτή έγινε την τρίτη βδοµάδα της παράλληλης εισαγωγής του ευρώ στην Κύπρο. Τα κυριότερα ευρήµατά της ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εργασιακή Θεωρία της Αξίας του Μαρξ Σημειώσεις του Λευτέρη Τσουλφίδη Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Ο Νόμος της Αξίας του Μαρξ Ο καπιταλισμός ορίζεται ως το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΙΔΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ PROJECT - ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΙΔΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ PROJECT - ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΙΔΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ PROJECT - ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ 2012 ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΙΔΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Σκοπός της παρούσας εργασίας αποτέλεσε η καταγραφή της ιστορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ. Ορισμός Χρήματος. Με τον όρο χρήμα, εννοούμε καθετί που έχει τη γενική αποδοχή ως μέσο συναλλαγών και διακανονισμού χρεών.

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ. Ορισμός Χρήματος. Με τον όρο χρήμα, εννοούμε καθετί που έχει τη γενική αποδοχή ως μέσο συναλλαγών και διακανονισμού χρεών. ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Ορισμός Χρήματος Με τον όρο χρήμα, εννοούμε καθετί που έχει τη γενική αποδοχή ως μέσο συναλλαγών και διακανονισμού χρεών. Βασικές μορφές χρήματος Διαχρονικά, το χρήμα έχει πάρει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/1. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δημοσίευση)

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/1. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δημοσίευση) 21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/1 Ι (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δημοσίευση) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2182/2004 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 6ης Δεκεμβρίου 2004 σχετικά με τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη Άσκηση 1 η 4 η Εργασία ΔEO31 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν την τέταρτη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Α. Ξέρουμε ότι ισχύει ο τύπος: c+ 1 H M( er+ rr) 100 500(0, 05 0,10) M = H c= = c= 0, 0625

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε-ΑΠΘ 2014-15 Λεβεντούλα Λευτέρης Γιώργος Ποια ήταν η βάση της διατροφής εκείνη την εποχή; Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο είναι το σημαντικότερο λάθος των traders συναλλάγματος

Ποιο είναι το σημαντικότερο λάθος των traders συναλλάγματος Ποιο είναι το σημαντικότερο λάθος των traders συναλλάγματος David Rodriguez, Quantitative Strategist Δημοσίευση: Δεκέμβριος 2011 Γιατί οι περισσότεροι traders χάνουν τα χρήματά τους; Έρευνα των DailyFX/FXCM

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1 α) Δίνονται οι κάτωθι ισοτιμίες όψεως (11 μονάδες) S 1 120 S 2 1, 40 S 3 και οι αναμενόμενες S, t 1 t 6m S t 2 t6m, 1,1 115 1, 45 ts3, t 6m Ποια εκ των ευρώ (), δολαρίου () και γιεν ( ) αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ

της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ Οδηγίες Χρήσης της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ και ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΕΩΝ Αθήνα 2010-1- Με τη γεωλογική πυξίδα μπορούμε να μετρήσουμε τα στοιχεία των επιπέδων των γεωλογικών επιφανειών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο εισαγωγής τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ Cash Changeover Plan

Σχέδιο εισαγωγής τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ Cash Changeover Plan ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Σχέδιο εισαγωγής τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ Cash Changeover Plan Έκδοση 6 η Μάιος 2007 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Σελίδα ΜΕΡΟΣ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 ΜΕΡΟΣ 2: ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΟΓΡΑΜΜΑΤΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΙΝΙΚΑ ΤΟΥ Ι.ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑ ΕΩΣ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ 5.1 Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΙΝΙΚΑ ΤΟΥ Ι.ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑ ΕΩΣ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ 5.1 Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΙΝΙΚΑ ΤΟΥ Ι.ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑ ΕΩΣ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ 5.1 Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑ Α Η δραχµή ω νοµισµατική µονάδα, χρησιµοποιήθηκε από τον αρχαίο ελληνικό κόσµο αλλά και από το σύγχρονο ελληνικό κράτο. Ασηµένιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΓΓΛΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Α (Α1 «στοιχειώδης γνώση» και Α2 «βασική γνώση») 8.00-9.05 Ενότητα 1: «Κατανόηση γραπτού λόγου και γλωσσική επίγνωση» 9.20-10.00 Ενότητα 2: «Παραγωγή γραπτού λόγου»

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Αγγελική Παναγοπούλου Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Άγαμη Θέση: Λέκτορας Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Ιστορία Διεύθυνση αλληλογραφίας:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η συγκεκριµένη ποσοστιαία αύξηση είναι υψηλότερη σε σύγκριση µε την αρχική πρόβλεψη για άνοδο του ΑΕΠ κατά 0,6% το 2014.

Η συγκεκριµένη ποσοστιαία αύξηση είναι υψηλότερη σε σύγκριση µε την αρχική πρόβλεψη για άνοδο του ΑΕΠ κατά 0,6% το 2014. Εβδοµαδιαία ανασκόπηση 09/02-13/02/2015 Άκρως ενδιαφέρουσα αναµένεται η συνάντηση στο Eurogroup της ευτέρας όπου η Ελλάδα ευελπιστεί σε αµοιβαία σύγκλιση και λύση στο θέµα διαχείρισης του χρέους. Οι τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα Κεφάλαιο 1 Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 1. Ιστορική αναδρομή της Ευρωπαϊκής ενοποίησης 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου 2 Πανοραμική άποψη, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης περιοχή της Μεσογείου Σεπτέμβριος Δεκέμβριος 2011 Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Φεβρουάριος 2012

Διαβάστε περισσότερα

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου (Σημειώσεις 4 ου -5 ου μαθήματος, κεφ. 14, 15 «Διεθνής Οικονομική» των P.Krugman,

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα