Cochlear implantation in patient with inner ear malformations.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Cochlear implantation in patient with inner ear malformations."

Transcript

1 Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 51, January - February - March 2013, pages ORIGINAL REVIEW ARITCLE Cochlear implantation in patient with inner ear malformations. Η κοχλιακή εμφύτευση σε ασθενείς με δυσπλασίες του έσω αυτιού Rachovitsas D. 1, PSillas G. 1, Kyriafinis G. 1, Tsiropoulos G. 1,Markou K. 1, Tsalighopoulos M. 1, Triaridis S. 1, Constantinidis J. 2, Vital V st Academic ENT Department, Aristotle University of Thessaloniki 2 2nd Academic ENT Department, Aristotle University of Thessaloniki Ραχωβίτσας Δ 1, Ψύλλας Γ 1, Κυριαφίνης Γ 1, Τσιρόπουλος Γ 1, Μάρκου Κ 1, Τσαλιγόπουλος Μ 1, Τριαρίδης Σ 1, Κωνσταντινίδης Ι 2, Βιτάλ Β 1 1 Α ΩΡΛ Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2 Β ΩΡΛ Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Corresponding Author: Rachovitsas Dimitrios, 40 Solonos str, Thessaloniki, Greece, Συγγραφέας υπεύθυνος επικοινωνίας: Δημήτριος Ραχωβίτσας, Σόλωνος 40, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα, abstract It is estimated that in approximately 20% of patients with congenital sensorineural hearing loss, radiological evidence of anterior labyrinth malformation, is present. Furthermore, petrosal abnormalities are known to be associated with a wide range of hearing impairment. Several attempts to provide a classification of inner ear malformations have been reported in the literature since The classification system proposed by Jackler is considered a hallmark in this field, as it established the criteria for the audiologists to consider patients with cochlear abnormalities as candidates for cochlear implantation. In literature review, many small case series were retrieved, and also a large number of case report studies describing a variaty of abnormalities. Despite that, no evidence-based data that could be used to alter the existing inclusion criteria for cochlear implantation, and especially in children with malformations of the inner ear, are available. Despite the small number of patients presented (data from Cochlear Implantation Center of 1st ENT Department of Aristotle's University of Thessaloniki), the outcomes concerning speech perception and production show a clear benefit to children with anomalous cochleovestibular anatomy that underwent cochlear implantation. Key words: cochlear implantation, inner ear malformation, speech perception, speech intelligibility Περίληψη Αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία ότι στο 20% των ασθενών με συγγενή νευροαισθητηριακή βαρηκοΐα διαπιστώνεται ακτινολογικά δυσπλασία του πρόσθιου λαβυρίνθου. Επίσης, αναφέρεται ότι οι ανωμαλίες του λιθοειδούς συνδέονται με ένα ευρύ φάσμα ακουστικής οξύτητας. Η προσπάθεια ταξινόμησης των δυσπλασιών του αιθουσοκοχλιακού συστήματος ξεκίνησε το Το σύστημα ταξινόμησης του Jackler, που θεωρείται ως ορόσημο, άνοιξε το δρόμο στους ακοολόγους να εξετάσουν κοχλιακές ανωμαλίες στο πλαίσιο υποψηφιότητας ασθενών για κοχλιακή εμφύτευση. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας καταγράφει πληθώρα μελετών με μικρές σειρές περιστατικών και πολλές με περιγραφές των ανωμαλιών, αλλά λίγες με αποτελέσματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την τεκμηρίωση και τροποποίηση των κριτηρίων υποψηφιότητας για κοχλιακή εμφύτευση, ιδίως σε παιδιά με ανώμαλη αιθουσοκοχλιακή ανατομία. Τα αποτελέσματα εκτίμησης της αντίληψης της ομιλίας και της κατανόησης του λόγου μετά από κοχλιακή εμφύτευση σε παιδιά με ανωμαλίες του αιθουσοκοχλιακού συστήματος σε ασθενείς του Κέντρου Κοχλιακής Εμφύτευσης της Α Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του ΑΠΘ παρά το σχετικά μικρό αριθμό, έδειξαν ότι τα παιδιά αυτά έχουν σημαντικά οφέλη από τη κοχλιακή εμφύτευση. Λέξεις κλειδιά: κοχλιακή εμφύτευση, δυσπλασίες έσω αυτιού, αντίληψη ομιλίας, κατανόηση λόγου 14

2 Εισαγωγή Τα κοχλιακά εμφυτεύματα είναι χρονολογικά το τελευταίο τεχνολογικό επίτευγμα στην αντιμετώπιση της κώφωσης και αντιπροσωπεύουν το ηλεκτρονικό ισοδύναμο του κοχλία. Το κοχλιακό εμφύτευμα αποτελεί ένα τεχνητό υποδεκτικό όργανο που παρακάμπτει το φυσιολογικό σύστημα της ακοής και ερεθίζει κατευθείαν τις απολήξεις του ακουστικού νεύρου. Μετατρέπει την μηχανική ηχητική ενέργεια σε ηλεκτρικά σήματα που φτάνουν με τη βοήθεια των ηλεκτροδίων στο κοχλιακό νεύρο, σε ασθενείς με βαρηκοΐα στα όρια της κώφωσης. Ένδειξη για κοχλιακή εμφύτευση αποτελεί η αμφοτερόπλευρη μεγάλου βαθμού βαρηκοΐα ή αμφοτερόπλευρη κώφωση σε άτομα άνω των 12 μηνών που οφείλεται σε βλάβη του κοχλία και που δεν παρουσιάζουν βελτίωση της ακουστικής επικοινωνίας, με συμβατικά ακουστικά βαρηκοΐας 1. Η μεγάλου βαθμού βαρηκοΐα ή κώφωση στα μικρά παιδιά μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ανάπτυξη της προφορικής επικοινωνίας και να προκαλέσει σοβαρά εκπαιδευτικά προβλήματα. Γι αυτό η κοχλιακή εμφύτευση ενδείκνυται σε παιδιά όπου τα ακουστικά βαρηκοΐας παρέχουν μικρό ή καθόλου όφελος στην ανάπτυξη της ακουστικής αντίληψης. Μόλις πριν από 15 χρόνια, η συγγενής κώφωση αποτελούσε αντένδειξη για την τοποθέτηση κοχλιακού εμφυτεύματος, ενώ σήμερα η πλειονότητα των παιδιών αυτών λαμβάνουν κοχλιακό εμφύτευμα 2. Η επιλογή των υποψηφίων προς κοχλιακή εμφύτευση γίνεται με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια και περιλαμβάνει εκτίμηση από μια πολυμελή διεπιστημονική ομάδα που καλύπτει όλες τις ανάγκες του ασθενούς. Οι υποψήφιοι προς κοχλιακή εμφύτευση υποβάλλονται σε μία σειρά εξετάσεων και ειδικών δοκιμασιών: ακοολογική μελέτη, ηλεκτροφυσιολογική διερεύνηση, αξονική και μαγνητική τομογραφία του κοχλία με λεπτές τομές σε δύο επίπεδα, ενώ ιδιαίτερο βάρος δίδεται στην παιδοψυχιατρική εκτίμηση, στην νοητική κατάσταση και στις πιθανές συνοδές αναπηρίες 3. Αιτιολογία βαρηκοΐας - κώφωσης. Συγγενείς δυσπλασίες του αιθουσοκοχλιακού συστήματος - ταξινόμηση Αναφορικά με την αιτιολογία της νευροαισθητήριας βαρηκοΐας, προκαλείται από βλάβες συγγενείς ή επίκτητες. Οι συγγενείς βλάβες μπορούν να διακριθούν σε κληρονομικές και προγεννητικές ή ενδομήτριες. Η συχνότητά τους υπολογίζεται σε 1:1000 νεογνά 4. Η κληρονομική βαρηκοΐα οφείλεται σε γενετικές ανωμαλίες, για τις οποίες ευθύνονται παθολογικά γονίδια ή γονιδιακές μεταλλάξεις και είναι νευροαισθητήρια αμφοτερόπλευρα. Στο 20% των περιπτώσεων με συγγενή νευροαισθητήρια βαρηκοΐα διαπιστώνεται ακτινολογικά δυσπλασία του πρόσθιου λαβυρίνθου (κοχλίας, όργανο του Corti και σπειροειδές γάγγλιο), ενώ κατά κανόνα ο οπίσθιος λαβύρινθος είναι ανέπαφος. Εκτός του λαβυρίνθου μπορεί να υπάρχει δυσπλασία ή απλασία του έξω και μέσου αυτιού 5. Μέχρι σήμερα έχουν προσδιοριστεί περίπου 50 γονίδια που ενοχοποιούνται για κώφωση 6 και έχουν περιγραφεί πάνω από 1000 σύνδρομα που εκδηλώνονται μεταξύ άλλων και με κληρονομική βαρηκοΐα νευροαισθητήρια, μεικτού τύπου ή αγωγιμότητας 4. Οι σημαντικότερες δυσπλασίες που αφορούν στον κοχλία είναι 1) η δυσπλασία Michel (απλασία του έσω αυτιού, συχνά και της λιθοειδούς μοίρας του κροταφικού οστού, με πλήρη κώφωση και φυσιολογικό έξω και μέσο αυτί), 2) η δυσπλασία Mondini (κοινή κοιλότητα, με παρουσία μόνο της βασικής έλικας του κοχλία με νευροαισθητήρια βαρηκοΐα ή αγωγιμότητας και συχνά με υπολειμματική ακοή στις υψηλές συχνότητες), 3) η δυσπλασία Scheibe (η αγγειώδης ταινία και το όργανο του Corti παρουσιάζουν εναλλασσόμενες απλαστικές και υποπλαστικές περιοχές), 4) η δυσπλασία Alexander (απλασία του κοχλιακού πόρου στην περιοχή της βασικής έλικας του κοχλία, με νευροαισθητήρια βαρηκοΐα, κυρίως στις υψηλές συχνότητες) και 5) η δυσπλασία Bing-Siebenmann (δυσπλαστικός υμενώδης λαβύρινθος) 7. Δυσπλασίες όπως η Bing-Siebenmann, η Scheibe, και η Alexander περιορίζονται στον μεμβρανώδη λαβύρινθο και ως εκ τούτου είναι μη ανιχνεύσιμες στoν προεγχειρητικό έλεγχο με αξονική τομογραφία 8. Κλινικά τίθεται η υποψία αυτών των δυσπλασιών του κοχλία στις περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει διαρροή περιλέμφου/ενυ, παρ ότι εμφανίζεται ένα φυσιολογικό αιθουσοκοχλιακό σύστημα στην ακτινολογική εξέταση 9. Στο 20% των παιδιών με νευροαισθητήρια απώλεια ακοής διαπιστώνονται ακτινολογικά ανωμαλίες του λιθοειδούς οστού 10. Οι ανωμαλίες του λιθοειδούς συνδέονται με ένα ευρύ φάσμα ακουστικής οξύτητας 11. Με τη μαζική τοποθέτηση κοχλιακών εμφυτευμάτων, η συσσωρευμένη εμπειρία και η αποκτηθείσα χειρουργική δεινότητα είχε ως αποτέλεσμα να επιχειρηθούν επιτυχώς κοχλιακές εμφυτεύσεις και σε παιδιά με ανωμαλίες του έσω αυτιού και σήμερα τα παιδιά με ανώμαλη αιθουσοκοχλιακή ανατομία θεωρούνται ως υποψήφιοι για κοχλιακή εμφύτευση 1. Η ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας καταγράφει πληθώρα μελετών με μικρές σειρές περιστατικών 9,12-19 και επίσης, πολλές με περιγραφές ανωμαλιών 10,20-22, αλλά λίγες με αποτελέσματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την τεκμηρίωση και τροποποίηση των κριτηρίων υποψηφιότητας για κοχλιακή εμφύτευση, ιδίως σε παιδιά με ανώμαλη αιθουσοκοχλιακή ανατομία. Ο Papsin το 2005 δημοσίευσε τα αποτελέσματα από μια μεγάλη σειρά που αφορούσε 103 παιδιά με αιθουσοκοχλιακές ανωμαλίες που υποβλήθηκαν σε κοχλιακή εμφύτευση και συνέβαλε ουσιαστικά στην διεύρυνση των κριτηρίων υποψηφιότητας για κοχλιακή εμφύτευση 23. Η πρώτη προσπάθεια ταξινόμησης των δυσπλασιών του αιθουσοκοχλιακού συστήματος έγινε το 1791, όταν ο Carlo Mondini μελετώντας την ανατομία του έσω αυτιού σε ένα κωφό οκτάχρονο αγόρι για πρώτη φορά κατέγραψε έναν κοχλία που αποτελούνταν από 1,5 στροφές και του έλειπε μία πλήρης περιέλιξη, αλλά είχε μια κανονική βασική έλικα 24. Η ονομασία "δυσπλασία Mondini" έκτοτε έχει ευρέως χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει κάθε δυσπλασία του έσω αυτιού. Αυτή η ονομασία παρέμεινε σε χρήση για σχεδόν 200 χρόνια, μέχρι να περιγραφούν οι ειδικές ιστοπαθολογικές ανωμαλίες του κοχλία, με τις κλινικές παρουσιάσεις τους 25,26. Στη συνέχεια το σύστημα ταξινόμησης που πρότειναν ο Jackler και συν. 10 το 1987 αποτέλεσε ορόσημο και άνοιξε το δρόμο για τους ακοολόγους να εξετάσουν κοχλιακές ανωμαλίες στο πλαίσιο υποψηφιότητας για κοχλιακή εμφύτευση. Ο Jacker και συν. κατατάσσουν τέσσερις τύπους οστικής και μεμβρανώδους δυσπλασίας (εικόνα 1): 1) Πλήρης απλασία (Complete aplasia, Michel s aplasia). 2) Δυσπλασία κοινής κοιλότητας (Common Cavity): στην δυσπλασία κοινής κοιλότητας απουσιάζει το διάφραγμα μεταξύ αίθουσας και κοχλία και προκύπτει ένας κοινός αιθουσοκοχλιακός θάλαμος. Η δυσπλασία αυτή θεωρείται να έχει προκύψει από 15

3 Εικόνα 1: Ανωμαλίες του κοχλία. (Jackler et al.10) αναστολή της ανάπτυξης του έσω αυτιού στην τέταρτη εβδομάδα κύησης. 3) Υποπλαστικός κοχλίας (Hypoplastic Cochlea): η ονομασία υποπλαστικός κοχλίας περιγράφει ένα φάσμα ανωμαλιών που εκτείνεται από ένα υποτυπώδες κοχλιακό εκκόλπωμα, έως ένα ατελώς σχηματιζόμενο κοχλιακό εντύπωμα πολλών χιλιοστών σε μήκος. Ο υποπλαστικός αυτός κοχλίας, μπορεί να προκύψει από αναστολή της αιθουσοκοχλιακής διάπλασης πριν από το τέλος της έκτης εβδομάδας της εμβρυογένεσης. 4) Ατελής διαμερισματοποίηση (Incomplete partition): Ατελής διαμερισματοποίηση είναι η απώλεια του οστέινου τμήματος μεταξύ της κορυφαίας και μεσαίας έλικας του κοχλία, έτσι ώστε να προκύπτει ανώμαλη επικοινωνία μεταξύ αυτών των ελίκων. Περιλαμβάνει την κλασσική δυσπλασία Mondini κατά την οποία η βασική έλικα του κοχλία είναι φυσιολογική, ακοή μπορεί να υπάρχει και δεν υπάρχει ανατομική βάση επί της οποίας θα περιμέναμε ένα περιλεμφικό συρίγγιο/ενυ Αυτή η δυσπλασία θεωρείται ότι προκύπτει από αναστολή διάπλασης του έσω αυτιού κατά την έβδομη εβδομάδα της κύησης 10. Επίσης, περιλαμβάνει και δυσπλασία στην οποία δεν υπάρχει μόνο απουσία του οστέινου τμήματος, αλλά και ανωμαλία της βασικής έλικας του κοχλία. Αυτοί οι δύο τύποι ατελούς διαμερισματοποίησης φαίνεται να έχουν διαφορετικά κλινικά χαρακτηριστικά 23. Έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης το αν ή όχι οι ξεχωριστές αυτές ανωμαλίες θα πρέπει να κατατάσσονται μαζί 20,21. Ο Phelps 20 το 1992 πρότεινε ένα απλουστευμένο σύστημα ταξινόμησης των ανωμαλιών του κοχλία που βασίζεται στην μορφολογία της βασικής έλικας του κοχλία και που συνδέεται στενότερα με το αποτέλεσμα μετά την εμφύτευση και την πιθανότητα διαρροής περιλέμφου στην χειρουργική της κοχλιακής εμφύτευσης 20. Η παρουσία ακόμη και μιας υποτυπώδους βασικής έλικας είναι κλινικά σημαντική, επειδή πιθανολογεί την ύπαρξη κάποιας ακουστικής λειτουργίας 27. Σε αυτό το σύστημα ταξινόμησης των ανωμαλιών του κοχλία, η έλλειψη φυσιολογικής βασικής έλικας ορίστηκε ως σοβαρή λαβυρινθική δυσπλασία και οι περιπτώσεις με φυσιολογική βασική έλικα ταξινομήθηκαν ως δυσπλασίες Mondini. Ο Phelps επίσης περιέγραψε μια υποομάδα τύπου-mondini δυσπλασίας στην οποία η βασική έλικα ήταν άθικτη, αλλά ο κοχλίας ήταν κοντός (1,5-2 στροφές) 20. Ακολούθως ο Zheng και συν. 21 το 2002 διαίρεσαν περαιτέρω την τύπου-mondini δυσπλασία με βάση την παρουσία ή την απουσία πλήρους οστέινης βάσης - πυθμένα έσω ακουστικού πόρου (τύπου Α με και τύπου Β χωρίς οστέινη βάση). Αυτή η ανατομική υποκατάταξη προσπάθησε να συσχετίσει τις ακτινολογικές ανωμαλίες με την κλινική πιθανότητα διαρροής περιλέμφου/ενυ και υποτροπιάζουσας μηνιγγίτιδας που συμβαίνουν μετά την εκτέλεση κοχλιοστομίας 23. Επίσης, το 2002, ο Sennaroglu και συν. 22 εξέτασαν τα ακτινολογικά χαρακτηριστικά σε 23 ασθενείς με δυσπλασίες του έσω αυτιού και με βάση τις παρατηρήσεις τους πρότειναν ένα νέο σύστημα ταξινόμησης: (Διάγραμμα 1) Το σύστημα ταξινόμησης του Sennaroglu και των συνεργατών του 22 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια της αναστολής σε διάφορα στάδια της ανάπτυξης του έσω αυτιού, στηριζόμενο σε μεγάλο βαθμό στην απουσία της διεύρυνσης του υδραγωγού της αίθουσας που συνόδευε την κυστική αιθουσοκοχλιακή ανωμαλία στη σειρά των περιστατικών τους. Η εν λόγω ακτινομορφολογική ταξινόμηση που διαφέρει από την ταξινόμηση του Jackler 10 που ήταν βασισμένη στην εμβρυογένεση, θεωρεί την κυστική αιθουσοκοχλιακή ανωμαλία ως μια σοβαρή μορφή της ελλιπούς διαμερισματοποίησης και την χαρακτηρίζει ως τύπου Ι. Αυτή η διαφοροποίηση γίνεται επειδή στην κυστική αιθουσοκοχλιακή ανωμαλία δεν υπάρχει διαχωρισμός κοχλιακών και αιθουσαίων στοιχείων και άρα πρέπει εξελικτικά να προηγείται της υποπλασίας του κοχλία, όπου υπάρχει διαχωρισμός κοχλιακών και αιθουσαίων στοιχείων 23. Ο Cock στην πρώτη περιγραφή αυτής της δυσπλασίας την αναφέρει με σαφήνεια σαν μια παραλλαγή της δυσπλασίας κοινής κοιλότητας 28. Ένας τρίτος τύπος ατελούς διαμερισματοποίησης (ΙΡ-ΙΙΙ), έχει περιγραφεί πρόσφατα σε άτομα με φυλοσύνδετη κώφωση 29. Μορφολογικά η ατελής διαμερισματοποίηση τύπου III υποδεικνύει την παρουσία του οστέινου κελύφους, ωστόσο ο πυθμένας του έσω ακουστικού πόρου απουσιάζει (εικόνα 2). Η πιο λεπτή ακτινολογικά ανιχνεύσιμη ανωμαλία του έσω αυτιού είναι η διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας (>1,5mm σε διάμετρο) 30. Η διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας πάντοτε συνοδεύει άλλες ανωμαλίες του έσω αυτιού και οι περιπτώσεις αυτές πρέπει να ταξινομούνται ανάλογα με την μορφολογία του κοχλία και όχι από την μορφολογία του υδραγωγού της αίθουσας 31,32. Η ανωμαλία αυτή θεωρείται ως αποτέλεσμα αναστολής της διάπλασης του έσω αυτιού κατά την πέμπτη εβδομάδα της κύησης, πριν από την επιμήκυνση και στένωση του υδραγωγού της αίθουσας 33. Η συχνότητα εμφάνισης της διεύρυνσης του υδραγωγού της αίθουσας κυμαίνεται από 1% έως 1,3% 30 και η εξέλιξη της απώλειας της ακοής μπορεί να συμβεί από 11,8% έως 60,9% των ασθενών 31,34,35. Επίσης, η διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας έχει συνδεθεί με νευροαισθητήρια βαρηκοΐα στα παιδιά, καθώς και με αιθουσαίες επιπλοκές 23. Οι Woolley και συν. 36 ανέφεραν μία μόνο περίπτωση διεύρυνσης του υδραγωγού της αίθουσας που συνδέονταν με κυστική αιθουσοκοχλιακή ανωμαλία (που την χαρακτήρισαν ως δυσπλασία κοινής κοιλότητας). Ενώ ο Papsin 23 περιέγραψε δύο περιπτώσεις μονήρους δι- 16

4 Κοχλιακές ανωμαλίες (Cochlear Malformations) 1) Michel δυσπλασία (Michel deformity). Πλήρης έλλειψη όλων των χαρακτηριστικών του κοχλία και της αίθουσας. 2) Απλασία Κοχλία (Cochlear Aplasia). Πλήρης έλλειψη κοχλία. 3) Δυσπλασία Κοινής κοιλότητας (Common cavity deformity). Υπάρχει μια κυστική κοιλότητα που αντιπροσωπεύει τον κοχλία και την αίθουσα, χωρίς να υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ κοχλία και αίθουσας. 4) Υποπλασία κοχλία (Cochlear hypoplasia). Η δυσπλασία είναι περισσότερο διαφοροποιημένη, έτσι ώστε να είναι διαχωρισμένοι ο κοχλίας και η αίθουσα μεταξύ τους, αλλά οι διαστάσεις τους είναι μικρότερες των φυσιολογικών. Ο υποπλαστικός κοχλίας παρουσιάζει μικρό πυθμένα του έσω ακουστικού πόρου. 5) Ατελής διαμερισματοποίηση τύπου Ι (Incomplete partition type I, IP-I). Ορίζεται ως δυσμορφία στην οποία ο κοχλίας στερείται ολόκληρης της ατράκτου, με αποτέλεσμα την κυστική εμφάνιση, και επίσης συνοδεύεται από μεγάλη κυστική αίθουσα. 6) Ατελής διαμερισματοποίηση τύπου ΙΙ (Incomplete partition type II, IP-II) (Mondini deformity). Υπάρχει ένας κοχλίας που αποτελείται από 1,5 στροφές (η μέση και η κορυφαία έλικα συγχωνεύονται για να διαμορφωθεί μια κυστική κορυφή), συνοδεύεται από διευρυμένη αίθουσα και διευρυμένο υδραγωγό της αίθουσας. Αιθουσαίες ανωμαλίες (Vestibular Malformations) Οι αιθουσαίες ανωμαλίες περιλαμβάνουν: Michel δυσπλασία, κοινή κοιλότητα, έλλειψη της αίθουσας, υποπλαστική αίθουσα, και κυστική αίθουσα. Ανωμαλίες των ημικύκλιων σωλήνων (Semicircular Canal Malformations) Οι ανωμαλίες των ημικύκλιων σωλήνων περιγράφονται ως: έλλειψη, υποπλασία, ή διεύρυνση. Ανωμαλίες του έσω ακουστικού πόρου (Internal Auditory Canal Malformations) Οι ανωμαλίες του περιγράφονται ως: έλλειψη, στενός ή διευρυμένος έσω ακουστικός πόρος. Ευρήματα υδραγωγού της αίθουσας και του κοχλία (Vestibular and Cochlear Aqueduct Findings) Οι ανωμαλίες του υδραγωγού της αίθουσας και του κοχλία περιγράφονται ως: διευρυμένος ή φυσιολογικός Διάγραμμα 1 Εικόνα 2: Σχηματική αναπαράσταση φυσιολογικού κοχλία και δυσπλαστικών κοχλιών: A: φυσιολογικός κοχλίας. B: Φυσιολογικός κοχλίας, κατώτερο τμήμα που διέρχεται δια της στρόγγυλης θυρίδας (RWN). C: Απλασία κοχλία με φυσιολογική αίθουσα. D: Απλασία κοχλία με κυστική αίθουσα. E: Κοινή κοιλότητα. F: IP-I. G: IP-II. H: IP-III. I: Υποπλασία κοχλία, bud type (type I). J: Υποπλασία κοχλία, κυστικός κοχλίας (type II). K: Υποπλασία κοχλία, με λιγότερες των 2 στροφών (type III). (Singleton et al.52) εύρυνσης του υδραγωγού της αίθουσας και μια περίπτωση κατά την οποία υπήρχε διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας ως συνοδός ανωμαλία σε παιδιά με δυσπλασία κοινής κοιλότητας. Η δυσκολία που είχε ο Sennaroglu στην προσπάθεια να τοποθετήσει την κυστική αιθουσοκοχλιακή ανωμαλία μέσα σε μια ενιαία συνεχή πορεία ανάπτυξης-διάπλασης του αιθουσοκοχλιακού συστήματος παρέχει μια περαιτέρω απόδειξη ότι δεν υπάρχει τέτοια ενιαία συνεχή ανάπτυξη. Η μεγάλη διάταση της κυστικής αιθουσοκοχλιακής ανωμαλίας είναι δύσκολο να τοποθετηθεί σε μια γραμμική συνεχή αιθουσοκοχλιακή ανάπτυξη και κατά κάποιο τρόπο, αντιπροσωπεύει ένα "ελλείποντα κρίκο" για τους επιστήμονες που προσπαθούν να ενοποιήσουν την περιγραφή της ανώμαλης αιθουσοκοχλιακής ανατομίας 23. Η αυξανόμενη κατανόηση της συμμετοχής των γονιδίων στην ανάπτυξη του αυτιού με κυστική αιθουσοκοχλιακή ανωμαλία, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η κυστική αιθουσοκοχλιακή ανωμαλία θα πρέπει να θεωρηθεί ότι προκύπτει από μια ειδική γονιδιακή έκφραση 23. Προς το παρόν, θεωρείται ότι οι κοχλιακές δυσπλασίες μπορεί να προκύψουν από αναστολή της εμβρυογένεσης, ανώμαλη ανάπτυξη σε κάποια φάση της εμβρυϊκής ζωής, ή γενετικών ελαττωμάτων που μπορεί να οδηγήσουν σε διακριτή κοχλιακή ανωμαλία 17,22. Είναι επίσης γνωστή σήμερα η μονήρης ή/και η πολλαπλή γονιδιακή ανασταλτική λειτουργία στη δημιουργία της περιφερειακής ανάπτυξης του έσω αυτιού 37,38. Η διαδοχική έκφραση των συνεργικών γονιδίων (π.χ., Hmx3, Pax2) πιστεύεται ότι είναι o μηχανισμός που βρίσκεται πίσω από την τρόπο με τον οποίο οι διάφοροι ιστοί των καταβολών του αναπτυσσόμενου αυτιού διαμορφώνονται στην φυσιολογική 17

5 Αιθουσοκοχλιακές ανωμαλίες 1. Πλήρης αιθουσοκοχλιακή απλασία (απλασία Michel, εικόνα 3) 2. Δυσπλασία Κοινής Κοιλότητας (common cavity deformity) 3. Ελλιπής Διαμερισματοποίηση (incomplete partition) 4. Υποπλαστικός Κοχλίας (hypoplastic cochlea) 5. Διεύρυνση Υδραγωγού της Αίθουσας (vestibular aqueduct enlargement) (μονήρης ανωμαλία) Συνοδές Ανωμαλίες 1. Διεύρυνση υδραγωγού της αίθουσας (vestibular aqueduct enlargement) 2. Οπίσθια λαβυρινθική δυσπλασία (posterior labyrinthine dysplasia) 3. Ανωμαλίες έσω ακουστικού πόρου / κοχλιακού πόρου Διάγραμμα 2 τρισδιάστατη μορφολογία του έσω αυτιού 39. Ο Papsin 23 το 2005 στην μελέτη του ακολούθησε την εξής ακτινολογική ταξινόμηση των ανωμαλιών του αιθουσοκοχλιακού συστήματος (Διάγραμμα 2) Ως δυσπλασία κοινής κοιλότητας χαρακτηρίζεται η κυστική κοιλότητα που περιλαμβάνει τόσο το κοχλία όσο και την αίθουσα ή την παρουσία μιας διασταλμένης αίθουσας και κοχλία με σημαντική διεύρυνση του πόρου, έτσι ώστε να γίνονται οι κοιλότητες συνεχόμενες (εικόνα 3). Ως ατελής διαμερισματοποίηση ορίζεται μια ανεπάρκεια της ατράκτου και ατελής διαχωρισμός με διάφραγμα μέσα σε ένα κοχλία που αποτελείται από λιγότερες των 2,5 στροφών. Υπάρχει συνήθως μια ταυτόχρονη διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας. Αυτή η ομάδα περιλαμβάνει ότι στο παρελθόν αναφερόταν ως δυσπλασία Mondini (εικόνα 4). Ως υποπλαστικός κοχλίας αναφέρεται μια διαφοροποίηση στα κοχλιακά και αιθουσαία στοιχεία, με τον κοχλία να είναι μικρότερος από το κανονικό. Στη διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας η μόνη ακτινολογική ανωμαλία είναι μια μεμονωμένη διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας (εικόνα 7). Οι συνοδές ανωμαλίες περιλαμβάνουν την οπίσθια λαβυρινθική δυσπλασία (αιθουσαίες ανωμαλίες εκτός από τη διεύρυνση του υδραγωγού της αίθουσας), στην οποία εντοπίζονται ανωμαλίες της αίθου- Εικόνα 3 Απλασία κοχλία (εγκάρσια τομή Αξονικής Τομογρα φίας λιθοειδών). Εικόνα 4 Δυσπλασία Κοινής κοιλότητας/ σ. Pierre Robin (Common Cavity) (στεφανιαία τομή ΑT λιθοειδών). Εικόνα 5 Ατελής διαμερισματοποίηση (Incomplete partition) (εγκάρσια τομή ΑT λιθοειδών). Εικόνα 6 Ατελής διαμερισματοποίηση / σύνδρομο CHARGE* (εγκάρσια τομή ΑT λιθοειδών). *Σύνδρομο CHARGE: Κολόβωμα ματιού, Καρδιακή Ανωμαλία, Ατρησία χοανών, Καθυστέρηση της αύξησης και/ή της ανάπτυξης, Ουρογεννητικές ανωμαλίες, Ανωμαλίες αυτιού και Κώφωση (εικόνα 5) 18

6 Εικόνα 7 Οπίσθια λαβυρινθική δυσπλασία (posterior labyrinthine dysplasia) (εγκάρσια τομή ΑT λιθοειδών). Εικόνα 8 Διεύρυνση υδραγωγού της αίθουσας (VAE) (εγκάρσια τομή ΑT λιθοειδών). σας (διεύρυνση, απουσία) και των ημικύκλιων σωλήνων (υποπλασία, απουσία ή διεύρυνση), και την ανωμαλία έσω ακουστικού πόρου / κοχλιακού πόρου, στην οποία ο έσω ακουστικός πόρος διαπιστώνεται στενός (διαμέτρου <2 mm) και ο κοχλιακός πόρος στενός, ή μη ορατός (εικόνα 6). Από τις διάφορες ταξινομήσεις των ανωμαλιών του αιθουσοκοχλιακού συστήματος που έχουν κατά καιρούς προταθεί, η ακτινολογική ταξινόμηση του Papsin είναι η πιο πρόσφατη και πρόσφορη για την προεγχειρητική εκτίμηση και αξιολόγηση των υποψηφίων προς κοχλιακή εμφύτευση. Αρχικά, οι διαπιστούμενες ακτινολογικά ανωμαλίες του κοχλία απέκλειαν την κοχλιακή εμφύτευση 40,41 λόγω της ανησυχίας των χειρουργών σχετικά με την διενέργεια της κοχλιοστομίας και την τοποθέτηση του ηλεκτροδίου 42, την σταθερότητα του ηλεκτρόδιου διαμέσου του μικρού ή ακατάλληλου κοχλία, και του κινδύνου βλάβης στο προσωπικό νεύρο εξαιτίας της έκτοπης θέσης του 23. Επίσης, η αυξημένη πιθανότητα διαρροής περιλέμφου 43 και η πιθανότητα μετεγχειρητικής βακτηριακής μηνιγγίτιδας αποτελούσαν επιπλέον ανησυχίες 44. Παρά τις ανησυχίες και τους περιορισμούς, μια σειρά παραγόντων έχουν συμβάλει στην συνέχιση της κοχλιακής εμφύτευσης σε παιδιά με ανώμαλη αιθουσοκοχλιακή ανατομία. Με την βελτίωση της ακτινολογικής διαγνωστικής ακρίβειας έχει συνειδητοποιηθεί εκ των υστέρων, ότι είχαν εμφυτευθεί με επιτυχία παιδιά με ελάσσονες ανωμαλίες. Επίσης, παιδιά με μεγάλες αιθουσοκοχλιακές ανωμαλίες και προοδευτική απώλεια της ακοής που ήταν πρόθυμα να προβούν στην εμφύτευση, παρά τον αυξημένο κίνδυνο, είχαν καλά αποτελέσματα μετά την εμφύτευση 23,45. Οι εξελίξεις στη χειρουργική τεχνική της εμφύτευσης και οι αναφορές ευεργετικών αποτελεσμάτων, ακόμη και σε προγλωσσικά κωφά παιδιά με ανώμαλη αιθουσοκοχλιακή ανατομία 17,44,45,49,50 οδήγησαν τα κέντρα κοχλιακών εμφυτεύσεων να συνεχίσουν τις εμφυτεύσεις σε αυτά τα παιδιά. Όμως, σχεδόν στο 25% των περιπτώσεων πρέπει να αναμένεται αυξημένη χειρουργική δυσκολία λόγω της ανώμαλης ανατομίας του έσω αυτιού ή της διαρροής περιλέμφου, ή και των δύο 23. Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μετά την κοχλιακή εμφύτευση Η ενεργοποίηση και ρύθμιση του κοχλιακού εμφυτεύματος γίνεται κατά μέσο όρο στις δύο εβδομάδες μετά την εγχείρηση. Ακολουθούν περιοδικοί έλεγχοι και αξιολόγηση της επίδοσης των ασθενών σε σχέση με την ακουστική αντίληψη των ήχων και της ομιλίας και τη διάκριση των επιμέρους στοιχείων της φώνησης. Ο Λογοπεδικός, ως μέλος της διεπιστημονικής ομάδας ενός Κέντρου Κοχλιακής Εμφύτευσης, διαδραματίζει σε αυτή τη φάση ουσιαστικό ρόλο στην αξιολόγηση των ατόμων που υποβλήθηκαν σε κοχλιακή εμφύτευση. Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση αυτών των ατόμων, διακρίνεται στα εξής στάδια: α) προεγχειρητικά και β) μετεγχειρητικά στους και στους 48 μήνες. (Διάγραμμα 3) Στο Κέντρο Κοχλιακής Εμφύτευσης της Κλινικής μας τα άτομα που υποβάλλονται σε κοχλιακή εμφύτευση αξιολογούνται από λογοθεραπευτή στις παρακάτω δοκιμασίες 45 : LiP (Listening Progress Profile Προφίλ Ακουστικής εξέλιξης): Στόχος είναι, η αξιολόγηση της ακουστικής αντίληψης ήχων και ομιλίας και της ανάπτυξης των ακουστικών ικανοτήτων των παιδιών με Κ.Ε. Μελετάται η αντίδραση στους ήχους του περιβάλλοντος, μουσικών οργάνων, στους ήχους του Ling και στην φωνή. Επίσης αξιολογείται η διάκριση ήχων που παράγονται από μουσικά όργανα και ήχων ομιλίας. Τέλος αξιολογείται η αναγνώριση ήχων του περιβάλλοντος, ήχων του Ling και η αναγνώριση του ονόματος του κάθε εξεταζόμενου. Closed set (Κλειστό σύνολο): Στόχος είναι, να δείξει ο εξεταζόμενος την ικανότητα αναγνώρισης οικείων αντικειμένων εικόνων λέξεων - προτάσεων. Το άτομο πρέπει να μπορεί να δείξει, ή να δώσει την εικόνα, ή το αντικείμενο, ή να επαναλάβει την λέξη-πρόταση στον εξεταστή. Η δοκιμασία πραγματοποιείται χωρίς την βοήθεια της χειλεανάγνωσης. Ο βαθμός δυσκολίας του υλικού που χρησιμοποιείται, είναι ανάλογος με την ηλικία του κάθε εξεταζόμενου και παρουσιάζεται με τυχαία σειρά, με σκοπό να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες, της τυχαίας σωστής απάντησης. Open set (Ανοικτό σύνολο): Στόχος είναι, να δείξει το παιδί την ικανότητα αναγνώρισης φωνημάτων - λέξεων - προτάσεων - ερωτήσεων. Η δοκιμασία γίνεται χωρίς την βοήθεια χειλεανάγνωσης. Ο βαθμός δυσκολίας του υλικού, χρησιμοποιείται αναλόγως με την ηλικία του κάθε εξεταζόμενου. Αξιοσημείωτο είναι, ότι η εντολή δίνεται μόνο μια φορά και αξιολογείται ο αριθμός των σωστών λέξεων που αναπαράγει το κάθε άτομο. CAP (Capacity of Auditory Performance - Παραγωγική ικανότητα αντίληψης του ήχου): Στόχος είναι, να αξιολογηθεί η ικανότητα της ακουστικής επίδοσης. Μελετάται η αντίδραση σε ήχους του περιβάλλοντος, η ικανότητα ταυτοποίησης τους, η αντίδραση σε ήχους ομιλίας, η δυνατότητα διάκρισης των ήχων ομιλίας, χωρίς την βοήθεια χειλεανάγνωσης, η κατανόηση απλών φράσεων, ο διάλογος και η επικοινωνία μέσω τηλεφώνο. 19

7 Ο λογοθεραπευτής, αντλεί σημαντικές πληροφορίες, από την συνέντευξη που παίρνει από τους γονείς προεγχειρητικά και μετεγχειρητικά από τα ερωτηματολόγια : MAIS (Meaningful Auditory Integration Scale): Στόχος είναι, η αξιολόγηση της χρήσης Κ.Ε. από το παιδί και της εμπιστοσύνης που έχει σε αυτό. Επίσης το ερωτηματολόγιο επικεντρώνεται στην εμπιστοσύνη που έχει το παιδί στην ακοή και στις αυξανόμενες ικανότητες, να συσχετίσει τις έννοιες με τους ήχους. Πραγματοποιείται σε παιδιά κάθε ηλικίας MUSS (Meaningful Use of Speech Scale): Στόχος είναι η αξιολόγηση του ελέγχου του παιδιού πάνω στην φωνή του, της δημιουργίας ήχων που μοιάζουν με λόγο και των στρατηγικών επικοινωνίας. Πραγματοποιείται επίσης σε παιδιά κάθε ηλικίας. Αντίστοιχα ερωτηματολόγια υπάρχουν για να δίνονται στους δασκάλους. Διάγραμμα 3 SIR (Speech Intelligibility Rating - Ικανότητα παραγωγής του λόγου): Στόχος είναι η καταληπτότητα της ομιλίας του εξεταζόμενου. Μελετάται, αν γίνεται αντιληπτή η ομιλία από όλους τους συνομιλητές, χωρίς την βοήθεια χειλεανάγνωσης και την χρήση νευμάτων νοημάτων. Κατά την μετεγχειρητική πορεία και εκπαίδευση απαιτείται υπομονή από μέρους του ιδίου του ασθενή, του ιατρού που κάνει τις ρυθμίσεις του μηχανήματος (ένταση και διαμόρφωση των διοχετευόμενων ακουστικών μηνυμάτων), αλλά και του λογοθεραπευτή που μαθαίνει στο παιδί που δεν άκουσε ποτέ να μεταφράζει τα ακουστικά σήματα σε ομιλία 51. Αποτελέσματα αντίληψης της ομιλίας και κατανόησης του λόγου μετά από κοχλιακή εμφύτευση σε ασθενείς με αιθουσοκοχλιακές ανωμαλίες Στο Κέντρο Κοχλιακής Εμφύτευσης της Α ΩΡΛ Κλινικής του ΑΠΘ του ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ έχουν εμφυτευθεί επιτυχώς εννέα ασθενείς με μείζονες δυσπλασίες του αιθουσοκοχλιακού συστήματος. Στα πλαίσια εκτίμησης της αντίληψης της ομιλίας και της κατανόησης του λόγου μετά από κοχλιακή εμφύτευση σε παιδιά με ανωμαλίες του αιθουσοκοχλιακού συστήματος πραγματοποιήθηκε μελέτη που αφορούσε δύο ομάδες παιδιών που υποβλήθηκαν σε κοχλιακή εμφύτευση [45]. Η ομάδα μελέτης αποτελούνταν από 6 παιδιά με αμφοτερόπλευρη κώφωση (5 αγόρια, 1 κορίτσι) που συγκρίθηκαν με ομάδα ελέγχου 6 παιδιών με φυσιολογικό αιθουσοκοχλιακό σύστημα ίδιας ηλικίας και χρόνου εμφύτευσης. Στην ομάδα μελέτης 2 παιδιά είχαν σύνδρομο CHARGE, 2 νοητική υστέρηση και 2 ανήκαν σε δίγλωσση οικογένεια. Όλα τα παιδιά αξιολογήθηκαν με βάση τα LiP, CAP και SIR τεστ. Επίσης χρησιμοποιήθηκε το τεστ αναγνώρισης λέξεων κλειστού και ανοιχτού συνόλου προσαρμοσμένο στη νεοελληνική γλώσσα. Τουλάχιστον 2 χρόνια μετά την τοποθέτηση του εμφυτεύματος, η ομάδα μελέτης σημείωσε κατά μέσο όρο 62% στο LiP, 3,8 στο CAP, 2,1 στο SIR, 61% στο τεστ αναγνώρισης λέξεων κλειστού συνόλου και στο τεστ αναγνώρισης λέξεων ανοιχτού συνόλου 49%. (Πίνακες 1, 2) Η ομάδα ελέγχου παρουσίασε σημαντικά καλύτερο αποτέλεσμα σε όλα εκτός από το CAP, στο οποίο η διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική 45. Η ομάδα μελέτης εμφάνισε πρόοδο στις μετρήσεις λόγου. Ωστόσο η απόδοσή τους δεν ήταν τόσο καλή σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αυτό πιθανόν να οφείλεται στο μεγάλο ποσοστό συνοδών ανωμαλιών στην ομάδα μελέτης, καθώς και επίσης και στη ύπαρξη δίγλωσσου περιβάλλοντος. Είναι σημαντικό τα παιδιά με δυσπλασίες του έσω αυτιού να υποβάλλονται σε ενδελεχή προεγχειρητικό έλεγχο για νοητική και αναπτυξιακή καθυστέρηση και επίσης να ενημερώνονται κατάλληλα οι γονείς τους, ώστε να γίνονται κατανοητές οι πιθανές επιπτώσεις των ανωμαλιών αυτών στις επιδόσεις του παιδιού μετά την κοχλιακή εμφύτευση. Συμπεράσματα Οι δυσπλασίες του έσω αυτιού δεν αποτελούν πλέον αποτρεπτικό παράγοντα για την διενέργεια κοχλιακής εμφύτευσης. Από τις διάφορες ταξινομήσεις των ανωμαλιών του αιθουσοκοχλιακού συστήματος που έχουν κατά καιρούς προταθεί, η ακτινολογική ταξινόμηση του Papsin είναι πιο πρόσφορη για την προεγχειρητική εκτίμηση και αξιολόγηση των υποψηφίων ασθενών προς κοχλιακή εμφύτευση. Σε ότι αφορά στους δικούς μας ασθενείς με δυσπλασίες του έσω αυτιού Πίνακας 1 Αποτελέσματα ελέγχου αντίληψης ομιλίας και παραγωγής λόγου στους 24 μήνες σε παιδιά με δυσπλασίες έσω αυτιού Πίνακας 2 Αποτελέσματα ελέγχου αντίληψης ομιλίας και παραγωγής λόγου στους 24 μήνες σε παιδιά χωρίς δυσπλασίες έσω αυτιού 20

8 που υποβλήθηκαν σε κοχλιακή εμφύτευση παρατηρήθηκε σημαντική πρόοδος στις μετρήσεις αντίληψης της ομιλίας και της κατανόησης του λόγου. Ωστόσο η απόδοσή τους δεν ήταν τόσο καλή σε σχέση με τους ασθενείς με φυσιολογική ανατομία του έσω αυτιού που υποβλήθηκαν σε κοχλιακή εμφύτευση. Αυτό ενδεχομένως να οφείλεται στο μεγάλο ποσοστό ανωμαλιών στην ομάδα μελέτης, καθώς και επίσης και στην ύπαρξη δίγλωσσου περιβάλλοντος. Για το λόγο αυτό παιδιά με δυσπλασίες του έσω αυτιού πρέπει να υποβάλλονται σε προεγχειρητικό έλεγχο για νοητική και αναπτυξιακή καθυστέρηση και να ενημερώνονται οι γονείς, ώστε να γίνονται κατανοητές οι πιθανές επιπτώσεις των ανωμαλιών αυτών στις επιδόσεις του παιδιού μετά την κοχλιακή εμφύτευση. Παρά το σχετικά μικρό αριθμό, τα στοιχεία έδειξαν ότι οι ασθενείς με δυσπλασία του αιθουσοκοχλιακού συστήματος μπορούν να έχουν σημαντικά οφέλη από τη κοχλιακή εμφύτευση. Αυτό έρχεται σε συμφωνία με τα ήδη δημοσιευμένα αποτελέσματα που αφορούν κυρίως σε παιδιά με δυσπλασίες του έσω αυτιού. Βιβλιογραφία 1. Αθανασιάδης-Σισμάνης Αριστείδης, Αηδόνης Ιωάννης, Hasenstab Suzanne, Κοχλιακά εμφυτεύματα. Βασικές αρχές και προσωπική εμπειρία. Επιστημονικές Εκδόσεις Παρισιανού Α.Ε., Αθήνα Νικολόπουλος Θ., Παπαδημητρίου Ν., Ακουστικά βαρηκοΐας και κοχλιακά εμφυτεύματα στην αποκατάσταση των κωφών παιδιών. Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 27, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος Κυριαφίνης Γ., Βιτάλ Β., Η τεχνολογία στην αντιμετώπιση της βαρηκοΐας κώφωσης. Ιατρικό Βήμα Μάιος Ιούνιος Κυριαφίνης Γεώργιος, Κοχλιακή Εμφύτευση. Θεσσαλονίκη Δανιηλίδης Ιωάννης, Κλινική Ωτορινολαρυγγολογία και Στοιχεία Χειρουργικής κεφαλής και τραχήλου. University Studio Press, 2η Έκδοση, Θεσσαλονίκη ACGM statement vol4, , Χίτογλου-Αντωνιάδου Μ., Κεκές Γ., Χίτογλου-Χατζή Σ., Κληρονομούμενη παιδική βαρηκοΐα. Εκδόσεις Art of text, Θεσσαλονίκη Monsell EM, Jackler RK, Motta G, Linthicum FH Jr. Congenital malformations of the inner ear: histologic findings in five temporal bones. Laryngoscope 1987;97: Miyamoto RT, Robbins AJ, Myres WA, Pope ML. Cochlear implantation in the Mondini inner ear malformation. Am J Otol 1986;7: Jackler RK, Luxford WM, House WF. Congenital malformations of the inner ear: a classification based on embryogenesis. Laryngoscope 1987;97: Park AH, Kou B, Hotaling A, Azar-Kia B, Leonetti J, Papsin B. Clinical course of pediatric congenital inner ear malformations. Laryngoscope 2000;110: Luxford WM, House WF. Cochlear implants in children: medical and surgical considerations. Ear Hear 1985;6: 20S 23S 13. Mangabeira-Albernaz PL. The Mondini dysplasia: from early diagnosis to cochlear implant. Acta Otolaryngol 1983;95: Luntz M, Balkany TJ, Hodges A, Telischi F. Cochlear implant in patients with inner malformations. In: Passali D, Bellussi L, Ferri R, eds. Pediatric Otorhinolaryngology: An Update. The Hague, The Netherlands: Kugler; 1998: Silverstein H, Smouha E, Morgan N. Multichannel cochlear implantation in a patient with bilateral Mondini deformities. Am J Otol 1988;9: Slattery WH III, Luxford WM. Cochlear implantation in the congenital malformed cochlea. Laryngoscope 1995;105: Tucci DL, Telian SA, Zimmerman-Phillips S, Zwolan TA, Kileny PR. Cochlear implantation in patients with cochlear malformations. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1995; 121: Turrini M, Orzan E, Gabana M, Genovese E, Arslan E, Fisch U. Cochlear implantation in a bilateral Mondini dysplasia. Scand Audiol Suppl 1997;46: Woolley AL, Jenison V, Stroer BS et al. Cochlear implantation in children with inner ear malformations. Ann Otol Rhinol Laryngol 1998;107: Phelps PD. The basal turn of the cochlea. Br J Radiol 1992; 65: Zheng Y, Schachern PA, Cureoglu S, Mutlu C, Djalilian HR, Paparella MM. The shortened cochlea: its classification and histopathologic features. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2002;63: Sennaroglu L, Saatci I. A new classification for cochleovestibular malformations. Laryngoscope 2002;112: Papsin Blake, Cochlear Implantation in Children with anomalous cochleaovestibular anatomy. Laryngoscope, 115(Suppl. 106):1 26, Mondini C. Anatomica surdi nati sectio. In: Bononiensi scientarium et artium instituto atque academia commentarii Bononiae. 1791;7: Schuknecht HF. Mondini dysplasia: a clinical and pathological study. Ann Otol Rhinol Laryngol Suppl 1980;89: Paparella MM. Mondini s deafness: a review of histopathology. Ann Otol Rhinol Laryngol Suppl 1980;89: Phelps PD. Mondini and pseudo Mondini. Clin Otolaryngol 1990;15: Cock E. A contribution to the pathology of congenital deafness. Guy s Hospital Reports 1838(series 1, vol 3): Sennaroglu L, Sarac S, Ergin T. Surgical results of cochlear implantation in malformed cochlea. Otol Neurotol. Aug 2006;27(5): Valvassori GE, Clemis JD. The large vestibular aqueduct syndrome. Laryngoscope 1978;88: Jackler RK, De La Cruz A. The large vestibular aqueduct syndrome. Laryngoscope 1989;99: ; discussion, Lemmerling MM, Mancuso AA, Antonelli PJ, Kubilis PS. Normal modiolus: CT appearance in patients with a large vestibular aqueduct. Radiology 1997;204: Emmett JR. The large vestibular aqueduct syndrome. Am J Otol 1985;6: Okumura T, Takahashi H, Honjo I, Takagi A, Mitamura K. Sensorineural hearing loss in patients with large vestibular aqueduct. Laryngoscope 1995;105: Phelps PD. Dilatation of the vestibular aqueduct: the association with congenital deafness. Clin Otolaryngol 1994;19: Woolley AL, Jenison V, Stroer BS et al. Cochlear implantation in children with inner ear malformations. Ann Otol Rhinol Laryngol 1998;107: Bermingham NA, Hassan BA, Price SD, et al. Math1: an essential gene for the generation of inner ear hair cells. Science 1999;284: Morsli H, Tuorto F, Choo D, Postiglione MP, Simeone A, Wu DK. Otx1 and Otx2 activities are required for the normal development of the mouse inner ear. Development 1999; 126: Fekete DM. Cell fate specification in the inner ear. Curr Opin Neurobiol 1996;6: Mangham CA, Luxford WM, Balkany TJ, Black FO. Cochlear prosthesis surgery in children. Semin Hear 1986;7: Kveton J, Balkany TJ. Status of cochlear implantation in children. J Pediatr 1991;118: Balkany TJ, Arenberg IK. An overview of the electronic cochlear prosthesis: clinical and research consideration. Otolaryngol Clin North Am 1983;16: Phelps PD. Cochlear implants for congenital deformities. J Laryngol Otol 1992;106: Luntz M, Balkany T, Hodges AV, Telischi FF. Cochlear implants in children with congenital inner ear malformations. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1997;123: Rachovitsas D, Psillas G, Chatzigiannakidou V, Triaridis S, Constantinidis J, Vital V.. Speech perception and production in children with inner ear malformations after cochlear implantation.. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 76: , McElveen JT, Carrasco VN, Miyamoto RT, et al. Cochlear implantation in common cavity malformations using a transmastoid labyrinthotomy approach. Laryngoscope 1997;107: Ito J, Sakota T, Kato H, Hazama M, Enomoto M. Surgical considerations regarding cochlear implantation in the congenitally malformed cochlea. Otolaryngol Head Neck Surg 1999;121: Graham JM, Phelps PD, Michaels L. Congenital malformations of the ear and cochlear implantation in children: review and temporal bone report of common cavity. J Laryngol Otol Suppl 2000;25: Jackler RK, Luxford WM, House WF. Sound detection with the cochlear implant in five ears of four children with congenital malformations of the cochlea. Laryngoscope 1987;97: Weber BP, Dillo W, Dietrich B, Maneke I, Bertram B, Lenarz T. Pediatric cochlear implantation in cochlear malformation. Am J Otol 1998;19: Δανιηλίδης Ι., Κυριαφίνης Γ., Η σύγχρονη αντιμετώπιση της κώφωσης Κοχλιακό εμφύτευμα. Ελληνική Ιατρική 2002, 69, 1-6; Adam E Singleton, Arlen D Meyers. Mondini Deformity. [cited 19/4/2013] Available from: #aw2aab6b2b2 21

Σκοπός: Αξιολόγηση των λειτουργικών αποτελεσμάτων

Σκοπός: Αξιολόγηση των λειτουργικών αποτελεσμάτων Γεραμάς Ι Κυριαφίνης Γ Χαλκιαδάκης Β Τσαλιγόπουλος Μ Μαραγκουδάκης Π Νικολόπουλος Θ Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθήνας. Διευθυντής Καθ. Δ. Κανδηλώρος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι γεγονός ότι μία από τις πλέον σημαντικές ανακαλύψεις

Είναι γεγονός ότι μία από τις πλέον σημαντικές ανακαλύψεις Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 29, Ιούλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2007, σελίδες 27-31 Invited Article Δέκα χρόνια εμπειρίας στα κοχλιακά εμφυτεύματα ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΑΝΙΗΛΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοχλιακά εμφυτεύματα στην Κρήτη: Αντιμετώπιση δύσκολων περιστατικών

Κοχλιακά εμφυτεύματα στην Κρήτη: Αντιμετώπιση δύσκολων περιστατικών Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 25, Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2006, σελίδες 18-24 Κοχλιακά εμφυτεύματα στην Κρήτη: Αντιμετώπιση δύσκολων περιστατικών Γ.Α. ΒΕΛΕΓΡΑΚΗΣ 1,

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

21-23 Φεβρουαρίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ. 2014 Θεσσαλονίκη ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΩΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΚΟΥΟΛΟΓΙΑΣ - ΝΕΥΡΟΩΤΟΛΟΓΙΑΣ

21-23 Φεβρουαρίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ. 2014 Θεσσαλονίκη ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΩΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΚΟΥΟΛΟΓΙΑΣ - ΝΕΥΡΟΩΤΟΛΟΓΙΑΣ 24 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΩΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΚΟΥΟΛΟΓΙΑΣ - ΝΕΥΡΟΩΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 21-23 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα ταξινόμησης των συγγενών δυσπλασιών του έξω και μέσου ωτός

Συστήματα ταξινόμησης των συγγενών δυσπλασιών του έξω και μέσου ωτός ΑνασκοπήσΗ / Review Συστήματα ταξινόμησης των συγγενών δυσπλασιών του έξω και μέσου ωτός Classification systems of congenital malformations of the ear Μπαλατσούρας Δ, MD, PhD Καμπέρος Α, MD, PhD ΩΡΛ Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας.

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Σημειώσεις Προβολής: 1. Στις διαφάνειες, όπου υπάρχουν υπογραμμισμένες λέξεις (υπερσύνδεση), σημαίνει ότι, πατώντας την λέξη, πηγαίνεις σε άλλη, κρυφή σελίδα. Για να επιστρέψεις στην προηγούμενη πατάς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστικά βαρηκοΐας και κοχλιακά εμφυτεύματα στην αποκατάσταση των κωφών παιδιών

Ακουστικά βαρηκοΐας και κοχλιακά εμφυτεύματα στην αποκατάσταση των κωφών παιδιών Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 27, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2007, σελίδες 22-29 Ακουστικά βαρηκοΐας και κοχλιακά εμφυτεύματα στην αποκατάσταση των κωφών παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία SOO-YEON JUNG, Department of cardiology, St. Vincent s Hospital,

Διαβάστε περισσότερα

Η χειρουργική αντιμετώπιση της βαρηκοϊας σήμερα, Ε.Φερεκύδης. καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η χειρουργική αντιμετώπιση της βαρηκοϊας σήμερα, Ε.Φερεκύδης. καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Η χειρουργική αντιμετώπιση της βαρηκοϊας σήμερα, Ε.Φερεκύδης καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι γνωστό ότι η ελαττωματική ακοή είναι σήμερα μια από τις κοινές αναπηρίες. Ο βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε «Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με βαρηκοΐα-κώφωση» Σπουδαστής: Σιώμος Χρήστος Α.Μ. : 12728 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ AYTIOY Το αυτί περιλαμβάνει το αισθητήριο όργανο της ακοής και της ισορροπίας του σώματος και

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΟΧΛΙΑΚΗ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

ΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΟΧΛΙΑΚΗ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΟΧΛΙΑΚΗ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ Κυριαφίνης Γ. 1, Αηδονά Σ. 2, Καραχάλιος Δ. 3, Βιτάλ Β. 1. 1. Ιατρός ΩΡΛ, 2. Λογοπαθολόγος - εκπαιδευτικός, 3. Λογοθεραπευτής - ειδικός παιδαγωγός Κέντρο Κοχλιακών

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

21-23 Φεβρουαρίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ. 2014 Θεσσαλονίκη ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΩΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΚΟΥΟΛΟΓΙΑΣ - ΝΕΥΡΟΩΤΟΛΟΓΙΑΣ

21-23 Φεβρουαρίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ. 2014 Θεσσαλονίκη ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΩΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΚΟΥΟΛΟΓΙΑΣ - ΝΕΥΡΟΩΤΟΛΟΓΙΑΣ 24 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΩΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΚΟΥΟΛΟΓΙΑΣ - ΝΕΥΡΟΩΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 21-23 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού;

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / ORIGINAL ARTICLE Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; Hard of hearing child or suffering from autism spectrum disorder? Χειμώνα Θ 1 Βλατάκη Μ 2 Πρώιμος Ε 1 Παπουτσάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Δρ.Κων Κων.Λαμπρόπουλος Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Πρόεδρος Ελληνικής Φωνιατρικής Εταιρείας Αθήνα, 17 νοεμβρίου 2010 πέντε αισθήσεις όραση αφή όσφρηση γεύση ακοή η ακοή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. 1 Νοσοκομείο Ιασώ General, Aθήνα, Εργαστήριο Φαρμακολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών Εισαγωγή Παρουσίαση Περιστατικού Συμπεράσματα Εισαγωγή Η αιφνίδια βαρηκοΐα μετά από μη ωτολογική χειρουργική επέμβαση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Η λογική της αντιμετώπισης. ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω. 06/09/2013 www.footsurgery.gr. Χρειάζεται χειρουργείο ; Γιατί ; Πώς ;

Η λογική της αντιμετώπισης. ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω. 06/09/2013 www.footsurgery.gr. Χρειάζεται χειρουργείο ; Γιατί ; Πώς ; ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ της ΕΕΧΟΤ 06 Σεπτεμβρίου 2013 ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Χειρουργική Ποδιού Ποδοκνημικής

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Δρ. Παναγιώτης Κηπουρός Φυσικός Ιατρικής - Ακτινοφυσικός Εισαγωγή Τα βιολογικά αποτελέσματα στο κύημα λόγω ακτινοβόλησης του εξαρτώνται από : Το στάδιο της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ H ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΑΡΗΚΟΪΑΣ - ΚΩΦΩΣΗΣ Κυριαφίνης Γ., Βιτάλ Β. Κέντρο Κοχλιακών Εμφυτεύσεων Α Πανεπιστημιακής ΩΡΛ Κλινικής, Γ.Π.Ν. ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η απώλεια της ακοής αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Εθνκό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Βασικές Έννοιες Θάνος Μπίμπας Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ Hon. Reader UCL Ear InsOtute Διαταραχές Φωνής & Ακοής στις Ερμηνευτικές Τέχνες Η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Το αυτί είναι το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Διαιρείται ανατομικά σε έξω, μέσο, και έσω αυτί. Η ικανότητα του ανθρώπου να ακούει και να καταλαβαίνει τους ήχους και τους συνομιλητές

Διαβάστε περισσότερα

H τεχνολογία στην αντιμετώπιση της βαρηκοΐας κώφωσης

H τεχνολογία στην αντιμετώπιση της βαρηκοΐας κώφωσης ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ H τεχνολογία στην αντιμετώπιση της βαρηκοΐας κώφωσης n ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΥΡΙΑΦΙΝΗΣ 1, ΒΙΚΤΩΡ ΒΙΤΑΛ 2 1 Λέκτορας ΩΡΛ Α.Π.Θ., 2 Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ., Διευθυντής Α ΩΡΛ Κλινικής, Γ.Π.Ν. ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός ΣΥΓΓΕΝΕΣ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΙΣΧΙΟΥ ΟΡΙΣΜΟΣ Συγγενής διαταραχή του ισχίου που προκαλείται από την ανώµαλη ανάπτυξη ενός ή όλων των

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Δρ Εμμανουήλ Χατζημανώλης. Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου. Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ.

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Δρ Εμμανουήλ Χατζημανώλης. Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου. Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ. ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δρ Εμμανουήλ Χατζημανώλης Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ. "ΥΓΕΙΑ" Η ωτοσκλήρυνση είναι μία από τις συνηθέστερες αιτίες βαρηκοΐας.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ: από το Α ως το Ω 5 ο Διαδραστικό Σχολείο Ουρολογίας Πορταριά 2012 Στυλιανός Θ. Γιαννακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Ποια τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Λογοθεραπευτική. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας. παρέμβαση σε παιδιά με.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Λογοθεραπευτική. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας. παρέμβαση σε παιδιά με. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Λογοθεραπευτική Σπουδαστής: Σιώμος Χρήστος Α.Μ. : 12728 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ναυσικά Ζιάβρα παρέμβαση σε παιδιά με βαρηκοΐα-κώφωση»

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

Ηθικά διλήμματα στην κοχλιακή εμφύτευση

Ηθικά διλήμματα στην κοχλιακή εμφύτευση Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 28, Aπρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007, σελίδες 32-37 Ηθικά διλήμματα στην κοχλιακή εμφύτευση Γ. ΚΥΡΙΑΦΙΝΗΣ 1, Σ. ΑΗΔΟΝΑ 2, Δ. ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ 3, Β.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ > ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : ΖΙΑΒΡΑ ΝΑΥΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Φοιτήτρια : Τεκτονίδου Βαρβάρα (12871) Καθηγήτρια: Παίλα Νικολέτα T.E.I Ηπείρου, 2014 Ταξινόμηση φωνολογικών/αρθρωτικών διαταραχών Αναπτυξιαξή

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες εξελίξεις στην κοχλιακή εμφύτευση

Νεότερες εξελίξεις στην κοχλιακή εμφύτευση Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 36, Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2009, σελίδες 31-38 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚο ΑΡΘΡΟ Νεότερες εξελίξεις στην κοχλιακή εμφύτευση Γ. ΨΥΛΛΑΣ, Β. ΒΙΤΑΛ Α Πανεπιστημιακή

Διαβάστε περισσότερα

«Η Ακαδημαϊκή και Κοινωνική Πρόοδος των Παιδιών με Κοχλιακό Εμφύτευμα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση»

«Η Ακαδημαϊκή και Κοινωνική Πρόοδος των Παιδιών με Κοχλιακό Εμφύτευμα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Η Ακαδημαϊκή και Κοινωνική Πρόοδος των Παιδιών με Κοχλιακό Εμφύτευμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΑΡΗΚΟΪΑΣ - ΚΩΦΩΣΗΣ Κυριαφίνης Γ. 1, Αηδονά Σ. 2, Καραχάλιος Δ. 3, Βιτάλ Β. 1. 1. Ιατρός ΩΡΛ, 2. Λογοπαθολόγος - εκπαιδευτικός, 3. Λογοθεραπευτής - ειδικός παιδαγωγός Κέντρο Κοχλιακών

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες 1 Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Λοξή Βουβωνοκήλη 2 Βουβωνοκήλες Ευθεία Βουβωνοκήλη Χειρουργικές Τεχνικές Ανοικτές πρόσθιες τεχνικές (Bassini, McVay, Shouldice) Ανοικτές οπίσθιες τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΣ ΔΕΞΙΟΣ ΗΠΑΤΙΚΟΣ ΠΟΡΟΣ - ΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ ΤΩΝ ΕΞΩΗΠΑΤΙΚΩΝ ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ.

ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΣ ΔΕΞΙΟΣ ΗΠΑΤΙΚΟΣ ΠΟΡΟΣ - ΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ ΤΩΝ ΕΞΩΗΠΑΤΙΚΩΝ ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ. Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Οι ανατομικές παραλλαγές του εξωηπατικού χοληφόρου δέντρου είναι συνήθεις και απαντώνται σε ποσοστό που μπορεί να φτάσει μέχρι και 40%, ενώ ποικίλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Σιακαλλής Λ., Βελονάκης Γ., Πούλου Λ., Καραβασίλης Ε., Χρονά Χ., Τούλας Π., Κελέκης Δ..

Σιακαλλής Λ., Βελονάκης Γ., Πούλου Λ., Καραβασίλης Ε., Χρονά Χ., Τούλας Π., Κελέκης Δ.. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΤΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΚΟΥ Σιακαλλής Λ., Βελονάκης Γ., Πούλου Λ., Καραβασίλης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΠΛΑΓΧΝΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΠΛΑΓΧΝΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Εργαστήριο Ανατομίας - "Ανατομείο", Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση σπάνιας παραλλαγής της έκφυσης αριστερής γαστρικής αρτηρίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική φωνητική μελέτη της παραγωγής και αναγνώρισης των φωνηέντων σε βαρήκοα άτομα

Ακουστική φωνητική μελέτη της παραγωγής και αναγνώρισης των φωνηέντων σε βαρήκοα άτομα Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 35, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2009, σελίδες 42-47 ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ακουστική φωνητική μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Ασθενής, 68 ετών, με πλευριτική συλλογή ΔΕ αγνώστου αιτιολογίας, προσήλθε για διερεύνηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 Δελτίο Τύπου Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 «Διαστημικές» προδιαγραφές στη διενέργεια και των πλέον λεπτών επεμβάσεων της σύγχρονης Νευροχειρουργικής και Ορθοπαιδικής Χειρουργικής, με τεράστια οφέλη για τους

Διαβάστε περισσότερα

6-8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Πειραματικό Εργαστήριο ΝΧ Ανατομίας Ευαγγελισμός

6-8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Πειραματικό Εργαστήριο ΝΧ Ανατομίας Ευαγγελισμός Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ-ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ-ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» Ωτο-Ρινο-Λαρυγγολογική Κλινική Διευθύντρια: Ηρώ Κοκκέβη ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΕΚΣΚΑΦΗΣ ΚΡΟΤΑΦΙΚΟΥ ΟΣΤΟΥ 6-8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Πειραματικό ΝΧ Ανατομίας Ευαγγελισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Ο συνδυασμός των δυσμορφιών ή της πλήρους απλασίας του πτερυγίου του ωτός και της συγγενούς ατρησίας

Εισαγωγή Ο συνδυασμός των δυσμορφιών ή της πλήρους απλασίας του πτερυγίου του ωτός και της συγγενούς ατρησίας 04_00_PAPAXARALAMPOUS-05:MASTER ORL 03/11/2009 11:45 ΠΜ Page 110 Γ. Παπαχαραλάμπους 1 Α. Χρυσοβέργης 2 Γ. Κότσης 1 Ε. Κόκκαλη 1 Δ. Νταβίλης 1 Σ. Κορρές 2 Θ. Νικολόπουλος 3 1. ΩΡΛ Κλινική ΓΝΑ Η ΕΛΠΙΣ 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΥΣΑ ΙΑΓΝΩΣΗ AMΦΟΤΕΡΟΠΛΕΥΡΟΥ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΟΣ ΩΜΟΥ ΣΕ ΕΠΙΛΗΠΤΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ

ΙΑΦΥΓΟΥΣΑ ΙΑΓΝΩΣΗ AMΦΟΤΕΡΟΠΛΕΥΡΟΥ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΟΣ ΩΜΟΥ ΣΕ ΕΠΙΛΗΠΤΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ ΙΑΦΥΓΟΥΣΑ ΙΑΓΝΩΣΗ AMΦΟΤΕΡΟΠΛΕΥΡΟΥ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΟΣ ΩΜΟΥ ΣΕ ΕΠΙΛΗΠΤΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ Ν.Λασανιάνος, Γ.Μουζόπουλος, Ε.Μοράκης, I.Σπανός, Κ.Κώτσης*, Μ.Τζουρµπάκης. Α Όρθοπαιδική κλινική, * Ακτινολογικό Εργαστήριο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΌΡΟΥ "ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ" ΣΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ

Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΌΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΌΡΟΥ "ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ" ΣΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Λαμπρινή Κουρκούτα 1, Αβραμίκα Μαρία 2, Δέσποινα Σαπουντζή-Κρέπια 3 1.Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΩ ΔΕΙΚΤΩΝ Επιβλέπων: Αθ.Δελαπάσχος

Διαβάστε περισσότερα

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης.

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Κωτούλα Αγορίτσα, Ιατρος ακτινολόγος, Επιμελήτρια Β Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Α.Ν.Θ. ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ, Θεσ/νίκης Τα οστά σχηματίζονται με δύο τρόπους:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοϋπακουσία : η πιο συχνή αιτία αιφνίδιας βαρηκοΐας στα παιδιά

Ψευδοϋπακουσία : η πιο συχνή αιτία αιφνίδιας βαρηκοΐας στα παιδιά 000-000_KONTORINHS-5 3/10/2008 09:55 ÂÏ 112 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ORIGINAL ARTICLES Γ. Κοντορίνης Γ. Κωσταγιάννη Ειρ. Αυλωνίτου Β. Γκουλίωνη Ι. Ψαρομμάτης Δ. Ντουνιαδάκης Μ. Τσακανίκος Ωτορινολαρυγγολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ Επιµελητής Κέντρου Ωτορινολαρυγγολογίας, Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου, Χειρουργικής Βάσης Κρανίου. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ : 26

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα