οκίμια Οικονομικής Πολιτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "οκίμια Οικονομικής Πολιτικής"

Transcript

1 οκίμια Οικονομικής Πολιτικής ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Πάνος Πασιαρδής Τμήμα Οικονομικών και Κέντρο Οικονομικών Ερευνών Χρήστος Σ. Σάββα Κέντρο Οικονομικών Ερευνών Αρ. 1-9 Μάρτιος 29 Επιμέλεια Έκδοσης: Κώστας Χατζηγιάννης, Σωτηρούλα Χατζησπύρου

2 Χορηγοί ΚOE (κατά αλφαβητική σειρά) Γραφείο Προγραμματισμού Κεντρική Τράπεζα Κύπρου Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού Πανεπιστήμιο Κύπρου Σύνδεσμος Εμπορικών Τραπεζών Τμήμα Οικονομικών Πανεπιστημίου Κύπρου Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Υπουργείο Οικονομικών Οι απόψεις που εκφράζονται στα δημοσιεύματα του ΚΟΕ είναι των συγγραφέων μόνο και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά το ΚΟΕ και τους χορηγούς του. ii

3 ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Περίληψη Η αγορά ακινήτων στην Κύπρο, όπως και σε άλλες χώρες, αποτελεί δημοφιλές θέμα μελέτης. Ο κύριος λόγος είναι η τεράστια σημασία που έχει για την οικονομία μιας χώρας, αφού αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της περιουσίας των νοικοκυριών και του χαρτοφυλακίου των επενδυτών. Για τα νοικοκυριά, οι ιδιόκτητες κατοικίες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου τους, με την αξία της κατοικίας να έχει σημαντική επίδραση στη ροπή των νοικοκυριών για κατανάλωση και αποταμίευση. Για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τις τράπεζες, τους επενδυτές, και τους κτηματομεσίτες το επίπεδο και η αβεβαιότητα των μελλοντικών τιμών των ακινήτων παίζουν καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις τους. Την τελευταία δεκαετία στην Κύπρο, λόγω διαφόρων κοινωνικοοικονομικών αλλαγών (όπως η φιλελευθεροποίηση των χρηματοοικονομικών αγορών, η μείωση των επιτοκίων και η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και Ευρωζώνη), παρατηρήθηκε μια πρωτοφανής αύξηση στις τιμές των ακινήτων, με την ανατίμηση να είναι ιδιαίτερα ραγδαία την περίοδο μεταξύ 22 και 28. Με αφορμή λοιπόν τα πιο πάνω, στην έρευνα αυτή εξετάζουμε τις επιδράσεις που έχουν διάφορες μακροοικονομικές μεταβλητές στην τιμή των κατοικιών στην Κύπρο. Επιπλέον, εξετάζουμε κατά πόσο διάφορα χαρακτηριστικά των κατοικιών (όπως η τοποθεσία, το είδος της κατοικίας κλπ) επηρεάζουν την τιμή τους. Στην ανάλυση μας χρησιμοποιούμε δεδομένα για την περίοδο Ιανουαρίου Ιουλίου 28 και αφορούν στοιχεία για διαμερίσματα ενός, δύο, τριών υπνοδωματίων, ημιανεξάρτητων και ανεξάρτητων κατοικιών. Τα στοιχεία για τις τιμές των κατοικιών αφορούν σε ολόκληρη την (ελεύθερη) Κύπρο και έχουν συλλεχθεί από διαφημίσεις σε εφημερίδες. Με βάση τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την οικονομετρική ανάλυση παρατηρούμε ότι η αύξηση του πληθυσμού της Κύπρου αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στην αύξηση των τιμών των κατοικιών. Επιπλέον, παράγοντες όπως το κόστος υλικών, το κόστος εργασίας, η αύξηση του βιοτικού επιπέδου, η αύξηση των δανείων και η αύξηση της αγοραστικής δύναμης της στερλίνας έναντι ευρώ συντείνουν στην αύξηση των τιμών των κατοικιών. Αντίθετα, παράγοντες όπως η αύξηση των αποδόσεων του χρηματιστηρίου και η αύξηση των ξένων εργατών φαίνεται να συγκρατούν τις αυξήσεις των τιμών των κατοικιών. iii

4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ EXECUTIVE SUMMARY... VII 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΔΡΟΥΝ ΣΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Ωφελιμιστική προσέγγιση Μακροοικονομική προσέγγιση Μελέτες για την Κύπρο ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ Στοιχεία του Δείγματος Περιγραφή στατιστικών στοιχείων Τιμές κατοικιών Τιμές κατοικιών και μακροοικονομικές μεταβλητές ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Διαφορές τιμών κατά τύπο κατοικίας και έτος Επίδραση μακροοικονομικών μεταβλητών ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΟΚΙΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ/ΑΝΑΛΥΣΗΣ v

6 vi

7 HOUSE PRICES IN CYPRUS P. Pashardes και C. S. Savva EXECUTIVE SUMMARY The evolution of the housing market in Cyprus, as in other countries, is a very popular topic for research, mainly because of its enormous importance for the economy. For households, the value of the privately-owned homes usually represents the largest part of their wealth and has a sizeable impact on their propensity for consumption and saving. For the financial system, banks, investors and real estate agents, the level and growth rate of the expected property prices plays a key role in their financial decisions. During the last decade, Cyprus experienced various socio-economic changes, (such as the liberalization of financial markets, the declining of interest rates and the accession of Cyprus to the European Union and the Euro Area), that arguably led to a substantial increase in the housing prices. This increase was very rapid, particularly for the period from 22 to 28. Hence, in this paper we attempt to investigate the impact of various macroeconomic variables on housing prices in Cyprus. Furthermore, we look at how specific characteristics of a house (such as location, type of residence, etc.) affect its price. In our analysis, we employ data for apartments of one, two and three bedrooms, semi-detached and detached houses for the period from January July 28. The house price data cover all the non-occupied areas of Cyprus and have been compiled from newspaper advertisements. Based on the results obtained from the econometric analysis, we observe that the increase of the population of Cyprus was the most important factor contributing to the increase of housing prices over the period under investigation. Other factors are the cost of materials, labour costs, economic growth and the increase of the purchasing power of sterling against the euro. On the other hand, factors such as the higher returns of the stock market and the increase in the number of foreign workers have the opposite effect on housing prices. vii

8 viii

9 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αγορά ακινήτων στην Κύπρο, όπως και σε άλλες χώρες, αποτελεί δημοφιλές θέμα μελέτης. Ο κύριος λόγος είναι η τεράστια σημασία που έχει για την οικονομία μιας χώρας, αφού αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της περιουσίας των νοικοκυριών και του χαρτοφυλακίου των επενδυτών (Boydell και Clayton, 1993). H μελέτη των τιμών των ακινήτων είναι σημαντική τόσο για το δημόσιο όσο και για τον τομέα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων: Για το δημόσιο τομέα τα τέλη και οι φορολογίες που επιβάλλει η κυβέρνηση στην αξία και τις αγοραπωλησίες ακινήτων αποτελούν ένα μεγάλο μέρος των κρατικών εσόδων. Στην Κύπρο τα έσοδα από αγοραπωλησίες ακινήτων το 27 ανήλθαν σε 465 εκατομμύρια ευρώ, που εκπροσωπεί το 22% των συνολικών κρατικών εσόδων (Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων). Επιπλέον, η κυβέρνηση και οι νομισματικές αρχές ενδιαφέρονται για τις τιμές των ακινήτων έτσι ώστε να είναι σε θέση να ρυθμίζουν την αγορά ώστε να λειτουργεί ανταγωνιστικά και για να λαμβάνουν μέτρα για διατήρηση νομισματικής σταθερότητας (Schulz και Werwatz, 24). 1 Για τα νοικοκυριά, οι ιδιόκτητες κατοικίες δεν είναι απλά χώρος διαβίωσης, αλλά συχνά και το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου τους. Χαρακτηριστικά, τα χρήματα που δαπανώνται για την αγορά κατοικιών αποτελούν περίπου το ένα τέταρτο του διαθέσιμου εισοδήματος του νοικοκυριού, παρόλο που ο βαθμός έντασης διαφέρει σημαντικά από νοικοκυριό σε νοικοκυριό (Muellbauer και Murphy, 1997). Κατά συνέπεια, η αξία της κατοικίας έχει σημαντική επίδραση στη ροπή του νοικοκυριού για κατανάλωση και αποταμίευση (Case et al., 24). Τυχόν αλλαγές λοιπόν, στις τιμές των ακινήτων θα έχουν αντίκτυπο στη συμπεριφορά του νοικοκυριού. Για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα από τη μεριά του χρηματοπιστωτικού συστήματος, οι κατοικίες είναι η πιο συνηθισμένη μορφή εγγύησης για δάνεια των νοικοκυριών, με τα οικιστικά δάνεια να αποτελούν σημαντικό μέρος του ενεργητικού των πλείστων τραπεζών αλλά και πολλών επενδυτικών εταιρειών. Επομένως, οι τιμές των ακινήτων επηρεάζουν σημαντικά το χαρτοφυλάκιο 1 Η σημαντικότητα των τιμών των ακινήτων στον καθορισμό νομισματικής πολιτικής έχει τονισθεί και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB, 23). 1

10 πολλών εταιρειών και όπως έχει διαφανεί από την χρηματοοικονομική κρίση που άρχισε το δεύτερο εξάμηνο του 28, αλλαγές στις αξίες των κατοικιών δυνατόν να έχουν δραματικές επιπτώσεις στο χρηματοοικονομικό σύστημα με σοβαρές προεκτάσεις σε ολόκληρη την οικονομία. Λόγω του ότι οι αξίες των ακινήτων διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία μιας χώρας, είναι εύλογο να υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον στη διεθνή βιβλιογραφία για τους παράγοντες που τις επηρεάζουν. Ασφαλώς, ανάμεσα στους παράγοντες αυτούς είναι και τα χαρακτηριστικά του ακινήτου, όπως ο τύπος, το μέγεθός του και η απόσταση από το κέντρο της πιο κοντινής πόλης. Όμως τα χαρακτηριστικά αυτά αλλάζουν συνήθως στη μακροχρόνια περίοδο και δεν ευθύνονται για αλλαγές στις αξίες των ακινήτων από τη μια χρονιά στην άλλη. Για τις βραχυχρόνιες αυτές αλλαγές υπεύθυνοι πρέπει να είναι παράγοντες που σχετίζονται με μακροοικονομικά μεγέθη, όπως το επιτόκιο, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης, η ανεργία κλπ. Η δομή του δοκιμίου είναι ως εξής. Η ενότητα 2 επιχειρεί τον εντοπισμό των παραγόντων που προσδιορίζουν τις τιμές των κατοικιών, όπως αυτοί προκύπτουν από την επισκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, αλλά και των ιδιαιτεροτήτων που αφορούν στην Κύπρο. Στην ενότητα 3 περιγράφονται τα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί για την οικονομετρική εκτίμηση των παραμέτρων που αντιστοιχούν στους παράγοντες αυτούς στην περίπτωση των τιμών των ακινήτων στην Κύπρο. Η ενότητα 4 περιγράφει συνοπτικά τη μεθοδολογία και τα αποτελέσματα της οικονομετρικής ανάλυσης. Η ενότητα 5 συνοψίζει τα κύρια ευρήματα της μελέτης και τα συμπεράσματα που προκύπτουν για το πώς θα ανέμενε κανείς να κινηθούν οι τιμές των κατοικιών στο προβλεπτό μέλλον. Στο Παράρτημα περιγράφονται οι τεχνικές λεπτομέρειες του οικονομετρικού μοντέλου που χρησιμοποιήθηκε στην εμπειρική ανάλυση και οι εκτιμημένες παράμετροι. 2

11 2. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΔΡΟΥΝ ΣΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η βιβλιογραφία που σχετίζεται με τις τιμές των κατοικιών μπορεί να χωριστεί σε δύο κύριες προσεγγίσεις: - την ωφελιμιστική (hedonic) που αφορά περισσότερο στη σχέση τιμών και χαρακτηριστικών των κατοικιών σε μικροοικονομικό επίπεδο, και - τη μακροοικονομική που αφορά σε παράγοντες που επηρεάζουν τη μέση τιμή της κατοικίας σε μια οικονομία (όπως είναι τα επιτόκια, η προσφορά χρήματος, ΑΕΠ, ο δείκτης τιμών των καταναλωτών κτλ). 2.1 Ωφελιμιστική προσέγγιση 2 Η ωφελιμιστική προσέγγιση εξετάζει πώς και πόσο διάφοροι ενδογενείς παράγοντες επηρεάζουν τις τιμές των κατοικιών (hedonic analysis approach). Οι παράγοντες αυτοί συνήθως αντανακλούν στο μέγεθος της κατοικίας (αριθμός δωματίων, εμβαδόν κλπ), στην απόσταση από το κέντρο, στην ηλικία και σε άλλα ποιοτικά χαρακτηριστικά, ανάλογα με τον τύπο και χρήση της κατοικίας (π.χ. ανεξάρτητη ή ημιανεξάρτητη κλπ). Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στη θεωρία του καταναλωτή (βλέπε Lancaster, 1966; Griliches, 1961 και 1964 για περισσότερες λεπτομέρειες) και έχει επεκταθεί στην αγορά κατοικιών αρχικά από τον Rosen (1974). Χρησιμοποιώντας οικονομετρική ανάλυση αξιολογείται η συμβολή των διάφορων παραγόντων στον καθορισμό της τιμής των σπιτιών. Όπως θα ανέμενε κανείς, οι πλείστες μελέτες δείχνουν ότι ο αριθμός των δωματίων και υπνοδωματίων (Fletcher, et al, 2; Li και Brown, 198 και Adair et al, 2), ο αριθμός των μπάνιων (Garrod και Willis, 1992; Linneman 198) και, γενικά, το μέγεθος της κατοικίας (Carroll, Clauretie και Jensen, 1996; Rodriguez και Sirmans, 1994) επιδρούν θετικά στην τιμή πώλησης των σπιτιών. Αντίθετα, φαίνεται ότι η ηλικία της οικοδομής επιδρά αρνητικά στις τιμές της (Clark και Herrin, 2; Kain και Quigley, 197; Rodriguez και Sirmans, 1994; Goodman και Thibodeau, 1995; και Straszheim, 1975). Αυτό οφείλεται στο ότι τα σχετικά παλαιότερα κτίρια έχουν ήδη αποσβέσει μέρος της αξίας τους και χρειάζονται περισσότερες δαπάνες για συντήρηση και επισκευή. Επίσης, η χρησιμότητα τους είναι σχετικά μειωμένη λόγω αλλαγών στο σχεδιασμό (design) και κατασκευή. για παράδειγμα τα μοντέρνα 2 Αυτό το μέρος βασίζεται στη μελέτη του Leong (22). 3

12 κτίρια ενσωματώνουν νέες τεχνολογίες και υλικά ώστε να είναι λιγότερο δαπανηρά σε ενέργεια (Clapp και Giaccotto, 1998). Ωστόσο, το αντίστροφο ισχύει στην περίπτωση παλαιών/διατηρητέων κτιρίων που έχουν ιστορική σημασία (Li και Brown, 198). Όσον αφορά στην απόσταση μιας κατοικίας από το κέντρο της πόλης, αυτή φαίνεται ότι κατά κανόνα επηρεάζει αρνητικά την τιμή της κατοικίας (Messe και Wallace, 23; Janssen et. al., 21; Schulz και Werwatz, 24; και Stevenson, 24). Άλλα χαρακτηριστικά των κατοικιών που εμφανίζονται στη βιβλιογραφία να επιδρούν στην τιμή μιας κατοικίας είναι η ύπαρξη υπογείου, γκαράζ, κεντρικού συστήματος θέρμανσης ή κλιματισμού κλπ. (Forrest, et al, 1996; Garrod και Willis, 1992; Li και Brown, 198; Michaels και Smith, 199). Υπάρχουν, επίσης, μελέτες που δείχνουν ότι η ποιότητα των υλικών παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της τιμής μιας οικοδομής (Kain και Quigley, 197; Morris et al, 1972), όπως και η φήμη που έχουν οι κατασκευαστές της (Kestens et al 26). Ωστόσο, αυτοί οι παράγοντες και άλλα άυλα χαρακτηριστικά 3 (intangible attributes) είναι δύσκολο να μετρηθούν. 2.2 Μακροοικονομική προσέγγιση 4 Σε αυτή την κατηγορία της σχετικής βιβλιογραφίας περιλαμβάνονται οι μελέτες που εξετάζουν την επίδραση μακροοικονομικών μεταβλητών στις τιμές των κατοικιών που, κατά κανόνα, προέρχονται από αλλαγές στην προσφορά και ζήτηση κατοικιών. Για παράδειγμα, ο Baffoe-Bonnie (1998) έδειξε ότι μια ξαφνική αύξηση στην προσφορά χρήματος μειώνει τα επιτόκια και κατ επέκταση το κόστος χρήσης των ακινήτων. Αυτό οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης και των τιμών των οικιστικών μονάδων. Εκτός από την προσφορά χρήματος, άλλες οικονομικές μεταβλητές που δυνατόν να επηρεάσουν τις τιμές των κατοικιών είναι η απασχόληση/ανεργία, το ύψος των επιτοκίων, το ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ) και ο πληθωρισμός. Όπως υποστηρίζουν οι Smith και Tesarek (1991) και Sternlieb και Hughes (1997), η οικοδομική δραστηριότητα επηρεάζεται από το ρυθμό αύξησης της απασχόλησης. 3 Ο όρος «απροσδιόριστα χαρακτηριστικά» περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως η θέα, η ποιότητα του περιβάλλοντος, η πρόσβαση σε δημόσιες συγκοινωνίες και σε σχολείο υψηλών επιδόσεων κλπ. 4 Αυτό το μέρος βασίζεται στη μελέτη των Apergis και Rezitis (23). 4

13 Οι Hartzel et al (1993) τονίζουν ότι συγκεκριμένα χαρακτηριστικά περιφερειακής απασχόλησης παίζουν, επίσης, σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις των επενδυτών και έχουν επιρροή στον προσδιορισμό των τιμών των κατοικιών. Επιπλέον, οι Giussani et al (1992) βρήκαν ότι το ΑΕΠ έχει σημαντική θετική επίδραση στις τιμές των κατοικιών. Όσον αφορά στην επίδραση του πληθωρισμού στον τομέα των κατοικιών, διάφορες μελέτες κατάληξαν στο συμπέρασμα ότι η αύξηση του πληθωρισμού μειώνει τη ζήτηση για αγορά ακινήτων (Kearl, 1979; Hendershott, 198; Feldstein, 1992; Poterba, 1992). Συγκεκριμένα, ο Feldstein (1992) υποστηρίζει ότι ο πληθωρισμός μειώνει το κίνητρο για επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ζήτηση κατοικίας. Ο Kearl (1979) υποστηρίζει ότι ο πληθωρισμός οδηγεί σε χαμηλότερη ζήτηση και τιμή των κατοικιών, λόγω αύξησης των ονομαστικών πληρωμών των οικιστικών δανείων (nominal housing payments). Το επιτόκιο των οικιστικών δανείων (mortgage interest rate) είναι μια ακόμη πολύ σημαντική μεταβλητή που επηρεάζει τη ζήτηση κατοικίας, όπως προκύπτει από τις μελέτες των Muellbauer (1992), Muellbauer και Murphy (1997) και Maclennan et al (1998). Η αύξηση των επιτοκίων αυξάνει το κόστος του χρήματος και αποτρέπει τα άτομα να δανειστούν για να αγοράσουν κατοικία, με αποτέλεσμα η ζήτηση και οι τιμές των κατοικιών να μειώνονται. 2.3 Μελέτες για την Κύπρο Για την αγορά ακινήτων στην Κύπρο έχει πραγματοποιηθεί περιορισμένος αριθμός ερευνών. Η μελέτη των Platis και Neroupos (25) εξετάζουν τα χαρακτηριστικά των κατοικιών που επηρεάζουν τις τιμές τους, ενώ η μελέτη των Platis και Orfanides (25) επικεντρώνεται σε μακροοικονομικούς παράγοντες. Οι Platis και Neroupos (25) προτείνουν ότι η ηλικία, το εμβαδόν που καλύπτει η κατοικία, ο αριθμός των δωματίων/υπνοδωματίων, η τοποθεσία, το είδος του σπιτιού και η ύπαρξη πισίνας είναι σημαντικοί παράγοντες για τον καθορισμό της τιμής της κατοικίας στην Κύπρο. Οι Platis και Orfanides (25) βρίσκουν ότι παράγοντες όπως το εισόδημα του καταναλωτή, το κόστος και οι όροι χρηματοδότησης στο τραπεζικό σύστημα, το κόστος κατασκευής, η αξία της γης, η συμπεριφορά του χρηματιστηρίου, η ζήτηση και η προσφορά των κατοίκων καθώς και χαρακτηριστικά κουλτούρας παίζουν σημαντικό ρόλο στην αγορά κατοικιών. Ωστόσο, η μελέτη είναι περιγραφική και όχι αναλυτική, με την έννοια ότι δεν στηρίζεται σε στατιστικές/οικονομετρικές εκτιμήσεις. 5

14 3. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ Ο στόχος αυτής της μελέτης είναι να ερευνήσει εμπειρικά τις επιδράσεις τόσο των μικροοικονομικών (χαρακτηριστικών των κατοικιών) όσο και μακροοικονομικών (χαρακτηριστικών της οικονομίας / αγοράς) μεταβλητών στις τιμές των κατοικιών στην Κύπρο. Για το σκοπό αυτό έχουμε συλλέξει στοιχεία και για τις δύο κατηγορίες μεταβλητών και σε αυτή την ενότητα περιγράφονται τα στοιχεία αυτά, καθώς και το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε για να εκτιμηθεί αν και πόσο η κάθε μια από τις μεταβλητές αυτές επηρεάζει τις τιμές των κατοικιών στην Κύπρο. 3.1 Στοιχεία του Δείγματος Το δείγμα περιλαμβάνει 4872 παρατηρήσεις, για την περίοδο Ιανουαρίου Ιουλίου 28, που περιλαμβάνουν τιμές των κατοικιών για τις πέντε επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου. Όσον αφορά στα χαρακτηριστικά τα στατιστικά στοιχεία περιλαμβάνουν πληροφορίες για τους διάφορους τύπους κατοικιών (διαμερίσματα ενός, δύο, τριών υπνοδωματίων, ημιανεξάρτητων και ανεξάρτητων κατοικιών), το εμβαδόν των κατοικιών και τις αποστάσεις τους από το κέντρο της κοντινότερης πόλης. Τα στοιχεία αυτά έχουν συλλεχθεί από το διαφημιστικό μέρος δύο τοπικών εφημερίδων και επομένως η «τιμή» αναφέρεται στην «τιμή προσφοράς». 5 Στις μακροοικονομικές μεταβλητές, περιλαμβάνονται ο πληθυσμός, ο αριθμός ξένων εργατών, το ΑΕΠ, ο δείκτης τιμών του χρηματιστηρίου αξιών Κύπρου, η ισοτιμία του Κυπριακής λίρας με την αγγλική στερλίνα, 6 ο δείκτης κόστους υλικών 7, 8, 9 και εργασίας στις οικοδομές και το επιτόκιο δανεισμού. 5 Υπάρχει, βέβαια, διαφορά μεταξύ της «τιμής προσφοράς» και της «τελικής τιμής πώλησης», αφού η τελευταία αποφασίζεται μέσω διαπραγματεύσεων μεταξύ των εμπλεκομένων και, φυσιολογικά, είναι σε χαμηλότερο επίπεδο. Ωστόσο, αυτό δεν επηρεάζει την ανάλυση στο παρόν δοκίμιο, δεδομένου ότι το αντικείμενο έρευνας είναι οι μεταβολές και όχι το επίπεδο των τιμών. 6 Στην οικονομετρική ανάλυση χρησιμοποιούμε την ισοτιμία του ευρώ με τη στερλίνα, λόγω του ότι οι τιμές όλων των υπολοίπων μεταβλητών είναι εκφρασμένες σε ευρώ. 7 Σε διάφορες παραλλαγές του μοντέλου, χρησιμοποιήθηκαν μεταβλητές όπως το ποσοστό ανεργίας, το επίπεδο των δανείων, ο τουρισμός, το ΑΕΠ, ο δείκτης τιμών καταναλωτή και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Αγγλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εντούτοις, λόγω του ότι δεν παρουσίαζαν κάποια επιρροή στις τιμές των ακινήτων αφαιρέθηκαν από το τελικό μοντέλο. 8 Για τις περιπτώσεις όπου τα δεδομένα είναι διαθέσιμα μόνο ανά τρίμηνο, επαναλαμβάνουμε την ίδια παρατήρηση για όλους τους μήνες του τριμήνου. 6

15 3.2 Περιγραφή στατιστικών στοιχείων Τιμές κατοικιών Το Διάγραμμα 1 παρουσιάζει τη διαχρονική εξέλιξη της μέσης τιμής (σε χιλιάδες ευρώ) διαφόρων τύπων κατοικίας στην Κύπρο την περίοδο , όπως έχει υπολογιστεί από τα στοιχεία του δείγματος μας που περιγράφονται στο Τμήμα 3.1, πιο πάνω. Από το διάγραμμα φαίνεται ότι η τιμή των διαμερισμάτων κατά μέσο όρο παρουσιάζει μια συνολικά μικρή αύξηση των τιμών την περίοδο , ενώ στη συνέχεια οι αυξήσεις γίνονται συγκριτικά πολύ μεγαλύτερες, ιδιαίτερα μετά το 23. Οι τιμές των ανεξάρτητων και ημιανεξάρτητων οικιών κατά μέσο όρο ακολουθούν ανοδική πορεία σε όλη τη διάρκεια της υπό εξέταση περιόδου (με εξαίρεση κάποιες χρονιές, όπως και ) η οποία εντείνεται μετά το 23. Επίσης, οι τιμές των ανεξάρτητων και ημιανεξάρτητων οικιών αυξάνονται συνολικά πολύ περισσότερο από τις τιμές των διαμερισμάτων, κάτι που πιθανόν να αντανακλά στη μεγαλύτερη αύξηση της τιμής της γης, σε σχέση με την τιμή της οικοδομής. Διάγραμμα 1: Εξέλιξη των τιμών των διαφόρων ειδών κατοικιών σε χιλιάδες ευρώ Υπν. 2 Υπν. 3 Υπν. Ανεξ. Οικ. Ημιανεξ. 9 Από όλες τις μεταβλητές έχουν αφαιρεθεί οι ακραίες παρατηρήσεις (outliers) με μια μέθοδο που εισηγούνται οι Stock και Watson. 7

16 Ο Πίνακας 1 δείχνει τις τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο και την ποσοστιαία αύξησή τους για τους διάφορους τύπους κατοικιών σε κάθε μια από τις τέσσερις αυτές υποπεριόδους: , , και Παρατηρούμε ότι οι τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο έχουν αυξηθεί με χαμηλότερο ρυθμό από ότι οι τιμές των κατοικιών, γεγονός που δείχνει ότι έχει μειωθεί το μέγεθος της κατοικίας, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις των ανεξάρτητων και ημιανεξάρτητων οικιών. Σε ότι αφορά στις τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο, η αύξηση των ανεξάρτητων κατοικιών είναι μεγαλύτερη για τις υποπεριόδους , και , ενώ για την υποπερίοδο 23-7 τα διαμερίσματα δύο υπνοδωματίων παρουσιάζουν την υψηλότερη μέση τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αλλαγή για τα διαμερίσματα τριών υπνοδωματίων και για τις οικίες παρατηρείται από την περίοδο στην περίοδο , ενώ για τα διαμερίσματα ενός και δύο υπνοδωματίων, η μεγαλύτερη μεταβολή παρατηρείται από την περίοδο στην περίοδο Η μικρότερη ποσοστιαία μεταβολή παρατηρείται από την περίοδο στην περίοδο για όλους τους τύπους κατοικιών. Παρατηρώντας την ποσοστιαία μεταβολή κάθε τύπου κατοικίας σε σχέση με τις υπόλοιπες κατοικίες ξεχωριστά, τα διαμερίσματα δύο υπνοδωματίων είχαν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή από την περίοδο στην περίοδο (6.61%). Από την περίοδο στην περίοδο τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή παρουσίασαν τα διαμερίσματα 3 υπνοδωματίων (24.3%) ενώ για την τελευταία περίοδο (23-7) τη μεγαλύτερη μεταβολή παρουσίασαν τα διαμερίσματα 1 υπνοδωματίου (69.64%). Πίνακας 1: Εξέλιξη των τιμών ανά τετραγωνικό μέτρο των ακινήτων στην Κύπρο Διαμέρισμα Οικία Χρονική περίοδος: 1 υπνοδ/τίου 2 υπνοδ/τίων 3 υπνοδ/τίων Ανεξάρτητη Ημιανεξάρτητη Τιμή Αλλαγή Τιμή Αλλαγή Τιμή Αλλαγή Τιμή Αλλαγή Τιμή Αλλαγή % 66 61% % % % % 684 4% 82 24% % 783 2% % % % % % 8

17 3.2.2 Τιμές κατοικιών και μακροοικονομικές μεταβλητές Η εξέλιξη των τιμών των κατοικιών κατά τη διάρκεια της περιόδου και διαφόρων άλλων μεγεθών που αφορούν στην κυπριακή οικονομία, αλλά και σε διεθνείς οικονομικές εξελίξεις, παρουσιάζονται στα Διαγράμματα 2-1. Οι τιμές σε όλα τα διαγράμματα είναι εκφρασμένες ανά τετραγωνικό μέτρο. Στον δεξιό κάθετο άξονα όλων των διαγραμμάτων μετριέται ο ρυθμός μεταβολής του δείκτη τιμών των κατοικιών. Η διαχρονική εξέλιξη του ρυθμού αυτού απεικονίζεται με τη διακεκομμένη γραμμή. Στον αριστερό άξονα κάθε διαγράμματος μετριέται ένας δείκτης της οικονομίας που σύμφωνα με τη βιβλιογραφία θεωρείται ότι επηρεάζει τις τιμές των κατοικιών. Η διαχρονική εξέλιξη του δείκτη απεικονίζεται με συνεχή γραμμή. Η διαγραμματική παρουσίαση έχει ως στόχο την αποτύπωση μιας πρώτης εικόνας του βαθμού συσχέτισης του δείκτη τιμών των κατοικιών με διάφορους δείκτες της οικονομίας. Ωστόσο, τα πρωτογενή στοιχεία του ρυθμού μεταβολής του δείκτη τιμών των κατοικιών, αλλά και των μεταβλητών με τις οποίες ο εν λόγω δείκτης συγκρίνεται, παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Για μια πιο ομαλοποιημένη (smoothed) εικόνα της πορείας τους, έχουμε εκφράσει τις γραμμές που απεικονίζουν τη διαχρονική εξέλιξή τους σε κινητούς μέσους (moving averages) δύο ετών. 1 Το Διάγραμμα 2 παρουσιάζει τη διαχρονική εξέλιξη του ρυθμού μεταβολής του δείκτη τιμών των κατοικιών (διακεκομμένη γραμμή) και του ρυθμού μεταβολής του γενικού δείκτη τιμών, δηλ. του πληθωρισμού (συνεχής γραμμή). Παρατηρούμε ότι οι αλλαγές στους δύο δείκτες έχουν την ίδια κατεύθυνση, όμως όχι και την ίδια ένταση: οι αλλαγές του δείκτη τιμών των κατοικιών είναι κατά κανόνα πολύ μεγαλύτερες από τις αλλαγές του γενικού δείκτη τιμών. Κάποιες πληθωριστικές εξάρσεις, αλλά πάντα μικρότερες από τις εξάρσεις του δείκτη τιμών των κατοικιών, παρατηρούνται την περίοδο και τις χρονιές 2 και 23. Οι εξάρσεις αυτές πιθανόν να οφείλονταν στη γενική κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στον Κόλπο το 199, στις αυξομειώσεις της τιμής του πετρελαίου και της ισοτιμίας του δολαρίου (π.χ. το 2), καθώς και στην αύξηση του ΦΠΑ το Αυτό είναι, επίσης, σκόπιμο γιατί συχνά παρατηρείται χρονική υστέρηση στη συσχέτιση του δείκτη τιμών των κατοικιών με τις μεταβλητές στα διαγράμματα. 9

18 Στο Διάγραμμα 3 παρουσιάζεται ο ρυθμός ανάπτυξης της Κυπριακής οικονομίας, που κινείται σε αρκετά υψηλά επίπεδα και στην υπό εξέταση περίοδο έχει μέσο όρο γύρω στο 3.7%. Οι διακυμάνσεις του ρυθμού ανάπτυξης της Κυπριακής οικονομίας δεν φαίνεται να συσχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με αυτές του δείκτη τιμών των κατοικιών την περίοδο πριν το Μετά το έτος αυτό οι αλλαγές στους δύο δείκτες δείχνουν να έχουν παρόμοια κατεύθυνση, παρόλο ότι οι μεταβολές του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας είναι μικρότερης έντασης από αυτές του δείκτη τιμών των κατοικιών. Οι δείκτες κόστους κατασκευαστικών υλικών και εργατικού κόστους στις κατασκευές (Διάγραμμα 4 και 5, αντίστοιχα) αποτελούν δύο μεταβλητές άμεσα συνδεδεμένες με το κόστος ανέγερσης κατοικιών. Κατά συνέπεια κάποιος θα περίμενε υψηλό βαθμό συσχέτισης του ρυθμού αλλαγής των μεταβλητών αυτών και του δείκτη τιμών των κατοικιών. Από τα διαγράμματα, φαίνεται να ισχύει περισσότερο για το κόστος των υλικών παρά για το κόστος εργασίας. Η κάπως χαμηλότερη συσχέτιση μεταξύ των αλλαγών του εργατικού κόστους στις οικοδομές και των αλλαγών στο δείκτη τιμών των κατοικιών, ιδίως μετά το 2, δυνατόν να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη συγκράτηση αυξητικών τάσεων στους μισθούς λόγω της αυξανόμενης απασχόλησης χαμηλόμισθων ξένων εργατών στον τομέα των κατασκευών. Από την άλλη, όπως δείχνει το Διάγραμμα 6, ο ρυθμός αύξησης των ξένων εργατών φαίνεται να σχετίζεται έντονα με το ρυθμό αύξησης των τιμών των κατοικιών. Συνδυάζοντας τα γραφήματα στα Διαγράμματα 5 και 6, φαίνεται ότι στην περίοδο που εξετάζουμε οι ξένοι εργάτες είχαν δύο αντίθετες επιδράσεις στις τιμές των κατοικιών. Από τη μια επέδρασαν αρνητικά μέσω της προσφοράς, λόγω της συγκράτησης των μισθών στις οικοδομές που αναφέραμε προηγουμένως. Ταυτόχρονα επέδρασαν και θετικά μέσω της ζήτησης, αφού η εδώ διαμονή τους ήταν φυσικό να αυξήσει τη ζήτηση και τις τιμές των κατοικιών. Η ισοτιμία της Κυπριακής λίρας με άλλα νομίσματα στην υπό εξέταση περίοδο είναι, επίσης, παράγοντας που πιθανόν να επηρέασε τη ζήτηση και τις τιμές των κατοικιών στην Κύπρο. Κάποιος θα ανέμενε την ισοτιμία της Κυπριακής λίρας με τη στερλίνα να είναι ιδιαίτερα σημαντική, λόγω του ότι η Κύπρος αποτελεί ένα παραδοσιακά δημοφιλή προορισμό διαμονής για Βρετανούς συνταξιούχους. Στο Διάγραμμα 7, παρατηρούμε ότι περίοδοι χαμηλής ισοτιμίας της Κυπριακής λίρας με τη στερλίνα, π.χ. 21 μέχρι 23 συνδέονται με υψηλότερους ρυθμούς αύξησης των τιμών των κατοικιών στην Κύπρο από ότι περίοδοι που η αγοραστική δύναμη της στερλίνας ήταν σχετικά χαμηλή. 1

19 Διάγραμμα 2: Πληθωρισμός Διάγραμμα 3: Οικονομική ανάπτυξη Διάγραμμα 4: Κόστος εργασίας Διάγραμμα 5: Κόστος υλικών

20 Διάγραμμα 6: Ξένοι εργάτες Διάγραμμα 7: Ισοτιμία με στερλίνα Διάγραμμα 8: Πληθυσμός Διάγραμμα 9: Επιτόκιο δανεισμού

21 Διάγραμμα 1: Αποδόσεις ΧΑΚ Η μεταβολή του πληθυσμού της Κύπρου (Διάγραμμα 8) είχε θετικό αλλά φθίνοντα ρυθμό μέχρι το 23, στη συνέχεια όμως παρουσίασε μια θεαματική αύξηση που δυνατόν να συνδέεται με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού η άρση των περιορισμών έδωσε τη δυνατότητα σε πολίτες άλλων χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να έρθουν στην Κύπρο για απασχόληση ή αφυπηρέτηση. Συγκρίνοντας το ρυθμό αύξησης του πληθυσμού με το ρυθμό αύξησης των τιμών των κατοικιών παρατηρούμε ότι έχουν παρόμοια πορεία, απλά ο ρυθμός αύξησης των τιμών των κατοικιών φαίνεται να προηγείται χρονικά του ρυθμού αύξησης του πληθυσμού. Αυτό δεν είναι περίεργο αν αναλογιστεί κανείς ότι συνήθως η αγορά κατοικίας προηγείται της εγκατάστασης, ιδιαίτερα όταν οι κατοικίες αγοράζονται όταν ακόμη βρίσκονται στο στάδιο της ανέγερσής τους. Στο Διάγραμμα 9 παρουσιάζεται, πάντα σε συνδυασμό με το ρυθμό μεταβολής των τιμών των κατοικιών, η διαχρονική εξέλιξη του επιτοκίου δανεισμού. Η έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων τον Μάρτιο του 1998 οδήγησε σε μια σειρά από διαρθρωτικές αλλαγές στα επιτόκια. Στα πλαίσιά των αλλαγών αυτών, απελευθερώθηκαν τα επιτόκια δανεισμού και φιλελευθεροποιήθηκε η διακίνηση κεφαλαίων. Ωστόσο, τα φθίνοντα επιτόκια μετά το 21 συνδέονται με σταθερούς ρυθμούς αύξησης στις τιμές των κατοικιών. Στο βαθμό που γίνεται για σκοπούς επένδυσης, η αγορά κατοικίας επηρεάζεται από τις αποδόσεις εναλλακτικών μορφών επένδυσης, όπως η αγορά μετοχών στο χρηματιστήριο. Για παράδειγμα, σε περιόδους υψηλών αποδόσεων στο χρηματιστήριο, με δεδομένο επίπεδο ενοικίων, θα περίμενε κανείς χαμηλότερη ζήτηση κατοικιών για επένδυση και κατά συνέπεια, χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης των τιμών των κατοικιών. Ίσως δεν είναι τυχαίο το ότι η περίοδος χαμηλού (μέχρι και αρνητικού) ρυθμού αύξησης των τιμών των κατοικιών συμπίπτει με την περίοδο , όταν οι αποδόσεις του ΧΑΚ βρισκόταν σε πολύ υψηλό επίπεδο (Διάγραμμα 1). Αντίθετη εικόνα παρουσιάζεται κατά τη διάρκεια των επόμενων περιόδων, κατά τις οποίες το ΧΑΚ χαρακτηρίζεται από αρνητικές (ή έστω χαμηλές) αποδόσεις. 13

22 4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Παρά τις χρήσιμες πληροφορίες που προσφέρουν, τα περιγραφικά στοιχεία του προηγούμενου κεφαλαίου δεν απαντούν το συγκεκριμένο ερώτημα αν και πόσο ο κάθε ένας από τους παράγοντες που εξετάσαμε επηρέασε σημαντικά τις τιμές των κατοικιών στην Κύπρο την περίοδο Επιπλέον, πολύ πιθανόν οι τιμές των κατοικιών στην Κύπρο να επηρεάστηκαν την ίδια περίοδο και από άλλους παράγοντες, που δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε. Σε αυτό το κεφάλαιο θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε τα πιο πάνω ερωτήματα με μια απλή οικονομετρική προσέγγιση όπου θεωρούμε τις τιμές των κατοικιών ανά τετραγωνικό μέτρο ως εξαρτημένη μεταβλητή σε μια εξίσωση παλινδρόμησης, όπου ανεξάρτητες μεταβλητές είναι όλες όσες εξετάζονται στα Διαγράμματα 2-1 του προηγούμενου κεφαλαίου και όχι μόνο. Ανάλογα με το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε στην εκτίμηση, στις ανεξάρτητες μεταβλητές περιλαμβάνονται επίσης διάφορα χαρακτηριστικά της κατοικίας καθώς και διάφορες ψευδομεταβλητές (dummy variables) για να διαφοροποιηθούν οι εκτιμήσεις ανάλογα με τον τύπο της κατοικίας και για να απομονωθούν επιδράσεις στις τιμές των κατοικιών που δεν μπορούν να παρατηρηθούν στη διάρκεια του χρόνου (time effects). Για να αποφύγουμε τη χρήση τεχνικών όρων, που πιθανόν να μην ενδιαφέρουν πολλούς αναγνώστες, το οικονομετρικό πλαίσιο βάσει του οποίου έγιναν οι εκτιμήσεις περιγράφεται με περισσότερες λεπτομέρειες στο Παράρτημα. Εδώ απλά παραθέτουμε τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων μας. 4.1 Διαφορές τιμών κατά τύπο κατοικίας και έτος Στον Πίνακα 2 παρουσιάζονται η μέση τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο των διαφόρων τύπων κατοικίας την περίοδο και η ποσοστιαία διαφοροποίηση τους από το Όπως θα ανέμενε κανείς οι τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο αυξάνονται με το μέγεθος και τον τύπο της κατοικίας. Συγκεκριμένα, το τετραγωνικό μέτρο στα διαμερίσματα δύο και τριών υπνοδωματίων είναι 14% και 17%, αντίστοιχα, πιο ακριβό από ότι στα διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου. Αυτό 11 Τα αποτελέσματα στον Πίνακα 2 εκτιμούνται σε ένα μοντέλο παλινδρόμησης εξαρτημένη μεταβλητή είναι η τιμή της κατοικίας ανά τετραγωνικό μέτρο και ανεξάρτητες μεταβλητές ο τύπος της κατοικίας και μια ψευδομεταβλητή για κάθε χρονιά του δείγματος. 14

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕΥΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 1 ο Μεγαλύτερη μείωση των τιμών κατοικιών το 1 ο τρίμηνο του 1 Ο δείκτης τιμών κατοικιών για το 1 ο τρίμηνο του (οικίες και διαμερίσματα)

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά 2014-2015

Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά 2014-2015 Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά 2014-2015 Μάρτιος 2014 Η πρόβλεψη είναι δύσκολη, ειδικά όταν πρόκειται για το μέλλον. ΑΕΠ & Ανεργία Η μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) κατά το 2013 ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ (1998-2008)

ΜΕΛΕΤΗ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ (1998-2008) ΜΕΛΕΤΗ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ (1998-2008) Σύνοψη έρευνας Η Αντώνης Λοΐζου & Συνεργάτες έχει εξετάσει το ζήτημα της προσιτότητας αγοράς κατοικίας από Κύπριους κατά την περίοδο 1998-2008. Συνοπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΕΥΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 4 ο Τρίμηνο Συνεχίστηκαν οι μειώσεις τιμών κατοικιών κατά το 4 ο του Ο δείκτης τιμών κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα) κατά το τέταρτο του κατέγραψε μείωση 2,6% σε

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΑΣΕΙΣ 2006-2008 ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ 2009

Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΑΣΕΙΣ 2006-2008 ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ 2009 Πλαίσιο V.I Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΑΣΕΙΣ 2006-2008 ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ 2009 Η αγορά ακινήτων αποτελεί µια ιδιαίτερη αγορά που ασκεί σηµαντική επίδραση στη χρηµατοοικονοµική και, κατ επέκταση, µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕΥΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 1 ο Τρίμηνο 12 Συνεχίζεται η πτώση τιμών και το 12 Οι τιμές κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα) υποχώρησαν περαιτέρω κατά 1% το πρώτο τρίμηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Εγχώριας Χρηματιστηριακής Αγοράς. Ανδρέας Κωνσταντίνου Υπεύθυνος Τμήματος Έρευνας και Ανάλυσης

Ανασκόπηση Εγχώριας Χρηματιστηριακής Αγοράς. Ανδρέας Κωνσταντίνου Υπεύθυνος Τμήματος Έρευνας και Ανάλυσης Τμήμα Έρευνας & Ανάλυσης Ανασκόπηση Εγχώριας Χρηματιστηριακής Αγοράς Ανδρέας Κωνσταντίνου Υπεύθυνος Τμήματος Έρευνας και Ανάλυσης 4 Οκτωβρίου 2006 1 Πίνακας Περιεχομένων i. Ανασκόπηση Χρηματιστηρίου Αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕYΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 1 ο Τρίμηνο Συνεχίστηκαν οι μειώσεις τιμών κατοικιών κατά το 1 ο του Ο δείκτης τιμών κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα) κατέγραψε τριμηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ SPATIAL ECONOMETRIC MODELS FOR VALUATION OF THE PROPERTY PRICES

ΧΩΡΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ SPATIAL ECONOMETRIC MODELS FOR VALUATION OF THE PROPERTY PRICES 1 ο Συνέδριο Χωρικής Ανάλυσης: Πρακτικά, Αθήνα, 013, Σ. Καλογήρου (Επ.) ISBN: 978-960-86818-6-6 ΧΩΡΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Μαριάνθη Στάμου 1*, Άγγελος Μιμής και

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά (2013-2014) Φεβρουάριος 2013

Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά (2013-2014) Φεβρουάριος 2013 Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά (2013-2014) Φεβρουάριος 2013 1 Οικονομία - ΑΕΠ & Ανεργία ΑΕΠ Ανεργία 6.0% 14.0% 4.0% 12.0% 2.0% 10.0% 0.0% -2.0% 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 2015 2017 8.0% 6.0%

Διαβάστε περισσότερα

: 2008-2009 2008 2009 15 2013

: 2008-2009 2008 2009 15 2013 Οι τράπεζες του αύριο Ανδρέας Παπαδόπουλος ιευθυντής Στρατηγικής Οµίλου 15 Μαΐου 2013 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή οποιουδήποτε σηµείου αυτής της έκδοσης, η αποθήκευση για οποιαδήποτε µελλοντική χρήση της,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

IMES DISCUSSION PAPER SERIES

IMES DISCUSSION PAPER SERIES IMES DISCUSSION PAPER SERIES Will a Growth Miracle Reduce Debt in Japan? Selahattin mrohorolu and Nao Sudo Discussion Paper No. 2011-E-1 INSTITUTE FOR MONETARY AND ECONOMIC STUDIES BANK OF JAPAN 2-1-1

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και

Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας Ανάπτυξης και Προγραμματισμού Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις Ερωτήσεις: Δείκτες Τιμών Κατοικιών

Συνήθεις Ερωτήσεις: Δείκτες Τιμών Κατοικιών ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΟΣΥΣΤΗΜΑ Συνήθεις Ερωτήσεις: Δείκτες Τιμών Κατοικιών 1. Τι είναι Δείκτης Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚ); Δείκτης Τιμών Κατοικιών είναι ένας δείκτης, μία ένδειξη δηλαδή, η οποία μετρά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήματος Κεφάλαιο 22 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μικροοικονομική Μικροοικονομική είναι η μελέτη του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 2 Κλάδοι Οικονομικής (i) Μικροοικονομική: Αποφάσεις ατομικών νοικοκυριών- Επιχειρήσεων (ii) Μακροοικονομική: Μελέτη οικονομίας ως συνόλου Βασικά Ζητήματα που απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2015 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2013. www.danos.com.cy

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2015 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2013. www.danos.com.cy 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2015 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2013 www.danos.com.cy 2 1. Οικονομία Κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2015, η κυπριακή οικονομία έδειξε κάποια σημάδια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0

Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0 Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ" 2 η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕYΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 2 ο Τρίμηνο 2014 Συνεχίστηκε με επιβράδυνση η πτώση στις τιμές κατοικιών κατά το 2 ο του 2014 Ο δείκτης τιμών κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα)

Διαβάστε περισσότερα

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής (Κεντρική Τράπεζα) Λούης Χριστοφίδης (Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

NBG Property Services. 3o Συνέδριο Real Estate HELEXPO 2008 Ελληνικές Επενδύσεις στον κόσμο"

NBG Property Services. 3o Συνέδριο Real Estate HELEXPO 2008 Ελληνικές Επενδύσεις στον κόσμο NBG Property Services 3o Συνέδριο Real Estate HELEXPO 2008 Ελληνικές Επενδύσεις στον κόσμο" Η αγορά των ακινήτων σήμερα Είναι γνωστό το 2007 ήταν ιδιαίτερα άσχημη χρονιά για το χώρο του Real Estate τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΧΡΙΣΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ-ΒΟΛΟΣ, Ph.D. ΘΩΜΑΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ, MRICS NEAPOLIS UNIVERSITY PAFOS - CENTRE FOR REAL ESTATE Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία Μια Μακροοικονομική Θεωρία για την ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 30 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS ΔΙΑΛΕΞΗ: «ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» (Foreign Exchange Risk) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ορισμός Συναλλαγματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΙΑΣ-ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ PASW 18 Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012 ΕΠΙΧ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG

Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG Οι Ναυτιλιακές Αγορές θεωρούνται υψηλού κινδύνου Λόγω των έντονων διακυμάνσεων (cyclicality) Λόγω των σημαντικών κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αντώνης Γεωργόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Πατρών Main literature on Investment Development Path RAJNEESH

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Προσφορά

Συναθροιστική Προσφορά Κεφάλαιο 10 Συναθροιστική Προσφορά 10.1 Σύνοψη Στο δέκατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται αρχικά η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική προσφορά (AS). Η ανάλυση επικεντρώνεται (α)

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Η µεθοδολογία αποτίµησης µιας Εταιρίας Ακίνητης Περιουσίας εφαρµόζεται στη βάση της εναλλακτικής µορφής επένδυσης. Ο αναλυτής ή ο εκτιµητής «αντιµετωπίζει» την Εταιρία

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών Αιτίες και Κόστος Πληθωρισμού Κεφάλαιο 28 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Προσδιορισμός τιμών Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

2 Σκεφτόµενοιως Οικονοµολόγοι Σκεφτόµενοι ως Οικονοµολόγοι Κάθε επιστήµη έχει τη δική της τεχνολογία Μαθηµατικά Ολοκληρώµατα αξιώµατα διανυσµατικοί χώροι Ψυχολογία Εγώ ταυτότητα γνωστική ασυµφωνία Νοµική

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Κεφάλαιο 24 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Ηευημερία(το βιοτικό επίπεδο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Greek Economy Restart. Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner

Greek Economy Restart. Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner Greek Economy Restart Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner Δείγμα 4.997 εταιρειών 9 τομείς 88 Κλάδοι 62 ανεξάρτητες μεταβλητές Περίοδος 2009-2014 2 Επίπεδα προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία.

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡMΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γεωργία Χ. Κιάκου ΑΜ : 718 Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2 ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 3 ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΑ Ι ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Κεφάλαιο 32 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Συναθροιστική ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β.

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Ξένοι Ποδοσφαιριστές και Ευρωπαϊκές Επιδόσεις: Η Περίπτωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα