ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΜΗΜΑΤΑ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 11/7/2015. «Ζώνθ πολιτιςμοφ» ςτα Σχολεία

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΜΗΜΑΤΑ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 11/7/2015. «Ζώνθ πολιτιςμοφ» ςτα Σχολεία"

Transcript

1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΜΗΜΑΤΑ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 11/7/2015 «Ζώνθ πολιτιςμοφ» ςτα Σχολεία Ζχουμε ςκεφκεί, όταν βλζπουμε τόςο κόςμο να επιςκζπτεται ζνα μουςείο ι μια πινακοκικθ ςτο εξωτερικό, όταν δεν μπορείσ εκεί να βρεισ ειςιτιριο για ζνα κζατρο ι για μια ςυναυλία, όταν βλζπουμε τόςο κόςμο να ςυχνάηει ςτα βιβλιοπωλεία του εξωτερικοφ, γιατί ςυμβαίνει αυτό; Είναι οι Αμερικανοί, οι Άγγλοι, οι Γερμανοί ι οι Γάλλοι ι όλοι οι άλλοι Ευρωπαίοι τόςο μορφωμζνοι, τόςο καλλιεργθμζνοι, τόςο φιλομακείσ, τόςο «κουλτουριάρθδεσ»; Μιπωσ ςυμβαίνει κάτι άλλο; Μιπωσ οι πολίτεσ αυτϊν των χωρϊν ζχουν μάκει να ακοφνε μουςικι, να βλζπουν εκκζςεισ, να επιςκζπτονται μουςεία, να βλζπουν κζατρο, να διαβάηουν βιβλία; Και ποφ το ζχουν μάκει; Μιπωσ αυτι θ ευαιςκθςία τοφσ ζχει καλλιεργθκεί ςτα ςχολικά τουσ χρόνια, μζςα από το πρόγραμμα και τισ δραςτθριότθτεσ του Σχολείου; Ε, λοιπόν, κατά κανόνα αυτό ςυμβαίνει. Το Σχολείο τοφσ φζρνει ςε επαφι και τουσ κάνει να αγαπιςουν τθν Τζχνθ εξ απαλϊν ονφχων. Από μικρά παιδιά. Ελκυςτικά, όχι καταπιεςτικά, ωσ απόλαυςθ, όχι ωσ αγγαρεία, ωσ βίωμα και ωσ ςθμαντικι μάκθςθ, όχι ωσ μάκθμα, και μάλιςτα παρακατιανό. Τουσ οδθγεί δθλ. από νωρίσ, μελετθμζνα, με διάρκεια και κλιμάκωςθ, να γνωρίςουν και να αγαπιςουν τθν Τζχνθ και τον πολιτιςμό γενικότερα. Όχι για να γίνουν μουςικοί ι ηωγράφοι ι θκοποιοί ι ςυγγραφείσ ι καλλιτζχνεσ, αλλά για να γίνουν καλλιεργθμζνοι πολίτεσ με ευαιςκθςίεσ για τθν Τζχνθ, το ωραίο, τθν αιςκθτικι, για ό,τι απευκφνεται ςτθν ψυχι και ςτο ςυναίςκθμα, τθ «ςυναιςκθματικι νοθμοςφνθ», που μπορεί άριςτα να ςυμβαδίηει και να ςυμπλθρϊνει τθν καλλιζργεια τθσ γνϊςθσ, τθσ λογικισ, τθσ κριτικισ ικανότθτασ. Τελικόσ ςτόχοσ αυτισ τθσ ζμφαςθσ ςτον πολιτιςμό είναι θ εξαςφάλιςθ μιασ ποιότθτασ ηωισ. Ασ περάςουμε όμωσ ςτα δικά μασ. Το ελλθνικό ςχολείο δεν είναι ζνα κακό ςχολείο, ασ το ξεκακαρίςουμε. Ωςτόςο, είναι ζνα ςχολείο προςανατολιςμζνο ςτισ γνϊςεισ (για τθν ακρίβεια ςτισ πλθροφορίεσ) και προςδεδεμζνο ςτο άρμα των ειςαγωγικϊν εξετάςεων για το Πανεπιςτιμιο. Καλόσ μακθτισ, επιτυχθμζνοσ μακθτισ, επίδοξοσ επιτυχθμζνοσ πολίτθσ είναι αυτόσ που ειςιχκθ ςε ζνα Ανϊτατο Ίδρυμα! Αυτόσ μόνο που μπικε ςτθν τροχιά τθσ απόκτθςθσ ενόσ πανεπιςτθμιακοφ πτυχίου! Και ο άνκρωποσ; Η ηωι του; Οι ευαιςκθςίεσ, τα ενδιαφζροντα, θ καλλιζργεια τθσ ψυχισ, κάποιεσ ανθςυχίεσ πνευματικζσ για ό,τι είναι ζξω και πζρα από τθν επαγγελματικι του καταξίωςθ; Η αναηιτθςθ για ό,τι ομορφαίνει τθ ηωι του και τθσ δίνει νόθμα και άλλεσ διαςτάςεισ, όχι ποςοτικζσ, όχι οικονομικζσ, όχι καταναλωτικζσ, όχι υλικζσ; Όλα αυτά είναι εκτόσ Παιδείασ; Δεν ανικουν ςτουσ ςκοποφσ τθσ ςχολικισ μόρφωςθσ; Αν όλα αυτά, αν αυτι θ διάςταςθ, αυτόσ ο προβλθματιςμόσ, αυτόσ ο ςκοπόσ ζχουν ςθμαςία για τθν Παιδεία του πολίτθ και τθν Εκπαίδευςθ που τθν υπθρετεί, τότε κα πρζπει να γίνουν οριςμζνεσ αλλαγζσ ςτθ «φιλοςοφία» και ςτθν οργάνωςθ του ςχολικοφ προγράμματοσ. Θα πρζπει επομζνωσ να ειςαχκεί μια «ηϊνθ πολιτιςμοφ» ςτο πρόγραμμα, όχι τόςο ωσ «μάκθμα» αλλά ωσ μάκθςθ, ωσ

2 καλλιζργεια, ωσ δραςτθριότθτα, ωσ ευαιςκθτοποίθςθ. Ζνα δίωρο τθν εβδομάδα ς ζνα διευρυμζνο ςχολικό πρόγραμμα κα πρζπει να αφιερωθεί ςτθν πολιτιςτικι καλλιζργεια των μακθτϊν. Όλων των μακθτϊν. Ζνα δίωρο που άλλοσ κα επιλζγει και κα αφιερϊνει ςτθ μουςικι, άλλοσ ςτθ ηωγραφικι, άλλοσ ςτο κζατρο, άλλοσ ςτον κινθματογράφο, άλλοσ ςτθ λογοτεχνία και ςτθ δθμιουργικι γραφι, άλλοσ ςτθ ρθτορικι, άλλοσ ςτθν ιςτορία τθσ τζχνθσ κ.λπ. Ελπίηω οι γραμμζσ αυτζσ να μθ κεωρθκοφν ωσ ουτοπικι ςφλλθψθ! Αυτό που μάλλον πρζπει να μασ ανθςυχεί είναι το να βλζπουμε τθν εναςχόλθςθ των μακθτϊν μασ με τον πολιτιςμό ωσ ουτοπία αν και όςο τοφτο ςυμβαίνει. Γ. Μπαμπινιϊτθσ, εφθμ. ΤΟ ΒΗΜΑ, 5/10/2008 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α.Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕΣ 25 Β.1. «Τελικός στόχος αυτθς της έμφασης στον πολιτισμό είναι η εξασφάλιση μιας ποιότητας ζωθς». Να αναπτφξετε το νόθμα του αποςπάςματοσ ςε μία παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 10 Β.2. α. Αξιοποιεί επιχειριματα και τεκμιρια ο κειμενογράφοσ ςτθν τρίτθ παράγραφο του κειμζνου(αν όλα αυτά );Να τα εντοπίςετε και να τα καταγράψετε αναλυτικά. ΜΟΝΑΔΕΣ 8 β. Αν ναι, ποιον τρόπο πεικοφσ επιλζγει; ΜΟΝΑΔΕΣ 2 Β.3. Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ: ςυχνάηει, ξεκαθαρίςουμε, δραςτθριότθτα, διευρυμζνο, επιλζγει ΜΟΝΑΔΕΣ 10 Β.4. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: ςυμβαδίηει, ζμφαςθσ, ανθςυχίεσ, καταξίωςθ, αφιερωθεί ΜΟΝΑΔΕΣ 5 Γ. Σε άρκρο ςασ, που αςχολείται με τθ βελτίωςθ τθσ παρεχόμενθσ παιδείασ ςτθ χϊρα μασ και δθμοςιεφεται ςε ςχολικι εφθμερίδα, παρουςιάηετε τισ ςθμαντικότερεσ εκπαιδευτικζσ και μορφωτικζσ ανιςότθτεσ που πλιττουν τουσ μθ προνομιοφχουσ νζουσ και δεν επιτρζπουν να μιλάμε για παιδεία ίςων ευκαιριϊν, ενϊ προτείνετε τρόπουσ ϊςτε οι ανιςότθτεσ αυτζσ να εκλείψουν ι να περιοριςτοφν. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 40

3 ΔΙΑΓΩΝΙΜΑ ΣΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ ΣΜΗΜΑΣΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/07/2015 Πανεπιςτθμια και επιχειρηματικότητα Κςωσ κάποιοσ να αναρωτθκεί: Σε μια εποχι βακιάσ κρίςθσ ςτθν πατρίδα μασ, όπου επιχειριςεισ κλείνουν και θ ανεργία ζχει φτάςει ςε πρωτοφανι επίπεδα, μιπωσ είναι εκτόσ κλίματοσ και κζματοσ να ςυηθτάμε για τθ ςχζςθ πανεπιςτθμίων και επιχειρθματικότθτασ; Θα απαντοφςα ότι ιςχφει ακριβϊσ το αντίκετο. Ότι, δθλαδι, ακριβϊσ επειδι ςυμβαίνουν όλα τα παραπάνω είναι ακόμθ πιο επιτακτικό να μιλάμε και να προωκοφμε τθν επιχειρθματικότθτα και, μάλιςτα, τθν κοινωνικά υπεφκυνθ επιχειρθματικότθτα ανάμεςα ςτουσ νζουσ και τισ νζεσ μασ. Και τοφτο γιατί θ κρίςθ που βιϊνουμε δεν είναι μια τυπικι φφεςθ. Βιϊνουμε κάτι βακφτερο: τθ διαρκρωτικι κατάρρευςθ μιασ οικονομίασ που επί χρόνια υποβάκμιηε και ςυρρίκνωνε τον παραγωγικό ιςτό τθσ χϊρασ αυτι είναι θ βακφτερθ αιτία τθσ κρίςθσ, μιασ οικονομίασ ςτρεβλισ ςτθ διάρκρωςι τθσ, ςτισ αξίεσ και τισ προτεραιότθτζσ τθσ, που ςυντθροφνταν μζςα από μια μεγζκυνςθ που δεν ιταν ανάπτυξθ αλλά υπανάπτυξθ, που ιταν μια δυςπλαςία, μια φοφςκα που χρθματοδοτοφνταν από ζναν αςυγκράτθτο κρατικό δανειςμό και που τελικά ζςκαςε, όπωσ άλλωςτε ςκάνε όλεσ οι φοφςκεσ. Η ενίςχυςθ, λοιπόν, τθσ ιδζασ τθσ επιχειρθματικότθτασ ιδιαίτερα ανάμεςα ςτουσ νζουσ και τισ νζεσ μασ είναι μεγάλθσ ςθμαςίασ ςιμερα, όπου καλοφμαςτε να γυρίςουμε ςελίδα και να εδραιϊςουμε ζνα νζο μοντζλο ανάπτυξθσ που κα ξεφεφγει από τον αςφυκτικό εναγκαλιςμό του κρατιςμοφ. Χρειαηόμαςτε ανκρϊπουσ με νζεσ επιχειρθματικζσ ιδζεσ, κατάλλθλα εξοπλιςμζνουσ για να δοκιμάηονται ςε ζνα ανοιχτό ευρωπαϊκό και διεκνζσ οικονομικό περιβάλλον, που ναι μεν κα ενιςχφονται από κρατικοφσ ι διακρατικοφσ φορείσ, ιδιαίτερα ςτα πρϊτα τουσ βιματα, αλλά που τελικά κα κρίνονται ωσ προσ τθν επιτυχία τουσ, από τθν αποδοχι των όςων δθμιουργοφν και παράγουν από τον τελικό χριςτθ, από τθν αγορά. Υπάρχει και ζνασ άλλοσ λόγοσ, παρεμφερισ αλλά διακριτόσ, ϊςτε να κεωρϊ ότι ιδιαίτερα ςτθν πατρίδα μασ, πρωτοβουλίεσ ενίςχυςθσ τθσ επιχειρθματικότθτασ, τθσ εταιρικισ ευκφνθσ και τθσ κοινωνικισ λογοδοςίασ, πρζπει να αναπτυχκοφν περιςςότερο και να ενιςχυκοφν οι κεςμικζσ τουσ διαςτάςεισ με ςυμμετοχι και υποςτιριξθ από φορείσ τθσ αγοράσ, επιχειριςεισ και πανεπιςτθμιακά ιδρφματα. Ο λόγοσ αυτόσ είναι ότι ςτθν πατρίδα μασ θ εικόνα τθσ επιχειρθματικότθτασ

4 υποφζρει, δεκαετίεσ τϊρα, από ςτερεότυπα που τθν αδικοφν και που πλιττουν τθν εμπιςτοςφνθ ςτον κεςμό τθσ εταιρείασ. Γιατί δίπλα ςτον κρατικοδίαιτο επιχειρθματία που βαςίηεται ςτθν εκ μζρουσ του απόςπαςθ «πολιτικισ προςόδου», υπάρχει και προςπακεί και θ υγιισ επιχειρθματικότθτα, θ οποία κα πρζπει να ενιςχφεται, όχι να πολεμείται, κακϊσ αποτελεί δθμιουργό πλοφτου για τθν κοινωνία. Ιδιαίτερα θ επιχειρθματικότθτα που διακρίνεται από δράςεισ κοινωνικισ λογοδοςίασ, που αναλαμβάνει τθν ευκφνθ εξ ου και ο όροσ «εταιρικι κοινωνικι ευκφνθ» των επιπτϊςεων τθσ λειτουργίασ των επιχειριςεων ςτθν κοινωνία (τουσ εργαηόμενουσ, το περιβάλλον, των ςχζςεων με τθν αγορά, τθν εταιρικι διακυβζρνθςθ) πρζπει να προάγεται και να ενιςχφεται ακόμθ περιςςότερο. Ο ρόλοσ των πανεπιςτθμίων είναι, εν προκειμζνω, κακοριςτικισ ςθμαςίασ. Αποςτολι τουσ δεν είναι μόνο θ εκπαίδευςθ των φοιτθτϊν και θ δθμιουργία νζασ επιςτθμονικισ γνϊςθσ, αλλά και θ ςυμβολι τουσ ςτθν οικονομικι ανάπτυξθ τθσ χϊρασ, μζςω τθσ αξιοποίθςθσ των αποτελεςμάτων τθσ ζρευνασ και καινοτομίασ, με προςιλωςθ ςτισ αρχζσ τθσ επιςτθμονικισ δεοντολογίασ, τθσ βιϊςιμθσ ανάπτυξθσ και τθσ κοινωνικισ ςυνοχισ. Εάν αυτά επιτυγχάνονται, τότε ενιςχφεται και θ επιτυχισ ζνταξθ των αποφοίτων τουσ ςτθν αγορά εργαςίασ. Η επιχειρθματικότθτα είναι ζνασ τρόποσ ςκζψθσ και δράςθσ, ο οποίοσ βαςίηεται ςτθν ευκαιρία και ςτθν καινοτομία και ο οποίοσ, επειδι προςεγγίηει το αντικείμενό του ολιςτικά και δθμιουργικά, απαιτεί και προχποκζτει θγεςία τθσ οποίασ θ αυτοπεποίκθςθ και θ πρωτοβουλία κα απορρζουν τόςο από τθν τεχνοκρατικι τθσ ςυγκρότθςθ όςο και από τθν πνευματικι τθσ ρϊμθ. Αν ςκεφτοφμε δε ότι ςκοπόσ τθσ είναι θ δθμιουργία αξίασ για τθν κοινωνία μζςω τθσ αξιοποίθςθσ του πνευματικοφ κεφαλαίου τθσ, τότε εφκολα κατανοοφμε ότι ςτθν ανάπτυξθ μιασ υγιοφσ και κοινωνικά υπεφκυνθσ επιχειρθματικότθτασ, θ εκπαίδευςθ, από το δθμοτικό μζχρι και το πανεπιςτιμιο, οφείλει να παίξει κακοριςτικό ρόλο. Η τριτοβάκμια εκπαίδευςθ, ςυγκεκριμζνα, οφείλει να προετοιμάηει τουσ νζουσ για το μζλλον, όχι μόνο παρζχοντάσ τουσ τισ γνϊςεισ και τισ δεξιότθτεσ για να γίνουν ικανά ςτελζχθ, αλλά και πλάκοντασ τθν επαγγελματικι τουσ κουλτοφρα κατά τζτοιο τρόπο, ϊςτε να τουσ εφοδιάηει με τθ φιλοςοφία τθσ δθμιουργικότθτασ ωσ παραμζτρου τθσ κοινωνικισ προόδου. Είναι γνωςτό ότι μεγάλεσ εταιρείεσ όπωσ οι HP, Google, Yahoo, Facebook, ξεκίνθςαν από πανεπιςτιμια. Υπολογίηεται ότι οι απόφοιτοι του ΜΙΤ ζχουν δθμιουργιςει περί τισ εταιρείεσ ςε όλο τον κόςμο με ετιςιο κφκλο εργαςιϊν περί τα 250 δις. δολάρια. Στο Ηνωμζνο Βαςίλειο, εκτιμάται ότι τθ διετία θ τριτοβάκμια εκπαίδευςθ ςυνειςζφερε ςτθν εκνικι οικονομία περίπου 70 δις. λίρεσ και δθμιοφργθςε περί τισ κζςεισ εργαςίασ. Η περαιτζρω ςφνδεςθ του πανεπιςτθμίου μασ με τθν αγορά και τθν υγιι επιχειρθματικότθτα αποτελοφν για εμάσ κεντρικό ςτρατθγικό ςτόχο για τα επόμενα

5 χρόνια, κακότι κεωροφμε ότι τα αποτελζςματα που κα προκφψουν μπορεί να είναι ςθμαντικά τόςο για τθν ανάπτυξθ τθσ οικονομίασ τθσ πατρίδασ μασ και τισ δυνατότθτεσ απαςχόλθςθσ των νζων μασ, όςο και τθν κοινωνικι χρθςιμότθτα του ίδιου του πανεπιςτθμίου μασ. Κων/νοσ Γάτςιοσ, εφθμ. Η Κακθμερινι, ΕΡΩΣΗΕΙ Α. Να γράψετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ ΜΟΝΑΔΕ 25 Β.1. «Είναι ακόμη πιο επιτακτικό να μιλάμε και να προωιοφμε την επιχειρηματικότητα και, μάλιςτα, την κοινωνικά υπεφιυνη επιχειρηματικότητα». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μια παράγραφο λζξεων ΜΟΝΑΔΕ 12 Β.2.Να εντοπίςετε και να καταγράψετε τα επιχειριματα του αρκρογράφου ςτθν πρϊτθ παράγραφο του κειμζνου ΜΟΝΑΔΕ 6 Β.3.Να εντοπίςετε και να χαρακτθρίςετε το είδοσ των τεκμθρίων που αξιοποιεί ο αρκρογράφοσ ςτθν ζκτθ παράγραφο του κειμζνου (Είναι γνωςτό ) ΜΟΝΑΔΕ 6 Β.4.α.Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: πρωτοφανθ, ςυζητάμε, ιςχφει, επιτακτικό, προωιοφμε, κατάρρευςη ΜΟΝΑΔΕ 6 Β.4.β.Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ: ενίςχυςη, εδραιώςουμε, αςφυκτικό, αποδοχθ, παρεμφερθσ ΜΟΝΑΔΕ 5 Γ. Σε άρκρο ςασ, που κα δθμοςιευκεί ςε ςχολικι θλεκτρονικι εφθμερίδα, αναπτφςςετε τισ ςκζψεισ ςασ για τουσ λόγουσ που ςασ ζχουν οδθγιςει ςτθν απόφαςθ να ακολουκιςετε, με τθ διαδικαςία των Πανελλαδικϊν Εξετάςεων, τον δρόμο των ςπουδϊν παρά τθν υποβάκμιςθ των πτυχίων ςτθ χϊρα μασ και ςτθ ςυνζχεια προτείνετε τρόπουσ για τθν αναβάκμιςι τουσ. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕ 40

6 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΜΗΜΑΤΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 18/10/2015 Γιατί τόςθ βία από παιδιά; Τα τελευταία χρόνια «οι ςυμμορίεσ των κοντϊν παντελονιϊν» ςθμειϊνουν όλο και περιςςότερεσ «επιτυχίεσ». Πιτςιρίκια 10 ζωσ 14 χρόνων επιδίδονται ςε κλοπζσ, καταςτροφζσ αυτοκινιτων, επικζςεισ κάκε είδουσ, ακόμα και ςε εγκλιματα. Στθν Ευρϊπθ το φαινόμενο παίρνει εκρθκτικζσ διαςτάςεισ, μπροςτά ςτο οποίο οι ενιλικεσ ςθκϊνουν τα χζρια ψθλά και οι ειδικοί δεν βρίςκουν εφκολα απαντιςεισ ςτο ευνόθτο ερϊτθμα: τα ςθμερινά παιδιά διψοφν για βιαιότθτεσ ι μιπωσ αποτελοφν τουσ αποδιοπομπαίουσ τράγουσ μιασ κοινωνίασ ςε κρίςθ; Θ κοινι γνϊμθ τα κακιςτά υπεφκυνα για τθν αναςφάλεια ςτισ πόλεισ. Ωςτόςο, θ ενοχοποίθςι τουσ από τουσ φιλιςυχουσ πολίτεσ και από τισ κυβερνιςεισ κρφβει ίςωσ μεγαλφτερουσ κινδφνουσ, όπωσ θ επιςτροφι ςτο αυςτθρό ςφςτθμα αναμόρφωςθσ με τον εγκλειςμό τουσ ςε ιδρφματα, που εδϊ και χρόνια είχε καταργθκεί, αφοφ τα αποτελζςματα ιταν απογοθτευτικά. Θ παιδικι εγκλθματικότθτα δεν αφορά μόνο τα παιδιά των άλλων. Αφορά κάκε παιδί που αιςκάνεται τθν ανάγκθ να διαπιςτώςει μόνο του τα όρια του νόμου και να τα υπερβεί. Από το φυςιολογικό ωσ το "πακολογικό" υπάρχουν βζβαια διάφορα επίπεδα που τα παιδιά ξεπερνοφν παραβιάηοντασ το "τελετουργικό" προσ τθν ενθλικίωςι τουσ. Οι διάφορεσ παρεκτροπζσ τουσ από τισ ςυμφωνίεσ που ζχουν κάνει με τουσ γονείσ τουσ δεν πρζπει να λαμβάνονται όλεσ ωσ ανθςυχθτικζσ ενδείξεισ, αφοφ κάποιεσ αποτελοφν μζροσ τθσ διαδικαςίασ ενθλικίωςθσ. Ωςτόςο οι γονείσ, με το που αντιλαμβάνονται τζτοιου είδουσ τάςεισ, κα πρζπει να τοποκετοφνται απζναντι ςε αυτζσ και ρθτϊσ να εκφράηουν το τι απαγορεφεται και το τι όχι. Φυςικά αυτό ςθμαίνει πωσ αναλαμβάνουν το κόςτοσ τθσ ςφγκρουςθσ, που δυςτυχϊσ πολλοί γονείσ, για ευνόθτουσ λόγουσ, αποφεφγουν. Ανάλογα με τθν προςωπικότθτα του παιδιοφ και τθν αγωγι που δζχεται, θ επζμβαςθ των γονιϊν κα φζρει λιγότερα ι περιςςότερα αποτελζςματα. Όποια και αν είναι θ κοινωνικι κζςθ τθσ οικογζνειασ, από τθ ςτιγμι που παφει θ διαδικαςία μεταβίβαςθσ αξιϊν, αρχίηει το δράμα. Πόςο μάλλον για τα παιδιά των υποβακμιςμζνων και φτωχϊν ςυνοικιϊν που πλθρϊνουν το μεγαλφτερο τίμθμα τθσ οικονομικισ κρίςθσ. Θ ςυηιτθςθ, ο διάλογοσ, θ ανταλλαγι απόψεων και θ αντιπαράκεςθ είναι οι λζξεισ κλειδιά για τθν καλφτερθ αντιμετϊπιςθ από τουσ γονείσ των προβλθμάτων των παιδιϊν τουσ. Ωςτόςο, θ φωνι τθσ τθλεόραςθσ καλφπτει όλεσ τισ άλλεσ. «Υπάρχει ζνασ φανταςτικόσ κόςμοσ βίασ που παρουςιάηεται από αυτό το μζςο», λζει θ ψυχολόγοσ Μαρίη Βαγιάν, ςτο "Εβενεμάν ντι Ηεντί". «Όταν ςυλλαμβάνεται ζνασ πιτςιρικάσ, τισ περιςςότερεσ φορζσ ρωτάει τουσ αςτυνομικοφσ αν ζχουν ζνταλμα ςυλλιψεωσ. Θα ζλεγε κάποιοσ πωσ παίηουν ςε κάποια αμερικάνικθ ςειρά. Για μζνα οι γονείσ είναι υπεφκυνοι γι αυτά που αφινουν τα παιδιά τουσ να δουν». Υπερφορτωμζνοι με εικόνεσ και ςτερθμζνοι από γόνιμθ επικοινωνία, γιατί οι ανιλικοι να μθν προςπακιςουν να επιβάλουν το "δικό τουσ νόμο"; Όταν

7 ςυλλαμβάνονται, ακόμθ και για ζγκλθμα, ςυχνά θ δικαιολογία είναι: «Δεν μποροφςα να κάνω διαφορετικά. Ζπρεπε να γίνει». Στισ περιςςότερεσ περιπτϊςεισ ο πατζρασ δεν κατάφερε να επιβάλει τθν εξουςία του. Θ μθτζρα αποδείχτθκε κτθτικι ι αποφςα. Θ ζλλειψθ επικοινωνίασ προβάλλεται από τα παιδιά ωσ δράμα. Στερθμζνα από ςθμεία αναφοράσ μζςα ςτον χρόνο, ςτον χϊρο και ςτθν προςωπικι τουσ ιςτορία, γίνονται ςυναιςκθματικά ανάπθρα. Τα ςθμερινά παιδιά εγκλθματοφν νωρίτερα από αυτά των περαςμζνων δεκαετιϊν. Ζτςι φαίνεται, αν κρίνουμε από τα ςτοιχεία που δίνει θ ίδια θ ψυχολόγοσ. «Στθ δεκαετία του 70, θ εγκλθματικότθτα των νζων ιταν ςυνδεδεμζνθ με τα προβλιματα που αφοροφςαν τθν είςοδό τουσ ςτθ ηωι των ενθλίκων. Στθ δεκαετία του 80, θ βία προερχόταν από τουσ εξεγερμζνουσ και ςυνειδθτοποιθμζνουσ εφιβουσ. Στθ δεκαετία του 90 ςυναντάμε τουσ μικροφσ αδελφοφσ, των 8-12 ετϊν, που κλθρονόμθςαν τα προβλιματα των μεγαλυτζρων τουσ, χωρίσ, όμωσ, τα ίδια να ζχουν το παραμικρό ιδεολογικό πλαίςιο, το παραμικρό ίχνοσ αναφοράσ. Αυτό δθμιουργεί μια ανεξζλεγκτθ γενιά. Γιατί; Γιατί θ βία είναι ζνα γρανάηι που όποιοσ μπλεχτεί ςε αυτιν επικυμεί να τθν αςκιςει και ςε κάποιον άλλο». Για οριςμζνουσ νζουσ υπάρχει μια προετοιμαςία προσ τθ βία, όταν οι οικογενειακζσ, κοινωνικζσ και ςχολικζσ ςυνκικεσ δεν ανταποκρίνονται ςτισ ανάγκεσ τουσ. Το ιδανικό κα ιταν το ςχολείο να ςζβεται τθν προςωπικότθτα του κάκε μακθτι, να προςζχει τθν κατάςταςθ των χϊρων, τθ ηωι, τισ ςχζςεισ των μακθτϊν, τθν παιδαγωγία και τθν θκικι. Όταν κάποια από αυτζσ τισ προχποκζςεισ λείπει, θ αντίδραςθ των νζων είναι είτε θ φραςτικι είτε θ ςωματικι πρόκλθςθ προσ τουσ ενθλίκουσ και αυτό ιςχφει από τα παλιά χρόνια. Στθν Πομπθία, μάλιςτα, είχαν ανακαλυφκεί ςυνκιματα ςτουσ τοίχουσ κάποιου ςχολείου που χαρακτιριηαν το δάςκαλο με φράςεισ που ζκαναν τουσ αρχαιολόγουσ να κοκκινίςουν. Βίκθ Τςιϊρου, εφθμ. Ελευκεροτυπία, ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α.Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕΣ 25 Β.1. «Όποια και αν είναι θ κοινωνικι κζςθ τθσ οικογζνειασ, από τθ ςτιγμι που παφει θ διαδικαςία μεταβίβαςθσ αξιών, αρχίηει το δράμα». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μία παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 12 Β.2. Ποια είναι τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθν πζμπτθ παράγραφο του κειμζνου; (Υπερφορτωμένοι με εικόνες ); ΜΟΝΑΔΕΣ 8 Β.3. «Οι διάφορεσ παρεκτροπζσ τουσ (των παιδιών) από τισ ςυμφωνίεσ που ζχουν κάνει με τουσ γονείσ τουσ δεν πρζπει να λαμβάνονται όλεσ ωσ ανθςυχθτικζσ ενδείξεισ, αφοφ κάποιεσ αποτελοφν μζροσ τθσ διαδικαςίασ ενθλικίωςθσ.»

8 Να αξιολογιςετε τον ςυλλογιςμό τθσ ςυντάκτριασ. Σασ επιςθμαίνουμε ότι για να αξιολογιςετε τον ςυλλογιςμό πρζπει να τον διατυπϊςετε ςτθ μορφι: προκείμενεσ ςυμπζραςμα. ΜΟΝΑΔΕΣ 5 Β.4. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: κακιςτά, απογοθτευτικά, διαπιςτώςει, αναλαμβάνουν, ευνόθτουσ. ΜΟΝΑΔΕΣ 10 Γ. Σε ομιλία ςασ, που εκφωνείτε ςτθν αίκουςα διαλζξεων του ςχολείου ςασ, με αφορμι ζνα περιςτατικό νεανικισ παραβατικότθτασ που αναςτάτωςε τθν πόλθ ςασ, αναφζρεςτε ςτισ αιτίεσ που εξθγοφν κατά τθ γνϊμθ ςασ τθν ζξαρςθ του φαινομζνου ςτθν εποχι μασ και προτείνετε τρόπουσ για τθν πρόλθψι του αλλά και για τθν ανκρϊπινθ αντιμετϊπιςθ των νεαρϊν παραβατϊν από τθν κοινωνία. Θ ομιλία ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 40

9 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΜΗΜΑΤΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/10/2015 H βία ςτα ςχολεία και θ ςιωπι που τθ κρζφει Γιατί ζνασ μακθτισ να κζλει να προκαλζςει ςε κάποιον άλλον πόνο ι αναςτάτωςθ; «Οποιοσ δεν ζχει λζξεισ είναι ευάλωτοσ» κα απαντοφςε θ Νατάςα Πολονφ, γαλλίδα δθμοςιογράφοσ και εκπαιδευτικόσ, ςυγγραφζασ του ςθμαντικοφ δοκιμίου «Τα χαμζνα παιδιά μασ», που αν και ζχει κυκλοφοριςει πριν από ζξι χρόνια, παραμζνει υποδειγματικό για τον κεςμό τθσ εκπαίδευςθσ και τθ δυςλειτουργία των ςφγχρονων ςχολείων. Όςο θ γλϊςςα βάλλεται, είμαςτε ςχεδόν καταδικαςμζνοι να καταφεφγουμε ςτον κυμό και ςτθ βίαιθ ζκφραςι του. Θα πείτε ότι ςε αυτι τθν περίοδο τθσ ανεξζλεγκτθσ κρίςθσ, όπου οι οικογζνειεσ διαλφονται από τθν ανεργία και τθν ανζχεια, τα παιδιά μεταφζρουν ςτο ςχολείο ό,τι βιϊνουν και ςυςςωρεφουν ωσ ατμόςφαιρα ςτο ςπίτι. Η γλϊςςα παφει να είναι, από μόνθ τθσ, επαρκισ ερμθνεία. Η Ελλάδα καταλαμβάνει τθν 4θ κζςθ ανάμεςα ςε 41 χϊρεσ ςε περιςτατικά ενδοςχολικισ βίασ και εκφοβιςμοφ ι bullying όπωσ ονομάηεται διεκνϊσ. Βία λεκτικι, ψυχολογικι, ςωματικι, ακόμθ και διαδικτυακι ι θλεκτρονικι. Όπωσ επιςθμαίνει γνωςτόσ Ζλλθνασ ευρωβουλευτισ, ο οποίοσ προϊκθςε ςτθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ τθν κακιζρωςθ Ευρωπαϊκισ Ημζρασ κατά του εκφοβιςμοφ και τθσ βίασ ςτα ςχολεία, «ο διαχωριςμόσ κφματοσ - κφτθ είναι λανκαςμζνοσ, αφοφ και ςτισ δφο περιπτϊςεισ πρόκειται για παιδιά, μπλεγμζνα ςτα δίχτυα αυτοφ του νοςθροφ φαινομζνου». Η ςιωπι που καλφπτει παρόμοιεσ πράξεισ είναι το αυγό του φιδιοφ: ο κφτθσ γνωρίηει ότι θ ςυμπεριφορά του είναι τιμωρθτζα, το κφμα ντρζπεται, ο δάςκαλοσ φοβάται να αναλάβει τθν ευκφνθ, θ οικογζνεια τισ περιςςότερεσ φορζσ αγνοεί. «Δθμιουργείται ο κφκλοσ μιασ ιδιότυπθσ ομερτά μεταξφ των εμπλεκομζνων, που το μόνο που κάνει είναι να δθλθτθριάηει τισ ψυχζσ των μακθτϊν, ςτοιχειϊνοντασ τα όνειρα και τισ ελπίδεσ τουσ», επιςθμαίνει ο ευρωβουλευτισ. Μπορεί αυτό που ςυνζβθ πριν από τζςςερισ μζρεσ ςτθ Λάριςα -11 νεαροί κρατϊντασ ξφλινα ρόπαλα και φωνάηοντασ ρατςιςτικά ςυνκιματα επιτζκθκαν ςε ςτζκι μεταναςτϊν- να μθν εντάςςεται ςτο φαινόμενο bullying. Τι ςυμβαίνει όμωσ όταν αποκαλφπτεται ότι τα περιςςότερα παιδιά από τθν ομάδα είναι ανιλικοι μακθτζσ; Πϊσ αντιμετωπίηεται θ τροφοδότθςθ μίςουσ; Πϊσ εξουδετερϊνεται θ κοινωνικι αδικία, θ ανιςότθτα, θ αναπαραγωγι των πακογενειϊν που διογκϊνονται και πολλαπλαςιάηονται μζςα από το Διαδίκτυο; Τα περιςτατικά πλθκαίνουν και βακαίνουν ςε ςφγχυςθ και διαςτροφι. Η πρϊτθ μακιτρια ενόσ ςχολείου ζλαβε μζιλ όπου εμφανιηόταν ςε γυμνζσ φωτογραφίεσ. Στο κεφάλι τθσ είχε προςαρμοςτεί το ςϊμα μιασ άλλθσ. Το κορίτςι άρχιςε να υποφζρει, να χάνει τθν όρεξι τθσ, να υςτερεί ςτα μακιματα. Οι γονείσ τθσ απευκφνκθκαν ςτθν υπθρεςία Δίωξθσ Ηλεκτρονικοφ Εγκλιματοσ. Αποκαλφφκθκε ότι ο εκβιάηων ιταν ο δεφτεροσ τθ τάξει μακθτισ, ο οποίοσ ςυνζλαβε αυτό τον τρόπο για να εξουδετερϊςει τον αντίπαλο. Οι δυο γιοι του

10 Ζλλθνα ευρωβουλευτι πθγαίνουν ςε δθμόςιο ςχολείο και ο ίδιοσ αποφάςιςε να δραςτθριοποιθκεί όταν του μετζφεραν περιςτατικά που υπζπιπταν ςτθν αντίλθψι τουσ, τα οποία μπορεί να μθ χαρακτθρίηονταν από ςφοδρότθτα ι μεγάλθ ςκλθρότθτα, προεικόνιηαν όμωσ ζνα δυςοίωνο μζλλον. Η ενδοςχολικι βία είναι δφςκολο πολλζσ φορζσ να ανιχνευτεί και όταν εντοπιςτεί μπορεί να είναι ιδθ αργά. Μπορεί, δθλαδι, θ ηθμιά να ζχει προκλθκεί. Υπάρχουν πολλζσ μαρτυρίεσ κακθγθτϊν που βρίςκονται απζναντι ςε ζξαλλα και απελπιςμζνα παιδιά, επειδι βλζπουν μπροςτά τουσ ζναν τοίχο. Η άμυνα μεταςχθματίηεται ςε επικετικότθτα. Για να ελζγξει το ςυναίςκθμά του και να διατυπϊςει τον ςυλλογιςμό του χρειάηεται λζξεισ. Αν αποκοπεί από τθν επικοινωνία αυτισ τθσ μορφισ και απορροφθκεί από το Διαδίκτυο ο κίνδυνοσ μεγαλϊνει. Σθμειϊνει θ Ν. Πολονφ: «Όταν ζνασ νζοσ λζει ότι κάτι είναι κουλό μπορεί να κζλει να πει είναι εκπλθκτικό, είναι τρομερά βαρετό, είναι ςυναρπαςτικό και πολλζσ ακόμα ζννοιεσ τθσ αντίλθψθσ και του ςυναιςκιματοσ, από το αρνθτικό ζωσ το κετικό. Αλλά ο ςυνομιλθτισ γενικά μαντεφει τι κζλει να του μεταδϊςει αυτι θ φράςθ χωρίσ να χρειαςτεί να επιςτρατεφςει ςυλλογιςμοφσ. Μαντεφει γιατί και το δικό του αιςκθτιριο είναι παρόμοιο, γιατί οι παραςτάςεισ του είναι ίδιεσ. Αντίκετα με όποιον δεν ανικει ςτθν ίδια πολιτιςμικι ςφαίρα». Μπορεί θ άποψθ αυτι να φαντάηει ιδθ μακρινό παρελκόν ςε μια κοινωνία και ζνα ςχολικό περιβάλλον κατ' επζκταςθ, όπου θ βία αποτελεί ρυκμιςτικό παράγοντα ςχζςεων και ςυμπεριφορϊν. Μακθτζσ ταπεινϊνονται, ςτοχοποιοφνται, ξυλοκοποφνται λόγω χρϊματοσ, καταγωγισ, επειδι τραυλίηουν, είναι παχφςαρκοι, φοράνε γυαλιά, αριςτεφουν ι μζνουν ςτθν ίδια τάξθ, είναι πολφ ντροπαλοί και ςυνεςταλμζνοι, διαφοροποιοφνται από το περιβάλλον τουσ (ζνασ ανιμποροσ γονιόσ ι μια άρρωςτθ αδελφι). Η επικετικότθτα δεν ζχει μία μόνο γενεςιουργό αιτία, εκδθλϊνεται με πολλοφσ τρόπουσ, τραυματίηει για να επιςτρζψει το τραφμα που τθν ζχει κρζψει. Τι δουλειά ζχει θ γλϊςςα μζςα ςε αυτό τον ορυμαγδό του bullying ι του cyber bullying. Μα θ γλϊςςα είναι θ αρχιτεκτονικι με τθν οποία χτίηουμε το εγϊ κ δίνει νόθμα ςτον κόςμο που αντιλαμβανόμαςτε, τον διευκετεί. Εμπλουτίηει τθν πραγματικότθτα. Τθσ δίνει ςχιμα και περιεχόμενο. Αντιςτρατεφεται τθ ςιωπι και ό,τι εκείνθ ςυγκαλφπτει. Μαρία Κατςουνάκθ, εφθμ. Η Κακθμερινι, Λεξιλόγιο Το αυγό του φιδιοφ: ο παράγοντασ που δθμιουργεί/θ αιτία Ομερτά: ςυμφωνία δεφτεροσ τθ τάξει μακθτισ: δεφτεροσ καλφτεροσ μακθτισ τον ορυμαγδό: τθν πλθκϊρα, το χαμό ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α. Να γράψετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕΣ 25

11 Β.1. «Θα πείτε ότι ςε αυτι τθν περίοδο τθσ ανεξζλεγκτθσ κρίςθσ, όπου οι οικογζνειεσ διαλφονται από τθν ανεργία και τθν ανζχεια, τα παιδιά μεταφζρουν ςτο ςχολείο ό,τι βιώνουν και ςυςςωρεφουν ωσ ατμόςφαιρα ςτο ςπίτι». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μια παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 12 Β.2.Να προςδιορίςετε τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθν ζκτθ παράγραφο του κειμζνου ( Τα περιςτατικά πλθκαίνουν ). ΜΟΝΑΔΕΣ 6 Β.3. «Μακθτζσ ταπεινώνονται, ςτοχοποιοφνται, ξυλοκοποφνται λόγω χρώματοσ, καταγωγισ, επειδι τραυλίηουν, είναι παχφςαρκοι, φοράνε γυαλιά, αριςτεφουν ι μζνουν ςτθν ίδια τάξθ, είναι πολφ ντροπαλοί και ςυνεςταλμζνοι, διαφοροποιοφνται από το περιβάλλον τουσ». Να χαρακτθρίςετε (παραγωγικό, επαγωγικό, αναλογικό) τον ςυλλογιςμό τθσ ςυντάκτριασ. ΜΟΝΑΔΕΣ 7 Β.4. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: ευάλωτοσ, υποδειγματικό, ζκφραςθ, λανκαςμζνοσ, ιδιότυπθσ. ΜΟΝΑΔΕΣ 10 Γ. Με αφορμι το άρκρο που διαβάςατε δθμοςιεφετε ζνα κείμενο ςτο προςωπικό ςασ ιςτολόγιο ςτο οποίο υποςτθρίηετε ότι θ βία κυριαρχεί ςτισ εκδθλϊςεισ των ανκρϊπων, γεγονόσ που ςυνδζεται απόλυτα με τον ςφγχρονο τρόπο ηωισ ενϊ προτείνετε ςυγκεκριμζνουσ τρόπουσ ϊςτε ο ςφγχρονοσ άνκρωποσ να μετριάςει τθν επικετικότθτά του και να ξαναβρεί τθν κοινωνικι του φφςθ. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 40

12 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙ ΑΓΩΝ Ι ΣΜΑ Σ Τ Η ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/10/2015 Το κζατρο ςτο ςχολείο Αρχίηουμε με τθ διαπίςτωςθ ότι το ςχολείο βρίςκεται ςε κατάςταςθ ακινθςίασ. Όλοι οι φορείσ του μακθτζσ, κακθγθτζσ, γονείσ, πολιτεία ενϊ τυπικά κάνουν το κακικον τουσ, ουςιαςτικά αποξενϊνοται ςυνεχϊσ απ το ςχολείο. Τα παιδιά είναι πακθτικοί δζκτεσ, οι κακθγθτζσ - ςυχνά ακοφςια φορείσ όλθσ τθσ κακοδαιμονίασ, οι γονείσ προςπακοφν να βοθκιςουν τα παιδιά τουσ, κυρίωσ εκτόσ ςχολείου, και θ πολιτεία ςτθρίηει τισ ελπίδεσ τθσ ςτο εκπαιδευτικό λειτοφργθμα. Ηοφμε κακθμερινά το ςχολείο όχι ςαν χωνευτιρι ιδεϊν, όπωσ το ικελε ο Γλθνόσ, αλλά ςαν χϊρο ςτεγνό, που του λείπει θ ηωι, με αποτζλεςμα να δίνουμε και να προςλαμβάνουμε ςυνεχϊσ λιγότερα ερεκίςματα που διεγείρουν το ςτοχαςμό, τθν αγάπθ του ωραίου και τθσ τζχνθσ, τθ δίψα για ηωι. Αντιπεριςπαςμόσ ςτθ γραφειοκρατικι διεκπεραιωτικι αυτι λειτουργία είναι οι πρωτοβουλίεσ πολλϊν δαςκάλων, μζςω του μακιματοσ, μζςω εκκζςεων, περιβαλλοντικισ ευαιςκθτοποίθςθσ, διεκνϊν εκπαιδευτικϊν ανταλλαγϊν, εικαςτικϊν εκδθλϊςεων, χορωδιϊν και κεατρικϊν παραςτάςεων που δθμιουργοφν ατμόςφαιρα επικοινωνίασ και ενκαρρφνουν τθ δθμιουργικι ςκζψθ. Σϋ αυτζσ ενυπάρχει ςπερματικά ζνασ άλλοσ ρόλοσ για το δάςκαλο, αυτόσ του πνευματικοφ ανκρϊπου που ορίηει το ςχολείο ωσ χϊρο ηωισ και ζκφραςθσ. Αφορμι για το δικό μασ πζραςμα ς αυτόν τον άγνωςτο και παράξενο κόςμο του Θεάτρου ςτο ςχολείο ιταν ο εορταςμόσ των Εκνικϊν επετείων. Θ αναποτελεςματικότθτα του επετειακοφ λόγου και θ πακθτικι ςυμμετοχι όλων μασ ςτάκθκε το κζντριςμα. ( ) Τι είναι αυτό που βάηει ςε λειτουργία μια κεατρικι ομάδα ςτο ςχολείο; Μα φυςικά θ ευχαρίςτθςθ! Όποιοσ παφει να τθν αιςκάνεται δεν ξανάρχεται. Άρα από μόνθ τθσ θ λειτουργία μιασ κεατρικισ ομάδασ είναι μια δυνάμει επιτυχία! Είναι όμωσ μόνο μια διαςκζδαςθ με παραγωγικό τρόπο; Βακφτερα, δθμιουργοφνται ςχζςεισ επικοινωνίασ ανάμεςα ςτουσ μακθτζσ, ανάμεςα ςτουσ μακθτζσ και ςτον δάςκαλο, που λίγεσ φορζσ αυτό είναι το ηθτοφμενο δθμιουργείται ςτθν τάξθ. Τα παιδιά ανακαλφπτουν, μζςα από αυτι τθν προςπάκεια, τον εαυτό τουσ και τον άλλο. Μακαίνουν ζτςι, αφοφ βιϊνουν ρόλουσ και χαρακτιρεσ ςυχνά ξζνουσ προσ τισ εμπειρίεσ τουσ, να είναι επιεικείσ ςτο διαφορετικό, ν αποδζχονται τον άλλο, πράγμα που το κεωροφμε φψιςτθ πολιτιςτικι αξία. Στθν εξζλιξθ τθσ διαδικαςίασ, εμφανίηονται ςυνεχϊσ προβλιματα παιδαγωγικοφ περιεχομζνου, όπωσ θ διανομι των ρόλων, θ ςυνζπεια ςτισ πρόβεσ κ.λπ., και είναι αλθκινι πρόκλθςθ θ προςπάκεια αντιμετϊπιςισ τουσ. Μακαίνουμε ξανά να μθν ζχουμε ζτοιμεσ λφςεισ για το κάκε τι, παρά μόνο ερωτιςεισ. Ζτςι δθμιουργοφμε ςυηθτιςεισ, που βάηουν ςε λειτουργία τον ςτοχαςμό και τθν ευχαρίςτθςθ που πθγάηει απ αυτόν. Είναι εκπλθκτικι θ πολλαπλότθτα των προτάςεων για το κάκε τι και αξίηει τον κόπο να τισ ακοφμε όλεσ πριν θ ομάδα καταλιξει. Ο χρόνοσ περνά και κάποια ςτιγμι ςυμβαίνει μπροςτά μασ το ποιοτικό άλμα, κακϊσ οι καταςτάςεισ ωριμάηουν μζςα ςε όλουσ. Το να μετζχεισ ς αυτι τθ διαδικαςία εξζλιξθσ είναι ςίγουρα μια εμπειρία που ςε ςθμαδεφει. Δεν είςαι πια ο ίδιοσ μ αυτόν που τθν ξεκίνθςε. Ο χϊροσ, οι ςχζςεισ, τα πρόςωπα γφρω αποκτοφν νζεσ διαςτάςεισ. Θα κζλαμε να κλείςουμε μ ζνα απόςπαςμα του Δ. Γλθνοφ:

13 «Και θ παιδεία είναι ζνα χωνευτιρι ιδεϊν και όπου οι βρφςεσ τθσ πλοφςιεσ ρζουν, γεμίηει ο τόποσ από τ αγακά τθσ. Ιδιότυπο όμωσ χωνευτιρι, πιο περίπλοκο και τεχνικό. Παίρνει απ όλα, φιλοςοφία, τζχνθ, επιςτιμθ, κρθςκεία, ζκιμο, θκικι όλουσ τουσ χυμοφσ και τουσ περνάει από το δικό τθσ φίλτρο και τουσ προςκζτει το δικό τθσ μαγικό προηφμι, για να βγουν τα νάματά τθσ γλυκόπιοτα και καρπερά και δυναμωτικά, να φζρουν τθσ γνϊςθσ τθ νθφάλια ενόραςθ, τθσ ςκόπιμθσ βοφλθςθσ τθ ςτακερι γφμναςθ και τθσ θκικισ ενζργειασ το ιερό μεκφςι». Ελ. Καμπάνθ Π. Σιγάλασ, Θεατρικι αγωγι και Παιδεία, ςελ , αποςπάςματα ομιλίασ από ςεμινάριο 15, Π.Ε.Φ., 1991) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α. Να γράψετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕΣ 25 Β.1. «Μακαίνουμε ξανά να μθν ζχουμε ζτοιμεσ λφςεισ για το κάκε τι, παρά μόνο ερωτιςεισ. Ζτςι δθμιουργοφμε ςυηθτιςεισ, που βάηουν ςε λειτουργία τον ςτοχαςμό και τθν ευχαρίςτθςθ που πθγάηει απ αυτόν». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μια παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 12 Β.2.Ποια είναι τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθν ζβδομθ παράγραφο του κειμζνου και ποιοσ ο τρόποσ πεικοφσ που ςυνιςτοφν (Στθν εξζλιξθ τθσ διαδικαςίασ ); ΜΟΝΑΔΕΣ 8 Β.3. Να εντοπίςετε και να καταγράψετε τον ςυλλογιςμό που υπάρχει ςτθν πζμπτθ παράγραφο του κειμζνου (Μα φυςικά ). ΜΟΝΑΔΕΣ 5 Β.4. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: διαπίςτωςθ, ακινθςίασ, κακικον, προςλαμβάνουμε, διεγείρουν. ΜΟΝΑΔΕΣ 10 Γ. Σε θμερίδα με κζμα «Σφγχρονο ςχολείο δθμιουργία μορφωμζνων ανκρϊπων» ςυμμετζχετε ωσ ομιλθτισ εκπρόςωποσ των ςυμμακθτϊν ςασ και παρουςιάηετε τισ ςκζψεισ ςασ για το πραγματικό νόθμα του όρου «μορφωμζνοσ άνκρωποσ» ενϊ παράλλθλα προτείνετε τρόπουσ με τουσ οποίουσ μπορεί το ςφγχρονο ςχολείο να υπθρετιςει αυτό το πρότυπο. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 40

14 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΜΗΜΑΤΑ Γϋ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/11/2015 Ασ τελειϊνουμε με τη θανατική ποινή Η πρόταςθ των βουλευτϊν περί επαναφοράσ τθσ ποινισ του κανάτου ζφερε πάλι ςτθ δθμοςιότθτα ζνα κζμα που πιςτεφαμε πωσ είχε κζςθ μόνο ςτα παράκυρα των τθλεοπτικϊν καναλιϊν, που επιδιϊκουν να ςυνδυάςουν ςτυγερά εγκλιματα με υψθλι τθλεκζαςθ. Εντοφτοισ, αυτόσ ο διάλογοσ ενδεχομζνωσ παρουςιάηει ενδιαφζρον, αν κρίνει κανείσ και από το άρκρο δθμοςιεφκθκε ςτο «Βιμα» τθσ 30ισ Νοεμβρίου. Σο άρκρο αυτό τελείωνε με τθ φράςθ «κα ικελα κάποιοσ που υποςτθρίηει τθ μθ επαναφορά να εξθγιςει γιατί θ κοινωνία μασ πρζπει να ςζβεται τθ ηωι ςτυγερϊν φονιάδων». Σο ερϊτθμα αυτό βρίςκεται ςτθν καρδιά του προβλθματιςμοφ για τθ κανατικι ποινι. Τπάρχουν κοινωνίεσ που ςζβονται τθν ανκρϊπινθ ηωι και άλλεσ που τθν περιφρονοφν. Κατά πάςα πικανότθτα όλοι μασ επιλζγουμε τισ πρϊτεσ. Η κεϊρθςθ όμωσ τθσ ανκρϊπινθσ ηωισ ωσ υπζρτατθσ αξίασ δεν μπορεί παρά να αφορά εξίςου τον άγιο και τον δολοφόνο, ειδάλλωσ ιδθ παηαρεφουμε τθν αξία τθσ ηωισ. Αν δεχόμαςτε πωσ το δικαίωμα ςτθ ηωι είναι το φψιςτο δικαίωμα, τότε πϊσ κα επιτρζψουμε ςε οποιαδιποτε κοινωνία να εξαιρζςει από αυτό τουσ δολοφόνουσ; Μιπωσ κα πρζπει να επανεξετάςουμε και το 2ο άρκρο του υντάγματόσ μασ, που κεωρεί κακικον τθσ πολιτείασ τον ςεβαςμό και τθν προςταςία τθσ αξίασ του ανκρϊπου; Ο αντίλογοσ που ακοφγεται ςυχνά είναι πωσ δεν ζχουμε καμία υποχρζωςθ να ςεβαςτοφμε τθ ηωι κάποιου που δεν ςζβεται άλλεσ ηωζσ. υνειδθτοποιοφν άραγε όςοι το λζνε ότι ουςιαςτικά προτρζπουν μια ολόκλθρθ κοινωνία να εξιςωθεί με τον χειρότερο εγκλθματία, να δράςει με τα δικά του κριτιρια περί ςημαντικοφ και αςήμαντου; υνειδθτοποιοφν ότι περιγράφουν μορφζσ κοινωνικισ οργάνωςθσ από τισ οποίεσ θ ανκρωπότθτα προςπακεί να ξεφφγει; Εξάλλου, πειςτικό ακοφγεται, μζςα ςτθ διζγερςθ του κυμικοφ που προκαλεί, και το υποκετικό ερϊτθμα: τι κα ζκανεσ όμωσ αν κάποιοσ ςκότωνε τθν οικογζνειά ςου; Η απάντθςθ είναι απλι, αρκεί να διατθροφμε τθν απαραίτθτθ ψυχραιμία για να κυμόμαςτε δφο αυτονόθτα ςτοιχεία. Πρϊτον, ότι θ διάκεςθ αυτοδικίασ που μπορεί να κολϊςει το μυαλό κάποιου δεν μπορεί να προβάλλεται ωσ πρότυπο απονομισ δικαιοςφνθσ. Δεφτερον, ότι οι ζννοιεσ ποινι και εκδίκθςθ απζχουν πολφ μεταξφ τουσ και είναι κοινόσ τόποσ πωσ μια ςφγχρονθ κοινωνία δεν μπορεί να εκδικείται. Αν κυμόμαςτε αυτά τα ςτοιχεία, είναι προφανζσ πωσ δεν ζχει καμία ςθμαςία θ απάντθςθ ςτο «εντυπωςιακό» αυτό ερϊτθμα διότι είναι άςχετθ με τθ κανατικι ποινι. Επιπλζον, οφείλει κανείσ να εξετάςει και οριςμζνεσ πιο πρακτικζσ πλευρζσ τθσ κανατικισ ποινισ, όπωσ αυτι τθσ ενδεχόμενθσ πλάνθσ. τισ ΗΠΑ ζχουν καταδικαςτεί ςε κάνατο τουλάχιςτον 350 αποδεδειγμζνα ακϊοι και τουλάχιςτον 23 ζχουν εκτελεςτεί. Οι άνκρωποι αυτοί ζπεςαν κφματα «νόμιμθσ» δολοφονίασ από τθν πλευρά του κράτουσ. Κανείσ δεν μπορεί να αγνοιςει το γεγονόσ ότι θ κανατικι ποινι είναι θ μόνθ που δεν επανορκϊνεται και δεν υπάρχει τρόποσ να αποκλειςτεί το ενδεχόμενο λάκουσ. το άρκρο τθσ 30 θσ Νοεμβρίου αναφζρεται επίςθσ πωσ «ζχει αποδειχτεί ότι δολοφόνοι που δεν εκτελζςτθκαν μετά τθν καταδίκθ τουσ, επανζλαβαν το ζγκλθμα μζςα

15 ςτθ φυλακι ι ζξω». Χωρίσ να αποκλείει κανείσ αυτό το ενδεχόμενο, είναι εντοφτοισ υπερβολικι θ γενίκευςθ με τον τρόπο που διατυπϊνεται και προφανζςτερα απζχει πάρα πολφ από τθν πραγματικότθτα. Σελικά ασ δοφμε και το ιςχυρότερο επιχείρθμα υπζρ τθσ κανατικισ ποινισ, όπωσ τουλάχιςτον διατυπϊνεται από τουσ υποςτθρικτζσ τθσ: θ κανατικι ποινι καταπολεμά τθν εγκλθματικότθτα. Ξεχνοφν βζβαια πωσ αυτό δεν ζχει αποδειχτεί ςε καμία απολφτωσ αξιόπιςτθ μελζτθ. Αντίκετα, οι κυβερνιςεισ που κατ' εξοχιν χάνουν τθ μάχθ με τθν εγκλθματικότθτα καταφεφγουν ςτθν εφκολθ λφςθ τθσ κανατικισ ποινισ (π.χ. Κίνα, ΗΠΑ, Ρωςία). Ο ΟΗΕ διαπίςτωςε επιςιμωσ το 1988 τθν αποτυχία όςων μελετϊν προςπάκθςαν να αποδείξουν πωσ οι εκτελζςεισ είναι πιο αποτρεπτικζσ από τα ιςόβια δεςμά. ε καμία χϊρα δεν πιςτοποιικθκε ςχζςθ ανάμεςα ςτθ κανατικι ποινι και ςτθ μείωςθ τθσ εγκλθματικότθτασ. Θα μποροφςαμε πολλά να ποφμε για τθ ρατςιςτικι χριςθ τθσ ποινισ αυτισ εισ βάροσ μειονοτιτων και αςκενζςτερων τάξεων, για τισ εκτελζςεισ ανιλικων παραβατϊν, για το μαρτφριο ανκρϊπων επί ϊρεσ ςτθν θλεκτρικι καρζκλα. Κυρίωσ όμωσ δθλϊνουμε ότι επικυμοφμε ζνα κράτοσ που δεν κα παραβιάηει τθν Οικουμενικι Διακιρυξθ των Δικαιωμάτων του Ανκρϊπου και μια ςειρά άλλουσ διεκνείσ κανόνεσ. Αιςκανόμαςτε περιςςότερο άνκρωποι όςο απομακρφνεται το 1972, όταν ιχθςε τελευταία φορά το εκτελεςτικό απόςπαςμα ςτθν Ελλάδα. Για όλουσ αυτοφσ τουσ λόγουσ θ Διεκνισ Αμνθςτία ηιτθςε επιςιμωσ από τθν Επιτροπι Ανακεϊρθςθσ του υντάγματοσ να προβλζψει τθ ςυνταγματικι κατάργθςθ τθσ ποινισ του κανάτου. Απαντϊντασ και πάλι ςτο ερϊτθμα με το οποίο ξεκίνθςε αυτό το κείμενο: δεν μπορεί μια κοινωνία να ςκοτϊνει ανκρϊπουσ για να τουσ δείξει ότι είναι κακό να ςκοτϊνουν. Κ. Παπαϊωάννου, πρόεδροσ του Ελλθνικοφ Σμιματοσ τθσ Διεκνοφσ Αμνθςτίασ, εφθμ. ΣΟ ΒΗΜΑ, ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕΣ 25 Β1. «Η θανατική ποινή είναι η μόνη που δεν επανορθϊνεται και δεν υπάρχει τρόποσ να αποκλειςτεί το ενδεχόμενο λάθουσ». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μια παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 12 Β2. Ποια μζςα πεικοφσ εντοπίηετε ςτθν ζκτθ και ζνατθ παράγραφο του κειμζνου; (Επιπλζον οφείλει ενδεχόμενο λάκοσ / Θα μποροφςαμε τθν Ελλάδα) ΜΟΝΑΔΕΣ 6 Β3. α. Ποια αποδεικτικι μζκοδο αξιοποιεί ο αρκρογράφοσ ςτθν τρίτθ παράγραφο του κειμζνου (Ο αντίλογοσ ); ΜΟΝΑΔΕΣ 6 Β.3. β. Να εντοπίςετε και να καταγράψετε το τεκμιριο που αξιοποιεί ςτθν πζμπτθ παράγραφο του κειμζνου (Πρϊτον, ότι θ διάκεςθ ). ΜΟΝΑΔΕΣ 6 Β4. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: δικαίωμα, εξιςωθεί, ςημαντικοφ, αςήμαντου, ψυχραιμία. ΜΟΝΑΔΕΣ 5

16 Γ.ε άρκρο ςασ, που κα δθμοςιευκεί ςτθν ίδια εφθμερίδα και κα ςυνεχίηει τον διάλογο που ξεκίνθςε, εκφράηετε τισ ςκζψεισ ςασ για τουσ λόγουσ που οδθγοφν οριςμζνουσ ανκρϊπουσ ςτθν αυτοδικία και ςτθ ςυνζχεια διατυπϊνετε τισ απόψεισ ςασ για τον αποτελεςματικό τρόπο λειτουργίασ του ςωφρονιςτικοφ ςυςτιματοσ υποςτθρίηοντασ ότι αποτελεί ςοβαρι και αξιόπιςτθ λφςθ ςτθν αντιμετϊπιςθ τθσ εγκλθματικότθτασ. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 40 Εναλλακτική άςκηςη Προςπακιςτε να διατυπϊςετε το επιχείρθμα των υποςτθρικτϊν τθσ κανατικισ ποινισ ςυμπλθρϊνοντασ τισ προκείμενεσ που λείπουν. Προκείμενεσ: υμπζραςμα: Άρα θ κανατικι ποινι καταπολεμά τθν εγκλθματικότθτα. Η κζςθ αυτι διατυπϊνεται ςτθν όγδοθ παράγραφο του κειμζνου (Σελικά ασ δοφμε )

17 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΜΗΜΑΤΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/11/2015 Διαπολιτιςμικι αγωγι Είναι προφανζσ ότι οι ςυχνότεροι λόγοι που οδθγοφν τουσ ανκρϊπουσ να εγκαταλείψουν τισ πατρίδεσ τουσ ι τθν ταυτότθτά τουσ ςυνδζονται με γεγονότα που απειλοφν τθν επιβίωςι τουσ, όπωσ οι πόλεμοι, οι διϊξεισ, οι προκαταλιψεισ, τα κοινωνικοοικονομικά προβλιματα, ωσ αποτζλεςμα κοινωνικϊν ανιςοτιτων. Η ιςτορία όμωσ και θ πραγματικότθτα απζδειξαν για άλλθ μια φορά ςτθν εποχι μασ ότι θ αλλαγι τόπου διαβίωςθσ ι θ αναηιτθςθ μιασ άλλθσ πολιτιςμικισ ταυτότθτασ δεν αρκοφν για να λφςουν τα ατομικά και ομαδικά προβλιματα και ότι κανζνα πολιτικό μζτρο δε λειτοφργθςε αποτελεςματικά προσ αυτιν τθν κατεφκυνςθ, όταν και εφόςον οι ςχζςεισ των ανκρϊπων δεν οικοδομοφνται ςτθ βάςθ τθσ δικαιοςφνθσ, τθσ αλλθλεγγφθσ, τθσ αλλθλοκατανόθςθσ και τθσ δθμοκρατίασ. Σιμερα, κάτω από τισ αςφυκτικζσ πιζςεισ των νζων ςυνκθκϊν ςτισ διεκνείσ ςχζςεισ, εμφανίηεται περιςςότερο επιτακτικι θ ανάγκθ εκδθμοκρατιςμοφ των δομϊν επαφισ και επικοινωνίασ των πολιτιςμϊν και των λαϊν. Συνεπϊσ θ αναηιτθςθ τρόπων ειρθνικισ ςυνφπαρξθσ και ςυνεργαςίασ όλων των ανκρϊπων αποτελεί το κεντρικό αίτθμα των καιρϊν μασ και γιϋ αυτό βρίςκεται ςτο ςτόχαςτρο κάκε πολιτικισ δραςτθριότθτασ ςε παγκόςμιο επίπεδο. Παράλλθλα όμωσ εκδθλώνεται όλο και πιο ζντονα θ τάςθ ςτουσ ανκρϊπουσ να αναηθτοφν τθν ατομικι και κοινωνικι τουσ ταυτότθτα μζςα ςτα ςτενά όρια τθσ παράδοςθσ και του οικείου πολιτιςμοφ παλεφοντασ κακθμερινά ανάμεςα ςε μια χαώδθ ποικιλία πολιτιςμϊν, τρόπων ηωισ, νοοτροπιϊν και νζων αξιϊν. Αυτόσ ο κακθμερινόσ αγϊνασ εκδθλϊνεται με τθ μορφι μιασ ςθμαντικισ άρνθςθσ τθσ πραγματικότθτασ που τείνει να διαμορφϊνεται πλζον οικουμενικά. Μζςα από αυτζσ τισ αντιφατικζσ τάςεισ των αντιδράςεων ςτα διογκωμζνα προβλιματα τθσ ανκρωπότθτασ διαγράφεται πλζον κακαρά ο κίνδυνοσ να απουςιάςει το άτομο, ο πολίτθσ, θ μεμονωμζνθ ομάδα από τισ διαδικαςίεσ διαμόρφωςθσ και ελζγχου τθσ νζασ πραγματικότθτασ των ςχζςεων. Αυτόσ ο κίνδυνοσ να εξαναγκαςτεί ο αυριανόσ πολίτθσ ςε μια διαρκι ςιωπι και πολιτικι απάκεια επιςθμαίνει τθν ανάγκθ μιασ ανακεϊρθςθσ ςτον προςανατολιςμό τθσ επικοινωνίασ μεταξφ των ανκρϊπων όλου του κόςμου, μιασ μετατόπιςθσ και διεφρυνςθσ των πλαιςίων αναφοράσ ομάδων και ατόμων, μιασ αλλαγισ νοοτροπίασ και ςτάςεων απζναντι ςτθν πολιτιςμικι ποικιλία, ςτθν πολυπολιτιςμικι πραγματικότθτα, ςτθ διαφορά. Η Διαπολιτιςμικι Αγωγι που ξεκίνθςε, ωσ μια προςπάκεια δθμοκρατικϊν κυβερνιςεων και προοδευτικϊν παιδαγωγϊν να εντάξουν τουσ παραπάνω προβλθματιςμοφσ ςτον εκπαιδευτικό ςχεδιαςμό, δε κεωρικθκε ποτζ πανάκεια για όλα τα κοινωνικά προβλιματα. Πολφ λιγότερο κεωρείται μια ακόμθ προςπάκεια

18 εμπλουτιςμοφ διδακτικϊν ςτόχων και μεκόδων που αφοροφν αποκλειςτικά τθν τυπικι εκπαίδευςθ. Η Διαπολιτιςμικι Αγωγι είναι φανερό ότι τείνει να εξελιχκεί ςε μια γενικότερθ ςτάςθ ηωισ, ςε μια αρχι που δίνει άλλθ διάςταςθ ςτο περιεχόμενο τθσ κοινωνικοποίησης και τθσ μάκθςθσ, τθν ανοχι τθσ διαφορετικότθτασ. Τα νεαρά άτομα κάκε κοινωνίασ πρζπει να μάκουν να ανζχονται και να αναγνωρίηουν τον «άλλο», τον «διαφορετικό», με τον οποίο κάποια ςτιγμι ςτθ ηωι τουσ κα χρειαςτεί να ςυνδιαλλαγοφν. Αυτι θ ανοχι κα πρζπει να είναι αποτζλεςμα τθσ κατανόθςθσ του λόγου για τον οποίο ο «άλλοσ» είναι διαφορετικόσ, κζλει και οφείλει να μείνει διαφορετικόσ. Ο μελλοντικόσ πολίτθσ δεν πρζπει να ερμθνεφει τθ διαφορά και τθν ποικιλία πολιτιςμϊν, γλωςςϊν, τρόπων ηωισ ωσ απειλι για τθν ταυτότθτά του και τθν φπαρξι του, αλλά ωσ πολιτιςμικό πλοφτο, εάν κζλει να επικοινωνιςει δθμιουργικά ςτο μζλλον. Σταδιακά οι άνκρωποι κα ςυνειδθτοποιιςουν ότι το να αναγνωρίηουν το δικαίωμα του άλλου να είναι διαφορετικόσ, το να κατανοοφν τθ ςθμαςία που ζχει ο κάκε πολιτιςμόσ για τουσ ανκρϊπουσ ενιςχφει ςτο μζγιςτο βακμό και ουςιαςτικότερα τθ ςυνείδθςθ του οικείου πολιτιςμοφ, τθν προςπάκεια και τα μζςα, για να διατθριςουν τθν πολιτιςμικι τουσ ταυτότθτα και να αντιςτακοφν ςε μια πακθτικι αφομοίωςθ. Ελζνθ Κακακίδου, Βοφλα Παπαγιάννθ, Διαπολιτισμική Αγωγή, εκδ. Ελλθνικά Γράμματα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕΣ 25 Β1. «Τα νεαρά άτομα κάκε κοινωνίασ πρζπει να μάκουν να ανζχονται και να αναγνωρίηουν τον άλλο, τον διαφορετικό». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μία παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 12 Β2. Ποια είναι τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθν πρϊτθ παράγραφο του κειμζνου; ΜΟΝΑΔΕΣ 8 Β3. Να εντοπίςετε, να χαρακτθρίςετε και να αξιολογιςετε τουσ ςυλλογιςμοφσ που υπάρχουν ςτθν τρίτθ παράγραφο του κειμζνου. (Σιμερα, κάτω από τισ αςφυκτικζσ πιζςεισ ). ΜΟΝΑΔΕΣ 5 Β4.Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν:αποτελεςματικά,οικοδομοφνται,επιτακτικι,εκδθλώνεται,χαώδθ,διογκωμζνα, εξαναγκαςτεί, πανάκεια, εμπλουτιςμοφ, ςυνειδθτοποιιςουν. ΜΟΝΑΔΕΣ 10 Γ. Συμμετζχετε ωσ κεντρικόσ ομιλθτισ ςε θμερίδα με κζμα «θ Διαπολιτιςμικι Αγωγι ςτισ πολυπολιτιςμικζσ κοινωνίεσ». Στθν ομιλία ςασ αναφζρεςτε ςτουσ λόγουσ που προκάλεςαν τθ διαμόρφωςθ των πολυπολιτιςμικϊν κοινωνιϊν και ςτον τρόπο με τον οποίο οι άνκρωποι αλλά και θ επίςθμθ πολιτεία πρζπει να αντιμετωπίηει πλζον τθν κατάςταςθ που ζχει διαμορφωκεί. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 40

19 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ Δ ΙΑΓΩΝ ΙΣΜΑ Σ Τ Η ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/11/2015 Εξαφανίηονται ςιγά ςιγά πολφτιμεσ ανκρώπινεσ αξίεσ Εκείνο, που, δυςτυχϊσ, για πολλοφσ λόγουσ δεν ζχουμε ςυνειδθτοποιιςει, είναι θ ανάγκθ για τθν κατάκτθςθ και τθ διατιρθςθ μιασ υψθλισ ποιότθτασ ηωισ. Επειδι μπικαμε αργά ςτον κόςμο τθσ τεχνικισ κι αποκτιςαμε κακυςτερθμζνα ό,τι αγακά αυτόσ εξαςφαλίηει, είναι αναπόφευκτο και δικαιολογθμζνο να πζφτουμε ςε μια ςειρά από ςυγχφςεισ. Η βαςικότερθ ςφγχυςθ είναι ότι πιςτεφουμε ότι το αυτοκίνθτο, θ τθλεόραςθ, οι χίλιεσ δυο θλεκτρικζσ ςυςκευζσ μάσ εξαςφαλίηουν ποιότθτα ηωισ. Τϊρα, που θ δίψα γι' αυτά τα πράγματα ζχει ςε μεγάλο βακμό ικανοποιθκεί κι άρχιςαν να εμφανίηονται ςθμάδια κορεςμοφ, είμαςτε υποχρεωμζνοι ν' ανακεωριςουμε τισ αντιλιψεισ μασ αυτζσ. Τα αντικείμενα, οι επιτεφξεισ τθσ τεχνολογίασ, αποτελοφν προχποκζςεισ για μια ανϊτερθ ποιότθτα ηωισ, όταν και εφόςον χρθςιμοποιοφνται ορκολογικά και προσ τθν κατεφκυνςθ τθσ βελτίωςθσ των όρων ηωισ, ϊςτε να μζνει ςτον άνκρωπο και περιςςότεροσ χρόνοσ και καλφτερθ διάκεςθ, για ν' αςχολθκεί με κάτι ουςιαςτικότερο. Από τθ ςτιγμι όμωσ, που χωρίσ να το καταλαβαίνουμε υποδουλωνόμαςτε ςτ' αντικείμενα κι υπάρχουμε γι' αυτά, θ ηωι μασ φτωχαίνει, δεν πλουτίηει. Καταντάμε να ηοφμε με το άγχοσ τθσ απόκτθςθσ πραγμάτων και φυραίνουν οι ανκρϊπινεσ ςχζςεισ μασ, εξαφανίηονται ςιγά - ςιγά πολφτιμεσ ανκρϊπινεσ αξίεσ, εκφράςεισ και εκδθλϊςεισ, που, αυτζσ και μόνο αυτζσ, δίνουν τθ βάςθ και το κεμζλιο για τθν ανάπτυξθ μιασ ανϊτερθσ ποιότθτασ ηωισ. Ακριβϊσ γι' αυτό ςυμβαίνει ςιμερα, που ζχουμε τόςα και τόςα πράγματα, που μασ ζλειπαν ςτο παρελκόν να πλιττουμε όςο ποτζ, να είμαςτε τόςο αδιάφοροι, τόςο αλλοτριωμζνοι, τόςο αποξενωμζνοι ο ζνασ από τον άλλο. Ακριβϊσ γι' αυτό ςυμβαίνει θ ευθμερία μασ να μθν ςυνοδεφεται με αντίςτοιχθ πνευματικι ανάπτυξθ και ψυχικι ολοκλιρωςθ. Ακριβϊσ γι' αυτό ςυμβαίνει να αποδυναμώνεται και να φκείρεται ό,τι δεν είναι ςτενά ατομικό και κάκε μορφι γνιςιασ και αυκόρμθτθσ ςυλλογικότθτασ ζχει ςχεδόν εξαφανιςτεί. Το χειρότερο όμωσ απ' όλα είναι ότι οι θγεςίεσ και πριν απ' όλα ο κατ' εξοχιν υπεφκυνοσ διαμορφωτισ τθσ δθμόςιασ ηωισ, δθλαδι το κράτοσ, αφινει τα πράγματα να τραβάνε το δρόμο τουσ ςτθν τφχθ, χωρίσ καμιά ςφλλθψθ του μελλοντικοφ, χωρίσ κατευκυντιριο γνϊμονα, χωρίσ αντίλθψθ για τθν πορεία του ζκνουσ. Το κράτοσ, που κα ζπρεπε να αποτελεί τθν ενςάρκωςθ οριςμζνων ςυλλογικϊν ςυμφερόντων και προτεραιοτιτων, δίνει το παράδειγμα

20 φαυλότθτασ, εκμαυλιςμοφ και αςυναρτθςίασ, επιτείνοντασ ζτςι τθ γενικι ακαταςταςία, το απρογραμμάτιςτο και διαλυτικό τθσ ςθμερινισ μασ ηωισ. Μασ δίνει αλικεια ο κόςμοσ αυτόσ των πάμπολλων αντικειμζνων, που αγοράηουμε για μασ ι χαρίηουμε ςτουσ άλλουσ ι χαρίηουν εκείνοι ςε μασ μια πλουςιότερθ αίςκθςθ ηωισ; Γίνεται θ ηωι μασ ανκρωπινότερθ και ουςιαςτικότερθ; Επικοινωνοφμε καλφτερα απ' ό,τι όταν ο βομβαρδιςμόσ των διαφθμίςεων και το μαςτίγιο τθσ ρεκλάμασ δεν είχε φτάςει ςε τζτοιο ςθμείο τελειότθτασ ϊςτε ν' αγωνιοφμε για τθν απόκτθςθ πραγμάτων, που είναι πολφ αμφίβολο αν τα 'χουμε ανάγκθ, αν κα τα χρθςιμοποιιςουμε ποτζ, αν κα μασ δϊςουν μια πρόςκαιρθ ζςτω υλικι ι αιςκθτικι απόλαυςθ; Ζχουμε ποτζ ςκεφτεί μζχρι ποιου ςθμείου ζχουμε πάψει να ελζγχουμε τθ ηωι μασ και να τθ διαμορφϊνουμε ανάλογα με τισ πραγματικζσ ανάγκεσ κι επικυμίεσ μασ; Δεν είναι οι τελευταίεσ αυτζσ που κατευκφνουν τθ ηωι μασ, αλλά θ ανάγκθ του ϊριμου καπιταλιςμοφ να επιβιϊςει, που μασ μεταβάλλει όλο και περιςςότερο ςε καταναλωτικζσ μθχανζσ. Ο πολφτιμοσ χρόνοσ τθσ πεπεραςμζνθσ ηωισ μασ φορτίηεται με το άγχοσ, όχι πάντοτε τθσ επιβίωςθσ, που κι αυτό ζτςι κι αλλιϊσ δεν το 'χουμε ξεπεράςει, αλλά με τθν αγωνία για τθν απόκτθςθ πραγμάτων περικωριακϊν, κακόγουςτων και άχρθςτων. Ξεγελιόμαςτε μζςα ςτο παιχνίδι τθσ «αφκονίασ» και μπαίνουμε ςτο χορό τθσ ςπατάλθσ, όταν ακόμα δεν ζχουμε αντιμετωπίςει κεμελιακζσ αναγκαιότθτεσ τθσ ηωισ μασ. Με τον τρόπο αυτό χάςαμε και τθν αίςκθςθ του βιωμζνου πράγματοσ, που 'ναι «δικό μασ», γιατί το 'χουμε ηιςει, τ' αγαποφμε και κάτι μασ ςυνδζει μαηί του. Η ςιωπι, θ ζλλειψθ επικοινωνίασ απλϊνεται ανάμεςά μασ όλο και περιςςότερο και το κενό που δθμιουργείται προςπακοφμε να το καλφψουμε μ' ζναν ανταγωνιςμό καταναλωτικισ επίδειξθσ κι απλοχεριάσ εκεί όπου πραγματικι αρχοντιά και ουςιαςτικόσ ςεβαςμόσ του άλλου ζχουν πια χακεί. Βαςίλθσ Φίλιασ, Κοινωνιολογικζσ προςεγγίςεισ, εκδ. Σφγχρονθ Εποχι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕΣ 25 Β1. «Τα αντικείμενα, οι επιτεφξεισ τθσ τεχνολογίασ, αποτελοφν προχποκζςεισ για μια ανώτερθ ποιότθτα ηωισ όταν και εφόςον χρθςιμοποιοφνται ορκολογικά». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μία παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 12

21 Β2. Να καταγράψετε, να χαρακτθρίςετε και να αξιολογιςετε τον ςυλλογιςμό που υπάρχει ςτθν πρϊτθ παράγραφο του κειμζνου. ΜΟΝΑΔΕΣ 4 Β3. Ποια είναι τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτισ δφο πρϊτεσ παραγράφουσ του κειμζνου; ΜΟΝΑΔΕΣ 6 Β4. α. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία απ τισ παρακάτω λζξεισ: κατάκτθςθ, ικανοποιθκεί, κορεςμοφ, ανακεωριςουμε, βελτίωςθσ, φτωχαίνει, φυραίνουν, αλλοτριωμζνοι, αποδυναμώνεται, φκείρεται. ΜΟΝΑΔΕΣ 10 β. Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία απ τισ παρακάτω λζξεισ: διατιρθςθ, ευθμερία, αυκόρμθτθσ. ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Γ. Σε άρκρο ςασ που κα δθμοςιευκεί ςτθν ιςτοςελίδα του ςχολείου ςασ επικρίνετε τθν εποχι μασ κεωρϊντασ τθν μεταξφ των άλλων υπεφκυνθ για τθν ζξαρςθ τθσ βίασ ειδικά ςτουσ νζουσ αλλά παράλλθλα υποςτθρίηετε ότι θ βία ζχει διαχρονικζσ αιτίεσ ενϊ ςτθ ςυνζχεια προτείνετε τρόπουσ πρόλθψθσ και περιοριςμοφ τθσ. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕΣ 40

22 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΣΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ ΣΜΗΜΑΣΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/12/2015 Ανθρώπινα δικαιώματα Tα δικαιϊματα του ανκρϊπου, 50 χρόνια μετά τθν Οικουμενικι Διακιρυξι τουσ, βρίςκονται μεν ςτο επίκεντρο τθσ επικαιρότθτασ και του παγκόςμιου ενδιαφζροντοσ, εξακολουκοφν όμωσ να αποτελοφν ςθμείο αμφιλεγόμενο. Ίςωσ ποτζ να μθν υπιρξαν τόςο κεμελιϊδεισ διαφωνίεσ για το περιεχόμενο, τθν αξία, τθν ιςχφ και τθν εμβζλεια των δικαιωμάτων του ανκρϊπου όςο τισ δφο τελευταίεσ δεκαετίεσ του «αιϊνα των δικαιωμάτων του ανκρϊπου». Ενϊ θ Οικουμενικι Διακιρυξθ του 1948 χαρακτθρίηει ςτο προοίμιό τθσ τα δικαιϊματα του ανκρϊπου ωσ «το κοινό ιδανικό, ςτο οποίο πρζπει να κατατείνουν όλοι οι λαοί και τα ζκνθ», ςιμερα είναι ακριβϊσ αυτι θ οικουμενικι διάςταςθ που αποτελεί ςθμείο ζντονθσ αμφιςβιτθςθσ, κυρίωσ εκ μζρουσ των μθ δυτικϊν λαϊν και πολιτιςμϊν. Tα δικαιϊματα του ανκρϊπου κεωροφνται ωσ μια κακαρά δυτικι ιδζα περί δικαίου, ενϊ θ υποτικζμενθ οικουμενικότθτά τουσ χαρακτθρίηεται ωσ κενι ρθτορεία, αλλά και ωσ ακραία ζκφραςθ τθσ προςπάκειασ εκδυτικιςμοφ του μθ δυτικοφ κόςμου. Iςχυρίηονται ότι τα δικαιϊματα του ανκρϊπου δεν είναι δυνατόν να ζχουν οικουμενικι ιςχφ, αφοφ προχποκζτουν μια πολφ ςυγκεκριμζνθ και ςτενι εικόνα του ανκρϊπου: το «άτομο» του δυτικοφ πολιτιςμοφ. Γι αυτό θ υποςτιριξθ τθσ οικουμενικότθτάσ τουσ ιςοδυναμεί με ζλλειψθ ςεβαςμοφ απζναντι ςτισ ιδιαιτερότθτεσ και τισ παραδόςεισ των άλλων λαϊν και πολιτιςμϊν. Kαταρχιν, βζβαια, κατανοεί κανείσ τισ ανθςυχίεσ αυτζσ και τθ δυςπιςτία των μθ δυτικϊν λαϊν προσ τουσ δϊρα φζροντασ δυτικοφσ, αφοφ τα δικαιϊματα του ανκρϊπου μποροφν να λειτουργιςουν και ςυχνά λειτοφργθςαν ωσ Δοφρειοσ Ίπποσ τθσ Δφςθσ για εξαςφάλιςθ μεγαλφτερθσ πολιτικισ και οικονομικισ επιρροισ και κάλυπταν με ανκρωπιςτικό μανδφα κυριαρχικζσ τάςεισ. Όμωσ: α) Ενϊ θ δυτικι προζλευςθ των δικαιωμάτων του ανκρϊπου είναι αδφνατον να αμφιςβθτθκεί, αυτά όχι μόνον δεν αποτζλεςαν και δεν αποτελοφν αυτονόθτθ ζκφραςθ δυτικϊν αξιϊν, αλλά είναι πολφ περιςςότερο μια απάντθςθ ςε βακείσ κλονιςμοφσ τθσ Δφςθσ και ςθματοδοτοφν τα μεγάλα ριγματα του μοντζρνου κόςμου. β) H οικουμενικι αξίωςθ των δικαιωμάτων του ανκρϊπου όχι μόνον δεν ςυνιςτά απειλι κατά τθσ πολιτιςμικισ ιδιαιτερότθτασ και τθσ παραδοςιακισ ταυτότθτασ των λαϊν, αλλά αντικζτωσ διαςφαλίηει τθν ποικιλία πολιτιςμικισ ζκφραςθσ ςτο πλαίςιο τθσ πολυκεντρικισ και πολυπολιτιςμικισ ενιαίασ ανκρωπότθτασ και τθν ειρθνικι ςυνφπαρξθ και ανοιχτοςφνθ των διαφορετικϊν πολιτιςμϊν. Eίναι ολζκριο λοιπόν να πιςτεφουμε ότι τα δικαιϊματα του ανκρϊπου ςτρζφονται πρωτίςτωσ κατά τθσ παράδοςθσ και να τα ταυτίηουμε με ζναν επιφανειακό προοδευτιςμό. Tα δικαιϊματα του ανκρϊπου δεν απορρίπτουν τθν παράδοςθ κακεαυτι, αλλά τισ ετερονομίεσ και τισ αλλοτριϊςεισ που τυχόν ςυνεπάγεται. Mε ακόμθ μεγαλφτερθ ζμφαςθ ςτρζφονται κατά των απειλθτικϊν για τθν ανκρϊπινθ αξιοπρζπεια τάςεων του ςφγχρονου πολιτιςμοφ. Πάντωσ, τα δικαιϊματα του ανκρϊπου ςτθν ορκι ερμθνεία τουσ είναι το αντίκετο του πολιτιςμικοφ ιμπεριαλιςμοφ. γ) H κριτικι ςτθ δυτικι αφετθρία των δικαιωμάτων του ανκρϊπου είναι δυνατόν να λειτουργεί ωσ προςπάκεια ςυγκάλυψθσ των καταπατιςεων βαςικϊν ελευκεριϊν ςε μθ δυτικζσ κοινωνίεσ. Eίναι όμωσ κετικό το γεγονόσ ότι θ αμφιςβιτθςθ τθσ οικουμενικότθτασ των δικαιωμάτων του ανκρϊπου δεν ζχει ωσ αποτζλεςμα τθν παραίτθςθ από τθν επίκλθςι

23 τουσ. Προφανϊσ, ζχουν εγχαραχκεί ςτθ μνιμθ και ςτθ ςυνείδθςθ των ατόμων και των λαϊν ωσ ςφμβολο του αγϊνα για ελευκερία και δικαιοςφνθ και αποτελοφν κεντρικι διάςταςθ τθσ πολιτικισ ηωισ ςε παγκόςμιο επίπεδο, μια πραγματικότθτα τθν οποία και οι αμφιςβθτίεσ να μθ κζλουν ι να μθ μποροφν να αγνοιςουν. Eξάλλου, θ επίκλθςθ των δικαιωμάτων του ανκρϊπου μπορεί να ερμθνευτεί ωσ απόρριψθ τθσ κζςθσ ότι αυτά αποτελοφν αποκλειςτικό προνόμιο του δυτικοφ ανκρϊπου. Tα δικαιϊματα του ανκρϊπου, τα οποία αποτελοφν τθν πιο καίρια ζκφραςθ του ανκρωπιςμοφ ςτθν εποχι μασ, που όμωσ παρά τισ προόδουσ που ζχουν ςυντελεςκεί ςτο πεδίο τθσ κατοχφρωςθσ και του ςεβαςμοφ τουσ, παραμζνουν αίτθμα και χρζοσ παρά εξαςφαλιςμζνθ πραγματικότθτα, κα είναι και ςτο μζλλον μια πρόκλθςθ απζναντι ςτθν οποία δεν κα μποροφμε να μείνουμε αδιάφοροι. Πράγματι, είναι πολφ δφςκολο να φανταςτοφμε μια παγκόςμια κοινωνία, τα ανκρωπιςτικά κριτιρια τθσ οποίασ δεν κα περιελάμβαναν τα δικαιϊματα του ανκρϊπου, που ςτθ νζα χιλιετία καλοφνται να παίξουν κακοριςτικό ρόλο ι αντίβαρο ςτο μθδενιςτικό φανατιςμό τθσ «ςχετικοκρατίασ» και ςτον καταςτροφικό «φανατιςμό τθσ ιδιαιτερότθτασ» που απορρίπτουν τον «πολιτιςμό τθσ ανκρωπότθτασ». Kαλοφνται να λειτουργιςουν ωσ κεμελιωτισ τθσ ειρθνικισ ςυμβίωςθσ των ατόμων, των λαϊν και των πολιτιςμϊν, ωσ κεντρικζσ αξίεσ μιασ ανοικτισ οικουμενικότθτασ. Κ. Δελθκωςταντισ, εφθμερίδα Η Κακθμερινι, ΕΡΩΣΗΕΙ Α. Να γράψετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε λζξεισ. ΜΟΝΑΔΕ 25 Β1. «Σα δικαιώματα του ανθρώπου [ ] παραμζνουν αίτημα και χρζοσ παρά εξαςφαλιςμζνη πραγματικότητα». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μια παράγραφο λζξεων. ΜΟΝΑΔΕ 12 Β2. Να εντοπίςετε τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθ δεφτερθ και τρίτθ παράγραφο του κειμζνου (Ιςχυρίηονται ότι...όμωσ:) ΜΟΝΑΔΕ 8 Β3. α. Να χαρακτθρίςετε τθ ςφνδεςθ των προτάςεων ςτθν πρϊτθ περίοδο τθσ πζμπτθσ παραγράφου (Η οικουμενικι αξίωςθ διαφορετικϊν πολιτιςμϊν) και να αιτιολογιςετε τθν επιλογι του πομποφ. ΜΟΝΑΔΕ 5 Β3.β. «Τα δικαιϊματα του ανκρϊπου κεωροφνται μια κακαρά δυτικι ιδζα περί δικαίου, ενϊ θ υποτικζμενθ οικουμενικότθτά τουσ χαρακτθρίηεται ωσ κενι ρθτορεία». Να χαρακτθρίςετε τθ ςφνταξθ (ενεργθτικι/πακθτικι) ςτο απόςπαςμα και να τθ μετατρζψετε ςτθν αντίςτροφι τθσ. ΜΟΝΑΔΕ 5 Β4. Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία απ τισ παρακάτω λζξεισ που είναι τονιςμζνεσ ςτο κείμενο: επίκεντρο, αμφιλεγόμενο, κεμελιϊδεισ, προοίμιο, αμφιςβιτθςθσ. ΜΟΝΑΔΕ 5 Γ. Σε κείμενο που κα δθμοςιεφςετε ςτο ιςτολόγιο του ςχολείου ςασ να εξθγιςετε για ποιουσ λόγουσ ζχει χακεί ςιμερα ο ςεβαςμόσ από τισ διαπροςωπικζσ ςχζςεισ και να προτείνετε τρόπουσ καλλιζργειάσ του από το ςχολείο. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ λζξεων. ΜΟΝΑΔΕ 40