OÈ ÛÎÔappleÔ ÙË È µ ıô ÚÔÛ ÁÁÈÛË

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "OÈ ÛÎÔappleÔ ÙË È µ ıô ÚÔÛ ÁÁÈÛË"

Transcript

1 158 πώς γίνονται παρ µοιες καλλιτεχνικές δραστηρι τητες και στον πραγ- µατικ κ σµο. Οι οικογένειες ενθαρρ νονται να φέρνουν στο σχολείο έργα Τέχνης απ το σπίτι, κυρίως εάν αυτά τα έργα σχετίζονται µε τις δραστηρι τητες κάποιου γονιο ή εάν πρ κειται για πράγµατα που έχουν σχέση µε την ιστορία και το πολιτισµικ υπ βαθρο της οικογένειας. Οι δάσκαλοι και οι γονείς συνοδε ουν τα παιδιά στις εκπαιδευτικές επισκέψεις τους σε εργαστήρια καλλιτεχνών, µουσεία και πινακοθήκες. Εφιστο ν την προσοχή των παιδιών σε καλλιτέχνες και εκθέµατα, η θε- µατολ για των οποίων έχει άµεση σχέση µε τις εξερευνήσεις των παιδιών µέσα στη σχολική τάξη. Με τον τρ πο αυτ ν, η Εις Βάθος Προσέγγιση εκµεταλλε εται το ευρ τερο περιβάλλον ως µέσο εµπλουτισµο της ενασχ λησης των παιδιών µε τον κ σµο της Τέχνης. OÈ ÛÎÔappleÔ ÙË È µ ıô ÚÔÛ ÁÁÈÛË H EΙΣ ΒΑΘΟΣ Προσέγγιση είναι µε τέτοιο τρ πο σχεδιασµένη, ώστε να προάγει τις γνώσεις, τη δηµιουργική επιδεξι τητα και την αναπαραστατική ικαν τητα των παιδιών. Για να ισχ ουν οι προϋποθέσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω, θα πρέπει να ληφθο ν υπ ψη οι παρακάτω σκοποί προκειµένου να προσφερθο ν στα µικρά παιδιά εικαστικές εµπειρίες. ñ È ıô Ì ıëûë ÁÈ ÙÔ Ì ÛÔ. πως υποδηλώνεται και απ τον τίτλο, ο πρώτος αντικειµενικ ς σκοπ ς της Εις Βάθος Προσέγγισης είναι να επιτραπεί στα παιδιά να αποκτήσουν εµπεριστατωµένες και άµεσες γνώσεις για κάθε εικαστικ µέσο. Αυτή η στενή σχέση αναπτ σσεται µέσω του διαρκο ς πειραµατισµο, χάρη στον οποίο αποκαλ πτονται σταδιακά στα παιδιά οι ιδι τητες του µέσου και οι παραστατικές του δυνατ τητες. Μ νο αφο αποκτήσουν αυτή την εξοικείωση µπορο ν τα παιδιά να εφαρµ σουν τις εµπειρίες τους στη δηµιουργία και την εκτίµηση καλλιτεχνικο έργου. Ενώ τα παιδιά εξερευνο ν εις βάθος το κάθε µέσο, δηµιουργο ν διαρκώς κάτι µε τα υλικά και τα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους. Οι ενήλικες δεν επικεντρώνουν την προσοχή τους στο τελικ αποτέλεσµα αυτ καθεαυτ, ωστ σο, είναι αναπ φευκτο να αντιληφθο ν τα παιδιά το φυσικ αποτέλεσµα των µετασχηµατισµών του υλικο. Αυτ ισχ ει ακ µα και στην περίπτωση που τηρείται προσανατολισµ ς προς τη διαδικασία. Η παραγωγή πρέπει να παραµείνει βασικ στοιχείο της Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης. Στον πυρήνα κάθε διαδικασίας πρέπει να βρίσκεται η ικαν τητα χειρισµο, χρήσης και µετασχηµατισµο των διαφ ρων καλλι-

2 Η Εις Βάθος προσέγγιση στην Τέχνη 159 È ÙÔ ÎÔÚÈÙÛ ÎÈ Ùfi ÂÈ ÛËÌ Û ÙfiÛÔ Ë È ÈÎ Û ÙË ˆÁÚ ÊÈÎ Ì ٠applefi È ÙË fiûô Î È ÙÔ ÙÂÏÈÎfi appleôù ÏÂÛÌ. τεχνικών συµβολικών συστηµάτων η σκέψη κατά την ενασχ ληση µε τα υλικά του κάθε καλλιτεχνικο µέσου. Οι διαδικασίες αυτές µπορο ν να προκ ψουν µ νο εάν η καλλιτεχνική δηµιουργία παραµείνει ο ακρογωνιαίος λίθος κάθε παιδαγωγικής προσπάθειας (Gardner 1988: 164). ñ Ó appleù ÍË ÙË Ê ÓÙ Û Î È ÙˆÓ ËÌÈÔ ÚÁÈÎÒÓ ÈÎ ÓÔÙ ÙˆÓ. σον αφορά στους καλλιτέχνες, το παιχνίδι αποτελεί σηµαντικ κοµµάτι της δουλειάς τους. Οι καλλιτέχνες παίζουν µε τη φαντασία τους, εξερευνο ν φαντασιώσεις, νειρα και εικ νες. οκιµάζουν νέους τρ πους διάταξης γνωστών και άγνωστων υλικών. σον αφορά στα παιδιά, το παιχνίδι είναι συνυφασµένο µε την τέχνη, αντικατοπτρίζει τον κ σµο και τα ενδιαφέροντά τους (Szekely: 1991). Το παιχνίδι και ο πειραµατισµ ς µε τα καλλιτεχνικά υλικά µπορεί να οδηγήσουν τα παιδιά σε απρ σµενες και ασυνήθιστες εικαστικές εµπειρίες. ταν τα παιδιά έχουν το χρ νο που τους χρειάζεται για να κάνουν συνδέσεις ανάµεσα στις ενέργειές τους και τα υλικά, τ τε αποκτο ν µεγάλη ευχέρεια και ευελιξία στο έργο τους. Σ ένα καλλιτεχνικά εµπλουτισµένο περιβάλλον, τα παιδιά επιδεικν ουν αυθορ- µητισµ και πρωτοτυπία ιδεών. Τα χαρακτηριστικά αυτά δεν µπορο ν να καλλιεργηθο ν σε περιβάλλον, που τα υλικά και η µεθοδολογία αλλάζουν διαρκώς.

3 160 ñ ÌÌÂÙÔ fiïˆó ÙˆÓ ÈÛı ÛˆÓ. Οι δραστηρι τητες θα πρέπει να δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να χρησιµοποιο ν λες τις αισθήσεις τους καθώς και τη ν ησή τους για την επίτευξη κάποιου σκοπο, για την επίλυση κάποιου προβλήµατος ή για την ε ρεση µιας λ σης (Eisner: 1987). Η Εις Βάθος Προσέγγιση ενθαρρ νει τα παιδιά να αντιληφθο ν τον κ σµο υπ πολλαπλά πρίσµατα χάρη στην έκθεση τους σ ένα ευρ τερο οπτικ και απτικ περιβάλλον. Τα παιδιά αποκτο ν καινο ργιες γνώσεις µέσα απ την αντίληψη και το σώµα τους και στη συνέχεια εφαρµ ζουν τις εµπειρίες αυτές στις δηµιουργικές τους επιδιώξεις. Μέσω της κινητοποίησης λων των αισθήσεων κατά την εξερε νηση των καλλιτεχνικών υλικών, το πρ γραµµα «αναπτ σσει και προάγει την αντίληψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των υλικών και [αναπτ σσει] την οπτική και απτική αντίληψη» (Linderman & Herberholz 1979: 11). ñ Ó ÂÛË Ì ÏÏ appleâ Ì ıëûë. Εκτ ς απ την ανάπτυξη αισθητικών ικανοτήτων, η Εις Βάθος Προσέγγιση αποσκοπεί να προάγει την κινητική, συναισθηµατική, αντιληπτική, γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Καθώς τα παιδιά αντιλαµβάνονται και νιώθουν τις εικαστικές σχέσεις συνδέουν την Τέχνη µε άλλα πεδία µάθησης. Για παράδειγµα, η εξερε νηση των εικαστικών τεχνών µπορεί να προάγει τις δεξι τητες σε πεδία πως είναι η γλώσσα, η ανάγνωση και η γραφή, οι αριθµοί και τα µαθηµατικά, οι χωρικές σχέσεις καθώς και η σωµατική και κινητική ανάπτυξη. ñ apple Ï ÛË appleúô ÏËÌ ÙˆÓ. Η Τέχνη είναι ένας τρ πος επίλυσης προβληµάτων και εικαστικής αναπαράστασης των λ σεων. Τα παιδιά µπορεί να ανακαλ ψουν ή να θέσουν τα δικά τους προβλήµατα καθώς δουλε ουν à ÚË ÛÙËÓ Ó ÌÂÈÍË ÙË ÌË Ù apple È È ÂÍ ÛÎÔ Ó ÙÔ Ì ÙÔ Î È Ì ı ÓÔ Ó ÁÈ ÙË Ì - ÙÚËÛË.

4 Η Εις Βάθος προσέγγιση στην Τέχνη 161 µε τα υλικά οι ενήλικες µπορο ν επίσης να θέσουν προβλήµατα που απορρέουν απ τα ενδιαφέροντα και τους πειραµατισµο ς των παιδιών. Γι αυτ ακριβώς, πως υποστηρίζει o Eisner, «δεν περιµένουµε τα παιδιά να µάθουν απλώς και µ νο µε το να τους παρέχουµε καλλιτεχνικά υλικά που τα χειρίζονται, αλλά τους παρέχουµε υποστηρικτική και εµψυχωτική διδασκαλία που καθοδηγεί τη µάθηση» (Eisner 1987: 15). Σ µφωνα µε την Εις Βάθος Προσέγγιση, ο χαρακτήρας των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων επικεντρώνεται σε προβλήµατα. Οι ενήλικες θέτουν ερωτήµατα επίλυσης προβληµάτων για να παρουσιάσουν ή να επεκτείνουν δραστηρι τητες. Για παράδειγµα, µπορο ν να θέσουν τα ακ λουθα προβλήµατα: Πώς µπορο µε να αλλάξουµε το χρώµα του χαρτιο ; Γιατί πιστε ετε πως αυτ το κ κκινο είναι πιο ανοιχτ χρωµο απ εκείνο εκεί; Τι χρώµα θα κάνατε τα µάτια για να δείξετε τι αυτ ς ο άνθρωπος είναι θυµωµένος; Τι χρώµα έχει η ανάσα σας; Πώς µπορο µε να στερεώσουµε ρθιο αυτ το χαρτί; Πώς µεταβάλλεται το χρώµα στα ση- µεία που πέφτει το φως του ήλιου; Πώς µεταβάλλεται το χρώµα στα ση- µεία που πέφτει το φως του φακο ; Πέστε µου τι βλέπετε ταν κοιτάτε προσεχτικά το φ λλο (ξ λο, πέταλο, τρεχο µενο νερ, βράχος, πέτρα, κορµ δέντρου, φασµα, χαρτί, γράµµατα στη σελίδα κ.ο.κ.). Ποιος θα βρει το µεγαλ τερο φ λλο (µικρ τερο φ λλο, κ κκινο φ λλο, χρυσ φ λλο, φ λλο µε πολλά σχέδια και χρώµατα, φρέσκο φ λλο, µαραµένο φ λ- Ò Ó Î ÓÔ ÌÂ ÙÔ ÙÔ ÙÔ Ô Ó ÛÙ ıô Ó fiúıèôè; ÿûˆ Ó ÙÔ ÎÚ Ù Ûˆ ÂÁÒ ÎÈ ÂÛ appleè ÛÂÈ ÙÈ ÎÚÂ Ì...

5 162 λο κ.ο.κ.); Ας παρακολουθήσουµε τους σχηµατισµο ς των σταγ νων της βροχής στο παράθυρο! Αυτή η προσέγγιση εξερε νησης των καλλιτεχνικών υλικών µέσω της επίλυσης προβληµάτων βοηθάει τα µικρά παιδιά «να γίνουν ευέλικτα άτοµα, γεµάτα αυτοπεποίθηση µέσω της αφήγησης και της διατ πωσης των ιδεών τους σε εικαστική γλώσσα» (Linderman & Herberholz 1979: 11). ñ Ó appleù ÍË ÙË ÛÙÔ ÛÙÈÎ È ıâûë. Ο στοχασµ ς και η ανάκληση βοηθο ν στον εµπλουτισµ των συναισθηµάτων και των σκέψεων των παιδιών σχετικά µε την Τέχνη. Εποµένως, η ανάπτυξη αυτής της στοχαστικής διάθεσης αποτελεί βασικ κοµµάτι εν ς εις βάθος προγράµµατος Εικαστικής Αγωγής. «Ο στοχασµ ς συνεπάγεται τη σκέψη για τη διαδικασία της καλλιτεχνικής δηµιουργίας και για το τελικ αποτέλεσµα. Η ικαν τητα να στοχάζεται κανείς τους στ χους, τις αποφάσεις, τις λ σεις καθώς και τις επιρροές του έργου των άλλων στο δικ του έργο φαίνεται να αποτελεί βασικ τατο στοιχείο που πρέπει να καλλιεργείται στο πλαίσιο οποιασδήποτε καλλιτεχνικής προσπάθειας» (Rosenblatt & Winner 1988: 10). πως εξετάσαµε σε προηγο µενες εν τητες, µπορεί κανείς να θεωρήσει τι η Τέχνη έχει δ ο συστατικά: τη σκέψη κατά την ενασχ ληση µε την Τέχνη (δηµιουργώντας Τέχνη) και τη σκέψη για την Τέχνη (Παρατηρώντας Τέχνη). Η Εις Βάθος Προσέγγιση ενθαρρ νει τα παιδιά να στοχάζονται κατά τη διάρκεια και των δ ο δραστηριοτήτων. ταν τα παιδιά στοχάζονται κατά τη διάρκεια των εξερευνήσεών τους ή ανακαλο ν αυτές τις δραστηρι τητες στη µνήµη τους αργ τερα, συνδέουν λέξεις και apple È È ÂappleÈÛÎ appleùô- ÓÙ È ÙÔÓ ÚÙÔappleÔÈfi ÙË appleâúèô ÙÔ ÁÈ Ó Ô Ó appleò Á ÓÂÙ È Ë ÌÂ - ÍË ÙË ÌË ÛÂ ÌÂÁ - ÏÂ fiûâè.

6 Η Εις Βάθος προσέγγιση στην Τέχνη 163 έννοιες µε την εικαστική τους σκέψη. Οµοίως, ταν τα παιδιά εξετάζουν το δικ τους έργο, το καλλιτεχνικ έργο των άλλων, είτε συµµαθητών είτε καλλιτεχνών, στοχάζονται τις προθέσεις του εκάστοτε καλλιτεχνικο δη- µιουργο. Κατ πιν, τα παιδιά ενσωµατώνουν την επίγνωση αυτή στις προσωπικές τους σκ πιµες αλληλεπιδράσεις µε τα υλικά ή στις µεταγενέστερες παρατηρήσεις έργων Τέχνης. ñ ËÌÈÔ ÚÁ Âapple Ê ÌÂ ÙËÓ apple Ú Ô Û ÓË ÛÙËÓ ÎÔÈÓfiÙËÙ Î È ÛÙÔ appleôïè- ÙÈÛÌÈÎfi appleï ÛÈÔ. Μέσω της επικέντρωσης στα καλλιτεχνικά έργα που υπάρχουν στο σπίτι και στην κοιν τητα των παιδιών, το πρ γραµµα εµπλουτίζει την πολιτισµική αίσθηση των µικρών παιδιών µε απτ τρ πο. Τα παιδιά επισκέπτονται πινακοθήκες, µουσεία και εργαστήρια καλλιτεχνών και οποιοδήποτε χώρο παρουσιάζει εικαστικ ενδιαφέρον προκειµένου να βιώσουν τα έργα Τέχνης και τη δηµιουργική διαδικασία απ πρώτο χέρι. Αυτ το άνοιγµα προς την κοιν τητα δεν γίνεται µε αποσπασµατικ και τυχαίο τρ πο. Αποτελεί µάλλον οργανική απ ρροια των εξερευνήσεων των παιδιών µε τα υλικά και του αναδυ µενου ενδιαφέροντ ς τους για τα καλλιτεχνικά προϊ ντα και τις καλλιτεχνικές τεχνικές. «Το πάντρεµα της δηµιουργικής πράξης µε την παρατήρηση και το στοχασµ δηµιουργεί έναν ευαισθητοποιηµένο δηµιουργ -θεατή που αντιλαµβάνεται και ανταποκρίνεται στην ποι τητα των µορφών. Εν τω µεταξ, [ο θεατής] αποκτά γνώσεις για τις κοινωνικο-πολιτισµικές παραµέτρους του παρατηρο µενου έργου» (Τρίµη 2001). ñ Ó appleù ÍË ÈÛıËÙÈÎ ÎÚ ÛË. Μέσω του στοχασµο των προσωπικών τους εµπειριών και της παρατήρησης του έργου τους και των έργων των άλλων, τα παιδιά αρχίζουν να αναπτ σσουν και να εσωτερικε ουν αισθητικές αρχές. Η Εις Βάθος Προσέγγιση της Τέχνης «καθοδηγεί την αισθητική κρίση του παιδιο σε σχέση µε το περιβάλλον του και εµπλουτίζει την αίσθηση του περιβάλλοντος αυτο µέσω σχετικών δραστηριοτήτων που λαµβάνουν χώρα σε πραγµατικές καταστάσεις» (Linderman & Herberholz 1979: 17). πως περιγράψαµε στο Τρίτο Κεφάλαιο, η αισθητική κρίση έχει ως αφετηρία τις προτιµήσεις του παιδιο για συγκεκριµένες ιδι τητες της Τέχνης (για παράδειγµα, χρώµα ή θεµατολογία). Μέσω των προσωπικών τους επαναλαµβαν µενων εξερευνήσεων µε τα υλικά και τα εργαλεία, τα µικρά παιδιά αρχίζουν να αναπτ σσουν επιπλέον κάποια ευαισθησία απέναντι στις τεχνικές και την καλλιτεχνική πρ θεση. Στα τυπικά προγράµµατα, τα οποία επιτρέπουν µ νο την επιφανειακή έκθεση των παιδιών στα καλλιτεχνικά υλικά, τα παιδιά δεν αποκτο ν ποτέ αυτή την εκτίµηση για το ε ρος και την εν δυνάµει λεπτ τητα οποιουδήποτε µέσου. Αντιθέτως, η Εις Βάθος Προσέγγιση επιτρέπει στα παιδιά να αναπτ ξουν αισθητικές αρχές και προτιµήσεις µέσω της ενεργο ς και προσωπικής τους εµπλοκής µε την Τέχνη και τους καλλιτέχνες.

7 164 Ú ÁÔÓÙ appleô appleú appleâè Ó Ï Ì ÓÔÓÙ È applefi Ë Î Ù ÙËÓ ÂÊ ÚÌÔÁ ÙË È µ ıô ÚÔÛ ÁÁÈÛË Π ΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ να εφαρµοστεί η Εις Βάθος Προσέγγιση της Τέχνης για τα µικρά παιδιά, πρέπει να ληφθο ν υπ ψη αρκετοί παράγοντες. Στους παράγοντες αυτο ς συγκαταλέγονται οι εξής: ο χωρ τοπος (ο χώρος εκλαµβάνεται στην ευρεία του έννοια ως εσωτερικ και εξωτερικ περιβάλλον), ο ρ λος του δασκάλου (οργάνωση και επίδειξη, παρατήρηση, υποκίνηση του ενδιαφέροντος και υποστήριξη), ο χρ νος (ευέλικτος, µεγάλο χρονικ διάστηµα για εξερε νηση, εµπλουτισµ, παραγωγή και στοχασµ ) και τα υλικά (ποσ τητα, ποικιλία και ιδι τητες). Τα απαραίτητα χαρακτηριστικά και οι αναγκαίες προϋποθέσεις που σχετίζονται µε καθέναν απ τους παράγοντες αυτο ς εξετάζονται παρακάτω. ÈÚfiÙÔappleÔ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟΣ παράγοντας στα προγράµµατα της Εις Βάθος Προσέγγισης είναι ο χώρος (τ πος-τοπίο στο εξής χωρ τοπος). Στην Εις Βάθος Προσέγγιση το σχολείο αντιµετωπίζεται ως το κέντρο µιας γειτονιάς. Η τάξη δεν περιορίζεται ανάµεσα στους τέσσερις τοίχους, αλλά επεκτείνεται πέρα απ τους κτιριακο ς περιορισµο ς. Τα παιδιά συνεχίζουν τη διαδικασία µάθησης στην αυλή, στη γειτονιά και µέσω επισκέψεων σε αυθεντικο ς χώρους (µαγαζιά, δάσος κ.ά.). È Ó Ú ÛÔ Ó ÙÈ ÚÂ Ó ÙÔ, Ù apple È È ÛÎ Ô Ó. Ó ÌÂÈÁÓ Ô Ó Î È appleï ıô Ó appleëïfi ÛÙËÓ Ï ÙÔ Û Ô- ÏÂ Ô ÙÔ.

8 Η Εις Βάθος προσέγγιση στην Τέχνη 165 Ξεκινώντας απ την αίθουσά µας, απ τον εσωτερικ µας χώρο και απ µέσα προς τα έξω (η τάξη, το εργαστήρι, η αυλή του σχολείου, το κτίριο, η περιοχή), µπορο µε να επεκταθο µε και εκτ ς σχολικής τάξης και να εξερευνήσουµε,τι περιβάλλει το σχολείο. Πιο συγκεκριµένα, ως χωρ τοπος ορίζονται τα εξής: η τάξη, το σχολείο, η αυλή του σχολείου, η περιοχή, ο τ πος, το τοπίο, η γειτνίαση µε χώρους που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για εξερε νηση και γνωριµία πως εργαστήρια καλλιτεχνών, εκθέσεις, µνηµεία, µουσεία, καταστήµατα, ζωολογικ ς κήπος, πάρκο, βουν, θάλασσα κ.ο.κ. Σε,τι αφορά στον εσωτερικ χώρο, η τάξη διαµορφώνεται µε τέτοιον τρ πο, ώστε τα παιδιά να µπορο ν να εργαστο ν οπουδήποτε θέλουν (µέσα ή έξω απ το νηπιαγωγείο, σε διαφορετικές επιφάνειες ή θέσεις). Οι συνθήκες που πρέπει να επικρατο ν απαραίτητα µέσα στη σχολική τάξη, προκει- µένου να εφαρµοστεί η Εις Βάθος Προσέγγιση, είναι ανάλογες µε τα χαρακτηριστικά του µαθησιακο περιβάλλοντος, τα οποία υποστηρίζει η προσέγγιση High/ Scope της Τέχνης (βλ. Κεφάλαιο 4). Οι βασικοί παράγοντες που πρέπει να λαµβάνονται υπ ψη είναι οι εξής: ñ ιαρρ θµιση του χώρου. Αρχικά παρατηρώ και εξερευνώ το χώρο του Νηπιαγωγείου για να λάβω υπ ψη µου λες τις συνθήκες διαµ ρφωσης της εργασίας των παιδιών. Πιο συγκεκριµένα, θα πρέπει να καταγράψω µια σειρά απ παράγοντες τους οποίους θα συνυπολογίσω στο σχεδιασµ του προγράµµατος. Παρακάτω παρατίθεται µια ενδεικτική λίστα απ αυτά που θα πρέπει να ελέγξω: 1. Πώς είναι η αίθουσα του Νηπιαγωγείου, παρατηρώ: α) Το µέγεθος της αίθουσας (µικρή, µεγάλη). β) Ο εσωτερικ ς χώρος (πώς είναι: γεµάτος, άδειος, µε πολλά αντικείµενα, ψηλοτάβανος, χαµηλοτάβανος, φωτειν ς, σκοτειν ς, έχει γωνιές, επιτρέπει την κίνηση των παιδιών γ ρω απ τα αντικείµενα, µπορο ν τα παιδιά να κινο νται ελε θερα, να τρέχουν, να κρ βονται σε κρυψώνες). Τα υλικά που περιέχει (ξ λα, το βλα, πλαστικ, γυαλί, γυάλινες ή ξ λινες επιφάνειες). Πώς είναι βαµµένος (χρώµατα). Η διαµ ρφωση των επίπλων (πολλά, λίγα). Αν γειτνιάζει µε εσωτερική αυλή ή αν έχει πρ σβαση σε κάποιο εσωτερικ ελε θερο χώρο. γ) Ο φωτισµ ς (απ πο και π σο φωτίζεται). δ) Τα παράθυρα. Πο είναι τοποθετηµένα. Τι βλέπω απ τα παράθυρα (διαφηµίσεις, κτίρια, πολυκατοικίες, πράσινο, θάλασσα, αυτοκίνητα, τοίχο, µαγαζιά). ε) Η βρ ση (π σο κοντά ή µακριά είναι). Για παράδειγµα, αν δεν υπάρχει άµεση πρ σβαση σε νερ θα πρέπει να βρω τρ πους µεταφοράς του νερο απ την αυλή στην αίθουσα ή µπορώ να αποφασίσω να δουλέψω στην αυλή, αν ευνοο ν οι καιρικές συνθήκες.

9 Τρ ποι εργασίας: παρατηρώ και αποφασίζω: α) Πο θα τοποθετήσω τις εργασίες των παιδιών για να είναι ε κολα θεατές. β) Αν ο χώρος προσφέρεται για να κάνουν τα παιδιά µεγάλα έργα, µεγάλες κατασκευές. ñ ιαθέσιµος χώρος στο πάτωµα, στα τραπέζια, στους τοίχους και στο ταβάνι, καθώς και η δυνατ τητα επέκτασης των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων στο προα λιο. ñ Οργάνωση του χώρου µε τέτοιο τρ πο, ώστε να υπάρχει δυνατ τητα για ατοµικές και οµαδικές δραστηρι τητες καθώς και για εργασία σε διαφορετικές θέσεις: α) τα παιδιά να µπορο ν να δουλε ουν καθιστά, ρθια, ξαπλωµένα, β) να εργάζονται µε µεγάλες ή µικρές επιφάνειες χαρτιο. ñ Πρ σβαση σε νερ πως νεροχ τες, νιπτήρες, δοχεία και λάστιχα µέσα και έξω απ τη σχολική τάξη. ñ Φως και δια γεια, συµπεριλαµβανοµένης της ποσ τητας, της εστίας και της µεταβλητ τητας του φυσικο και τεχνητο φωτ ς. ñ Παραλλαγές στις επιφάνειες εργασίας, πως προσανατολισµ ς (οριζ ντια τραπέζια, δάπεδα και παιδικές χαρές, κάθετα καβαλέτα, τοίχοι και φράχτες) και σ νθεση (ξ λο, µέταλλο, πλακάκι, τσιµέντο, σκληρές επιφάνειες, άµµος, χαλίκι, χορτάρι κ.ο.κ.). Μια γενική αρχή που πρέπει να έχουµε κατά νου είναι τι η τάξη είναι το καλλιτεχνικ εργαστήριο του παιδιο. «Η δηµιουργία της ατµ σφαιρας καλλιτεχνικο εργαστηρίου µέσα στη σχολική τάξη αλλά και έξω απ αυτή, σηµαίνει τι ενθαρρ νουµε τα παιδιά να δοκιµάσουν διαφορετικά µέσα µε πρωταρχικ σκοπ να ανακαλ ψουν το µέσο στο οποίο αξίζει να αφοσιωθο ν. Σηµαίνει τι χρησιµοποιο µε επιλεκτικά τα µέσα και τα υλικά για να βοηθήσουµε τα παιδιά να αποκτήσουν αντίληψη των διαφ ρων σηµαντικών ιδεών και προβληµάτων στο πλαίσιο του προσωπικο τους έργου» (Barkan 1966: ). Ευκαιρίες εφαρµογής της Εις Βάθος Προσέγγισης πέρα απ τα ρια της σχολικής τάξης παρουσιάζονται και στα ακ λουθα πλαίσια, τα οποία µπορο µε να επισκεφτο µε, να παρατηρήσουµε, να συνδέσουµε τη δηµιουργία µε την παρατήρηση, να εργαστο µε επί τ που στους χώρους αυτο ς, να χρησιµοποιήσουµε τα υλικά τους και εν τέλει να προσεγγίσουµε τους δ ο άξονες του προγράµµατος ηµιουργώντας και Παρατηρώντας Τέχνη: ñ Ο χώρος γ ρω απ το σχολείο (γειτονιά, περιοχή, χωρι, κωµ πολη, π λη). ñ Το τοπίο (βουν, θάλασσα, αγροτικ, αστικ, φυσικ, κοινωνικ ). ñ Τα κτίρια της περιοχής (προσ ψεις, παράθυρα, κάγκελα, υλικά κατα-

10 Η Εις Βάθος προσέγγιση στην Τέχνη 167 σκευής πως ξ λα, πέτρα, γυαλί, το βλα), τη δοµή, το ψος, το πλάτος, το µέγεθος (µεγάλο, µικρ ), τις κολ νες της ΕΗ (πο βρίσκονται, πο καταλήγουν τα καλώδια: αν είναι υπ γεια, πώς κρέµονται, πο συναντιο νται). ñ Τα µαγαζιά και ο τρ πος που στολίζουν τις βιτρίνες τους. ñ Το πράσινο της περιοχής µας (δέντρα, δάση, θάµνοι, παρτέρια). ñ Το πάρκο τις περιοχής, οι κήποι, οι ζωολογικοί κήποι, οι πλατείες και οι παιδικές χαρές. ñ Μνηµεία, αρχαιολογικοί χώροι, εκκλησίες, τ ποι λατρείας. ñ Οι πινακίδες και διαφηµίσεις (πάνω σε κτίρια, τοίχους, κολ νες). ñ Το φυσικ περιβάλλον (αν υπάρχουν βουνά, θάλασσα, δέντρα). ñ Το φως. ñ Η ρ πανση, τα σκουπίδια, τα καυσαέρια. Η ανακάλυψη τ σο του εξωτερικο σο και του εσωτερικο χώρο, απ τον οποίο περιβάλλεται το Νηπιαγωγείο είναι πολ σηµαντική δραστηρι τητα για να αξιολογήσουµε τον βιωµένο αυτ χώρο. Έτσι, αφο γνωρίσουµε και αξιοποιήσουµε οτιδήποτε προσφέρει ή δεν προσφέρει ο χωρ τοπ ς µας πως ανθρώπινα δηµιουργήµατα (καλλιτεχνήµατα και χειροτεχνίες απ το σπίτι), καλλιτέχνες και τα εργαστήριά τους, εκθέσεις (µουσεία και πινακοθήκες), ιστορικά και σ γχρονα µουσεία, γλυπτά και άλλες καλλιτεχνικές δη- µιουργίες που κοσµο ν δηµ σιους χώρους, διάφοροι αρχιτεκτονικοί ρυθµοί σε σπίτια, δηµ σιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις καθώς και σε τ πους λατρείας, εµπορική Τέχνη (διαφηµίσεις και βιτρίνες καταστηµάτων) µπορο µε να επεκταθο µε και σε άλλους χώρους. ÂÎ ÚÔÌ ÛÙÔ ÌÔ ÛÂ Ô Î È Ù È Ï applefi ÙË È ÏÈÔı ÎË ÂappleÂÎÙÂ ÓÔ Ó ÙÈ ÂÌappleÂÈÚ Â ÙˆÓ apple È ÈÒÓ ÌÂ ÙÔÓ appleëïfi, apple Ú applefi Ù fiúè ÙË Û ÔÏÈÎ Ù ÍË.

11 168 O ÚfiÏÔ ÙÔ ÛÎ ÏÔ ΠΟΛΛΟΙ ροι µπορο ν να περιγράψουν το ρ λο του δασκάλου -οργανωτής, σχεδιαστής, προµηθευτής, συνεργάτης, σ ντροφος στο παιχνίδι, εµψυχωτής, εµπνευστής, υποκινητής, βοηθ ς, συνοδοιπ ρος στην ανακάλυψη, σ ντροφος κ.ο.κ. Για να εκπληρώσουν λους αυτο ς τους ρ λους οι δάσκαλοι, θα πρέπει να διαθέτουν τις ιδι τητες της ευελιξίας, του ενθουσιασµο και της χαράς της ανακάλυψης. Θα πρέπει να είναι ανοιχτοί στο να µαθαίνουν απ τα παιδιά ικανοί να βλέπουν τον κ σµο σαν να είναι η πρώτη φορά, µέσα απ τα µάτια εν ς παιδιο. Οι δάσκαλοι δεν θα πρέπει να φοβο νται να γίνουν παιχνιδιάρηδες εξερευνητές να φαίνονται έκπληκτοι, να δείχνουν συνεπαρµένοι µε τη διαδικασία της ανακάλυψης, να παίζουν και να προσποιο νται, να βρίσκουν δυνατ τητες έκφρασης µέσω της κίνησης και του χορο, να κάνουν τις ιδέες τους τραγο δια. «Αυτ που απαιτεί περισσ τερο η Εκπαίδευση στην Τέχνη είναι η αναζήτηση, η ανακάλυψη και η εφευρετικ τητα» (Szekely 1988: 14). Τα παιδιά επωφελο νται ταν οι δάσκαλοι µοιράζονται µαζί τους τη στάση πειραµατισµο και περιέργειας. «Τα παιδιά είναι εκ φ σεως περίεργα. Οι ενήλικες ίσως να πρέπει να το ξαναµάθουν» (Barsotti κ.ά. 1993: 11). Ωστ σο, οι δάσκαλοι θα πρέπει να γνωρίζουν τι η έµφυτη περιέργεια των µικρών παιδιών µπορεί να έχει καταπνιγεί προτο καν εισαχθο ν στο πρ γραµµα. Ακ µα και σε µικρή ηλικία, τα παιδιά µπορεί να βρέθηκαν αντι- µέτωπα µε παρακωλ σεις της εξερευνητικής διάθεσης εν γένει και µπορεί να βίωσαν στερε τυπες καλλιτεχνικές εµπειρίες που να αποθάρρυναν την αίσθηση της δηµιουργικής περιπέτειας. Εποµένως, ένας ακ µα ρ λος του δασκάλου µπορεί να έγκειται στο να απελευθερώσει το µικρ παιδί απ τα δεσµά του, προκειµένου να µπορέσει να εξερευνήσει τον κ σµο της Τέχνης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο δάσκαλος έχει την ευθ νη να αντιστρέψει αυτές τις πρώιµες αρνητικές εµπειρίες, προσφέροντας ένα ασφαλές και υποστηρικτικ περιβάλλον, που τα παιδιά µπορο ν να εξερευνο ν µε ολοένα µεγαλ τερη άνεση και µε ολοένα µεγαλ τερη αίσθηση χαράς και αυτοπεποίθησης. Λαµβάνοντας υπ ψη αυτο ς τους γενικο ς ρ λους, τα συγκεκριµένα πράγµατα που µπορο ν να κάνουν οι δάσκαλοι για να εφαρµ σουν την Εις Βάθος Προσέγγιση των εικαστικών τεχνών µε τα µικρά παιδιά είναι: ñ Να δηµιουργήσουν ένα περιβάλλον που να συντελεί στην εξερε νηση της Τέχνης. ñ Να προσφέρουν υλικά και να σχεδιάσουν ατοµικές και οµαδικές εµπειρίες να δηµιουργήσουν ζωηρές εµπειρίες. ñ Να επιδεικν ουν τις βασικές ιδι τητες των υλικών και να χρησιµοποιο ν βασικές εικαστικές τεχνικές.

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ.

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ. χωνευτοί σ. 56 Nedbox χωνευτοί από 12 έως 56 στοιχεία σ. 58 από 1 έως 6 στοιχεία σ. 62 XL 3 160 από 48 έως 144 στοιχεία και ερµάρια διανοµής ισχύος XL 3 σ. 68 Ράγες, πλάτες στήριξης και µετώπες σ. 77 0

Διαβάστε περισσότερα

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36 ƒπ ÃOª ƒo O π O ª πøª 9 º πo ƒøδo: Δ À ƒª Δ π ÀΔπ π π π 1.1 ÓÓÔÈ ÙÔ appleâúì ÛÔ 16 1.2 ÀappleÂÚÌ Û, ÎÔÈÓˆÓ Î È ÂÎapple  ÛË 18 1.3 ÂˆÚ Â Ì ıëûë Î È appleâúì Û 27 1.4 ÚfiÙ apple Ú ÛË appleôïôáèûùòó Î È

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø Η βασική απαίτηση για ένα σύστηµα διαχείρισης ποιότητας είναι ότι ο οργανισµός θα πρέπει να προσδιορίσει και να διαχειριστεί την οικογένεια των απαραίτητων διεργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

6. Aπόκριες 7. Πάσχα

6. Aπόκριες 7. Πάσχα TÈ Ù ÍË Â Ó È ÌÔ Ô appleôïèùèûìfi ; 1. O πολιτισµός του τόπου µας 2. Mια επίσκεψη στο µουσείο 3. Tι συµβαίνει στην περιοχή µας; 4. Kάθε τόπος τα έθιµά του και ο χρόνος τα δικά του... 5. Tο βιβλίο των παροιµιών

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 2 K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 Copyright 1989, 1993,. ËÌËÙÚÔappleÔ ÏÔ - æˆìôappleô ÏÔ ISBN 960-431-204-9 Φωτοστοιχειοθεσία-Eκτ πωση: Bι λιοπωλείο: Π. ZHTH

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ /

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ / Επαγγελµατικό προφίλ: ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΟΡΟΦΩΝ (ΟΡΟΦΟΚΟΜΟΣ) Επίπεδο: 2 εξιότητες Θέµατα Συνδεδεµένες δεξιότητες C1 ΗΓΕΙΤΑΙ, ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΖΕΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Κατοικίδια και ζώα της φάρμας 978-960-566-195-3. Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70. Τα λουλούδια. 978-960-566-473-2 Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70

Κατοικίδια και ζώα της φάρμας 978-960-566-195-3. Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70. Τα λουλούδια. 978-960-566-473-2 Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70 x Προσχολική Αγωγή Χρώματα, Σχήματα, Γραμμές 978-960-566-192-2 Τιμή: 5,50 Πλανήτες 978-960-566-197-7 Τα γράμματα 978-960-566-474-9 Άγρια ζώα και ζώα της θάλασσας 978-960-566-193-9 Τιμή: 5,50 ÆÕÒÏ Κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM 1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM διαδικασιών στις Φυσικές Επιστήμες επιβάλλει χι την προσκ λληση σε ιδέες δήθεν γενικο κ ρους, αλλά τη συνεχή αμφισβήτηση κάθε βεβαι τητας. Υπ αυτήν την έννοια, η

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ȵɁɏɇȸ ȵȿȿȸɁɏɁ ɅȰȻȴȰȳɏȳɏɁ Ʌɸʌɿʉɷɿʃɼ ɹʃɷʉʍɻ ʏɻʎ ȶʆʘʍɻʎ ɈȵɉɍɃ ɅȰȻȴȰȳɏȳȻȾɃ ȻȴȵɃȴɆɃɀȻɃ Ƀ Ȼ ɀ Ɇ ȴ Ƀ ȵ ȴ Ȼ Ⱦ Ȼ ȳ ɏ ȳ Ȱ ȴ Ȼ Ȱ ɈȵɉɍɃɇ ȶ ʎ ɷɿʃɼ ɸʌɿ ȻȰɁɃɉȰɆȻɃɇ

ȵɁɏɇȸ ȵȿȿȸɁɏɁ ɅȰȻȴȰȳɏȳɏɁ Ʌɸʌɿʉɷɿʃɼ ɹʃɷʉʍɻ ʏɻʎ ȶʆʘʍɻʎ ɈȵɉɍɃ ɅȰȻȴȰȳɏȳȻȾɃ ȻȴȵɃȴɆɃɀȻɃ Ƀ Ȼ ɀ Ɇ ȴ Ƀ ȵ ȴ Ȼ Ⱦ Ȼ ȳ ɏ ȳ Ȱ ȴ Ȼ Ȱ ɈȵɉɍɃɇ ȶ ʎ ɷɿʃɼ ɸʌɿ ȻȰɁɃɉȰɆȻɃɇ 7 2014 ºEBPOYAPIO 2014 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ 2 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ 3 È ÁˆÁÈÎfi I ÂÔ ÚfiÌÈÔ TÂ Ô ÔÌÔ ISSN: 1792-7471 ISSN: 1792-7471 : - HÏÂÎÙÚÔÓÈÎ ÛÂÏÈ ÔappleÔ ËÛË: AÌapplefiÓË-TÛÔ

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ο μικρόκοσμος μας Βαθμίδα: 3 Τάξη: Στ Διάρκεια: 3 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον κόσμο γύρω τους.

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης

Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης Δρ. Κατερίνα Σαραφίδου Σχολ. Σύμβουλος 39 ης Π.Α. Ν. Δράμας Το περιβάλλον θα πρέπει να δρα σαν ένα είδος ενυδρείου, στο οποίο αντανακλούν οι ιδέες, οι ηθικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα).

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα). τάξης είναι ένα από τα στοιχεία που το καθιστούν σηµαντικό. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη του αυτές τις παραµέτρους και να προσαρµόσει το σενάριο ανάλογα. Ιδιαίτερα όταν εφαρµόσει το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ «Η ΕΘΝΙΚΗ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1891 ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡ.Μ.Α.Ε.: 12840/05 B 86/20 Α.Φ.Μ.: 094003849 Δ.Ο.Υ.: ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΛΕΩΦ.

Διαβάστε περισσότερα

ένα διδακτικό πλαίσιο αισθητικής αγωγής-εικαστικά Κατερίνα Σαραφίδου Σχολική Σύμβουλος

ένα διδακτικό πλαίσιο αισθητικής αγωγής-εικαστικά Κατερίνα Σαραφίδου Σχολική Σύμβουλος ένα διδακτικό πλαίσιο αισθητικής αγωγής-εικαστικά Κατερίνα Σαραφίδου Σχολική Σύμβουλος Οι επιδιώξεις της καλλιτεχνικής αγωγής συμπίπτουν με τις ευρύτερες ευθύνες της γενικής εκπαίδευσης: το να αναπτύξει

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple ÓÂ ÛÙË μã Ù ÍË

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË μã Ù ÍË ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË μã Ù ÍË Δ Àƒ π ø ø º π π π ª Δ ƒàªª π μàƒπ π ø π π π ª Δ Δƒ À π ƒ Àà ƒ ªÀ π π ª ª Δπ ø, π Δ Ã π, ø ƒ ºπ, ƒ Δ ƒ Δπ Δ Δ, ƒπ π ª ª ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Με το πέρασμα του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 KEΦAΛAIO 2 ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 Oπ M ƒπ πoà B ø πo OÀ ÂÚ ÏË Ë Hπαρο σα μελέτη έχει ως στ χο τη διερε νηση των τρ πων με τους οποίους τα παιδιά προσχολικής και σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014

Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014 Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014 Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Τ Ι Κ Ε Σ Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Ε Σ Δ Ρ Α Σ Ε Ι Σ Σύντομη Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα φέρει τον τίτλο «Εγώ, εσύ, εμείς Συνεργατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 Ομιλία του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Ανδρέα Λυκουρέντζου στην ημερίδα με θέμα «Η Αισθητική Αγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Το καλύτερο σχολείο. Το Πανέμορφο Σχολείο

Το καλύτερο σχολείο. Το Πανέμορφο Σχολείο Το καλύτερο σχολείο Το σχολείο μου ονομάζεται Δημοτικό σχολείο Αγίου Τύχωνα και βρίσκεται στο χωριό Αγίου Τύχωνα. Η ιστορία του ξεκίνησε από το 1960, τόσο παλιό είναι! Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο για μένα

Διαβάστε περισσότερα

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet. www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.gr www.ebusinessforum.gr www.sch.gr www.ika.gr www.ekt.gr www.ktpae.gr

Διαβάστε περισσότερα

ø Ó ÒÛÂÙÂ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE

ø Ó ÒÛÂÙ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE ø Ó ÒÛÂÙ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE Àªμ À π ƒ Ã π Δƒø Δ ƒ Δπ À ªπ π Δ ƒ ø π Δ À ƒπ ƒ π π Δ ª ƒ ƒ ª πδàãπ Δ Δ πƒ π Ως διευθυντής, η επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή

kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 8 8 kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 9 1. È Ù Î È appleò ÌÂÏÂÙÔ ÌÂ ÙËÓ πûùôú ÙÔ Ì ıëì Ùfi ı appleïëúôêôúëıô ÌÂ: τι είναι η Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Διδακτική ενότητα: Μαθησιακό περιβάλλον τάξης διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή

Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή και ταχύτατα, ενώ κάποιες φορές είναι δραστήρια ή αδρανή.

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1. Τίτλος Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ «Φτιάχνω γεωµετρικά σχήµατα», (Μαθηµατικά Β ηµοτικού) 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Κατά την υλοποίηση του διδακτικού σεναρίου θα αξιοποιηθούν κατά κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra.

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra. Σενάριο 4. Η µέτρηση του εµβαδού ενός παραβολικού οικοπέδου Γνωστική περιοχή: Μαθηµατικά Γ' Λυκείου. Παραβολή. Τετραγωνική συνάρτηση. Εµβαδόν. Ορισµένο ολοκλήρωµα Θέµα: Οι τέσσερις πλευρές ενός οικοπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφία Ε Δημοτικού. Μαθαίνω για την Ελλάδα

Γεωγραφία Ε Δημοτικού. Μαθαίνω για την Ελλάδα Γεωγραφία Ε Δημοτικού Μαθαίνω για την Ελλάδα ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOΣ TOY ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ KAI ΥΠΕΥΘΥΝOΣ TOY ΥΠΟΕΡΓΟΥ ΕΞΩΦΥΛΛΟ Κωστής Κουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ Εισαγωγικό Μάθημα 1 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ύλη και ενέργεια Σ αυτό και στο επόμενο μάθημα, θα κάνουμε μια γενική αναφορά στα αντικείμενα μελέτης δύο βασικών φυσικών επιστημών, της φυσικής και της χημείας.

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1 Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση Το τελικό στάδιο της πρώτης φάσης του Προγράµµατος του Φορέα για την Αξιολόγηση στο Πλαίσιο της Συνεκπαίδευσης περιλάµβανε µια συζήτηση και κατόπιν επεξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, 2010 Λοΐζου, Ε. κ Παπαδημήτρη-Καχριμάνη, Χ. 1 ΔΟΜΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 1

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Μελλοντικός Χάρτης («Αρχιτέκτονες και «Εκτιμητές» )

Τίτλος: Μελλοντικός Χάρτης («Αρχιτέκτονες και «Εκτιμητές» ) Τίτλος: Μελλοντικός Χάρτης («Αρχιτέκτονες και «Εκτιμητές» ) Θέμα: Περίπλοκος σχεδιασμός πρότασης για τη δημιουργία ενός παιχνιδότοπου που να λαμβάνει υπόψη την επιλογή των παιχνιδιών, την χωρική τους διάταξή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αθήνα, 17 Μαρτίου 2016 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ «Τέχνη & Εκπαίδευση: Διδακτικές και Παιδαγωγικές προσεγγίσεις στο Σχολείο του 21ου αιώνα» Αθήνα 2, 3 και 4 Οκτωβρίου 2015 Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΙΣΟΠΛΕΥΡΑ ΤΡΙΓΩΝΑ

ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΙΣΟΠΛΕΥΡΑ ΤΡΙΓΩΝΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 13/11/2016 ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΙΣΟΠΛΕΥΡΑ ΤΡΙΓΩΝΑ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑΘΕΣΙΟ ΔHMOTIKO ΣXOΛEIO ΣTΑ ΚΑΤΩ ΠΑΤΗΣΙΑ

ΔΩΔΕΚΑΘΕΣΙΟ ΔHMOTIKO ΣXOΛEIO ΣTΑ ΚΑΤΩ ΠΑΤΗΣΙΑ E.M.Π. ΣXOΛH APXITEKTONΩN ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AKAΔΗΜΑΪΚΟ ETOΣ 2012-13 TOMEAΣ I APXITEKTONIKOY ΣXEΔIAΣMOY 5ο XEIMEPINO EΞAMHNO MAΘHMA: APXITEKTONIKOΣ ΣXEΔIAΣMOΣ 5 Διδακτική ομάδα: Β. Γκανιάτσας, Καθηγητής Στ. Γυφτόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ)

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Ειδίκευση Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Η ειδίκευση προσφέρει στις φοιτήτριες και στους φοιτητές σε βάθος θεωρητική κατάρτιση σε ζητήματα διδακτικής της ελληνικής γλώσσας, εξετάζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ 1. ÈÛ ÁˆÁ Οπως ήδη τον ορίσαμε, κοινωνικ ς θεσμ ς είναι ένα παγιωμένο πλέγμα σχέσεων μεταξ κοινωνικών ρ λων. Η παρξή του συνδέεται με την επιδίωξη εν ς (τουλάχιστον) κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1. Τίτλος Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ «Ισοδύναµα κλάσµατα» 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Το σενάριο µπορεί να αξιοποιηθεί από τους µαθητές της Γ δηµοτικού και εντάσσεται στις γνωστικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις

Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις 30 Μαρτίου 2015 Εισηγητής : B.Αϊβαζίδης MSc, PhDc Χαρακτηριστικά του σημερινού εργασιακού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

1η δράση. κών, των εικαστικών, της δραµατικής τέχνης και της πληροφορικής.

1η δράση. κών, των εικαστικών, της δραµατικής τέχνης και της πληροφορικής. ΡΑΣΕΙΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Η ιστορία του Κοµπιουτερούλη µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ερέθισµα για την εξοικείωση των παιδιών της προσχολικής και της πρώτης σχολικής ηλικίας µε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Οι δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκινητική και Φυσική Αγωγή στην Προσχολική Ηλικία

Ψυχοκινητική και Φυσική Αγωγή στην Προσχολική Ηλικία Ψυχοκινητική και Φυσική Αγωγή στην Προσχολική Ηλικία Ενότητα 8: Η Φυσική Αγωγή στο Αναλυτικό Πρόγραμμα του Νηπιαγωγείου Βασιλική Ρήγα Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple ÓÂ ÛÙË ã Ù ÍË

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË ã Ù ÍË ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË ã Ù ÍË Δ Àƒ π ø ø º π π π ª Δ ƒàªª π μàƒπ π øπ π π ª Δ Δƒ À π ƒ Àà ƒ ªÀ π π ª ª Δπ ø, π Δ Ã π, ø ƒ ºπ, ƒ Δ ƒ Δπ Δ Δ, ƒπ π ª ª ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Το καλοκαίρι έχει έρθει

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία

3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων Στόχοι Παρουσίασης Πως μαθαίνουν οι ενήλικοι α)τρόποι μάθησης β) Θεωρίες μάθησης Εμπόδια στη μάθηση των ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Προσέχω για να έχω» Δημοτικό Σχολείο Μονεμβάσιας Α τάξη Δασκάλα: Κατερίνα Λάγγη Σχολικό Έτος

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Προσέχω για να έχω» Δημοτικό Σχολείο Μονεμβάσιας Α τάξη Δασκάλα: Κατερίνα Λάγγη Σχολικό Έτος Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Προσέχω για να έχω» Δημοτικό Σχολείο Μονεμβάσιας Α τάξη Δασκάλα: Κατερίνα Λάγγη Σχολικό Έτος 2012-2013 Παιδαγωγική Διαδικασία Α. Θέματα που προσεγγίσαμε Πρόληψη ατυχημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Το πρόγραμμα μας είχε ποικίλους γνωστικούς, συναισθηματικούς και ψυχοκινητικούς στόχους. Εμπλέξαμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙÂ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME GR Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô BRAND NAME C 145-01 apple ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô Aries Dual π º π À π Ã π À ƒ π π ªπ Àæ π Ï ËÙ ARIES DUAL LINE ÛÙËÓ Î ÔÛË CTFS Ó ÎÂÈ ÛÙËÓ Î ÙËÁÔÚ ÙÚÈÒÓ ÛÙÂÚÈÒÓ ( ) Ë ÔappleÔ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

LotusLive. Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης

LotusLive. Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης LotusLive Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης LotusLive Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης Σηµείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί www.kyg.gr 2310 450 941 6940402054 Επίσης: YouTube - therapeutikopaixnidi Πηγές www.autismcentre.org SonRise www.horison.nl

Διαβάστε περισσότερα