ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Κείμενα Λογοτεχνίας B Β Γυμνασίου - Τεύχος Α ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

2 Κείμενα Λογοτεχνίας B Γυμνασίου - Τεύχος Α

3

4 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Κείμενα Λογοτεχνίας B Γυμνασίου - Τεύχος Α ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

5 O λόγος ανάγκη της ψυχής Κείμενα Λογοτεχνίας Β Γυμνασίου Τεύχος Α ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Αφροδίτη Αθανασοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας Παν/μίου Κύπρου, Συντονίστρια της Ομάδας Σύνταξης Βασιλική Σελιώτη Φιλόλογος, Γραφείο Αναλυτικών Προγραμμάτων Αλέξανδρος Μπαζούκης Φιλόλογος, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Παντελής Βουτουρής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας Παν/μίου Κύπρου, Πρόεδρος της Επιτροπής Διαμόρφωσης Προγράμματος Σπουδών Λογοτεχνίας Σύνδεσμος - Επιθεωρητής για τη Λογοτεχνία Λοΐζος Αναστασιάδης Ε.Μ.Ε. Φιλολογικών Σχεδιασμός και ηλεκτρονική σελίδωση Θεόδωρος Κακουλλής Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων Γενικός Συντονισμός Χρίστος Παρπούνας Συντονιστής Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων Α Έκδοση 2012 (Προκαταρκτική) Εκτύπωση: Cassoulides Masterprinters Ltd ISBN: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρόν σχολικό εγχειρίδιο αποτελεί την αναμενόμενη συνέχεια του πρώτου τεύχους της σειράς Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, το οποίο εκδόθηκε την προηγούμενη σχολική χρονιά, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες εφαρμογής του νέου Προγράμματος Σπουδών του μαθήματος για την Α Γυμνασίου. Είναι ευνόητο ότι όπως και εκείνο, έτσι και αυτό συντάχθηκε με τρόπο που να ανταποκρίνεται πλήρως στους στόχους του εν λόγω Προγράμματος, κατοχυρώνοντας τον ενιαίο και συνεκτικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Το εγχειρίδιο αυτό δεν αποσκοπεί στο να αποτελέσει τη μοναδική πηγή από την οποία θα αντλούν οι φιλόλογοι λογοτεχνικά κείμενα προς διδασκαλία, συνιστά όμως αυτή τη στιγμή το πλέον παραδειγματικό σώμα κειμένων, ακριβώς επειδή η σύνταξή του αντανακλά τη φιλοσοφία των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων και θεμελιώνεται στις ειδικότερες αρχές οργάνωσης διδασκαλίας του νέου Προγράμματος Σπουδών Λογοτεχνίας. Εκφράζω τις ευχαριστίες μου στον επόπτη καθηγητή Παντελή Βουτουρή, στη συντονίστρια της συντακτικής επιτροπής επίκουρη καθηγήτρια Αφροδίτη Αθανασοπούλου, καθώς και στο σύνολο της συντακτικής επιτροπής και στους υπόλοιπους συντελεστές της έκδοσης συγχαίροντας όλους θερμά. Δρ Ζήνα Πουλλή Διευθύντρια Μέσης Εκπαίδευσης

7

8 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γενικά Το τεύχος αυτό αποτελεί τμήμα του σχολικού εγχειριδίου για τη Β Γυμνασίου, το οποίο συνιστά τη συνέχεια του βιβλίου για την Α Γυμνασίου Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, που εκδόθηκε και χρησιμοποιείται από την προηγούμενη σχολική χρονιά ( ) για τη διδασκαλία του μαθήματος της Λογοτεχνίας. Η παρούσα έκδοση είναι επίσης προκαταρκτική και περιλαμβάνει ένα σώμα κειμένων, το οποίο καλύπτει την πρώτη από τις θεματικές ενότητες για τη Β τάξη του Γυμνασίου που έχει τίτλο «Λογοτεχνία και Οικολογία». Αναμένεται να συμπληρωθεί με τις υπόλοιπες δύο ενότητες που προβλέπει για την τάξη αυτή το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας, παίρνοντας έτσι την πλήρη του μορφή. Ο όρος «προκαταρκτική έκδοση» δεν σημαίνει πρόχειρη αλλά σύμφωνη με τη φιλοσοφία και τις βασικές προδιαγραφές του νέου Προγράμματος Σπουδών για ένα ανοιχτό και ευέλικτο σώμα κειμένων που να ανταποκρίνεται στις διδακτικές ανάγκες του μαθήματος της Λογοτεχνίας, όπως αυτές καθορίζονται από τη φύση του αντικειμένου προσαρμοσμένη στο περιβάλλον της σχολικής εκπαίδευσης. Αυτή η έκδοση, λοιπόν, προτείνει μια επιλογή από αντιπροσωπευτικά κείμενα, πεζά και ποιητικά, της ελληνικής και ξένης γραμματείας (από μετάφραση), δυνάμει ανανεώσιμα αφού αποτελούν «παραδείγματα», τα οποία δεν δεσμεύουν αλλά υποβοηθούν το έργο των εκπαιδευτικών, παρέχοντάς τους την απαιτούμενη ευελιξία, εντός λελογισμένων πλαισίων, να χειριστούν το υλικό διαφοροποιώντας το ανάλογα με τις απαιτήσεις, τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της κάθε σχολικής μονάδας, τάξης ή και τμήματος. Η μόνη δέσμευση, τόσο για το προτεινόμενο εδώ υλικό όσο και για την ευελιξία των εκπαιδευτικών (οι οποίοι μπορούν να επιλέξουν και δικά τους κείμενα εγνωσμένης λογοτεχνικής αξίας), αφορά στην επίτευξη των εκάστοτε διδακτικών στόχων. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το νέο Πρόγραμμα Σπουδών, σκοπός του μαθήματος δεν είναι να διδαχτούν συγκεκριμένα κείμενα, παγιωμένα και αναντικατάστατα, αλλά μέσω «παραδειγματικών» λογοτεχνικών κειμένων να επιτευχθούν οι στόχοι, όπως αυτοί προσδιορίζονται λεπτομερώς για κάθε βαθμίδα, τάξη και θεματική ενότητα, και ελέγχονται με βάση συγκεκριμένους «δείκτες επιτυχίας» στο Αναλυτικό Πρόγραμμα. Περιεχόμενα Μεθοδολογία Το Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας διέπεται από ένα νέο μεθοδολογικό πνεύμα, το οποίο δίνει έμφαση στη σύγκριση και αντιπαραβολή ενός λογοτεχνικού κειμένου με άλλα κείμενα, σύγχρονα, παλαιότερα και ξένα ενίοτε και με άλλες μορφές τέχνης. Με τον τρόπο αυτό, αναδεικνύεται η συνομιλία των κειμένων γύρω από τον ίδιο θεματικό άξονα, αλλά και η ιστορικότητα και διαχρονική εξέλιξη των θεμάτων και τρόπων της λογοτεχνικής δημιουργίας, σε σύγκριση με άλλες μορφές δημιουργικής έκφρασης και σε διαθεματική διασταύρωση με άλλα ανθρωπογνωστικά πεδία (την Ιστορία, την Ψυχολογία, την Αγωγή του πολίτη κ.ο.κ.). Το πνεύμα αυτό αντανακλάται στη σειρά/ ακολουθία των κειμένων στο βιβλίο και, ιδίως, στο περιεχόμενο των ερωτήσεων δραστηριοτήτων, οι οποίες στην πλειονότητα των περιπτώσεων αφορούν δύο ή περισσότερα κείμενα.

9 Τα κείμενα που προτείνονται στο βιβλίο είναι αρκετά, κι αυτό ήταν μια σκόπιμη, εν πολλοίς και αναγκαία επιλογή για να αναδειχθούν οι πολλαπλές πτυχές αλλά και οι διαφορετικές όψεις οι οποίες αναδεικνύονται από τα κείμενα για κάθε θέμα με άλλα λόγια, η ποικιλία και πολυσημία του «κόσμου της λογοτεχνίας». Το σώμα των κειμένων επαυξάνεται και άλλο, αν ληφθούν υπόψη και τα «παράλληλα» ή, καλύτερα, συμπληρωματικά κείμενα στις δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο Βιβλίο του εκπαιδευτικού. Η ίδια πολυφωνία η οποία στην ουσία σημαίνει διευρυμένη δυνατότητα επιλογών απηχείται και στην ποικιλία των ερωτήσεων - δραστηριοτήτων. Η λογική, εν ολίγοις, που πρυτάνευσε ήταν πως όσα περισσότερα κείμενα και ερωτήσεις έχουν στη διάθεσή τους οι φιλόλογοι τόσο πιο άνετα μπορούν να οργανώσουν τη διδασκαλία τους σύμφωνα με την παραπάνω στόχευση (πιο σφαιρική ανάδειξη του διδασκόμενου θέματος ή φαινομένου). Από το προτεινόμενο οπτικοακουστικό υλικό, ένα μέρος (απαγγελίες ή μελοποιήσεις ποιημάτων) είναι λειτουργικά ενταγμένο στο σώμα των κειμένων, ώστε μαθητές και εκπαιδευτικοί να μπορούν άμεσα να το αξιοποιήσουν στη διδασκαλία. Στο τέλος της ενότητας, μαζί με προτάσεις λογοτεχνικών βιβλίων για περαιτέρω ανάγνωση, παρατίθεται σε πληρέστερη μορφή τέτοιο υλικό, ώστε να φαίνονται οι προεκτάσεις και διασυνδέσεις των υπό εξέταση κειμένων με άλλες μορφές τέχνης και τρόπους έκφρασης. Εντούτοις, η οργανική αξιοποίηση των παραπάνω σε σχέση με τα λογοτεχνικά κείμενα γίνεται, και αναδεικνύεται ανάγλυφη, στο Βιβλίο του εκπαιδευτικού. Κείμενα Η παρουσίαση των Κειμένων ακολουθεί τις βασικές προδιαγραφές που θέτει το Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας για ενιαίο κορμό της ύλης, συνεκτικότητα και καταλληλότητα των κειμένων αφενός σε σχέση με τη λογοτεχνική τους αξία και αφετέρου σε σχέση με το γνωστικό επίπεδο των μαθητών και μαθητριών. Σημειωτέον ότι κάθε θεματική ενότητα έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες που καθιστούν επιβεβλημένη τη διάκριση και κατάταξη των κειμένων σε επιμέρους υποενότητες. Τα κείμενα σε αυτές κατανέμονται σύμφωνα με στοιχειώδεις όρους ειδολογικής διαφοροποίησης (ανάλογα με το αν είναι πεζά ή ποιήματα, αν υπάγονται στη λαϊκή ή την επώνυμη λογοτεχνική παράδοση, ποιο «κειμενικό είδος» εκπροσωπούν κ.ο.κ.) Προτάσσονται σύντομα εισαγωγικά σημειώματα τα οποία δεν αξιώνουν βιοεργογραφική ή γραμματολογική πληρότητα (η οποία καλύπτεται σε άλλου είδους «βιβλία αναφοράς»: Βιογραφικά Λεξικά και Ιστορίες της Λογοτεχνίας), αλλά αποσκοπούν στο να δώσουν έναν βασικό προσανατολισμό σε διδάσκοντες και μαθητές για τον συγγραφέα, το είδος του κειμένου και τη θεματική του πτυχή. Είναι ευνόητο ότι τέτοια σημειώματα τελούν υπό διαρκή εμπλουτισμό (κι είναι στη διακριτική ευχέρεια των εκπαιδευτικών να το πράξουν), αρκεί ο στόχος να παραμένει πάντοτε ο αυτός: όχι ένα αναλυτικό «βιογραφικό σημείωμα», αλλά ένα επιλεκτικό σύνολο από γραμματολογικά και βιογραφικά στοιχεία που κρίνονται αναγκαία για τον φωτισμό της σχέσης του δημιουργού και του κειμένου του με το θέμα και τη λογοτεχνική παράδοση στην οποία ανήκει. Για τη διευκόλυνση των χρηστών του βιβλίου, και όπως επιβάλλει η φιλολογική δεοντολογία, στο τέλος κάθε κειμένου δηλώνεται η πηγή από την οποία αντλήθηκε, έντυπη ή ηλεκτρονική κάτι που ισχύει γενικά για το υλικό που χρησιμοποιείται, όχι μόνο για τα κείμενα και δίνεται γλωσσάρι, όπου απαιτείται ιδίως σε περιπτώσεις διαλεκτικών ή παλαιότερων κειμένων, ενίοτε και ξένων για την επεξήγηση όρων που θεωρήθηκε ότι θα δυσκόλευαν την κατανόηση των μαθητών/μαθητριών.

10 Επισημαίνεται ότι ειδικά για κείμενα της παλαιότερης γραμματείας, λαϊκής και επώνυμης (δημοτικά τραγούδια, κείμενα του 19ου αιώνα κ.τ.ό.), και φυσικά στα διαλεκτικά, διατηρήθηκε με ελάχιστες προσαρμογές η ορθογραφία των εκδόσεων, ώστε οι μαθητές/μαθήτριες να έχουν άμεση εικόνα αυτού που ορίζεται ως «παλαιότερη» ή «διαλεκτική» παραγωγή (η γραφή, ως γνωστόν, συνιστά ουσιώδες μέρος της μορφής των κειμένων). Δεν συνέβη το ίδιο με τα κείμενα της ξένης λογοτεχνίας, καθώς αυτά παρέχονται ούτως ή άλλως σε μετάφραση, οπότε η ορθογραφία τους εκσυγχρονίστηκε. Ειδικότερες διευκρινίσεις Αναφορικά με τα προτεινόμενα βιβλία για ανάγνωση, ο κατάλογος είναι ανοιχτός: οι εκπαιδευτικοί μπορούν να κομίσουν και τις δικές τους προτάσεις για βιβλία, υπό τη διττή ευνόητη προϋπόθεση αυτά να έχουν αναγνωρισμένη λογοτεχνική αξία και να σχετίζονται με τα θέματα της κάθε ενότητας. Βασική επιδίωξη εδώ είναι η στοχευμένη καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας των μαθητών/μαθητριών γύρω από έναν συγκεκριμένο θεματικό πυρήνα. Η επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου σταδιακά μπορεί να μεταβάλει τη νοοτροπία του ενός λογοτεχνικού βιβλίου, το οποίο μέχρι τώρα διδασκόταν και εξεταζόταν με προσημειωμένες ερωτήσεις-απαντήσεις, καθιστώντας την ανάγνωση της λογοτεχνίας ρουτίνα και σύμβαση. Τα ίδια ισχύουν και για τις έγκυρες πηγές πρόσθετου οπτικοακουστικού υλικού, έντυπες ή ηλεκτρονικές, που μπορούν να υποστηρίξουν εποικοδομητικά τη διδασκαλία κάθε ενότητας: ο έλεγχος της εγκυρότητας των πηγών στις οποίες θα καλούνται να ανατρέξουν οι μαθητές και οι μαθήτριες επαφίεται, πρωτίστως και ευλόγως, στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Ειδική αναφορά χρειάζεται να γίνει στο ακανθώδες ζήτημα της επιλογής των κειμένων και της χρήσης αποσπασμάτων. Όσα προηγήθηκαν δίνουν το βασικό περίγραμμα των όρων της επιλογής μας. Ας προστεθεί και τούτο: πρόθεση αυτού του βιβλίου δεν είναι να αναπαράγει τον λογοτεχνικό «κανόνα» ούτε να φτιάξει έναν νέο (αυτό είναι δουλειά των γραμματολόγων και ιστορικών της Λογοτεχνίας), αλλά να αξιοποιήσει τον ισχύοντα κανόνα, κάνοντας μια επιλογή από αξιόλογα έργα της δικής μας και της ξένης λογοτεχνίας για τις διδακτικές ανάγκες του μαθήματος, σύμφωνα με το πνεύμα του νέου Προγράμματος Σπουδών. Πρόκειται δηλαδή όχι τόσο για μια «ανθολογία», με τη συνήθη έννοια του όρου, όσο μάλλον για μια επιλογή, ένα «απάνθισμα» -που δεν σημαίνει βέβαια συνονθύλευμα- κειμένων με καθαρά παραδειγματικό ή αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα. Θα πρέπει, επομένως, να κριθεί όχι με γνώμονα το σύνηθες αξιολογικό κριτήριο μιας ανθολογίας (οι συντάκτες του παρόντος βιβλίου δεν νιώθουν ότι το έργο τους ήταν αυτό), αλλά με το μέτρο, και τον βαθμό, της ανταπόκρισης των προτεινόμενων κειμένων στους διδακτικούς στόχους και σκοπούς του μαθήματος, έτσι όπως ορίζονται αυτοί στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας. Συνεπώς, το βασικό κριτήριο, ήταν εύληπτα κείμενα, τα οποία φωτίζουν άρα εμπλουτίζουν και τη διδακτική προσέγγιση με νέες ή αθέατες όψεις των θεμάτων που συγκροτούν το γνωστικό και αξιακό περιεχόμενο της κάθε ενότητας και κατατείνουν στην καλλιέργεια των προσδοκώμενων δεξιοτήτων από πλευράς μαθητών και μαθητριών. Συστατικό μέρος αυτών των προσαρμογών είναι και τα αποσπάσματα. Η αναπόφευκτη αποσπασματικότητα των λογοτεχνικών κειμένων στα σχολικά εγχειρίδια είναι μια πραγματικότητα που δοκιμάζει τη φιλολογική συνείδηση των συντακτών (δουλεύουμε εξ ανάγκης και αναπόφευκτα με «χωρία» πεζογραφημάτων και με «μέρη» εκτενών ποιημάτων). Σε ό,τι αφορά στη συγκεκριμένη έκδοση, η γενική απόφαση ήταν να κρατήσουμε εκείνα τα χωρία ή μέρη που μας χρησιμεύουν

11 περισσότερο για τη συνομιλία των κειμένων μεταξύ τους και για τον λογοτεχνικό γραμματισμό. Ειδικότερα στα ποιητικά κείμενα, προσπαθήσαμε να περιορίσουμε τις τομές όπου κρινόταν απολύτως αναγκαίο, είτε λόγω της έκτασης του ποιητικού σώματος είτε για στίχους που προϋπέθεταν από τους μαθητές μια ωριμότητα και μια πραγματογνωσία που δεν αντιστοιχούσε στην ηλικία τους. Προλαμβάνοντας, από την άλλη, την ενδεχόμενη αιτίαση ότι επιλέχτηκαν κείμενα πιο πλούσια σε ερεθίσματα από αυτά που μπορούν να απορροφήσουν, ηλικιακά και γνωστικά, μαθητές της Β Γυμνασίου, το ζήτημα επιλύεται από την ίδια την οργάνωση και την ευελιξία του Προγράμματος Σπουδών. Σ αυτό προβλέπεται ρητά ότι τα ίδια κείμενα μπορούν να ανακαλούνται και σε επόμενες τάξεις, επομένως το σώμα των κειμένων δεν είναι «κλειστό», για ορισμένη τάξη ή/και θεματική ενότητα, αλλά ανοιχτό και στην εσωτερική του δυναμική. Σε τελική ανάλυση, κείμενα και δραστηριότητες θα δοκιμαστούν και όποια απ αυτά κριθούν, κατά γενική ομολογία, ως μη λειτουργικά, θα αντικατασταθούν από άλλα. Η συνδρομή επομένως του συνόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας, διδασκόντων και διδασκομένων δεν είναι απλώς ευκταία, αλλά κρίσιμη. Αυτό είναι το νόημα, και η δημοκρατία εντέλει, ενός ανοιχτού σώματος κειμένων σε ένα ευέλικτο Πρόγραμμα Σπουδών, που αναγνωρίζει τον ρόλο των ανθρώπων οι οποίοι το κάνουν πράξη. Η συντακτική ομάδα ευελπιστεί ότι η αναγκαία ανατροφοδότηση «από τη βάση» θα είναι συνεχής, συμβάλλοντας στη διαρκή αναθεώρηση και ανανέωση του διδακτικού υλικού. Εκτός από τα μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής, που υπογράφουν το παρόν σημείωμα, η έκδοση αυτή θα ήταν αδύνατον να ολοκληρωθεί, ειδικά στον σύντομο χρόνο που της δόθηκε, χωρίς την επιμονή, την υπομονή, τη φιλολογική επάρκεια και τον ακάματο μόχθο των φιλολόγων Βασιλικής Σελιώτη του Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων και Αλέξανδρου Μπαζούκη της Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων, οι οποίοι στελέχωσαν επίσης τη Συντακτική Ομάδα. Θα ήταν επίσης αδύνατον να φτάσει έγκαιρα στα χέρια της εκπαιδευτικής κοινότητας, δίχως την αρωγή του Συντονιστή της Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων, Χρίστου Παρπούνα, του γραφίστα Θεόδωρου Κακουλλή και της λειτουργού της Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων Μαρίνας Άστρα. Εξυπακούεται ότι η τελική ευθύνη του εγχειρήματος βαραίνει τη Συντακτική Ομάδα, αλλά οι ευχαριστίες απευθύνονται απλόχερα και σε αυτούς. Για την Ομάδα Σύνταξης Αφροδίτη Αθανασοπούλου (Συντονίστρια) Παντελής Βουτουρής (Γενικός επόπτης)

12

13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ και ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Α.Η ΦΥΣΗ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Η ΦΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Από τη δημοτική μας παράδοση: Το τριαντάφυλλο, Άνοιξη και φθινόπωρο 17 Από την παράδοση των χαϊκού: Γιαπωνέζικα χαϊκού 18 Ελληνικά χαϊκού 20 Σχηματική ποίηση / Καλλιγράμματα 23 Η ΦΥΣΗ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Το ελληνικό μεσογειακό τοπίο Διονύσιος Σολωμός, «Ο Πειρασμός» (απόσπασμα από το γ σχεδίασμα των Ελεύθερων Πολιορκημένων) 24 Άγγελος Σικελιανός, «Πρώτη γνωριμία με τη γη μου» (απόσπασμα) 25 Οδυσσέας Ελύτης, «Σώμα του καλοκαιριού» (απόσπασμα από τη συλλογή Ήλιος ο Πρώτος) 26 Γεώργιος Δροσίνης, «Θάλασσα και δάση» 27 Κ. Π. Καβάφης, «Θάλασσα του πρωιού» 28 Κωστής Παλαμάς, «Ρόδου μοσκοβόλημα» 28 Λορέντζος Μαβίλης, «Ελιά» 29 Γιάννης Ρίτσος, «Κουβέντα μ ένα λουλούδι» 29 Νικηφόρος Βρεττάκος, «Γένεση» 30 Σίμος Μενάρδος, «Επίγραμμα ΧΧVI» 30 Κώστας Μόντης, «Μια λεύκα στην Κακοπετριά» 31 Αλέξανδρος Μπάρας, «Κυπαρίσσι» 32 Γιώργης Παυλόπουλος, «Μαρτυρία για μιαν άνοιξη» 32 Ευρωπαϊκά τοπία Αλουν Λιούις, «Έβρεχε ολημερίς» (απόσπασμα) 33 Αντόνιο Ματσάδο, «Από τους κάμπους της Καστίλιας» (απόσπασμα) 34 Ισμαήλ Κανταρέ, «Στις Άλπεις» 34 Πέντσο Σλαβέϊκοφ, «Κοιμάται η λίμνη» 35 Λούτσιαν Μπλάγκα, «Καλοκαίρι» 35 Πωλ Βερλαίν, «Το γαλανό ουρανό» (απόσπασμα) 36 Κάρλο Λέβι, Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι (απόσπασμα) 37 Άντον Τσέχοφ, «Ένα παιδάκι στην απέραντη στέπα» (απόσπασμα) 38 Σέλμα Λάγκερλεφ, Το τραγούδι της ζωής (απόσπασμα) 39

14 Αρχηγός Σηάτλ, Η νύχτα των Ινδιάνων. Ένας λόγος του 1855 (απόσπασμα) 40 Άνθρωποι και ζώα Τζακ Λόντον, Ο Ασπροδόντης (απόσπασμα) 42 Ζεράρ ντε Νερβάλ, «Ιστορία μιας φώκιας» 44 Νίκος Καββαδίας, «Στο άλογό μου» 46 Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι, «Καλή συμπεριφορά στα άλογα» / «Να φερόμαστε καλά στ άλογα» 48 Β. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Αμαλία Τσακνιά, «Νοσταλγία» 50 Γιώργος Σεφέρης, «Ίππιος Κολωνός» 51 Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου, «Αθήνα» 51 Πάνος Κ. Θασίτης, «Βρέχει» 52 Ντίνος Σιώτης, «Εμπρηστές (Ι)» 53 Κώστας Βασιλείου, «Επειδή» 53 Ντριτερό Αγκόλλι, «Ο θάνατος του δάσους» 54 Στρατής Τσίρκας, «Το δέντρο» (απόσπασμα) 55 Γεώργιος Γκίκας, Χλωριάδα, μια ραψωδία της χλωρίδας (απόσπασμα) 58 Λουίς Σεπούλβεδα, Η ιστορία του γάτου που έμαθε σ ένα γλάρο να πετάει (απόσπασμα) 60 Αργύρης Χιόνης, «Η ομορφιά που γεννιόταν και πέθαινε» 62 Παράλληλες δραστηριότητες 65 Πηγές προέλευσης εικόνων 71

15

16 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ λογοτεχνία και οικολογία

17

18 Α. Η ΦΥΣΗ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Η ΦΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΜΤο τριαντάφυλλο Ο δυόσμος κι ο βασιλικός κι η δόλια μαντζουράνα, 1 κείνα μαλώνουν μοναχά, κείνα τα τρία τ άνθια το ποιο είναι τ ομορφότερο και ποιο μυρίζει κάλλιο 2. Πετάχτη το τριαντάφυλλο, το μοσκομυρισμένο, τους είπε να σωπάσουνε, τους λέει να μη μαλώνουν: Σωπάτε βρωμολούλουδα και βρωμοχορταράκια, τι 3 εγώ είμαι το τριαντάφυλλο, το μοσκομυρισμένο, π ούλον τον χρόνον κρύβουμαι στης αγκαθιάς τη ρίζα, το Μάη μήνα φαίνουμαι, την άνοιξη στολίζω, στολίζω και τις όμορφες κι ούλες τις μαυρομάτες, κι ούλες με πλέχουν στα μαλλιά για να μοσκοβολούνε. λογοτεχνία και οικολογία Στα δημοτικά τραγούδια η Φύση έπαιζε πάντοτε καθοριστικό ρόλο, είτε ως πλαίσιο της ανθρώπινης δραστηριότητας είτε ως στοιχείο προώθησης της δράσης, γεγονός δικαιολογημένο αφού ο κόσμος του δημοτικού τραγουδιού είναι αγροτικός, της υπαίθρου. Κάποτε, μάλιστα, η Φύση υμνείται και αυτόνομα («προσωποποιείται»), όπως στα τραγούδια που παρατίθενται εδώ. 1 μα(ν)τζουράνα: φυτό, με έντονη οσμή λεβάντας, που χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό αλλά και στη μαγειρική για να νοστιμίσει τα φαγητά 2 κάλλιο: καλύτερα, πιο όμορφα 3 τι: γιατί, επειδή Άνοιξη και Φθινόπωρο Ο Μάης και το Χινόπωρον αντάμα¹ τρων και πίνουν, αντάμα έχουν τους μαύρους τους² σ έναν ταβλά 3 δεμένους κι εκεί που τρώγαν κι έπιναν κι ατοί τους 4 εκαυχιώνταν, γυρίζει ο Μάης και του λέει, του λέει του Χινοπώρου: Εγώ είμ ο Μάης ο καλός με τα πολλά λουλούδια, με τις δροσιές και χλωρασιές, με τα πολλά τ αηδόνια. Γυρίζει κι ο Χινόπωρος και του Μαγιού τού λέει: Εγώ είμ ο Χινόπωρος, με τα καινούργια χιόνια, που ρίχνω χιόνια στα βουνά και πάχνες μες στους κάμπους, μαραίνω τα λουλούδια σου, μαραίνω τα χορτάρια. 1 αντάμα: μαζί, παρέα 2 τους μαύρους τους: τα άλογά τους 3 ταβλάς: χαμηλό στενόμακρο τραπέζι 4 ατοί τους: αυτοί οι ίδιοι Ελληνικά δημοτικά τραγούδια Β, Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 1959 Η ΦΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ [ 17 ]

19 ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΧΑΪΚΟΥ Το χαϊκού είναι ένα ποιητικό είδος της Άπω Ανατολής με κύρια χαρακτηριστικά τη συντομία, την αυστηρή φόρμα και τον έντονα φυσιολατρικό/φυσιοκρατικό χαρακτήρα. Η δομή των παραδοσιακών χαϊκού περιλαμβάνει 3 στίχους και 17 συλλαβές (5-7-5 συλλαβές ανά στίχο), και υποχρεωτικά την «εποχιακή λέξη» (kigo), που υποδεικνύει την αφορμή της έμπνευσης (συνήθως μια εποχή του χρόνου ή ένα «στιγμιότυπο» του φυσικού κόσμου). Πρόκειται για ποίηση εξαιρετικής πυκνότητας, εκλεπτυσμένης ευαισθησίας και φαντασίας, που στηρίζεται σε μια οργανική αντίληψη του Κόσμου (το όλον βρίσκεται στο ελάχιστο, στη λεπτομέρεια). Η ποίηση αυτή λειτουργεί με τους νόμους της «συναισθησίας» την «ανάμειξη», δηλαδή, όλων των αισθήσεων, συνταυτίζοντας παράλληλα τον φυσικό με τον ανθρώπινο ψυχικό κόσμο στο πλαίσιο της κοσμικής Αρμονίας. Στη Δύση το χαϊκού γνωρίζει μεγάλη διάδοση από τα μέσα του 20ού αιώνα. Η εκτός Ιαπωνίας παραγωγή συχνά παρεκκλίνει ως προς τη δομή (οι δυτικές μεταφράσεις των γιαπωνέζικων χαϊκού δεν τηρούν πάντα την 17σύλλαβη πειθαρχία), αλλά και τη θεματολογία, η οποία προσλαμβάνει τα χαρακτηριστικά του τόπου στον οποίο δημιουργεί ο κάθε ποιητής, όπως φαίνεται από τα παρακάτω αντιπροσωπευτικά δείγματα γιαπωνέζικων (από μετάφραση) και ελληνικών (πρωτότυπων) χαϊκού. Γιαπωνέζικα χαϊκού Ματσουο Μπασοο ( ) Χατ-τορι Ραντσε-τσου ( ) Κατοο Κυοοταϊ (χ.χ.) Κομπαγιασι Ισ-σα ( ) Το σκοτεινό πέλαγο Το κάλεσμα του γλάρου Άσπρο σχεδόν Ζωγραφίζοντας πεύκα Στο μαβή ουρανό Απόψε το φεγγάρι Ήσυχο Μες στους κέδρους Ηλιοβρόχι Περπατήσαμε μέσα στα χρυσάνθεμα πίνοντας σάκε 3. * Γιοσα Μπουσον ( ) Σουγκιγιαμα Σανποο ( ) Ταν Ταϊγκι (χ.χ.) Φέγγος αστραπής Στο ζόφο 1 λάμπει Φωνή ερωδιού 2 Άρωμα δαμασκηνιάς Στεφανώνει Το φεγγάρι Αργοσαλεύουνε Στην ομίχλη Χρυσάνθεμα Στη βάρκα Το φως του μισοφέγγαρου Στην αγκαλιά μου 1 ζόφος: το βαθύ σκοτάδι 2 ερωδιός: μεγαλόσωμο πουλί που ζει σε λίμνες και βάλτους 3 σάκε: παραδοσιακό ιαπωνικό ποτό [ 18 ] ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

20 λογοτεχνία και οικολογία Κομπαγιασι Ισ-σα Νακαμουρα Κουσατο (γενν. 1901) Τα μάτια της χρυσόμυγας Καθρεφτίζουν Βουνά * Σπουδαίος Αγναντεύει τους λόφους Ο μικρός βάτραχος * Μη, μη λιώνεις τη μύγα Που τρίβει τα χέρια της Τρίβει τα πόδια της * Και για τους ψύλλους Η νύχτα μακριά και μόνη Είναι * Είναι Είμαι Οι νιφάδες Αχ, της κερασιάς τα άνθη Λες και κρέμονται από ουράνιες κλωστούλες. * Κάτω από τις κερασιές Δεν υπάρχουν Ξένοι Κιιτσι Όταν ανθίζουν τα ρόδα νομίζεις πως δεν υπάρχουν άλλα άνθη γύρω τους. Μασαοκα Σικι ( ) Λευκή πεταλούδα ανάμεσα στα γαρίφαλα Ένα κινούμενο πνεύμα Σαν το χέρι του νεκρού μου φίλου Τρυφερός Ακουμπά τον ώμο Ο ήλιος του φθινοπώρου * Κομπαγιασι Ισ-σα Φωτιά από κάρβουνα Τα χρόνια μας σβήνουν Παρόμοια με αυτή. * Ματσουο Μπασοο Δροσιά: πώς αλλιώς Να ξεπλύνεις την τόση Σκόνη του κόσμου. * Ανωνυμου Στον καθρέφτη του νερού Δυσπιστείς Την ίδια σου την όψη. Οι μεταφράσεις προέρχονται από τις εκδόσεις: Γιώργος Μπρούνιας, 91 Ιαπωνικά ποιήματα συν 1, Το Ροδακιό, Αθήνα 2004 και Ο κόσμος της πάχνης, 43 χαϊκού του Μ. Μπάσο και του Κ. Ίσσα, μτφρ. Διονύσης Καψάλης, Άγρα, Αθήνα 2004 Hiroschige ( ), Δύση του ήλιου με ανθισμένες κερασιές κοντά στη Γκοτενιάμα Η ΦΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ [ 19 ]

21 Ελληνικά χαϊκού ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ Από τα «Δεκαέξι Χαϊκού» Α Στάξε στη λίμνη μόνο μια στάλα κρασί και σβήνει ο ήλιος. Ε Τα δάχτυλά της στο θαλασσί μαντίλι κοίτα: κοράλλια. ΙΒ ΑΓΟΝΟΣ ΓΡΑΜΜΗ Το δοιάκι 1 τι έχει; Η βάρκα γράφει κύκλους Κι ούτε ένας γλάρος. ΙΣΤ Γράφεις Το μελάνι λιγόστεψε Η θάλασσα πληθαίνει. Τούτο το ακαριαίον ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ ΤΑΣΟΣ ΚΟΡΦΗΣ Ω, δες το θαύμα. Πουλιά, λουλούδια, ψάρια, γίνανε λέξεις! * Στα λασπονέρια της στραγγισμένης λίμνης έντομα βουίζουν. Τάσος Κόρφης, Παυσίλυπα-σονέτα και χαϊκού, Πρόσπερος, Αθήνα 1987 ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ Έκπτωτο αστέρι, αναδεύεις 2 στο βυθό σαν αστερίας. * Άπτερες λέξεις σα μαδημένα πουλιά σέρνονται χάμω. Γιώργος Σεφέρης, Ποιήματα, Ίκαρος, Αθήνα 1994 Αργύρης Χιόνης, Ιδεογράμματα χαϊκού και τάνκα, Τα τραμάκια, Θεσσαλονίκη δοιάκι: μοχλός που περιστρέφει το πηδάλιο στα πλοία 2 αναδεύεις: ανακινείς, ανακατεύεις Ακούστε παράλληλα... Μελοποιημένα χαϊκού του Σεφέρη από τους Sigmatropic στην ιστοσελίδα Μελοποιημένο το ποίημα του Σεφέρη «Το γιασεμί» από τους Sigmatropic στην ιστοσελίδα [ 20 ] ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

22 λογοτεχνία και οικολογία ΓΙΩΡΓΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ 4 Κάπου στ όνειρο σ άκουγα πουλάρι μου να χλιμιντρίζεις. 17 Άκουγα κουπιά χωρίς να βλέπω βάρκα μέσα στο πούσι. 21 Άχνα δε βγάζω θαλασσινό μου αηδόνι να σε ακούω. 9 Κούμαρο μέλι κι ο κότσυφας άπληστος ο κερομύτης. 18 Θάλασσα χλωμή. Με την ψόφια ουρά της παίζουν τα παιδιά. 29 Άνθη μυγδαλιάς πέφτουνε στον ύπνο μου. Ποια με φίλησε; Γιώργης Παυλόπουλος, Τριαντατρία χαϊκού, Στιγμή, Αθήνα 1990 Η ΦΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ [ 21 ]

23 ΗΛΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΣ Το φεγγαράκι και πάλι ξεχασμένο στη δαμασκηνιά. * Πλέκει η ροδιά με τα πράσινα φύλλα δίχτυα ονείρων. * Χιόνια και νερά απ τα φεγγαρόκλωνα πέφτουν λιχνιστά 1. * Τίνος το αίμα πήρες κοκκινολαίμη κι έχεις κονκάρδα 2 ; * Μόνο του σέρνει τον σπειρωτό σταυρό του το σαλιγκάρι. * «Σε θέλω», λέει κι όλο το δάσος σφίγγει ζηλιάρης κισσός. Πυγολαμπίδες το νυχτικό κεντάνε του Ιουνίου. * Βυσσινιά μου μη τα φωτάκια σου σβήσεις με το σούρουπο. * Κουβέρτα χιονιού. Κι όσο σκεπάζομαι τόσο κρυώνω. * Κοίτα ποιος ήρθε: μια σαύρα απροσκάλεστη μ ήλιο στην πλάτη. * Αργή χελώνα σ όλες τις ρίζες είπες σοφή πως είσαι. * Μη, πορτοκαλιά, με τα χρυσά κουμπιά σου χλευάζεις 3 το φως. Χρυσά σιρίτια 4 μαλαματένια χλόη παντού Σεπτέμβρης * «Μικρή κερασιά, πού ναι τα μυστικά σου;» ρωτά το χιόνι. * Σιτίζει 5 πικρά τ ανάλαφρά του λόγια το χιόνι τυφλό. * Ο γρύλος, ιδού: στο νοτισμένο φύλλο καθρεφτίζεται. * Βουνών κορυφές μη με καταφρονείτε που ζω στα ριζά 6. * Του κάμπου τ αγκάθια τι γράψατε τ ανέμου κι ήρθε με κλάμα; Ηλίας Κεφάλας, Σιωπητήριο χιονιού Χαϊκού, Γαβριηλίδης, Αθήνα λιχνιστά: ανάερα, αραιά 2 κονκάρδα: έμβλημα, διακριτικό σήμα 3 χλευάζεις: κοροϊδεύεις 4 σιρίτια: γαλόνια, διακριτικά αξιωματικών 5 σιτίζει: κοσκινίζει εδώ ψιχαλίζει, ρίχνει αραιά 6 στα ριζά: στους πρόποδες Γιώργος Γαβριήλ, Τοπίο [ 22 ] ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

24 ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ / ΚΑΛΛΙΓΡΑΜΜΑΤΑ λογοτεχνία και οικολογία Τα «καλλιγράμματα» είναι ποιήματα στα οποία οι λέξεις τοποθετούνται με τέτοιον τρόπο, ώστε να δημιουργείται ένα σχήμα που απεικονίζει το νόημα (έτσι η μορφή γίνεται αδιάσπαστο στοιχείο του περιεχομένου). Η τέχνη αυτή της «σχηματικής» ποίησης είναι παλιά (ίχνη της βρίσκουμε στην αρχαιοελληνική, λατινική και μεσαιωνική γραμματεία). Σε πιο σύγχρονη εποχή, με το είδος των καλλιγραμμάτων ασχολήθηκαν ονομαστοί ποιητές, ξένοι και Έλληνες, ιδίως από τον Συμβολισμό και μετά. Πασίγνωστα έμειναν τα Καλλιγράμματα (Calligrammes) του γάλλου ποιητή Απολλιναίρ. Εδώ παραθέτουμε αντιπροσωπευτικά από την ελληνική παραγωγή, ένα του Γιώργου Σεφέρη (του 1941) και δύο του Κύπρου Χρυσάνθη, ο οποίος πρωτοδημοσίευσε τα καλλιγράμματά του το ΚΥΠΡΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΗΣ Το στάχυ υ υ χ τ χ ά ό ά σ τ τ υ τ σ χ ά σ τ σ ά χ τ ά τ τ υ ά ά σ σ χ υ τ υ χ ά τ ά χ ο τ υ ύ σ σ τ ή θ ο υ ς μ α ς Καλοκαιρινό ν κ ο ό τ λ σ ε π π ο αυτό της Κύπρου μέρα μεσημέρι καλοκαίρι τ α τ ώ ρ α. ο χ ύ Κύπρος Χρυσάνθης, Λυρικός λόγος Β, Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, Λευκωσία 1985 ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ το μέγα πλούτος Κύπρος Χρυσάνθης, Λυρικός λόγος, Β, Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, Λευκωσία 1985 Γιώργος Σεφέρης, Τετράδιο Γυμνασμάτων Β, Ίκαρος, 1976 Η ΦΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ [ 23 ]

25 Α. Η ΦΥΣΗ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Η ΦΥΣΗ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ - ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ ΤΟΠΙΟ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ Ο Πειρασμός (από το γ σχεδίασμα των Ελεύθερων Πολιορκημένων) Ο ζακυνθινός Διονύσιος Σολωμός ( ), κορυφαία μορφή του Ρομαντισμού και «γενάρχης» της νεοελληνικής λογοτεχνίας, καλλιέργησε συστηματικά τη δημοτική γλώσσα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη λογοτεχνική της καθιέρωση. Η λυρική ενότητα που ακολουθεί ανήκει στο έργο του Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, που βασίζεται στο ιστορικό γεγονός της πολιορκίας και της ηρωικής εξόδου των Μεσολογγιτών τον Απρίλιο του Πρόκειται για τον πειρασμό της φύσης που θέτει σε μεγάλη δοκιμασία, αλλά τελικά δεν κάμπτει το φρόνημα των εσωτερικά ελεύθερων πολιορκημένων. Το κείμενο διακρίνεται για τη λυρική ποιότητα και την εκφραστική καθαρότητά του στην πρωτόπλαστη ακόμα δημοτική, γεγονός που επιβεβαιώνει την κρίσιμη σημασία του σολωμικού έργου στη γένεση και διαμόρφωση της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας. 1 κλει: κλείνει 2 μόσχους (ο μόσχος): οι ευωδιές 3 ανάκουστος: αυτός που μόλις ακούγεται, ή και πρωτάκουστος 4 αναβρύζει: αναβλύζει, ξεπηδάει, φουντώνει 5 άγνωρον: άγνωστο 6 αλαφροΐσκιωτος: αυτός που έχει τη δυνατότητα να ακούει και να βλέπει όσα ο κοινός άνθρωπος αδυνατεί να αντιληφθεί 7 ποσώς: καθόλου 8 κρένει: λέει Έστησ ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Απρίλη, κι η φύσις ηύρε την καλή και τη γλυκιά της ώρα, και μες στη σκιά που φούντωσε και κλει 1 δροσιές και μόσχους 2 ανάκουστος 3 κιλαϊδισμός και λιποθυμισμένος. Νερά καθάρια και γλυκά, νερά χαριτωμένα, χύνονται μες στην άβυσσο τη μοσχοβολισμένη, και παίρνουνε το μόσχο της, κι αφήνουν τη δροσιά τους, κι ούλα στον ήλιο δείχνοντας τα πλούτια της πηγής τους, τρέχουν εδώ, τρέχουν εκεί, και κάνουν σαν αηδόνια. Έξ αναβρύζει 4 κι η ζωή σ γη, σ ουρανό, σε κύμα. Αλλά στης λίμνης το νερό, π ακίνητό ναι κι άσπρο, ακίνητ όπου κι αν ιδείς, και κάτασπρ ώς τον πάτο, με μικρόν ίσκιον άγνωρον 5 έπαιξ η πεταλούδα, πού χ ευωδίσει τς ύπνους της μέσα στον άγριο κρίνο. Αλαφροΐσκιωτε 6 καλέ, για πες απόψε τί δες; Νύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα σπαρμένη μάγια! Χωρίς ποσώς 7 γης, ουρανός και θάλασσα να πνένε, ουδ όσο κάν η μέλισσα κοντά στο λουλουδάκι, γύρου σε κάτι ατάραχο π ασπρίζει μες στη λίμνη, μονάχο ανακατώθηκε το στρογγυλό φεγγάρι, κι όμορφη βγαίνει κορασιά ντυμένη με το φως του. *Στο β σχεδίασμα οι τελευταίοι στίχοι έχουν ως εξής: Το σκουληκάκι βρίσκεται σ ώρα γλυκιά κι εκείνο. Μάγεμα η φύσις κι όνειρο στην ομορφιά και χάρη Η μαύρη πέτρα ολόχρυση και το ξερό χορτάρι. Με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κρένει: 8 «Όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει». Διονυσίου Σολωμού Ποιήματα και Πεζά, επιμ.- εισαγ. Στυλιανός Αλεξίου, Στιγμή, Αθήνα 1994 Ακούστε παράλληλα... Μελοποιημένο το απόσπασμα σε μουσική Γιώργου Μαρκόπουλου και ερμηνεία Χαράλαμπου Γαργανουράκη στην ιστοσελίδα [ 24 ] ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

26 λογοτεχνία και οικολογία ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ Πρώτη γνωριμία με τη γη μου Ω χώματα της γης μου! Χώμα Λευκαδίτικο, πρωτόχωμα τιτάνια ζύμη του κορμιού μου του ίδιου μου του ακοίμητου μυαλού! Χώμα Αιγινήτικο, αλαφρό σαν αφρομύγδαλο πηλέ που μου δροσίζεις την καρδιά σαν τα λαγήνια 1 σου που κρυώνουνε τα καλοκαίρια το νερό! Χώμα της Πελοπόννησος, που θρέφεις άμετρα τα κυπαρίσσια, από το πιο μικρό που παίζει με τον αέρα ως σκύμνος 2 λιονταριού ώσμε 3 το μεγαλύτερο που η μνήμη μου κρατεί! Αργίτικο φλογάτο 4 κοκκινόχωμα, που καις στον ήλιο ως πυρωμένο σίδερο κι ωστόσο σε φλογίζει ακόμα πιότερον η παπαρούνα! Ω χώματα της γης μου, μύρια κι αξεχώριστα σαν τα νερά, Το απόσπασμα είναι από το πρώτο μέρος του έργου Πρόλογος στη ζωή, που τιτλοφορείται «Η συνείδηση της γης μου» (1915). Ο Άγγελος Σικελιανός ( ) το συνέθεσε αμέσως μετά από μια μακρά περιήγηση που έκανε μαζί με τον Νίκο Καζαντζάκη στην Ελλάδα, για να γνωρίσουν τον τόπο τους. Στο απόσπασμα φαίνεται καθαρά η μεγαλόπνοη, «τιτανική» φλέβα του ποιητή, ο οποίος αντλεί πνευματικές δυνάμεις από τη γη της πατρίδας του. 1 λαγήνια: μικρά πήλινα δοχεία για τη μεταφορά νερού 2 σκύμνος: το νεογέννητο λιονταράκι 3 ώσμε: μέχρι που, ίσαμε 4 φλογάτο: φλογερό 5 διάφορον: διαφορετικό 6 συναλλάζουνε τον ίσκιο: αλλάζουν ίσκιο σαν ο ύπνος π όχι μόνο από να δέντρο σ άλλο διάφορον, 5 αλλάζει αλλά και στον ελαιώνα όπως το ξέρουν οι βοσκοί που συναλλάζουνε τον ίσκιο 6 ακλουθώντας το κοπάδι εδώ κι εκεί δεν είν ο ίδιος κάτου απ όλες τις ελιές, Ω χώματα, που με λυτρώσατε απ τη βαριά του ζώου πνοή! [ ] Άγγελος Σικελιανός, Λυρικός Βίος Γ, Ίκαρος, Αθήνα 1976 Γιώργος Γαβριήλ, Τοπίο (λεπτομέρεια) Η ΦΥΣΗ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ / ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ - ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ ΤΟΠΙΟ [ 25 ]

Σκέψεις για μια «πράσινη» λογοτεχνία

Σκέψεις για μια «πράσινη» λογοτεχνία Δημοσιεύθηκε σε συντομευμένη μορφή στο περιοδ. Λωτός (Ρόδου), τχ. 29, Μάιος 2008, σ. 42 ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Σκέψεις για μια «πράσινη» λογοτεχνία Μην ξεχνάτε Βαδίζουμε στην κόλαση Κοιτάζοντας λουλούδια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Κείμενα ºåÝíåîá Λογοτεχνίας ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Κείμενα ºåÝíåîá Λογοτεχνίας ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Κείμενα ºåÝíåîá Λογοτεχνίας ïçïôåøîýá B ùíîáóýïù Β Γυμνασίου - Τεύχος Α ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ºåÝíåîá ïçïôåøîýá B ùíîáóýïù ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ 3 Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Το ρολόι στο μπαλκόνι της κόλασης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών; Ποιητικό Κουίζ 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ο Γιώργος Σεφέρης Ο Κωνσταντίνος Καβάφης Ο Οδυσσέας Ελύτης 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας

ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ» Σχεδιασμός σεναρίου: Βασιλική Σελιώτη, Φιλόλογος, Γραφείο Αναλυτικών Προγραμμάτων Αφετηρία

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα μακρινό ψαροχώρι, ένας ψαράς πήγαινε κάθε βράδυ στη θάλασσα και έριχνε τα δίχτυα του στο νερό. Όταν ο άνεμος φυσούσε από τη στεριά,

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ρήγας. Ευάγγελος Ρήγας. Ο Κήπος. του Ανάγερτου. Με την ευγενική υποστήριξη των Εκδόσεων iwrite και των Πρότυπων Εκδόσεων Πηγή.

Ευάγγελος Ρήγας. Ευάγγελος Ρήγας. Ο Κήπος. του Ανάγερτου. Με την ευγενική υποστήριξη των Εκδόσεων iwrite και των Πρότυπων Εκδόσεων Πηγή. Ευάγγελος Ρήγας Ευάγγελος Ρήγας Ο Κήπος του Ανάγερτου Με την ευγενική υποστήριξη των Εκδόσεων iwrite και των Πρότυπων Εκδόσεων Πηγή. 1 τίτλος συγγράμματος Ο Κήπος του Ανάγερτου συγγραφέας Ευάγγελος Ρήγας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΛΩΣ Η παρουσία σου σκηνοθετεί, η παρουσία σου σκηνογραφεί, η παρουσία σου διαδραματίζει, η παρουσία σου συγγράφει Κύπρο, συγγράφει Λευκωσία και Κερύνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΑΝΟΙΞΗ οθξξ ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΓΛΥΚΟ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΠΕΦΤΟΥΝ ΤΑ ΦΥΛΛΑΡΑΚΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΚΛΑΔΙΑΚΙΑ ΠΑΜΕ ΘΑΛΑΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μήλο στην πλάτη ενός σκαντζόχοιρου

Ένα μήλο στην πλάτη ενός σκαντζόχοιρου Ένα μήλο στην πλάτη ενός σκαντζόχοιρου Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένα σκαντζοχοιράκι που νύσταζε πολύ και ετοιμαζόταν να κοιμηθεί. Ξαφνικά όμως έπεσε ένα μήλο πάνω στην πλάτη του και καρφώθηκε στα αγκάθια

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1 Κύπρος Χρυσάνθης 17 του Νοέµβρη 1973 (Χαράµατα) Το ποίηµα δηµοσιεύτηκε στον τόµο Αντιφασιστικά 67-74 (1984) και αναφέρεται στην εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο, στις

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα Φερδινάνδο Πεσσόα Ποιήματα ALVARO DE CAMPOS Απόσπασμα από την ποιητική σύνθεση του Φερνάντο Πεσσόα: Θαλασσινή ωδή του Άλβαρο ντε Κάμπος, μτφρ.-επιμ.: Μαρία Παπαδήμα, Εκδόσεις Νεφέλη 2012... Πόσες εθνικότητες

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει Κατευθυνόμενη συμμετοχική δουλειά όλης της τάξης 2ο Δημοτικό Σχολείο Συκεών Θεσσαλονίκης Τάξη Γ1 2005-2006 Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα,

Διαβάστε περισσότερα

Επικουρικό εκπαιδευτικό υλικό Λογοτεχνίας (γραμματολογικοϊστορική κατάταξη)

Επικουρικό εκπαιδευτικό υλικό Λογοτεχνίας (γραμματολογικοϊστορική κατάταξη) Επικουρικό εκπαιδευτικό υλικό Λογοτεχνίας (γραμματολογικοϊστορική κατάταξη) 1α. Νεοελληνική Λογοτεχνία A/A Λέξη-κλειδί Είδος υποστηρικτικού υλικού Πηγή - τίτλος Ποίηση Βιντεοταινία (DVD) Παραγωγή Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου,

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, την περιπλάνησή μου. Ξεκίνησε ο συρμός, αφετηρία ή προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, ΦΛΩΡΙΝΑ (TEET) 1ο Εργαστήριο Ζωγραφικής ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ- Τ.Γ.Λ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, ΦΛΩΡΙΝΑ (TEET) 1ο Εργαστήριο Ζωγραφικής ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ- Τ.Γ.Λ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, ΦΛΩΡΙΝΑ (TEET) 1ο Εργαστήριο Ζωγραφικής ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ- Τ.Γ.Λ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΛΙΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΛΙΤΗΣ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Σε γέννησε η σιωπή και σ έθρεψε η δίψα, μα βρέθηκες γυμνός, γερτός και πονεμένος στα δίχτυα τού «γιατί». Ρυάκι ήταν ο λόγος σου τραγούδι στην ψυχή σαν βάλσαμο κυλούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΑΡΑΜΥΘΙ Κέλλυ Παντελίδη Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου:

Διαβάστε περισσότερα

Η αυλή μας είναι μεγάλη και πολύ όμορφη.

Η αυλή μας είναι μεγάλη και πολύ όμορφη. ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΑΥΛΗ!!! Η αυλή μας είναι μεγάλη και πολύ όμορφη. Έχει πολλά λουλούδια όπως σκυλάκια. τριαντάφυλλα, παπαρούνες και Έχουμε φυτέψει ντομάτες, πορτοκάλια και ανάμεσα υπάρχει ένα σιντριβάνι!!!

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 2 ο βραβείο. Ευαγγελία Παπαγιάννη. Α Γυμνάσιο Κομοτηνής

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 2 ο βραβείο. Ευαγγελία Παπαγιάννη. Α Γυμνάσιο Κομοτηνής ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 2 ο βραβείο Ευαγγελία Παπαγιάννη Α Γυμνάσιο Κομοτηνής 2 Μια φορά κι έναν καιρό σ ένα νησί των Κυκλάδων ζούσε

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με χειροποίητες κούκλες και σκηνικά, που ζωντανεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2013 Εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, ISBN: 978 960 9772 02 0 Επιµέλεια κειµένου: Ιωάννα Χαµακιώτη

Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2013 Εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, ISBN: 978 960 9772 02 0 Επιµέλεια κειµένου: Ιωάννα Χαµακιώτη ªÂı ÛÌ Ó Ú È Συγγραφέας: Βικτωρία Αγγελοπούλου Τίτλος: Μεθυσµένα καράβια Βικτωρία Αγγελοπούλου και Εκδόσεις Γιάννη Σκ. Πικραµένου Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2013 Εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, ISBN: 978 960 9772 02 0

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα:

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Επιμέλεια: Β. Παπαδάκη, Σύμβουλος-Φιλόλογος Εποπτεία: Δρ. Αφροδίτη Αθανασοπούλου ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 1 Τάξη: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Κατάπιε όλα τα φύτα Και έχει μείνει ερημια Δεν νομίζω τώρα ποιά Πώς τον γλιτώνει τον καύγα Ήρθαν οι δασονόμοι με τα Όπλα και τα σπαθιά Τρέχει τώρα να ξεφύγει

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΑΣ

ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΑΣ Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Πανεπιστημίου Πατρών Τάξη Β Σχ. Έτος 2012-2013 1 Περιεχόμενα TΟ ΕΛΑΤΟ... 2 ΔΑΦΝΗ... 4 ΤΟ ΔΕΝΤΡΟΛΙΒΑΝΟ... 5 ΤΟ ΕΛΑΤΟ... 6 ΤΟ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ...

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΙΜΝΗΣ N. APKA IAΣ «ΤΟ ΑΓΑΛΙ»

ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΙΜΝΗΣ N. APKA IAΣ «ΤΟ ΑΓΑΛΙ» ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΙΜΝΗΣ N. APKA IAΣ «ΤΟ ΑΓΑΛΙ» Πίστη - Παράδοση Περηφάνια Iστορία 2010 Eίσοδος χωριού «Λόπεσι» Το πιο γλυκό καλωσόρισµα, το πιο τρυφερό «καλό ταξίδι». Ο Άγιος Παντελεήµονας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι σε αχαρτογράφητα νερά

Ταξίδι σε αχαρτογράφητα νερά Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Τα δεδομένα Παρατηρήθηκε Απαξιωτική στάση/συμπεριφορά για το σχολείο, τα μαθήματα και το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα