Το αεροδιαστημικό λεωφορείο (ΑΔΛ): Νομικές και στρατηγικές συνέπειες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το αεροδιαστημικό λεωφορείο (ΑΔΛ): Νομικές και στρατηγικές συνέπειες"

Transcript

1 * Η λ ία ς I. Κ ο υσ κ ο υβέλ η ς Το αεροδιαστημικό λεωφορείο (ΑΔΛ): Νομικές και στρατηγικές συνέπειες Σκοπός του άρθρου είναι να περιγράψει μερικά από τα χαρακτηριστικά, τις λειτουργίες και τις αποστολές του Αεροδιαστημικού Λεωφορείου (ΑΔΛ) 1να επισημάνει τους λόγους που ωθούν στη δημιουργία του να υποδείξει κάποιες από τις νομικές και στρατηγικές συνέπειες που θα προκαλέσει η λειτουργία του- τέλος, να προτείνει, ανάμεσα και σ άλλες λύσεις για την αντιμετώπισή τους, την εκπόνηση ενός Αεροδιαστημικού Δικαίου. I. Ιστορικό Σχέδια για τη δημιουργία ενός ΑΔΛ δεν έγιναν μόνο πρόσφατα. Οι έρευνες για ένα τέτοιο όχημα άρχισαν στη ναζιστική Γερμανία από τις ομάδες Ντορνμπέργκερ / Μπράουν και Σένγκερ / Μπρεντ με σκοπό -όπως και στην περίπτωση των πυραύλων- τη στρατιωτική * Διδάκτορας 1. Το άρθρο αυτά βασίζεται στη σύνθεση και ενημέρωση δυο προηγουμένων εργασκύν. Η πρώτη «The Aerospace Plane: In the Direction of an Aerospace Law», δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the 29th Colloquium on the Law o f Outer Space, I.I.S.L., N. York, A.I. A. A., 1987, pp και ατο Annua ire de Droit Maritime eta erospatial, Universitc de Nantes, Vol. IX, 1987, pp Η δεύτερη, «Implications of the Military Aerospace Plane Development», παρουσιάσθηκε πρόσφατα στο 32ο συνέδριο του Διεθνούς Ινστιτούτού Διαστημικού Δικαίου στην Ισπανία και θα δημοσιευτεί στο Proceedings o f the 32nd Colloquium on the Law of Outer Space, I.I.S.L., A.I.A. A., 1990.

2 Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική / 21 Η. I. Κουσκουβέλης χρησιμοποίησή του. Ο Ντορνμπέργκερ, διευθυντής του προγράμματος πυραύλων, είχε προτείνει στο Χίτλερτη δημιουργία ενός «αεροδιαστημικού βομβαρδιστικού» που θα αναλάμβανε μια αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον της Νέας Υόρκης. Αυτό το όχημα θα έβγαινε πάνω από την ατμόσφαιρα, θα επέστρεφε σ αυτή για να βομβαρδίσει και στη συνέχεια θα προσγειωνόταν στον Ειρηνικό, απ όπου ένα υποβρύχιο θα περισυνέλεγε το πλήρωμά του.2 Η ομάδα Σένγκερ/ Μπρεντ πρότεινε κι αυτή ένα βομβαρδιστικό, που στην απογείωση θα ήταν πυραυλοκίνητο και μετά το πέρας της αποστολής του θα προσγειωνόταν σαν αεροσκάφος. Θα μπορούσε, ανάλογα με τις ανάγκες, να κάνει το γύρο της Γης και να μεταφέρει μέχρι και 50 τόνους βόμβες.3 Αυτό το τελευταίο πρόγραμμα έρευνας δεν ολοκληρώθηκε.4 Όμως ο Ντορνμπέργκερ κατόρθωσε να συνεχίσει τις έρευνες του στις Η.Π.Α., όπου μετανάστευσε μετά τον πόλεμο. Το 1950 η Bell Aviation Corporation έδειξε ενδιαφέρον για τα σχέδιά του και ο Ντορνμπέργκερ έγινε αντιπρόεδρος της εταιρείας. Οι έρευνέςτου όμως απέβησαν άκαρπες.5 Η έρευνα πάνω στο ΑΔΛ και ανάλογα σκάφη συνεχίστηκε στις Η.Π.Α. Το 1962 το Χ-15 έφτασε την ταχύτητα των 6 Μαχ και το ύι >ος τ<ον 96 χιλιομέτρων όμως αυτές του οι επιδόσεις δεν διήρκεσαν παρά μόνο 68' ',6 Η Boeing Aircraft Co. ερεύνησε και δοκίμασε το «Χ-20 Dyna-Soar» (Dynamic Soaring Plane), ένα μικρό σκάφος με πιλότο, που μπορούσε να φτάσει το διάστημα και να ξεπεράσει τα 6 Μαχ. Η Boeing ερεύνησε μια ολόκληρη σειρά από αυτά τα σκάφη: το Dyna- Soar II και το III, και το Dyna-Mows.7 Οι εφαρμογές των Dyna-Soar για διάφορες στρατιωτικές αποστολές μελετήθηκαν μέχρι την ακύρωση του προγράμματος το Δεκέμβριο του Επιπλέον, τα τεχνικά ευρήματα του προγράμματος φάνηκαν πολύ χρήσιμα στην κατασκευή του Διαστημικού Λεοφωρείου.9 Ένα πρόγραμμα ΑΔΛ άρχισε το Μάρτιο του 1965 με σκοπό την 2. Manno J.: Arming the Heavens, N. York, Dodd-Mead & Co., 1984, p Stine H.: Confrontation in Space, N. Jersey, Stine, 1981, pp Id. 5. Supra No 2, p Science et Vie, No 826, Juillet 1986, p Peebles C.: Battle for Space, N. York, Beaufort Books, 1983, p Id., p Id. 306

3 ΑΔΛ : Νομικές και στρατηγικές συνέπειες κατασκευή ενός σκάφους που θα μπορούσε να «απογειώνεται και να προσγειώνεται σαν αεροσκάφος».10 Έτσι, το 1965 ο στρατηγός της Πολεμικής Αεροπορίας των Η.Π.Α., Σρίβερ, πρότεινε κάτι ανάλογο με αυτό που πρότεινε ο Πρόεδρος Ρέηγκαν το 1986: τη χρησιμοποίηση του ΑΔΛ για τη σύνδεση της Ουάσιγκτον με το Νέο Δελχί. Και αυτό όμως το πρόγραμμα εγκαταλείφθηκε το II. Ερευνητικά προγράμματα και χαρακτηριστικά του ΑΔΛ Λ) Η.Π Α.: ΑΑΛ (ή Orient Express ήχ-30). Τον Αύγουστο του 1984, ο Αμερικανός Πρόεδρος εξήγγειλε μια νέα διαστημική πολιτική. Στα πλαίσιά της, όλα τα μέχρι τότε προγράμματα επανεξετάστηκαν και προτάθηκε η δημιουργία ενός ΑΔΛ.12Έτσι τον Ιούλιο του 1985, το πρόγραμμα του ΑΔΛ πήρε την επίσημη έγκριση του Πενταγώνου και του Λευκού Οίκου. Επιπλέον το Φεβρουάριο του 1986 ο Πρόεδρος Ρέηγκαν πρότεινε τη δημιουργία ενός ΑΔΛ που, επιταχύνοντας 25 φορές την ταχύτητα του ήχου (25 Μαχ), θα μεταφέρει επιβάτες από την Ουάσιγκτον στο Τόκυο μέσα σε 2 ώρες. Επονόμασε αυτό το όχημα Orient Express.13 Το ΑΔΛ / Orient Express είναι ένα πρόγραμμα της NASA και του Πενταγώνου που είχε υπολογισθεί, στην περίοδο , να απορροφήσει 600 εκατομμύρια δολλάρια. Παρόλο που στην εξαγγελίατου προγράμματος τονίσθηκαν οι ειρηνικές εφαρμογές του ΑΔΛ, η στρατιωτική του σημασία και μελλοντική του χρήση έγινε δημόσια παραδεκτή. Ο επιστημονικός σύμβουλος του Προέδρου Ρέηγκαν, Τζων Μακτίγκ, δήλωσε ότι το εν λόγω σκάφος, που θα τεθεί σε λειτουργία στο τέλος του αιώνα και θα στοιχίσει 3 δισεκατομμύρια δολλάρια, θα μπορεί να έχει στρατιωτικές και ειρηνικές εφαρμογές συγχρόνως. Πρέπει ακόμα να σημειωθεί ότι το 80% του προγράμματος χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου1' και η έδρα της τεχνολογικής του διεύθυνσης βρίσκεται στη βάση Ράιτ-Πάτερσον, στο Οχάιο Lay S. Η. & Taubenfeld Η. J.: The Law Relating to Activities o f Man in Space, Chicago, The University of Chicago Press, 1970, p Supra No 6, p Για την αμερικανική κυβέρνηση το κωδικό όνομα του προγράμματος είναι «Χ-30». 13. The New York Times, February 6, 1986, p. 15. Οι πρώτες ε'ρευνες πάνω στην εκπόνηση της έννοιας του Orient Express έγιναν από τη McDonnel Douglas- βλ. High Technology, July 1986, p The New York Times, February 6,1986, p Supra No Spaceflight, Vol. 28, April 1986, p

4 Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική / 21 Η. I. Κουσκουβέλης Το ΑΔΛ Οα έχει περίπου το μέγεθος ενός DC-10, θα απογειώνεται και θα προσγειώνεται συμβατικά' επιταχύνοντας στα 25 Μαχ, θα μπαίνει σε τροχιά γύρω από τη Γη και, πριν τη συμπληρώσει, θα επιστρέφει στη γήινη ατμόσφαιρα και, μέσω αυτής, στον προορισμό του. Για να απογειωθεί συμβατικά και να πετυχει στη συνέχεια την ταχύτητα που αναφέρθηκε, θα χρησιμοποιεί αρχικά (στην ατμόσφαιρα) μηχανές υπερηχητικής καύσης (σκραμ-τζετ) κι έπειτα ένα ενσωματωμένο πυραυλικό σύστημα που θα το βγάζει οπιστικά από την ατμόσφαιρα και Οα το θέτει σε γήινη τροχιά.1 Το πρόγραμμα του ΑΔΛ βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη δεύτερη του φάση, που προβλέπεται να τελειώσει με ορισμένα πειραματικά τεστ το Όμως είναι πιθανό εξαιτίας της μείωσης των στρατιωτικών δαπανιον, αυτά τα τεστ να καθυστερήσουν. Αν όλα πάνε καλά, προβλέπεται ότι το δοκιμαστικό σκάφος θα αρχίσει να κατασκευάζεται στα μέσα του 1991, η πρώτη δοκιμαστική πτήση θα πραγματοποιηθεί το 1995 και το πρώτο ταξίδι στο διάστημα το Β) Μεγάλη Βρετανία: HOTOL Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι οι μόνες στην έρευνα για το ΑΔΛ. Τον Αύγουστο του 1984, η British Aerospace ανήγγειλε το HOTOL19 και το Φεβρουάριο 1986, η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να επενδύσει $ 4,2 εκατομμύρια για πραγματικές δοκιμές.20 Θα είναι ένα αυτόματο, επαναχρησιμοποιούμενο, οριζόντιας απογείωσης και προσγείωσης σκάφος, που θα έχει το μέγεθος του Κονκόρντ και θα χρησιμοποιεί τους συνηθισμένους διαδρόμους αεροδρομίων. Θα επιταχύνει ώς τα 5 Μαχ χρησιμοποιώντας μηχανές που για τη λειτουργία τους απαιτούν, όπως όλες οι μηχανές αεροσκαφών, την ύπαρξη αέρα και στη συνέχεια θα χρησιμοποιείτο πυραυλικό σύστημα της μηχανής του για να τεθεί σε τροχιά. Ο κινητήρας του θα κατασκευαστεί από τη Ρολς Ρόις και θα επιφέρει δύο πολύ σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες. Αρχικά θα δημιουργηθεί ένας κινητήρας αεριωθουμένου που θα πετυχαίνει την ταχύτητα των 5 Μαχ. Στη συνέχεια, το πιο σημαντικό, αυτός ο κινητήρας θα συνδυάσει, μέσα στην ίδια δομή, ένα πυραυλικό σύστημα Supra No Acrospace Engineering, July 1989, p Horizontal Take-Off and Launching Vehicle. 20. Conchie P. J.: «Α Horizontal Take-off and Landing Satellite Launcher or Acrospace Plane», in Journal o f the British Interplanetary Society, 1985, Vol. 38, p Supra No

5 ΑΔΑ : Νομικές και στρατηγικές συνέπειες Αν και το HOTOL που προορίζεται για διαστημική χρήση, λ.χ. την εκτόξευση δορυφόρων, δεν θα είναι επανδρωμένο, οι σχεδιαστές ελπίζουν ότι θα είναι δυνατό να μετατρέπεται και, προσθέτοντας του μια αίθουσα επιβατών, να χρησιμοποιείται για ταξίδια 70 λεπτών ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αυστραλία.22 Όμως η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε τον Ιούλιο του 1988 να σταματήσει τη χρηματοδότησή του.^παρόλα αυτά φαίνεται ότι σχηματίζεται κάποιο ιδιωτικό κονσόρσιουμ που θα αναλάβει τη συνέχιση του προγράμματος. Γ) Δυτική Γερμανία: SANGER Στη Δυτική Γερμανία το πρόγραμμα έρευνας για το ΑΔΛ που έχει αναλάβει η ΜΒΒ / ERNO ονομάζεται Sanger. Θα είναι ένα επαναχρησιμοποιούμενο, οριζόντιας απογείωσης σκάφος και θα χρησιμοποιεί και αυτό τους συνηθισμένους διαδρόμους αεροδρομίων. Η πρώτη ερευνητική φάση αναμένεται να διαρκέσει μέχρι το 1992 και, συνολικά, το όλο πρόγραμμα να διαρκέσει 20 χρόνια. Η πρώτη δοκιμαστική πτήση υπολογίζεται μεταξύ 1993 και 1999, και η πρώτη πραγματική γύρω στο Το εκτοξευτικό σύστημα του Sanger θα μπορεί να δέχεται δυο διαφορετικούς τύπους «πάνω ορόφου» («upper stage»): ένα επαναχρησιμοποιούμενο όχημα για μεταφορά επιβατιόν, το HORUS, ή ένα κανονικό «πάνω όροφο» πυραύλου για τη μεταφορά φορτίου μέχρι 15 τόνους, που θα λέγεται CARGUS.25 Α) Γαλλία Στη Γαλλία, η εταιρεία Aerospatiale παρουσίασε το καλοκαίρι του 1987 το πρόγραμμα AGV (Avion Grande Vitesse). Σύμφωνα με την Aerospatiale, αυτό το ΑΔΛ θα μεταφέρει από το Παρίσι στο Τόκυο, μέσα σε 2 ώρες, 150 περίπου επιβάτες. Αναμένεται να είναι έτοιμο στις αρχές του 21ου αιώνα.26 Ε) Ιαπωνία Στην Ιαπωνία τρεις οργανισμοί χρηματοδοτούν και κάνουν έρευνα σε επαναχρησιμοποιούμενα διαστημικά οχήματα: το Εθνικό Εργαστη- 22. High Technology, July 1986, p «No more cash for UK spacc project», in Financial Times, 26/7/ «Sanger update», in Aerospace Engineering, August 1989, pp Perspectives Spatiales, Printemps 1986, p «En Europe aussi», in Le Figaro, 19 / 10 /1987, p

6 Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική / 21 Η. I. Κουσκουβέλης ριο Αεροδιαστημικής, η Εθνική Εταιρεία Διαστημικής Ανάπτυξης και το Ινστιτούτο Διαστημικών και Αστροναυτικών Επιστημών.27 Στην έρευνα συμμετέχουν ακόμη οι εταιρείες Fuji, Mitsubishi και Kawasaki.28 Αν και οι ιαπωνικές έρευνες σκοπεύουν μόνο στη δημιουργία ενός διαστημικού λεωφορείου,29 εντούτοις είναι σημαντικές γιατί αποτελούν τη βάση για μια πιθανή συνεργασία στη δημιουργία του ΑΔΛ με τις Η.Π.Α.30 και, επιπλέον, γιατί προκάλεσαν το ενδιαφέρον των Σοβιετικών. Στ) Σοβιετική Ένωση Υπάρχουν από καιρό ενδείξεις πως οι Σοβιετικοί κάνουν έρευνα στο ΑΔΛ. Πρόσφατα, σε μια επίσκεψή τους στην Ιαπωνία, Σοβιετικοί αξιωματούχοι πρότειναν, στα πλαίσια μιας διαστημικής συνεργασίας, την από κοινού δημιουργία ενός ΑΔΛ. Οι Ιάπωνες αρνήθηκαν ισχυριζόμενοι πως μια τέτοια συνεργασία θα παραβίαζε τους περιορισμούς εξαγωγών των δυτικών χωρών προς τις ανατολικές.31 III. Λόγοι για τη δημιουργία του ΑΔΛ α. Υπάρχει μια σταθερά αυξανόμενη ζήτηση για την εκτόξευση δορυφόρων και η τάση αυτή αναμένεται να συνεχισθεί στο άμεσο μέλλον. Χρηματιστηριακές μελέτες του 1986 πρόβλεψαν ότι ο κύκλος εργασιών που αφορά μόνο τους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους θα ανέλθει μέχρι το 1996 στα 150 δισεκατομμύρια δολλάρια.32 β. Η ζήτηση για εκτοξεύσεις αναμένεται να ενισχυθεί από το χαμηλό κόστος που θα προσφερθεί. Είναι αυτονόητο ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με επαναχρησιμοποιούμενα διαστημικά οχήματα. Αυτός ήταν κι ένας από τους κύριους λόγους που οδήγησαν στη δημιουργία του Διαστημικού Λεωφορείου σαν ένα μέσο για φτηνές εκτοξεύσεις σε κοντινές γύρω από τη Γη τροχιές. Οι Τάιμς της Ν. Υόρκης γράψανε ότι σύμφωνα με την κρατική επιτροπή των Η.Π.Α. για το διάστημα, το ΑΔΛ θα μπορούσε να μειώσει το κόστος εκτόξευ 27. Αντίστοιχα: National Aerospace Laboratory, National Space Development Agency (NASA), Institute of Space and Astronautical Sciences. 28. Air & Space, August / September 1989, p To 1987 ε'φτιισαν στη δοκιμή δύο μικρού μεγέθους μοντέλων βλ. Aviation Week & Space Technology, 2 /11 /1987, p U s Echos, 11/8/1988, p A viation Week & Space Technology, 7 / 8 /1989, p Supra No 20, p

7 ΑΔΛ : Νομικές και στρατηγικές συνέπειες σης από 4000 πάουντ για το Διαστημικό Λεωφορείο σε μόλις 200 δολλάρια.33 γ. Να κάνει τη διαστημική πτήση ρουτίνα. Δεν έχει μείνει καμιά αμφιβολία, κυρίως μετά την τραγωδία του Τσάλεντζερ, ότι το Διαστημικό Λεωφορείο δεν θα γίνει ποτέ ένα «λεωφορείο». δ. Υπάρχει η ανάγκη να δημιουργηθεί κάτι τεχνολογικά καινούργιο. Όπως έχει γραφτεί στον εξειδικευμένο τύπο, ένα από τα λίγα σημεία στα οποία όλοι οι ενδιαφερόμενοι συμφωνούν είναι ότι «ένα πολύ πιο γρήγορο και πολύ πιο έξυπνο» σκάφος για μεταφορές και στρατιωτικές χρήσεις είναι αναγκαίο.34 ε. Για να ικανοποιηθούν στρατιωτικές ανάγκες. Η μεγαλύτερη πίεση για τη δημιουργία του ΑΔΛ προέρχεται από τη Στρατηγική Αμυντική Πρωτοβουλία (Πόλεμος των Άστρων),35 καθώς η δημιουργία ενός τέτοιου συστήματος, για την άμυνα ενάντια στους διηπειρωτικούς πυραύλους, θα απαιτήσει, για να γίνει οικονομικά προσιτή, μείωση του κόστους εκτόξευσης κατά δέκα φορές τουλάχιστον.36 Στον ειδικευμένο τύπο, και πάλι, υποστηρίχθηκε η άποψη ότι οι Η.Π.Α. θέλουν να ισορροπήσουν τη μεγαλύτερη ικανότητα εκτόξευσης στο διάστημα που θεωρούν πως έχει τώρα απέναντι τους η Σοβιετική Ένωση. Οι Η.Π.Α. «φοβούνται ότι κατά τη διάρκεια μιας διεθνούς κρίσης, ο συνδυασμός των υπαρχόντων πυραύλων-εκτοξευτήρων μιας χρήσης και του Διαστημικού Λεωφορείου θα είναι ανίκανος να θέσει έγκαιρα σε τροχιά τα απαιτούμενα αναπληρωματικά δορυφορικά συστήματα». Μια τέτοια αποστολή είναι πολύ σημαντική, αν σκεφτεί κανείς ότι η συλλογή πληροφοριών, η έγκαιρη ανίχνευση επίθεσης διηπειρωτικών ή μέσου βεληνεκούς πυραύλων και οι τηλεπικοινωνίες εξαρτώνται όλο και περισσότερο από τα δορυφορικά συστήματα.37 Επιπλέον, όπως σχολιάζει το γαλλικό περιοδικό Science et Vie, η ιδέα του να έχουν σκάφη πέντε φορές ταχύτερα από αυτά των Σοβιετικών «προκαλεί» τους υπεύθυνους του Πενταγώνου.38 στ. Για τις άλλες εκτός των Η.Π.Α. χώρες οι έρευνες για τη δημιουργία του ΑΔΛ σημαίνουν την προσπάθεια να μη μείνουν έξω από 33. The New York Times, April 6,1986, p The Armed Forces Journal International, January 1986, p Σχετικά μ αυτό το θέμα, βλ. Κουσκουβέλη Η. I.: «Ο Πόλεμος των Άστρων», Μακεδονία, 1985, σ Supra No Id. 38. Supra No. 6, p

8 ΔιεΟνες Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική / 21 Η. I. Κουσκουβέλης την τεχνολογική, τη διαστημική και την κούρσα των εξοπλισμών.39 IV. Αποστολές Πριν εξετάσουμε τις νομικε'ς επιπτώσεις της λειτουργίας του ΑΔΛ, θεωρείται σκόπιμο να ανακεφαλαιώσουμε και να συμπληρώσουμε τις ιδέες για τις χρήσεις του. Το ΑΔΛ θα χρησιμοποιηθεί: α. για τη μεταφορά επιβατών: σε διάφορα σημεία στη Γη, όπως από την Αμερική στην Ιαπωνία ή από την Ευρώπη στην Αυστραλία. από τη Γη σε διαστημικούς σταθμούς και πίοω. από τον ένα διαστημικό σταθμό στον άλλο. β. για την εκτόξευση δορυφόρων και των συστημάτων της Στρατηγικής Αμυντικής Πρωτοβουλίας. γ. για την επαναφορά δορυφόρων στη Γη για διορθώσεις. δ. σαν πολεμικό μαχητικό σκάφος ποικίλων δυνατοτήτων για τον αέρα και το διάστημα. ε. σαν βομβαρδιστικό με αστραπιαίο χρόνο επίθεσης, με αυξημένες, λόγω της ταχύτητάς του ικανότητες επιβίωσης και, αντίθετα από τους πυραύλους, με το προσόν της ικανότητας να ανακληθεί, αν η επίθεση ματαιωθεί. στ. σαν όχημα για αναγνώριση, συλλογή πληροφοριών, επαλήθευση και έλεγχο διεθνών συνθηκών, μεγαλύτερης αξίας από ένα δορυφόρο, αφού θα μπορεί να αλλάξει τροχιά οποιαδήποτε στιγμή είναι αναγκαίο. Δεν πιστεύουμε ότι το ΑΔΛ θα χρησιμοποιηθεί για την «απαγωγή» και την εξουδετέρωση δορυφόρων, όπως είχε κάποτε επικριτικά προταθεί για το Διαστημικό Λεωφορείο. Είναι γνωστό πως ένας δορυφόρος μπορεί να εξουδετερωθεί διακινδυνεύοντας ή χρησιμοποιώντας πολύ πιο φτηνά μέσα από ένα τέτοιο όχημα. V. Νομικές επιπτώσεις Ποιο θα είναι το δίκαιο -αεροπορικό ή διαστημικό40- που θα εφαρμοσθεί στο ΑΔΛ και σύμφωνα με ποια κριτήρια θα γίνει αυτή η 39. Supra No 16, p Σχετικά με τη δομή, το περιεχόμενο και το χαρακτήρα του διαστημικού δικαίου, βλ. Kuskuvclis 1.1.: «The Method of Genetic Effectiveness and the Future of the Military Regime of Outer Space» in Space Law: Views o f the Future, Leiden University / Kluwer, Leiden / New York, 1988, pp

9 Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική / 21 Η, I. Κουσκουβέλης του είναι να μπορεί να κινείται, ελεύθερα και κατά βούληση, και στον αέρα και στο διάστημα, γεγονός που στερεί λογικού ερείσματος κάθε προσπάθεια διαχωρισμού του αέρα από το διάστημα. Η «λειτουργική» σχολή απορρίπτει κάθε διαχωρισμό αέρα και διαστήματος και προτείνειτην εφαρμογή του διαστημικού δικαίου στις δραστηριότητες που κρίνονται διαστημικές. Για έναν τέτοιο χαρακτηρισμό προτείνονται ορισμένα κριτήρια. Το πρώτο κριτήριο απορρέει από την ερμηνεία του υπάρχοντος δικαίου και τη διαστημική πρακτική: ένα αντικείμενο σε τροχιά γύρω από τη Γη είναι διαστημικό. Το δεύτερο κριτήριο έχει σχέση με την κατασκευή των οχημάτων και απορρέει από το προηγούμενο. Ένα αεροσκάφος που για την κίνησή του χρησιμοποιεί αέρα δεν μπορεί ποτέ να τεθεί σε τροχιά, αφού στο διάστημα υπάρχει ένα κενό αέρα και πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιηθεί ένα πυραυλικό σύστημα κίνησης. Επιπλέον, ένα αεροσκάφος, ακόμη κι αν το προσαρμόζαμε πάνω σ έναν πύραυλο, όπως το Διαστημικό Λεωφορείο, δεν θα έφθανε ποτέ στο διάστημα γιατί θα διαλυόταν στην εκτόξευση. Τα δύο αυτά κριτήρια δεν είναι άτρωτα. Το πρώτο ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι το αντικείμενο φτάνει στο διάστημα και κατά συνέπεια δεν μπορούμε να το εφαρμόσουμε πριν απ αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή. Το δεύτερο αμφισβητείται από το γεγονός ότι ένα σκάφος που η κατασκευή του επιτρέπει να φτάσει στο διάστημα μπορεί πολύ απλά να χρησιμοποιείται μόνο μέσα στην ατμόσφαιρα ή να έχει κάποιο «γήινο» σκοπό ή αποστολή. Για παράδειγμα, η κρατούσα άποψη θεωρεί ότι οι διηπειρωτικοί πύραυλοι, που είναι κατασκευασμένοι για να μπορούν να φτάνουν στο διάστημα, δεν αποτελούν «διαστημική» δραστηριότητα, γιατί έχουν σαν σκοπό να χτυπήσουν κάποιο σημείο στη Γ η και όχι να τεθούν σε τροχιά. Η κριτική στα δύο αυτά κριτήρια εισάγειτο τρίτο και επικρατέστερο μέχρι στιγμής, το κριτήριο του «σκοπού» της δραστηριότητας. Ένα αντικείμενο είναι διαστημικό όταν ο σκοπός της κατασκευής και της λειτουργίας του είναι να χρησιμοποιήσει το διάστημα. Έτσι και το Διαστημικό Λεωφορείο και οι δορυφόροι θεωρούνται διαστημικά αντικείμενα στα οποία εφαρμόζεται το διαστημικό δίκαιο, ακόμη κι αν δεν τεθούν σε τροχιά. Έγινε, για παράδειγμα, πλατιά παραδεκτό ότι στην περίπτωση του ατυχήματος του Τσάλεντζερ θα εφαρμοζόταν, αν προκαλούνταν ζημιές στην επιφάνεια ή σε αντικείμενα μιας άλλης χώρας, το διαστημικό δίκαιο. Όμως -για να επανέλθουμε στην ερώτηση ποιο δίκαιο και με ποια κριτήρια θα εφαρμοσθεί- ο ερχομός του ΑΔΛ φαίνεται να αμφισβητεί όλα τα κριτήρια που θα μπορούσαν να προσδιορίσουν τη φύση του και να καθορίσουν έτσι το δίκαιο που θα ρυθμίσει τη λειτουργία του. Η νομική αυτή αβεβαιότητα ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο δημιουργεί 314

10 ΑΔΛ : Νομικές και στρατηγικές συνέπειες προβλήματα σε θέματα ευθύνης, καταγραφής του ή μη ως διαστημικού αντικειμένου, ασφάλειας πτήσης, εμπορευματοποίησής του και νομιμότητας ορισμένων στρατιωτικών του χρήσεων. Θα εξετάσουμε, λοιπόν, και θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στα νομικά θέματα που δημιουργεί το ΑΔΛ σε τρεις πιθανές του λειτουργίες: ως «αεροσκάφος» -π.χ. το Orient Express- που σκοπός του είναι η μεταφορά επιβατών και φορτίου σε διάφορα σημεία της Γης. ως διαστημικό όχημα -λεωφορείο που μεταφέρει επιβάτες και φορτίο από τη Γη στο διάστημα κι από ένα διαστημικό σταθμό στον άλλο. και ως στρατιωτικό αεροδιαστημικό όχημα πολλαπλών αποστολών, ήτοι αναγνωριστικό, καταδιωκτικό και βομβαρδιστικό. Λ) Orient Express Ας υποθέσουμε ότι το ΑΔΛ -Orient Express υπό αμερικανική σημαία- εκτελεί τακτικά δρομολόγια ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Τόκυο. Τότε θα ισχύσουν οι συμφωνίες του Μόντρεαλ του 1966 σε θέματα ευθύνης του μεταφορέα προς τους συμβαλλομένους με αυτόν.45 Το όχημα θα φέρει τα διακριτικά σημεία που προβλέπει η συνθήκη του Σικάγο του Θα υποβληθεί σ όλους τους κανονισμούς ασφαλείας και ελέγχου κυκλοφορίας, όπως κάθε αεροσκάφος. Θα ευνοηθεί από τα δικαιώματα εισόδου στον εναέριο χώρο άλλων κρατών και τις εμπορικές ελευθερίες που έχουν παραχωρηθεί σε κάθε αμερικανικό αεροσκάφος.4' Ειδικά στο δικαιϊκό καθεστώς των Η.Π.Α. δύο προβλήματα θα πρέπει να λυθούν. Το πρώτο είναι ότι ο κανονισμός της NASA απαγορεύει στην ίδια να εκμεταλλευθεί το ΑΔΛ σαν εταιρεία μεταφορών.47 Η εκμετάλλευσή του θα πρέπει να γίνει από κάποιο νέο κρατικό οργανισμό ή από ήδη υπάρχουσες αεροπορικές εταιρείες. Όμως η τυχόν ευρεία και πιθανή εμπορική εκμετάλλευση του ΑΔΛ θα δημιουρ 45. Οι συμφοινίες του Μόντρεαλ εφαρμόζονται από τις αμερικανικές εταιρείες και έχουν επιβληθεί σ όλες τις άλλες για μεταφορές από και προς τη Βόρεια Αμερική. Οι ευρίοπαϊκες εταιρείες εφαρμόζουν βασικά τη Συνθήκη της Βαρσοβίας του Αλλάζοντας τα δεδομένα, μια παρόμοια υποθετική κατάσιαση Οα μπορούσε να σκιαγραφηοεί και για το HOTOL που Οα πετάει υπό βρετανική σημαία από το Λονδίνο στο Σίντνεϋ. 47. Παράβαλε Mossinghoff G. & Sloup G. P.: «Legal Issues Inherent in Space Shuttle Operations» in The Space Shuttle and the Law, ed. by Gorove St., Monograph Series No 3, University of Mississipi Law Center, 1980, pp

11 Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική / 21 Η. I. Κουσκουβε'λης γήσει το δεύτερο πρόβλημα που είναι σχετικό με τον έλεγχο των εξαγωγών και την προστασία προϊόντων υψηλής τεχνολογίας από μέρους των κυβερνήσεων των δυτικών χωρών. Η πολιτική εμπορευματοποίησης και ευρείας χρήσης του ΑΔΛ έρχεται, λοιπόν, σε αντίθεση με την πολιτική προστασίας της υψηλής τεχνολογίας. Η λύση των δύο αυτών θεμάτων εντάσσεται φυσικά, στις αρμοδιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης όμως μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι η δημιουργία και η λειτουργία του ΑΔΛ θα έχει σημαντικές συνέπειες και στα διάφορα εθνικά δικαιϊκά συστήματα. Κατά τη λειτουργία του Orient Express, διάφορα προβλήματα μπορούν να προκύψουν. Ας φανταστούμε πως, καθώς το όχημα πετάει για το Τόκυο και τίθεται σε τροχιά, για κάποιο λόγο αποτυγχάνει να βγει απ αυτή, συμπληρώνοντας έτσι μία ή περισσότερες τροχιές γύρω από τη Γ η. Μήπως σ αυτήν την περίπτωση θα πρέπει, σύμφωνα με το πρώτο κριτήριο της λειτουργικής σχολής, να θεωρηθεί ως διαστημικό αντικείμενο και, αντίθετα με τα αεροσκάφη, θα πρέπει να καταγραφεί στο «μητρώο δορυφόρων»48 που κρατάει και ενημερώνει ο Γ ενικός Γ ραμματέας του Ο.Η.Ε.;41 Κι αν, ενώ βρίσκεται σε τροχιά, συμβεί κάποιο ατύχημα σ έναν επιβάτη, τότε θα ισχύσουν και πάλι οι κανόνες ευθύνης του αερομεταφορέα, παρόλο που η πτήση έχει μετατραπεί σε διαστημική -δηλαδή, θα εφαρμόσουμε αεροπορικό δίκαιο σε μία διαστημική δραστηριότητα; Αντίθετα, εφαρμόζοντας το κριτήριο του σκοπού της δραστηριότητας, η όλη πτήση πρέπει να θεωρηθεί ως αεροπορική και να υποβληθεί στο καθεστώς του αεροπορικού δικαίου. Κατά συνέπεια η πτήση δεν θα πρέπει να καταγραφεί στο «μητρώο» του Ο.Η.Ε. και θα εφαρμοοθούν οι κανόνες του αεροπορικού δικαίου αν υπάρξει κάποιο ατύχημα. Η λύση αυτή φαίνεται εκ πρώτης όψεως ικανοποιητική. Όμως δεν είναι άμοιρη περιπλοκών. Γιατί, τι θα συμβεί αν, π.χ., το ΑΔΛ συγκρουσθεί μ ένα δορυφόρο; Μήπως θα ναι ο δορυφόρος που θα θεωρηθεί υπαίτιος σύμφωνα με το άρθρο 2 της «Συνθήκης για την ευθύνη»; Σύμφωνα μ αυτόν τον κανόνα η απλή σύνδεση του ατυχήματος με το διαστημικό όχημα αρκεί για να θεωρηθεί το τελευταίο υπεύθυνο και υπόλογο για αποζημίωση. Η λογική του νομοθέτη όταν δημιουργούσε αυτόν τον κανόνα ήταν ότι ένα διαστημικό σκάφος έχει υπεροχή 48. Δεν υπάρχει υποχρέιοση καταγραφής σε μητρώο τιυν αεροπορικιόν πτήσεων. 49. Η υποχρέωση απορρέει από τη «Συνθήκη καταγραφής διαστημικών αντικειμένων» του 1975 η ενημε'ροχιη του «μητρώου» γίνεται μετά από την ειδοποίηση του κράτους του οποίου την εθνικότητα ε'χει ο δορυφόρος. 316

12 ΑΔΛ : Νομικές και στρατηγικές συνέπειες απέναντι σ ένα αεροσκάφος, επειδή κινείται με πολύ μεγάλη ταχύτητα και διασχίζοντας προς τα πάνω ή προς τα κάτω τον εναέριο χώρο, που είναι ο χώρος λειτουργίας των αεροσκαφών, δεν επιτρέπει στο αεροσκάφος ν αποφύγει το μοιραίο. Κατά το κριτήριο του σκοπού, λοιπόν, το Orient Express, στο σενάριο που παρουσιάσαμε, παραμένει αεροσκάφος, ακόμη κι αν τεθεί σε τροχιά. Η ερώτηση που τίθεται, φυσικά, είναι αν το πνεύμα του νομοθέτη της Συνθήκης που αναφέραμε ήταν ότι ο κανόνας εφαρμόζεται κατά γράμμα, ανεξάρτητα από το πού και πώς κινείται το αντικείμενο που χαρακτηρίζεται, σύμφωνα με το κριτήριο του σκοπού, ως αεροσκάφος. Αν ο κανόνας δεν εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το πού και πώς κινείται το χαρακτηριζόμενο ως «αεροσκάφος» και θελήσουμε πάραυτα να τον εφαρμόσουμε, τότε θα παραβιάσουμε το πνεύμα του νομοθέτη και θα φτάσουμε σε μια αυθαίρετη λύση: θα θεωρήσουμε υπεύθυνο ένα διαστημικό αντικείμενο που ακολουθεί τη συνηθισμένη του τροχιά για τη σύγκρουση μ ένα ΑΔΛ που χαρακτηρίζεται ως αεροσκάφος, που έχει θεωρητικά την ευελιξία να αποφύγει το δ ια σ τη μικό αντικείμενο και που εν πάση περιπτώσει δεν έπρεπε να βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Αν δεν θέλουμε να παραβιάσουμε το πνεύμα του νομοθέτη, τότε θα βρεθούμε μπροστά σ ένα νομικό κενό. Γιατί, χαρακτηρίζοντας την πτήση του ΑΔΛ ως αεροπορική, δεν μπορούμε στη συνέχεια να εφαρμόσουμε ούτε το άρθρο 3 της «Συνθήκης για την ευθύνη» που ρυθμίζει το θέμα της σύγκρουσης ανάμεσα σε δύο διαστημικά αντικείμενα, αλλά ούτε και το τυχόν υπάρχον αεροπορικό δίκαιο σχετικά με τη σύγκρουση αεροσκαφών, καθώς το δεύτερο αντικείμενο είναι δορυφόρος. Το ερώτημα, λοιπόν, του πώς θα λυθούν αυτά τα προβλήματα εν όψει της εμφάνισης του ΑΔΛ τίθεται έντονα. Αιτία του προβλήματος φαίνεται να είναι η εμμονή στα διάφορα παραδοσιακά κριτήρια διαχωρισμού αεροπορικών και διαστημικών δραστηριοτήτων και γενικότερα στην προσπάθεια διαχωρισμού αέρα και διαστήματος, αεροπορικών και διαστημικών δραστηριοτήτων, αεροπορικού και διαστημικού δικαίου. Β) Διαστημικό σύστημα μεταφορών Το ΑΔΛ αντικαθιστά το Διαστημικό Λεωφορείο (ΔΛ) των Η.Π.Α. ή το ευρωπαϊκό σύστημα διαστημικών εκτοξεύσεων και γίνεται το Διαστημικό Σύστημα Μεταφορών (ΔΣΜ) μιας χώρας Α. Λύσεις που έχουν ήδη προταθεί για το ΔΛ θα εφαρμοσθούν ανάλογα και στο ΑΔΛ που λόγω του σκοπού του έχει αναμφισβήτητα στο παρόν σενάριο τη διαστημική ιδιότητα. Η «Συνθήκη για την ευθύνη» του 1972 και η «Συνθήκη για την καταγραφή» του 1975 θα ισχύουν, αλλά η εφαρμογή τους θα πρέπει να 317

13 Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική / 21 Η. I. Κουσκουβέλης ναι πιο ελαστική. Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 2 της «Συνθήκης για την ευθύνη» στο οποίο αναφερθήκαμε, θα πρέπει να μην εφαρμοσθεί κατά γράμμα, γιατί το ΑΔΛ / διαστημικό αντικείμενο κατά την εκτόξευσή του ή την επιστροφή του στη Γη θα χει μια ευελιξία ανάλογη μ αυτή των αεροσκαφών. Συνεπώς, θα πρέπει να ερευνηθεί μήπως η σύγκρουση προκλήθηκε από υπαιτιότητα του αεροσκάφους παρά τις προσπάθειες του ΑΔΛ να ελιχθεί και να την αποφύγει. Επιπλέον, ένα πιο σύγχρονο σύστημα καταγραφής θα πρεπε ίσως να εκπονηθεί και να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των συχνών διαστημικών πτήσεων. Σε θέματα ποινικά ή σε θέματα σχετικά με τις εξουσίες, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κυβερνήτη του ΑΔΛ είναι λογικό να εφαρμοσθούν οι νόμοι της χώρας της οποίας τη σημαία φέρει το ΑΔΛ. Όμως τι δίκαιο θα εφαρμόσουμε σε θέματα ευθύνης του μεταφορέα προς τους επιβάτες, αν το ΑΔΛ / ΔΣΜ αρχίσει να μεταφέρει επιβάτες προς, μέσα ή από το διάστημα; Μήπως θα πρεπε να εκπονήσουμε ένα νέο σύστημα ευθύνης του μεταφορέα προς τους επιβάτες γι αυτές τις διαστημικές πτήσεις ή μήπως θα πρεπε να επεκτείνουμε κατ αναλογία την εφαρμογή του αεροπορικού δικαίου; Στην περίπτωση της κατ αναλογίαν εφαρμογής αεροπορικού δικαίου, ποιο υπάρχον καθεστώς ευθύνης του αερομεταφορέα θα εφαρμοσθεί, αυτό της Συνθήκης της Βαρσοβίας του 1929 ή αυτό των Πρωτοκόλλων του Μόντρεαλ που γίνεται αποδεκτό από τις Η.Π.Α.; Ας υπενθυμίσουμε ότι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Διαστήματος εφαρμόζουν το καθεστώς της Συνθήκης της Βαρσοβίας εκτός από τις πτήσεις από ή προς τις Η.Π.Α., στις οποίες οι Η.Π.Α. έχουν επιβάλει το καθεοτώςτου Μόντρεαλ. Είναι, λοιπόν, πιθανό αν δημιουργηθείκαι τεθεί σε λειτουργία το βρετανικό HOTOL, να δημιουργηθεί θέμα επιλογής ή σύγκρουσης ανάμεσα στα δύο καθεστώτα ευθύνης. Μια παρόμοια κατάσταση υπάρχει και με τη «Συνθήκη της Ρώμης» του 1952, σχετικά με την ευθύνη για ζημίες ιπην επιφάνεια της Γης από πτώση αεροσκαφών. Γιατί, παρόλο που αυτή η Συνθήκη και η «Συνθήκη για την ευθύνη» των διαστημικών αντικειμένων του 1972 προβλέπουν έναν παρόμοιο τύπο ευθύνης -την απόλυτη, οι Η.Π.Α., παράδοξα, δεν αποδέχονται την πρώτη Συνθήκη θεωρώντας την αντίθετη με το σύνταγμά τους. Άλλο ένα πιθανό σενάριο στη χρήση του ΑΔΛ / ΔΣΜ είναι αυτό που προβλέπεται για το HOTOL, όταν θα πρέπει να τεθεί σε γεωσύγχρονη τροχιά.* Προβλέπεται, λοιπόν, ότι για τέτοιου είδους εκτοξεύ 50. Τροχιά σε απόσταση χιλιομέτρου από τη Γη, οτην οποία ο δορυφόρος 318

14 ΑΔΛ : Νομικές και στρατηγικές συνέπειες σεις το HOTOL θα φορτώνει στην Ευρώπη, θα πετάει πιθανά, χρησιμοποιώντας μια μερική τροχιά, προς ένα κατάλληλο αεροδρόμιο κοντά στον Ισημερινό, θα ανεφοδιάζεται και θα απογειώνεται για το διάστημα.' 1Σ ένα τέτοιο σενάριο φαίνεται πάλι να αμφισβητείταιτο κριτήριο του σκοπού της δραστηριότητας που υποστηρίζεται από τη λειτουργική σχολή. Θα πρεπε να θεωρήσουμε την πτήση ως διαστημική αφού ο τελικός σκοπός του ΑΔΛ είναι να τεθεί σε τροχιά ή μήπως να διακρίνουμε δύο πτήσεις; Αν η πτήση θεωρηθεί διττή -αεροπορική και διαστημική- τότε η χοίρα που εκτοξεύει μπορεί να ευνοηθεί στην πρώτη πτήση από παραχωρηθέντα ήδη δικαιώματα στον εναέριο χώρο μιας τρίτης χώρας. Αν τέτοια δικαιώματα δεν υπάρχουν ή θεωρηθεί η πτήση ως μία και διαστημική, τότε θα πρέπει να ζητηθεί άδεια εισόδου. Άδεια εισόδου στον εναέριο χώρο μιας τρίτης χώρας θα πρέπει να ζητηθεί και από τις «διαστημικά αποκλεισμένες χώρες», ακόμη και για κατευθείαν πτήσεις στο διάστημα, αν θέλουν, π.χ., να αποφύγουν το θόρυβο, όταν το ΑΔΛ θα περνάει σε υπερηχητικές ταχύτητες. Αυτό θα μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν το ΑΔΛ σπάζει το φράγμα του ήχου πάνω από την ανοικτή θάλασσα ή έρημες περιοχές, χώροι που μπορεί να μη διατίθενται από ή κοντά στη χώρα εκτόξευσης. Με το αν θα διακρίνουμε δύο πτήσεις είναι επίσης συνδεδεμένατα θέματα καταγραφής και ευθύνης. Πιστεύουμε ότι μπροστά σ ένα τέτοιο δίλημμα, η αυστηρή εφαρμογή του κριτηρίου του σκοπού θα μας οδηγήσει να διακρίνουμε δύο πτήσεις, ενώ η εφαρμογή του πνεύματός του μία. Και οι δύο λύσεις θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές στα πλαίσια του ισχύοντος δικαίου, με τα αντίστοιχα προβλήματα ευθύνης και καταγραφής που αναφέραμε προηγουμένως. Εν πάση περιπτώσει, και για να επωφεληθούν οι χώρες που πιθανά να εκτοξεύσουν μελλοσυγχρονίζεται με την ταχύτητα περιστροφής της Γης και είναι σαν να παραμένει ακίνητος πάνω από ένα συγκεκριμένο γήινο σημείο που επιλέγεται ανάλογα με τις ανάγκες που ικανοποιεί ο δορυφόρος. Οι περισσότεροι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι βρίσκονται σε γεωσύγχρονη τροχιά. 5]. Supra No Εκπονώ την έννοια των «Διαστημικά Αποκλεισμένων Χωρών» κατ αναλογίαν εκείνης των από τη θάλασσα αποκλεισμένοι χωριόν («Landlocked countries»). «Διαστημικά αποκλεισμένες χώρες» είναι αυτές που α. εξ αιτίας της περιορισμένης έκτασης ή της γεωγραφικής τους θέσης, π.χ. μακριά από τον ωκεανό όπου ο εναέριος χιόρος είναι διεθνής, πρε'πει, για να εκτοξεύσουν στο διάστημα να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο γειτονευόντων χωρών β. αν και δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα έκτασης ή γεωγραφικής θέσης, υπόκεινται σε οικονομικούς περιορισμούς που δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη διαστημικοίν δραστηριοτήτων. Σ αυτό το άρθρο, ο όρος χρησιμοποιείται με την πρώτη από τις δύο έννοιες. 319

ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. Από την αρχαιότητα, ο άνθρωπος ονειρεύτηκε να γίνει ο άρχοντας των αιθέρων. Ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος, ο Βελλεροφόντης πάνω στο φτερωτό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ

ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟΥ Το 19ο αιώνα κατασκευάστηκε το πρώτο αεροπλάνο από το Ρώσο εφευρέτη Α.Φ. Μοζάισκη. Η συσκευή έκανε μικρή πτήση. Αργότερα, στο τέλος του αιώνα, ο Χ. Μαξίμ στην

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας. Διαστημικοί Σταθμοί. Β. Ζαφειρόπουλος

Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας. Διαστημικοί Σταθμοί. Β. Ζαφειρόπουλος Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων» Διαστημικοί Σταθμοί Β. Ζαφειρόπουλος 22 Νοεμβρίου 2006 Τι είναι ένας Διαστημικός Σταθμός; Έτσι ονομάζονται τεχνητές κατασκευές, επανδρωμένες ή μη, οι οποίες τίθενται

Διαβάστε περισσότερα

Διαστημική Τεχνολογία

Διαστημική Τεχνολογία Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Διαστημική Τεχνολογία Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc29 Σταυρουλάκη

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική φαντασία

Επιστημονική φαντασία Ενότητα 10 Περιγράφουμε ταξίδια στο μέλλον Αφηγούμαστε φανταστικές ιστορίες Περιγράφουμε ανεξήγητα φαινόμενα Περιγράφουμε μυστηριώδη αντικείμενα Χρησιμοποιούμε μελλοντικούς χρόνους Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Μέλλον του Επαγγελματία Πιλότου

Το Μέλλον του Επαγγελματία Πιλότου Το Μέλλον του Επαγγελματία Πιλότου Σταύρος Αναστασιάδης Horizon AviaFon Academy Head of Training Για τα Ελληνόπουλα, παλαιότερα, σχεδόν ο μόνος τρόπος να γίνεις πιλότος ήταν να καταταγείς στην Πολεμική

Διαβάστε περισσότερα

ΕπισκόπησητουNextGen. Τάσος Νικολέρης, U.C. Berkeley Δημήτριος Τσαμπούλας, Ε.Μ.Π.

ΕπισκόπησητουNextGen. Τάσος Νικολέρης, U.C. Berkeley Δημήτριος Τσαμπούλας, Ε.Μ.Π. ΕπισκόπησητουNextGen Τάσος Νικολέρης, U.C. Berkeley Δημήτριος Τσαμπούλας, Ε.Μ.Π. Δομήτηςπαρουσίασης NextGen και βασικές λειτουργίες Τεχνολογικός εξοπλισμός Οικονομικά κίνητρα 2 ΤοΣύστημαΕναέριαςΚυκλοφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ.

ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ. ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε δικαιώµατα για τον επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ Διάταξη Έναρξη ισχύος Αφορά Ορίζει Όρια Ασφάλισης Απόφαση ΥΕΝ 3131.1/03/1999

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Με την πρώτη ημέρα από την άναδρη επίθεση της Τουρκίας να έχει περάσει, οι δυο χώρες έχουν εμπλακέι τόσο στην στεριά, όσο στην θάλασσα και στον αέρα. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Όπου ισχύει το σύστημα της Σύμβασης της Βαρσοβίας, μπορούν να ισχύσουν οι ακόλουθοι περιορισμοί ευθύνης:

Όπου ισχύει το σύστημα της Σύμβασης της Βαρσοβίας, μπορούν να ισχύσουν οι ακόλουθοι περιορισμοί ευθύνης: ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΕΥΘΥΝΗΣ Η Σύμβαση του Μόντρεαλ ή το σύστημα της Σύμβασης της Βαρσοβίας, μπορεί να ισχύουν για το ταξίδι σας και οι συμβάσεις αυτές διέπουν και μπορεί να μειώσουν την ευθύνη των αερομεταφορέων

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση 1. Mόλις τεθεί σε κίνηση µε σταθερή ταχύτητα, ο µάζας 1000 kg ανελκυστήρας Α ανεβαίνει µε ρυθµό έναν όροφο (3 m) το δευτερόλεπτο.

Διαβάστε περισσότερα

Οι δορυφόροι. 4. Ποιος ανακάλυψε τον δορυφόρο; Σε αυτό το ερώτημα υπάρχουν δύο τινές απαντήσεις:

Οι δορυφόροι. 4. Ποιος ανακάλυψε τον δορυφόρο; Σε αυτό το ερώτημα υπάρχουν δύο τινές απαντήσεις: Όνομα: Ιωάννης Τσιροζίδης 1. Περίληψη Οι δορυφόροι Οι δορυφόροι χωρίζονται κυρίως σε δύο ξεχωριστά μέρη : οι φυσικοί και οι τεχνητοί. Ο μοναδικός φυσικός δορυφόρος της Γης είναι μόνο η Σελήνη. Οι τεχνητοί

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4274, 18/3/2011

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4274, 18/3/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΒΛΑΒΟΥΣ ΔΙΕΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΧΩΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Προοίμιο. 45 του 1964. 203 του 1988. Για σκοπούς εφαρμογής του περί της Αιγιαλίτιδας Ζώνης Νόμου και των

Διαβάστε περισσότερα

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα)

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα) Το πρότυπο του Bοhr για το άτοµο του υδρογόνου (α) (β) (γ) (α): Συνεχές φάσµα λευκού φωτός (β): Γραµµικό φάσµα εκποµπής αερίου (γ): Φάσµα απορρόφησης αερίου Κάθε αέριο έχει το δικό του φάσµα εκποµπής (σαν

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΜΕΣΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΖΗΜΙΩΝ ΑΠΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΜΕΣΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΖΗΜΙΩΝ ΑΠΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ Παράρτημα 2 ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΜΕΣΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΖΗΜΙΩΝ ΑΠΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Β. ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ Δεκτά αποδεικτικά μέσα Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΧΩΡΩΝ ΟΠΑ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ ΓΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Α. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΟΠΑ ΠΟΥ ΕΜΠΛΕΚΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΧΩΡΩΝ ΟΠΑ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ ΓΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Α. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΟΠΑ ΠΟΥ ΕΜΠΛΕΚΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΧΩΡΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ (σύμφωνα με τις αποφάσεις της Συγκλήτου του ΟΠΑ 4-10-2012, 10-7-2014 και 30-10-2014) Η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου εγκρίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Απριλίου, 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση. Γενικές οδηγίες: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 3 ε

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 3 ε Τεύχος 2 ο - Άρθρο 3 ε Η ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ ΠΑΝΔΗΜΙΑ «Ο ιός είναι ασταμάτητος,» λέει η διευθυντής του Who των ΗΠΑ. Οι ανώτεροι υπάλληλοι υγείας προειδοποιούν ότι η δήλωση σημαίνει ότι ο ιός δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Β Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΔΥΝΑΜΗ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμ εε ααππααννττήή σσεει ιςς (σελ. 1) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 5) ΙΑΒΑΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ Η Ατλαντίδα (στα Αρχαία Ελληνικά: Ἀτλαντὶς νῆσος) είναι ένα μυθικό νησί που πρωτοαναφέρθηκε στους διαλόγους του Πλάτωνα «Τίμαιος» [1] και «Κριτίας» [2] [3]. Στην περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

- 17 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας.

- 17 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. Test Αξιολόγησης: ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Καμπυλόγραμμες Κινήσεις (Οριζόντια Βολή,Ο.Κ.Κ.) - 17 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. Εισηγητής : Γ. Φ. Σ ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ «ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ»

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ «ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΕΡΓΩΝ 8 ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ «ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ» Dr. Κωνσταντίνος ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Γεώργιος Παπασπύρου Διευθυντής Διεύθυνσης Ασφαλείας Αερολιμένων Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας Κυρίες και κύριοι, Επιθυμώ να ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1997R2027 EL 30.05.2002 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B M1 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EΚ) αριθ. 2027/97 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 9ης Οκτωβρίου 1997 για την ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Αεροπλάνα Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc22 Μπράχου Έλενα Τζουανάκη

Διαβάστε περισσότερα

ί.ύ/μ <.?..βλ Μ...Δ Ά...3 Μ.Μ,.. Λ Χ ^...τ...

ί.ύ/μ <.?..βλ Μ...Δ Ά...3 Μ.Μ,.. Λ Χ ^...τ... - :.... ι... ; Λ ^ι. -..>....V,.. --- --.., ;»* Ινϊ»-*- *' Ο Μ Ο ΣΠ Ο Ν Δ ΙΑ ΦΟ ΡΤΗΓΩ Ν A Y T fjk i.n r t f.t U in ώ Λ Α Α Δ ζ» $ λ * * ν * η τ η. ι ^ '^ Λ Ι? ΑΡΙ@. ΓΪΡΟ Τ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Το πλοίο (αρχαία ελληνική: η ναυς) είναι μια ειδική κατασκευή (ναυπήγημα), σχεδιασμένη για να κινείται με ασφάλεια στο νερό, για μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη

μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη Πρόταση κατάρτισης κοινών κανόνων για την πτητική λειτουργία μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη easa.europa.eu/drones September 2015 μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη PAGE 2 Π ΕΠΤ 2015-10 του

Διαβάστε περισσότερα

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Η Π Ρ Ο Τ Υ Π Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α 1 Η

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Η Π Ρ Ο Τ Υ Π Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α 1 Η Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Η Π Ρ Ο Τ Υ Π Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α 1 Η ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 11-1

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2004R0785 EL 11.12.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 785/2004 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 21ης

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO

Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO 1η Νοεμβρίου 2012 Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO Από την 1η Νοεμβρίου 2012 θα ισχύουν διάφορες αλλαγές στους κανόνες οδικής κυκλοφορίας της ΝΝΟ. Πολλές από αυτές τις αλλαγές είναι απλά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητισμός. Νίκος Ν. Αρπατζάνης

Ηλεκτρομαγνητισμός. Νίκος Ν. Αρπατζάνης Ηλεκτρομαγνητισμός Νίκος Ν. Αρπατζάνης Πεδίο Πολλές φορές είναι χρήσιμα κάποια φυσικά μεγέθη που έχουν διαφορετική τιμή, σε διαφορετικά σημεία του χώρου (π.χ. μετεωρολογικά δεδομένα,όπως θερμοκρασία, πίεση,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. Καθηγητής Κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. Καθηγητής Κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Καθηγητής Κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ Μέλος του Παρατηρητήριου Οδικής Ασφάλειας του ΤΕΕ Διευθυντής του Εργαστηρίου Οχημάτων ΕΜΠ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (1) ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε.

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΦΥΣΙΚΗ Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ώρα διακοπών: ότι πρέπει να ξέρεις πριν φύγεις [30-07-2013-09:00]

Ώρα διακοπών: ότι πρέπει να ξέρεις πριν φύγεις [30-07-2013-09:00] Ώρα διακοπών: ότι πρέπει να ξέρεις πριν φύγεις [30-07-2013-09:00] Το καλοκαίρι είναι εδώ και είτε πας κοντά είτε μακριά, είτε για πολλές μέρες, είτε για πολύ λίγες, υπάρχουν κάποια πράγματα που είναι νόμος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΗΜΑ Bάση Ευρώπη UNIVERSITY STUDIO PRESS. Μετάφραση-Επιμέλεια Νικόλαος Κ. Σπύρου Κωνσταντίνα Ν. Σπύρου

ΔΙΑΣΤΗΜΑ Bάση Ευρώπη UNIVERSITY STUDIO PRESS. Μετάφραση-Επιμέλεια Νικόλαος Κ. Σπύρου Κωνσταντίνα Ν. Σπύρου Giuseppe Reibaldi Giovanni Caprara ΔΙΑΣΤΗΜΑ Bάση Ευρώπη Πώς ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός χρησιμοποιείται για την βελτίωση της ζωής στην Γη και για την συνέχιση της εξερεύνησης του Ηλιακού Συστήματος Μετάφραση-Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ M113 ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4. Nέα Τεχνολογία από το Flensburg

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ M113 ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4. Nέα Τεχνολογία από το Flensburg ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ M113 ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4 Nέα Τεχνολογία από το Flensburg ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ AEV WISENT Μ113EXCAVATOR ΕΚΣΚΑΦΕΑΣ AEV WISENT ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4 Η FFG ανέλαβε να εκσυγχρονίσει και να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. (2 μονάδες) Δίνονται τα σημεία (-2, -16), (-1, -3), (0, 0), (1, -1) και (2, 0). Υπολογίστε το πολυώνυμο παρεμβολής Newton.

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. (2 μονάδες) Δίνονται τα σημεία (-2, -16), (-1, -3), (0, 0), (1, -1) και (2, 0). Υπολογίστε το πολυώνυμο παρεμβολής Newton. ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ - Τ. Ε. Ι. Σ Ε Ρ Ρ Ω Ν Σέρρες, 9 Ιανουαρίου ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ομάδα Α ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑ ον (+ μονάδες) Δίνεται ο πρόβολος, με μήκος = m, με κατανεμημένο φορτίο που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΜΑΛΗ ΚΙΝΗΣΗ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΜΑΛΗ ΚΙΝΗΣΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΜΑΛΗ ΚΙΝΗΣΗ 1) Δυο τροχοί με ακτίνες ο πρώτος 100cm και ο δεύτερος 60cm περιστρέφονται ομαλά συνδεδεμένοι μεταξύ τους με ιμάντα. Αν η συχνότητα του πρώτου τροχού είναι 10Hz να βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας - Οριζόντια Βολή Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, M Sc Φυσικός http://perifysikhs.wordpress.com 1 Εισαγωγικές Εννοιες - Α Λυκείου Στην Φυσική της Α Λυκείου κυριάρχησαν

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1

Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1 Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1 Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1177/2010 για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3662, 13/12/2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3662, 13/12/2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3662 της 13ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I Ο περί Πολιτικής Αεροπορίας Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο:- Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 70, 14.3.2009, σ. 11. «Οδηγία 2009/12/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤΙΚΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ. Η ανάλυση της κίνησης μας εξαρτάται από την ταχύτητα του παρατηρητή.

ΣΧΕΤΙΚΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ. Η ανάλυση της κίνησης μας εξαρτάται από την ταχύτητα του παρατηρητή. Η ανάλυση της κίνησης μας εξαρτάται από την ταχύτητα του παρατηρητή. Η ανάλυση της κίνησης μας έχει σχέση με ένα σύστημα αναφοράς Η ανάλυση της κίνησης μας εξαρτάται από την ταχύτητα του παρατηρητή. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; Βοηθούν στη διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της χώρας Βοηθούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στον περιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Έγγραφο πληροφόρησης Οφειλέτη

Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Έγγραφο πληροφόρησης Οφειλέτη 1. Εισαγωγή Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Ο SEPA είναι ο ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ, ο οποίος περιλαμβάνει 34 χώρες το σύνολο των 28 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τρεις χώρες του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. development law 1262/82 in the recent stagnation of investment in Greece

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. development law 1262/82 in the recent stagnation of investment in Greece ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Κουρτέσης Όνομα Πατρός: Βασίλειος Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος με δύο παιδιά Ημ/νία γέννησης: 28 Ιουνίου 1963 E-mail: akourtesis@aktis-sa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις;

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Οι περισσότεροι φοιτητές μετά την απόκτηση του πτυχίου τους ενδιαφέρονται να επιμορφωθούν συνεχίζοντας τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ - ΤΚΜ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2011 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

ΤΕΕ - ΤΚΜ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2011 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΕ - ΤΚΜ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2011 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ Πέτη Πέρκα Πολιτικός Μηχανικός Συγκοινωνιολόγος MSc Μεταφορές και Περιβάλλον Αλματώδης αύξηση των εμπορευματικών μεταφορών

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες:

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας με το διάστημα

Διδάσκοντας με το διάστημα Διδάσκοντας με το διάστημα (Ένα εικονικό ταξίδι στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) Ελευθερία Φανουράκη Υπεύθυνη 1 ου ΕΚΦΕ Ηρακλείου Βασίλης Γαργανουράκης Υπεύθυνος 2 ου ΕΚΦΕ Ηρακλείου 1 Τι είναι τα Εργαστηριακά

Διαβάστε περισσότερα

Ο «ΕΡΜΗΣ» θα ειδοποιεί πότε οι δορυφόροι χρειάζονται Service

Ο «ΕΡΜΗΣ» θα ειδοποιεί πότε οι δορυφόροι χρειάζονται Service ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΦΕΥΡΕΣΗ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ Ο «ΕΡΜΗΣ» θα ειδοποιεί πότε οι δορυφόροι χρειάζονται Service Οικονοµολόγος - ιαχειριστής ιαστηµικών προγραµµάτων Εφευρέτης

Διαβάστε περισσότερα

4 η Εργασία F 2. 90 o 60 o F 1. 2) ύο δυνάµεις F1

4 η Εργασία F 2. 90 o 60 o F 1. 2) ύο δυνάµεις F1 4 η Εργασία 1) ύο δυνάµεις F 1 και F 2 ασκούνται σε σώµα µάζας 5kg. Εάν F 1 =20N και F 2 =15N βρείτε την επιτάχυνση του σώµατος στα σχήµατα (α) και (β). [ 2 µονάδες] F 2 F 2 90 o 60 o (α) F 1 (β) F 1 2)

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Έννοια ακτοπλοΐας: ακτοπλοΐα είναι η μετακίνηση επιβατών και φορτίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Κεφάλαιο : Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Το ποδόσφαιρο κατέχει αδιαμφισβήτητα τη θέση του βασιλιά όλων των αθλημάτων. Είναι το μέσο εκείνο που ενώνει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο επηρεάζοντας ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009 Q 40 th International Physics Olympiad, erida, exico, -9 July 009 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ No. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΗΣ-ΣΕΛΗΝΗΣ Οι επιστήμονες μπορούν να προσδιορίσουν την απόσταση Γης-Σελήνης, με μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Μια νέα εποχή ανατέλλει στην ευρύτερη και ανεξάρτητη

Μια νέα εποχή ανατέλλει στην ευρύτερη και ανεξάρτητη Η νέα εποχή στη συντήρηση-επισκευή του αυτοκινήτου Οι οκτώ νέες τάσεις της ευρωπαϊκής αγοράς Επηρεασμένες από τις νέες συνθήκες ανταγωνισμού, τις αυξανόμενες απαιτήσεις των πελατών και την τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7

14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7 14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1330/2007 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Σεπτεμβρίου 2007 σχετικά με τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής για τη διάδοση στα ενδιαφερόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH TZΕΜΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Α.Μ. 3507 ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH Όλοι γνωρίζουμε ότι η εναλλαγή των 4 εποχών οφείλεται στην κλίση που παρουσιάζει ο άξονας περιστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων

Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων Διασφαλίζοντας ότι οι χρήστες ηλεκτροκινητήρων της Ευρώπης μπορούν να ελαχιστοποιήσουν το κόστος της ενέργειας Οι περισσότεροι ηλεκτροκινητήρες χαμηλής τάσης που εισάγονται

Διαβάστε περισσότερα

Γίνε επιστήµονας του Κασίνι για µια µέρα (Cassini Scientist for a Day Essay)

Γίνε επιστήµονας του Κασίνι για µια µέρα (Cassini Scientist for a Day Essay) ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2012 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ: Γίνε επιστήµονας του Κασίνι για µια µέρα (Cassini Scientist for a Day Essay) Για µαθητές από 10-18 ετών Καλωσορίσατε στην 3 η Ελληνική έκδοση και 11 η διεθνή του µαθητικού διαγωνισµού

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ.

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ. 1.1. Οµάδα Γ. 1.1.21. Πληροφορίες από το διάγραµµα θέσης-χρόνου..ένα σώµα κινείται ευθύγραµµα και στο διάγραµµα βλέπετε τη θέση του σε συνάρτηση µε το χρόνο. i) Βρείτε την κλίση στο διάγραµµα x-t στις

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2005 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2005 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 005 Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1 ο Α Λυκείου Α. Ο Αλέξης και η Χρύσα σκαρφάλωσαν σε ένα λόφο που είχε κλίση 0 ο. Επιβιβάστηκαν σε ένα έλκηθρο, και άρχισαν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Γ. ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΠΡΟΒΛΕΨΗ-ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ-ΜΕΤΡΑ ΜΕΙΩΣΗΣ) Dr PATRICK VANHONACKER

Διαβάστε περισσότερα

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο 1 6 Μαΐου 2011 www.geostrategy.gr Οι Τούρκοι αµφισβητούν τα δικαιώµατά µας για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο Του Χρήστου Μηνάγια Από 3 έως 5 Μαΐου 2011 οι τουρκικές ένοπλες δυνάµεις πραγµατοποίησαν τη

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοκίνητο ονομάζεται κάθε τροχοφόρο επιβατικό όχημα με ενσωματωμένο κινητήρα. Σύμφωνα με τους συνηθέστερους ορισμούς, τα αυτοκίνητα σχεδιάζονται ώστε να κινούνται (ως επί το πλείστον) στους αυτοκινητόδρομους,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΗ ΤΡΟΧΙΑ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑ. Παρατηρώντας τις εικόνες προσπαθήστε να ορίσετε τις θέσεις των διαφόρων ηρώων των κινουμένων σχεδίων. Ερώτηση: Πότε ένα σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Πρωτ. 9/2010 Αθήνα, 5/3/2010

Αρ. Πρωτ. 9/2010 Αθήνα, 5/3/2010 Αρ. Πρωτ. 9/2010 Αθήνα, 5/3/2010 ΠΡΟΣ : Σωματεία με δραστηριότητα υπερελαφρών ΘΕΜΑ : Πρόταση της Επιτροπής Υπερελαφρών επί του Κανονισμού ΥΠ.Α.Μ Αγαπητοί φίλοι, Συνημμένα θα βρείτε την πρόταση της Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη των δικαιωμάτων των επιβατών λεωφορείων και πούλμαν 1

Σύνοψη των δικαιωμάτων των επιβατών λεωφορείων και πούλμαν 1 Σύνοψη των δικαιωμάτων των επιβατών λεωφορείων και πούλμαν 1 Ο κανονισμός (EΕ) 181/2011 (εφεξής «ο κανονισμός») αρχίζει να εφαρμόζεται την 1 η Μαρτίου 2013. Προβλέπει ελάχιστο αριθμό δικαιωμάτων των επιβατών

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα : Επώνυμο: Τάξη : Καθηγητής : Ημ/νία : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (18-11-2012) Γ3, Γ4 ΑΝ Α < Β ΤΟΤΕ ΑΛΛΙΩΣ ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Όνομα : Επώνυμο: Τάξη : Καθηγητής : Ημ/νία : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (18-11-2012) Γ3, Γ4 ΑΝ Α < Β ΤΟΤΕ ΑΛΛΙΩΣ ΤΕΛΟΣ_ΑΝ Όνομα : Επώνυμο: Τάξη : ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 13 - ΤΗΛ. 2108048919 ΠΛΑΤΕΙΑ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 29 - ΤΗΛ. 2108100606 www.dinamiko.gr, email: info@dinamiko.gr Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ENOTHT 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Κρούση: Κρούση ονομάζουμε το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερα σώματα έρχονται σε επαφή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση της αγοράς

Ανασκόπηση της αγοράς N29 Τετάρτη, 24 Ιουλίου του Ανασκόπηση της αγοράς Την τελευταία εβδομάδα το αργό πετρέλαιο που απολάμβανε σημαντικές αυξήσεις επιβεβαιώνοντας το Head & Shoulders σχέδιο, ελέγχοντας τα επίπεδα στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί η σωστή απάντηση. Ένας ακίνητος τρoχός δέχεται σταθερή συνιστάμενη ροπή ως προς άξονα διερχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε να διαβάσετε πρώτα τα παρακάτω:

Παρακαλούμε να διαβάσετε πρώτα τα παρακάτω: 36 th International Physics Olympiad. Salamanca (España) 2005 Θεωρητική Εξέταση 05-Ιουλίου-2005 Παρακαλούμε να διαβάσετε πρώτα τα παρακάτω: 1. Για τη θεωρητική εξέταση ο διαθέσιμος χρόνος είναι 5 ώρες.

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΤΟ ΣΕΡΒΙΣ Το σερβίς είναι το στοιχείο της τεχνικής με το οποίο αρχίζει το παιχνίδι Το

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα