ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ"

Transcript

1 ΑΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ιδάσκουσα: Μαρία Γεωργακάλου Ψαχνά, Νοέµβριος 2008

2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Εισαγωγικές έννοιες Οικονοµικά αγαθά Σχέσεις ανταλλαγής Αγορά: Μηχανισµός ανταλλαγής αγαθών Φορείς οικονοµικής δραστηριότητας Οικονοµικά πρότυπα Μαθηµατικές έννοιες ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Συµπεριφορά του καταναλωτή Νόµος της ζήτησης Μετατοπίσεις της καµπύλης ζήτησης Ελαστικότητα της ζήτησης Εισοδηµατική ελαστικότητα Προσδιοριστικοί παράγοντες της ελαστικότητας ζήτησης Συνάρτηση χρησιµότητας του ατοµικού καταναλωτή ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Η συµπεριφορά του επιχειρηµατία Νόµος Προσφοράς Νόµος της φθίνουσας αποδόσεως και κόστος παραγωγής Καµπύλη προσφοράς Μετατοπίσεις της καµπύλης προσφοράς Ελαστικότητα προσφοράς ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΙΜΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΙΑΦΟΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Μορφές της αγοράς Τέλειος ανταγωνισµός Μονοπώλιο Ολιγοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισµός Ο καθορισµός των τιµών (Η προσέγγιση του µάρκετινγκ) Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ- ΑΓΟΡΑΣΤΗ (Η προσέγγιση του µάρκετινγκ) ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Τιµολόγηση Μεγάλης Εκτίµησης (Premium Pricing) Τιµολόγηση ιείσδυσης (Penetration Pricing) Οικονοµική τιµολόγηση (Economy Pricing) Τιµολόγηση «στα πεταχτά» (Price Skimming) Ψυχολογική Τιµολόγηση (Psychological Pricing) Τιµολόγηση «Γραµµής προϊόντος» (Product Line Pricing) Τιµολόγηση Προαιρετικού Προϊόντος (Optional Product Pricing) Τιµολόγηση Εξαρτηµένου Προϊόντος (Captive Product Pricing) Τιµολόγηση πακέτου προϊόντος (Product Bundle Pricing) Τιµολόγηση Προώθησης (Promotional Pricing) Γεωγραφική Τιµολόγηση (Geographical Pricing) Τιµολόγηση µε βάση την προσφερόµενη αξία του προϊόντος (Value Pricing)...19 i

3 1.7 Ο ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ MOORE Ο οδηγός µίας βιοµηχανίας (An industry driver) Μελλοντικές τάσεις (Future trends)...20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ισολογισµός Αποτελέσµατα χρήσης Χρηµατοοικονοµικοί δείκτες της επιχείρησης...23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Εισαγωγή Το παράδειγµα του Ροβινσώνα Κρούσου Τύποι Εναλλακτικών Σχεδίων ράσης ή Λύσεων Τύποι Επενδύσεων Κόστος ευκαιρίας Κόστος κεφαλαίου Φόρος εισοδήµατος Πληθωρισµός Οικονοµική ζωή (ανάλυση συστήµατος, χρονικοί ορίζοντες, ίσες χρονικές περίοδοι χρήσης (equal service lines) Βυθισµένο κόστος Με - Χωρίς κριτήριο Απόσβεση Κοινή µονάδα µέτρησης...34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΙΣΟ ΥΝΑΜΙΑ Επενδυτικές Επιλογές Κριτήρια απόφασης ιαδικασία λήψης απόφασης Αναγνώριση των εναλλακτικών Συνέπειες των εναλλακτικών στη διάρκεια του χρόνου Ισοδυναµίες (Equivalence) Ισοδυναµία ποσών µε µηδενικό τόκο Ισοδυναµία ποσών µε τόκο 10%...37 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΕΠΙΤΟΚΙΟ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΗ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Εισαγωγή Παράδειγµα ιττή Αξία του Χρήµατος (Money has a Double Value) Γενίκευση για απλό επιτόκιο Τύπος Βυθιζόµενου Κεφαλαίου (Sinking Fund Factor) Παρούσα αξία (Present worth ή Net Present Value) Τελική αξία (Salvage values) Σταδιακή επένδυση (Deferred investments) ιαρκής επένδυση (Perpetual investments) Κεφαλαιοποιηµένο κόστος (Capitalized cost)...42 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΚΩΝ ΛΥΣΕΩΝ Παράδειγµα...43 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Οικονοµοτεχνικές µελέτες Χαρακτηριστικά µίας οικονοµοτεχνικής µελέτης...45 ii

4 7.2 Παράγοντες που επηρεάζουν την σκοπιµότητα ενός επενδυτικού προγράµµατος Κατηγορίες Μελετών Μελέτες Επενδυτικών Ευκαιριών Γενικές Μελέτες Ευκαιριών Ειδικές µελέτες Εκτίµησης Ευκαιριών και Προµελέτη Σκοπιµότητας Μελέτες Υποστήριξης Μελέτες σκοπιµότητας Παράδειγµα: Τεχνικοοικονοµική Ανάλυση Υβριδικού Αιολικού- Αναστρέψιµου Υδροηλεκτρικού Συστήµατος στην Ικαρία Οικονοµική ανάλυση Ανάλυση της επένδυσης Ανάλυση Ευαισθησίας Συµπεράσµατα...53 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Ανάλυση SWOT (SWOT Analysis) Απλοί κανόνες για επιτυχή ανάλυση SWOT Παράδειγµα: Το κέντρο Αναψυχής του Highly Brill...56 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Λυµένες Ασκήσεις Άσκηση Άσκηση Άσκηση Άσκηση Άσκηση Προβλήµατα Πρόβληµα Πρόβληµα Πρόβληµα Πρόβληµα Βιβλιογραφία...66 iii

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 1.1 Εισαγωγικές έννοιες Οικονοµικά αγαθά Οικονοµικά αγαθά είναι τα µέσα µε τα οποία ικανοποιούνται οι ανάγκες των ανθρώπων. Τα αγαθά µπορεί να είναι υλικά αντικείµενα ή υπηρεσίες χωρίς υλική υπόσταση. Τα υλικά αγαθά µπορούν να διακριθούν σε: Καταναλωτά: µετά την πρώτη χρήση τους, δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν ξανά για το σκοπό για τον οποίο προορίζονται ιαρκή: µπορούν να χρησιµοποιηθούν κατ' επανάληψη χωρίς να χάσουν την υλική τους υπόσταση παρά το γεγονός ότι φθείρονται βαθµιαία. Τα αγαθά που αναλύσαµε πιο πάνω έχουν την ιδιότητα να ικανοποιούν τις ανάγκες των ανθρώπων όταν καταναλίσκονται γι' αυτό και ονοµάζονται καταναλωτικά αγαθά. Η δηµιουργία των καταναλωτικών αγαθών είναι και ο τελικός σκοπός της οικονοµικής δραστηριότητας των ανθρώπων. Στις σύγχρονες κοινωνίες η δηµιουργία των καταναλωτικών αγαθών προϋποθέτει τη χρησιµοποίηση άλλων αγαθών. Τα αγαθά εκείνα που δεν είναι καταναλωτικά αλλά χρησιµοποιούνται για την παραγωγή καταναλωτικών αγαθών, λέγονται κεφαλαιουχικά αγαθά Σχέσεις ανταλλαγής Το γεγονός ότι οι άνθρωποι στις σύγχρονες κοινωνίες δεν είναι αυτάρκεις τους οδηγεί στην ανταλλαγή αγαθών µε άλλους ανθρώπους προκειµένου να καλύψουν ορισµένες δικές τους ανάγκες. Είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός σηµείου αναφοράς βάση του οποίου θα ορίζεται η αξία των διαφόρων αγαθών. Το σηµείο αναφοράς ονοµάζεται κοινό µέσο ανταλλαγής όπου στις σύγχρονες κοινωνίες το ρόλο αυτό τον παίζουν οι νοµισµατικές µονάδες Αγορά: Μηχανισµός ανταλλαγής αγαθών Ως αγορά αγαθών συνήθως ορίζουµε το χώρο ή τον τόπο όπου γίνεται η αγοραπωλησία των αγαθών. Στη σηµερινή εποχή, µε την ανάπτυξη των µέσων επικοινωνίας, µπορούν να γίνουν αγοραπωλησίες χωρίς να είναι απαραίτητη η συνάντηση αγοραστή και πωλητή και µάλιστα σε συγκεκριµένο χώρο. Συνεπώς, στην ευρύτερη έννοιά της η αγορά περιλαµβάνει όλους τους τρόπους επικοινωνίας µε τους οποίους γίνεται η αγοραπωλησία των αγαθών Φορείς οικονοµικής δραστηριότητας Στις σύγχρονες οικονοµίες, οι βασικές µονάδες που λειτουργούν στο οικονοµικό σύστηµα είναι οι: Επιχειρήσεις: Μονάδες στις οποίες γίνεται η παραγωγή των αγαθών. Οι µονάδες αυτές αγοράζουν παραγωγικούς συντελεστές (απαραίτητοι παράγοντες για την παραγωγή αγαθών δηλ. γη, εργασία, κεφάλαιο), τους χρησιµοποιούν ως εισροή στη διαδικασία της παραγωγής από την οποία εκρέει το προϊόν που οι επιχειρήσεις πωλούν στην αγορά. 1

6 Νοικοκυριά: Μονάδες οι οποίες προσφέρουν παραγωγικούς συντελεστές µε αµοιβή στην παραγωγική διαδικασία και στη συνέχεια µε την αµοιβή τους αγοράζουν τα προϊόντα που παράγονται µε τη δική τους συµβολή. Κράτος: ηµόσιοι φορείς οι οποίοι είναι συλλογικά όργανα και παίρνουν αποφάσεις πάνω σε θέµατα κοινωνικής επιλογής, που ενδιαφέρουν συνήθως µεγάλες κοινωνικές οµάδες και ολόκληρο το κοινωνικό σύνολο Οικονοµικά πρότυπα Το βασικό εργαλείο που χρησιµοποιούν τα οικονοµικά στην απόπειρά τους να αναλύσουν την οικονοµική συµπεριφορά είναι τα οικονοµικά πρότυπα (µοντέλα) Μαθηµατικές έννοιες Έστω η συνάρτηση y = f (x) Μέση τιµή: x/y Οριακή τιµή: dx/dy Ελαστικότητα του y ως προς x: ε y x = dy/ y / dx/ x Ισχύει επίσης ότι: ε y x = d(lny)/ d(lnx)= (%µεταβολή του y) / (%µεταβολή του χ). Τέλος σαν λόγο υποκατάστασης δύο µεταβλητών χ 1, χ 2 ορίζουµε την ποσότητα: ξ12 = dx 1 / dx 2 όπου y=σταθερό. 1.2 ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Συµπεριφορά του καταναλωτή Ο σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να βρούµε τη σχέση που υπάρχει ανάµεσα στις ποσότητες οι οποίες ζητούνται από του διάφορους καταναλωτές για τα διάφορα προϊόντα σε σχέση µε τις τιµές των προϊόντων που διαµορφώνονται στην αγορά. Κάθε καταναλωτής σε µία συγκεκριµένη χρονική περίοδο θεωρούµε ότι έχει στη διάθεσή του ένα ορισµένο εισόδηµα το οποίο µπορεί να διαθέσει για την ικανοποίηση των αναγκών του. Ως εισόδηµα για τον καταναλωτή ορίζουµε το σύνολο των χρηµατικών µονάδων που διαθέτει. Έτσι για την απόκτηση µίας µονάδας ενός αγαθού ο καταναλωτής πρέπει να δώσει σε αντάλλαγµα ορισµένες χρηµατικές µονάδες. Οι χρηµατικές αυτές µονάδες οι οποίες είναι απαραίτητες για την απόκτηση µίας µονάδας ενός αγαθού είναι η τιµή του αγαθού αυτού. Ο καταναλωτής θα αγοράσει τα προϊόντα που µεγιστοποιούν την ικανοποίηση των αναγκών του και που η κατανάλωσή τους του δίνει τη µεγαλύτερη δυνατή χρησιµότητα Νόµος της ζήτησης Ο νόµος της ζήτησης δηλώνει τη σχέση που υπάρχει µεταξύ των τιµών και των ζητούµενων ποσοτήτων. Έστω στην πρώτη περίπτωση ότι η τιµή ενός προϊόντος Χ αυξάνεται. Τότε ο καταναλωτής θα µειώσει την ποσότητα από το αγαθό Χ που αγοράζει γιατί το εισόδηµά του δεν του επιτρέπει να αγοράσει την ίδια ποσότητα όπως και πριν µπορεί να υποκαταστήσει το αγαθό Χ µε κάποιο άλλο παρόµοιο αγαθό που δεν έχει µεταβληθεί η τιµή του και που υποκαθιστά το αγαθό Χ Στην περίπτωση που η τιµή ενός προϊόντος Χ µειώνεται, τότε ο καταναλωτής θα αντιδράσει αντίστροφα αυξάνοντας την ποσότητα από το αγαθό Χ που αγοράζει γιατί 2

7 τώρα µε το ίδιο εισόδηµα µπορεί να αγοράσει περισσότερες µονάδες από το Χ και να ικανοποιήσει πληρέστερα τις ανάγκες του µπορεί να υποκαταστήσει άλλα παρόµοια αγαθά µε το Χ που τώρα είναι σχετικά φθηνότερο Η αντίστροφη αυτή σχέση ανάµεσα στις µεταβολές στην τιµή ενός αγαθού και στις µεταβολές στις ζητούµενες ποσότητες του ίδιου αγαθού είναι ο νόµος της ζήτησης. Με βάση τις προτιµήσεις ενός καταναλωτή αλλά και του επιπέδου του εισοδήµατός του µπορούµε να δηµιουργήσουµε την ατοµική καµπύλη ζήτησης, όπως στο σχήµα 1-1: ΣΧΗΜΑ 1-1: Ατοµική Καµπύλη Ζήτησης Για να υπολογίσουµε τη συνολική καµπύλη ζήτησης που αναφέρεται σε όλους τους καταναλωτές αρκεί να προσθέσουµε τις καµπύλες των καταναλωτών. Πιο συγκεκριµένα αν qi είναι η ζητούµενη ποσότητα για το αγαθό Χ του καταναλωτή «i» στην τιµή Ρ τότε η συνολική ζήτηση αν έχω «n» καταναλωτές θα είναι: m Q = Σ q i i Μετατοπίσεις της καµπύλης ζήτησης Στην περίπτωση που αυξηθεί το εισόδηµα του καταναλωτή, τότε θα αγοράσει µεγαλύτερες ποσότητες από κάποιο αγαθό Χ. Εποµένως η ατοµική καµπύλη ζήτησης θα µετατοπιστεί προς τα δεξιά. Το αντίθετο θα συµβεί όταν θα µειωθεί το εισόδηµα του καταναλωτή. Ο καταναλωτής θα αναγκαστεί να αγοράσει λιγότερη ποσότητα από το αγαθό Χ µε αποτέλεσµα τη µετατόπιση της ατοµικής καµπύλης ζήτησης προς τα αριστερά. Αν τώρα οι τιµές και το εισόδηµα του καταναλωτή παραµένουν σταθερά τότε µία αύξηση της επιθυµίας του καταναλωτή για το αγαθό Χ, θα οδηγήσει σε αγορά επιπλέον ποσότητας από το αγαθό Χ µε αποτέλεσµα τη µετατόπιση της ατοµικής καµπύλης ζήτησης προς τα δεξιά. Το αντίθετο θα συµβεί αν η επιθυµία για το αγαθό Χ υποχωρήσει οπότε ο καταναλωτής θα αγοράσει λιγότερη ποσότητα από το αγαθό Χ και η ατοµική καµπύλη ζήτησης θα µετατοπιστεί προς τα αριστερά. 3

8 ΣΧΗΜΑ1-2: Μετατοπίσεις της καµπύλης Ζήτησης Εκτός βέβαια από την επίδραση του εισοδήµατος αλλά και των προτιµήσεων του καταναλωτή στην καµπύλη ζήτησης, δεν πρέπει να ξεχνάµε την επίδραση στην ζήτηση ενός αγαθού όταν µεταβάλλεται η τιµή ενός άλλου αγαθού. Στη γενική περίπτωση, µία πτώση στην τιµή ενός αγαθού φυσιολογικά έχει ως αποτέλεσµα να δηµιουργείται ένα πλεόνασµα στο εισόδηµα του καταναλωτή, µε αποτέλεσµα τη µετατόπιση των καµπυλών ζήτησης των διαφόρων αγαθών προς τα δεξιά. Αντιστρόφως, µία αύξηση στην τιµή ενός αγαθού θα έχει σαν αποτέλεσµα την µετατόπιση των καµπυλών ζήτησης προς τα αριστερά. Θα εξετάσουµε τώρα την περίπτωση που έχουµε συµπληρωµατικά αγαθά. Έστω δύο τέτοια αγαθά Χ και Υ. Η πτώση της τιµής του Χ θα οδηγήσει άµεσα στην αύξηση της ποσότητας από το Χ η οποία καταναλώνεται. Επειδή όµως το αγαθό Υ καταναλώνεται σε ανάλογες ποσότητες µε το αγαθό Χ, προφανώς η πτώση της τιµής του Χ θα οδηγήσει σε αύξηση της κατανάλωσης και του Υ παρόλο που η τιµή του αγαθού Υ δεν µεταβλήθηκε. Αντιστρόφως, µία αύξηση στην τιµή του αγαθού Χ θα οδηγήσει σε πτώση των ποσοτήτων που καταναλώνονται και από το αγαθό Χ και από το αγαθό Υ. Τέλος, στην περίπτωση που έχουµε υποκατάστατα αγαθά Χ και Υ, η πτώση της τιµής του Χ θα προκαλέσει µεγαλύτερη κατανάλωση για το Χ και µικρότερη κατανάλωση για το Υ. Στην αντίθετη περίπτωση κατά την οποία έχουµε αύξηση της τιµής του αγαθού Χ, τότε θα µειωθεί η κατανάλωση από το αγαθό Χ και θα αυξηθεί από το αγαθό Υ Ελαστικότητα της ζήτησης Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή ορίζεται ως ο λόγος της ποσοστιαίας µεταβολής της ζητούµενης ποσότητας προς την ποσοστιαία µεταβολή της τιµής. Γενικά η ελαστικότητα της ζήτησης ορίζεται ως εξής: ε Ζ = Q/Q / P / P = Q/ P * P/ Q Όταν η ελαστικότητα της ζήτησης είναι µεγαλύτερη από τη µονάδα (πάντα σε απόλυτες τιµές) λέµε ότι η ζήτηση είναι ελαστική (δηλαδή µικρή µεταβολή στην τιµή προκαλεί µεγάλη µεταβολή στη ζήτηση), ενώ όταν η ελαστικότητα είναι µικρότερη της µονάδας τότε λέµε ότι η ζήτηση είναι ανελαστική (δηλαδή µεγάλη µεταβολή στην τιµή προκαλεί µικρή µεταβολή στη ζήτηση). Όσον αφορά την ελαστικότητα της ζήτησης υπάρχουν δύο ακραίες περιπτώσεις, το τελείως ανελαστικό αγαθό µε ελαστικότητα ε=0 και το πλήρως ελαστικό αγαθό µε ελαστικότητα ε= (δες σχήµα 1-3). 4

9 ΣΧΗΜΑ1-3: Ελαστικότητες (πλήρως ελαστικό και πλήρως ανελαστικό αγαθό) Έστω η καµπύλη ζήτησης του σχήµατος 1-4 (έστω ότι ξεκινάµε από το σηµείο Α). ΣΧΗΜΑ1-4: Υπολογισµός ελαστικότητας Η ελαστικότητα σ αυτήν την περίπτωση είναι: ε Ζ= Q/Q 1/ P/ P1 = Q/ P* P 1 / Q 1 Το µέγεθος της ελαστικότητας εξαρτάται από την κλίση της καµπύλης ζήτησης στο αρχικό σηµείο. Εποµένως είναι πολύ πιθανόν να παίρνουµε διαφορετικές τιµές για την ελαστικότητα της ζήτησης έχοντας την ίδια καµπύλη ζήτησης. Για παράδειγµα η ελαστικότητα θα είναι διαφορετική αν ξεκινήσουµε από το σηµείο Α και πάµε στο σηµείο Β απ ό,τι αν πάµε από το σηµείο Β στο σηµείο Α Εισοδηµατική ελαστικότητα Η εισοδηµατική ελαστικότητα είναι ο λόγος της ποσοστιαίας µεταβολής της ζητούµενης ποσότητας πρός την ποσοστιαία µεταβολή του εισοδήµατος των καταναλωτών. ε Υ = Q/ Q / Y/Y= Q/ Y* Y/ Q Ήδη έχουµε αναφέρει ότι η σχέση ανάµεσα στη ζητούµενη ποσότητα και το εισόδηµα είναι θετική. Συνεπώς ο λόγος Q/ Y είναι θετικός και η εισοδηµατική ελαστικότητα επίσης θετική Προσδιοριστικοί παράγοντες της ελαστικότητας ζήτησης Οι παράγοντες οι οποίοι προσδιορίζουν το µέγεθος της ελαστικότητας είναι: Η ένταση της προτιµήσεως για το αγαθό. Όσο µεγαλύτερη είναι η επιθυµία για ένα αγαθό, τόσο µικρότερη είναι η επίδραση της µεταβολής της τιµής και κατά συνέπεια τόσο µικρότερη η ελαστικότητα. 5

10 Η ύπαρξη υποκατάστατων αγαθών. Η ελαστικότητα ζήτησης ενός αγαθού που έχει στενά υποκατάστατα πρέπει να είναι µεγάλη γιατί αν η τιµή του για παράδειγµα αυξάνεται, η κατανάλωση εύκολα στρέφεται προς τα υποκατάστατα αγαθά. Αντίθετα αν η τιµή του µειώνεται, η ζήτησή του αυξάνεται γιατί η κατανάλωση στρέφεται προς αυτό εγκαταλείποντας τα υποκατάστατα αγαθά. Το χρηµατικό ποσό που δαπανά ο καταναλωτής στο αγαθό σε σχέση µε το συνολικό του εισόδηµα. Όσο πιο µικρή είναι η αναλογία της δαπάνης πάνω σ ένα αγαθό στο εισόδηµα του καταναλωτή, τόσο µικρότερη είναι η σηµασία της µεταβολής της τιµής του αγαθού και συνεπώς τόσο µικρότερη η ελαστικότητα της ζήτησης του αγαθού Συνάρτηση χρησιµότητας του ατοµικού καταναλωτή Σαν χρησιµότητα του καταναλωτή ορίζουµε την ικανοποίησή του από την κατανάλωση ορισµένων αγαθών. Έστω η ακραία περίπτωση ύπαρξης δύο µόνο αγαθών, του Χ και του Υ. Κάθε µεµονωµένος καταναλωτής έχει µία συνάρτηση χρησιµότητας της µορφής: U = F (X,Y) που συνδέει την υποκειµενική του ευχαρίστηση µε τις καταναλισκόµενες ποσότητες των δύο αγαθών. Το γεγονός ότι όσο περισσότερο καταναλώνουµε από κάθε αγαθό τόσο µεγαλύτερη ευχαρίστηση υπάρχει άρα και µεγαλύτερη χρησιµότητα φαίνεται από το θετικό πρόσηµο των παραγώγων. F/ x> 0, F/ y> 0 Αν ορίσουµε σαν οριακή χρησιµότητα την αύξηση της συνολικής χρησιµότητας ( U) που προκύπτει από την ισόποση κάθε φορά αύξηση της καταναλισκόµενης ποσότητας του αγαθού, µπορούµε να εκφράσουµε το νόµο της φθίνουσας οριακής χρησιµότητας. Σύµφωνα µε αυτό το νόµο ισόποσες αυξήσεις κατανάλωσης ενός αγαθού, έστω του Χ, αυξάνουν συνεχώς τη συνολική χρησιµότητα αλλά µε φθίνοντα ρυθµό αύξησης F/ x. Μάλιστα από ένα σηµείο και µετά ο ρυθµός αυτός γίνεται αρνητικός µε αποτέλεσµα τη µείωση της συνολικής χρησιµότητας (δες σχήµα 1-5). ΣΧΗΜΑ1-5: Συνάρτηση χρησιµότητας Το ερώτηµα που τίθεται τώρα είναι πόση ποσότητα από τα αγαθά Χ και Υ αντίστοιχα πρέπει να αγοράσει ο καταναλωτής για να µεγιστοποιήσει τη χρησιµότητά του. Καταρχήν πρέπει να αναφέρουµε ότι υπάρχει ο περιορισµός του εισοδήµατος. Αν Χ,Υ και ΡΧ, ΡΥ είναι οι ποσότητες που θα αγοράσουµε και οι τιµές των αγαθών Χ και Υ αντίστοιχα και Κ το εισόδηµα του καταναλωτή τότε ισχύει ότι: Κ= ΡΧ*Χ +ΡΥ *Υ 6

11 Ουσιαστικά εποµένως θέλουµε να µεγιστοποιήσουµε τη συνάρτηση U = F (X,Y) υπό τον περιορισµό Κ= ΡΧ*Χ + ΡΥ *Υ Χρησιµοποιώντας πολλαπλασιαστές Lagrange προκύπτει ότι για τη µεγιστοποίηση της χρησιµότητας πρέπει να ισχύει: Mux/Muy = Px/ Py όπου Mux = F/ x και Mux = F/ y Μπορούµε επίσης να το γράψουµε και σαν Mux/ Px = Muy/ Py Ουσιαστικά αυτή η σχέση δηλώνει ότι: για βέλτιστη συµπεριφορά πρέπει η οριακή χρησιµότητα του κάθε επιπλέον ευρώ που ξοδεύεται στο αγαθό Χ (Mux/ Px) να είναι ίση µε την οριακή χρησιµότητα του κάθε επιπλέον ευρώ που ξοδεύεται για το αγαθό Υ (Muy/Py ). 1.3 ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Η συµπεριφορά του επιχειρηµατία Στο προηγούµενο κεφάλαιο εξετάσαµε τη ζήτηση των αγαθών η οποία βέβαια προέρχεται από τους καταναλωτές. Στα πλαίσια του οικονοµικού κυκλώµατος τα αγαθά αυτά προσφέρονται από τις επιχειρήσεις. Πρέπει εποµένως να εξετάσουµε και την πλευρά της προσφοράς, δηλαδή την συµπεριφορά των επιχειρήσεων όσον αφορά την ανταλλαγή των αγαθών. Με την έννοια του επιχειρηµατία εννοούµε το άτοµο ή το συλλογικό όργανο που αναλαµβάνει την πρωτοβουλία να χρησιµοποιήσει τους παραγωγικούς συντελεστές και να παράγει τα αγαθά τα οποία καλύπτουν τις ανάγκες των καταναλωτών. Αντικειµενικός σκοπός του επιχειρηµατία είναι η απόκτηση κέρδους. Προκειµένου να παραχθούν αυτά τα αγαθά γίνονται κάποιες δαπάνες για την απόκτηση των παραγωγικών συντελεστών. Έτσι η συµπεριφορά του επιχειρηµατία προσδιορίζεται από την προσπάθειά του να επιτύχει το µεγαλύτερο δυνατό κέρδος Νόµος Προσφοράς Ο νόµος της προσφοράς αναφέρεται στη σχέση που υπάρχει ανάµεσα στην τιµή ενός αγαθού και στις ποσότητες του αγαθού που προσφέρονται σε κάθε τιµή. Σύµφωνα µε το νόµο αυτό, η παραγόµενη και προσφερόµενη ποσότητα ενός αγαθού αυξάνεται καθώς η τιµή του αυξάνεται και µειώνεται καθώς η τιµή του µειώνεται. Η ερµηνεία αυτής της σχέσης προκύπτει από την συµπεριφορά των επιχειρήσεων. Καθώς η τιµή αυξάνεται, η διαφορά µεταξύ τιµής και κόστους παραγωγής, δηλαδή το κέρδος κατά µονάδα προϊόντος, αυξάνεται. Συνεπώς υπάρχει κίνητρο για κάθε επιχείρηση να αυξήσει την παραγωγή για να αυξήσει τα κέρδη της, καθώς επίσης και κίνητρο για να αυξηθεί ο αριθµός των επιχειρήσεων που παράγουν αυτό το προϊόν. Το αποτέλεσµα είναι η αύξηση της παραγωγής και της προσφοράς Νόµος της φθίνουσας αποδόσεως και κόστος παραγωγής O νόµος της φθίνουσας αποδόσεως γενικά δείχνει τις µεταβολές των παραγόµενου προϊόντος µίας επιχείρησης όταν µεταβάλλονται οι παραγωγικοί συντελεστές. Όσο αυξάνεται η ποσότητα των παραγωγικών συντελεστών, σταδιακά η απόδοσή τους µειώνεται µε αποτέλεσµα από κάποιο σηµείο και µετά να µειώνεται και το συνολικό προϊόν το οποίο αρχικά αυξανόταν µε επιταχυνόµενο ρυθµό. 7

12 Έστω ένας γεωργός που καλλιεργεί µία σταθερή έκταση εδάφους και χρησιµοποιεί µεταβαλλόµενες ποσότητες εργασίας. Το συνολικό προϊόν που παράγει όσο αυξάνεται η ποσότητα εργασίας φαίνεται στον πίνακα 1-1. ΠΟΣΟΤΗΤΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΤΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΟΪΟΝ (στρέµµατα) ΠΙΝΑΚΑΣ 1-1: Νόµος της φθίνουσας απόδοσης Σταθερό κόστος (FC) είναι το κόστος που δεν µεταβάλλεται µαζί µε την ποσότητα Q του προϊόντος. Μεταβλητό κόστος (VC) είναι το κόστος που µεταβάλλεται καθώς µεταβάλλεται η παραγόµενη ποσότητα προϊόντος. Συνολικό κόστος: TC=FC+VC Oριακό κόστος: MC= d(tc)/dq Μέσο σταθερό κόστος: AFC= FC/Q Μέσο µεταβλητό κόστος: AVC= VC/Q Μέσο συνολικό κόστος: ATC=AFC+AVC Όσον αφορά στο προηγούµενο παράδειγµα οι ποσότητες αυτές φαίνονται στον πίνακα 1-2. ΠΡΟΪΟΝ ΣΤΑΘΕΡΟ ΚΟΣΤΟΣ ΜΕΤΑ- ΒΛΗΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΜΕΣΟ ΣΤΑΘΕΡΟ ΚΟΣΤΟΣ ΜΕΣΟ ΜΕΤΑ- ΒΛΗΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1-2: Νόµος της φθίνουσας απόδοσης (συνέχεια) Στη γενική περίπτωση η ποσότητες MC, ATC, AVC και AFC έχουν τη µορφή του σχήµατος 1-6. ΟΡΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ 8

13 ΣΧΗΜΑ1-6: Κόστη Αν η τιµή του προϊόντος είναι Ρ και η επιχείρηση παράγει ποσότητα Q τότε η συνολική της πρόσοδος TR θα είναι: TR =Ρ*Q. Οριακή πρόσοδος: MR= dtr/ dq Αν στην γενική περίπτωση η τιµή του προϊόντος δεν µεταβάλλεται τότε η συνολική και η οριακή πρόσοδος θα είναι όπως στο σχήµα 1-7. ΣΧΗΜΑ 1-7: Πρόσοδος Καµπύλη προσφοράς Μία πρόσθετη µονάδα ενός προϊόντος συµφέρει να παραχθεί αν η οριακή πρόσοδος είναι µεγαλύτερη από το οριακό κόστος δηλ. d(tr)/dq>d(tc)/dq. Εφόσον αυτό συµβαίνει καθώς αυξάνεται η παραγωγή, το κέρδος της επιχείρησης (κέρδος = TR - TC ) αυξάνεται. Συνεπώς η παράµετρος που καθορίζει την ποσότητα ενός προϊόντος που θα παραχθεί µία επιχείρηση, είναι η διαφορά: MR - MC = d(tr)/ dq d(tc)/dq H ποσότητα για την οποία µηδενίζεται αυτή η διαφορά είναι και η ποσότητα την οποία θα παράγει η επιχείρηση από το συγκεκριµένο προϊόν. Στο σχήµα 1-8 µπορούµε να δούµε διαγραµµατικά πώς καθορίζεται η προσφερόµενη ποσότητα για διάφορες τιµές Ρ1, Ρ2 κλπ. 9

14 ΣΧΗΜΑ 1-8: Ατοµική Καµπύλη Προσφοράς Η καµπύλη του σχήµατος 1-8 αποτελεί στην γενική περίπτωση την ατοµική καµπύλη προσφοράς. Η συνολική καµπύλη προσφοράς έχει την ίδια µορφή και προκύπτει αν προσθέσουµε τις προσφερόµενες ποσότητες κάθε επιχείρησης για κάθε τιµή. Με άλλα λόγια, όπως και στη ζήτηση, προσθέτουµε οριζόντια τις ατοµικές καµπύλες προσφοράς και η καµπύλη που προκύπτει είναι η συνολική καµπύλη προσφοράς Μετατοπίσεις της καµπύλης προσφοράς Οι παράγοντες οι οποίοι προσδιορίζουν τη θέση της καµπύλης είναι: Τεχνολογία Ας υποθέσουµε ότι η τεχνολογία βελτιώνεται, που σηµαίνει ότι µε τις ίδιες ποσότητες των παραγωγικών συντελεστών έχουµε αύξηση του προϊόντος. Αν οι τιµές των συντελεστών είναι σταθερές, το κόστος παραγωγής θα είναι επίσης σταθερό αφού οι συντελεστές δεν µεταβάλλονται. Αλλά το προϊόν αυξάνεται. Άρα για κάθε ποσότητα προϊόντος, το µέσο και το οριακό κόστος παραγωγής θα µειωθούν. Αυτό σηµαίνει ότι οι καµπύλες κόστους µετατοπίζονται προς τα κάτω. Για το ανερχόµενο τµήµα της που είναι η καµπύλη προσφοράς, η πτώση του κόστους σηµαίνει µετατόπιση της καµπύλης προς τα δεξιά. Τιµές των συντελεστών Μείωση των τιµών των παραγωγικών συντελεστών έχει ως αποτέλεσµα τη µετατόπιση της καµπύλης προσφοράς προς τα δεξιά, ενώ αντίθετα, αύξηση των τιµών των συντελεστών σηµαίνει αύξηση του κόστους και µετατόπιση της καµπύλης προσφοράς προς τα αριστερά Ελαστικότητα προσφοράς Η ελαστικότητα της προσφοράς είναι ο λόγος της ποσοστιαίας µεταβολής στην προσφερόµενη ποσότητα προς την ποσοστιαία µεταβολή της τιµής. Συµβολικά: επ = Q/Q / P/P = Q/ P * P/Q Όταν η ελαστικότητα είναι µεγαλύτερη από τη µονάδα λέµε ότι η προσφορά είναι ελαστική ενώ αντίθετα όταν είναι µικρότερη από τη µονάδα λέµε ότι η προσφορά είναι ανελαστική. Όσο πιο αργός είναι ο ρυθµός αύξησης του κόστους τόσο µεγαλύτερη είναι η ελαστικότητα της προσφοράς γιατί τότε ο λόγος της ποσοστιαίας µεταβολής της ποσότητας προς την ποσοστιαία µεταβολή της τιµής θα τείνει να είναι µεγάλος. 10

15 1.4 ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ Έχοντας αναλύσει τον τοµέα της ζήτησης και της προσφοράς, θα εξετάσουµε πώς οι τάσεις ζήτησης και προσφοράς ενός προϊόντος οδηγούν στην καθιέρωση κάποιας τιµής για το προϊόν. Ας εξετάσουµε την αγορά ενός αγαθού για το οποίο η ζήτηση και η προσφορά για διάφορες τιµές δίνονται στον πίνακα 1-3. ΤΙΜΗ ΖΗΤΟΥΜΕΝΕΣ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΕΣ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1-3: Αγορά ενός αγαθού Εφόσον υπάρχουν ελλείµµατα, η τιµή θα αυξάνεται και εφόσον υπάρχουν πλεονάσµατα, η τιµή θα µειώνεται. Η τιµή του συγκεκριµένου αγαθού θα προσδιορισθεί τελικά στα 6 ευρώ όπου οι ζητούµενες και οι προσφερόµενες ποσότητες είναι ίσες και το έλλειµµα ή πλεόνασµα είναι µηδέν. Η τιµή αυτή είναι τιµή ισορροπίας. Λέγεται τιµή ισορροπίας γιατί εφόσον το έλλειµµα και το πλεόνασµα είναι µηδέν δεν υπάρχουν στην αγορά οικονοµικές δυνάµεις που να τείνουν να τη µεταβάλλουν και η αγορά του προϊόντος βρίσκεται σε ισορροπία. Η παραπάνω περιγραφή παρουσιάζεται πιο εύκολα στο σχήµα 1-9. ΣΧΗΜΑ1-9: Προσφορά και Ζήτηση Η τιµή ισορροπίας είναι δυνατόν να µεταβληθεί µόνο αν είτε η καµπύλη ζήτησης είτε η καµπύλη προσφοράς µετακινηθούν. 11

16 1.5 ΤΙΜΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΙΑΦΟΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Μορφές της αγοράς Οι τέσσερις µεγάλες κατηγορίες στις οποίες ταξινοµούνται κατά παράδοση οι επιµέρους αγορές των αγαθών και υπηρεσιών, είναι οι εξής: Τέλειος ανταγωνισµός o Υπάρχει πολύ µεγάλος αριθµός µικρών στο µέγεθος επιχειρήσεων - παραγωγών του προϊόντος της αγοράς o Υπάρχει επίσης πολύ µεγάλος αριθµός αγοραστών του προϊόντος o Το προϊόν έχει τέλεια οµοιογένεια (δηλαδή οι αγοραστές είναι αδιάφοροι από ποιον πωλητή θα αγοράσουν τις ποσότητες που θέλουν και οι πωλητές είναι γνώστες της κατάστασης αυτής και προσαρµόζονται ανάλογα) o Κάθε επιχείρηση είναι ελεύθερη να µετέχει στον συγκεκριµένο παραγωγικό κλάδο δηλαδή δεν υπάρχει κανένα νοµικό ή οικονοµικής φύσης εµπόδιο για την είσοδο νέων επιχειρήσεων στην αγορά αλλά ούτε και στην έξοδό τους o Υπάρχει πλήρης πληροφόρηση τόσο των αγοραστών όσο και των επιχειρήσεων για τις συνθήκες της αγοράς o εν υπάρχει καµία συνεννόηση µεταξύ των επιχειρήσεων και καµία συνεννόηση µεταξύ των αγοραστών Μονοπώλιο o Ύπαρξη µίας και µόνο επιχείρησης που παράγει και προσφέρει το προϊόν o Έλλειψη στενών υποκατάστατων του προϊόντος o Υπάρχουν σε πολλές περιπτώσεις εµπόδια εισόδου άλλων επιχειρήσεων στην αγορά είτε λόγω νοµικής απαγόρευσης είτε λόγω ύπαρξης φυσικού µονοπωλίου Ολιγοπώλιο o Αρκετά µικρός αριθµός επιχειρήσεων στον συγκεκριµένο κλάδο παραγωγής o Έντονη αλληλεξάρτηση µεταξύ των επιχειρήσεων (δηλαδή η ενέργεια µίας επιχείρησης προκαλεί άµεση αντίδραση από τις υπόλοιπες εταιρείες o Το προϊόν των επιχειρήσεων µπορεί να είναι οµοιογενές ή διαφοροποιηµένο. Η διαφοροποίηση του προϊόντος βασίζεται σε πραγµατικές διαφορές στα συστατικά στοιχεία µπορεί όµως και να βασίζεται και σε ασήµαντες διαφορές όπως η συσκευασία που διαφοροποιούν το προϊόν στα µάτια του καταναλωτή Μονοπωλιακός ανταγωνισµός o Ύπαρξη πολλών επιχειρήσεων o Έλλειψη αλληλεξάρτησης µεταξύ των επιχειρήσεων o Ύπαρξη διαφοροποιηµένων προϊόντων o Ελεύθερη είσοδος στην αγορά στις νέες επιχειρήσεις Στη συνέχεια θα εξετάσουµε τον τρόπο µε τον οποίο διαµορφώνονται οι τιµές σε καθεµία από τις κατηγορίες της αγοράς Τέλειος ανταγωνισµός Κάθε µεµονωµένη επιχείρηση µπορεί να παράγει όσο θέλει από ένα συγκεκριµένο προϊόν αλλά και να µεταβάλλει την τιµή αυτού του προϊόντος, χωρίς ποτέ να υπάρχει επίδραση στη συνολική ζήτηση ή στη συνολική προσφορά. 12

17 Τα συµπεράσµατα που µπορούµε να βγάλουµε είναι: Α. Βραχυπρόθεσµα συµπεράσµατα: Η τιµή καθορίζεται αποκλειστικά από τη συνολική ζήτηση και προσφορά Καµία επιχείρηση δεν µπορεί να µεταβάλλει την ζητούµενη ποσότητα γι αυτό και η ατοµική καµπύλη ζήτησης είναι µία οριζόντια ευθεία γραµµή Η ποσότητα που τελικά συµφέρει την κάθε εταιρεία να παράγει, καθορίζεται αποκλειστικά από την ατοµική καµπύλη προσφοράς. Β. Μακροπρόθεσµα συµπεράσµατα: Αύξηση του αριθµού των επιχειρήσεων στο συγκεκριµένο κλάδο επειδή υπάρχει κίνητρο για κέρδος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα την αύξηση της παραγωγής. Με την είσοδο νέων επιχειρήσεων στον κλάδο αυξάνεται η ζήτηση των παραγωγικών συντελεστών που ασχολούνται µε την παραγωγή του προϊόντος µε αποτέλεσµα την αύξηση της τιµής τους, οπότε και το κόστος παραγωγής θα αυξηθεί. Και οι δύο προηγούµενες επιδράσεις έχουν σαν αποτέλεσµα την µετακίνηση της καµπύλης ζήτησης πρός τα δεξιά. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει τελικά σε παραγωγή µε κέρδος µηδέν. Εποµένως ένα από τα βασικότερα συµπεράσµατα όσον αφορά τον τέλειο ανταγωνισµό είναι ότι µακροχρόνια οι επιχειρήσεις έχουν µηδενικό κέρδος εξαιτίας της ελευθερίας εισόδου νέων επιχειρήσεων Μονοπώλιο Στο µονοπώλιο υπάρχει µία και µόνο επιχείρηση και εποµένως όποια ζήτηση υπάρχει στην αγορά από τους καταναλωτές, είναι ζήτηση για το προϊόν της επιχείρησης. Σε κάθε τιµή του προϊόντος, η µονοπωλιακή επιχείρηση µπορεί να πουλάει όλη την ποσότητα που ζητάει η κατανάλωση. Αυτό σηµαίνει ότι η συνολική καµπύλη ζήτησης για το προϊόν είναι και η καµπύλη ζήτησης που αντιµετωπίζει η µονοπωλιακή επιχείρηση για το προϊόν της. Αυτό έχει σαν άµεσο αποτέλεσµα ότι οποιαδήποτε ενέργεια της επιχείρησης σχετικά µε το µέγεθος της παραγωγής επιδρά πάνω στην τιµή του προϊόντος και µεταβάλλει τη συνολική πρόσοδο της επιχείρησης. Η απάντηση στο ερώτηµα ποια θα είναι τελικά η ποσότητα που θα επιλέξει η επιχείρηση να παράγει για να έχει το µέγιστο δυνατό κέρδος, δίνεται όπως και στην περίπτωση του τέλειου ανταγωνισµού εξισώνοντας την οριακή πρόσοδο µε το οριακό κέρδος δηλαδή MR = MC. Κλείνοντας το κεφάλαιο που αφορά το µονοπώλιο, θα αναφερθούµε στο λεγόµενο διαφορισµό τιµών στο µονοπώλιο. Με την έννοια αυτή, εκφράζουµε την περίπτωση πώλησης του ίδιου προϊόντος σε διαφορετική τιµή εφόσον υπάρχουν δύο ή περισσότερες αγορές µε διαφορετικές ελαστικότητες ζήτησης. Αν ε 2 > ε 1 P2< P1 δηλαδή το προϊόν θα πωλείται φθηνότερα στην πιο ελαστική αγορά Ολιγοπώλιο Έχει παρατηρηθεί ότι στις ολιγοπωλιακές µορφές αγοράς οι µεταβολές των τιµών δεν είναι συχνές. Αυτή η σταθερότητα τιµών γεννάει αµέσως την υπόνοια ότι υπάρχει 13

18 κάποια συµφωνία ανάµεσα στις ολιγοπωλιακές επιχειρήσεις σχετικά µε την πολιτική τιµών που πρέπει να ακολουθήσουν. Μια τέτοια συµφωνία όµως δεν είναι αναγκαία για να υπάρχει σταθερότητα τιµών Μονοπωλιακός ανταγωνισµός Η τελευταία µορφή αγοράς που µένει να εξετάσουµε είναι ο µονοπωλιακός ανταγωνισµός. Τα δύο βασικά χαρακτηριστικά αυτή της µορφής αγοράς όπως έχουµε αναφέρει, είναι ο µεγάλος αριθµός επιχειρήσεων και η ύπαρξη διαφοροποιηµένων προϊόντων. Η διαφοροποίηση του προϊόντος προσθέτει ένα στοιχείο µονοπωλιακού χαρακτήρα στην αγορά, δηλαδή η επιχείρηση µπορεί να αυξήσει την τιµή του προϊόντος χωρίς να χάσει όλη την πελατεία της. Με άλλα λόγια, η καµπύλη ζήτησης που αντιµετωπίζει η ατοµική επιχείρηση για το προϊόν της, έχει αρνητική κλίση. Η διαφοροποίηση του προϊόντος επίσης επιτρέπει µεταξύ των επιχειρήσεων τον ανταγωνισµό όχι µόνο πάνω στην τιµή του προϊόντος, αλλά και πάνω σε άλλα στοιχεία και µε διάφορά µέσα όπως για παράδειγµα είναι η προβολή ορισµένου χαρακτηριστικού του προϊόντος µε τη διαφήµιση. Είναι φανερό ότι η µορφή αγοράς που εξετάζουµε τώρα έχει ένα στοιχείο ανταγωνισµού (πολλές επιχειρήσεις) και ένα στοιχείο µονοπωλίου (διαφοροποίηση προϊόντος). Για την ανάλυση της θέσης ισορροπίας της επιχείρησης στο µονοπωλιακό ανταγωνισµό χρησιµοποιούµε και πάλι την αρχή της εξίσωσης του οριακού κόστους και της οριακής προσόδου. Η διαφορά σε σχέση µε τις προηγούµενες αναλύσεις βρίσκεται στη ζήτηση. Η καµπύλη της ζήτησης έχει, όπως ήδη αναφέραµε, αρνητική κλίση. Σε σύγκριση όµως µε το µονοπώλιο η καµπύλη ζήτησης της ατοµικής επιχείρησης στο µονοπωλιακό ανταγωνισµό είναι πιό ελαστική γιατί υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις που παράγουν στενά υποκατάστατα. Η ύπαρξη πολλών επιχειρήσεων είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του µονοπωλιακού ανταγωνισµού. Απ αυτό συνάγεται ότι στο µονοπωλιακό ανταγωνισµό πρέπει να υπάρχει ευχέρεια εισόδου νέων επιχειρήσεων στην αγορά. Κατά συνέπεια η ύπαρξη κερδών, εφόσον αυτά υπερβαίνουν ένα ορισµένο επίπεδο, θα προσελκύσει νέες επιχειρήσεις στην αγορά του αγαθού. Αυτό σηµαίνει ότι το ίδιο ύψος συνολικής ζήτησης για το αγαθό θα το µοιραστούν περισσότερες επιχειρήσεις. Έτσι για καθεµία επιχείρηση θα υπάρχει λιγότερη ζήτηση. Αυτό σηµαίνει ότι η καµπύλη ζήτησης που αντιµετωπίζει κάθε επιχείρηση, θα µετατοπιστεί προς τα αριστερά. Τελικά η διαδικασία αυτή θα έχει σαν αποτέλεσµα την εξαφάνιση των κερδών. Γι αυτό η µακροχρόνια θέση ισορροπίας της ατοµικής επιχείρησης στο µονοπωλιακό ανταγωνισµό, θα είναι τέτοια που η καµπύλη ζήτησης να εφάπτεται στην καµπύλη κόστους. Έτσι η διαφορά µεταξύ τιµής και µέσου κόστους είναι µηδέν και συνεπώς το κέρδος είναι µηδέν. 14

19 1.6 Ο καθορισµός των τιµών (Η προσέγγιση του µάρκετινγκ) Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ- ΑΓΟΡΑΣΤΗ (Η προσέγγιση του µάρκετινγκ) Ο προσδιορισµός της συµπεριφοράς του καταναλωτή βοηθά στην καλύτερη στόχευση των προϊόντων και των υπηρεσιών προς ικανοποίηση της συµπεριφοράς αυτής από την πλευρά των εταιριών. Η συµπεριφορά του καταναλωτή επικεντρώνει πάνω στις ανάγκες του κάθε ατόµου, οµάδας ατόµων ή οργανισµών. Είναι πολύ σηµαντικό να καταλάβει κάποιος την σχέση των ανθρωπίνων αναγκών µε την αγοραστική συµπεριφορά. ΣΧΗΜΑ 1-10: Η κατά Abraham Maslow ιεραρχία των Αναγκών Αν δούµε τα ανθρώπινα κίνητρα, όπως τα πρότεινε ο Abraham Maslow µε βάση την ιεραρχία των αναγκών: Η ιεραρχία είναι τριγωνική. Όσο ανεβαίνουµε, όλοι και λιγότεροι άνθρωποι ικανοποιούν τις ανάγκες που βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα. Ξεκινάµε από το χαµηλότερο επίπεδο. Ψυχολογικές ανάγκες όπως είναι το φαγητό, ο αέρας, το νερό, η θέρµανση και οι βασικές ανάγκες για επιβίωση πρέπει να ικανοποιηθούν. Στο επίπεδο της ασφάλειας, ο άνθρωπος έχει κάπου να µείνει που τον προστατεύει από κινδύνους. Στο τρίτο επίπεδο συναντούµε τις κοινωνικές ανάγκες, όπως είναι ο γάµος και η συνεύρεση µε φίλους. Τα τελευταία δύο επίπεδα είναι αυτό της εκτίµηση και του σεβασµού καθώς και αυτό της αυτό-ενεργοποίησης. Λιγότεροι άνθρωποι ικανοποιούν τις ανάγκες των υψηλότερων επιπέδων. Η εκτίµηση και ο σεβασµός σηµαίνουν ότι κάποιος 15

20 έχει επιτύχει κάτι που τον έκανε αναγνωρίσιµο και του αποφέρει προσωπική ικανοποίηση, όπως για παράδειγµα η συγγραφή ενός βιβλίου. Η αυτό-ενεργοποίηση επιτυγχάνεται από πολύ λίγους. Για παράδειγµα, ο Neil Armstrong αυτό-ενεργοποιήθηκε (self-actualised) ως ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε στο φεγγάρι. Το µοντέλο είναι λίγο απλοϊκό αλλά εισάγει την ιδέα των διαφοροποιηµένων καταναλωτικών αναγκών αρκετά ΣΧΗΜΑ 1-11: Η ιαδικασία της απόφασης του αγοραστή (Buyer Decision Process) σύµφωνα µε τον Cohen (1991) καλά. Για να κατανοήσουµε την συµπεριφορά του καταναλωτή αγοραστή, πρέπει να καταλάβουµε ότι η ψυχολογία του κάθε ατόµου αντιλαµβάνεται το κάθε προϊόν ή υπηρεσία που του προσφέρεται ανάλογα µε το προσωπικό του υπόβαθρο και τις καταβολές του. Ο καταναλωτής τότε αποφασίζει το αν θα αγοράσει ή όχι κάποιο προϊόν ή υπηρεσία, από πού θα κάνει την αγορά, ποια µάρκα θα προτιµήσει και πλήθος άλλων επιλογών. 16

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ. Κεφάλαιο 19.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ. Κεφάλαιο 19.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Κεφάλαιο 19 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 19.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 19.1.1 Οικονοµικά αγαθά Οικονοµικά αγαθά είναι τα µέσα µε τα οποία ικανοποιούνται οι ανάγκες των ανθρώπων. Τα αγαθά µπορεί να είναι υλικά αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Κεφάλαιο 11 Τα χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών! Τα κύρια χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών είναι: " Στην αγορά συµµετέχουν πολλοί αγοραστές και πωλητές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ

και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ Ισολογισμός. 1 Τι είναι ο Ισολογισμός Ισολογισμός είναι η λογιστική χρηματοοικονομική κατάσταση που παρουσιάζει συνοπτικά αλλά με σαφήνεια την περιουσιακή κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π.

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π. ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Έννοια του ισολογισμού Ο ισολογισμός απεικονίζει τη χρηματοοικονομική κατάσταση της επιχείρησης μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η χρηματοοικονομική κατάσταση μιας επιχείρησης αποτελείται από εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α1. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. δ Α3. β Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ-ΕΚΤΟ ΕΚΤΟ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΜΟΣ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. α. Η µεγάλη εξειδίκευση των ανθρώπων σε µια δραστηριότητα που συχνά είναι πολύ περιορισµένη, µετατρέπει την εργασία σε ανιαρή απασχόληση. Σ β. Οι ανάγκες ως σύνολο δεν είναι απεριόριστες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Αρ. Διάλεξης: 12 Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Ο Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές Αρ. Διάλεξης: 09 Τι είναι ανταγωνιστική αγορά; Η ανταγωνιστική αγορά έχει πολλούς αγοραστές/καταναλωτές και πολλούς παραγωγούς/επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος υποδο?ών?εταφράζεταισε?ίαγενικότερηεξοικονό?ησηπαραγωγικώνπόρωνγιατηκοινωνία. τεχνικέςυποδο?ές,όπωςείναιαυτοκινητόδρο?οι,γέφυρεςκ.λ.π.ηκατασκευήτέτοιων Μιααπ τιςβασικέςλειτουργίεςτουκράτουςείναιοεφοδιασ?όςτηςκοινωνίας?εβασικές

Διαβάστε περισσότερα

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q ΚΕΦ. 4 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Η τιμή είναι η χρηματική αξία ανταλλαγής ενός αγαθού. Αποτελεί μέτρο σύγκρισης του καταναλωτή με άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Πολλές φορές τον επιρεάζει στη

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος Ανταγωνισµός

Τέλειος Ανταγωνισµός Τέλειος Ανταγωνισµός Χαρακτηριστικά του τέλειου ανταγωνισµού: Πολλές µικρές επιχειρήσεις, καθεµία ασήµαντη σε σχέση µε τον κλάδο ως σύνολο Οµοιογενή προϊόντα Οι καταναλωτές έχουν τέλεια πληροφόρηση. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

4 Προσφοράκαι Ζήτηση Προσφορά και Ζήτηση Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδύολέξεις που χρησιµοποιούν πιο συχνά οι οικονοµολόγοι. Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδυνάµεις που κάνουν τις αγορές των οικονοµιών να δουλεύουν.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε:

Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε: Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε: ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ... 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ... 3 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Μ.Ρ. Α.Ε.... 4 ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑ.Λ (ΟΜΑ Α Β ) 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑ.Λ (ΟΜΑ Α Β ) 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑ.Λ (ΟΜΑ Α Β ) 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Λάθος Α.2. β Α.3. δ ΘΕΜΑ Β ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 12 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο (µε 2ο, 3ο και 4ο) ΗΜΕΡΗΣΙΑ 9/2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/2000 ΕΣΜΕΣ 2000 ΕΣΜΕΣ 1998 28. ίνονται οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία

Μικροοικονοµική Θεωρία Μικροοικονοµική Θεωρία Ειδικά Θέµατα της Θεωρίας της Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Το Συνολικό Αποτέλεσµα. Το Αποτέλεσµα Υποκατάστασης. Το Εισοδηµατικό Αποτέλεσµα. Κανονικά Αγαθά. Κατώτερα Αγαθά. Παράδοξο

Διαβάστε περισσότερα

Η περιουσία της επιχείρησης, από λογιστική άποψη, έχει τρεις διακρίσεις, δηλαδή: α. Το Ενεργητικό. β. Το Παθητικό. γ. Την Καθαρή Περιουσία.

Η περιουσία της επιχείρησης, από λογιστική άποψη, έχει τρεις διακρίσεις, δηλαδή: α. Το Ενεργητικό. β. Το Παθητικό. γ. Την Καθαρή Περιουσία. Ενεργητικό Παθητικό Καθαρή Περιουσία Η Λογιστική ασχολείται με την περιουσία κάθε επιχείρησης. Αυτό σημαίνει ότι παρακολουθεί από την έναρξη μέχρι και τη λήξη της λειτουργίας της το σύνολο των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς

Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 26/2/2010 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς 26/2/2010 2 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η μελέτη των επιλογών τις οποίες κάνουν οι μικρο-μονάδες μιας οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ

2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ Σηµειώσεις στο Μάθηµα Ειδικά Θέµατα Χρηµατοδοτικής Διοίκησης. Π. Φ. Διαµάντης Α.Α.Δράκος 2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ. Η Ανάλυση της Μόχλευσης εξετάζει τον τρόπο µε τον οποίο µεταβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Κεφάλαιο 10 Το παραγωγής! Ο Νόµος της προσφοράς:! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή! Ως εκ τούτου, η καµπύλη προσφοράς έχει αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (2009) ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (2009) ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (009) ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ Α Α.1. Σωστό. Α.. Λάθος. Ο πληθωρισμός πλήττει όλα τα άτομα που το χρηματικό τους εισόδημα είναι σταθερό ή αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Οι αγοραίες δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης Αρ. Διάλεξης: 4 H Προσφορά (Supply) και η Ζήτηση (Demand) είναι οι δυο λέξεις που χρησιμοποιούν πιο συχνά οι οικονομολόγοι.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΘΟΣ Α.Ε ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 30ής 06ου 2014 - ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (01/07/2013-30/06/2014) ΑΡ.Μ.Α.Ε. 14886/70/Β/87/12 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ποσά

ΙΑΝΘΟΣ Α.Ε ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 30ής 06ου 2014 - ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (01/07/2013-30/06/2014) ΑΡ.Μ.Α.Ε. 14886/70/Β/87/12 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ποσά ΙΑΝΘΟΣ Α.Ε ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 30ής 06ου 2014 - ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (01/07/2013-30/06/2014) ΑΡ.Μ.Α.Ε. 14886/70/Β/87/12 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ποσά Χρήσεως Ποσά Χρήσεως 2014 2013 Αξία Κτήσεως Αποσβέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Το συνολικό προϊόν παίρνει την μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Ενέργειας

Οικονομικά της Ενέργειας Οικονομικά της Ενέργειας Ενότητα 2: Εισαγωγική διάλεξη για μηοικονομολόγους ΙΙ Κωνσταντίνος Κουνετάς Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 1 Σκοποί ενότητας Κατανόηση βασικών οικονομικών εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικές καταστάσεις

Οικονοµικές καταστάσεις Οικονοµικές καταστάσεις Θ έ µ α τ α κ ε φ α λ α ί ο υ Σκοπός οικονοµικών καταστάσεων. Η κατάσταση του ισολογισµού τέλους χρήσης. Η κατάσταση λογαριασµού αποτελεσµάτων χρήσης. Ο πίνακας διάθεσης αποτελεσµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Παραγωγή: είναι η διαδικασία με την οποία οι διάφοροι παραγωγικοί συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

Αποσβεσμένα Μηχανήματα 720 Αποσβεσμένα Κτίρια 1.250 Γραμμάτια Πληρωτέα 240 Ίδια Κεφάλαια 11.152 Μη δεδουλευμένοι Τόκοι Γραμματίων Εισπρακτέων 98

Αποσβεσμένα Μηχανήματα 720 Αποσβεσμένα Κτίρια 1.250 Γραμμάτια Πληρωτέα 240 Ίδια Κεφάλαια 11.152 Μη δεδουλευμένοι Τόκοι Γραμματίων Εισπρακτέων 98 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΟ 25 (ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2007-08 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 13-7-2008

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΠ Δ.Ε.Σ. WWW.PASP-PAPEI.GR

ΠΑΣΠ Δ.Ε.Σ. WWW.PASP-PAPEI.GR Π.Α.Σ.Π. ΔΥΝΑΜΗ ΕΥΘΥΝΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 & 2 Οικονομική επιστήμη Μελέτη της συμπεριφοράς του ατόμου όπως εκφράζεται στην προσπάθεια να ικανοποιηθούν απεριόριστες ανάγκες με περιορισμένα μέσα. Το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1 ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Κεφάλαιο 8 Ε. Σαρτζετάκης Διαφορισμός τιμών Τιμολόγησηότανηεπιχείρησηέχειισχυρήθέσηστηναγορά: διαφορισμός τιμών Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σε κάποιο βαθμό δύναμη σε κάποια αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΑΟΘ (16/3/2014)-ΣΕΙΡΑ Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΑΟΘ (16/3/2014)-ΣΕΙΡΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΑΟΘ (16//201)-ΣΕΙΡΑ Α ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. (β) Α. (γ) ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β Β1.Η μεταβολή στην προσφερόμενη ποσότητα ενός αγαθού

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η οικονομική μονάδα? Διακρίσεις οικονομικών μονάδων

Τι είναι η οικονομική μονάδα? Διακρίσεις οικονομικών μονάδων Τι είναι η οικονομική μονάδα? Οικονομική μονάδα αποτελεί κάθε οργανωμένη προσπάθεια για συγκρότηση περιουσίας για την παραγωγή και διάθεση οικονομικών αγαθών και υπηρεσιών με βάση τις βασικές αποδεκτές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Εισαγωγή: Όπως γνωρίζουµε, το οικονοµικό πρόβληµα εστιάζεται στην αποτελεσµατική κατανοµή των ανεπαρκών οικονοµικών πόρων στις εναλλακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ( Ι+ ΙΙ+ ΙV) 2.122.978,91 1.664.969,00

ΣΥΝΟΛΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ( Ι+ ΙΙ+ ΙV) 2.122.978,91 1.664.969,00 ΑΝΕΠΑΛ A.E ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α.Μ.Α.Ε. 45566/12/Β/00/4 ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΡΙΤΣΩΝΑ ΕΥΒΟΙΑΣ ΑΦΜ:095774064.Ο.Υ. ΧΑΛΚΙ ΑΣΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31ης ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014-15η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA S.A. Ε ΡΑ:ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Για την χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 εκεµβρίου 2007 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ (.Π.Χ.Π.)

Διαβάστε περισσότερα

72.830,43 58.755,60 14.074,83 72.830,43 57.466,80 15.363,63

72.830,43 58.755,60 14.074,83 72.830,43 57.466,80 15.363,63 REACTOR Α.Τ.Ε. ΜΗΧ/ΚΩΝ & ΗΛΕΚΤΡ/ΚΩΝ ΕΓΚ/ΣΕΩΝ ΑΦΜ:099357794 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΚΕMΒΡΙΟΥ 2012 ΒΙ.ΠΕ.Θ. ΣΙΝ ΟΥ 570 22 ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 13η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - 31 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012) 43852/62/Β/99/242 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Δομή Γενικού Λογιστικού Σχεδίου www.onlineclassroom.gr ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Το Γενικό Λογιστικό Σχέδιο με τη σημερινή του μορφή χωρίζεται σε 10 ομάδες και κάθε ομάδα αποτελείται από 10 λογαριασμούς.

Διαβάστε περισσότερα

Σ.ΚΑΡΑΤΖΙΚΗΣ ΤΡΑΝΣΠΟΡΤ ΕΠΕ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 31ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 15η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013)

Σ.ΚΑΡΑΤΖΙΚΗΣ ΤΡΑΝΣΠΟΡΤ ΕΠΕ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 31ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 15η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013) ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 31ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 15η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013) κλειόμενης προηγούμενης κλειόμενης προηγούμενης Χρήσεως 2013 Χρήσεως 2012 Χρήσεως 2013 Χρήσεως 2012 Β. ΕΞΟΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

4.526,39 4.526,33 ### Γ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ### ΙΙ. Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις

4.526,39 4.526,33 ### Γ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ### ΙΙ. Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΠΟΛΥΙΑΤΡΕΙΟ Γ.ΣΑΜΑΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ G.S ΙΑΤΡΙΚΗ Α.Ε ΑΡ.Μ.Α.Ε. 53725/01/B/03/57 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 12η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014) ΠΑΘΗΤΙΚΟ Ποσά

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΞΟ Α.Β.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 27η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014) Α.Μ.Α.Ε.

ΦΛΕΞΟ Α.Β.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 27η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014) Α.Μ.Α.Ε. ΦΛΕΞΟ Α.Β.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 27η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014) Α.Μ.Α.Ε.14823/22/Β/87/3 ΠΟΣΑ ΚΛΕΙΟΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΕΩΣ 2014 ΠΟΣΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ι σ ο λ ο γ ι σ μ ό ς Ι σ ο λ ο γ ι σ μ ό ς 31ης Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ 2013 (01-01-2013 ως 31-12-2013) IKTEO ΕΚΗΒΟΛΟΣ A.E.(6η Εταιρική χρήση)

Ι σ ο λ ο γ ι σ μ ό ς Ι σ ο λ ο γ ι σ μ ό ς 31ης Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ 2013 (01-01-2013 ως 31-12-2013) IKTEO ΕΚΗΒΟΛΟΣ A.E.(6η Εταιρική χρήση) Σελίδα 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Ι σ ο λ ο γ ι σ μ ό ς Ι σ ο λ ο γ ι σ μ ό ς 31ης Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ 2013 (01-01-2013 ως 31-12-2013) IKTEO ΕΚΗΒΟΛΟΣ A.E.(6η Εταιρική χρήση) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Β. ΕΞΟΔΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ 16.10

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

SPYRMAN ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΚΛΗΡΟΙ ΓΥΨΟΙ ΕΠΕ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014( 1 Ιανουαρίου - 31 Δεκεμβρίου 2014)

SPYRMAN ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΚΛΗΡΟΙ ΓΥΨΟΙ ΕΠΕ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014( 1 Ιανουαρίου - 31 Δεκεμβρίου 2014) SPYRMAN ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΚΛΗΡΟΙ ΓΥΨΟΙ ΕΠΕ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014( 1 Ιανουαρίου - 31 Δεκεμβρίου 2014) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ποσά κλειόμενης χρήσης 2014 Ποσά κλειόμενης χρήσης 2013 ΠΑΘΗΤΙΚΟ Ποσά κλειόμενης χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Ελαστικότητα και Εφαρμογές Ελαστικότητα... μας επιτρέπει να αναλύσουμε την προσφορά και τη ζήτηση σε βάθος. αποτελεί μια μέτρηση για τον τρόπο με τον οποίο πόσοι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΣΥΝ.Π.Ε. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΣΥΝ.Π.Ε. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΣΥΝ.Π.Ε. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ επί της οικονομικής διαχείρισης του «ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 AΦΟΙ ΤΣΑΤΣΟΥΛΗ Α.Β.Β.Ε.Ε.Ε. Α.Μ.27911/53/Β/92/019

Σελίδα 1 AΦΟΙ ΤΣΑΤΣΟΥΛΗ Α.Β.Β.Ε.Ε.Ε. Α.Μ.27911/53/Β/92/019 Σελίδα 1 AΦΟΙ ΤΣΑΤΣΟΥΛΗ Α.Β.Β.Ε.Ε.Ε. Α.Μ.27911/53/Β/92/019 Ε Κ Θ Ε Σ Η Του ιοικητικού Συµβουλίου για τα πεπραγµάνα και τον Ισολογισµό χρήσεως 1/1/2001-31/12/2001. Π Ρ Ο Σ Τ Η Ν ΕΤΗΣΙΑ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

/ P, παρά το γεγονός ότι στα διαγράµµατα συνεχίζουν

/ P, παρά το γεγονός ότι στα διαγράµµατα συνεχίζουν ΕΝΟΤΗΤΑ 4 4.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ατοµική καµπύλη προσφοράς Προσδιοριστικοί παράγοντες της προσφοράς Η καµπύλη προσφοράς αποτελεί το γεωµετρικό τόπο όλων των σηµείων που αντιστοιχούν

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 Διάλεξη 6 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 1 Πώς πρέπει να τιμολογεί ένα μονοπώλιο; Μέχρι στιγμής το μονοπώλιο έχει θεωρηθεί σαν μια επιχείρηση η οποία πωλεί το προϊόν της σε κάθε πελάτη στην ίδια τιμή. Δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

(Πηγή: Χρηματοοικονομική λογιστική, ΕΑΠ Τόμος Α).

(Πηγή: Χρηματοοικονομική λογιστική, ΕΑΠ Τόμος Α). ΘΕΜΑ Α. Με τη βοήθεια των μεθόδων FIFO και LIFO προσδιορίζουμε το τρόπο με τον οποίο διακινούνται τα εμπορεύματα σε μία επιχείρηση. Σύμφωνα με τη πρώτη τα εμπορεύματα που εισέρχονται πρώτα στη αποθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Ποσά κλειόμενης χρήσης 2014 Ποσά προηγούμενης χρήσης 2013 Αξία Αποσβέ- Αναπόσβ Αξία Αποσβέ- Αναπόσβ κτήσεως σεις αξία κτήσεως σεις αξία

Ποσά κλειόμενης χρήσης 2014 Ποσά προηγούμενης χρήσης 2013 Αξία Αποσβέ- Αναπόσβ Αξία Αποσβέ- Αναπόσβ κτήσεως σεις αξία κτήσεως σεις αξία Σελίδα 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Β. ΕΞΟΔΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ 16.10 1. Εξοδα ίδρυσης και πρώτης εγκατάστασης 16.18 3. Τόκοι δανείων κατασκευαστικής περιόδου 16.13-16.17 4. Λοιπά έξοδα εγκατάστασης Γ. ΠΑΓΙΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ Δ. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΠΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1. ΕΞΟΔΑ ΕΠΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ 18,242.52 ### 1. ΕΞΟΔΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΔΟΥΛΕΥΜΕΝΑ

Ε. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ Δ. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΠΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1. ΕΞΟΔΑ ΕΠΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ 18,242.52 ### 1. ΕΞΟΔΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΔΟΥΛΕΥΜΕΝΑ ASCOT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ- ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ & ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Της 31ης ΔΕΚΣΜΒΡΙΟΥ 2014-20η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ -31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014) Α Μ Α Ε 28031/01/Β/92/702 Ποσά κλειόμενης

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ 1 Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α.1. ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης Περιεχόμενα Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Βασικές Τιμολόγησης 2 Τιμή & Τιμολογιακή Πολιτική Ανταγωνισμός Οικονομική Αξία Customer Company Competition Collaborators Πελάτης Εταιρεία Ανταγωνισμός Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

Κατά την παρούσα συνεδρίαση προσήλθε και παρέστη το σύνολο των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, ήτοι οι:

Κατά την παρούσα συνεδρίαση προσήλθε και παρέστη το σύνολο των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, ήτοι οι: ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «CHOOSE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ» (ΑΡΜΑΕ 53970/01ΑΤ/Β/03/429(2013) ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΜΗ : 5171301000 της 29 ης Μαΐου 2015 Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, ορίζεται η διαδικασία μετατροπής των παραγωγικών συντελεστών σε τελικά αγαθά προς κατανάλωση. Χαρακτηρίζεται δε από τα ακόλουθα στοιχεία :

Παραγωγή, ορίζεται η διαδικασία μετατροπής των παραγωγικών συντελεστών σε τελικά αγαθά προς κατανάλωση. Χαρακτηρίζεται δε από τα ακόλουθα στοιχεία : ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Εισαγωγή Παραγωγή, ορίζεται η διαδικασία μετατροπής των παραγωγικών συντελεστών σε τελικά αγαθά προς κατανάλωση. Χαρακτηρίζεται δε από τα ακόλουθα στοιχεία : Συνειδητή προσπάθεια για το

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

45 Γ. 0 10 Β Χ 2. Η τεχνολογία βελτιώθηκε στην παραγωγή: β) Του Υ µόνο

45 Γ. 0 10 Β Χ 2. Η τεχνολογία βελτιώθηκε στην παραγωγή: β) Του Υ µόνο 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 1 η ενότητα: Παραγωγικές δυνατότητες Χρησιµότητα Ζήτηση 1. Στην Οικονοµική επιστήµη ως οικονοµικό πρόβληµα χαρακτηρίζουµε: α) Την έλλειψη χρηµάτων που αντιµετωπίζει µια

Διαβάστε περισσότερα