Περιεχόμενα. 1 Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή 64. Πρόλογος 11 Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης 18

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα. 1 Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών 20. 2 Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή 64. Πρόλογος 11 Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης 18"

Transcript

1

2

3 Περιεχόμενα Πρόλογος 11 Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης 18 1 Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών Εισαγωγή Κάτω από το πρόγραμμά σας Κάτω από το κάλυμμα Πραγματικότητα: κατασκευή ολοκληρωμένων κυκλωμάτων (chip) Pentium Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 54 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η Τεχνολογία των πληροφοριών για τα 4 δισεκατομμύρια που δεν τη διαθέτουν 62 2 Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή Εισαγωγή Λειτουργίες του υλικού των υπολογιστών Τελεστέοι υλικού των υπολογιστών Αναπαράσταση εντολών στον υπολογιστή Λογικές λειτουργίες (πράξεις) Εντολές λήψης αποφάσεων Υποστήριξη διαδικασιών στο υλικό των υπολογιστών Η επικοινωνία με τους ανθρώπους Διευθυνσιοδότηση του MIPS για άμεσους τελεστέους και διευθύνσεις 32 bit Μετάφραση και εκκίνηση προγράμματος Πώς βελτιστοποιούν οι μεταγλωττιστές Πώς δουλεύουν οι μεταγλωττιστές: εισαγωγή Ένα παράδειγμα ταξινόμησης στη C που τα συνδυάζει όλα 139

4 6 Περιεχόμενα 2.14 Υλοποίηση μιας αντικειμενοστρεφούς γλώσσας Πίνακες ή δείκτες; Πραγματικότητα: εντολές τής IA Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 166 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Βοήθεια στη διάσωση του περιβάλλοντος με δεδομένα Αριθμητική για υπολογιστές Εισαγωγή Προσημασμένοι και απρόσημοι αριθμοί Πρόσθεση και αφαίρεση Πολλαπλασιασμός Διαίρεση Κινητή υποδιαστολή Πραγματικότητα: κινητή υποδιαστολή στην αρχιτεκτονική IA Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 247 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Ανακατασκευή του αρχαίου κόσμου Αξιολόγηση και κατανόηση της απόδοσης Εισαγωγή Απόδοση CPU και παράγοντες που την επηρεάζουν Αξιολόγηση της απόδοσης Πραγματικότητα: δύο μετροπρογράμματα SPEC και η απόδοση των πρόσφατων επεξεργαστών της Intel Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 290 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Ταχύτερες και ασφαλέστερες μεταφορές ανθρώπων 298

5 Περιεχόμενα 7 5 Ο επεξεργαστής: διαδρομή δεδομένων και μονάδα ελέγχου Εισαγωγή Συμβάσεις λογικής σχεδίασης Κατασκευή διαδρομής δεδομένων Μια απλή μέθοδος υλοποίησης Μια υλοποίηση πολλών κύκλων Εξαιρέσεις Μικροπρογραμματισμός: απλοποίηση της σχεδίασης της μονάδας ελέγχου Μια εισαγωγή στην ψηφιακή σχεδίαση με τη χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού Πραγματικότητα: η οργάνωση των πρόσφατων υλοποιήσεων του Pentium Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 372 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Ενίσχυση των αναπήρων Αύξηση της απόδοσης με διοχέτευση Γενικά για τη διοχέτευση Μια διαδρομή δεδομένων με διοχέτευση Μονάδα ελέγχου διοχέτευσης Κίνδυνοι δεδομένων και προώθηση Κίνδυνοι δεδομένων και καθυστερήσεις Κίνδυνοι διακλάδωσης Χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού για την περιγραφή και τη μοντελοποίηση διοχέτευσης Εξαιρέσεις Προηγμένη διοχέτευση: ακόμη καλύτερη απόδοση Πραγματικότητα: η διοχέτευση του Pentium Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 472 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Μαζική επικοινωνία χωρίς περιορισμούς 482

6 8 Περιεχόμενα 7 Μεγάλη και γρήγορη: αξιοποίηση της ιεραρχίας τής μνήμης Εισαγωγή Τα βασικά των κρυφών μνημών Μέτρηση και βελτίωση της απόδοσης της κρυφής μνήμης Εικονική μνήμη Ένα κοινό πλαίσιο για ιεραρχίες μνήμης Πραγματικότητα: οι ιεραρχίες μνήμης του Pentium P4 και του AMD Opteron Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 574 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Διάσωση των καλλιτεχνικών θησαυρών της ανθρωπότητας Αποθήκευση, δίκτυα, και άλλα περιφερειακά Εισαγωγή Αποθήκευση στο δίσκο και φερεγγυότητα Δίκτυα Δίαυλοι και άλλες συνδέσεις μεταξύ επεξεργαστών, μνήμης, και συσκευών εισόδου/εξόδου Διασύνδεση συσκευών εισόδου/εξόδου με τον επεξεργαστή, τη μνήμη, και το λειτουργικό σύστημα Μέτρα της επίδοσης εισόδου/εξόδου: παραδείγματα από συστήματα δίσκων και αρχείων Σχεδίαση συστήματος εισόδου/εξόδου Πραγματικότητα: μια ψηφιακή φωτογραφική μηχανή Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 633 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Θεραπεία μέσω καλύτερης διάγνωσης 646 Ευρετήριο 648

7 Περιεχόμενα 9 Πολυεπεξεργαστές και συστοιχίες Εισαγωγή Προγραμματισμός πολυεπεξεργαστών Πολυεπεξεργαστές συνδεδεμένοι με ένα μοναδικό δίαυλο Πολυεπεξεργαστές συνδεδεμένοι μέσω δικτύου Συστοιχίες Τοπολογίες δικτύων Πολυεπεξεργαστές σε τσιπ και πολυνημάτωση Πραγματικότητα: η συστοιχία των PC του Google Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 66 A Συμβολομεταφραστές, προγράμματα σύνδεσης, και ο προσομοιωτής SPIM 70 A.1 Εισαγωγή 71 A.2 Συμβολομεταφραστές 78 A.3 Προγράμματα σύνδεσης 86 A.4 Φόρτωση 87 A.5 Χρήση τής μνήμης 88 A.6 Σύμβαση κλήσης διαδικασιών 90 A.7 Εξαιρέσεις και διακοπές 101 A.8 Είσοδος και έξοδος 106 A.9 SPIM 108 A.10 Συμβολική γλώσσα του MIPS R A.11 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 145 A.12 Ασκήσεις 146

8 6 Περιεχόμενα B Τα βασικά της λογικής σχεδίασης 150 Β.1 Εισαγωγή 151 Β.2 Πύλες, πίνακες αληθείας, και λογικές εξισώσεις 152 Β.3 Συνδυαστική λογική 156 Β.4 Χρήση μιας γλώσσας περιγραφής υλικού 168 Β.5 Κατασκευή βασικής Αριθμητικής και Λογικής Μονάδας 174 Β.6 Ταχύτερη πρόσθεση: πρόβλεψη κρατουμένου 186 Β.7 Ρολόγια 195 Β.8 Στοιχεία μνήμης: φλιπ φλοπ, κυκλώματα μανδάλωσης, και καταχωρητές 197 Β.9 Στοιχεία μνήμης: SRAM και DRAM 205 Β.10 Μηχανές πεπερασμένης κατάστασης 215 Β.11 Μεθοδολογίες χρονισμού 220 Β.12 Επιτόπου προγραμματίσιμες συσκευές 225 Β.13 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 227 Β.14 Ασκήσεις 227 Γ Αντιστοίχιση του ελέγχου στο υλικό 234 Γ.1 Εισαγωγή 235 Γ.2 Υλοποίηση συνδυαστικών μονάδων ελέγχου 236 Γ.3 Υλοποίηση ελέγχου με μηχανή πεπερασμένης κατάστασης 240 Γ.4 Υλοποίηση της συνάρτησης επόμενης κατάστασης με έναν ακολουθητή 252 Γ.5 Μετάφραση μικροπρογράμματος σε υλικό 258 Γ.6 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 262 Γ.7 Ασκήσεις 262 Δ Μια έρευνα αρχιτεκτονικών RISC για επιτραπέζιους υπολογιστές, διακομιστές, και ενσωματωμένους υπολογιστές 264 Δ.1 Εισαγωγή 265 Δ.2 Τρόποι διευθυνσιοδότησης και μορφές εντολών 267 Δ.3 Εντολές: το υποσύνολο πυρήνα τού MIPS 271 Δ.4 Εντολές: επεκτάσεις πολυμέσων επιτραπέζιων και διακομιστών RISC 281 Δ.5 Εντολές: επεκτάσεις ψηφιακής επεξεργασίας σήματος σε ενσωματωμένους RISC 283 Δ.6 Εντολές: Συνήθεις επεκτάσεις τού πυρήνα MIPS 284 Δ.7 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική MIPS64 291

9 Περιεχόμενα 7 Δ.8 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική Alpha 293 Δ.9 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική SPARC v Δ.10 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική PowerPC 299 Δ.11 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική PA-RISC Δ.12 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική ARM 303 Δ.13 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική Thumb 305 Δ.14 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική SuperH 306 Δ.15 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική M32R 307 Δ.16 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική MIPS Δ.17 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 311 Δ.18 Ευχαριστίες 314 Δ.19 Βιβλιογραφία 314 Ε Πρόσθετες ενότητες κεφαλαίων Α τόμου Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Πώς δουλεύουν οι μεταγλωττιστές: μια εισαγωγή Υλοποίηση αντικειμενοστρεφούς γλώσσας Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Μικροπρογραμματισμός: απλοποίηση της σχεδίασης του ελέγχου Χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού για το σχεδιασμό και την προσομοίωση ενός επεξεργαστή Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού για την περιγραφή και τη μοντελοποίηση διοχέτευσης Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Δίκτυα Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές 435 ΣΤ Σε μεγαλύτερο βάθος 446 Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Παράρτημα Β 487

10 8 Περιεχόμενα Ζ Για περισσότερη εξάσκηση 490 Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Παράρτημα Β 539 Γλωσσάρι 543 Λεξικό όρων 561

11 Πρόλογος Το πιο όμορφο πράγμα που μπορούμε να ζήσουμε είναι το μυστήριο. Είναι η πηγή όλης της πραγματικής τέχνης και επιστήμης. Αλβέρτος Αϊνστάϊν, What I Believe, 1930 Σχετικά με αυτό το βιβλίο Πιστεύουμε ότι η μάθηση για τους επιστήμονες και τους μηχανικούς υπολογιστών πρέπει να αντανακλά την τρέχουσα κατάσταση του επιστημονικού τομέα, καθώς και να εισάγει τις αρχές στις οποίες βασίζεται η υπολογιστική επιστήμη (computing). Νομίζουμε επίσης ότι οι αναγνώστες οποιασδήποτε ειδικότητας της υπολογιστικής πρέπει να εκτιμούν τα πρότυπα οργάνωσης που καθορίζουν τις δυνατότητες, την απόδοση, και, τελικά, την επιτυχία των υπολογιστικών συστημάτων. Η σύγχρονη τεχνολογία των υπολογιστών απαιτεί οι επαγγελματίες κάθε υπολογιστικής ειδικότητας να κατανοούν τόσο το υλικό όσο και το λογισμικό. Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στο υλικό και το λογισμικό σε μια ποικιλία επιπέδων παρέχει επίσης ένα πλαίσιο για την κατανόηση των θεμελιωδών αρχών της υπολογιστικής. Είτε το βασικό σας ενδιαφέρον είναι το υλικό ή το λογισμικό, είτε η επιστήμη των υπολογιστών ή η επιστήμη των ηλεκτρολόγων μηχανικών, οι κεντρικές ιδέες της οργάνωσης και της σχεδίασης των υπολογιστών είναι ίδιες. Έτσι, αυτό που προσπαθούμε σε αυτό το βιβλίο είναι να δείξουμε τη σχέση ανάμεσα στο υλικό και το λογισμικό και να επικεντρωθούμε στις έννοιες που αποτελούν τη βάση των σημερινών υπολογιστών. Στο κοινό αυτού του βιβλίου περιλαμβάνονται άτομα με μικρή πείρα συμβολικής γλώσσας (assembly language) ή λογικής σχεδίασης, τα οποία πρέπει να κατανοήσουν τη βασική οργάνωση του υπολογιστή, καθώς επίσης και αναγνώστες με υπόβαθρο σε συμβολική γλώσσα ή λογική σχεδίαση που θέλουν να μάθουν πώς να σχεδιάζουν έναν υπολογιστή ή να κατανοήσουν πώς δουλεύει ένα σύστημα και γιατί αποδίδει με τον τρόπο που αποδίδει. Σχετικά με το άλλο βιβλίο Μερικοί αναγνώστες μπορεί να γνωρίζουν το βιβλίο Computer Architecture: A Quantitative Approach (Αρχιτεκτονική υπολογιστών: μια ποσοτική προσέγγιση), ευρέως γνωστό ως Hennessy και Patterson. (Αυτό το βιβλίο, με τη σειρά του, ονομάζεται Patterson και Hennessy.) Το κίνητρό μας όταν γράφαμε εκείνο το βιβλίο ήταν να περιγράψουμε τις αρχές της αρχιτεκτονικής των υπολογιστών χρησιμοποιώντας αυστηρές τεχνικές αρχές και ποσοτικούς συμβιβασμούς κόστους/απόδοσης. Χρησιμοποιήσαμε μια προσέγγιση που συνδύαζε παραδείγματα και μετρήσεις, βασισμένη σε εμπορικά συστήματα, ώστε να δημιουργήσουμε ρεαλιστικές σχεδιαστικές εμπειρίες. Ο στόχος μας ήταν να δείξουμε ότι η αρχιτεκτονική υπολογιστών θα μπορούσε να διδαχθεί με τη βοήθεια ποσοτικών με-

12 12 Πρόλογος θόδων αντί για μια περιγραφική προσέγγιση. Προορίζεται για τον επαγγελματία της υπολογιστικής που θα ήθελε να κατανοήσει τους υπολογιστές σε βάθος. Η πλειοψηφία των αναγνωστών αυτού του βιβλίου δε σχεδιάζουν να γίνουν αρχιτέκτονες υπολογιστών. Ωστόσο, η απόδοση των μελλοντικών συστημάτων λογισμικού θα επηρεαστεί δραματικά από το πόσο καλά κατανοούν οι σχεδιαστές λογισμικού τις βασικές τεχνικές του υλικού που λειτουργούν σε ένα σύστημα. Έτσι, οι δημιουργοί μεταγλωττιστών, οι σχεδιαστές λειτουργικών συστημάτων, οι προγραμματιστές βάσεων δεδομένων, και οι περισσότεροι άλλοι μηχανικοί λογισμικού χρειάζεται να βασιστούν σταθερά στις αρχές που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο. Αντίστοιχα, οι σχεδιαστές υλικού πρέπει να κατανοήσουν πλήρως τις επιπτώσεις της δουλειάς τους στις εφαρμογές λογισμικού. Συνεπώς, γνωρίζαμε ότι αυτό το βιβλίο έπρεπε να είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα υποσύνολο του υλικού τού βιβλίου Computer Architecture, και αναθεωρήσαμε το υλικό σε μεγάλη έκταση ώστε να ταιριάζει με το διαφορετικό κοινό. Ευχαριστηθήκαμε τόσο πολύ με το αποτέλεσμα, που αναθεωρήσαμε τις επόμενες εκδόσεις τού Computer Architecture ώστε να αφαιρεθεί το περισσότερο εισαγωγικό υλικό έτσι, υπάρχει πολύ λιγότερη επικάλυψη σήμερα μεταξύ των δύο βιβλίων από ό,τι στις πρώτες εκδόσεις τους. Αλλαγές στη τρίτη έκδοση Είχαμε έξι βασικούς στόχους στην τρίτη έκδοση του Οργάνωση και σχεδίαση υπολογιστών: να κάνουμε το βιβλίο να δουλεύει εξίσου καλά για αναγνώστες που ενδιαφέρονται κυρίως για το λογισμικό ή για αναγνώστες που ενδιαφέρονται κυρίως για το υλικό να βελτιώσουμε γενικά τη μέθοδο διδασκαλίας μας να ενισχύσουμε την κατανόηση της απόδοσης των προγραμμάτων να ενημερώσουμε το τεχνικό περιεχόμενο ώστε να αντανακλά αλλαγές στη βιομηχανία από τη δημοσίευση της δεύτερης έκδοσης το 1998 και να συνδέσουμε τις ιδέες του βιβλίου πιο στενά με τον πραγματικό κόσμο έξω από τη βιομηχανία των υπολογιστών. Πρώτον, ο πίνακας της επόμενης σελίδας δείχνει τις διαδρομές του υλικού και του λογισμικού μέσα στο βιβλίο. Τα Κεφάλαια 1, 4, και 7 υπάρχουν και στις δύο διαδρομές, ανεξάρτητα από την πείρα ή το ενδιαφέρον των αναγνωστών. Τα Κεφάλαια 2 και 3 πιθανόν να είναι υλικό ανασκόπησης για όσους ενδιαφέρονται για το υλικό, αλλά είναι απαραίτητα για όσους εστιάζονται στο λογισμικό, και ειδικά για τους αναγνώστες που ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα σχετικά με τους μεταγλωττιστές και τις αντικειμενοστρεφείς γλώσσες προγραμματισμού. Οι πρώτες ενότητες των Κεφαλαίων 5 και 6 παρουσιάζουν κάποιες γενικές έννοιες για όσους προσανατολίζονται στο λογισμικό. Από την άλλη, αυτοί που προσανατολίζονται στο υλικό θα διαπιστώσουν ότι αυτά τα κεφάλαια παρουσιάζουν σημαντικές πληροφορίες ανάλογα με το υπόβαθρο, ίσως πρέπει επίσης να διαβάσουν πρώτα το Παράρτημα Β σχετικά με τη λογική σχεδίαση, και τις ενότητες για το μικροπρογραμματισμό και τον τρόπο χρήσης των γλωσσών περιγραφής υλικού για τον καθορισμό του ελέγχου. Το Κεφάλαιο 8 σχετικά με την είσοδο/έξοδο είναι βασικό για τους αναγνώστες που προσανατολίζονται στο λογισμικό, ενώ οι υπόλοιποι πρέπει το διαβάσουν μόνον αν το επιτρέπει ο χρόνος. Το τελευταίο κεφάλαιο σχετικά με τους πολυεπεξεργαστές και τις συστοιχίες είναι και πάλι θέμα χρόνου για τον αναγνώστη. Ακόμη και οι ιστορικές ενότητες διαθέτουν αυτή την ισορροπία στην εστίαση περιλαμβάνουν σύντομες ιστορίες γλωσσών προγραμματισμού, μεταγλωττιστών, αριθμητικού λογισμικού, λειτουργικών συστημάτων, πρωτοκόλλων δικτύων, και βάσεων δεδομένων.

13 Πρόλογος 13 Κεφάλαιο ή παράρτημα 1. Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών 2. Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή 3. Αριθμητική για υπολογιστές Δ. Μια έρευνα αρχιτεκτονικών RISC για επιτραπέζιους υπολογιστές, διακομιστές, και ενσωματωμένους υπολογιστές 4. Αξιολόγηση και κατανόηση της απόδοσης Ενότητες 1.1 έως (Ιστορία) 2.1 έως (Μεταγλωττιστές) 2.13 (Ταξινόμηση C) 2.14 (Java) 2.15 έως (Ιστορία) 3.1 έως (Ιστορία) Δ.1 έως Δ έως (Ιστορία) B. Τα βασικά της λογικής σχεδίασης B.1 έως B Ο επεξεργαστής: διαδρομή δεδομένων και μονάδα ελέγχου 5.1 (Επισκόπηση) 5.2 έως (Μικροκώδικας) 5.8 (Verilog) 5.9 έως (Ιστορία) Γ. Αντιστοίχιση του ελέγχου στο υλικό Γ.1 έως Γ (Επισκόπηση) 6.2 έως (Verilog) 6. Αύξηση της απόδοσης με διοχέτευση 6.8 έως έως Μεγάλη και γρήγορη: αξιοποίηση της ιεραρχίας τής μνήμης 8. Αποθήκευση, δίκτυα και άλλα περιφερειακά 9. Πολυεπεξεργαστές και συστοιχίες 6.13 (Ιστορία) 7.1 έως (Ιστορία) 8.1 έως (Δίκτυα) 8.4 έως (Ιστορία) 9.1 έως (Ιστορία) Προσανατολισμός σε λογισμικό Προσανατολισμός σε υλικό A. Συμβολομεταφραστές, προγράμματα σύνδεσης, και ο προσομοιωτής SPIM Οι υπολογιστές στον πραγματικό κόσμο A.1 έως A.12 Μεταξύ των Κεφαλαίων Διαβάστε με προσοχή Διαβάστε αν έχετε χρόνο Αναφορά Επισκόπηση ή ανάγνωση Διαβάστε για επιμόρφωση

14 14 Πρόλογος Ο επόμενος στόχος ήταν να βελτιώσουμε την παρουσίαση των ιδεών του βιβλίου, με βάση δυσκολίες που ανάφεραν αναγνώστες της δεύτερης έκδοσης. Προσθέσαμε στο βιβλίο πέντε νέα στοιχεία που βοηθούν στην κατεύθυνση αυτή. Για να κάνουμε το βιβλίο πιο κατάλληλο ως κείμενο αναφοράς, τοποθετήσαμε τους ορισμούς των νέων όρων στα περιθώρια, στη θέση που εμφανίζονται για πρώτη φορά. Ελπίζουμε ότι αυτό θα βοηθήσει τους αναγνώστες να βρίσκουν τις ενότητες όταν θέλουν να ανατρέξουν σε υλικό που έχουν ήδη διαβάσει. Μια άλλη αλλαγή ήταν η προσθήκη των ενοτήτων «Αυτοεξέταση», για να βοηθήσουν τους αναγνώστες να ελέγχουν πόσο καλά κατάλαβαν το υλικό την πρώτη φορά που το συναντούν. Μια τρίτη αλλαγή είναι ότι προστέθηκαν επιπλέον α- σκήσεις στις ενότητες «Για περισσότερη εξάσκηση». Τέταρτον, προσθέσαμε τις απαντήσεις στις ενότητες «Αυτοεξέταση» και στις ασκήσεις «Για περισσότερη εξάσκηση» ώστε να βοηθήσουμε τους αναγνώστες να δουν μόνοι τους αν κατανόησαν το υλικό, συγκρίνοντας τις απαντήσεις τους με αυτές του βιβλίου. Το τελευταίο νέο στοιχείο του βιβλίου είναι εμπνευσμένο από την «πράσινη κάρτα» (green card) του IBM System/360. Πιστεύουμε ότι θα βρείτε την Κάρτα Δεδομένων Αναφοράς τού MIPS μια χρήσιμη αναφορά όταν γράφετε προγράμματα σε συμβολική γλώσσα τού MIPS. Σας συνιστούμε να αφαιρέσετε την κάρτα από το εμπρός τμήμα του βιβλίου, να τη διπλώσετε στη μέση, και να την κρατήσετε στην τσέπη σας, ακριβώς όπως έκαναν τη δεκαετία του 1960 οι προγραμματιστές του IBM S/360. Τρίτον, οι υπολογιστές είναι τόσο πολύπλοκοι σήμερα που η κατανόηση της απόδοσης ενός προγράμματος περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό την κατανόηση των υποκείμενων αρχών και της οργάνωσης ενός συγκεκριμένου υπολογιστή. Στόχος μας είναι οι αναγνώστες αυτού του βιβλίου να είναι ικανοί να κατανοήσουν την απόδοση των προγραμμάτων τους και τον τρόπο που μπορούν να τη βελτιώσουν. Για να υποστηρίξουμε αυτόν το στόχο, προσθέσαμε στο βιβλίο νέες ενότητες με το όνομα «Κατανόηση της απόδοσης του προγράμματος» σε διάφορα κεφάλαια. Αυτές οι ενότητες δίνουν συγκεκριμένα παραδείγματα του τρόπου που οι ιδέες του κεφαλαίου επηρεάζουν την απόδοση πραγματικών προγραμμάτων. Τέταρτον, στο διάστημα που πέρασε από τη δεύτερη έκδοση αυτού του βιβλίου, ο νόμος του Moore έχει προχωρήσει ώστε να έχουμε τώρα επεξεργαστές με 200 εκατομμύρια τρανζίστορ, ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης DRAM με ένα δισεκατομμύριο τρανζίστορ, και ρυθμούς ρολογιού πολλών gigahertz. Τα παραδείγματα «Πραγματικότητα» έχουν ενημερωθεί και περιγράφουν τέτοια ολοκληρωμένα κυκλώματα. Αυτή η έκδοση περιλαμβάνει επίσης την αρχιτεκτονική AMD64/IA-32e, την έκδοση της μακρόβιας αρχιτεκτονικής 80x86 με διευθύνσεις 64 bit, η οποία φαίνεται να είναι η νέμεση της πιο πρόσφατης IA- 64. Αντικατοπτρίζει επίσης τη μετάβαση από τους παράλληλους διαύλους στα σειριακά δίκτυα και τους μεταγωγείς. Επόμενα κεφάλαια περιγράφουν το Google, που εμφανίστηκε μετά τη δεύτερη έκδοση, όσο αφορά την τεχνολογία των συστοιχιών και τις πρωτότυπες χρήσεις αναζήτησης που εφαρμόζει. Πέμπτον, παρόλο που πολλοί φοιτητές της επιστήμης των υπολογιστών και της τεχνολογίας των υπολογιστών απολαμβάνουν την τεχνολογία των πληροφοριών μόνο για χάρη της τεχνολογίας, μερικοί έχουν πιο αλτρουϊστικά ενδιαφέροντα. Αυτή η τελευταία ομάδα συνήθως περιέχει περισσότερες γυναίκες και μέλη μειονοτήτων με μειωμένη αντιπροσώπευση. Κατά συνέπεια, προσθέσαμε ένα νέο στοιχείο στο βιβλίο, τις δισέλιδες ενότητες «Οι υπολογιστές στον πραγματικό κόσμο», μεταξύ των κεφαλαίων. Η άποψή μας είναι ότι η τεχνολογία των πληροφοριών είναι πιο πολύτιμη για την ανθρωπότητα από τα περισσότερα

15 Πρόλογος 15 άλλα θέματα που μπορείτε να μελετήσετε διατηρεί την καλλιτεχνική μας κληρονομιά, βοηθάει τον Τρίτο Κόσμο, σώζει το περιβάλλον μας, αλλάζει ακόμη και πολιτικά συστήματα και έτσι παρουσιάζουμε αυτή μας την άποψη με συγκεκριμένα παραδείγματα από μη παραδοσιακές εφαρμογές. Νομίζουμε ότι οι αναγνώστες αυτών των ενοτήτων θα εκτιμήσουν την υπολογιστική κουλτούρα πέρα από την εγγενώς ενδιαφέρουσα τεχνολογία, όπως αυτοί που διαβάζουν τις ιστορικές ενότητες στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Τέλος, τα βιβλία είναι όπως οι άνθρωποι: αυξάνονται σε μέγεθος με το χρόνο. Χρησιμοποιώντας την τεχνολογία, καταφέραμε να κάνουμε όλα τα παραπάνω και παρόλα αυτά να συρρικνώσουμε το πλήθος των σελίδων κατά εκατοντάδες σελίδες. Το κύριο μέρος του βιβλίου για τους αναγνώστες υλικού και λογισμικού βρίσκεται στο χαρτί (Τόμος Α' ελληνικής έκδοσης), αλλά ενότητες που μερικοί αναγνώστες θα εκτιμήσουν περισσότερο από άλλους βρίσκονται στο συνοδευτικό CD (Τόμος Β' ελληνικής έκδοσης). 1 Αυτή η τεχνολογία επιτρέπει επίσης στους συγγραφείς σας να παρέχουν μεγαλύτερες ιστορίες και πιο εκτεταμένες ασκήσεις χωρίς ανησυχίες σχετικά με την επέκταση του βιβλίου. Από τη στιγμή που προσθέσαμε το CD στο βιβλίο, μπορούσαμε στη συνέχεια να συμπεριλάβουμε μεγάλη ποσότητα δωρεάν λογισμικού και εκπαιδευτικών εγχειριδίων (tutorials) που πολλοί διδάσκοντες μας έχουν πει ότι θα ήθελαν να χρησιμοποιούνε στα μαθήματά τους. Υποστήριξη του διδάσκοντος Έχουμε συγκεντρώσει μεγάλη ποσότητα υλικού για να βοηθήσουμε τους καθηγητές να διδάξουν με βάση αυτό το βιβλίο. Λύσεις στις ασκήσεις, εικόνες από το βιβλίο, σημειώσεις διδασκαλίας, διαφάνειες διδασκαλίας, και άλλα υλικά είναι διαθέσιμα από τον εκδότη του πρωτοτύπου (στα αγγλικά) σε αυτούς που θα υιοθετήσουν το βιβλίο. Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε στην τοποθεσία Ιστού: Συμπερασματικές παρατηρήσεις Αν διαβάσετε την ενότητα με τις ευχαριστίες, που ακολουθεί, θα δείτε ότι προσπαθήσαμε πάρα πολύ να διορθώσουμε λάθη. Μια και ένα βιβλίο περνάει από πολλές ανατυπώσεις, έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε ακόμη περισσότερες διορθώσεις. Αν ανακαλύψετε κάποια επίμονα λάθη που παραμένουν, παρακαλούμε επικοινωνήστε με τον εκδότη της ελληνικής έκδοσης με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στη διεύθυνση ή με παραδοσιακό ταχυδρομείο χρησιμοποιώντας τη διεύθυνση που θα βρείτε στη σελίδα των πνευματικών δικαιωμάτων. Αυτό το βιβλίο είναι πραγματικά συνεργατικό, παρόλο που ένας από μας διευθύνει ένα σημαντικό πανεπιστήμιο. Μαζί προβληματιστήκαμε έντονα σχετικά με τις ιδέες και τη μέθοδο παρουσίασης, στη συνέχεια γράψαμε ξεχωριστά περίπου τα μισά κεφάλαια και καθένας επιμελήθηκε τα κείμενα που είχε γράψει ο άλλος. Ο αριθμός των σελίδων δείχνει ότι και πάλι γράψαμε σχεδόν ακριβώς τον ίδιο αριθμό σελίδων. Έτσι, μοιραζόμαστε εξίσου την ευθύνη γι αυτό που πρόκειται να διαβάσετε. 1 Δείτε σχετικά και στον Πρόλογο της Ελληνικής Έκδοσης

16 16 Πρόλογος Ευχαριστίες της τρίτης αμερικανικής έκδοσης Θέλουμε και πάλι να εκφράσουμε την εκτίμησή μας στον Jim Larus για την προθυμία του να συνεισφέρει την πείρα του στον προγραμματισμό συμβολικής γλώσσας, καθώς επίσης για το ότι ευχαρίστως καλεί τους αναγνώστες του βιβλίου να χρησιμοποιήσουν τον προσομοιωτή που ανέπτυξε και συντηρεί. Ο επιμελητής των ασκήσεών μας, ο Dan Sorin, ανέλαβε το Ηράκλειο έργο της προσθήκης νέων ασκήσεων και απαντήσεων. Ο Peter Ashenden εργάστηκε το ίδιο σκληρά για να συλλέξει και να οργανώσει το υλικό για το συνοδευτικό CD. Είμαστε ευγνώμονες στους πολλούς διδάσκοντες που απάντησαν στα ερωτηματολόγια του εκδότη, διάβασαν κριτικά τις προτάσεις μας, και παρακολούθησαν ομάδες εστίασης για να αναλύσουν και να ανταποκριθούν στα σχέδιά μας γι αυτή την έκδοση. Περιλαμβάνονται τα παρακάτω άτομα: Michael Anderson (University of Hartford), David Bader (University of New Mexico), Rusty Baldwin (Air Force Institute of Technology), John Barr (Ithaca College), Jack Briner (Charleston Southern University), Mats Brorsson (KTH, Sweden), Colin Brown (Franklin University), Lori Carter (Point Loma Nazarene University), John Casey (Northeastern University), Gene Chase (Messiah College), George Cheney (University of Massachusetts, Lowell), Daniel Citron (Jerusalem College of Technology, Israel), Albert Cohen (INRIA, France), Lloyd Dickman (PathScale), Jose Duato (Universidad Politécnica de Valencia, Spain), Ben Dugan (University of Washington), Derek Eager (University of Saskatchewan, Canada), Magnus Ekman (Chalmers University of Technology, Sweden), Ata Elahi (Southern Connecticut State University), Soundararajan Ezekiel (Indiana University of Pennsylvania), Ernest Ferguson (Northwest Missouri State University), Michael Fry (Lebanon Valley College, Pennsylvania), R. Gaede (University of Arkansas at Little Rock), Jean-Luc Gaudiot (University of California, Irvine), Thomas Gendreau (University of Wisconsin, La Crosse), George Georgiou (California State University, San Bernardino), Paul Gillard (Memorial University of Newfoundland, Canada), Joe Grimes (California Polytechnic State University, SLO), Max Hailperin (Gustavus Adolphus College), Jayantha Herath (St. Cloud State University, Minnesota), Mark Hill (University of Wisconsin, Madison), Michael Hsaio (Virginia Tech), Richard Hughey (University of California, Santa Cruz), Tony Jebara (Columbia University), Elizabeth Johnson (Xavier University), Peter Kogge (University of Notre Dame), Morris Lancaster (BAH), Doug Lawrence (University of Montana), David Lilja (University of Minnesota), Nam Ling (Santa Clara University, California), Paul Lum (Agilent Technologies), Stephen Mann (University of Waterloo, Canada), Diana Marculescu (Carnegie Mellon University), Margaret McMahon (U.S. Naval Academy Computer Science), Uwe Meyer-Baese (Florida State University), Chris Milner (University of Virginia), Tom Pittman (Southwest Baptist University), Jalel Rejeb (San Jose State University, California), Bill Siever (University of Missouri, Rolla), Kevin Skadron (University of Virginia), Pam Smallwood (Regis University, Colorado), K. Stuart Smith (Rocky Mountain College), William J. Taffe (Plymouth State University), Michael E. Thomodakis (Texas A&M University), Ruppa K. Thulasiram (University of Manitoba, Canada), Ye Tung (University of South Alabama), Steve VanderLeest (Calvin College), Neal R. Wagner (University of Texas at San Antonio), και Kent Wilken (University of California, Davis). Είμαστε επίσης ευγνώμονες σε αυτούς που διάβασαν προσεκτικά τα κείμενά μας κάποιοι διάβαζαν διαδοχικά κείμενα ώστε να εξαλειφθεί η πιθανότητα να παρεισφρήσουν καινούργια λάθη κατά τη διαδικασία της επιμέλειας. Περιλαμ-

17 Πρόλογος 17 βάνονται οι Krste Asanovic (Massachusetts Institute of Technology), Jean-Loup Baer (University of Washington), David Brooks (Harvard University), Doug Clark (Princeton University), Dan Connors (University of Colorado at Boulder), Matt Farrens (University of California, Davis), Manoj Franklin (University of Maryland College Park), John Greiner (Rice University), David Harris (Harvey Mudd College), Paul Hilfinger (University of California, Berkeley), Norm Jouppi (Hewlett-Packard), David Kaeli (Northeastern University), David Oppenheimer (University of California, Berkeley), Timothy Pinkston (University of Southern California), Mark Smotherman (Clemson University), και David Wood (University of Wisconsin, Madison). Για να μας βοηθήσουν να πετύχουμε το στόχο της δημιουργίας 70% περισσότερων ασκήσεων και λύσεων σε αυτή την έκδοση, προσλάβαμε πολλούς μεταπτυχιακούς φοιτητές που μας προτάθηκαν από τους καθηγητές τους. Τους είμαστε ευγνώμονες για τη δημιουργικότητα και την επιμονή τους: Michael Black (University of Maryland), Lei Chen (University of Rochester), Nirav Dave (Massachusetts Institute of Technology), Wael El Essawy (University of Rochester), Nikil Mehta (Brown University), Nicholas Nelson (University of Rochester), Aaron Smith (University of Texas, Austin), και Charlie Wang (Duke University). Θέλουμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα τον Mark Smotherman για την προσεκτική τελευταία ανάγνωση με σκοπό την εύρεση τεχνικών και συγγραφικών λαθών, που βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα αυτής της έκδοσης. Επιθυμούμε να ευχαριστήσουμε την ευρύτερη οικογένεια της Morgan Kaufmann που συμφώνησε να δημοσιεύσει αυτό το βιβλίο, και πάλι κάτω από την ικανή ηγεσία της Denise Penrose. Ο Simon Crump διηύθυνε τη διαδικασία παραγωγής του βιβλίου, και ο Summer Block συντόνισε τη διαδικασία αποστολής των ερωτηματολογίων στους χρήστες και των αποκρίσεών τους. Ευχαριστούμε επίσης τους πολλούς εξωτερικούς συνεργάτες που συνεισέφεραν σε αυτή την έκδοση, και ιδιαίτερα τη Nancy Logan και την Dartmouth Publishing, Inc., που έκαναν τη στοιχειοθεσία. Οι συνεισφορές των σχεδόν 100 ανθρώπων που αναφέραμε εδώ έχουν κάνει αυτή την τρίτη έκδοση το καλύτερό μας βιβλίο μέχρι τώρα. Απολαύστε το! David A. Patterson John L. Hennessy

18 Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης Το βιβλίο Οργάνωση και σχεδίαση υπολογιστών: η διασύνδεση υλικού και λογισμικού των D. A. Patterson και J. L. Hennessy αποτελεί από τη πρώτη του έκδοση το 1993 το κλασικό διδακτικό κείμενο στην οργάνωση, σχεδίαση και αρχιτεκτονική των ηλεκτρονικών υπολογιστών (δεύτερη έκδοση το 1998 και τρίτη έκδοση της οποίας την ελληνική μετάφραση κρατάτε στα χέρια σας το 2005). Στη δομή και το περιεχόμενο του βιβλίου αυτού βασίζεται η διδασκαλία σχετικών μαθημάτων σε Πανεπιστημιακά Τμήματα Πληροφορικής, Επιστήμης των Υπολογιστών, Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, και Ηλεκτρολόγων ή Ηλεκτρονικών Μηχανικών. Η εκδοτική επιτυχία του βιβλίου οφείλεται στη χρησιμότητά του τόσο στους επιστήμονες της πληροφορικής και των ηλεκτρονικών υπολογιστών που σκοπεύουν να εμβαθύνουν σε θέματα σχεδίασης υλικού όσο και σε αυτούς που ενδιαφέρονται για θέματα ανάπτυξης λογισμικού. Η βαθιά γνώση της αλληλεξάρτησης των δύο αυτών συστατικών του ηλεκτρονικού υπολογιστή αποτελεί το κλειδί για τη σχεδίαση αποδοτικών συστημάτων υλικού και λογισμικού. Η εξαιρετική προσπάθεια των συγγραφέων να ενημερώνουν κάθε νέα έκδοση του βιβλίου με τις τρέχουσες εξελίξεις στις σημαντικότερες πλευρές του υλικού και του λογισμικού, διατηρώντας και βελτιώνοντας όμως τη σαφήνειά του, τη συνοχή, και την επιστημονική του ακρίβεια, έχουν καθιερώσει το βιβλίο αυτό ως ένα από τα πλέον επιτυχημένα βιβλία ηλεκτρονικών υπολογιστών μέχρι σήμερα. Η μετάφραση και επιστημονική επιμέλεια στην ελληνική γλώσσα της πρόσφατης τρίτης αμερικανικής έκδοσης αποτέλεσε μεγάλη τιμή αλλά και πρόκληση, καθώς η ελληνική έκδοση καλείται να συγχρονίσει τη διδασκαλία της οργάνωσης και της αρχιτεκτονικής των υπολογιστών στα ελληνικά Πανεπιστήμια με την αντίστοιχη διδασκαλία διεθνώς. Έχουμε τη βεβαιότητα ότι ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί πλήρως, λόγω της υψηλής επιστημονικής εγκυρότητας και της βαθιάς διδακτικής αξίας του βιβλίου. Το έργο της μετάφρασης και της επιστημονικής επιμέλειας στην ελληνική γλώσσα βασίστηκε στη διδασκαλία μαθημάτων οργάνωσης και αρχιτεκτονικής υπολογιστών στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, που διεξήχθη τα τελευταία πέντε χρόνια με βάση τις δύο πρώτες εκδόσεις του βιβλίου, και σε αντίστοιχες σημειώσεις διδασκαλίας. Η δίτομη ελληνική έκδοση και το συνοδευτικό CD Στην παρούσα πρώτη ελληνική έκδοση του σημαντικού αυτού επιστημονικού βιβλίου, κρίναμε απαραίτητο να συμπεριλάβουμε σε έντυπη μορφή και όλα τα τμήματά του που οι συγγραφείς μετέφεραν στο συνοδευτικό CD για λόγους μείωσης μεγέθους του αμερικανικού πρωτοτύπου. Για να είμαστε συμβατοί με

19 Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης 19 το συγκεκριμένο στόχο των συγγραφέων, τα στοιχεία αυτά βρίσκονται συγκεντρωμένα στο δεύτερο ανεξάρτητο τόμο της ελληνικής έκδοσης. Έτσι, ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει τα οκτώ κεφάλαια του αμερικανικού πρωτοτύπου, ενώ ο δεύτερος τόμος περιλαμβάνει το ένατο κεφάλαιο, όλα τα παραρτήματα, τις συμπληρωματικές ενότητες των κεφαλαίων του πρώτου τόμου, τις ενότητες «Για περισσότερη εξάσκηση», και τις ενότητες «Σε μεγαλύτερο βάθος», στοιχεία που στο πρωτότυπο βρίσκονται μόνο στο CD. Τμήματα κειμένου που επισημαίνονται με χρώμα στο σώμα του πρώτου τόμου, και πολλές φορές συνοδεύονται από το χαρακτηριστικό εικονίδιο, αποτελούν παραπομπές σε ενότητες του δεύτερου τόμου της ελληνικής έκδοσης. Στο συνοδευτικό CD της ελληνικής έκδοσης έχουμε διατηρήσει αυτούσια (στην αγγλική γλώσσα) τα αντίστοιχα τμήματα της πρωτότυπης έκδοσης, μαζί με όλο το υπόλοιπο υλικό υποστήριξης: εργαλεία λογισμικού, εκπαιδευτικά εγχειρίδια, εγχειρίδια χρήσης του λογισμικού, και πληροφορίες από το Διαδίκτυο. Ευχαριστίες Η συνεργασία με την ομάδα των εκδόσεων «Κλειδάριθμος» ήταν από την αρχή του έργου αυτού εξαιρετική και, για το λόγο αυτόν, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον εκδότη Γιάννη Φαλδαμή καθώς και τους Κώστα Καρανικολό, Δημήτρη Κωστάκη, Σόνια Τρακάδη, και Νίκο Πολάλη για τον ενθουσιασμό τους, τον επαγγελματισμό τους αλλά και την αφοσίωση που έδειξαν στην αρτιότητα της τελικής μορφής του δίτομου αυτού έργου. Ευχαριστίες επίσης στους Μιχάλη Ψαράκη, Γιώργο Ξενούλη, και Μίλτο Χατζημιχαήλ του Τμήματος Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, για την συμβολή τους στη τελική ανάγνωση του ολοκληρωμένου έργου, τις παρατηρήσεις, και τις διορθώσεις τους. Δημήτρης Γκιζόπουλος Πανεπιστήμιο Πειραιώς Κώστας Μασσέλος Imperial College Μετά από συνεχή χρόνια διδασκαλίας της οργάνωσης και αρχιτεκτονικής των υπολογιστών στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς που βασίστηκε στις προηγούμενες αμερικανικές εκδόσεις του βιβλίου αυτού, η ελληνική μετάφραση εκπληρώνει μια υπόσχεση στους φοιτητές μου ελπίζω να το κάνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Δημήτρης Γκιζόπουλος

20 Ο επεξεργαστής: διαδρομή δεδομένων και μονάδα ελέγχου Σε ένα σημαντικό θέμα, καμία λεπτομέρεια δεν είναι μικρή. Γαλλική παροιμία

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση Αρης Ευθυμίου Απόδοση απλής υλοποίησης Υλοποίηση ενός κύκλου είναι πολύ αργή κάθε κύκλος είναι τόσο μεγάλος όσο χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στην Δομή, Οργάνωση, Λειτουργία και Αξιολόγηση Υπολογιστών 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 1.3.1 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Βασικές Πηγές: Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εισαγωγή Αρχιτεκτονική Υπολογιστών: μια Δομημένη Προσέγγιση, Α. Tanenbaum, Vrije Universiteit, Amsterdam. Computer Architecture and Engineering, K. Asanovic, CS1/2-52,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα Γ. Τα Βασικά της Λογικής Σχεδίασης. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση

Παράρτηµα Γ. Τα Βασικά της Λογικής Σχεδίασης. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση Παράρτηµα Γ Τα Βασικά της Λογικής Σχεδίασης ιαφάνειες διδασκαλίας του πρωτότυπου βιβλίου µεταφρασµένες στα ελληνικά και εµπλουτισµένες

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ι Γ. Τσιατούχας 2 ο Κεφάλαιο ιάρθρωση 1. Οργάνωση της 2. εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 232. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 1. Εισαγωγή στο μάθημα. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων

ΗΥ 232. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 1. Εισαγωγή στο μάθημα. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων ΗΥ 232 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στο μάθημα Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Διδάσκων: Οργανωτικά Θέματα Νίκος Μπέλλας, Κτήριο Γκλαβάνη, Γραφείο Β3.7, 2 ος όροφος Προσωπική ιστοσελίδα:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών

Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 Αρχιτεκτονική Συνόλου Εντολών (Instruction Set Architecture-ISA) 1 Ένας υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 3 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Μονάδα ελέγχου Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Δομή Αριθμητικής Λογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους;

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους; Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (ΙΙ) (Δομή Εντολών και Παραδείγματα) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 201 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.3 Ο Επεξεργαστής - Εισαγωγή - Συχνότητα λειτουργίας - Εύρος διαδρόμου δεδομένων - Εύρος διαδρόμου διευθύνσεων - Εύρος καταχωρητών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) Τμήματα ΚΜΕ (CPU) Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (Ι)

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) Τμήματα ΚΜΕ (CPU) Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) (η κεντρική μονάδα επεξεργασίας) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι)

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) (η κεντρική μονάδα επεξεργασίας) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή Εισαγωγή Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ Σκοπός του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουµε την εσωτερική δοµή και αρχιτεκτονική της κεντρικής µονάδας επεξεργασίας, να κατανοήσουµε τον τρόπο µε τον οποίο λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control)

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) 4 κατηγορίες εντολών: Σχεδίαση datapath Αριθμητικές-λογικές εντολές (add, sub, slt κλπ) R Type Εντολές αναφοράς στη μνήμη (lw,

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 Στόχοι του Μαθήματος! Ανάπτυξη αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εντολές γλώσσας μηχανής

Εντολές γλώσσας μηχανής Εντολές γλώσσας μηχανής Στον υπολογιστή MIPS η εντολή πρόσθεσε τα περιεχόμενα των καταχωρητών 17 και 20 και τοποθέτησε το αποτέλεσμα στον καταχωρητή 9 έχει την μορφή: 00000010001101000100100000100000 Πεδία

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τεχνολογία Ι Θεωρητικής Κατεύθυνσης Τεχνικών Σχολών Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Αριθμός bit δίαυλου δεδομένων (Data Bus) Αριθμός bit δίαυλου διευθύνσεων (Address Bus) Μέγιστη συχνότητα λειτουργίας (Clock Frequency) Τύποι εντολών Αριθμητική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly Αρης Ευθυμίου Το σημερινό μάθημα! Σύνταξη εντολών! Θέματα σχετικά με τη προσπέλαση, οργάνωση μνήμης διευθύνση για κάθε byte διευθύνσεις λέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 2: Βασικές αρχές λειτουργίας και χρήσης του υπολογιστή Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ - CPU Μπακρατσάς Γιώργος geback007@yahoo.gr Δεκέμβριος, 2014 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ... 4 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ARM και x86

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ARM και x86 ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ARM και x86 Αρης Ευθυμίου Το σημερινό μάθημα! Λυση του lab02! Αρχιτεκτονική ARM σε τι μοιάζει και σε τι διαφέρει από τον MIPS! Αρχιτεκτονική x86 μια γρήγορη ματιά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ι

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ι Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ι Επιλεγμένες εντολές και συναρτήσεις assembly Από το βιβλίο Αρχιτεκτονική Υπολογιστών & Προγραμματισμός Assembly (Συγγραφέας / Εκδότης : Παναγιώτης Παπάζογλου) Δρ. Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές μικροελεγκτών

Εφαρμογές μικροελεγκτών Μικροελεγκτές Έναν ορισμό που θα μπορούσαμε να δώσουμε για τους μικροελεγκτές είναι ο εξής: Μικροελεγκτής είναι ένα προγραμματιζόμενο ολοκληρωμένο κύκλωμα το οποίο διαθέτει επεξεργαστή, μνήμη, διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραϕικές σηµειώσεις 59. Ασκήσεις 19

Βιβλιογραϕικές σηµειώσεις 59. Ασκήσεις 19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μέρος I Εισαγωγή 1 Η ψηφιακή αφαίρεση 3 1.1 Ψηϕιακά σήµατα 4 1.2 Τα ψηϕιακά σήµατα είναι ανεκτικά στον θόρυβο 5 1.3 Τα ψηϕιακά σήµατα αναπαριστούν σύνθετα δεδοµένα 9 1.3.1 Αναπαράσταση της

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 210: Σχεδιασμός Ψηφιακών Συστημάτων. Καταχωρητές 1

ΗΜΥ 210: Σχεδιασμός Ψηφιακών Συστημάτων. Καταχωρητές 1 ΗΜΥ-210: Σχεδιασμός Ψηφιακών Συστημάτων Καταχωρητές Διδάσκουσα: Μαρία Κ. Μιχαήλ Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Περίληψη Καταχωρητές Παράλληλης Φόρτωσης Καταχωρητές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy)

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) 1 Συστήματα Μνήμης Η οργάνωση του συστήματος μνήμης επηρεάζει τη λειτουργία και απόδοση ενός μικροεπεξεργαστή: Διαχείριση μνήμης και περιφερειακών (Ι/Ο) απότολειτουργικόσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...9 ΚΕΦ. 1. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ - ΚΩΔΙΚΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...9 ΚΕΦ. 1. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ - ΚΩΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...9 ΚΕΦ. 1. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ - ΚΩΔΙΚΕΣ 1.1 Εισαγωγή...11 1.2 Τα κύρια αριθμητικά Συστήματα...12 1.3 Μετατροπή αριθμών μεταξύ των αριθμητικών συστημάτων...13 1.3.1 Μετατροπή ακέραιων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ Άσκηση 1 Ένας επεξεργαστής (ΚΜΕ) υποστηρίζει 371 εντολές. Πόσα bit θα πρέπει να είναι ο καταχωρητής εντολής (ελάχιστη τιμή); (α) 4 bit (β) 16 bit (γ) 1 bit (δ)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Επεξεργαστών Ψ.Ε.Σ

Αρχιτεκτονική Επεξεργαστών Ψ.Ε.Σ ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων Αρχιτεκτονική Επεξεργαστών Ψ.Ε.Σ Βιβλιογραφία Ενότητας Kehtarnavaz [2005]: Chapter 3 Kuo [2005]: Chapters 1 & 4-5 Lapsley [2002]: Chapter 4 Hayes [2000]: Κεφάλαιo 8

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας κατανοήσει την ύλη του 1ου μαθήματος ( Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ ) θα πρέπει να μπορείτε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:

Έχοντας κατανοήσει την ύλη του 1ου μαθήματος ( Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ ) θα πρέπει να μπορείτε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης 1 ου μαθήματος Έχοντας κατανοήσει την ύλη του 1ου μαθήματος ( Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ ) θα πρέπει να μπορείτε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: 1. Ποια η σχέση της

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δρ.

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δρ. Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Πληροφορική Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δρ. Γκόγκος Χρήστος Επιστήμη των υπολογιστών Computer Science (CS) ή Information

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors

Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors 1 Μετάβαση στους πολυπύρηνους(1) Απόδοση των µονοεπεξεργαστών 25% ετήσια βελτίωση της απόδοσης από το 1978 έως το 1986 Κυρίως από την εξέλιξη της τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 12 : Δομή και Λειτουργία της CPU 2/2 Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών 1 Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου 2 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ kv@hua.gr Στόχος Μαθήματος Εισαγωγή σε Βασικούς Όρους Πληροφορικής και Τηλεματικής. Εφαρμογές Τηλεματικής. Αναφορά στις κοινωνικές επιπτώσεις των Υπολογιστών.

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 6 Σύστημα διασύνδεσης και διαδικασία εισόδου-εξόδου Τι είναι αρτηρία (Bus) ; Ένα σύνολο γραμμών διασύνδεσης Πρωτόκολλο (protocol) Περιγραφή Πρωτοκόλλου χρονικό διάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1 1.1.1 Αναλογικά σήματα 1 1.1.2 Οι αντιστάσεις 3 1.1.3 Οι πυκνωτές 7 1.1.4 Τα πηνία 11 1.1.5 Οι δίοδοι 13 1.1.6

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ

Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική (θεμελιώδεις αρχές λειτουργίας των υπολογιστών) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΝΗΜΗ & CPU Λειτουργική Δομή Αρχιτεκτονική Von Neumann Όλοι οι υπολογιστές ακολουθούν την αρχιτεκτονική κατά Von-Neumann

Διαβάστε περισσότερα

8.1 Θεωρητική εισαγωγή

8.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 8 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΑΧΩΡΗΤΕΣ Σκοπός: Η µελέτη της λειτουργίας των καταχωρητών. Θα υλοποιηθεί ένας απλός στατικός καταχωρητής 4-bit µε Flip-Flop τύπου D και θα µελετηθεί

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση. Κεφάλαιο 3. Αριθµητική για υπολογιστές

Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση. Κεφάλαιο 3. Αριθµητική για υπολογιστές Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση Κεφάλαιο 3 Αριθµητική για υπολογιστές Ασκήσεις Η αρίθµηση των ασκήσεων είναι από την 4 η έκδοση του «Οργάνωση και Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολική γλώσσα Εκπαιδευτικού Υπολογιστή - Λογισμικό Υπολογιστών

Συμβολική γλώσσα Εκπαιδευτικού Υπολογιστή - Λογισμικό Υπολογιστών Συμβολική γλώσσα Εκπαιδευτικού Υπολογιστή - Λογισμικό Υπολογιστών Πρόγραμμα σε γλώσσα μηχανής του ΕΚΥ Θέση μνήμης Περιεχόμενα μνήμης Εντολή (assembly) 0 0001 000000000011 lda 3 1 0011 000000000100 ada

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ

Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Εισαγωγή Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Σκοπός του εργαστηρίου είναι να κατανοήσουµε τους τρόπους προσπέλασης της µνήµης (µέθοδοι διευθυνσιοδότησης) σε ένα υπολογιστικό σύστηµα. Η Μνήµη 1 Ψηφιακή Λογική 4

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Λέκτορας Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών. ηµήτρης Γκιζόπουλος Καθηγητής

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών. ηµήτρης Γκιζόπουλος Καθηγητής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ΙI ηµήτρης Γκιζόπουλος Καθηγητής Γενικά ηµήτρης Γκιζόπουλος, Καθηγητής http://www.di.uoa.gr/~dgizop γραφείο Α32 ιδασκαλία στο αµφιθέατρο Α2 ευτέρα 11 00 13 00 Πέµπτη 13 00 15

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΡΟΚΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΩΤΗΡΑΚΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2006

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΡΟΚΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΩΤΗΡΑΚΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2006 ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΡΟΚΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΩΤΗΡΑΚΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ Μονάδες εκτέλεσης Αρχεία εγγραφών Έλεγχο λογικής ΜΝΗΜΗ ROM RAM ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΟΔΟΥ-ΕΞΟΔΟΥ(I/O) ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΣΤΟΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρώτο Κεφάλαιο. Εισαγωγή στα Ψηφιακά Συστήματα. Δεύτερο Κεφάλαιο. Αριθμητικά Συστήματα Κώδικες

Περιεχόμενα. Πρώτο Κεφάλαιο. Εισαγωγή στα Ψηφιακά Συστήματα. Δεύτερο Κεφάλαιο. Αριθμητικά Συστήματα Κώδικες Πρώτο Κεφάλαιο Εισαγωγή στα Ψηφιακά Συστήματα 1.1 Αναλογικά και Ψηφιακά Σήματα και Συστήματα... 1 1.2 Βασικά Ψηφιακά Κυκλώματα... 3 1.3 Ολοκληρωμένα κυκλώματα... 4 1.4 Τυπωμένα κυκλώματα... 7 1.5 Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισμός Δεδομένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισμός Δεδομένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισμός Δεδομένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράμματος 2.4 Αριθμητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία με άλλες συσκευές 2.6 Άλλες αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το Υλικό των Η/Υ. ΗΜ/ΝΙΑ : 29/10/-2/11/2001 ΤΜΗΜΑ : Επιµορφούµενοι καθηγητές Πληρ/κής. Γυµνάσιο Τάξη Β :

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το Υλικό των Η/Υ. ΗΜ/ΝΙΑ : 29/10/-2/11/2001 ΤΜΗΜΑ : Επιµορφούµενοι καθηγητές Πληρ/κής. Γυµνάσιο Τάξη Β : ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το Υλικό των Η/Υ ΗΜ/ΝΙΑ : 29/10/-2/11/2001 ΤΜΗΜΑ : Επιµορφούµενοι καθηγητές Πληρ/κής. Γυµνάσιο Τάξη Α : Τάξη Β : Εν. Λύκειο : 1) Το υλικό ενός υπολογιστικού συστήµατος 2) Το υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

(Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να

(Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να Κεεφάάλλααι ιοο:: 3Β ο Τίττλλοοςς Κεεφααλλααί ίοουυ: : Αρχιτεκτονική Ηλ/κου Τµήµατος των Υπολ. Συστηµάτων (Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να αναφέρετε τις τιµές των

Διαβάστε περισσότερα

"Σχεδίαση και Υλοποίηση Μονάδας Επεξεργασίας για Αριθμούς 8-bit με την Γλώσσα VHDL και το Λογισμικό Quartus II" ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μονάδας Επεξεργασίας για Αριθμούς 8-bit με την Γλώσσα VHDL και το Λογισμικό Quartus II ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ "Σχεδίαση και Υλοποίηση Μονάδας Επεξεργασίας για Αριθμούς 8-bit με την Γλώσσα VHDL και το Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ Α ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής Βασικές Έννοιες Πληροφορικής 1. Τι είναι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι οποιαδήποτε συσκευή μεγάλη ή μικρή που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 2. Λύση & Επεξηγήσεις. Τέλος_επανάληψης Εμφάνισε "Ναι" Τέλος Α2

Παράδειγμα 2. Λύση & Επεξηγήσεις. Τέλος_επανάληψης Εμφάνισε Ναι Τέλος Α2 Διδακτική πρόταση ΕΝΟΤΗΤΑ 2η, Θέματα Θεωρητικής Επιστήμης των Υπολογιστών Κεφάλαιο 2.2. Παράγραφος 2.2.7.4 Εντολές Όσο επανάλαβε και Μέχρις_ότου Η διαπραγμάτευση των εντολών επανάληψης είναι σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Έκθεση Προόδου Υλοποίησης του Μαθήματος Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Διδάσκοντες: Θ.Ανδρόνικος - Μ.Στεφανιδάκης Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

Χρονισμός και Απόδοση Υπολογιστικών Συστημάτων

Χρονισμός και Απόδοση Υπολογιστικών Συστημάτων ΗΥ 232 Οργάνωση και στον Σχεδίαση Η/Y Διάλεξη 7 Χρονισμός και Απόδοση Υπολογιστικών Συστημάτων Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων 1 Τι σημαίνει απόδοση; Αεροσκάφος NYC to Paris

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

i Το τρανζίστορ αυτό είναι τύπου NMOS. Υπάρχει και το συμπληρωματικό PMOS. ; Τι συμβαίνει στο τρανζίστορ PMOS; Το τρανζίστορ MOS(FET)

i Το τρανζίστορ αυτό είναι τύπου NMOS. Υπάρχει και το συμπληρωματικό PMOS. ; Τι συμβαίνει στο τρανζίστορ PMOS; Το τρανζίστορ MOS(FET) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 25-6 Το τρανζίστορ MOS(FET) πύλη (gate) Ψηφιακή και Σχεδίαση πηγή (source) καταβόθρα (drai) (σχεδίαση συνδυαστικών κυκλωμάτων) http://di.ioio.gr/~mistral/tp/comparch/

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Α ) Ενσωματωμένα Συστήματα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός 5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός Μνήµη Η µνήµη καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος ενός υπολογιστικού συστήµατος Δύο τύποι: ROM - RAM RΟΜs CPU

Διαβάστε περισσότερα

MIPS Interactive Learning Environment. MILE Simulator. Version 1.0. User's Manual

MIPS Interactive Learning Environment. MILE Simulator. Version 1.0. User's Manual MILE Simulator Version 1.0 User's Manual Νοέμβριος, 2011 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή στον προσομοιωτή...2 1.1 Εγκατάσταση...2 1.2 Βοήθεια Διευκρινήσεις...2 2. Ξεκινώντας με τον προσομοιωτή...3 2.1 Το memory

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ FLYNN!!! 1 ο ΕΠΑΛ ΡΟΔΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ!!!! Χατζηνικόλας Κώστας www.costaschatzinikolas.gr

Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ FLYNN!!! 1 ο ΕΠΑΛ ΡΟΔΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ!!!! Χατζηνικόλας Κώστας www.costaschatzinikolas.gr Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ FLYNN 1 ο ΕΠΑΛ ΡΟΔΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Χατζηνικόλας Κώστας www.costaschatzinikolas.gr Τα 4 Είδη Των Αρχιτεκτονικών Των Σύγχρονων Η/Υ Ο Michael J. Flynn 1 το 1966 πρότεινε τον χωρισμό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1 ο Εξάμηνο Σπουδών Χειμερινό Εξάμηνο 2012/13 Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκων: Χαρμανδάρης Ευάγγελος, email: vagelis@tem.uoc.gr, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

SIMATIC MANAGER SIMATIC MANAGER

SIMATIC MANAGER SIMATIC MANAGER 1 Προγραμματισμός του PLC. 1. Γενικά Μια προσεκτική ματιά σε μια εγκατάσταση που θέλουμε να αυτοματοποιήσουμε, μας δείχνει ότι αυτή αποτελείται από επιμέρους τμήματα τα οποία είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πρόλογος 11. 0 Εισαγωγή 21

Περιεχόµενα. Πρόλογος 11. 0 Εισαγωγή 21 Περιεχόµενα Πρόλογος 11 Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 Σε ποιους απευθύνεται αυτό το βιβλίο 12 Βασικά χαρακτηριστικά του βιβλίου 12 Κάλυψη συστηµάτων CAD 14 Εργαστηριακή υποστήριξη 14 Συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα