Περιεχόμενα. 1 Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή 64. Πρόλογος 11 Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης 18

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα. 1 Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών 20. 2 Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή 64. Πρόλογος 11 Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης 18"

Transcript

1

2

3 Περιεχόμενα Πρόλογος 11 Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης 18 1 Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών Εισαγωγή Κάτω από το πρόγραμμά σας Κάτω από το κάλυμμα Πραγματικότητα: κατασκευή ολοκληρωμένων κυκλωμάτων (chip) Pentium Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 54 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η Τεχνολογία των πληροφοριών για τα 4 δισεκατομμύρια που δεν τη διαθέτουν 62 2 Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή Εισαγωγή Λειτουργίες του υλικού των υπολογιστών Τελεστέοι υλικού των υπολογιστών Αναπαράσταση εντολών στον υπολογιστή Λογικές λειτουργίες (πράξεις) Εντολές λήψης αποφάσεων Υποστήριξη διαδικασιών στο υλικό των υπολογιστών Η επικοινωνία με τους ανθρώπους Διευθυνσιοδότηση του MIPS για άμεσους τελεστέους και διευθύνσεις 32 bit Μετάφραση και εκκίνηση προγράμματος Πώς βελτιστοποιούν οι μεταγλωττιστές Πώς δουλεύουν οι μεταγλωττιστές: εισαγωγή Ένα παράδειγμα ταξινόμησης στη C που τα συνδυάζει όλα 139

4 6 Περιεχόμενα 2.14 Υλοποίηση μιας αντικειμενοστρεφούς γλώσσας Πίνακες ή δείκτες; Πραγματικότητα: εντολές τής IA Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 166 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Βοήθεια στη διάσωση του περιβάλλοντος με δεδομένα Αριθμητική για υπολογιστές Εισαγωγή Προσημασμένοι και απρόσημοι αριθμοί Πρόσθεση και αφαίρεση Πολλαπλασιασμός Διαίρεση Κινητή υποδιαστολή Πραγματικότητα: κινητή υποδιαστολή στην αρχιτεκτονική IA Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 247 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Ανακατασκευή του αρχαίου κόσμου Αξιολόγηση και κατανόηση της απόδοσης Εισαγωγή Απόδοση CPU και παράγοντες που την επηρεάζουν Αξιολόγηση της απόδοσης Πραγματικότητα: δύο μετροπρογράμματα SPEC και η απόδοση των πρόσφατων επεξεργαστών της Intel Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 290 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Ταχύτερες και ασφαλέστερες μεταφορές ανθρώπων 298

5 Περιεχόμενα 7 5 Ο επεξεργαστής: διαδρομή δεδομένων και μονάδα ελέγχου Εισαγωγή Συμβάσεις λογικής σχεδίασης Κατασκευή διαδρομής δεδομένων Μια απλή μέθοδος υλοποίησης Μια υλοποίηση πολλών κύκλων Εξαιρέσεις Μικροπρογραμματισμός: απλοποίηση της σχεδίασης της μονάδας ελέγχου Μια εισαγωγή στην ψηφιακή σχεδίαση με τη χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού Πραγματικότητα: η οργάνωση των πρόσφατων υλοποιήσεων του Pentium Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 372 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Ενίσχυση των αναπήρων Αύξηση της απόδοσης με διοχέτευση Γενικά για τη διοχέτευση Μια διαδρομή δεδομένων με διοχέτευση Μονάδα ελέγχου διοχέτευσης Κίνδυνοι δεδομένων και προώθηση Κίνδυνοι δεδομένων και καθυστερήσεις Κίνδυνοι διακλάδωσης Χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού για την περιγραφή και τη μοντελοποίηση διοχέτευσης Εξαιρέσεις Προηγμένη διοχέτευση: ακόμη καλύτερη απόδοση Πραγματικότητα: η διοχέτευση του Pentium Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 472 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Μαζική επικοινωνία χωρίς περιορισμούς 482

6 8 Περιεχόμενα 7 Μεγάλη και γρήγορη: αξιοποίηση της ιεραρχίας τής μνήμης Εισαγωγή Τα βασικά των κρυφών μνημών Μέτρηση και βελτίωση της απόδοσης της κρυφής μνήμης Εικονική μνήμη Ένα κοινό πλαίσιο για ιεραρχίες μνήμης Πραγματικότητα: οι ιεραρχίες μνήμης του Pentium P4 και του AMD Opteron Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 574 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Διάσωση των καλλιτεχνικών θησαυρών της ανθρωπότητας Αποθήκευση, δίκτυα, και άλλα περιφερειακά Εισαγωγή Αποθήκευση στο δίσκο και φερεγγυότητα Δίκτυα Δίαυλοι και άλλες συνδέσεις μεταξύ επεξεργαστών, μνήμης, και συσκευών εισόδου/εξόδου Διασύνδεση συσκευών εισόδου/εξόδου με τον επεξεργαστή, τη μνήμη, και το λειτουργικό σύστημα Μέτρα της επίδοσης εισόδου/εξόδου: παραδείγματα από συστήματα δίσκων και αρχείων Σχεδίαση συστήματος εισόδου/εξόδου Πραγματικότητα: μια ψηφιακή φωτογραφική μηχανή Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 633 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Θεραπεία μέσω καλύτερης διάγνωσης 646 Ευρετήριο 648

7 Περιεχόμενα 9 Πολυεπεξεργαστές και συστοιχίες Εισαγωγή Προγραμματισμός πολυεπεξεργαστών Πολυεπεξεργαστές συνδεδεμένοι με ένα μοναδικό δίαυλο Πολυεπεξεργαστές συνδεδεμένοι μέσω δικτύου Συστοιχίες Τοπολογίες δικτύων Πολυεπεξεργαστές σε τσιπ και πολυνημάτωση Πραγματικότητα: η συστοιχία των PC του Google Πλάνες και παγίδες Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ασκήσεις 66 A Συμβολομεταφραστές, προγράμματα σύνδεσης, και ο προσομοιωτής SPIM 70 A.1 Εισαγωγή 71 A.2 Συμβολομεταφραστές 78 A.3 Προγράμματα σύνδεσης 86 A.4 Φόρτωση 87 A.5 Χρήση τής μνήμης 88 A.6 Σύμβαση κλήσης διαδικασιών 90 A.7 Εξαιρέσεις και διακοπές 101 A.8 Είσοδος και έξοδος 106 A.9 SPIM 108 A.10 Συμβολική γλώσσα του MIPS R A.11 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 145 A.12 Ασκήσεις 146

8 6 Περιεχόμενα B Τα βασικά της λογικής σχεδίασης 150 Β.1 Εισαγωγή 151 Β.2 Πύλες, πίνακες αληθείας, και λογικές εξισώσεις 152 Β.3 Συνδυαστική λογική 156 Β.4 Χρήση μιας γλώσσας περιγραφής υλικού 168 Β.5 Κατασκευή βασικής Αριθμητικής και Λογικής Μονάδας 174 Β.6 Ταχύτερη πρόσθεση: πρόβλεψη κρατουμένου 186 Β.7 Ρολόγια 195 Β.8 Στοιχεία μνήμης: φλιπ φλοπ, κυκλώματα μανδάλωσης, και καταχωρητές 197 Β.9 Στοιχεία μνήμης: SRAM και DRAM 205 Β.10 Μηχανές πεπερασμένης κατάστασης 215 Β.11 Μεθοδολογίες χρονισμού 220 Β.12 Επιτόπου προγραμματίσιμες συσκευές 225 Β.13 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 227 Β.14 Ασκήσεις 227 Γ Αντιστοίχιση του ελέγχου στο υλικό 234 Γ.1 Εισαγωγή 235 Γ.2 Υλοποίηση συνδυαστικών μονάδων ελέγχου 236 Γ.3 Υλοποίηση ελέγχου με μηχανή πεπερασμένης κατάστασης 240 Γ.4 Υλοποίηση της συνάρτησης επόμενης κατάστασης με έναν ακολουθητή 252 Γ.5 Μετάφραση μικροπρογράμματος σε υλικό 258 Γ.6 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 262 Γ.7 Ασκήσεις 262 Δ Μια έρευνα αρχιτεκτονικών RISC για επιτραπέζιους υπολογιστές, διακομιστές, και ενσωματωμένους υπολογιστές 264 Δ.1 Εισαγωγή 265 Δ.2 Τρόποι διευθυνσιοδότησης και μορφές εντολών 267 Δ.3 Εντολές: το υποσύνολο πυρήνα τού MIPS 271 Δ.4 Εντολές: επεκτάσεις πολυμέσων επιτραπέζιων και διακομιστών RISC 281 Δ.5 Εντολές: επεκτάσεις ψηφιακής επεξεργασίας σήματος σε ενσωματωμένους RISC 283 Δ.6 Εντολές: Συνήθεις επεκτάσεις τού πυρήνα MIPS 284 Δ.7 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική MIPS64 291

9 Περιεχόμενα 7 Δ.8 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική Alpha 293 Δ.9 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική SPARC v Δ.10 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική PowerPC 299 Δ.11 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική PA-RISC Δ.12 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική ARM 303 Δ.13 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική Thumb 305 Δ.14 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική SuperH 306 Δ.15 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική M32R 307 Δ.16 Εντολές αποκλειστικές στην αρχιτεκτονική MIPS Δ.17 Συμπερασματικές παρατηρήσεις 311 Δ.18 Ευχαριστίες 314 Δ.19 Βιβλιογραφία 314 Ε Πρόσθετες ενότητες κεφαλαίων Α τόμου Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Πώς δουλεύουν οι μεταγλωττιστές: μια εισαγωγή Υλοποίηση αντικειμενοστρεφούς γλώσσας Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Μικροπρογραμματισμός: απλοποίηση της σχεδίασης του ελέγχου Χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού για το σχεδιασμό και την προσομοίωση ενός επεξεργαστή Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Χρήση γλώσσας περιγραφής υλικού για την περιγραφή και τη μοντελοποίηση διοχέτευσης Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές Δίκτυα Ιστορική προοπτική και πρόσθετες πηγές 435 ΣΤ Σε μεγαλύτερο βάθος 446 Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Παράρτημα Β 487

10 8 Περιεχόμενα Ζ Για περισσότερη εξάσκηση 490 Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Κεφάλαιο Παράρτημα Β 539 Γλωσσάρι 543 Λεξικό όρων 561

11 Πρόλογος Το πιο όμορφο πράγμα που μπορούμε να ζήσουμε είναι το μυστήριο. Είναι η πηγή όλης της πραγματικής τέχνης και επιστήμης. Αλβέρτος Αϊνστάϊν, What I Believe, 1930 Σχετικά με αυτό το βιβλίο Πιστεύουμε ότι η μάθηση για τους επιστήμονες και τους μηχανικούς υπολογιστών πρέπει να αντανακλά την τρέχουσα κατάσταση του επιστημονικού τομέα, καθώς και να εισάγει τις αρχές στις οποίες βασίζεται η υπολογιστική επιστήμη (computing). Νομίζουμε επίσης ότι οι αναγνώστες οποιασδήποτε ειδικότητας της υπολογιστικής πρέπει να εκτιμούν τα πρότυπα οργάνωσης που καθορίζουν τις δυνατότητες, την απόδοση, και, τελικά, την επιτυχία των υπολογιστικών συστημάτων. Η σύγχρονη τεχνολογία των υπολογιστών απαιτεί οι επαγγελματίες κάθε υπολογιστικής ειδικότητας να κατανοούν τόσο το υλικό όσο και το λογισμικό. Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στο υλικό και το λογισμικό σε μια ποικιλία επιπέδων παρέχει επίσης ένα πλαίσιο για την κατανόηση των θεμελιωδών αρχών της υπολογιστικής. Είτε το βασικό σας ενδιαφέρον είναι το υλικό ή το λογισμικό, είτε η επιστήμη των υπολογιστών ή η επιστήμη των ηλεκτρολόγων μηχανικών, οι κεντρικές ιδέες της οργάνωσης και της σχεδίασης των υπολογιστών είναι ίδιες. Έτσι, αυτό που προσπαθούμε σε αυτό το βιβλίο είναι να δείξουμε τη σχέση ανάμεσα στο υλικό και το λογισμικό και να επικεντρωθούμε στις έννοιες που αποτελούν τη βάση των σημερινών υπολογιστών. Στο κοινό αυτού του βιβλίου περιλαμβάνονται άτομα με μικρή πείρα συμβολικής γλώσσας (assembly language) ή λογικής σχεδίασης, τα οποία πρέπει να κατανοήσουν τη βασική οργάνωση του υπολογιστή, καθώς επίσης και αναγνώστες με υπόβαθρο σε συμβολική γλώσσα ή λογική σχεδίαση που θέλουν να μάθουν πώς να σχεδιάζουν έναν υπολογιστή ή να κατανοήσουν πώς δουλεύει ένα σύστημα και γιατί αποδίδει με τον τρόπο που αποδίδει. Σχετικά με το άλλο βιβλίο Μερικοί αναγνώστες μπορεί να γνωρίζουν το βιβλίο Computer Architecture: A Quantitative Approach (Αρχιτεκτονική υπολογιστών: μια ποσοτική προσέγγιση), ευρέως γνωστό ως Hennessy και Patterson. (Αυτό το βιβλίο, με τη σειρά του, ονομάζεται Patterson και Hennessy.) Το κίνητρό μας όταν γράφαμε εκείνο το βιβλίο ήταν να περιγράψουμε τις αρχές της αρχιτεκτονικής των υπολογιστών χρησιμοποιώντας αυστηρές τεχνικές αρχές και ποσοτικούς συμβιβασμούς κόστους/απόδοσης. Χρησιμοποιήσαμε μια προσέγγιση που συνδύαζε παραδείγματα και μετρήσεις, βασισμένη σε εμπορικά συστήματα, ώστε να δημιουργήσουμε ρεαλιστικές σχεδιαστικές εμπειρίες. Ο στόχος μας ήταν να δείξουμε ότι η αρχιτεκτονική υπολογιστών θα μπορούσε να διδαχθεί με τη βοήθεια ποσοτικών με-

12 12 Πρόλογος θόδων αντί για μια περιγραφική προσέγγιση. Προορίζεται για τον επαγγελματία της υπολογιστικής που θα ήθελε να κατανοήσει τους υπολογιστές σε βάθος. Η πλειοψηφία των αναγνωστών αυτού του βιβλίου δε σχεδιάζουν να γίνουν αρχιτέκτονες υπολογιστών. Ωστόσο, η απόδοση των μελλοντικών συστημάτων λογισμικού θα επηρεαστεί δραματικά από το πόσο καλά κατανοούν οι σχεδιαστές λογισμικού τις βασικές τεχνικές του υλικού που λειτουργούν σε ένα σύστημα. Έτσι, οι δημιουργοί μεταγλωττιστών, οι σχεδιαστές λειτουργικών συστημάτων, οι προγραμματιστές βάσεων δεδομένων, και οι περισσότεροι άλλοι μηχανικοί λογισμικού χρειάζεται να βασιστούν σταθερά στις αρχές που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο. Αντίστοιχα, οι σχεδιαστές υλικού πρέπει να κατανοήσουν πλήρως τις επιπτώσεις της δουλειάς τους στις εφαρμογές λογισμικού. Συνεπώς, γνωρίζαμε ότι αυτό το βιβλίο έπρεπε να είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα υποσύνολο του υλικού τού βιβλίου Computer Architecture, και αναθεωρήσαμε το υλικό σε μεγάλη έκταση ώστε να ταιριάζει με το διαφορετικό κοινό. Ευχαριστηθήκαμε τόσο πολύ με το αποτέλεσμα, που αναθεωρήσαμε τις επόμενες εκδόσεις τού Computer Architecture ώστε να αφαιρεθεί το περισσότερο εισαγωγικό υλικό έτσι, υπάρχει πολύ λιγότερη επικάλυψη σήμερα μεταξύ των δύο βιβλίων από ό,τι στις πρώτες εκδόσεις τους. Αλλαγές στη τρίτη έκδοση Είχαμε έξι βασικούς στόχους στην τρίτη έκδοση του Οργάνωση και σχεδίαση υπολογιστών: να κάνουμε το βιβλίο να δουλεύει εξίσου καλά για αναγνώστες που ενδιαφέρονται κυρίως για το λογισμικό ή για αναγνώστες που ενδιαφέρονται κυρίως για το υλικό να βελτιώσουμε γενικά τη μέθοδο διδασκαλίας μας να ενισχύσουμε την κατανόηση της απόδοσης των προγραμμάτων να ενημερώσουμε το τεχνικό περιεχόμενο ώστε να αντανακλά αλλαγές στη βιομηχανία από τη δημοσίευση της δεύτερης έκδοσης το 1998 και να συνδέσουμε τις ιδέες του βιβλίου πιο στενά με τον πραγματικό κόσμο έξω από τη βιομηχανία των υπολογιστών. Πρώτον, ο πίνακας της επόμενης σελίδας δείχνει τις διαδρομές του υλικού και του λογισμικού μέσα στο βιβλίο. Τα Κεφάλαια 1, 4, και 7 υπάρχουν και στις δύο διαδρομές, ανεξάρτητα από την πείρα ή το ενδιαφέρον των αναγνωστών. Τα Κεφάλαια 2 και 3 πιθανόν να είναι υλικό ανασκόπησης για όσους ενδιαφέρονται για το υλικό, αλλά είναι απαραίτητα για όσους εστιάζονται στο λογισμικό, και ειδικά για τους αναγνώστες που ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα σχετικά με τους μεταγλωττιστές και τις αντικειμενοστρεφείς γλώσσες προγραμματισμού. Οι πρώτες ενότητες των Κεφαλαίων 5 και 6 παρουσιάζουν κάποιες γενικές έννοιες για όσους προσανατολίζονται στο λογισμικό. Από την άλλη, αυτοί που προσανατολίζονται στο υλικό θα διαπιστώσουν ότι αυτά τα κεφάλαια παρουσιάζουν σημαντικές πληροφορίες ανάλογα με το υπόβαθρο, ίσως πρέπει επίσης να διαβάσουν πρώτα το Παράρτημα Β σχετικά με τη λογική σχεδίαση, και τις ενότητες για το μικροπρογραμματισμό και τον τρόπο χρήσης των γλωσσών περιγραφής υλικού για τον καθορισμό του ελέγχου. Το Κεφάλαιο 8 σχετικά με την είσοδο/έξοδο είναι βασικό για τους αναγνώστες που προσανατολίζονται στο λογισμικό, ενώ οι υπόλοιποι πρέπει το διαβάσουν μόνον αν το επιτρέπει ο χρόνος. Το τελευταίο κεφάλαιο σχετικά με τους πολυεπεξεργαστές και τις συστοιχίες είναι και πάλι θέμα χρόνου για τον αναγνώστη. Ακόμη και οι ιστορικές ενότητες διαθέτουν αυτή την ισορροπία στην εστίαση περιλαμβάνουν σύντομες ιστορίες γλωσσών προγραμματισμού, μεταγλωττιστών, αριθμητικού λογισμικού, λειτουργικών συστημάτων, πρωτοκόλλων δικτύων, και βάσεων δεδομένων.

13 Πρόλογος 13 Κεφάλαιο ή παράρτημα 1. Αφηρημένες έννοιες και τεχνολογία υπολογιστών 2. Εντολές: η γλώσσα του υπολογιστή 3. Αριθμητική για υπολογιστές Δ. Μια έρευνα αρχιτεκτονικών RISC για επιτραπέζιους υπολογιστές, διακομιστές, και ενσωματωμένους υπολογιστές 4. Αξιολόγηση και κατανόηση της απόδοσης Ενότητες 1.1 έως (Ιστορία) 2.1 έως (Μεταγλωττιστές) 2.13 (Ταξινόμηση C) 2.14 (Java) 2.15 έως (Ιστορία) 3.1 έως (Ιστορία) Δ.1 έως Δ έως (Ιστορία) B. Τα βασικά της λογικής σχεδίασης B.1 έως B Ο επεξεργαστής: διαδρομή δεδομένων και μονάδα ελέγχου 5.1 (Επισκόπηση) 5.2 έως (Μικροκώδικας) 5.8 (Verilog) 5.9 έως (Ιστορία) Γ. Αντιστοίχιση του ελέγχου στο υλικό Γ.1 έως Γ (Επισκόπηση) 6.2 έως (Verilog) 6. Αύξηση της απόδοσης με διοχέτευση 6.8 έως έως Μεγάλη και γρήγορη: αξιοποίηση της ιεραρχίας τής μνήμης 8. Αποθήκευση, δίκτυα και άλλα περιφερειακά 9. Πολυεπεξεργαστές και συστοιχίες 6.13 (Ιστορία) 7.1 έως (Ιστορία) 8.1 έως (Δίκτυα) 8.4 έως (Ιστορία) 9.1 έως (Ιστορία) Προσανατολισμός σε λογισμικό Προσανατολισμός σε υλικό A. Συμβολομεταφραστές, προγράμματα σύνδεσης, και ο προσομοιωτής SPIM Οι υπολογιστές στον πραγματικό κόσμο A.1 έως A.12 Μεταξύ των Κεφαλαίων Διαβάστε με προσοχή Διαβάστε αν έχετε χρόνο Αναφορά Επισκόπηση ή ανάγνωση Διαβάστε για επιμόρφωση

14 14 Πρόλογος Ο επόμενος στόχος ήταν να βελτιώσουμε την παρουσίαση των ιδεών του βιβλίου, με βάση δυσκολίες που ανάφεραν αναγνώστες της δεύτερης έκδοσης. Προσθέσαμε στο βιβλίο πέντε νέα στοιχεία που βοηθούν στην κατεύθυνση αυτή. Για να κάνουμε το βιβλίο πιο κατάλληλο ως κείμενο αναφοράς, τοποθετήσαμε τους ορισμούς των νέων όρων στα περιθώρια, στη θέση που εμφανίζονται για πρώτη φορά. Ελπίζουμε ότι αυτό θα βοηθήσει τους αναγνώστες να βρίσκουν τις ενότητες όταν θέλουν να ανατρέξουν σε υλικό που έχουν ήδη διαβάσει. Μια άλλη αλλαγή ήταν η προσθήκη των ενοτήτων «Αυτοεξέταση», για να βοηθήσουν τους αναγνώστες να ελέγχουν πόσο καλά κατάλαβαν το υλικό την πρώτη φορά που το συναντούν. Μια τρίτη αλλαγή είναι ότι προστέθηκαν επιπλέον α- σκήσεις στις ενότητες «Για περισσότερη εξάσκηση». Τέταρτον, προσθέσαμε τις απαντήσεις στις ενότητες «Αυτοεξέταση» και στις ασκήσεις «Για περισσότερη εξάσκηση» ώστε να βοηθήσουμε τους αναγνώστες να δουν μόνοι τους αν κατανόησαν το υλικό, συγκρίνοντας τις απαντήσεις τους με αυτές του βιβλίου. Το τελευταίο νέο στοιχείο του βιβλίου είναι εμπνευσμένο από την «πράσινη κάρτα» (green card) του IBM System/360. Πιστεύουμε ότι θα βρείτε την Κάρτα Δεδομένων Αναφοράς τού MIPS μια χρήσιμη αναφορά όταν γράφετε προγράμματα σε συμβολική γλώσσα τού MIPS. Σας συνιστούμε να αφαιρέσετε την κάρτα από το εμπρός τμήμα του βιβλίου, να τη διπλώσετε στη μέση, και να την κρατήσετε στην τσέπη σας, ακριβώς όπως έκαναν τη δεκαετία του 1960 οι προγραμματιστές του IBM S/360. Τρίτον, οι υπολογιστές είναι τόσο πολύπλοκοι σήμερα που η κατανόηση της απόδοσης ενός προγράμματος περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό την κατανόηση των υποκείμενων αρχών και της οργάνωσης ενός συγκεκριμένου υπολογιστή. Στόχος μας είναι οι αναγνώστες αυτού του βιβλίου να είναι ικανοί να κατανοήσουν την απόδοση των προγραμμάτων τους και τον τρόπο που μπορούν να τη βελτιώσουν. Για να υποστηρίξουμε αυτόν το στόχο, προσθέσαμε στο βιβλίο νέες ενότητες με το όνομα «Κατανόηση της απόδοσης του προγράμματος» σε διάφορα κεφάλαια. Αυτές οι ενότητες δίνουν συγκεκριμένα παραδείγματα του τρόπου που οι ιδέες του κεφαλαίου επηρεάζουν την απόδοση πραγματικών προγραμμάτων. Τέταρτον, στο διάστημα που πέρασε από τη δεύτερη έκδοση αυτού του βιβλίου, ο νόμος του Moore έχει προχωρήσει ώστε να έχουμε τώρα επεξεργαστές με 200 εκατομμύρια τρανζίστορ, ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης DRAM με ένα δισεκατομμύριο τρανζίστορ, και ρυθμούς ρολογιού πολλών gigahertz. Τα παραδείγματα «Πραγματικότητα» έχουν ενημερωθεί και περιγράφουν τέτοια ολοκληρωμένα κυκλώματα. Αυτή η έκδοση περιλαμβάνει επίσης την αρχιτεκτονική AMD64/IA-32e, την έκδοση της μακρόβιας αρχιτεκτονικής 80x86 με διευθύνσεις 64 bit, η οποία φαίνεται να είναι η νέμεση της πιο πρόσφατης IA- 64. Αντικατοπτρίζει επίσης τη μετάβαση από τους παράλληλους διαύλους στα σειριακά δίκτυα και τους μεταγωγείς. Επόμενα κεφάλαια περιγράφουν το Google, που εμφανίστηκε μετά τη δεύτερη έκδοση, όσο αφορά την τεχνολογία των συστοιχιών και τις πρωτότυπες χρήσεις αναζήτησης που εφαρμόζει. Πέμπτον, παρόλο που πολλοί φοιτητές της επιστήμης των υπολογιστών και της τεχνολογίας των υπολογιστών απολαμβάνουν την τεχνολογία των πληροφοριών μόνο για χάρη της τεχνολογίας, μερικοί έχουν πιο αλτρουϊστικά ενδιαφέροντα. Αυτή η τελευταία ομάδα συνήθως περιέχει περισσότερες γυναίκες και μέλη μειονοτήτων με μειωμένη αντιπροσώπευση. Κατά συνέπεια, προσθέσαμε ένα νέο στοιχείο στο βιβλίο, τις δισέλιδες ενότητες «Οι υπολογιστές στον πραγματικό κόσμο», μεταξύ των κεφαλαίων. Η άποψή μας είναι ότι η τεχνολογία των πληροφοριών είναι πιο πολύτιμη για την ανθρωπότητα από τα περισσότερα

15 Πρόλογος 15 άλλα θέματα που μπορείτε να μελετήσετε διατηρεί την καλλιτεχνική μας κληρονομιά, βοηθάει τον Τρίτο Κόσμο, σώζει το περιβάλλον μας, αλλάζει ακόμη και πολιτικά συστήματα και έτσι παρουσιάζουμε αυτή μας την άποψη με συγκεκριμένα παραδείγματα από μη παραδοσιακές εφαρμογές. Νομίζουμε ότι οι αναγνώστες αυτών των ενοτήτων θα εκτιμήσουν την υπολογιστική κουλτούρα πέρα από την εγγενώς ενδιαφέρουσα τεχνολογία, όπως αυτοί που διαβάζουν τις ιστορικές ενότητες στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Τέλος, τα βιβλία είναι όπως οι άνθρωποι: αυξάνονται σε μέγεθος με το χρόνο. Χρησιμοποιώντας την τεχνολογία, καταφέραμε να κάνουμε όλα τα παραπάνω και παρόλα αυτά να συρρικνώσουμε το πλήθος των σελίδων κατά εκατοντάδες σελίδες. Το κύριο μέρος του βιβλίου για τους αναγνώστες υλικού και λογισμικού βρίσκεται στο χαρτί (Τόμος Α' ελληνικής έκδοσης), αλλά ενότητες που μερικοί αναγνώστες θα εκτιμήσουν περισσότερο από άλλους βρίσκονται στο συνοδευτικό CD (Τόμος Β' ελληνικής έκδοσης). 1 Αυτή η τεχνολογία επιτρέπει επίσης στους συγγραφείς σας να παρέχουν μεγαλύτερες ιστορίες και πιο εκτεταμένες ασκήσεις χωρίς ανησυχίες σχετικά με την επέκταση του βιβλίου. Από τη στιγμή που προσθέσαμε το CD στο βιβλίο, μπορούσαμε στη συνέχεια να συμπεριλάβουμε μεγάλη ποσότητα δωρεάν λογισμικού και εκπαιδευτικών εγχειριδίων (tutorials) που πολλοί διδάσκοντες μας έχουν πει ότι θα ήθελαν να χρησιμοποιούνε στα μαθήματά τους. Υποστήριξη του διδάσκοντος Έχουμε συγκεντρώσει μεγάλη ποσότητα υλικού για να βοηθήσουμε τους καθηγητές να διδάξουν με βάση αυτό το βιβλίο. Λύσεις στις ασκήσεις, εικόνες από το βιβλίο, σημειώσεις διδασκαλίας, διαφάνειες διδασκαλίας, και άλλα υλικά είναι διαθέσιμα από τον εκδότη του πρωτοτύπου (στα αγγλικά) σε αυτούς που θα υιοθετήσουν το βιβλίο. Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε στην τοποθεσία Ιστού: Συμπερασματικές παρατηρήσεις Αν διαβάσετε την ενότητα με τις ευχαριστίες, που ακολουθεί, θα δείτε ότι προσπαθήσαμε πάρα πολύ να διορθώσουμε λάθη. Μια και ένα βιβλίο περνάει από πολλές ανατυπώσεις, έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε ακόμη περισσότερες διορθώσεις. Αν ανακαλύψετε κάποια επίμονα λάθη που παραμένουν, παρακαλούμε επικοινωνήστε με τον εκδότη της ελληνικής έκδοσης με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στη διεύθυνση ή με παραδοσιακό ταχυδρομείο χρησιμοποιώντας τη διεύθυνση που θα βρείτε στη σελίδα των πνευματικών δικαιωμάτων. Αυτό το βιβλίο είναι πραγματικά συνεργατικό, παρόλο που ένας από μας διευθύνει ένα σημαντικό πανεπιστήμιο. Μαζί προβληματιστήκαμε έντονα σχετικά με τις ιδέες και τη μέθοδο παρουσίασης, στη συνέχεια γράψαμε ξεχωριστά περίπου τα μισά κεφάλαια και καθένας επιμελήθηκε τα κείμενα που είχε γράψει ο άλλος. Ο αριθμός των σελίδων δείχνει ότι και πάλι γράψαμε σχεδόν ακριβώς τον ίδιο αριθμό σελίδων. Έτσι, μοιραζόμαστε εξίσου την ευθύνη γι αυτό που πρόκειται να διαβάσετε. 1 Δείτε σχετικά και στον Πρόλογο της Ελληνικής Έκδοσης

16 16 Πρόλογος Ευχαριστίες της τρίτης αμερικανικής έκδοσης Θέλουμε και πάλι να εκφράσουμε την εκτίμησή μας στον Jim Larus για την προθυμία του να συνεισφέρει την πείρα του στον προγραμματισμό συμβολικής γλώσσας, καθώς επίσης για το ότι ευχαρίστως καλεί τους αναγνώστες του βιβλίου να χρησιμοποιήσουν τον προσομοιωτή που ανέπτυξε και συντηρεί. Ο επιμελητής των ασκήσεών μας, ο Dan Sorin, ανέλαβε το Ηράκλειο έργο της προσθήκης νέων ασκήσεων και απαντήσεων. Ο Peter Ashenden εργάστηκε το ίδιο σκληρά για να συλλέξει και να οργανώσει το υλικό για το συνοδευτικό CD. Είμαστε ευγνώμονες στους πολλούς διδάσκοντες που απάντησαν στα ερωτηματολόγια του εκδότη, διάβασαν κριτικά τις προτάσεις μας, και παρακολούθησαν ομάδες εστίασης για να αναλύσουν και να ανταποκριθούν στα σχέδιά μας γι αυτή την έκδοση. Περιλαμβάνονται τα παρακάτω άτομα: Michael Anderson (University of Hartford), David Bader (University of New Mexico), Rusty Baldwin (Air Force Institute of Technology), John Barr (Ithaca College), Jack Briner (Charleston Southern University), Mats Brorsson (KTH, Sweden), Colin Brown (Franklin University), Lori Carter (Point Loma Nazarene University), John Casey (Northeastern University), Gene Chase (Messiah College), George Cheney (University of Massachusetts, Lowell), Daniel Citron (Jerusalem College of Technology, Israel), Albert Cohen (INRIA, France), Lloyd Dickman (PathScale), Jose Duato (Universidad Politécnica de Valencia, Spain), Ben Dugan (University of Washington), Derek Eager (University of Saskatchewan, Canada), Magnus Ekman (Chalmers University of Technology, Sweden), Ata Elahi (Southern Connecticut State University), Soundararajan Ezekiel (Indiana University of Pennsylvania), Ernest Ferguson (Northwest Missouri State University), Michael Fry (Lebanon Valley College, Pennsylvania), R. Gaede (University of Arkansas at Little Rock), Jean-Luc Gaudiot (University of California, Irvine), Thomas Gendreau (University of Wisconsin, La Crosse), George Georgiou (California State University, San Bernardino), Paul Gillard (Memorial University of Newfoundland, Canada), Joe Grimes (California Polytechnic State University, SLO), Max Hailperin (Gustavus Adolphus College), Jayantha Herath (St. Cloud State University, Minnesota), Mark Hill (University of Wisconsin, Madison), Michael Hsaio (Virginia Tech), Richard Hughey (University of California, Santa Cruz), Tony Jebara (Columbia University), Elizabeth Johnson (Xavier University), Peter Kogge (University of Notre Dame), Morris Lancaster (BAH), Doug Lawrence (University of Montana), David Lilja (University of Minnesota), Nam Ling (Santa Clara University, California), Paul Lum (Agilent Technologies), Stephen Mann (University of Waterloo, Canada), Diana Marculescu (Carnegie Mellon University), Margaret McMahon (U.S. Naval Academy Computer Science), Uwe Meyer-Baese (Florida State University), Chris Milner (University of Virginia), Tom Pittman (Southwest Baptist University), Jalel Rejeb (San Jose State University, California), Bill Siever (University of Missouri, Rolla), Kevin Skadron (University of Virginia), Pam Smallwood (Regis University, Colorado), K. Stuart Smith (Rocky Mountain College), William J. Taffe (Plymouth State University), Michael E. Thomodakis (Texas A&M University), Ruppa K. Thulasiram (University of Manitoba, Canada), Ye Tung (University of South Alabama), Steve VanderLeest (Calvin College), Neal R. Wagner (University of Texas at San Antonio), και Kent Wilken (University of California, Davis). Είμαστε επίσης ευγνώμονες σε αυτούς που διάβασαν προσεκτικά τα κείμενά μας κάποιοι διάβαζαν διαδοχικά κείμενα ώστε να εξαλειφθεί η πιθανότητα να παρεισφρήσουν καινούργια λάθη κατά τη διαδικασία της επιμέλειας. Περιλαμ-

17 Πρόλογος 17 βάνονται οι Krste Asanovic (Massachusetts Institute of Technology), Jean-Loup Baer (University of Washington), David Brooks (Harvard University), Doug Clark (Princeton University), Dan Connors (University of Colorado at Boulder), Matt Farrens (University of California, Davis), Manoj Franklin (University of Maryland College Park), John Greiner (Rice University), David Harris (Harvey Mudd College), Paul Hilfinger (University of California, Berkeley), Norm Jouppi (Hewlett-Packard), David Kaeli (Northeastern University), David Oppenheimer (University of California, Berkeley), Timothy Pinkston (University of Southern California), Mark Smotherman (Clemson University), και David Wood (University of Wisconsin, Madison). Για να μας βοηθήσουν να πετύχουμε το στόχο της δημιουργίας 70% περισσότερων ασκήσεων και λύσεων σε αυτή την έκδοση, προσλάβαμε πολλούς μεταπτυχιακούς φοιτητές που μας προτάθηκαν από τους καθηγητές τους. Τους είμαστε ευγνώμονες για τη δημιουργικότητα και την επιμονή τους: Michael Black (University of Maryland), Lei Chen (University of Rochester), Nirav Dave (Massachusetts Institute of Technology), Wael El Essawy (University of Rochester), Nikil Mehta (Brown University), Nicholas Nelson (University of Rochester), Aaron Smith (University of Texas, Austin), και Charlie Wang (Duke University). Θέλουμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα τον Mark Smotherman για την προσεκτική τελευταία ανάγνωση με σκοπό την εύρεση τεχνικών και συγγραφικών λαθών, που βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα αυτής της έκδοσης. Επιθυμούμε να ευχαριστήσουμε την ευρύτερη οικογένεια της Morgan Kaufmann που συμφώνησε να δημοσιεύσει αυτό το βιβλίο, και πάλι κάτω από την ικανή ηγεσία της Denise Penrose. Ο Simon Crump διηύθυνε τη διαδικασία παραγωγής του βιβλίου, και ο Summer Block συντόνισε τη διαδικασία αποστολής των ερωτηματολογίων στους χρήστες και των αποκρίσεών τους. Ευχαριστούμε επίσης τους πολλούς εξωτερικούς συνεργάτες που συνεισέφεραν σε αυτή την έκδοση, και ιδιαίτερα τη Nancy Logan και την Dartmouth Publishing, Inc., που έκαναν τη στοιχειοθεσία. Οι συνεισφορές των σχεδόν 100 ανθρώπων που αναφέραμε εδώ έχουν κάνει αυτή την τρίτη έκδοση το καλύτερό μας βιβλίο μέχρι τώρα. Απολαύστε το! David A. Patterson John L. Hennessy

18 Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης Το βιβλίο Οργάνωση και σχεδίαση υπολογιστών: η διασύνδεση υλικού και λογισμικού των D. A. Patterson και J. L. Hennessy αποτελεί από τη πρώτη του έκδοση το 1993 το κλασικό διδακτικό κείμενο στην οργάνωση, σχεδίαση και αρχιτεκτονική των ηλεκτρονικών υπολογιστών (δεύτερη έκδοση το 1998 και τρίτη έκδοση της οποίας την ελληνική μετάφραση κρατάτε στα χέρια σας το 2005). Στη δομή και το περιεχόμενο του βιβλίου αυτού βασίζεται η διδασκαλία σχετικών μαθημάτων σε Πανεπιστημιακά Τμήματα Πληροφορικής, Επιστήμης των Υπολογιστών, Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, και Ηλεκτρολόγων ή Ηλεκτρονικών Μηχανικών. Η εκδοτική επιτυχία του βιβλίου οφείλεται στη χρησιμότητά του τόσο στους επιστήμονες της πληροφορικής και των ηλεκτρονικών υπολογιστών που σκοπεύουν να εμβαθύνουν σε θέματα σχεδίασης υλικού όσο και σε αυτούς που ενδιαφέρονται για θέματα ανάπτυξης λογισμικού. Η βαθιά γνώση της αλληλεξάρτησης των δύο αυτών συστατικών του ηλεκτρονικού υπολογιστή αποτελεί το κλειδί για τη σχεδίαση αποδοτικών συστημάτων υλικού και λογισμικού. Η εξαιρετική προσπάθεια των συγγραφέων να ενημερώνουν κάθε νέα έκδοση του βιβλίου με τις τρέχουσες εξελίξεις στις σημαντικότερες πλευρές του υλικού και του λογισμικού, διατηρώντας και βελτιώνοντας όμως τη σαφήνειά του, τη συνοχή, και την επιστημονική του ακρίβεια, έχουν καθιερώσει το βιβλίο αυτό ως ένα από τα πλέον επιτυχημένα βιβλία ηλεκτρονικών υπολογιστών μέχρι σήμερα. Η μετάφραση και επιστημονική επιμέλεια στην ελληνική γλώσσα της πρόσφατης τρίτης αμερικανικής έκδοσης αποτέλεσε μεγάλη τιμή αλλά και πρόκληση, καθώς η ελληνική έκδοση καλείται να συγχρονίσει τη διδασκαλία της οργάνωσης και της αρχιτεκτονικής των υπολογιστών στα ελληνικά Πανεπιστήμια με την αντίστοιχη διδασκαλία διεθνώς. Έχουμε τη βεβαιότητα ότι ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί πλήρως, λόγω της υψηλής επιστημονικής εγκυρότητας και της βαθιάς διδακτικής αξίας του βιβλίου. Το έργο της μετάφρασης και της επιστημονικής επιμέλειας στην ελληνική γλώσσα βασίστηκε στη διδασκαλία μαθημάτων οργάνωσης και αρχιτεκτονικής υπολογιστών στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, που διεξήχθη τα τελευταία πέντε χρόνια με βάση τις δύο πρώτες εκδόσεις του βιβλίου, και σε αντίστοιχες σημειώσεις διδασκαλίας. Η δίτομη ελληνική έκδοση και το συνοδευτικό CD Στην παρούσα πρώτη ελληνική έκδοση του σημαντικού αυτού επιστημονικού βιβλίου, κρίναμε απαραίτητο να συμπεριλάβουμε σε έντυπη μορφή και όλα τα τμήματά του που οι συγγραφείς μετέφεραν στο συνοδευτικό CD για λόγους μείωσης μεγέθους του αμερικανικού πρωτοτύπου. Για να είμαστε συμβατοί με

19 Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης 19 το συγκεκριμένο στόχο των συγγραφέων, τα στοιχεία αυτά βρίσκονται συγκεντρωμένα στο δεύτερο ανεξάρτητο τόμο της ελληνικής έκδοσης. Έτσι, ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει τα οκτώ κεφάλαια του αμερικανικού πρωτοτύπου, ενώ ο δεύτερος τόμος περιλαμβάνει το ένατο κεφάλαιο, όλα τα παραρτήματα, τις συμπληρωματικές ενότητες των κεφαλαίων του πρώτου τόμου, τις ενότητες «Για περισσότερη εξάσκηση», και τις ενότητες «Σε μεγαλύτερο βάθος», στοιχεία που στο πρωτότυπο βρίσκονται μόνο στο CD. Τμήματα κειμένου που επισημαίνονται με χρώμα στο σώμα του πρώτου τόμου, και πολλές φορές συνοδεύονται από το χαρακτηριστικό εικονίδιο, αποτελούν παραπομπές σε ενότητες του δεύτερου τόμου της ελληνικής έκδοσης. Στο συνοδευτικό CD της ελληνικής έκδοσης έχουμε διατηρήσει αυτούσια (στην αγγλική γλώσσα) τα αντίστοιχα τμήματα της πρωτότυπης έκδοσης, μαζί με όλο το υπόλοιπο υλικό υποστήριξης: εργαλεία λογισμικού, εκπαιδευτικά εγχειρίδια, εγχειρίδια χρήσης του λογισμικού, και πληροφορίες από το Διαδίκτυο. Ευχαριστίες Η συνεργασία με την ομάδα των εκδόσεων «Κλειδάριθμος» ήταν από την αρχή του έργου αυτού εξαιρετική και, για το λόγο αυτόν, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον εκδότη Γιάννη Φαλδαμή καθώς και τους Κώστα Καρανικολό, Δημήτρη Κωστάκη, Σόνια Τρακάδη, και Νίκο Πολάλη για τον ενθουσιασμό τους, τον επαγγελματισμό τους αλλά και την αφοσίωση που έδειξαν στην αρτιότητα της τελικής μορφής του δίτομου αυτού έργου. Ευχαριστίες επίσης στους Μιχάλη Ψαράκη, Γιώργο Ξενούλη, και Μίλτο Χατζημιχαήλ του Τμήματος Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, για την συμβολή τους στη τελική ανάγνωση του ολοκληρωμένου έργου, τις παρατηρήσεις, και τις διορθώσεις τους. Δημήτρης Γκιζόπουλος Πανεπιστήμιο Πειραιώς Κώστας Μασσέλος Imperial College Μετά από συνεχή χρόνια διδασκαλίας της οργάνωσης και αρχιτεκτονικής των υπολογιστών στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς που βασίστηκε στις προηγούμενες αμερικανικές εκδόσεις του βιβλίου αυτού, η ελληνική μετάφραση εκπληρώνει μια υπόσχεση στους φοιτητές μου ελπίζω να το κάνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Δημήτρης Γκιζόπουλος

20 Ο επεξεργαστής: διαδρομή δεδομένων και μονάδα ελέγχου Σε ένα σημαντικό θέμα, καμία λεπτομέρεια δεν είναι μικρή. Γαλλική παροιμία

Οργάνωση επεξεργαστή (1 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική

Οργάνωση επεξεργαστή (1 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Οργάνωση επεξεργαστή (1 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Κώδικας μηχανής (E) Ο επεξεργαστής μπορεί να εκτελέσει το αρχιτεκτονικό σύνολο εντολών (instruction set architecture) Οι

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Σχεδιασμός και λειτουργία μιας απλής ΚΜΕ) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

i Όλες οι σύγχρονες ΚΜΕ είναι πολυπλοκότερες!

i Όλες οι σύγχρονες ΚΜΕ είναι πολυπλοκότερες! Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Κεντρική Επεξεργασίας (Σχεδιασμός και λειτουργία μιας απλής ΚΜΕ) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Η υπολογιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 6ο μάθημα: Αρχιτεκτονική πυρήνα: υλοποίηση με διοχέτευση Αρης Ευθυμίου Απόδοση απλής υλοποίησης Υλοποίηση ενός κύκλου είναι πολύ αργή κάθε κύκλος είναι τόσο μεγάλος όσο χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμβόλαιο Μαθήματος

Εισαγωγή Συμβόλαιο Μαθήματος ΗΜΥ 212 Οργάνωση Υπολογιστών και Μικροεπεξεγραστές Εαρινό Εξάμηνο 2007 Συμβόλαιο Μαθήματος 1 Γενικές Πληροφορίες Διαλέξεις: Διδάσκων: Βοηθός Μαθήματος: Δευτέρα και Πέμπτη, 16:30 18:00 μ.μ. Πανεπιστημιούπολη,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Αρχιτεκτονική Ηλεκτρονικού Τμήματος (hardware) των Υπολογιστικών Συστημάτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 3 Αρχιτεκτονική Ηλεκτρονικού Τμήματος (hardware) των Υπολογιστικών Συστημάτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Κεφάλαιο 3 Αρχιτεκτονική Ηλεκτρονικού Τμήματος (hardware) των Υπολογιστικών Συστημάτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Τι εννοούμε με τον όρο υπολογιστικό σύστημα και τι με τον όρο μικροϋπολογιστικό σύστημα; Υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στην Δομή, Οργάνωση, Λειτουργία και Αξιολόγηση Υπολογιστών 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 1.3.1 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ HARDWARE ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ HARDWARE ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ HARDWARE ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Γενικό διάγραμμα υπολογιστικού συστήματος Γενικό διάγραμμα υπολογιστικού συστήματος - Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας ονομάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 11-12 : Δομή και Λειτουργία της CPU Ευάγγελος Καρβούνης Παρασκευή, 22/01/2016 2 Οργάνωση της CPU Η CPU πρέπει:

Διαβάστε περισσότερα

Φόρμα Σχεδιασμού Διάλεξης (ημ/α:15/10/07, έκδοση:0.1 ) 1. Κωδικός Μαθήματος : 2. Α/Α Διάλεξης : 1 1. Τίτλος : 1. Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ

Φόρμα Σχεδιασμού Διάλεξης (ημ/α:15/10/07, έκδοση:0.1 ) 1. Κωδικός Μαθήματος : 2. Α/Α Διάλεξης : 1 1. Τίτλος : 1. Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ 2. Α/Α Διάλεξης : 1 1. Τίτλος : 1. Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ 2. Μαθησιακοί Στόχοι : Οι θεμελιώδεις αρχές λειτουργίας των υπολογιστών. Τύποι υπολογιστικών συστημάτων και στόχοι της αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών

Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μάθηµα: Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών Βασικά Συστατικά ενός Υπολογιστικού Συστήµατος ( οµή Οργάνωση) ιδάσκων:αναπλ.καθ. Κ. Λαµπρινουδάκης clam@unipi.gr Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Οργάνωση Η/Υ Ενότητα 1η: Εισαγωγή στην Οργάνωση Η/Υ Άσκηση 1: Αναλύστε τη διαδοχική εκτέλεση των παρακάτω εντολών MIPS με βάση τις

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Βασικές Πηγές: Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εισαγωγή Αρχιτεκτονική Υπολογιστών: μια Δομημένη Προσέγγιση, Α. Tanenbaum, Vrije Universiteit, Amsterdam. Computer Architecture and Engineering, K. Asanovic, CS1/2-52,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ Η/Υ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ Η/Υ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ Η/Υ Γιώργος Δημητρίου Μάθημα 5 ο ΠΜΣ Εφαρμοσμένη Πληροφορική ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΜΕ Μία ή περισσότερες μονάδες αριθμητικών και λογικών πράξεων Μονάδα ολίσθησης Φάκελος καταχωρητών γενικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Η/Υ. Γιώργος Δημητρίου. Μάθημα 1 ο

Εισαγωγή στους Η/Υ. Γιώργος Δημητρίου. Μάθημα 1 ο Γιώργος Δημητρίου Μάθημα 1 ο Δομή ενός Προσωπικού Υπολογιστή Eπεξεργαστής ΚΜΕ Κρυφή Μνήμη ΜΔΜ Μονάδα Διασύνδεσης Αρτηρίας Κύρια Μνήμη Βοηθητική Μνήμη Οθόνη Πληκτρολόγιο Προσαρμογέας Δικτύου Ελεγκτής Ελεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Απόδοση ΚΜΕ. (Μέτρηση και τεχνικές βελτίωσης απόδοσης)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Απόδοση ΚΜΕ. (Μέτρηση και τεχνικές βελτίωσης απόδοσης) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Απόδοση ΚΜΕ (Μέτρηση και τεχνικές βελτίωσης απόδοσης) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Τμήμα Πληροφορικής. Οργάνωση Η/Υ. Γιώργος Δημητρίου. Μάθημα 3 ο ΜΕΔ απλού κύκλου

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Τμήμα Πληροφορικής. Οργάνωση Η/Υ. Γιώργος Δημητρίου. Μάθημα 3 ο ΜΕΔ απλού κύκλου Γιώργος Δημητρίου Μάθημα 3 ο ΜΕΔ απλού κύκλου Συνολική Δομή ΚΜΕ Μία ή περισσότερες μονάδες αριθμητικών και λογικών πράξεων Μονάδα ολίσθησης Φάκελος καταχωρητών γενικού σκοπού Κρυφή μνήμη (ενοποιημένη ή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 232. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 1. Εισαγωγή στο μάθημα. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων

ΗΥ 232. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 1. Εισαγωγή στο μάθημα. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων ΗΥ 232 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στο μάθημα Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Διδάσκων: Οργανωτικά Θέματα Νίκος Μπέλλας, Κτήριο Γκλαβάνη, Γραφείο Β3.7, 2 ος όροφος Προσωπική ιστοσελίδα:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών

Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Σύγχρονες Αρχιτεκτονικές Υπολογιστών ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 Αρχιτεκτονική Συνόλου Εντολών (Instruction Set Architecture-ISA) 1 Ένας υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ι Γ. Τσιατούχας 2 ο Κεφάλαιο ιάρθρωση 1. Οργάνωση της 2. εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα Γ. Τα Βασικά της Λογικής Σχεδίασης. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση

Παράρτηµα Γ. Τα Βασικά της Λογικής Σχεδίασης. Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Η ιασύνδεση Υλικού και Λογισµικού, 4 η έκδοση Παράρτηµα Γ Τα Βασικά της Λογικής Σχεδίασης ιαφάνειες διδασκαλίας του πρωτότυπου βιβλίου µεταφρασµένες στα ελληνικά και εµπλουτισµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 201 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους;

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους; Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (ΙΙ) (Δομή Εντολών και Παραδείγματα) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... XI. Κεφάλαιο 1. Συστήματα Βασισμένα σε FPGA Κεφάλαιο 2. Τεχνολογία VLSI Εισαγωγή Βασικές Αρχές...

Περιεχόμενα. Πρόλογος... XI. Κεφάλαιο 1. Συστήματα Βασισμένα σε FPGA Κεφάλαιο 2. Τεχνολογία VLSI Εισαγωγή Βασικές Αρχές... Περιεχόμενα Πρόλογος... XI Κεφάλαιο 1. Συστήματα Βασισμένα σε FPGA... 1 1.1 Εισαγωγή... 1 1.2 Βασικές Αρχές... 1 1.2.1 Boolean Άλγεβρα... 1 1.2.2 Σχηματικά και Λογικά Σύμβολα... 6 1.3 Ψηφιακή Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 3 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Μονάδα ελέγχου Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Δομή Αριθμητικής Λογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (ΙΙ)

Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (ΙΙ) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (ΙΙ) (Δομή Εντολών και Παραδείγματα) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

i Throughput: Ο ρυθμός ολοκλήρωσης έργου σε συγκεκριμένο χρόνο

i Throughput: Ο ρυθμός ολοκλήρωσης έργου σε συγκεκριμένο χρόνο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 6-7 Απόδοση ΚΜΕ (Μέτρηση και τεχνικές βελτίωσης απόδοσης) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control)

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) 4 κατηγορίες εντολών: Σχεδίαση datapath Αριθμητικές-λογικές εντολές (add, sub, slt κλπ) R Type Εντολές αναφοράς στη μνήμη (lw,

Διαβάστε περισσότερα

Παραλληλισμός σε επίπεδο εντολών

Παραλληλισμός σε επίπεδο εντολών Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Παραλληλισμός σε επίπεδο εντολών (Pipelining και άλλες τεχνικές αύξησης απόδοσης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control)

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) 4 κατηγορίες εντολών: Σχεδίαση datapath Αριθμητικές-λογικές εντολές (add, sub, slt κλπ) R Type Εντολές αναφοράς στη μνήμη (lw,

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργαστής Υλοποίηση ενός κύκλου μηχανής

Επεξεργαστής Υλοποίηση ενός κύκλου μηχανής ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Διάλεξη 9 Επεξεργαστής Υλοποίηση ενός κύκλου μηχανής Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων 1 Ti είναι Αρχιτεκτονική και τι Μικροαρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας. Επανάληψη: Απόδοση ΚΜΕ. ΚΜΕ ενός κύκλου (single-cycle) Παραλληλισμός σε επίπεδο εντολών. Υπολογιστικό σύστημα

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας. Επανάληψη: Απόδοση ΚΜΕ. ΚΜΕ ενός κύκλου (single-cycle) Παραλληλισμός σε επίπεδο εντολών. Υπολογιστικό σύστημα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Παραλληλισμός σε επίπεδο εντολών (Pipelining και άλλες τεχνικές αύξησης απόδοσης) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 3.2: Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας

Μάθημα 3.2: Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Κεφάλαιο 3 ο Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Μάθημα 3.: Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να σχεδιάζεις την εσωτερική δομή της ΚΜΕ και να εξηγείς τη λειτουργία των επιμέρους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Ενότητα 3: Χειρισμός δεδομένων, 2ΔΩ Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Θεόδωρος Τσιλιγκιρίδης Μαθησιακοί Στόχοι Η Ενότητα 3 διαπραγματεύεται θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) Τμήματα ΚΜΕ (CPU) Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (Ι)

Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) Τμήματα ΚΜΕ (CPU) Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) (η κεντρική μονάδα επεξεργασίας) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική Ι. Μάθημα 6 ο Εκτέλεση πράξεων, Αρχιτεκτονική Η/Υ. Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας

Πληροφορική Ι. Μάθημα 6 ο Εκτέλεση πράξεων, Αρχιτεκτονική Η/Υ. Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Πληροφορική Ι Μάθημα 6 ο Εκτέλεση πράξεων, Αρχιτεκτονική Η/Υ Δρ. Γκόγκος Χρήστος Εκτέλεση προγραμμάτων Πρόγραμμα: Ένα σύνολο από εντολές.

Διαβάστε περισσότερα

*Ένας υπολογιστής είναι στην πραγματικότητα ένα σύστημα πολλών μερών που συνεργάζονται μεταξύ τους.

*Ένας υπολογιστής είναι στην πραγματικότητα ένα σύστημα πολλών μερών που συνεργάζονται μεταξύ τους. Ένας υπολογιστής είναι στην πραγματικότητα ένα σύστημα πολλών μερών που συνεργάζονται μεταξύ τους. *Τα φυσικά μέρη που μπορούμε να δούμε και να αγγίξουμε ονομάζονται συνολικά υλικό (hardware). * * υπερυπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Εργαστήριο 10: Επίδοση Επεξεργαστών, CPI. Μανόλης Γ.Η. Κατεβαίνης

Οργάνωση Υπολογιστών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Εργαστήριο 10: Επίδοση Επεξεργαστών, CPI. Μανόλης Γ.Η. Κατεβαίνης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οργάνωση Υπολογιστών Εργαστήριο 10: Επίδοση Επεξεργαστών, CPI Μανόλης Γ.Η. Κατεβαίνης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή Εισαγωγή Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ Σκοπός του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουµε την εσωτερική δοµή και αρχιτεκτονική της κεντρικής µονάδας επεξεργασίας, να κατανοήσουµε τον τρόπο µε τον οποίο λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι)

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) (η κεντρική μονάδα επεξεργασίας) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Τμήματα Υπολογιστή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ:ΠΟΖΟΥΚΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κάθε ηλεκτρονικός υπολογιστής αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση επεξεργαστή (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική

Οργάνωση επεξεργαστή (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Οργάνωση επεξεργαστή (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ταχύτητα εκτέλεσης Χρόνος εκτέλεσης = (αριθμός εντολών που εκτελούνται) Τί έχει σημασία: Χ (χρόνος εκτέλεσης εντολής) Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΕΣ ΕΝΤΟΛΩΝ: ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

ΟΜΑΔΕΣ ΕΝΤΟΛΩΝ: ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΕΝΤΟΛΩΝ: ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 1. Εισαγωγή Η λειτουργία της CPU καθορίζεται από τις εντολές που εκτελεί, και που ονομάζονται εντολές μηχανής (machine instructions) ή εντολές υπολογιστή (computer

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 3 Εντολές του MIPS (2)

ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 3 Εντολές του MIPS (2) ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Διάλεξη 3 Εντολές του MIPS (2) Νίκος Μπέλλας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Y Παράδειγμα (συνέχεια από προηγ. διάλεξη) $s3 = &A[0] = 0x0001080 &A[8]

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 11 : Δομή και Λειτουργία της CPU 1/2 Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.3 Ο Επεξεργαστής - Εισαγωγή - Συχνότητα λειτουργίας - Εύρος διαδρόμου δεδομένων - Εύρος διαδρόμου διευθύνσεων - Εύρος καταχωρητών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος B) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροαρχιτεκτονική του LC3

Μικροαρχιτεκτονική του LC3 ΆδειαΧρήσης Τοπαρόνεκπαιδευτικόυλικόυπόκειταισε άδειεςχρήσηςcrea vecommons. Γιαεκπαιδευτικόυλικό,όπωςεικόνες,που υπόκειταισεάδειαχρήσηςάλλουτύπου, αυτήπρέπεινααναφέρεταιρητώς. Μικροαρχιτεκτονική του LC3

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Καρβούνης Ευάγγελος Εισαγωγή Τεράστια ποικιλία προϊόντων ως προς

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control)

O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) O επεξεργαστής: Η δίοδος δεδομένων (datapath) και η μονάδα ελέγχου (control) 4 κατηγορίες εντολών: Σχεδίαση datapath Αριθμητικές-λογικές εντολές (add, sub, slt κλπ) R Type Εντολές αναφοράς στη μνήμη (lw,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Κύριας Μνήμης

Τεχνολογίες Κύριας Μνήμης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Κύρια Μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Οργάνωση επεξεργαστή Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Αριστείδης Ευθυμίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές. Σημειώσεις Μαθήματος Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας,

Μικροεπεξεργαστές. Σημειώσεις Μαθήματος Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας, Μικροεπεξεργαστές Σημειώσεις Μαθήματος 2013-14 Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας, Η γλώσσα assembly είναι μια γλώσσα προγραμματισμού χαμηλού επιπέδου για συγκεκριμένους υπολογιστές ή άλλη προγραμματιζόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Single Cycle Datapath. Αρχιτεκτονική Υπολογιστών. 5ο εξάμηνο ΣΗΜΜΥ ακ. έτος: Νεκ. Κοζύρης

Single Cycle Datapath. Αρχιτεκτονική Υπολογιστών. 5ο εξάμηνο ΣΗΜΜΥ ακ. έτος: Νεκ. Κοζύρης Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 5ο εξάμηνο ΣΗΜΜΥ ακ. έτος: 2014-2015 Νεκ. Κοζύρης nkoziris@cslab.ece.ntua.gr Single Cycle Datapath http://www.cslab.ece.ntua.gr/courses/comparch/ Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραλληλισµός Εντολών (Pipelining)

Παραλληλισµός Εντολών (Pipelining) ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων Παραλληλισµός Εντολών (Pipelining) Τµήµα Επιστήµη και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Βιβλιογραφία Ενότητας Kuo [2005]: Chapter 3: Section 3.4,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 134. Εισαγωγή στην Οργάνωση και στον Σχεδιασμό Υπολογιστών Ι. Διάλεξη 1. Εισαγωγή. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων

ΗΥ 134. Εισαγωγή στην Οργάνωση και στον Σχεδιασμό Υπολογιστών Ι. Διάλεξη 1. Εισαγωγή. Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων ΗΥ 134 Εισαγωγή στην Οργάνωση και στον Σχεδιασμό Υπολογιστών Ι Διάλεξη 1 Εισαγωγή Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Οργανωτικά Θέματα Διδάσκων: Νίκος Μπέλλας, Κτήριο Γκλαβάνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Ψηφιακής Λογικής (The Digital Logic Level)

Επίπεδο Ψηφιακής Λογικής (The Digital Logic Level) Επίπεδο Ψηφιακής Λογικής (The Digital Logic Level) Ερωτήσεις Επανάληψης 1. Ένας καθηγητής λογικής μπαίνει σε ένα εστιατόριο και λέει : Θέλω ένα σάντουιτς ή ένα σουβλάκι και τηγανητές πατάτες. Δυστυχώς,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 3 : Μια άποψη του κορυφαίου επιπέδου λειτουργίας και διασύνδεσης του υπολογιστή Καρβούνης Ευάγγελος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Αριθμός bit δίαυλου δεδομένων (Data Bus) Αριθμός bit δίαυλου διευθύνσεων (Address Bus) Μέγιστη συχνότητα λειτουργίας (Clock Frequency) Τύποι εντολών Αριθμητική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Άσκηση 6: Ασκήσεις Εξαμήνου Μέρος Β Νοέμβριος 2016 Στην άσκηση αυτή θα μελετήσουμε την εκτέλεση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών

Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (Instruction Set Architectures - ISA) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Κεφάλαιο 4 Σύνδεση Μικροεπεξεργαστών και Μικροελεγκτών ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Παρακάτω δίνονται μερικοί από τους ακροδέκτες που συναντάμε στην πλειοψηφία των μικροεπεξεργαστών. Φτιάξτε έναν πίνακα που να

Διαβάστε περισσότερα

Εντολές γλώσσας μηχανής

Εντολές γλώσσας μηχανής Εντολές γλώσσας μηχανής Στον υπολογιστή MIPS η εντολή πρόσθεσε τα περιεχόμενα των καταχωρητών 17 και 20 και τοποθέτησε το αποτέλεσμα στον καταχωρητή 9 έχει την μορφή: 00000010001101000100100000100000 Πεδία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 12 Καθυστερήσεις (Stalls) Εκκενώσεις Εντολών (Flushing)

Διάλεξη 12 Καθυστερήσεις (Stalls) Εκκενώσεις Εντολών (Flushing) ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Διάλεξη 2 Καθυστερήσεις (Stalls) Εκκενώσεις Εντολών (Flushing) Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Καθυστερήσεις και Εκκενώσεις Εντολών

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμη και Προγραμματίσιμη Λογική

Μνήμη και Προγραμματίσιμη Λογική Μνήμη και Προγραμματίσιμη Λογική Η μονάδα μνήμης είναι ένα στοιχείο κυκλώματος στο οποίο μεταφέρονται ψηφιακές πληροφορίες προς αποθήκευση και από το οποίο μπορούμε να εξάγουμε αποθηκευμένες πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τεχνολογία Ι Θεωρητικής Κατεύθυνσης Τεχνικών Σχολών Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.6: Συσκευές αποθήκευσης

Κεφάλαιο 1.6: Συσκευές αποθήκευσης Κεφάλαιο 1.6: Συσκευές αποθήκευσης 1.6.1 Συσκευές αποθήκευσης Μνήμη τυχαίας προσπέλασης - RAM Η μνήμη RAM (Random Access Memory Μνήμη Τυχαίας Προσπέλασης), κρατεί όλη την πληροφορία (δεδομένα και εντολές)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 Στόχοι του Μαθήματος! Ανάπτυξη αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Εντολές του MIPS (2)

Εντολές του MIPS (2) ΗΥ 134 Εισαγωγή στην Οργάνωση και στον Σχεδιασμό Υπολογιστών Ι Διάλεξη 3 Εντολές του MIPS (2) Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων 1 Παράδειγμα (συνέχεια από προηγ. διάλεξη) $s3

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Κρυφές Μνήμες. (οργάνωση, λειτουργία και απόδοση)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Κρυφές Μνήμες. (οργάνωση, λειτουργία και απόδοση) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Κρυφές Μνήμες (οργάνωση, λειτουργία και απόδοση) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Ιεραρχία συχνά και το

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Εξειδικεύσεις σε Αρχιτεκτονική και Δίκτυα Υπολογιστών

Βασικές Εξειδικεύσεις σε Αρχιτεκτονική και Δίκτυα Υπολογιστών Βασικές Εξειδικεύσεις σε Αρχιτεκτονική και Δίκτυα Υπολογιστών Τόμος A Λάμπρος Μπισδούνης Καθηγητής ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Ψηφιακά Συστήματα Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από την αρχιτεκτονική των μικροϋπολογιστών

Στοιχεία από την αρχιτεκτονική των μικροϋπολογιστών Στοιχεία από την αρχιτεκτονική των μικροϋπολογιστών Η επεξεργασία των δεδομένων ακολουθεί μια στερεότυπη διαδρομή: τα δεδομένα εισάγονται στο υπολογιστικό σύστημα, υφίστανται μια ορισμένη επεξεργασία και

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη & Σχεδίαση Λογισμικού (ΗΥ420)

Ανάπτυξη & Σχεδίαση Λογισμικού (ΗΥ420) Ανάπτυξη & Σχεδίαση Λογισμικού (ΗΥ420) Διάλεξη 8: Σχεδίαση Συστήματος Σχεδίαση Συστήματος 2 Διεργασία μετατροπής του προβλήματος σε λύση. Από το Τί στο Πώς. Σχέδιο: Λεπτομερής περιγραφή της λύσης. Λύση:

Διαβάστε περισσότερα

2 η Ενδιάμεση Εξέταση Λύσεις/Απαντήσεις

2 η Ενδιάμεση Εξέταση Λύσεις/Απαντήσεις ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) HMMY 212 Οργάνωση Η/Υ και Μικροεπεξεργαστές Εαρινό Εξάμηνο, 2007 2 η Ενδιάμεση Εξέταση Λύσεις/Απαντήσεις Άσκηση 1: Διασωλήνωση

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών

Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και ικτύων

Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργασία Εξαµήνου: Προσοµοίωση ARM σε επίπεδο VHDL/Verilog 1. Μελέτη συνόλου εντολών και αρχιτεκτονικής ARM

Διαβάστε περισσότερα

2η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακ. έτος , 5ο Εξάμηνο Σχολή ΗΜ&ΜΥ

2η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακ. έτος , 5ο Εξάμηνο Σχολή ΗΜ&ΜΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Τ ΗΡ ΙΟ Υ ΠΟΛΟΓΙΣ Τ Ι Κ Ω Ν Σ Υ Σ Τ ΗΜΑΤΩΝ w w w. c s l ab.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ Ιστορική αναδρομή Υπολογιστικές μηχανές

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ Ιστορική αναδρομή Υπολογιστικές μηχανές ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1... 11 ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ... 11 ΣΗΜΕΡΑ... 11 1.1 Ιστορική αναδρομή... 13 1.1.1 Υπολογιστικές μηχανές στην αρχαιότητα... 13 1.1.2 17ο έως τον 19ο... 14 1.1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Φροντιστήριο: MIPS assembly Αρης Ευθυμίου Το σημερινό μάθημα! Σύνταξη εντολών! Θέματα σχετικά με τη προσπέλαση, οργάνωση μνήμης διευθύνση για κάθε byte διευθύνσεις λέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Εργαστήριο 9: Εισαγωγή στην Ομοχειρία (Pipelining - Διοχέτευση) Μανόλης Γ.Η.

Οργάνωση Υπολογιστών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Εργαστήριο 9: Εισαγωγή στην Ομοχειρία (Pipelining - Διοχέτευση) Μανόλης Γ.Η. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οργάνωση Υπολογιστών Εργαστήριο 9: Εισαγωγή στην Ομοχειρία (Pipelining - Διοχέτευση) Μανόλης Γ.Η. Κατεβαίνης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ - CPU Μπακρατσάς Γιώργος geback007@yahoo.gr Δεκέμβριος, 2014 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ... 4 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα