Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας"

Transcript

1 Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας 325 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣH Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας Χ. Ανδρεάδης 1, Γ. Ανθιμίδης 1, Κ. Λουκίδης 1, Σ. Οικονόμου 2, Α. Κιζιρίδου 3, Ρ. Βαλερή 4, Δ. Μουρατίδου 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κακόηθες μεσοθηλίωμα του περιτοναίου είναι σπανιότατη νόσος, με κακή εξέλιξη. Η άτυπη κλινική συμπτωματολογία και τα μη ειδικά απεικονιστικά ευρήματα καθιστούν πολλάκις την κλινική διάγνωσή του δύσκολη. Η κυτταρολογική του ασκιτικού υγρού βοηθάει διαγνωστικά στο 1/3 περίπου των περιπτώσεων. Η ερευνητική λαπαροτομία και η ιστολογική εξέταση θεωρούνται οι σημαντικότερες διαγνωστικές παρεμβάσεις. Ογκομειωτική επέμβαση και χημειοθεραπεία συμβάλλουν στην βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών, όμως, η ολική επιβίωση των ασθενών παραμένει φτωχή. Το Pemetrexed σε συνδυασμό με σισπλατίνη έχει αποδειχθεί σε μελέτες φάσης ΙΙΙ ότι είναι ο δραστικότερος συνδυασμός.μέθοδοι ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας φαίνεται ότι βελτιώνουν θεαματικά την ποιότητα ζωής και την ολική επιβίωση. Η εισαγωγή σύγχρονων παραγόντων κατά μοριακών στόχων δεν βοήθησε τη θεραπευτική αυτής της νόσου. Δοκιμή νέων θεραπευτικών μοντέλων είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών. Στη παρούσα μελέτη αναλύονται 3 περιπτώσεις ασθενών με κακόηθες μεσοθηλίωμα του περιτοναίου και γίνεται ευρεία ανασκόπηση στην τρέχουσα βιβλιογραφία. Βήμα Κλινικής Ογκολογίας 2006, 5 (4): Εισαγωγή Τα κακοήθη μεσοθηλιώματα είναι πολύ επιθετικά νεοπλασματικά νοσήματα με εμφάνιση κυρίως στον υπεζωκότα, στο περιτόναιο και στο περικάρδιο 1. Η συχνότητα εμφάνισής τους είναι 0,010,1% σε νεκροψιακό υλικό. Η ετήσια επίπτωσή τους στις ΗΠΑ είναι περίπου 2500 περιπτώσεις/έτος και η συχνότητα εμφάνισής τους φαίνεται ότι διαρκώς αυξάνει 2. 1 Γ Τμήμα Κλινικής Ογκολογίας, 2 Α Χειρουργική Κλινική, 3 Παθολογοανατομικό Εργαστήριο, 4 Κυτταρολογικό Εργαστήριο, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Υπεύθυνος αλληλογραφίας: Χαράλαμπος Ανδρεάδης, Γ Τμήμα Κλινικής Ογκολογίας, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, Αλεξάνδρου Συμεωνίδη 2, 54007, Θεσσαλονίκη, Τηλ: , Φαξ: , otenet.gr Αιτιοπαθολογικά, υπάρχει σαφής στατιστική συσχέτιση με την έκθεση σε ίνες ασβέστου στο 50% περίπου των ασθενών 3. Ανεξάρτητα από την θέση εμφάνισης, η πρόγνωση είναι συνήθως πτωχή. Το περιτοναϊκο κακόηθες μεσοθηλίωμα είναι πολύ σπάνια νόσος. Υπολογίζεται στο 2533% όλων των κακοήθων μεσοθηλιωμάτων 2. Η διάμεση ηλικία διάγνωσης είναι συνήθως τα 60 έτη και η σχέση εμφάνισης σε άνδρες προς γυναίκες είναι 3:1 4. Η νόσος μπορεί να είναι εντοπισμένη, πολυοζιδιακή (multinodular) ή διάχυτη. Ο συχνότερος ιστολογικός τύπος είναι ο επιθηλιοειδής (epithelioid) και μόνο στο 15% είναι σαρκωματοειδής (sarcomatoid) ή μικτός 5. Η συμπτωματολογία είναι μηειδική με προεξάρχοντα συμπτώματα τα κοιλιακά άλγη, επώδυνες μυϊκές συσπάσεις (cramps), δυσκοιλιότητα, απώλεια βάρους,

2 326 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 5, Τεύχος 4, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2006 κοιλιακή διάταση και ασκίτης 6. Η εγχείρηση και η χημειοθεραπεία έχουν σαφή ρόλο στη θεραπευτική προσέγγιση των ασθενών, όμως η συνεισφορά τους στη βελτίωση της επιβίωσης δεν μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα σημαντική. Πρόσφατα, σημαντικό βήμα στην θεραπευτική πρόοδο έχει γίνει με το νέο αντιφολικό φάρμακο pemetrexed 7. Με το δεδομένο ότι το περιτοναϊκό μεσοθηλίωμα είναι μια σπάνια, εξειδικευμένη και δύσκολη στην αντιμετώπιση και παρακολούθηση νόσος παραθέτουμε την περιγραφή τριών ασθενών. Στον Πίνακα 1 φαίνονται συνοπτικά τα κυριότερα χαρακτηριστικά των ασθενών και της πορείας της νόσου των. ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 1 η Άνδρας, ηλικίας 58 ετών, αγρότης, προσήλθε για διερεύνηση μεγάλης απώλειας βάρους που εμφάνισε το τελευταίο πριν την εισαγωγή του τρίμηνο. Ο ασθενής είχε έντονη ανορεξία, απώλεια βάρους (15 Kg μέσα σε 3 μήνες), καταβολή δυνάμεων, ναυτία, εμέτους, αίσθημα διάτασης κοιλίας και διάχυτο υφέσιμο κοιλιακό άλγος, το οποίο δεν είχε σχέση με τον χρόνο της τροφής. Στο ατομικό του αναμνηστικό ανέφερε γαστρορραγία προ 20ετίας για την οποία υποβλήθηκε σε βαγοτομή και πυλωροπλαστική. Δεν ήταν καπνιστής. Η κλινική εξέταση έδειξε την παρουσία ασκίτου, ο οποίος επιβεβαιώθηκε με υπερηχογραφικό έλεγχο. Η αξονική τομογραφία εκτός του ασκιτικού υγρού ανέδειξε πολλαπλούς όζους σε συρροή κατά μάζες με απώθηση και ασαφοποίηση του εντέρου και παρουσία παθολογικού μεγέθους λεμφαδένων στο μεσεντέριο. Το ασκιτικό υγρό ήταν εξιδρωματικό (λεύκωμα: 4,4 gr/dl). Στην κυτταρολογική εξέταση του ασκιτικού υγρού βρέθηκαν λίγα ύποπτα κύτταρα, πιθανά μεσοθηλιακής προέλευσης. Περαιτέρω έλεγχος του γαστρεντερικού σωλήνα και του ουροποιητικού συστήματος δεν ανέδειξε βλάβη. Ο ασθενής υποβλήθηκε σε ερευνητική λαπαροτομία, κατά την οποία διαπιστώθηκαν σημαντική ποσότητα ασκιτικού υγρού και γενικευμένη καρκινωμάτωση κοιλίας με παρουσία πολλαπλών ογκιδίων και όζων διαφόρων μεγεθών στο περιτόναιο, επίπλουν, μεσεντέριο και παχύ έντερο (Εικόνα 1). Δύο πολύ μεγάλες συμπεφυμένες νεοπλασματικές μάζες δεν επέτρεπαν τον έλεγχο του ήπατος και του σπληνός. Μετά από την λήψη ασκιτικού υγρού και τμημάτων του όγκου από το περιτόναιο για ταχεία βιοψία (η οποία απεδείχθη θετική για κακόηθες μεσοθηλίωμα χαμηλού βαθμού κακοήθειας), έγινε εκτομή μεγάλων μαζών από το περιτόναιο και το επίπλουν, χωρίς να γίνει τελικά εφικτή η πλήρης αφαίρεση των νεοπλασματικών μαζών. Η ιστολογική εξέταση συνηγορούσε για μεσοθηλίωμα Εικόνα 1. Μεγάλοι, πολλαπλοί νεοπλασματικοί όζοι και όγκοι εξ αιτίας εκτεταμένου περιτοναϊκού μεσοθηλιώματος του 1 ου ασθενούς χαμηλού βαθμού κακοηθείας. Τα νεοπλασματικά κύτταρα ήταν θετικά στις KerAE1/AE3, Calretinin, Vimentin, αρκετά θετικά στις ΕΜΑ, S100, λίγα θετικά στην SMA και αρνητικά στις CD15, CEA, PAS, PASδιαστάση, Desmin. Ο ασθενής μετά από 3 εβδομάδες ξεκίνησε θεραπεία με το φάρμακο Ρemetrexed (Alimta ), σε δόση 500 mg/m 2, σε IV έγχυση 10 λεπτών και σε μεσοδιαστήματα 21 ημερών, σε συγχορήγηση με φολικό οξύ και βιταμίνη Β12. Η αιματολογική τοξικότητα που εμφάνισε από το φάρμακο ήταν λευκοπενία Grade III, ουδετεροπενία Grade III και θρομβοπενία Grade II. Μετά από την ολοκλήρωση 2 κύκλων ο ασθενής παρουσίασε εμέτους, συλλογή πλευριτικού υγρού, υπολευκωματιναιμία, ζυμώδη οιδήματα κάτω άκρων και μεγάλη κλινική επιδείνωση (PS: 4 της κλίμακας ECOG). Η θεραπεία διεκόπη. Απεβίωσε 6 εβδομάδες μετά από τον 2 η έγχυση του Ρemetrexed και 16 εβδομάδες μετά από τη χειρουργική επέμβαση. ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 2 Η Άνδρας, ηλικίας 71, ετών, ιερέας, με μόνο ιστορικό σακχαρώδους διαβήτου τύπου ΙΙ, εισήχθη για διερεύνηση κοιλιακού άλγους και ψηλαφητής κοιλιακής μάζας. Από την αντικειμενική εξέταση διαπιστώθηκε επώδυνη ψηλαφητή μάζα και ασκίτης. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος ανέδειξε χωροκατακτιτική εξεργασία διαμέτρου 10 cm στην περιοχή του ανιόντος κόλου, πολλαπλές και ποικίλου μεγέθους συμπαγούς υφής εξεργασίες σε άμεση σχέση με το κοιλιακό τοίχωμα, παρουσία ασκιτικού υγρού περιηπατικά και δεξιά παρακολικά. Η αξονική τομογραφία άνωκάτω κοιλίας και οπισθοπεριτοναϊκού χώρου ανέδειξε μάζα πυκνότητας μαλακών μορίων η οποία διηθούσε το μείζον επίπλουν

3 Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας 327 Πίνακας 1. Κλινικοεργαστηριακά χαρακτηριστικά των 3 ασθενών της μελέτης Χαρακτηριστικό Περίπτωση 1 η 2 η 3 η Ηλικία Φύλο Άρρην Άρρην Άρρην Έκθεση σε άσβεστο Όχι Όχι Όχι Παρουσία ασκίτη Ναι Ναι Ναι Υπόνοια της νόσου βάσει κλινικών και Ναι Ναι Όχι απεικονιστικών εξετάσεων Κυτταρολογική ασκιτικού υγρού Ύποπτη Διαγνωστική Μηδιαγνωστική 1 Χειρουργική επέμβαση Διαγνωστική, Μηθεραπευτική Διαγνωστική, Μηθεραπευτική IPHC 2 Διαγνωστική, Μηθεραπευτική Ιστολογική Calretinin Vimentin EMA S100 SMA Κυτοκερατίνη 7 Κυτοκερατίνη 8 Κυτοκερατίνη 20 CD15 CEA PASδιαστάση Desmin Bcl2 Θετική Θετική Θετική Χημειοθεραπεία 1 ης γραμμής Alimta EpiCarbo CyEpiCDDP (2 κύκλοι) (10 κύκλοι) Αποτέλεσμα χημειοθεραπείας Επιδείνωση Βελτίωση Πλήρης ύφεση Salvage χημειοθεραπεία TaxolCarbo (2 κύκλοι) CDDPAlimta (8 ώσεις) Alimta (11 κύκλοι) Αποτέλεσμα salvage χημειοθεραπείας Επιδείνωση Σταθερή νόσος Διάστημα χωρίς πρόοδο της νόσου (μήνες) Ολική επιβίωση (μήνες) Από 6 δείγματα μόνο 1 αποδείχθηκε θετική 2. IPHC: ενδοπεριτοναϊκή υπερθερμική χημειοθεραπεία μήνες σε πλήρη ύφεση από το 1 ο σχήμα και 17 μήνες χωρίς πρόοδο της νόσου μετά από το 2 ο σχήμα Συντομογραφίες: Carbo: Carboplatin, CDDP: Cisplatin, Cy: Cyclophosphamide, Epi: Epirubicin κατά μήκος του προσθίου τοιχώματος του εγκαρσίου κόλου και της πρόσθιας κολικής καμπής και διηθούσε επίσης τις αναδιπλώσεις του περιτοναίου στην ίδια περιοχή. Επίσης, εντοπίστηκε δεύτερη μάζα μαλακών μορίων σε ολόκληρο το σιγμοειδές που κατευθυνόταν προς το ανιόν. Υπήρχε ενδοπεριτοναϊκή και περιηπατική ασκιτική συλλογή. Η αξονική τομογραφία του θώρακος και ο ενδοσκοπικός έλεγχος του πεπτικού σωλήνα ήταν φυσιολογικός. Ουροποιητικό σύστημα και έλεγχος οστών με scanning απέβησαν αρνητικά για παρουσία μεταστατικής νεοπλασματικής νόσου. Η βιοψία με βελόνη από το μείζον επίπλουν απέδειξε την παρουσία κακοήθων κυττάρων μεσοθηλιακής προέλευσης με θετικότητα στην Calretinin, Vimentin και την EMA, ήπια θετικότητα στο CD15 και αρνητικότητα στο CEA. Η κυτταρολογική εξέταση του ασκιτικού υγρού έδειξε επιχρίσματα θετικά για κακοήθεια συμβατά με μεσοθηλίωμα (Εικόνα 2). Ακολούθως, ο ασθενής υπεβλήθη σε λαπαροτομία. Μετά από μέση υπερυπομφάλια τομή βρέθηκε γενικευμένη καρκινωμάτωση της κοιλιάς, με εμφυτεύσεις δίκην πλακόστρωτου (μεγέθους από κεφαλής καρφίδος μέχρι στραγαλιού) στον δουγλάσιο, τα ημιδιαφράγματα, μεσεντέριο, ήπαρ (Εικόνα 3). Μετά από

4 328 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 5, Τεύχος 4, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2006 Εικόνα 2. Κυτταρολογική εικόνα ασκιτικού υγρού από τον 2 ο ασθενή με μεσοθηλίωμα με τη συμβατική μέθοδο (κατά Pap χρώση x200) Τρεις εβδομάδες μετά τη χειρουργική επέμβαση στον ασθενή χορηγήθηκε συνδυασμένη χημειοθεραπεία με Epirubicin (80 mg/m 2 ) και Carboplatin (AUC 5) ανά 21 μέρες. Η ανοχή της χημειοθεραπείας ήταν άριστη χωρίς Grade IIIIV τοξικότητα. Μετά από 10 συνολικά κύκλους ο απεικονιστικός έλεγχος με CT άνω κοιλίας έδειξε βελτίωση (RECIST κριτήρια). Ο ασθενής έμεινε χωρίς πρόοδο της νόσου επί 9 μήνες. Υποτροπίασε με παρουσία νεοπλασματικών μαζών στην κοιλιακή χώρα και με συμπτώματα ατελούς ειλεού. Ακολούθησαν δύο χημειοθεραπευτικοί κύκλοι με τον συνδυασμό Paclitaxel (175 mg/m 2 ) και Carboplatin (AUC 5), ανά 21 μέρες με μέτρια τοξικότητα (αναιμία grade II, μυκητιασική στοματίτιδαοισοφαγίτιδα) χωρίς, όμως, ανταπόκριση. Ο ασθενής απεβίωσε 24 μήνες μετά από την εγχείρηση. ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 3 Η Εικόνα 3. Χειρουργικό πεδίο του 2 ου ασθενούς. Φαίνεται η γενικευμένη καρκινωμάτωση της κοιλιάς και οι εμφυτεύσεις μεγέθους από κεφαλής καρφίδος μέχρι στραγαλιού δίκην πλακόστρωτου αναρρόφηση του ασκιτικού υγρού έγινε επιπλοεκτομή (χωρίς αφαίρεση άλλων νεοπλασματικών μαζών) και ενδοπεριτοναϊκή υπερθερμική χημειοθεραπεία (IPHP) με έγχυση Cisplatin (80 mg). Η μετεγχειρητική πορεία ήταν άριστη. Τα ευρήματα από την ιστολογική εξέταση ήταν διαγνωστικά για διάχυτο κακόηθες μεσοθηλίωμα μέτριαςμικρής διαφοροποίησης. Η μικροσκοπική εξέταση του παρασκευάσματος έδειξε εκτεταμένες διηθήσεις από το νεόπλασμα συμπαγές και κατά το πλείστον θηλώδες με εστιακές νεκρώσεις και εναπόθεση αλάτων ασβεστίου κατά θέσεις. Ο ανοσοϊστοχημικός έλεγχος έδειξε θετικότητα στη κερατίνη 7, EMA, και κερατίνη 8 και αρνητικότητα σε κερατίνη 20, CD15, CEA, Bcl2, PASδιαστάση, καλσιτονίνη και θυρεοσφαιρίνη. Άνδρας ηλικίας 52 ετών, αγρότης, χρήστης μεγάλων ποσοτήτων οινοπνεύματος και καπνού, εισήχθη για διερεύνηση κοιλιακού άλγους κολικοειδούς χαρακτήρα και διάτασης της κοιλιάς. Ανάλογα συμπτώματα είχε εμφανίσει και πριν από ένα έτος, ο έλεγχος, όμως, που του έγινε τότε (Rφ θώρακος, Rφ οισοφάγουστομάχου12/λου, διάβαση παχέος εντέρου, ECHO κοιλίας, CT κοιλίας) απέβη αρνητικός και είχε λάβει φαρμακευτική αγωγή με ρυθμιστικά της εντερικής κινητικότητας. Μετά από ένα έτος επανεισήχθη με τα ίδια συμπτώματα για νέα διερεύνηση. Παθολογικά αντικειμενικά ευρήματα ήταν η διάταση κοιλίας, ήπαρ ψηλαφητό περίπου 2 εκ και μικρή διόγκωση προστάτου. Η ερευνητική παρακέντηση κοιλίας έδωσε ασκιτικό υγρό με χαρακτήρες εξιδρώματος. Το ECHO άνω κοιλίας ανέδειξε την ύπαρξη ασκιτικού υγρού, ενώ τα υπόλοιπα όργανα ήταν φυσιολογικά. Η CT άνωκάτω κοιλίας και οπισθοπεριτοναϊκού χώρου έδειξαν ελεύθερο ασκιτικό υγρό στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Η MRI θώρακος είχε φυσιολογικά ευρήματα και η MRI κοιλίας έδειξε την ύπαρξη ασκιτικού υγρού και πιθανή έκκεντρη πάχυνση του ορθοσιγμοειδούς. Η οισοφαγογαστροσκόπηση και η διάβαση του λεπτού εντέρου με εντερόκλυση ήταν φυσιολογική. Στην κολονοσκόπηση διαπιστώθηκαν εκκολπώματα σιγμοειδούς. Η κυστεοσκόπηση ήταν φυσιολογική. Σε επανειλημμένες κυτταρολογικές εξετάσεις του ασκιτικού υγρού (εξετάστηκαν συνολικά 6 δείγματα ασκιτικού υγρού) φάνηκε η παρουσία αρκετών μεσοθηλιακών κυττάρων, αρνητικών για κακοήθεια. Τα ΑΝΑ ήταν επίσης αρνητικά. Οι καρκινικοί δείκτες CEA, AFP, CA199, PSA ήταν σε φυσιολογικά επίπεδα. Έλεγχος ασκιτικού υγρού (άμεσος και σε υλικό Lowenstein) για βακτηρίδιο του Κoch ήταν αρνητικός. Η δερμοαντίδραση Mantoux

5 Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας 329 1:10000 ήταν εντόνως θετική. Με την πιθανή διάγνωση της φυματιώδους περιτονίτιδας ο ασθενής τέθηκε σε τριπλή αντιφυματική αγωγή. Μετά από αγωγή 2 εβδομάδων η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώθηκε. Κατά την επανεισαγωγή του διαπιστώθηκε παρουσία πλευριτικού υγρού με χαρακτηριστικά εξιδρώματος. Νέα κυτταρολογική εξέταση αποκάλυψε επιχρίσματα ασκιτικού υγρού θετικά για κακόηθες μεσοθηλίωμα με κύτταρα θετικά στη Vimentin (Εικόνα 4). Ελήφθη βιοψία περιτοναίου, η οποία απέδειξε διηθήσεις κακοήθους νεοπλάσματος με χαρακτήρες κακοήθους μεσοθηλιώματος. Τα νεοπλασματικά κύτταρα ήταν θετικά σε κυτοκερατίνες υψηλού και χαμηλού μοριακού βάρους και την Vimentin και αρνητικά στα αντιγόνα CEA, PAS, PSA και LeuM1. Ο ασθενής κατ αρχήν τέθηκε σε χημειοθεραπεία με συνδυασμό Cyclophosphamide (600 mg/m 2 ), Epirubicin (60 mg/m 2 ) και Cisplatin 80 mg/m 2 ) σε κύκλους των 21 ημερών. Έλαβε 6 κύκλους με πλήρη απεικονιστική, κλινική και υποκειμενική ανταπόκριση και ακολούθως μπήκε σε πρόγραμμα τακτικής παρακολούθησης. Εξήντα τρεις μήνες μετά από το πέρας των χημειοθεραπειών η CT κοιλίας που έγινε έδειξε υποτροπή της νόσου με παρουσία ευμεγέθους μάζας υφής μαλακών μορίων κάτωθεν του μείζονος τόξου του στομάχου που επεκτεινόταν στον πρόσθιο περιπαγκρεατικό χώρο και προς τα κάτω μέχρι και το μεσογάστριο και εμφάνιζε συμπαγή και κυστικά ακτινομορφολογικά στοιχεία. Ακολούθησε χειρουργική επέμβαση (λαπαροτομία) κατά την οποία ήταν αδύνατη η χειρουργική παρασκευή και αφαίρεση των νεοπλασματικών όγκων. ελήφθησαν οζίδια περιτοναίου για βιοψία. Η ιστολογική εξέταση πιστοποίησε μορφολογικά και ανοσοϊστοχημικά την διάγνωση του κακοήθους Εικόνα 4. Ασκιτικό υγρό του 3 ου ασθενούς με μεσοθηλίωμα περιτοναίου. Κυτταρολογία Υγρής Φάσης ThinPrep (κατά Pap χρώση x400) μεσοθηλιώματος. Τα νεοπλασματικά κύτταρα έδειξαν θετικότητα στη βιμεντίνη, σε κυτοκερατίνες υψηλού και χαμηλού μοριακού βάρους και αρνητικότητα στο CEA, PAS, LeuM1. Ο ασθενής άρχισε εκ νέου χημειοθεραπείες με Cisplatin 100 mg/m 2 σε συνδυασμό με Ρemetrexed (Alimta ), σε δόση 500 mg/m 2, IV, σε μεσοδιαστήματα 21 ημερών, αφού πρώτα του έγινε φόρτιση με φολικό οξύ και βιταμίνη Β12. Χορηγήθηκαν 8 κύκλοι του συνδυασμού με απεικονιστική και κλινική σταθεροποίηση της νόσου. Η θεραπεία συνεχίστηκε μόνο με Ρemetrexed στην ίδια δόση για 8 ακόμη μήνες (11 ώσεις) χωρίς επιδείνωση της νόσου. Η θεραπεία διεκόπη λόγω αρνητισμού του ασθενούς. Δεν εμφάνισε αιματολογική ή άλλη τοξικότητα. Ο ασθενής 17 μήνες από την χειρουργική επέμβαση και 86 μήνες από την πρώτη (διεγχειρητική με βιοψία περιτοναίου) διάγνωση της νόσου είναι εν ζωή με πολύ καλή ποιότητα ζωής και χωρίς πρόοδο της νόσου. Συζήτηση Το μεσοθηλίωμα του περιτοναίου είναι σπάνιο νόσημα και εντάσσεται από πολλούς συγγραφείς στις ορφανές νόσους. Η εμφάνισή του υπολογίζεται σε ένα άτομο ανά εκατομμύριο. Χαρακτηρίζεται από πρωτοπαθή εντόπιση στην εσωτερική επιφάνεια της περιτοναϊκής κοιλότητας. Έχει κακίστη πρόγνωση με διάμεση επιβίωση 413 μήνες 8. Υπάρχει σαφής αιτιοπαθογενετική συσχέτιση της νόσου με την εισπνοή ινών ασβέστου, η οποία μπορεί να συμβαίνει επί πολλά έτη πριν την έναρξη της νόσου και σε δόσεις που φαινομενικά ήταν μικρές. Πρόσφατες εκτιμήσεις θεωρούν ότι υπάρχει κάποιο επαγγελματικό ιστορικό έκθεσης σε άσβεστο στο 90% των ασθενών 3,9. Παρά το γεγονός ότι η έκθεση σε άσβεστο ενοχοποιείται και στο περιτοναϊκό μεσοθηλίωμα, πιστεύεται ότι η σχέση εμφάνισης υπεζωκοτικού προς περιτοναϊκό μεσοθηλίωμα σε πληθυσμό εκτεθειμένο σε ίνες ασβέστου είναι 12/1 3. Οι 3 ασθενείς μας δεν είχαν άμεση συσχέτιση με περιβάλλον έκθεσης σε ίνες ασβέστου. Τα συνήθη συμπτώματα της νόσου είναι η κοιλιακή δυσφορία και διόγκωση, ανορεξία, δυσπεπτικές διαταραχές, απώλεια βάρους και συμπτωματικό κακοήθη ασκίτη 2,6,10. Τα περισσότερα από τα συμπτώματα υπήρχαν στους 3 ασθενείς μας με προεξέχοντα το κοιλιακό άλγος, τη διάταση και τον ασκίτη. Η κλινική υπόνοια της νόσου βάσει των κλινικών και απεικονιστικών δεδομένων ήταν έντονη στις 2 πρώτες περιπτώσεις, ενώ η τελική διάγνωση του 3 ου ασθενούς μας απέβη δύσκολη, λόγω κυρίως των επανειλημμένων αρνητικών κυτταρολογικών αποτελεσμάτων. Αντιθέτως με την ιστολογική εξέταση, η κυτταρολογική εξέταση θεωρείται

6 330 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 5, Τεύχος 4, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2006 ότι έχει περιορισμένη διαγνωστική αξία. Σε ασθενείς με υποψία μεσοθηλιώματος η κυτταρολογική εξέταση έχει ευαισθησία στο 32% των περιπτώσεων και πρέπει πάντα να συνεκτιμάται με άλλες απεικονιστικές και ιστολογικές διαγνωστικές μεθόδους 11. Μεγαλύτερη διαγνωστική αξία έχουν η ερευνητική λαπαροτομία και η λήψη βιοψιών από τμήματα του περιτοναίου, όπως και έγινε στους ασθενείς μας. Οι εξελίξεις της ανοσοϊστοχημείας έχουν προσφέρει μεγάλη ωφέλεια στη διαφορική διάγνωση του μεσοθηλιώματος από άλλους όγκους και ιδιαίτερα από τα πρωτοπαθή ή μεταστατικά αδενοκαρκινώματα του πνεύμονος. Δεν υπάρχει ανοσοϊστοχημικός δείκτης με ιδιαίτερη ειδικότητα και ευαισθησία στο μεσοθηλίωμα. Χρησιμοποιείται σειρά δεικτών η θετικότητα ή αρνητικότητα των οποίων βοηθούν στην τελική διάγνωση (Πίνακας 2). Πολύ χρήσιμοι δείκτες θεωρούνται η BerEP4 και ιδιαίτερα η Calretinin 12,13. Αντισώματα κατά των κυτοκερατινών (CK) είναι έντονα θετικά στα μεσοθηλιώματα και διαφοροποιούν τους όγκους αυτούς από πολλά σαρκώματα στα οποία συνήθως δεν εκφράζονται. Ειδικά η θετικότητα σε CK 5/6 είναι πολύ χρήσιμη, διότι στηρίζει τη διάγνωση των μεσοθηλιωμάτων 14. Το μεσοθηλίωμα δεν εκφράζει το CEA. Στα δικά μας περιστατικά στην ιστολογική διάγνωση βοήθησαν κυρίως η θετικότητα των κυτοκερατινών και της Calretinin και η αρνητικότητα του CEA και άλλων δεικτών που απέκλεισαν άλλες κακοήθειες. Οι ανοσοϊστοχημικοί δείκτες δεν βοηθούν στη διαφοροδιάγνωση ανάμεσα στους ιστολογικούς υπότυπους των μεσοθηλιωμάτων. Η εγχείρηση θεωρείται απαραίτητη προσέγγιση για διαγνωστικούς, αλλά και για θεραπευτικούς λόγους. Η κυτταρομειωτική επέμβαση είναι σειρά χειρουργικών παρεμβάσεων εκτομής του περιτοναίου και όλων των ορατών νεοπλασματικών όγκων και οζιδίων με σκοπό τη παραμονή το δυνατόν μικροτέρου νεοπλασματικού φορτίου. Τα τελευταία χρόνια σε εξειδικευμένα κέντρα η επέμβαση συνοδεύεται από υπερθερμική ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία με σκοπό την εξάλειψη της υπολειμματικής νεοπλασματικής βλάβης και απώτερο στόχο τη βελτίωση του διαστήματος χωρίς πρόοδο της νόσου και της ολικής επιβίωσης. Η υπερθερμική ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία χρησιμοποιείται από διάφορα κέντρα με διαφορετικούς τρόπους και τεχνικές [(intraperitoneal hyperthermic chemoperfusion (IPHC), hyperthermic intraperitoneal chemotherapy (HIPEC) και early postoperative intraperitoneal chemotherapy (EPIC)] 8,15. Λεπτομέρειες αυτών των μεθόδων και του τρόπου δράσης των είναι πέραν των στόχων αυτού του κειμένου. Τα κυριότερα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στις μεθόδους αυτές είναι η σισπλατίνη, η αδριαμυκίνη, η πακλιταξέλη, η μιτομυκίνη και η φθοριοουρακίλη. Ο συνδυασμός της κυτταρομειωτικής επέμβασης και της περιεγχειρητικής ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας έχει δείξει σημαντικό όφελος σε ομάδες ασθενών με μεγάλο φορτίο όγκου 8,16,17. Σε αναδρομική μελέτη από το NCI 49 ασθενείς με κακόηθες μεσοθηλίωμα περιτοναίου υποβλήθηκαν σε λαπαροτομία, εκτομή του όγκου και ακολούθως σε υπερθερμική ενδοπεριτοναϊκή έγχυση σισπλατίνης (διάμεση δόση 250 mg/m 2 ). Σε 35 ασθενείς η σισπλατίνη συμπληρώθηκε με ενδοπεριτοναϊκή έγχυση φλουοροουρακίλης και πακλιταξέλης. Μετά από διάμεση παρακολούθηση 28,3 μηνών παρατηρήθηκε διάμεσο διάστημα χωρίς πρόοδο της νόσου 17 μήνες. Η διάμεση επιβίωση έφτασε τους 92 μήνες. Σημαντικές παράμετροι που συνοδεύτηκαν με καλύτερες επιβιώσεις ήταν ιστορικό προηγούμενης κυτταρομειωτικής εγχείρησης, απουσία εν τω βάθει θρόμβωσης, ελάσσων υπολειμ Πίνακας 2. Διαφοροποίηση των ανοσοϊστοχημικών δεικτών σε αδενοκαρκίνωμα πνεύμονος και στο κακόηθες μεσοθηλίωμα (από Ordonez 13, τροποποιημένο) Marker Ιστολογικός τύπος Αδενοκαρκίνωμα (%) Μεσοθηλίωμα (%) Calretinin Cytokeratin 5/ WT Thrombomodulin Mesothelin TTF CEA 88 0 BerEP LeuM EMA Vimentin Συντμήσεις. WT1: Wilms tumor 1, TTF1: thyroid transcription factor1, CEA: carcinoembryonic antigen, EMA: epithelial membrane antigen

7 Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας 331 ματική νόσος και ηλικία μικρότερη των 60 ετών 18. Σε παρόμοια μελέτη από το Μιλάνο με 49 ασθενείς, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε εγχείρηση και ακολούθως σε υπερθερμική ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία, ως ευνοϊκοί προγνωστικοί δείκτες επιβίωσης φάνηκαν να είναι η πλήρης αφαίρεση του όγκου και ο μιτωτικός δείκτης. Αντιθέτως, βιολογικοί δείκτες, όπως οι EGFR (Epidermal Growth Factor Receptor), p16, Matrix Metalloproteinase 2 και Matrix Metalloproteinase 9 δεν έδειξαν προγνωστική αξία 19. Σημαντικότατη είναι η εμπειρία σε συνδυασμένες θεραπείες του περιτοναϊκού μεσοθηλιώματος της ομάδας του Sugarbaker στο Washington Cancer Institute. Σε σειρά 51 ασθενών, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε κυτταρομειωτική επέμβαση, υπερθερμική ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία (HIIC) με σισπλατίνη και αδριαμυκίνη και μετεγχειρητική ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση πακλιταξέλης, παρατηρήθηκαν υψηλά ποσοστά πλήρων ανταποκρίσεων, με παρατεταμένα διαστήματα ελεύθερα νόσου και διάμεση επιβίωση που έφτασε τους 5060 μήνες 8. Η προεγχειρητική υπερθερμική χημειοθεραπεία έχει δοκιμαστεί με παρόμοια αποτελέσματα. Σε αναδρομική μελέτη από την παραπάνω ομάδα του Μιλάνου, 13 ασθενείς, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε εγχείρηση μετά από ενδοπεριτοναϊκή υπερθερμική χημειοθεραπεία είχαν 3ετή διαστήματα επιβίωσης και χωρίς πρόοδο της νόσου στο 69% και 66% αντιστοίχως 20. Ένας από τους δικούς μας ασθενείς (2 η περίπτωση) υποβλήθηκε σε IPHC με σισπλατίνη και ακολούθως σε συστηματικές χημειοθεραπείες χωρίς pemetrexed. Ο ασθενής παρά το ότι η χειρουργική του επέμβαση δεν ήταν κυτταρομειωτική υποθέτουμε ότι ωφελήθηκε από την συνδυασμένη αυτή θεραπευτική προσέγγιση, αν θεωρήσουμε ότι οι 24 μήνες επιβίωσής του ήταν υπερδιπλάσιος του μέσου όρου των ασθενών της ίδιας ομάδος. Η ακτινοθεραπεία στο μεσοθηλίωμα του περιτοναίου έχει εκτιμηθεί σε ελάχιστες μελέτες και πάντα σε συνδυασμό με άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις, έτσι ώστε η αντικειμενική θεραπευτική της αξία να είναι άγνωστη. Σε αναδρομική μελέτη, ολική ακτινοθεραπεία της κοιλιάς χορηγήθηκε μετά από χειρουργική εκτομή και ενδοπεριτοναϊκή έγχυση χημειοθεραπείας σε 27 ασθενείς. Η ολική επιβίωση των ασθενών έφτασε τους 68 μήνες, με 3ετή ποσοστό επιβίωσης στο 67% των ασθενών 21. Η συστηματική χημειοθεραπεία φαίνεται ότι βελτιώνει την επιβίωση των ασθενών με κακόηθες μεσοθηλίωμα. Σε πρόσφατη συγκριτική μελέτη τυχαίας κατανομής η πρώιμη χορήγηση συνδυασμένης χημειοθεραπείας (συνδυασμός Cisplatin, Mitomycin και Vinblastin) συνοδεύτηκε με καλύτερη ποιότητα ζωής, καλύτερο διάστημα μέχρι την επιδείνωση και καλύτερη επιβίωση έναντι της καλύτερης υποστηρικτικής αγωγής και απώτερης χορήγησης χημειοθεραπείας (επί επιδεινώσεως της νόσου) 22. Τα δραστικότερα φάρμακα είναι η αδριαμυκίνη και η σισπλατίνη. Σε παλαιότερη μελέτη από την ECOG η χορήγηση αδριαμυκίνης είχε μείζονες απαντήσεις στο 14% των ασθενών που πήραν μονοθεραπεία 23. Μεγαλύτερες δόσεις δεν έχουν ανάλογο αποτέλεσμα, όπως φάνηκε από μελέτη του Cancer and Leukemia Group B 24. Η σισπλατίνη και τα παράγωγά της χορηγούμενα μόνα τους έχουν δραστικότητα στο 514% των ασθενών. Ο συνδυασμός σισπλατίνηςαδριαμυκίνης και σισπλατίνηςγεμσιταμπίνης είναι δραστικότεροι των μονοθεραπειών με ανταποκρίσεις μέχρι το 28,5% των ασθενών 25,26. Η χορήγηση του συνδυασμού σισπλατίνηςεπιρουμπικίνης στον ένα ασθενή μας (3 η περίπτωση) συνοδεύτηκε με θεαματική ανταπόκριση με πλήρη κλινική ύφεση της νόσου και διάστημα χωρίς πρόοδο 63 μήνες. Οι συνδυασμοί σισπλατίνηςπακλιταξέλης και σισπλατίνηςμιτομυκίνης έδειξαν επίσης ικανοποιητικά ποσοστά ανταποκρίσεων σε μελέτες με μικρό αριθμό ασθενών 10,27. Άλλα φάρμακα που έχουν χρησιμοποιηθεί είναι Ifosfamide, cyclophosphamide, etoposide, irinotecan, oxaliplatin και vincristine με μικρότερη δραστικότητα των προαναφερομένων Η σισπλατίνη έχει συνδυαστεί επίσης με την raltitrexed, ένα αναστολέα της συνθετάσης της θυμιδίνης, σε μεγάλη τυχαίας κατανομής μελέτη με 250 ασθενείς με μεσοθηλίωμα υπεζωκότος. Ο συνδυασμός των δύο φαρμάκων αποδείχτηκε δραστικότερος της μονοθεραπείας με σισπλατίνη, χωρίς να επηρεάσει την ποιότητα ζωής των ασθενών 31. Μεγάλη πρόοδος στη θεραπεία των μεσοθηλιωμάτων έγινε με την εισαγωγή του αναλόγου του φολικού οξέος Pemetrexed (Alimta, LY231514, MTA, Eli Lilly and Co., Indianapolis, IN). Η δράση του κατά του όγκου γίνεται μέσω της αναστολής διαφόρων ενζύμων που εξαρτώνται από το φολικό (folatedependent enzymes), όπως είναι η θυμιδιλική συνθετάση (thymidylate synthase TS), η διϋδροφολική ρεδουκτάση (dihydrofolate reductase DHFR) και η γλυκινοαμιδική ριβονουκλεοτιδική φορμυλιοτρανσφεράση (glycinamide ribonucleotide formyltransferase GARFT). Μετά δύο μελέτες φάσης Ι 32,33, στις οποίες το Pemetrexed έδειξε αναπάντεχα πολύ καλή δραστικότητα σε ασθενείς με κακόηθες μεσοθηλίωμα, σχεδιάστηκε μεγάλη φάσης ΙΙΙ μελέτη (EMPHACIS) 34 του φαρμάκου σε συνδυασμό με σισπλατίνη σε 456 ασθενείς με προχωρημένο κακόηθες μεσοθηλίωμα υπεζωκότος. Δύο τυχαία κατανεμημένες ομάδες ασθενών πήραν σισπλατίνη (75 mg/m 2 ) σε συνδυασμό με pemetrexed (500 mg/m 2 ) ή με placebo (φυσιολογικό

8 332 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 5, Τεύχος 4, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2006 ορό). Ο συνδυασμός σισπλατίνης και pemetrexed είχε καλύτερες αντικειμενικές ανταποκρίσεις (41% έναντι 17%, p<0.0001), σημαντικότερο διάστημα μέχρι την πρόοδο της νόσου (5,7 έναντι 3,9 μήνες, p<0.001) και σημαντικότερη διάμεση επιβίωση (12,1 έναντι 9,3 μήνες, p=0.02). Ασθενείς που συμπληρωματικά πήραν φολικό οξύ ( μg, p.o.) και βιταμίνη Β12 (1000μg, im) εμφάνισαν λιγότερη τοξικότητα. Σε επόμενη πολυπαραγοντική μελέτη του ίδιου υλικού ασθενών παράγοντες προγνωστικοί της επιβίωσης αποδείχθηκαν ο συνδυασμός των 2 φαρμάκων, η συμπληρωματική χορήγηση των βιταμινών, ο δείκτης Karnofsky (90100 έναντι 7080), το στάδιο της νόσου, ο ιστολογικός υπότυπος, και ο αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων (8200/µL έναντι μικρότερου αριθμού) 35. Η αντικατάσταση της σισπλατίνης από τη καρβοπλατίνη φαίνεται ότι δεν μειώνει τη δραστικότητα του συνδυασμού 36. Η δραστικότητα του pemetrexed ειδικά στο περιτοναϊκό μεσοθηλίωμα αποδείχτηκε σε μελέτη 98 ασθενών στους οποίους το φάρμακο χορηγήθηκε μόνο του ή σε συνδυασμό με σισπλατίνη. Σε 73 εκτιμήσιμους ασθενείς η ολική ανταπόκριση ήταν 26% και η σταθεροποίηση της νόσου στο 45%. Οι απαντήσεις ήταν παρόμοιες ανάμεσα στους ασθενείς που πήραν ή δεν είχαν πάρει προηγούμενη άλλη θεραπεία. Η ολική επιβίωση έφτασε τους 13 μήνες 37. Παρόμοια θετική εμπειρία έχουμε με την περίπτωση του 3 ου ασθενούς μας που έλαβε τον συνδυασμό σισπλατίνης και pemetrexed για 8 ώσεις σαν θεραπεία διάσωσης μετά από την υποτροπή της νόσου. Εμφάνισε σταθεροποίηση της κλινικής εικόνας και διάστημα χωρίς πρόοδο της νόσου επί 17 μήνες με άριστη ποιότητα ζωής. Την ίδια δραστικότητα δυστυχώς δεν έδειξε η μονοθεραπεία με pemetrexed στον 1 ο ασθενή μας, ο οποίος, όμως, παρουσίαζε πριν από την έναρξη της θεραπείας μεγάλη πτώση της γενικής του κατάστασης εξ αιτίας του μεγέθους της νεοπλασματικής νόσου. Οι VEGF (vascular endothelial growth factor) και PDGF (platelet derived growth factor) είναι γνωστοί αυτοκρινείς αυξητικοί παράγοντες, οι οποίοι έχουν μελετηθεί στο κακόηθες μεσοθηλίωμα. Ο EGFR (epidermal growth factor receptor) επίσης υπερεκφράζεται στους όγκους αυτούς 38. Έτσι, είναι αναμενόμενο να δοκιμαστούν οι νεότερες θεραπείες κατά μοριακών στόχων. Οι περισσότερες, όμως, από τις πρώτες μελέτες δεν έδειξαν ικανοποιητικά αποτελέσματα. Σε μελέτη φάσης ΙΙ του Cancer and Leukemia Group B, η χορήγηση Gefitinib (500mg p.o.) σε κύκλους των 21 ημερών αποδείχτηκε ότι το φάρμακο δεν είχε ουσιώδη δραστικότητα σε 43 ασθενείς με κακόηθες μεσοθηλίωμα, ιδίως μάλιστα στην υποομάδα με ασθενή έκφραση του EGFR 39. Το Imatinib σε δόση 600mg χορηγήθηκε σε 17 ασθενείς με κακόηθες μεσοθηλίωμα σε μελέτη από το Παν/μιο του Σικάγου. Δεν υπήρξε αντικειμενική απάντηση. Η επιβίωση χωρίς πρόοδο της νόσου ήταν μόλις 7,4 εβδομάδες και η ετήσια επιβίωση έφτασε στο 62% των ασθενών 40. Η χορήγηση mtor (m ammalian Target Of Rapamycin) αναστολέων και Met αναστολέων σε πιλοτικές μελέτες έδειξαν αισιόδοξα αποτελέσματα. αλλά χρήζουν επαλήθευσης σε μελέτες φάσης ΙΙ και ΙΙΙ 41. Τέλος, πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι το lapatinib, ένας διπλός αναστολέας των ErbB1/ErbB2 υποδοχέων, είναι ασθενής αναστολέας κυτταρικών σειρών κακοήθους μεσοθηλιώματος. Ο συνδυασμός του με άλλους αναστολείς μεταγωγής σήματος, όπως οι U0126, LY ή rapamycin έδειξε ενίσχυση της αναστολής του κυτταρικού πολλαπλασιασμού 42. Το πεδίο μελέτης του κακοήθους μεσοθηλιώματος είναι ευρύ και φαίνεται αντιστρόφως ανάλογο της συχνότητάς του. Για να φανεί ουσιαστικό θεραπευτικό όφελος στους ασθενείς χρειάζεται πολυθεραπευτική προσέγγιση. Από χειρουργικής πλευράς πλην της ογκεκτομής η ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία δείχνει ότι είναι απαραίτητη για την βελτίωση της επιβίωσης. Από χημειοθεραπευτικής πλευράς το pemetrexed θεωρείται σημαντικό βήμα θεραπευτικής προόδου, ιδίως όταν δίδεται μαζί με τη σισπλατίνη, ενώ νέα φάρμακα δοκιμάζονται. Τέλος, η μοριακή θεραπευτική δεν βοήθησε ουσιαστικά ως στιγμής τουλάχιστονστην βελτίωση της επιβίωσης. ABSTRACT C. ANDREADIS, G. ANTHIMIDIS, K. LOUKIDIS, S. EKONOMOU, A. KIZIRIDOU, R. VALERI, D. MOURATIDOU. Malignant peritoneal mesothelioma: An orphan disease. Three case reports and an extensive review of the literature Primary peritoneal mesothelioma is a rare disease with unfavourable prognosis. The clear relationship between occupational and environmental crocidolide exposure and diffuse mesothelioma has been demonstrated. The common presenting symptoms and the imaging procedures are nonspecific; therefore the clinical diagnosis usually becomes equivocal. Cytology of fluid removed by paracentesis

9 Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Περιτοναίου. Μια ορφανή νόσος. Περιγραφή τριών Περιπτώσεων και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας 333 aids in the diagnosis of the 1/3 of cases. Only laparotomy provides the definitive diagnosis in patients with peritoneal mesothelioma. Cytoreductive surgery and systemic chemotherapy are essential for the improvement of overall survival. Intraperitoneal chemotherapy seems to be effective by improving quality of life and survival benefit. In randomized phase III trials, the pemetrexed/cisplatin combination has been proved most effective than monotherapy with cisplatin. In a few studies, target therapy showed poor efficacy. New therapeutic models are necessary for the improvement of outcomes. In this study, 3 cases of malignant peritoneal mesothelioma are analyzed and an extensive review of the bibliography is reported. Forum of Clinical Oncology 5 (4):325334, ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. MihajlovicBozic V, Brajuskovic G, Berger S, Spasic P. Malignant peritoneal mesothelioma. Arch Oncol 2000; 8: Trupiano JK, Geisinger KR, Willingham MC, et al. Diffuse malignant mesothelioma of the peritoneum and pleura, analysis of markers. Modern Pathology 2004;17: Hubbard R. The aetiology of mesothelioma: are risk factors other than asbestos exposure important? Thorax 1997;52: Mohamed F, Sugarbaker PH. Peritoneal mesothelioma. Curr Treat Options Oncol 2002;3: British Thoracic Society Standards of Care Committee. Statement on malignant mesothelioma in the United Kingdom. Thorax 2001;56: Antman KH, Pomfret EA, Aisner J, et al. Peritoneal mesothelioma: natural history and response to chemotherapy. J Clin Oncol 1983;1: Hazarika Μ, White ΡΜ, Booth BP, et al. Pemetrexed in Malignant Pleural Mesothelioma. Clinic Cancer Res 2005;11: Sugarbaker PH, Ackerman YIZ, GonzalesMoreno S, et al. Diagnosis and Treatment of Peritoneal Mesothelioma: The Washington Cancer Institute Experience. Semin Oncol 2002;29: Parker C, Neville E. Management of malignant mesothelioma. Thorax 2003;58; Eltabbakh GH, Piver MS, Hempling RE, et al. Clinical picture, response to therapy, and survival of women with diffuse malignant peritoneal mesothelioma. J Surg Oncol 1999;70(1): Renshaw AA, Dean BR, Antman KH, et al. The role of cytological evaluation of pleural fluid in the diagnosis of malignant mesothelioma. Chest 1997;111: Doglioni C, Deitos AP, Laurino L, et al. Calretinin: A Novel Immunocytochemical Marker for Mesothelioma. Am J Surg Pathol 1996;20: Ordonez G. Role of Immunohistochemistry in Distinguishing Epithelial Peritoneal Mesotheliomas from Peritoneal and Ovarian Serous Carcinomas. Am J Surg Pathol 1998;22: Clover J, Oates J, Edwards C. Anticytokeratin 5/6: a positive marker for epithelioid mesothelioma. Histopathology 1997;31(2): Yan TD, Stuart OA, Sugarbaker PH. Perioperative intraperitoneal chemotherapy for peritoneal surface malignancy. J Translat Med 2006;4: Sebbag G, Yan H, Shmookler BM, et al. Results of treatment of 33 patients with peritoneal mesothelioma. Br J Surg 2000;87: Sugarbaker PH, Welch LS, Mohamed F, Glehen O. A review of peritoneal mesothelioma at the Washington Cancer Institute. Surg Oncol Clin N Am 2003;12: Feldman AL, Libutti SK, Pingpank JF, et al. Analysis of factors associated with outcome in patients with malignant peritoneal mesothelioma undergoing surgical debulking and intraperitoneal chemotherapy. J Clin Oncol 2003;21(24): Deraco M, Nonaka D, Baratti D, et al. Prognostic analysis of clinicopathologic factors in 49 patients with diffuse malignant peritoneal mesothelioma treated with cytoreductive surgery and intraperitoneal hyperthermic perfusion. Ann Surg Oncol 2006;13(2): Deraco M, Casali P, Inglese MG, Baratti D, Pennacchioli E, Bertulli R, Kusamura S. Peritoneal mesothelioma treated by induction chemotherapy, cytoreductive surgery, and intraperitoneal hyperthermic perfusion. J Surg Oncol 2003;83(3): Taub RN, Hesdorffer ME, Keohan ML, et al. Combined Resection, Intraperitoneal Chemotherapy, and Whole Abdominal Radiation for Malignant Peritoneal Mesothelioma (MPM). Proc Am Soc Clin Oncol 2005;23:abstr O brien ME, Watkins D, Ryan C, et al. A randomised trial in malignant mesothelioma (M) of early (E) versus delayed (D) chemotherapy in symptomatically stable patients: the MED trial. Ann Oncol 2006;17(2): Lerner HJ, Schoenfeld DA, Martin A, et al. Malignant mesothelioma. The Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) experience. Cancer 1983;52(11): Kosty MP, Herndon JE 2nd, Vogelzang NJ, et al. Highdose doxorubicin, dexrazoxane, and GMCSF in malignant mesothelioma: a phase II studycancer and Leukemia Group B Lung Cancer 2001;34(2): Tsavaris N, Primikirios N, Mylonakis N, et al. Combination chemotherapy with cisplatin and/or doxo

10 334 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 5, Τεύχος 4, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2006 rubicin in malignant mesothelioma. A retrospective study [corrected from prospective]. Anticancer Res 1997; 17: Castagneto B, Zai S, Dongiovanni V, et al. Cisplatin and gemcitabine in malignant pleural mesothelioma: A phase II study. Proc Am Soc Clin Oncol 2003;22:(abstr 2637) 27. Taub RN, Keohan ML, Chabot JC, et al. Peritoneal mesothelioma. Curr Treat Options Oncol 2000; 1: Kindler H, Herndon J, Vogelzang N, Green M. CPT 11 in Malignant Mesothelioma: A Phase II Trial by the Cancer and Leukemia Group. Proc Am Soc Clin Oncol 2000;19:(abstr 1978) 29. Boyar MS, Hesdorffer M, Taub RN. Phase II trial of oxaliplatin and gemcitabine in patients with malignant pleural or peritoneal mesothelioma. Proc Am Soc Clin Oncol 2006;24:677S (abstr 17133) 30. Berghmans T, Paesmans M, Lalami Y, et al. Activity of chemotherapy and immunotherapy on malignant mesothelioma: a systematic review of the literature with metaanalysis. Lung Cancer 2002;38(2): van Meerbeeck JP, Gaafar R, Manegold C, et al. Randomized Phase III Study of Cisplatin With or Without Raltitrexed in Patients With Malignant Pleural Mesothelioma: An Intergroup Study of the European Organisation for Research and Treatment of Cancer Lung Cancer Group and the National Cancer Institute of Canada. J Clin Oncol 2005;23: Thodtmann R, Depenbrock H, Dumez H, et al. Clinical and pharmacokinetic phase I study of multitargeted antifolate (LY231514) in combination with cisplatin. J Clin Oncol 1999;17: Calvert AH, Hughes AN, Calvert PM, et al. ALIMTA in combination with carboplatin demonstrates clinical activity against malignant mesothelioma in a phase I trial. Lung Cancer 2000;29(suppl 2): Vogelzang NJ, Rusthoven JJ, Symanowski J, et al. Phase III study of pemetrexed in combination with cisplatin versus cisplatin alone in patients with malignant pleural mesothelioma. J Clin Oncol 2003; 21: Symanowski JT, Rusthoven J, Nguyen B, et al. Multiple regression analysis of prognostic variables for survival from the phase III study of pemetrexed plus cisplatin vs. cisplatin in malignant pleural mesothelioma. Proc Am Soc Clin Oncol 2003; 22:647a 36. Ceresoli GL, Zucali PA, Favaretto AG, et al. Phase II study of pemetrexed plus carboplatin in malignant pleural mesothelioma. J Clin Oncol 2006; 24: Janne PA, Wozniak AJ, Belani CP, et al. Openlabel study of pemetrexed alone or in combination with Cisplatin for the treatment of patients with peritoneal mesothelioma: outcomes of an expanded access program. Clin Lung Cancer 2005; 7: Kindler HL. Moving beyond chemotherapy: novel cytostatic agents for malignant mesothelioma. Lung Cancer 2004;45 Suppl 1:S Govindan R, Kratzke RA, Herndon JE 2nd, et al. Gefitinib in patients with malignant mesothelioma: a phase II study by the Cancer and Leukemia Group B. Clin Cancer Res 2005;11(6): Villano JL, Husain AN, Stadler WM, et al. A Phase II trial of imatinib mesylate in patients (pts) with malignant mesothelioma (MM). Proc Am Soc Clin Oncol 2004;22:(abstr 7200) 41. Vogelzang NJ, Porta C, Mutti L. New agents in the management of advanced mesothelioma. Semin Oncol 2005;32(3): Mukohara T, Civiello G, Johnson BE, Janne PA. Therapeutic targeting of multiple signaling pathways in malignant pleural mesothelioma. Oncology 2005;68(46):50010

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΙΩΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΕΝΔΟΫΠΕΖΩΚΟΤΙΚΗ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΙΩΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΕΝΔΟΫΠΕΖΩΚΟΤΙΚΗ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ 1 Θωρακοχειρουργική Κλινική, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 2 B' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 3 Β' Χημειοθεραπευτική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιμετώπιση της Περιτοναϊκής Καρκινωμάτωσης Management of Peritoneal Carcinomatosis

Η αντιμετώπιση της Περιτοναϊκής Καρκινωμάτωσης Management of Peritoneal Carcinomatosis ACHAIKI IATRIKI Volume 32, Issue 1, Αpril 2013 47 Aνασκόπηση Review Η αντιμετώπιση της Περιτοναϊκής Καρκινωμάτωσης Management of Peritoneal Carcinomatosis ABSTRACT Management of Peritoneal Carcinomatosis

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΟΡΘΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A1. Εθνικότητα Ελληνική Άλλη Εθνικότητα Άλλη Εθνικότητα A2. Τωρινό Επάγγελμα A3. Έτη στο τωρινό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ Α Τμήμα Γενικής Χειρουργικής, ΓΝΑ ΚΑΤ, Κηφισιά Η διάτρηση του 12δακτύλου από σωλήνα γαστροστομίας αποτελεί μια εξαιρετικά σπάνια επιπλοκή. Να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θεοδοσίου Αικατερίνη¹, Βαρσάμης Νικόλαος¹, Σαλβερίδης Νικόλαος¹, Ταβλαρίδης Θεόδωρος¹, Σουφτάς Βασίλειος², Χρισ 1. Α Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας 2. Μονάδα Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ;

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Ταξινόµηση των ευρηµάτων στην ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Φ. Εµµανουήλ 1,. Ροντογιάννη, 2 Ρ.Τριγγίδου 3,. Χιώτης 4, Μ. Στρατίκη 4, Κ.Κοντογιάννη 1, Ν.Κουφός 1, Σ.Γεννηµατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Vectibix. πανιτουμουμάμπη. Τι είναι το Vectibix; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Vectibix; Περίληψη EPAR για το κοινό

Vectibix. πανιτουμουμάμπη. Τι είναι το Vectibix; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Vectibix; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/170285/2015 EMEA/H/C/000741 Περίληψη EPAR για το κοινό πανιτουμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΚΗ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Κυτταρομειωτική Χειρουργική και Ενδοπεριτοναϊκή Χημειοθεραπεία

ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΚΗ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Κυτταρομειωτική Χειρουργική και Ενδοπεριτοναϊκή Χημειοθεραπεία ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΚΗ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Κυτταρομειωτική Χειρουργική και Ενδοπεριτοναϊκή Χημειοθεραπεία Ι.. Σπηλιώτης MD, PhD Χειρουργός-Ογκολόγος ιευθυντής Ε.Σ.Υ V.S Washington Cancer Institute, USA Άρθρα σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013 Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο Μερικά δεδομένα 50-60% των ασθενών αναπτύσσουν ηπατικές μεταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΟΛΕΑΣΜΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΕΓΚΟΛΕΑΣΜΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Χειρουργική Κλινική Γ.Ν. Χαλκίδας Ο εγκολεασμός αποτελεί το συχνότερο αίτιο εντερικής απόφραξης και το δεύτερο αίτιο οξείας κοιλίας στα παιδιά. Αντιθέτως, στους ενήλικες εμφανίζεται σε ποσοστό μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής)

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκη Copyright Ατομικό Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον άνδρα Ηλικία > 65, αλλά εµφανίζεται και σε νεώτερους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν ΔεύτερηπιοσυχνήαιτίαθανάτουUSA Πιο συχνή αιτία θανάτου στους άνδρες 33% θανάτων από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ.

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ. ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Εισαγωγή Αναφορές Εισαγωγή Η συνύπαρξη μεταστατικού καρκίνου του μαστού και φυματίωσης σε μασχαλιαίους λεμφαδένες είναι εξαιρετικά σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC)

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) Aνδριανή Γ. Χαρπίδου Πνευμονολόγος SCLC Αντιπροσωπεύει το 1/3 των κακοηθειών του πνεύμονα Σχέση με κάπνισμα Το 1/3 αναφέρονται ως Περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Κακόηθες μεσοθηλίωμα υπεζωκότα: αντιμετώπιση. Γιάννης Καλομενίδης Β Πνευμονολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Κακόηθες μεσοθηλίωμα υπεζωκότα: αντιμετώπιση. Γιάννης Καλομενίδης Β Πνευμονολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Κακόηθες μεσοθηλίωμα υπεζωκότα: αντιμετώπιση Γιάννης Καλομενίδης Β Πνευμονολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μία κακοήθεια γνωστής αιτιολογίας 80-90% οφείλονται σε έκθεση σε αμίαντο

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ

ΤΟ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ ΤΟ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ Aποτελεί μια λεπτή και διάφανη μεμβράνη, που καλύπτει την εσωτερική επιφάνεια της περιτοναϊκής και πυελικής κοιλότητας καθώς και όλα τα σπλαγχνικά όργανα που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα»

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φιλίππου Δ., Τιτόπουλος Ηρ., Κωνσταντίνου Ελ., Οικονόμου Δ. Πνευμονολογική & Θωρακοχειρουργική Κλινική Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο, Θεσσαλονίκη περιστατικό 1 στοιχεία ασθενούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Κασαράκης Δηµήτριος Επιµελητής Α Επιστηµονικά Υπεύθυνος του ογκολογικού τµήµατος Νοσοκοµείου Καβάλας Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Συντονιστές: Κ. Γεννατάς Δ. Ρούκος. Οι σημερινές δυνατότητες του Γενετικού ελέγχου. Καρκίνος Μαστού και Ωοθηκών. Ορθοκολικός καρκίνος

Συντονιστές: Κ. Γεννατάς Δ. Ρούκος. Οι σημερινές δυνατότητες του Γενετικού ελέγχου. Καρκίνος Μαστού και Ωοθηκών. Ορθοκολικός καρκίνος Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΛΕΜΦΑΔΕΝΑ ΦΡΟΥΡΟΥ Εισηγητής: Mohammed R. S. Keshtgar 09.00-13.00 Θεωρητικό μέρος 14.00 17.00 Πρακτική σε προσομοιωτές ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΝΩΣΕΙΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΗΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΚΟΙΛΟ ΣΠΑΛΧΝΟ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΗΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΚΟΙΛΟ ΣΠΑΛΧΝΟ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Υλικά και Μέθοδοι Αναφορές Α Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική, Α.Π.Θ., Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη. Παρουσιάζουμε την περίπτωση ενός 72 χρονου άρρενα ασθενή που εισήχθη στην κλινική μας για αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ Τι είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου; Καρκίνος του παχέος εντέρου ονομάζεται η ανάπτυξη όγκου πρωταρχικά στο τμήμα εκείνο του γαστρεντερικου σωληνα που ενώνει το λεπτό έντερο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ

Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ Φαρμακογενωμική Κλϊδοσ τησ γενετικόσ Προβλϋπει την ανταπόκριςη του αςθενό ςε φαρμακευτικϋσ αγωγϋσ μελετώντασ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ Β Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Α. "Γ. Γεννηματάς", Αθήνα Εισαγωγή Ο καρκίνος του ορθού αποτελεί μια συχνή αιτία θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες, με συνεχώς αυξανόμενο επιπολασμό τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική διερεύνηση του πλευριτικού και μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας κτηνίατρος - ιατρός Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος Ευρωπαϊκού Κολεγίου

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αιματολόγος, Επιμελήτρια Β Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων (ΜΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ (follow up) των ασθενών με καρκίνο

ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ (follow up) των ασθενών με καρκίνο ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ (follow up) των ασθενών με καρκίνο Μετά την διάγνωση ενός νεοπλάσματος και την εφαρμογή της ενδεικνυόμενης θεραπευτικής αγωγής, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην τακτική παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Κέντρο Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Πλευρές Αέρας Αναπνευστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα

Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα Γιάννης Καλοµενίδης Επίκουρος Καθηγητής Πνευµονολογίας ΕΚΠΑ Νοσοκοµείο «Αττικόν» Κακοήθης υπεζωκοτική συλλογή Η πιο συχνή αιτία εξιδρωµατικής ΥΣ µετά την

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Ινοθώρακας Γιάννης Καλομενίδης 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μηχανισμοί ίνωσης Σύνθεση κολλαγόνου Ανισορροπία πήξης και ινοδώλυσης Οι μηχανισμοί αυτοί κινητοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΓΝΘ Ιπποκράτειο

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΓΝΘ Ιπποκράτειο ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΓΝΘ Ιπποκράτειο Β.Γεωργοπούλου, Επιμελήτρια Α Α Ακτινολογικό Τμήμα Άννα Βαρουκτσή,Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΠΑΡΟΥΣΑ ΝΟΣΟΣ Ασθενής ηλικίας 73 ετών

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Καρκίνος του Νεφρού Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Λιθίαση ουροποιητικού συστήματος Στένωση Πυελοουρητηρικής Συμβολής Τα Επινεφρίδια Nεφρικές κύστες Καρκίνος του Νεφρού Το Νεφρικό Καρκίνωμα

Διαβάστε περισσότερα