Π.Μ.Σ. «Γυναίκες και Φύλα: Ανθρωπολογικές και Ιστορικές Προσεγγίσεις Συνέδριο: Φύλο, Χρήμα και Ανταλλαγή, 9-11 Δεκ. 2005

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Π.Μ.Σ. «Γυναίκες και Φύλα: Ανθρωπολογικές και Ιστορικές Προσεγγίσεις Συνέδριο: Φύλο, Χρήμα και Ανταλλαγή, 9-11 Δεκ. 2005"

Transcript

1 Π.Μ.Σ. «Γυναίκες και Φύλα: Ανθρωπολογικές και Ιστορικές Προσεγγίσεις Συνέδριο: Φύλο, Χρήμα και Ανταλλαγή, 9-11 Δεκ Μουτάφη Βασιλική Έμφυλες σχέσεις και οικονομικές πρακτικές στην ελληνική εθνογραφία Στην ανακοίνωσή μου θα σχολιάσω, στο πλαίσιο μιας περιοδολόγησης και μέσα από μια κριτική ματιά, ορισμένες προσεγγίσεις και προβληματικές που έχει αναδείξει η ελληνική εθνογραφία σχετικά με το θέμα των έμφυλων σχέσεων και οικονομικών πρακτικών. Οι πρώτες γενιές ανθρωπολόγων που πραγματοποίησαν έρευνες στην Ελλάδα επέλεξαν την μικρής κλίμακας αγροτική κοινότητα ως πεδίο έρευνας. Οι δε μελέτες τους είναι κρίσιμης σημασίας για την ανθρωπολογία της Ελλάδας διότι έθεσαν τα θεμέλια για έναν επιστημονικό και επιστημολογικό διάλογο για το φύλο. Είναι επίσης σημαντικό ότι οι περισσότεροι εθνογράφοι της δεκαετίας του 60 και 70 με πρωτοπόρους ανάμεσά τους την Friedl, τον Campbell και την du Boulay--αναγνωρίζουν τους πολυδιάστατους δεσμούς και συνάφειες ιδεολογικές, πολιτικές, οικονομικές, και κοινωνικές που συνενώνουν τις αγροτικές κοινότητες που μελετούν με τα αστικά κέντρα και το κράτος (Friedl 1962, Campbell 1964, du Boulay 1974). Από την άλλη όμως μεριά, η εστίαση για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες σε αγροτικές κοινότητες δημιούργησε μια παράδοση που δεν ευνόησε ούτε την ενασχόληση με ζητήματα όπως η αστικοποίηση, η γραφειοκρατία, η εμπορευματοποίηση, η επιχειρηματικότητα αλλά ούτε και την επιλογή πεδίων έρευνας όπως η επιχείρηση, το εργοστάσιο, η εταιρεία, ή ακόμη πρακτικές που εμπίπτουν στις σφαίρες της κατανάλωσης και του ελεύθερου χρόνου. Βέβαια, τα τελευταία χρόνια το τοπίο της ελληνικής εθνογραφίας έχει αλλάξει από άποψη προσανατολισμού της έρευνας, με αποτέλεσμα τα ερευνητικά ζητήματα να ανταποκρίνονται όλο και περισσότερο στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται ενόψει των ραγδαίων δημογραφικών, κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών τις οποίες βιώνει η χώρα. Σε γενικές γραμμές, ενώ μεταπολεμικά η αγροτική έξοδος στα αστικά κέντρα και η εξωτερική μετανάστευση αποτέλεσαν τη βασικότερη πηγή αλλαγής, από τη δεκαετία του 90 και μετά η είσοδος των μεταναστών και η ένταξή τους στην ελληνική 1

2 κοινωνία έχουν συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση μιας νέας πραγματικότητας. Η παρουσία των μεταναστών, σε συνδυασμό με την ευρωπαϊκή ενοποίηση και τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη του τουρισμού συνιστούν ορισμένες από τις κυριότερες πηγές προκλήσεων, προβληματισμών, εμπειριών, συγκρούσεων και προσαρμογών για τα υποκείμενα ατομικά και συλλογικά. Πρόκειται για δυνάμεις αλλαγής που συνεπάγονται νέου τύπου συνδέσεις, αλληλεξαρτήσεις και διαπραγματεύσεις μεταξύ εαυτού και «άλλου», οικιακού και εξω-οικιακού, τοπικού και παγκόσμιου, εθνικού και υπερεθνικού, παράδοσης και μοντερνισμού. Για την ανθρωπολογία της Ελλάδας, οι έμφυλες σχέσεις, η συγγένεια και ο οικιακός χώρος συνιστούν ορισμένα από τα κυριότερα πεδία έρευνας. Σ αυτά ακριβώς τα πεδία θα αναφερθώ προκειμένου να σχολιάσω ορισμένα κεντρικά ζητήματα της ελληνικής εθνογραφίας που σχετίζονται με το θέμα του συνεδρίου. Αποτελεί κοινό τόπο στην ελληνική εθνογραφία ότι οι αξίες με αναφορά στις οποίες κρίνονται οι πράξεις των υποκειμένων και εγκαθιδρύονται κοινωνικές σχέσεις, συγκροτούνται στο πεδίο της συγγένειας και ιδιαίτερα της οικογένειας Η συγγένεια γενικά συνιστά το ιδίωμα για ποικίλου τύπου ανταλλαγές, αμοιβαιότητες και μορφές συνεργασίας. Έξω απ την οικιακή ομάδα, η συγγένεια συνιστά ένα είδος προστιθέμενης αξίας όπου και όταν αποφέρει οφέλη, ενώ μπορεί ακόμα και να αγνοείται όταν δεν έχει να αποδώσει οφέλη. Όπου υπάρχει δια-οικιακή συνεργασία, που είναι κατά κύριο λόγο εξ ανάγκης, οικοδομείται συνήθως πάνω στις γραμμές της εξ αίματος συγγένειας (Dubisch 1992: ). Για παράδειγμα, στην περίπτωση των γυναικών, η συνεργασία που για πολλές είναι υποχρεωτική όσο είναι μέλη της ίδιας οικιακής ομάδας, συνεχίζει και αργότερα όταν ο γάμος τις χωρίζει και δημιουργεί η κάθε μια το δικό της σπιτικό (Galani-Moutafi 1993 και 1994). Γνωρίζουμε επίσης ότι στο πλαίσιο της μετανάστευσης στο εξωτερικό, παροχές, προσφορές και πρακτικές συνεργασίας μεταξύ ατόμων και οικιακών ομάδων έχουν ακολουθήσει τις γραμμές της αιματοσυγγένειας αλλά και των σχέσεων αγχιστείας (Just 2000:173-74).. Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα και με τις διαπιστώσεις του Vernier, οι σχέσεις συγγένειας λειτουργούν και ως σχέσεις υλικής, κοινωνικής και συμβολικής κυριαρχίας. με άλλα λόγια, αποτελούν τη βάση για την πραγμάτωση στοιχειωδών μορφών εκμετάλλευσης (Vernier 2001). 2

3 Η εθνογραφική έρευνα έχει δείξει ότι όταν πρόκειται για την αποτελεσματική οργάνωση οικονομικών δραστηριοτήτων, η δυνατότητα της συγγένειας να επηρεάζει με δομικούς όρους τη δράση περιορίζεται στην οικιακή ομάδα. Η οικιακή συγγένεια και οι αξίες που περικλείει έρχονται στο προσκήνιο όταν πρόκειται να συντονιστεί η δράση των υποκειμένων στα πλαίσια της οικονομίας του οίκου. Στις περιπτώσεις αυτές, οι εξουσίες, οι στόχοι, οι επιλογές, οι επιθυμίες και οι συγκρούσεις που διέπουν καταστάσεις και συμπεριφορές προβάλλουν τόσο τη διακριτότητα των υποκειμένων όσο και τη συγχώνευσή τους σε μια ενότητα (αυτή της οικιακής ομάδας) ή σε πολλαπλές ενότητες (όπως γονείς-γιος, μάνα-κόρη, γυναίκα-άνδρας). Πέρα όμως από τη σύμπραξη και τη συνεργασία μεταξύ των μελών της, η οικιακή ομάδα στεγάζει και σχέσεις εκμετάλλευσης, γεγονός που οφείλεται στην ικανότητά της να νομιμοποιεί και να συγκαλύπτει τις σχέσεις αυτές, μετουσιώνοντας οικονομικές παροχές που πραγματοποιούνται εντός της σε ενδείξεις αφοσίωσης και αγάπης (Vernier 2001).. Το οικιακό πεδίο συνιστά ένα πλαίσιο όπου μπορούμε να ανιχνεύσουμε αντιλήψεις για το φύλο να εξετάσουμε με άλλα λόγια το ζήτημα της νοηματοδότησης των έμφυλων ρόλων σε αντίστιξη με τις μορφές δράσης των υποκειμένων. Πολλοί εθνογράφοι αποτυπώνουν στα κείμενά τους την άποψη ότι το μοντέλο του γάμου που θεμελιώνεται στη συζυγική ένωση συνιστά τη βάση για την εγκαθίδρυση της οικιακής ομάδας, η οποία αποτελεί μια οικονομικά και πολιτικά αυτόνομη οντότητα. Στο πλαίσιο της συζυγικής αυτής ένωσης, ως ιδεότυπου, οι άνδρες και οι γυναίκες συνδέονται μέσα από μια σχέση αμοιβαίας εξάρτησης και συμπληρωματικότητας (Loizos και Papataxiarchis 1991). Βέβαια, οι απόψεις των περισσότερων εθνογράφων συγκλίνουν στο ότι οι άνδρες και οι γυναίκες ανταποκρίνονται με διαφορετικούς τρόπους στα ιδεώδη της συζυγικότητας και της συσσωματικής γαμήλιας ένωσης (Dubisch, 1986, Salamone και Stanton 1986, Mπεοπούλου 1992, Παπαταξιάρχης 1992). Πάντως, σε τελική ανάλυση, η οικιακή ομάδα αποτελεί τη μόνη κοινωνική ομάδα η οποία εξ ορισμού συνιστά μια ενιαία οντότητα. έχει μια σωματιακή ταυτότητα η οποία θεμελιώνεται όχι μόνο στο συναίσθημα αλλά και στους ισχυρούς δεσμούς αλληλεξάρτησης και εκμετάλλευσης των μελών της. Εξαιτίας των δεσμών αυτών, η συνεργασία των μελών του οίκου θεωρείται ως χαρακτηριστικό ή επιταγή που προσδιορίζει την ίδια τη σχέση 3

4 τους. Είναι ωστόσο γεγονός ότι η αλληλεγγύη της οικιακής ομάδας δεν αναιρεί τη σύγκρουση των ατομικών συμφερόντων στο εσωτερικό της. Έχει επίσης καταδειχτεί ότι για την κατανόηση τόσο των έμφυλων ρόλων όσο και της δυναμικής των σχέσεων των φύλων εντός της οικιακής ομάδας θα πρέπει να ληφθούν υπόψην τα διαφορετικά πρότυπα γάμου καθώς και η ποικιλότητα ή ετερογένεια που χαρακτηρίζει τις δομές της συγγένειας. Έτσι, στο προσκήνιο πολλών ερευνών δεσπόζει η ενασχόληση με τις τοπικές εκείνες ιδιαιτερότητες--τον καταμερισμό εργασίας, την προίκα, τη μεταγαμήλια εγκατάσταση, τις οικονομικές σχέσεις--που επηρεάζουν θετικά τη θέση των γυναικών στον οικιακό χώρο ή αντίθετα προάγουν την ανδρική εξουσία. Επισημαίνονται οι οικιακές ποιότητες της γυναικείας δύναμης, η συμβολή της προίκας στην ενίσχυση της θέσης των γυναικών, καθώς και η σημασία των συμφραζομένων του γάμου για την επίτευξη σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό της αυτονομίας των γυναικών (Casselberry και Valavanes 1976, Dubisch 1976 και 1986, Galani-Moutafi 1993 και 1994, Hoffman 1976, Kenna 1976, Beopoulou 1987, Vernier 1987). Η συζήτηση που αναπτύχθηκε γύρω από τα σχετικά αυτά θέματα οδήγησε στο συμπέρασμα ότι ο οικιακός ρόλος των γυναικών αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν η κοινωνία είναι μητροτοπική και μητρεστιακή, όπως στο Αιγαίο (Vernier 1984, Beopoulou 1987, Παπαταξιάρχης 1991, Galani-Moutafi 1993 και 1994). αντίθετα στις πατροτοπικές και πατροπλευρικές κοινωνίες, η οικιακή ισχύ των γυναικών είναι περιορισμένη λόγω πατριαρχικών δομών, και παρατηρείται μεγαλύτερη ταύτιση των ανδρών με τον οίκο (Campbell 1964, Καλπουρτζή 1987, Ψυχογιός 1987). Έτσι, στις κοινωνίες εκείνες που οι πρακτικές της συγγένειας προάγουν την ταύτιση των γυναικών με το οικιακό πεδίο, η γυναίκα ως νοικοκυρά διαχειρίζεται τα οικονομικά του οίκου, έχει κεντρικό ρόλο σε επιλογές, αποφάσεις και στρατηγικές που αφορούν το μέλλον των νεότερων μελών της οικογένειας, έχει διαμεσολαβητικό και διαπραγματευτικό ρόλο στις οικιακές σχέσεις και αποκτά κοινωνική και ηθική καταξίωση. Στα παραπάνω συμπεράσματα προστίθεται και η γενική διαπίστωση ότι η δυναμική των σχέσεων στον οικιακό χώρο αποτυπώνεται στις οικονομικές συμπεριφορές και πρακτικές ανδρών και γυναικών. Η ερευνητική και αναλυτική ενασχόληση με τον οίκο ως κοινωνική ομάδα και πεδίο οικονομικής συμπεριφοράς παρήγαγε σημαντικές απόψεις σχετικά με την έμφυλη 4

5 διάσταση της εργασίας. Στις ανθρωπολογικές μελέτες για την αγροτική Ελλάδα η εργασία των γυναικών σπάνια συνιστά αυτή καθαυτή αντικείμενο έρευνας, αλλά εξετάζεται απ τη σκοπιά της κοινωνικής αναπαραγωγής σε σχέση με ζητήματα όπως η ανατροφή των παιδιών, η φροντίδα για τους ηλικιωμένους, καθήκοντα που εμπίπτουν στην κατηγορία που έχει καθιερωθεί ως εργασία της συγγένειας (di Leonardo 1987), καθήκοντα εργασίας σε εξω-οικιακά συμφραζόμενα όπου οι γυναίκες είναι παρούσες ως βοηθητικό προσωπικό, και συμμετοχή σ εκείνες τις μορφές οικιακής παραγωγής που συνδέονται με την εξασφάλιση της προίκας. Με άλλα λόγια, η εργασία των γυναικών εξετάζεται κυρίως ως όψη ενδο- και δια-οικιακών σχέσεων ή ως συστατικό της οικιακής τους ταυτότητας (Campbell 1964:31-35, du Boulay 1974, Dimen 1986, Pavlides και Hessser 1986). προσεγγίζεται δηλαδή ως η διάσταση εκείνη του κοινωνικού προσδιορισμού του γυναικείου φύλου που αφορά στον οικιακό ρόλο των γυναικών. Η διερεύνηση της αγροτικής οικονομίας σε μικροεπίπεδο έχει καταδείξει ότι οι οικονομικές πρακτικές των γυναικών και οι εργασιακές σχέσεις στις οποίες εμπλέκονται καθορίζονται από--και σε σχέση με--τις ανάγκες της οικιακής ομάδας. Οι γυναίκες εκτελούν εργασίες για λογαριασμό των οικιακών ομάδων στις οποίες εντάσσονται και έχουν μικρά περιθώρια προσωπικής επιλογής σ ότι αφορά τον τρόπο διάθεσης της εργατικής τους δύναμη. Επίσης, ανάλογα με τα δεδομένα του κύκλου ζωής της οικιακής ομάδας και τα χαρακτηριστικά των διαφόρων γαμήλιων συστημάτων, απαιτείται από τις γυναίκες η προσφορά εργασίας ή/και υλικών αγαθών σε συγγενείς. Στη γεωργία, η εικόνα των ανδρών ως κατόχων του επαγγέλματος και ως φορέων μιας επαγγελματικής ταυτότητας ενισχύει την εικόνα των γυναικών ως βοηθών καθώς και την αντίληψη ότι η «φύση» τους δεν προσφέρεται ούτε για συγκεκριμένες μορφές εργασίας ούτε για ενεργό συμμετοχή στη διαδικασία λήψης γεωργικών αποφάσεων. Το γεγονός ότι η γυναίκα αγρότισσα καταλήγει να έχει μια ονομαστική γεωργική ταυτότητα--να είναι δηλαδή μέλος του γεωργικού συνεταιρισμού χωρίς όμως να συμμετέχει στις αποφάσεις ή να επωφελείται από εκπαιδευτικά και άλλα προγράμματα συνδέεται με τις κυρίαρχες αντιλήψεις περί ανδρισμού. Συνεπώς, η μεταβίβαση της ιδιότητας της γεωργού στις γυναίκες θα κρίνονταν ως απαξιωτική για τους άνδρες-συζύγους τους. Σε τελική λοιπόν ανάλυση, η γεωργική εργασία δεν αποτελεί σημείο αναφοράς για τον αυτο-προσδιορισμό και τη συγκρότηση της αυτο-εικόνας των ίδιων των γυναικών. 5

6 Επιπλέον, ανθρωπολόγοι όπως η Friedl (1962) και η Sanders (1962) καταγράφουν, στο πλαίσιο διαφόρων αντιλήψεων που κυριάρχησαν μεταπολεμικά στις αγροτικές περιοχές, την προσαρμογή στον ιδεατό τύπο που θέλει τη γυναίκα να μην εργάζεται εκτός σπιτιού. Οι αγροτικές οικογένειες επηρεάστηκαν, όπως αναφέρουν, από τα πρότυπα του αστεακού καπιταλιστικού τομέα τα οποία πρόβαλαν το μοντέλο του άνδρα που με τη μισθωτή του εργασία ικανοποιεί τις βιοποριστικές ανάγκες της οικογένειας χωρίς να χρειάζεται να εργάζεται η σύζυγός του εκτός σπιτιού. Παρ όλα αυτά, από έρευνες κοινωνιολόγων και κοινωνικών ανθρωπολόγων που αναλύουν τις διαδικασίες του αγροτικού μετασχηματισμού, προκύπτει ότι όπου κυριαρχούν οριακές γεωργικές μονάδες με χαμηλή παραγωγικότητα, η συμμετοχή των γυναικών στην παραγωγική διαδικασία είναι υψηλή. Αντίθετα, όπου συναντάμε μεγάλες και εκσυγχρονισμένες γεωργικές μονάδες δεν απαιτείται τουλάχιστον όχι τόσο όσο παλαιότερα--η συμμετοχή των γυναικών στην παραγωγική εργασία. Το φαινόμενο που χαρακτηρίζει την ύπαιθρο σήμερα είναι αυτό της πολυ-απασχόλησης και ο προσανατολισμός σε εξω-γεωργικές οικονομικές δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν κυρίως οι νεότερες γενιές και οι γυναίκες (Κασιμάτη Θανοπούλου Τσάρτας 1995, Γιδαράκου 1999). Στον τομέα της εξω-γεωργικής απασχόλησης, γίνεται σαφές ότι οι γυναίκες εισέρχονται στην αγορά εργασίας και ανταποκρίνονται στις όποιες επιλογές, δυσκολίες ή αντιξοότητες προκύπτουν από την απασχόλησή τους κυρίως ως κόρες, σύζυγοι και μητέρες. Τα δε επαγγέλματα συνδέονται με ιδιότητες ή ποιότητες που σχετίζονται με πολιτισμικές αντιλήψεις για το φύλο και τη σεξουαλικότητα. επομένως το φύλο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στην εννοιολόγηση των επαγγελμάτων. Η Lambiri (1965), η οποία ασχολήθηκε με το ζήτημα των επιδράσεων που είχε στις γυναίκες των Μεγάρων η εργασία τους στο εργοστάσιο, διαπίστωσε ότι οι εργάτριες χρησιμοποιούσαν τα χρήματα που αποκτούσαν με την εργασία τους για να φτιάξουν την προίκα τους. Το σχηματισμό της προίκας εξυπηρετεί επίσης η εργασία στο ελεύθερο επάγγελμα της κομμωτικής, όπως καταδεικνύει η Μπακαλάκη (1986). Μόνο που στην περίπτωσή της υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ασχολούμενες με την κομμωτική γυναίκες είχαν ανεξαρτητοποιηθεί από την πατρική οικογένεια σε μεγαλύτερο βαθμό απ ό,τι οι εργάτριες στα Μέγαρα. Επιπλέον, η αυτο-απασχόληση στην κομμωτική ήταν μια δικλείδα ασφαλείας για εκείνες τις γυναίκες 6

7 που αναγκάζονταν να εργαστούν μετά το γάμο και την απόκτηση παιδιών. κι αυτό διότι μπορούσαν να συνδυάσουν ευκολότερα το επάγγελμα με τις οικογενειακές τους υποχρεώσεις είτε εργαζόμενες στο κατάστημά τους είτε στο σπίτι--απ ό,τι θα μπορούσαν ως υπάλληλοι. Στο θέμα που αφορά στις συνθήκες κάτω από τις οποίες ο γάμος παράγει συνέχειες ή ασυνέχειες στη σφαίρα της γυναικείας απασχόλησης οι ανθρωπολογικές αναφορές είναι συχνές αλλά ελλειπτικές. Η Sutton (1986), αναφερόμενη στους εργασιακούς ρόλους των γυναικών στο Ναύπλιο διατείνεται ότι ενώ κατά την περίοδο του μεσοπολέμου οι γυναίκες εργάζονταν εκτός σπιτιού σ ολόκληρη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, τη δεκαετία του 80 τείνουν να διακόπτουν την εξωοικιακή τους απασχόληση όταν παντρεύονται και αποκτούν παιδιά. Κατά την Sutton, πίσω από την τάση αυτή, η οποία περιγράφεται με όρους περιθωριοποίησης των γυναικών, εντοπίζονται αξίες συναρτώμενες με τους ρόλους των φύλων--που διαιωνίζουν το πρότυπο εκείνο βάσει του οποίου ανατίθεται στις γυναίκες η πρωταρχική ευθύνη του οίκου και της ανατροφής των παιδιών. Η συγκεκριμένη δομολειτουργιστική προσέγγιση μειονεκτεί στο βαθμό που δεν επικεντρώνεται στη δράση αλλά δίνει προτεραιότητα σε δομικούς παράγοντες, τους οποίους οι γυναίκες ελάχιστα ελέγχουν. Παράλληλα εμφανίζει τις αξίες ως παράγοντα που δρα καταλυτικά, διαμορφώνοντας τις αντιλήψεις και καθορίζοντας τις επιλογές των υποκειμένων. Οι απόψεις σχετικά με το ζήτημα της περιθωριοποίησης των γυναικών στην Ελλάδα διίστανται. Στη διεθνή βιβλιογραφία, οι περισσότερες συζητήσεις πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο της περιθωριοποίησης δηλαδή της συρρίκνωσης του φάσματος των ρόλων εργασίας των γυναικών και του περιορισμού τους στον οικιακό τους ρόλο αποτελεί συνάρτηση της ανάδυσης του βιομηχανικού καπιταλισμού. Μάλιστα, ο τομέας που περιθωριοποιεί τις γυναίκες είναι αυτός των μεγάλων επιχειρήσεων που αναπτύσσονται σε αστικά κέντρα και στηρίζονται στη μισθωτή εργασία καθώς και σε ξένες κυρίως επενδύσεις. Στην Ελλάδα, όπως εξηγεί η Cavounidis (1983), δεν παρατηρείται περιθωριοποίηση (τουλάχιστον τις πρώτες δεκαετίες μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο στις οποίες αναφέρεται) διότι οι μικρές οικογενειακές παραγωγικές μονάδες διατηρούν τη βιωσιμότητά τους παρά τον ανταγωνισμό απ τις καπιταλιστικές. Βέβαια, και αυτή η 7

8 ερμηνεία δεν είναι ικανοποιητική, δεδομένου ότι η συμμετοχή των γυναικών στις οικογενειακές μονάδες δεν εξαρτάται μόνο από τις ανάγκες των τελευταίων για εργατικά χέρια. Οι προσδοκίες και επιλογές των ίδιων των γυναικών συνυπάρχουν με διαφορετικές και αντιτιθέμενες αντιλήψεις--όπως για την ατομική και οικογενειακή επιτυχία και το συμφέρον--καθώς και με πολιτισμικές διαδικασίες και ιδεολογίες που ούτε ενιαίες είναι αλλά ούτε και αμετάβλητες. Το αίτημα της κατανόησης του φύλου σε σχέση με την οικονομική δράση προβάλλεται πιο έντονα μετά από τις σημαντικές από μεθοδολογική και αναλυτική σκοπιά μετατοπίσεις που χαρακτηρίζουν την πορεία της ελληνικής εθνογραφίας από τη δεκαετία του 80 και μετά. Στο διάστημα αυτό έχουν καταγραφεί οι μειονεξίες της δομιστικής προσέγγισης, ενώ συνάμα η ενασχόληση με έννοιες όπως αυτή της ηθικής κοινότητας ή με θεσμικά καθιερωμένα αξιακά συστήματα έχει σχεδόν ολοκληρωτικά εγκαταλειφθεί. Επίσης, με την απόρριψη της στατικής θεώρησης και την αναγνώριση ότι η οικιακή ομάδα δεν συνιστά μια πεπερασμένη στατική δομή, το ενδιαφέρον στρέφεται στην αλλαγή τόσο της μορφής όσο και του τρόπου λειτουργίας της (Clark 1993). Διαπιστώνεται ακόμη πρωτίστως από τη Σκουτέρη-Διδασκάλου (1984) και τον Παπαταξιάρχη (1991)--ότι οι αντιλήψεις για το γάμο και τη συγγένεια ποικίλλουν κατά κοινωνική κατηγορία. Στο πλαίσιο των νεώτερων προβληματισμών, η ελληνική εθνογραφία λαμβάνει υπόψη την απόκλιση των πρακτικών από τους κανόνες, αναγνωρίζοντας μάλιστα ότι οι κανόνες δεν υφίστανται παρά ως αντικείμενο στρατηγικής δράσης. Επίσης, χωρίς να αδιαφορεί για τις δομές, έχει φέρει στο προσκήνιο τα δρώντα υποκείμενα με τα ενδιαφέροντα και την επινοητική τους ικανότητα, και έχει προσανατολιστεί στις πρακτικές και τις στρατηγικές ως τα κατάλληλα εργαλεία για την περιγραφή της δράσης. Έτσι, τα παραδοσιακά πεδία της ανθρωπολογικής έρευνας η συγγένεια και η οικογένεια αναλύονται ως πρακτικές που εμπεριέχουν στρατηγικές και χαρακτηρίζονται από κίνητρα τα οποία κινούνται ανάμεσα στο συμφέρον και στο συναίσθημα. Σημαντικό βήμα στη συζήτηση για την έμφυλη διάσταση των οικονομικών πρακτικών αποτελεί και ο προσανατολισμός της έρευνας στον τουρισμό. Ας σταθούμε λοιπόν στις έμφυλες διαφορές που χαρακτηρίζουν τους τρόπους με τους οποίους τα μέλη των τοπικών κοινωνιών ενεργοποιούνται στον τομέα αυτό. Είναι γεγονός ότι ως 8

9 εργοδότριες και διαχειριστές μικρών ή μεσαίων οικογενειακών επιχειρήσεων, οι γυναίκες έχουν μια κυρίαρχη παρουσία στην τουριστική οικονομία της Ελλάδας. Οι λόγοι για τη δραστηριοποίηση των γυναικών μ αυτές τις ιδιότητες στον τουρισμό έχουν εντοπιστεί: πρώτον, στη συνέχεια ή τη γειτνίαση της οικογενειακής κατοικίας με την επιχείρηση δεύτερον, σε πρότυπα και πρακτικές μεταβίβασης της περιουσίας που καθιερώνουν τα σπίτια ως γυναικεία ιδιοκτησία. και τρίτον, στο γεγονός ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις προσαρμόζονται σχετικά εύκολα στον υφιστάμενο καταμερισμό της εργασίας και συνδυάζονται με τις ευθύνες των γυναικών στον οικιακό χώρο (Galan-Moutafi 1993 και 1994). Γενικά οι έρευνες στην Ελλάδα και στον ευρύτερο χώρο της Ν. Ευρώπης καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η τουριστική ανάπτυξη που βασίζεται σε οικογενειακές επιχειρήσεις παρέχει αυξημένες ευκαιρίες απασχόλησης για τις γυναίκες και τους δίνει τη δυνατότητα ενδυνάμωσης της θέσης τους στον οικιακό χώρο (Stott 1973, Kousis 1989, Costa 2005). Η δική μου έρευνα στη Σάμο έδειξε ότι στο πλαίσιο του τουρισμού, η γυναικεία οικιακή και εξω-οικιακή εργασία, και η αντίστοιχη προς αυτήν εμπλοκή των γυναικών σε ρόλους διαχείρισης έχουν να επιδείξουν σταθερά σημεία. Έδειξε ακόμα ότι οι δραστηριότητες των γυναικών τόσο σε ενδο-οικιακό όσο και σε δια-οικιακό επίπεδο με άξονα τη σχέση μάνας κόρης--παίζουν βασικό ρόλο στην οργάνωση της συγγένειας. Ωστόσο, οι αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην οικονομική και οικιακή ζωή δεν συνοδεύτηκαν και από ανάλογες ιδεολογικές μεταβολές--ο καταμερισμός της εργασίας στο οικιακό πεδίο και οι πολιτισμικές αντιλήψεις με βάση τις οποίες προσδιορίζεται η γυναικεία ταυτότητα, δεν άλλαξαν. Σε σχέση με τον τουρισμό, ένα ζήτημα που η εθνογραφική έρευνα των τελευταίων ετών φωτίζει είναι οι τρόποι που οι άνδρες και οι γυναίκες διαχειρίζονται κοινωνικές και επαγγελματικές σχέσεις στο χώρο των τουριστικών επιχειρήσεων. Ένα άλλο υπό διερεύνηση ζήτημα είναι κατά πόσο το ήθος της ορθολογικής διαχείρισης και του επαγγελματισμού που καλλιεργείται στις επιχειρήσεις ενσωματώνει οικιακές ποιότητες κυρίως λόγω της ενεργούς συμμετοχής των γυναικών σ αυτές. Τα ίδια ερωτήματα προφανώς μπορούν να τεθούν για την επιχειρηματική δράση γενικότερα, μόνο που στην περίπτωση του τουρισμού το στοιχείο της δια-πολιτισμικής συνάντησης 9

10 προσθέτει μια επιπλέον διάσταση: τη συγκρότηση πολιτισμικών αναπαραστάσεων, στις οποίες το φύλο κατέχει δεσπόζουσα θέση, και τη διαπλοκή τους με οικονομικές πρακτικές. Στη συζήτηση για το πώς το φύλο οργανώνει οικονομικές σχέσεις και μορφές δράσης μπορούν να συμβάλλουν και μερικές σκέψεις σχετικά με τις νέες εργασιακές προκλήσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες στο περιθώριο της γεωργίας στις οποίες στρέφονται οι γυναίκες της επαρχίας τα τελευταία χρόνια. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στον αγροτουρισμό, την αξιοποίηση αγροτικών προϊόντων και την κατασκευή ειδών πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης του τουρισμού, αλλά και της εγκαθίδρυσης μιας νέας παγκόσμιας αγοράς για μη-βιομηχανοποιημένα προϊόντα, η αύξηση της ζήτησης για αγαθά και υπηρεσίες που σηματοδοτούν το τοπικό, το παραδοσιακό, το αυθεντικό έχει δώσει στις γυναίκες τη δυνατότητα να εμπλακούν σε νέες μορφές γυναικείας επιχειρηματικής δράσης. Στην προκειμένη περίπτωση, οι οικονομικές πρωτοβουλίες και δραστηριότητες των γυναικών ενισχύονται από πολιτισμικές αντιλήψεις που ταυτίζουν τη γυναίκα με τη «φύση» καθώς και με τις ποιότητες εκείνες του οικιακού χώρου οι οποίες συναρτώνται με τις αξίες της νοικοκυροσύνης, της εργατικότητας και της αποταμίευσης. Παράλληλα, πρόκειται για δραστηριότητες που προβάλλουν την εικόνα της γυναίκας στον αγροτικό χώρο ως θεματοφύλα της παράδοσης και της τοπικής γνώσης. Εδώ θα πρέπει να τονιστεί η αμφισημία που χαρακτηρίζει την γυναικεία ταυτότητα σε σχέση με τις παραπάνω επιχειρηματικές μορφές δράσης: οι γυναίκες λειτουργούν ως το όχημα για αμοιβαίες ανταλλαγές μεταξύ του οίκου και της ευρύτερης αγοράς, ταυτόχρονα όμως περιφρουρούν τα συμβολικά και κοινωνικά όρια του οικιακού πεδίου και τις αξίες της οικιακότητας. Την τελευταία δεκαετία, όπως μαρτυρούν οι θεματικές εξειδικεύσεις του συνεδρίου, η εθνογραφική έρευνα έχει κάνει σημαντικά ανοίγματα προς νέες κατευθύνσεις. Αυτό σημαίνει ότι στις νέες μορφές κοινωνικής και οικονομικής ζωής ανιχνεύονται αλλαγές ή/και συνέχειες σε πολιτισμικές αντιλήψεις και πρακτικές σχετικά με το γάμο, τη συγγένεια και την υποκειμενικότητα που ενισχύουν ή αμφισβητούν τον κατά φύλο διαχωρισμό σε διαφορετικούς τομείς της ζωής. Ένα επιμέρους ερώτημα που η εθνογραφική έρευνα θέτει είναι: πώς αλλάζουν ή σε ποιό βαθμό παραμένουν ίδιες, άλλα 10

11 βρίσκουν νέα πεδία έκφρασης, οι αξίες του γάμου και της οικιακότητας στα νέα κοινωνικά και οικονομικά συμφραζόμενα. Επίσης, πώς ορίζονται στα ίδια αυτά συμφραζόμενα οι έννοιες της «υποχρέωσης», του «καθήκοντος» και του «συμφέροντος» για τους άνδρες και τις γυναίκες. Μιλώντας για νέα κοινωνικά και οικονομικά συμφραζόμενα θα ήθελα να εξειδικεύσω ορισμένα από αυτά. Καταρχήν, για την ανθρωπολογική έρευνα, οι νέες κοινωνικές σχέσεις και οικονομικές πρακτικές που εγκαθιδρύονται στο πλαίσιο της συνάντησης ντόπιων εργοδοτών (-τριων) και (ξένων) μεταναστών (-τριων) προσφέρονται για την επανεξέταση της εννοιολόγησης τόσο της εργασίας (οικιακής και εξω-οικιακής) όσο και του οικιακού χώρου. Το δε ανθρωπολογικό ενδιαφέρον για τη δραστηριοποίηση των γυναικών σε νέα επαγγελματικά πεδία εκφράζεται μέσα από ερωτήματα σχετικά με τη γυναικεία υποκειμενικότητα: κάτω από ποιές συνθήκες η είσοδος και ανάδειξη των γυναικών στα νέα αυτά πεδία προσθέτει αξία στην ταυτότητά τους; Ή σχετικά με την νοηματοδότηση του οικιακού χώρου: πώς οι πρακτικές στη σφαίρα της απασχόλησης συνδυάζονται με τις ανάγκες της καθημερινής οικογενειακής ζωής (όπως στις περιπτώσεις εκείνες που οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν την μεταφορά μέρους της δουλειάς του γραφείου στο σπίτι); Νέες έμφυλες διαστάσεις της οικονομικής και κοινωνικής ζωής μπορεί ακόμα να αναδείξει η εστίαση του ανθρωπολογικού ενδιαφέροντος στη δράση των γυναικών ως εργαζόμενων ή ως καταναλωτριών σε χώρους όπως μπαρ, καζίνο, γυμναστήρια, ινστιτούτα ομορφιάς ή σε τομείς δράσης και πεδία πρακτικής, όπως ο εθελοντισμός και ο ελεύθερος χρόνος, όπου δεν υπεισέρχονται--τουλάχιστον όχι με τον γνώριμο τρόπο--οι επιταγές και οι υποχρεώσεις της οικιακής συγγένειας. Επιπρόσθετα, η ανάλυση νέων μορφών γυναικείας και ανδρικής κοινωνικότητας μπορεί να αποκαλύψει κοινωνικές πρακτικές που προσαρμόζονται στα «συμφέροντα» της οικιακής ομάδας ή τα αντιστρατεύονται. Πίσω από τέτοιες πρακτικές μπορούμε να εντοπίσουμε μια μεταβαλλόμενη κοινωνική ηθική σε σχέση με τους έμφυλους οικιακούς ρόλους και την κατανάλωση του χρήματος (Papataxiarchis 1999, Scott 2003). Τέλος, θα ήθελα να παρατηρήσω ότι στο πλαίσιο μιας κριτικής θεώρησης των έμφυλων σχέσεων στην παραγωγή και την κατανάλωση προϊόντων, υπηρεσιών και εμπειριών, αντικείμενο κριτικής ανάλυσης γίνεται και ο χώρος, ο οποίος αναγνωρίζεται 11

12 ως κοινωνικο-πολιτισμική κατασκευή. Η κατασκευή της ταυτότητας του χώρου μέσα από--και σε σχέση με--έμφυλες οικονομικές πρακτικές είναι ένα ερευνητικό ζήτημα που δεν έχει απασχολήσει ιδιαίτερα την εθνογραφική έρευνα (Bλαχούτσικου 1991). Έχει τεθεί κυρίως σε συζητήσεις που αφορούν στην επίδραση της προίκας ή γυναικείες καταναλωτικές πρακτικές που οριοθετούν συμβολικά και υλικά το σπίτι και αναπαράγουν ή επαναδιαπραγματεύονται την πολιτισμική ταξινόμηση αρσενικού και θηλυκού. Κοινός παρανομαστής των παραπάνω ερευνητικών κατευθύνσεων ή προτάσεων θα πρέπει να είναι η ανάδειξη της σπουδαιότητας του υποκειμένου ενός υποκειμένου που από τη μια συντονίζει την οικονομική του δράση με γνώμονα τις πολιτισμικές επιταγές, ενώ απ την άλλη δεν συμμορφώνεται με ή διαπραγματεύεται τις πολιτισμικά διαθέσιμες επιλογές στο πλαίσιο της διαχείρισης των κοινωνικών και οικονομικών σχέσεων. Έτσι θα δοθεί και η πρέπουσα σημασία στις πολιτικές διαστάσεις της οικονομικής δράσης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Beopoulou, J. 1987, Tρίκερι: κινητικότητα και σχέσεις ένταξης». Στο Σ. Δαμιανάκος (επιμ.) Διαδικασίες Κοινωνικού Μετασχηματισμού στην Αγροτική Ελλάδα. Αθήνα: ΕΚΚΕ. Πρώτη ξενόγλωσση έκδοση Βλαχούτσικου, Χ. 1991, «Να χαρώ κι εγώ το σπίτι μου και το κλειδί απ τα μέσα». Σύγχρονα Θέματα 66: Campbell, J. K. 1964, Honour, Family and Patronage: A Study of Institutions and Moral Values in a Greek Mountain Community. Oξφόρδη: Clarendon Press. Casselberry, S. και N. Valavanes 1976, Matrilocal Greek Peasants and a Reconsideration of Residence Terminology. American Ethnologist 3(2): Cavounidis, J. 1983, Capitalist Development and Women s Work in Greece. Journal of Modern Greek Studies 1(2): Clark, M. H.1993, O μετασχηματισμός της οικιακής ομάδας στα Μέθανα, Μορφή, λειτουργία και σημασία». Στο Ε. Παπαταξιάρχης Θ. Παραδέλλης (επιμ.) Ανθρωπολογία και Παρελθόν: Συμβολές στην Κοινωνική Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας, Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Costa, J. A. 2005, Empowerment and Exploitation: Gendered Production and 12

13 Consumption in Rural Greece. Consumption, Markets and Culture 8(3): Γιδαράκου, Ι. 1999, «Ενδογενής ανάπτυξη της υπαίθρου και γυναικεία απασχόληση». Στο Χ. Κασίμης Λ. Λουλούδης (επιμ.) Η Ελληνική Αγροτική Κοινωνία στο τέλος του Εικοστού Αιώνα, Αθήνα: Πλέθρον. ΕΕΚΕ Di Leonardo, M. 1987, The Female World of Cards and Holidays: Women, Family and the Work of Kinship. Signs 12 (3): Dimen, M. 1986, Servants and sentries: women, power, and social reproduction in Kriovrisi. Στο J. Dubisch (επιμ.) Gender & Power in Rural Greece, Πρίνστον, Νιού Τζέρσι: Princeton University Press du Boulay, J. 1974, Portrait of a Greek Mountain Village. Oξφόρδη: Clarendon Press. Dubisch, J. 1976, The Ethnography of the Islands: Tinos. Στο Μ. Dimen και E. Friedl (επιμ.) Regional Variation in Modern Greece and Cyprus: Towards a Perspective on the Ethnography of Greece, Nέα Υόρκη: New York Academy of Sciences, Annals, τευχ Dubisch, J. 1986, Introduction. Στο Dubisch 1986: Dubisch, J. 1992, Κοινωνικό φύλο, συγγένεια και θρησκεία: Αναπλάθοντας την ανθρωπολογία της Ελλάδας». Στο Ε. Παπαταξιάρχης Θ. Παραδέλλης (επιμ.) Ταυτότητες και Φύλο στη Σύγχρονη Ελλάδα, Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Friedl, E. 1962, Vasilika: A Village in Modern Greece. Nέα Υόρκη: Holt, Rinehart and Winston. Galani-Moutafi, V. 1993, From Agriculture to Tourism: Property, Labor, Gender and Kinship in a Greek Island Village (Part One). Journal of Modern Greek Studies 11: Galani-Moutafi, V. 1994, From Agriculture to Tourism: Property, Labor, Gender and Kinship in a Greek Island Village (Part Two). Journal of Modern Greek Studies 12: Hoffman, S. 1976, The Ethnography of the Islands: Thera. Στο M. Dimen και E. Friedl (επιμ.) Regional Variation in Modern Greece and Cyprus, New York Academy of Sciences. Just, R A Greek Island Cosmos: Kinship & Community on Meganisi. Σάντα Φέι, Νιού Μέξικο: School of American Research Press. Καλπουρτζή, Ε. 1987, «Ίνα πραγματοποιηθή η διά γάμου σύζευξις». Ελληνική Κοινωνία 1:

14 Κασιμάτη, Κ., Μ. Θανοπούλου & Π. Τσάρτας 1995, Η Γυναικεία Απασχόληση στον Τουριστικό Τομέα: Διερεύνηση της Αγοράς Εργασίας και Επισήμανση Πολιτικών. Αθήνα: Έκδοση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Γραφείο Ίσων Ευκαιριών και του ΚΕΚΜΟΚΟΠ. Kenna, M. 1976, Houses, Fields and Graves: Property and Ritual Obligation on a Greek Island. Ethnology 15: Kousis, M. 1989, Tourism and the Family in a Rural Cretan Community. Annals of Tourism Research 16 (3): Lambiri, I. 1965, Social Change in a Greek Country Town: The Impact of Factory Work on the Position of Women. Aθήνα: Center of Planning and Economic Research. Loizos, P. και Ε. Papataxiarchis 1991, Contested Identities: Gender and Kinship in Modern Greece. Πρίνστον: Princeton University Press. Mπακαλάκη, Α. 1986, «Κομμωτική, ένα «γυναικείο» επάγγελμα». Δίνη 1: Mπεοπούλου, Ι. 1992, «Όταν οι άντρες ταξιδεύουν: Χώροι συνάντησης και διαχωρισμού των φύλων». Στο Παπαταξιάρχης Παραδέλλης 1992: Papataxiarchis, E. 1991, La Valeur du Ménage: Classes Sociales, Stratégies Matrimoniales et Loi Ecclésiastique à Lesvos au 19e Siècle. Στο S. Woolf (επιμ.) Sociétés Sub-Européennes a l Âge Moderne, Adaptions et Resistances. Παρίσι: La Decouverte. Παπαταξιάρχης, Ε.1992, «Εισαγωγή. Από τη σκοπιά του φύλου: Ανθρωπολογικές θεωρήσεις της σύγχρονης Ελλάδας». Στο Παπαταξιάρχης Παραδέλλης 1992: Papataxiarchis. E. 1999, A Contest with Money: Gambling and the Politics of Disinterested Sociality in Aegean Greece. Στο S. Day, E.Papataxiarchis και M. Steward (επιμ.) Lilies of the Field: Marginal People Who Live for the Moment, HΠΑ: Westview Press. Pavlides, E. και J. Hesser 1986, Women s Roles and House Form and Decoration in Eressos, Greece. Στο Dubisch 1986: Σκουτέρη-Διδασκάλου, Ν. 1984, Ανθρωπολογικά για το Γυναικείο Ζήτημα. Αθήνα: Ο Πολίτης. Sanders, I. T. 1962, Rainbow in the Rock: The People of Rural Greece. Καίμπριτζ, Μασσαχουσέτη: Harvard University Press. 14

15 Salamone, S. D. και J. B. Stanton 1986, Introducing the Nikokyra : Identity and Reality in Social Process. Στο Dubisch 1986: Scott, J. 2003, Coffee Shop Meets Casino: Cultural Responses to Casino Tourism in Northern Cyprus. Journal of Sustainable Tourism 11 (2 & 3): Stott, M. 1973, Economic Transition and the Family in Mykonos, Greece. Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών 17: Sutton, S. B. 1985, Women s Work in Nafplio, Ethnology 32(4): Vernier, B. 1984, Putting Kin and Kinship to Good Use: The Circulation of Goods, Labour, and Names on Karpathos (Greece). Στο H. Medick και D. W. Sabean (επιμ.) Interest and Emotion: Essays on the Study of Family and Kinship, Kέϊμπριτζ: Cambridge University Press. Vernier, B. 1987, Filiation, Transmission des Biens, Règles de Résidence et Pouvoir Domestique dans les Îles de la Mer Egée. Στο Ravis-Giordani (επιμ.) Femmes et Patrimoine dans les Sociétes Rurales de l Europe Méditerranéenne, Παρίσι: Éditions de CNRS. Vernier, B. 2001, Η Κοινωνική Γένεση των Αισθημάτων: Πρωτότοκοι και υστερότοκοι στην Κάρπαθο. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Ψυχογιός, Δ. 1987, Προίκες, φόροι, σταφίδα και ψωμί. Αθήνα: ΕΚΚΕ. 15

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 7: Η Διάσταση του Φύλου στην Αγροτική Ανάπτυξη (3/4) 1ΔΩ Διδάσκουσα:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Βασιλική Γαλανή-Μουτάφη τηλ.: 2510 71593 e-mail: [v.moutafi@sa.aegean.gr]

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Βασιλική Γαλανή-Μουτάφη τηλ.: 2510 71593 e-mail: [v.moutafi@sa.aegean.gr] ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασιλική Γαλανή-Μουτάφη τηλ.: 2510 71593 e-mail: [v.moutafi@sa.aegean.gr] ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΉ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Η Εργασία στον αγροτικό και αστικό χώρο

Γ ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Η Εργασία στον αγροτικό και αστικό χώρο Γ ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Η Εργασία στον αγροτικό και αστικό χώρο 1. Αντώνης Μωϋσίδης, Η κοινωνία στον αγροτικό χώρο: από το παρελθόν στο σήμερα. Ο αγροτικός χώρος είναι ο χώρος με το βαθύ ιστορικό παρελθόν στον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies)

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) Social Media World 26/6/2014 Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) 1.Τι είναι τα STS; Σπουδές Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS) προσεγγίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 7: Η Διάσταση του Φύλου στην Αγροτική Ανάπτυξη (4/4) 2ΔΩ Διδάσκουσα:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Φορέας Υλοποίησης Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΕΝΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 8: Η Νέα Αγροτικότητα, η Πολυλειτουργική Ύπαιθρος και οι Νέες Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία"

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία Newsletter No. 3 Α ρίλιος 2007 Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Έργο: "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία" Επιµέλεια: ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: GI_V_NEG_0_17443 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 / 12 / 2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΕΛΙΝΑ ΖΗΣΗ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εισήγηση: κ.γεωργίου Κασιμάτη, Προέδρου Ε.Β.Ε.Π. και Κ.Ε.Ε.Ε. με θέμα : «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» Το Σχέδιο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Οικονομικά της Εκπαιδευσης Ακαδημαικό έτος 2013-2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Εισαγωγικά Οικονομική επιστημη και εκπαίδευση Τα οικονομικά της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία;

Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία; Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία; Ο τρίτος τομέας αποτελεί ένα σύνολο πρακτικών οργάνωσης της κοινωνικής και οικονομικής ζωής που δεν μπορούν αυστηρά να ενταχθούν ούτε στο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη. Επιχειρηματικότητας Γυναικών

Ανάπτυξη. Επιχειρηματικότητας Γυναικών Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας Γυναικών Ημερίδα: «Μετατρέποντας τις δεξιότητες σε επιχειρηματική δυνατότητα με βιώσιμη προοπτική, μέσω της συνέργειας, της καινοτομίας, της δικτύωσης» Νάνσυ Παπαλεξανδρή Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Μαρία Ρεντετζή Συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στις αρχές της δεκαετίας του 1970 παρακίνησαν φεμινίστριες σε πολλά από τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Αγρότες)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Αγρότες) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα Αναγνωριση Ποιοτητα Κινητικοτητα Εκπαιδευση Προτυπα Απασχολησιµοτητα Ανάπτυξη της Αγοράς Εργασίας Σχετικά Προσόντα και κατάρτιση Η VSPORT + Έργο Ο βασικός στόχος του VSPORT είναι να αναπτυχθεί ένα διατομεακό

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Επ. fcoiv. Ερ., Gr. R. So. Re. 1983 Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη* Το πρώτο διεθνές συνέδριο για την «Έρευνα και εκπαίδευση γύρω από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΜΙΝ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ανάθεση: ΕLΜΙΝ Hellenic Mining Enterprises S.A. Τύπος έρευνας: Ποσοτική έρευνα με Computer Assisted τηλεφωνικές συνεντεύξεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση σας παρουσιάζουμε σήμερα τους στόχους και το περιεχόμενο του πρώτου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Υγεία Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 1 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Νέοι επιστήμονες)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Νέοι επιστήμονες) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα