MARINA MARINESCU "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ( )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "MARINA MARINESCU "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ (1850-1945)"

Transcript

1 MARINA MARINESCU "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ( ) Αν κάποιος επιχειρήσει να μελετήσει τη νεότερη λαϊκή λογοτεχνία στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, σύντομα θα διαπιστώσει ότι καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολο να δοθεί ένας ορισμός των λαϊκών βιβλίων (Volksbücher) που αποτελούν μέρος αυτής της λογοτεχνίας. Κατά την γνώμη των περισσότερων μελετητών, εκείνο που δικαιολογεί τη χρήση του όρου είναι ο τρόπος με τον οποίον παράγονται και διανέμονται τα λαϊκά βιβλία καθώς και ο τρόπος που διοχετεύονται στο αναγνωστικό κοινό. Ωστόσο και σήμερα ακόμη εξακολουθούν να υπάρχουν και διαφορετικές απόψεις πάνω σ' αυτό το θέμα 1. Αυτό το γεγονός προξένησε και σε μας μεγάλες δυσκολίες, όταν ξεκινήσαμε την έρευνα μας στα πλαίσια του προγράμματος στο Μόναχο. Έτσι, η συνεργάτις του προγράμματος μας Monika Skowronski γράφει, συνοψίζοντας τις μακρές συζητήσεις πάνω σ' αυτό το θέμα: «Όσον αφορά τη σύγχυση στην ορολογία και τον προσδιορισμό του τί είναι λαϊκό βιβλίο, είναι ματαιοπονία να προσπαθεί κανείς να αναζητήσει έναν γενικά αποδεκτό όρο, που να λαμβάνει συγχρόνως υπόψη τόσο τη μορφή και το περιεχόμενο τους όσο και τη λειτουργία τους» 2. Στα νεότερα χρόνια, ακόμη περισσότερο από πριν, τα λαϊκά βιβλία διαφοροποιούνται όχι μόνο γεωγραφικά, αλλά και χρονικά. Παράλληλα υπάρχουν και άλλες κατηγορίες βιβλίων που παράγονται και διανέμονται με τον ίδιο τρόπο. Έτσι το να αποφασίσει κανείς ποια βιβλία πρέπει να θεωρηθούν ως λαϊκά βιβλία και ποια όχι προβληματίζει ιδιαίτερα. Από τα λαϊκά βιβλία που τυπώνονται το 1800 μόνον ένα μέρος τους υπάρχει στην αγορά το 1850 και αργότερα, ενώ τα λαϊκά βιβλία που παράγονται και 1. Πβ. για παράδειγμα Rudolf Schenda, Volk ohne Buch. Studien zur Sozialgeschichte populärer Lesestoffe , Φραγκφούρτη 1970, σ , Leopold Kretzenbacher, «Zwischen Volksbuch, Bildgegenwart und Legendenerzählen in Südosteuropa», Europäische Volksliteratur, Festschrift für F. Karlinger, Βιέννη 1980, σ , εδώ σ , F. Karlinger και I. Lackner (επιμ.), Romanische Volksbücher. Querschnitt zur Stoffgeschichte und zur Funktion ausgewählter Texte: Barlaam und Josaphat. Magelone. Genovefa. Bertoldo, Darmstadt 1978, σ Monika Skowronski, «Die bulgarischen Volksbücher und ihre Erforschung», Einundzwanzig Beiträge zum II. Internationalen Bulgaristik-Kongreß in Sofia 1986, Neuried 1987, σ , εδώ σ. 347.

2 92 MARINA MARINESCU διαβάζονται στην Ελλάδα το 1880, για παράδειγμα, δεν είναι τα ίδια με εκείνα που κυκλοφορούν στη Βουλγαρία την ίδια περίοδο. Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα έχουμε να κάνουμε με μια σύνθετη διαδικασία διαφοροποίησης των λαϊκίόν βιβλίων στις δύο χώρες. Εδώ θα ασχοληθούμε με την ιστορία ορισμένων πολύ γνωστών λαϊκών βιβλίων στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία από το 1850 μέχρι το 1945, και συγκεκριμένα α' με το περιεχόμενο τους, β' με τις μεθόδους διαφήμισης που αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονταν αυτά τα βιβλία από τους εκδότες τους και γ ' με την κυκλοφορία τους και την πρόσληψη τους. Η χρονική περίοδος που επιλέχθηκε θα πρέπει να διακριθεί σε τρεις υποπεριόδους, ανάλογα με τα πολιτικά γεγονότα στα Βαλκάνια, που επηρέασαν την κοινωνική και πολιτιστική ζωή κάθε χώρας σε αυτόν τον τομέα: /1880. Σε σχέση με το ελληνικό βιβλίο, η εκδοτική διαδικασία αλλάζει αυτήν την περίοδο σημαντικά. Τα βενετσιάνικα τυπογραφεία παρακμάζουν, ενα') νέα τυπογραφεία ιδρύονται στην ελληνική επικράτεια. Στη Βουλγαρία, που συγκροτείται σε ανεξάρτητο κράτος στο τέλος αυτής της περιόδου, εξακολουθεί να κυριαρχεί το γόητρο της ελληνικής παιδείας. Γράφονται λίγα πρωτότυπα κείμενα, ενώ ο αριθμός των μεταφράσεων αυξάνει συνεχώς / Το τέλος της οθωμανικής κυριαρχίας ανοίγει σε όλες τις βαλκανικές χώρες τον δρόμο για επαφές με τη Δυτική Ευρώπη. Η αρχική ποσοτική αύξηση της βιβλιοπαραγωγής εξελίσσεται με τον καιρό σε μια διαδικασία ποιοτικής διαφοροποίησης και εκλεκτισμού. Ωστόσο, η εγχώρια παραγωγή δεν μπορεί να συναγωνιστεί την ποιότητα των βενετσιάνικων εκδόσεων, και μάλιστα τώρα οι εγχοοριες εκδόσεις είναι χαμηλότερης ποιότητας από ό,τι εκείνες της δεκαετίας του πενήντα Η περίοδος του Μεσοπολέμου φέρνει τον εκσυγχρονισμό σε πολλούς τομείς της κοινωνικής ζωής. Στην Ελλάδα όπως και στη Βουλγαρία η αστικοποίηση προκαλεί μια μαζική έξοδο του αγροτικού πληθυσμού στις πόλεις. Οι πόλεις μεγαλώνουν σημαντικά και συγχρόνως μεγαλώνει και ο αριθμός των εκδοτικών οίκων. Τώρα εκδίδεται μια μεγάλη ποικιλία κειμένων γι' αυτό το νέο αναγνωστικό κοινό. Η τάση του διαχωρισμού των διαδικασιών έκδοσης, εκτύπωσης και πώλησης γίνεται σαφέστερη. Συγχρόνως παρατηρούμε ότι τα παλιά λαϊκά βιβλία κατατάσσονται τώρα σε διάφορα και "εκσυγχρονισμένα" λογοτεχνικά είδη. Στην Ελλάδα η τυπογραφική δραστηριότητα αυξάνει, ειδικά μετά το Κατά το τέλος του 19ου αιώνα, η Αθήνα είναι το κέντρο της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής ολόκληρης της χώρας. Ο πληθυσμός της πόλης αυξάνεται από το 1853 σε το 1879, για να φτάσει το 1907 τους κατοίκους. Το 1940 ο αριθμός των κατοίκων φτάνει το , και έτσι η Αθήνα γίνεται μια από τις σημαντικότερες πόλεις της

3 "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 9 3 ανατολικής Μεσογείου 1. Στην αρχή του αιώνα μας, οι τυπογραφικές επιχειρήσεις συγκεντρώνονται στο κέντρο της πόλης, σε δρόμους όπως η Πανεπιστημίου, η Σταδίου, η Πολυκλείτου κι η Σωκράτους. Φαίνεται να συγκεντρώνουν όλες τις δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με την επιλογή, τη μετάφραση, την παραγωγή, τη διαφήμιση και τη διάθεση βιβλίων. Καλούνται "εκδοτικοί οίκοι", "εκδοτικά καταστήματα" και "εκδοτικές εταιρείες", "τυπογραφεία" και "βιβλιοπωλεία" 4. Εξακολουθούν να τυπώνουν έναν αρκετά μεγάλο αριθμό από τα παλιά, γνωστά λαϊκά βιβλία. Υπάρχουν όμως και λαϊκά βιβλία που έχουν ξεχαστεί, ενώ άλλα επέζησαν μόνον μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα. Πολλοί εξακολουθούν να ζητάνε τη Χαλιμά, λιγότεροι όμως τον Σνντίπα, πολλοί ζητάνε Μπερτόλδο και Μπερτολδίνο, αλλά λιγότεροι τον Κακασένο. Εν τω μεταξύ, νέα κείμενα έχουν πραγματική επιτυχία και γίνονται λαϊκά βιβλία, όπως ο Νασρεντίν Χότζας, η Γενοβέφα και η Κασσιανή. Μία σε γενικές γραμμές παράλληλη πορεία όσον αφορά την εξέλιξη του φαινομένου, που όμως δεν υπακούει στην ίδια περιοδολόγηση, παρατηρείται στη Βουλγαρία. Εδώ η μακρά οθωμανική κυριαρχία δεν επέτρεψε την ελεύθερη ανάπτυξη της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής. Οι μορφωμένοι που ήξεραν ελληνικά γνώριζαν καλά τις ελληνικές βενετσιάνικες εκδόσεις που συναγωνίζονταν βιβλία στα ρωσικά ή στα τουρκικά. Η Σόφια ήταν, μέχρι το 1878, μια μικρή πόλη με πληθυσμό περίπου κατοίκους. Μετά την ανεξαρτησία του βουλγαρικού κράτους και τις δημογραφικές ανακατατάξεις που ακολούθησαν, ο πληθυσμός αυτός μειώθηκε στις Μέχρι το τέλος του αιώνα όμως είχε ήδη αυξηθεί και φθάσει τις s. Αυτός ο πληθυσμός αποτελούσε ένα εν δυνάμει νέο αναγνωστικό κοινό, γεγονός που οδήγησε στην αύξηση της τυπογραφικής δραστηριότητας ανάμεσα στο 1880 και το Ενώ στην Ελλάδα κατά το τέλος του 19ου αιώνα και την αρχή του 20ού οι περισσότεροι τυπογραφικοί οίκοι συγκεντρώνονται σιγά-σιγά στην Αθήνα, στη Βουλγαρία την ίδια χρονική περίοδο είναι διεσπαρμένοι στο Plovdiv (Φιλιππούπολη), στη Ruse, στο Sistov, στη Sliven. Όλες αυτές οι πόλεις είχαν μια μακρά πολιτιστική 3. Απογραφή τον πληθυσμού κατά την 27ην Οκτωβρίου Α μέρος, Αθήνα Βλ. Πίνακα Ν. Todorov, «The Balkan Town in the Second Half of the 19th Century», Études balkaniques! (1969) 31-50, και κυρίως σ. 38. Η. Wilhelmy, Hochbulgarien, και κυρίως, στον Β ' τόμο, το κεφ. «Sofia. Wandlungen einer Großstadt zwischen Orient und Okzident», Κίελο 1936, σ Πβ. και 1. Ionascu, «Die Entwicklung der Stadt Bukarest im 18. und 19. Jahrhundert», Südosteuropa-Jahrbücher 8 (1968) και κυρίως σ Σύμφωνα με τα παραπάνω, το 1866 το 38,7% του πληθυσμού της Σόφιας ήταν Τούρκοι, το 37,6% Βούλγαροι και το 19,7% Εβραίοι. Το 1920 όμως σημειοννονται μόνον 82% Βούλγαροι και 2,4% Τούρκοι. Για το 1878 ο συνολικός πληθυσμός υπολογίζεται σε , για το 1879 αναφέρονται Το 1900 πάντως ο συνολικός πληθυσμός είναι της τάξεως των

4 94 MARINA MARINESCU παράδοση. Ασφαλώς μέρος αυτής της παράδοσης αποτελούσαν και τα λαϊκά βιβλία. Αυτά τα τελευταία άρχισαν να μεταφράζονται κατά τα μέσα του 19ου αιώνα, τότε δηλαδή που η δραστηριότητα των βενετσιάνικων τυπογραφείων είχε αρχίσει να μειώνεται. Όπως συνέβαινε παλαιότερα, κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, και στην Ελλάδα, οι μεταφράσεις αυτές δεν τυπώθηκαν στην ίδια την χώρα, αλλά σε περιοχές που δεν βρίσκονταν υπό την τουρκική κυριαρχία όπως το Βελιγράδι, το Βουκουρέστι, η Βιέννη, και φυσικά, στο μεγάλο κέντρο, την Κωνσταντινούπολη. Έτσι κι αλλοιώς, ο αριθμός των κειμένων που κυκλοφορούν είναι περιορισμένος. Η Skowronski παρατηρεί ότι τα μόνα λαϊκά βιβλία πριν από το 1850 ήταν οι Διηγήσεις για την Παναγία, που είχαν τυπωθεί το 1817, ο Βίος τον Αγίου Γεωργίου και ο Βίος του Αγίου Αλεξίου, που είχαν τυπωθεί το 1836 και το 1833 αντίστοιχα, το Μνθολογικόν Συντίπα και ο Μέγας Αλέξανδρος (1844) 6. Όλα τα άλλα λαϊκά βιβλία πρωτοκυκλοφόρησαν το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Μόνον οι Μύθοι του Αισώπου και μερικές ιστορίες από τον αφηγηματικό κύκλο του Σολομώντα ήταν ευρείας κυκλοφορίας κατά την περίοδο , πιθανότατα επειδή χρησιμοποιήθηκαν ως σχολικά αναγνώσματα. Εξ άλλου, την εποχή που οι επαφές με τη Δυτική Ευρώπη γίνονται όλο και πυκνότερες, νέα βιβλία εμφανίζονται στην αγορά -μεταφράσεις από τα αγγλικά, τα γερμανικά και τα γαλλικά καθώς και μια πλούσια λαϊκή λογοτεχνία νέου τύπου, δηλ. διηγήματα και μυθιστορήματα, αλλά και χρηστικά βιβλία. Προς το τέλος του αιώνα παρατηρούνται προσπάθειες να κερδηθεί ο χαμένος χρόνος. Αυτό το γεγονός χαρακτηρίσθηκε από τους μελετητές σαν «μια διαδικασία επιταχυμένης ανάπτυξης» 7. Αποτέλεσμα αυτών των διεργασιών ήταν να υπάρχουν διαφορετικά λαϊκά βιβλία στις δύο χώρες γύρω στο 1900, ή τουλάχιστον τα ίδια βιβλία να απαντούν σε διαφορετική συχνότητα. Ως προς το περιεχόμενο, παρατηρεί κανείς ότι στην Ελλάδα τα περισσότερα βιβλία είναι επανεκδόσεις που ακολουθούν τη μορφή της αρχικής έκδοσης. Μικρές αλλαγές παρατηρούνται ως προς τον εκσυγχρονισμό της γλώσσας και την προσαρμογή της γραμματικής στους κανόνες της εποχής, αλλά δεν υπάρχουν αλλαγές στο ίδιο το κείμενο. Στη Βουλγαρία έχει να κάνει κανείς περισσότερο με μεταφράσεις από άλλες γλώσσες 8 και μάλιστα συχνά με δύο, τρεις και τέσσερις μεταφράσεις 6. Skowronski, ό.π. 7. J. Matl, «Entwicklung der städtischen Gesellschaft auf dem Balkan», Die wirtschaftliche und soziale Entwicklung Südostens im 19. und 20. Jahrhundert, Μόναχο 1969, σ , εδώ σ Juliana Roth και Klaus Roth, «Gattungen und Inhalte der bulgarischen Popularliteratur», Bulgarien. Internationale Beziehungen in Geschichte, Kultur und Kunst, Neuried 1986, σ , και των ιδίων, «Die bulgarische Popularliteratur und der

5 "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 95 του ίδιου κειμένου. Οι περισσότερες από αυτές τις μεταφράσεις αποτελούσαν διασκευές, απόπειρες δηλαδή προσαρμογής του κειμένου στην αντιληπτική ικανότητα του αναγνωστικού κοινού της εποχής 9. Μεταγενέστερες επανεκδόσεις αρκετές φορές αναπαρήγαγαν το παλιότερο κείμενο, αλλά αυτό δεν ήταν ο κανόνας. Ορισμένα από τα λαϊκά βιβλία ξαναγράφτηκαν, σε μια προφανή προσπάθεια ανανέωσης τους. Έτσι μπορεί κανείς να αναφέρει εδώ, δίπλα στη νέα ελληνική απόδοση του Μπερτόλδον από τον Κώστα Καιροφύλα το 1926, τη νέα βουλγαρική απόδοση του 1941, όπου, χωρίς να αλλάξει το περιεχόμενο, δίνεται στους αναγνώστες ένα νέο, εκσυγχρονισμένο κείμενο. Μια άλλη παρατήρηση αφορά την επιλογή του περιεχομένου. Εδώ μπορούμε να διακρίνουμε δύο ή τρεις ομάδες βιβλίων με μεγάλη κυκλοφορία. Η πρώτη είναι μια ομάδα βιβλίων που έχουν ως κεντρικό χαρακτήρα έναν άνθρωπο κατώτερης κοινωνικής θέσης που καταφέρνει να βρεί τον δρόμο του μέσα σε έναν άγνωστο και στην αρχή ακόμη και εχθρικό κόσμο. Ο Μπερτόλδος, ο Νασρεντίν Χότζας και, στη Βουλγαρία, ο Hitär Petär και ο Τσιγγάνος Mango μπορεί να θεωρηθεί ότι ανήκουν στην κατηγορία αυτή 10. Σε παλιότερες εποχές, τα λαϊκά βιβλία είχαν προωθήσει ένα μοντέλο συμπεριφοράς και ακόμα μια τέχνη κοινωνικών σχέσεων σύμφωνα με την αρχαία "πολιτεία", που ανταποκρινόταν στον τρόπο ζωής των καλλιεργημένων ηγεμόνων και ευγενών. Γι' αυτούς τους τελευταίους οι "καθρέπτες πριγκίπων", η παραινετική γραμματεία δηλαδή, ήταν ένα προσφιλές ανάγνωσμα 11. Αυτό όμως δεν ήταν πλέον χαρακτηριστικό για την περίοδο που εξετάζουμε. Η κοινωνική ζωή διαδραματίζεται τώρα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και οι άνθρωποι των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σ' αυτήν. Τα βιβλία που ενδιαφέρουν αυτούς τους τελευταίους είναι ακριβώς εκείνα που προωθούν ένα πιο προσιτό μοντέλο συμπεριφοράς, αλλά που εξακολουθούν να είναι βασισμένα σε παραδομένες ηθικές αξίες όπως το θάρρος, η αυτοπεποίθηση, η φιλία. Δεν είναι πλέον σοβαρά και απειλητικά γραμμένα αλλά διασκεδαστικά, με την μορφή ανεκδότων, κι έτσι γίνονται αποδεκτά από τους νέους αναγνώστες τους. Αυτή η αναγωγή σε τυπικά χαρακτηριστικά διευκόλυνε την πρόσληψη τέτοιων κειμένων από αναγνώστες όλων των κοινωνικών ομάδων. Αργότερα, τα ίδια κείμενα επανέκτησαν τοπικά χαρακτηριστικά και έγιναν μέρος των διαφόρων εθνικών λογοτεχνικών. Έτσι έγινε με τον Hitär Petär Übergang von der Patriarchalität zur Moderne», Zeitschrift für Balkanologie 22 (1986) Klaus Roth και Juliana Roth, «Deutsche Popularliteratur in bulgarischer Übersetzung. Zum Problem der Bulgarisierung der Erzählungen Christoph von Schmids», Bulgarian Historical Review (1986), τευχ. 2, M. Stajnova, «Les personnages de Hitar Petar (Pierre le Finaud) et de Nasreddin Hodja dans la littérature populaire bulgare», Études balkaniques II, 4 (1966) U.C. Th. Dimaras, «Alexandre Mavrocordato, Machiavel et La Rochefoucauld. Notes de lecture», Ο Ερανιστής A' (1966) 2-5.

6 96 MARINA MARINESCU στη Βουλγαρία μετά το 1878, που είναι μια νέα έκδοση του Μπερτόλδου, έτσι έγινε και με τον Νασρεντίν Χότζα. Μια άλλη ομάδα λαϊκών βιβλίων αυτής της περιόδου αντιπροσωπεύεται από ιστορίες αγάπης, από ρομάντζα που συνεχίζουν την παράδοση της Ερωφίλης, του Ερωτόκριτον και του Ιμπέριου και Μαργαρώνας και στα οποία οι ηρωίδες υφίστανται μύριες ταλαιπωρίες. Στα νέα αυτά κείμενα, οι ηρωίδες αντιμετωπίζουν συχνά την επιπλέον δυσκολία του διαφορετικού πολιτισμικού και θρησκευτικού περιβάλλοντος, απ' το οποίο προέρχεται ο αγαπημένος τους. Έτσι, εκτός από τη Γενοβέφα και την Κασσιανή μπορούσε κανείς να διαβάσει για την ιστορία των Sirin και Ziuhrem, που υπέφεραν επειδή ανήκαν σε διαφορετικές κοινωνικές και θρησκευτικές ομάδες. Οι ιστορίες αγάπης ήταν δημοφιλείς και συγκινούσαν τους αναγνώστες και στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία. Ο αριθμός παρόμοιων αναγνωσμάτων και η συχνότητα τους αντανακλά τα προβλήματα της εποχής και τις λύσεις τις οποίες αναζητούσαν οι άνθρωποι που εξακολουθούσαν να είναι αιχμάλωτοι των παλαιών παραδόσεων. Μερικές αλλαγές προέκυψαν στις μεθόδους της διαφήμισης και της πώλησης των λαϊκών βιβλίων, που σε γενικές γραμμές παρέμειναν μεν οι ίδιες 12, εμπλουτίστηκαν όμως και με μερικά νέα στοιχεία. Ας δούμε κατ' αρχάς την εξωτερική εμφάνιση του βιβλίου. Πολλά λαϊκά βιβλία και στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία δεν ανέφεραν το όνομα του συγγραφέα. Αν και οι παλιές εκδόσεις του βιβλίου Αραβικόν Μνθολογικόν, για παράδειγμα, έδιναν τον σωστό τίτλο και το όνομα του συγγραφέα, Abu Bekr (Αμπουμπεκήρ), οι περισσότερες από εκείνες που τυπώθηκαν τον 19ο αιώνα έδιναν μόνο τον σύντομο τίτλο Χαλιμά, χωρίς μνεία του συγγραφέα. Τέτοια βιβλία δεν αντιμετωπίζονταν ως δημιουργία ενός συγκεκριμένου συγγραφέα, ο οποίος ήθελε να μεταδώσει την δική του άποψη για τον κόσμο, αλλά σαν έκφραση της κοινής εμπειρίας 13. Έτσι συχνά εμφανίζονταν στην αγορά -και σε βιβλιοκαταλόγους επίσης- χωρίς το όνομα του συγγραφέα. Αυτό είναι κάτι που συνέβαινε ακόμη πιο συχνά με τα βουλγαρικά λαϊκά βιβλία. Το εξώφυλλο συχνά μιλούσε για το ίδιο το βιβλίο, έτσι η Ιστορία τον Στανράκη που τυπ(όθηκε στην Αθήνα το 1860 είχε ένα όμορφο κάλυμμα στον τύπο των καλών ενετικών εκδόσεων. Μερικοί εκδοτικοί οίκοι διέθεταν βιβλία όπως τη Χαλιμά και με περιποιημένες βιβλιοδεσίες, που προορίζονταν ως δώρα και αντικείμενα γοήτρου. Σε πολλές περιπτώσεις, η παλαιότερη εικονογράφηση, που είχε μείνει αναλλοίωτη για περίπου 200 χρόνια, εξαφανίζεται και αντικαθίσταται από νέες εικόνες, προσαρμοσμένες στην αντίληψη των σύγχρονων αναγνωστών. 12. Πβ. Γ.Δ. Μπώκος, «Η "διαφημιστική" προβολή του βιβλίου κατά την Τουρκοκρατία», Το βιβλίο στις προβιομηχανικές κοινωνίες, έκδοση ΚΝΕ/ΕΙΕ, Αθήνα 1982, σ ΑΙ. Duju, Sintezäsi originalitate în cultura romana, Βουκουρέστι 1972, σ

7 "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 97 Αυτό συνέβη για παράδειγμα με την εικόνα του Μπερτόλδου στην ελληνική έκδοση του 1873 και σ' αυτήν του 1923 που τον απεικόνιζε κατά μέτωπο, άσχημο, σύμφωνα με την περιγραφή του κειμένου και με μία ενδυμασία που παρέπεμπε σε αγροτικά πρότυπα της κεντρικής Ευρώπης. Αντίθετα, η εικονογράφηση για την έκδοση του 1926 του ίδιου βιβλίου αποτελείται από δύο διαφορετικές ομάδες εικόνων - μία "κλασικής" τεχνοτροπίας και "ευρωπαϊκή" στις εικονογραφικές λεπτομέρειες και μία "γελοιογραφική", με νευρώδες σκίτσο και αφαιρετική στη σύνθεση της. Αλλά μπορεί κανείς επίσης να παρατηρήσει ότι αυτές οι εικόνες δεν ήταν οι καλύτερες που μπορούσαν να γίνουν για ένα τέτοιο κείμενο, γιατί, στην πρώτη ομάδα εικόνων, η στάση και η ενδυμασία των κυρίων χαρακτήρων ήταν για τους περισσότερους Έλληνες αναγνώστες στοιχεία ξένα. Αυτό δείχνει ότι η σχέση ανάμεσα στην εικόνα και το κείμενο δεν ήταν πολύ στενή. Ενώ το κείμενο προσαρμοζόταν και άλλαζε, οι εικόνες συχνά παρέμεναν ως είχαν, επειδή θεωρούνταν λιγότερο σημαντικές και από τους εκδότες και από το αναγνωστικό κοινό. Κατάπληξη δημιουργεί το γεγονός ότι η επανέκδοση του Καιροφύλα του 1943 δανείσθηκε την εικονογράφηση που ο Ludovico Mattioti είχε κάνει για μία ισπανική έκδοση του βιβλίου του Croce του 1605, πράγμα που αποδεικνύει ότι η έκδοση του Καιροφύλα δεν προοριζόταν για λαϊκή κατανάλωση, αλλά ήταν μάλλον μία βιβλιοφιλική έκδοση ενός παλαιότερου λογοτεχνικού κειμένου. Και στη Βουλγαρία μπορεί κανείς να παρατηρήσει το ίδιο φαινόμενο. Η έκδοση του Συντίπα του 1926 είχε μιαν εκφραστική "ανατολίτικη" εικόνα στο εξώφυλλο, ενώ ο Μπερτόλδος του 1941 είχε μια εικόνα όπου ένας κακομούτσουνος άνθρωπος που θυμίζει Καραγκιόζη κάθεται μπροστά σε δύο γυναίκες όρθιες ντυμένες ευρωπαϊκά, πιθανότατα τη βασίλισσα και μία απο τις κυρίες της αυλής της. Συγχρόνως, οι σκιές των τριών ατόμων προβάλλονται στον τοίχο θυμίζοντας το θέατρο του Καραγκιόζη. Ένας άλλος τρόπος διαφήμισης ήταν να τονιστεί η αξία του ίδιου του βιβλίου, του ίδιου του κειμένου μερικές εκδόσεις διαφημίζονται σε διάφορους βιβλιοκαταλόγους με μια σύντομη περιγραφή που υπογραμμίζει την ομορφιά και το ενδιαφέρον του περιεχομένου, και μπορούμε να αναφέρουμε για παράδειγμα μιαν ελληνική Χαλιμά από τον κατάλογο του Σαλίβερου του 1926, για την οποία σημειώνεται μεταξύ άλλων: «Τερπνόν εύθυμον και διδακτικόν εντρύφημα διά κάθε άνθρωπον. Βιβλίον μέσα εις το οποίον παρελαύνει όλη η Ανατολίτικη ζωή με τους μαγευτικούς θρύλους της, τα παράδοξα μυστήρια της, τες ευμορφιές και τους περιέργους τύπους, τες ωραίες Χανούμισες με τα καταπληκτικά συμβάντα και τους έρωτας των. Τα τεχνάσματα των, με τα οποία γελούν τους Σουλτάνους και διασκεδάζουν εις τα χαρέμια των. Το βιβλίον που διεσκέδασε και έτερψε επί ολόκληρους γενεάς...». Υπάρχουν όμως και συντομότεροι χαρακτηρισμοί. Σε έναν άλλον κατάλογο του Σαλίβερου του 1930, ο Ερωτόκριτος παρουσιάζεται ως "ερωτικόν ποίημα", η Γενοβέφα ως παράδειγμα για την "αρετή θριαμβεύουσα", η Θυσία τον Αβραάμ ως "δράμα ιερόν", ο Νασρεντίν Χότζας ως διασκεδαστικός χαρακτήρας (Τα ανέκδοτα και τα αστεία τον Νασρεντίν Χότζα ή Τα ξεκαρδιστικά ανέκδοτα τον Νασρεντίν Χότζα).

8 98 MARINA MARINESCU Οι βουλγαρικοί εκδοτικοί οίκοι προέβαλλαν τη Γενοβέφα ως την "Πολυβασανισμένη Γενοβέφα" (Mnogostradalna Genovefa), (Knazeskosrpskata Knigpecatnica Genovefa, Βελιγράδι 1856), ή με τον τίτλο "Η ιστορία της Γενοβέφας" {Istorija na Genovefa, Mazedonia, Κωνσταντινούπολη, 1872), ή ως δράμα (Giamgiev, Tarnovo 1887), ή ως Η ιστορία και τα βάσανα της Γενοβέφας (Istoria ι stradania na Genovefa, Jonov, Plovdiv 1913) ή ως Η ιστορία μίας μητέρας {Istoria na edna majka, Pirin, Σόφια 1940). Στους παραπάνω τίτλους και χαρακτηρισμούς αποτυπώνονται οι αντιλήψεις των εκδοτών σχετικά με το περιεχόμενο των βιβλίων που εξέδιδαν, καθώς και οι εκτιμήσεις τους για αυτό που ανέμεναν οι αναγνώστες και που προβαλλόταν στους βιβλιοκαταλόγους, με τον σχολιασμό των τίτλων. Αλλαγές προέκυψαν και στην κατάταξη των λαϊκών βιβλίων. Γενικά ισχύει, ότι τα λαϊκά βιβλία κατατάσσονται στους καταλόγους των εκδοτικών οίκων και των βιβλιοπωλείων σε διάφορες κατηγορίες, πράγμα που αποδεικνύει ότι δεν αντιμετωπίζονταν πλέον ως ενιαία κατηγορία. Τα κριτήρια για την κατάταξη στη μια ή την άλλη κατηγορία ποικίλλουν αισθητά και είναι άλλοτε η εξωτερική μορφή, άλλοτε το λογοτεχνικό είδος (νουβέλα, διήγηση, αφήγημα) και άλλοτε το θέμα. Έτσι η Γενοβέφα έμπαινε στην Ελλάδα στη "Νέα εκλογή λαϊκών βιβλίων" (Διαλησμάς 1928), στα "Λαϊκά Μυθιστορήματα" (Τριανταφυλλίδης 1935), στα "Διηγήματα και Ευθυμογραφήματα" () και στα "Εκλεκτά Μυθιστορήματα" () 14. Στη Βουλγαρία, η Χαλιμά ήταν μέρος των σειρών "Βιβλιοθήκες της Πινακοθήκης για παιδιά και νέους" (Biblioteka na kartina galerija za deca i junosi), -αυτό ήταν και το όνομα του εκδοτικού οίκου, 1911, "Εσπερινές ώρες" (Vecerni casove, Paskalev 1911), "Θέατρο για παιδιά και νέους" (Teatär za deca i junosi, Chemus 1929), "H χαρά των παιδιών" (Detska radost), "Μύθοι από όλο τον κόσμο" (Prikazki ot cjal svjat, Stambuljev 1933), "Η χρυσή βιβλιοθήκη" (Zlatna biblioteka, Pirin 1939). Όσον αφορά τη Βουλγαρία μάλλον μπορούμε να μιλήσουμε για εντονότερη διάκριση του αναγνωστικού κοινού σε κατηγορίες από την πλευρά των εκδοτών από ό,τι στην Ελλάδα: βιβλία για παιδιά και νέους, βιβλία για εργάτες μετά την δουλειά τους, βιβλία για τον αγροτικό πληθυσμό κ.λπ. Μια άλλη πτυχή του θέματος είναι η εξής: Στον κατάλογο ενός και μόνου αθηναϊκού εκδοτικού οίκου, εκείνου των Αδελφών Παπαδημητριού του έτους 1928, μπορεί κανείς να βρεί κάτω από τον τίτλο Λαϊκή βιβλιοθήκη, όπως χαρακτηρίζει ο εκδότης μια ομάδα βιβλίων του, «βιβλία κομψά, καλά τυπωμένα, με καλλιτεχνικά εικονογραφημένα εξώφυλλα». Δίπλα στον Νασρεντίν Χότζα, τη Γενοβέφα, τον Μπερτολδίνο, τον Κακασένο και την Κασσιανή, υπάρχουν Ο Ροβινσών, Ο Νέος Ονειροκρίτης, μια Πρακτική ιατρική, Ο Βαρκάρης τον Βόλγα, ηρωϊκά τραγούδια, ερωτικά ποιήματα, ο Μιχαήλ Στρογκώφ και Τα κακουργήματα του Αλή Πασά. Οι τίτλοι αυτοί 14. Για άλλα παραδείγματα, πβ. Πίνακα 2.

9 "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 99 είναι ενδεικτικοί για τη σύλληψη μιας "Λαϊκής Βιβλιοθήκης" εκ μέρους των εκδοτών. Στη Βουλγαρία η Χαλιμά, η Γενοβεφα, και ο Hitär Petär συνυπάρχουν με παραμύθια και μικρές ιστορίες στη "Χρυσή Βιβλιοθήκη" (Zlatna Bibliotekä), στα χρόνια Ας παρατηρήσουμε ακόμα κάτι σε σχέση με τον τρόπο διαφήμισης και διάθεσης. Για ανθρώπους περιορισμένης οικονομικής κατάστασης, οι εκδοτικοί οίκοι είχαν αντικαταστήσει την εγγραφή των συνδρομητών με το σύστημα των μηνιαίων δόσεων. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα στην Ελλάδα, ειδικά προκειμένου για ακριβά βιβλία, εγκυκλοπαίδειες και άλλα. Κλείνοντας, ας πούμε λίγα λόγια για την κυκλοφορία των βιβλίων και τους αναγνώστες τους. Στην μακρά χρονική περίοδο -περίπου εκατό χρόνια- που εξετάζουμε εδώ, οι δύο χώρες πέρασαν, παρόλον τον διαφορετικό ρυθμό στην εξέλιξη τους, από μια παράλληλη διαδικασία εκσυγχρονισμού. Η αστική ζωή αναπτύχθηκε σύμφωνα με το μοντέλο της "αγροτικής πόλης", όπου μεγάλο μέρος του πληθυσμού συνεχίζει να διατηρεί στενές σχέσεις με το χωριό. Η πόλη και το χωριό αλληλοεπηρεάζονται και αυτό προσδίδει στην τοπική ζωή ιδιαίτερα και εύκολα αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά, τελείως διαφορετικά από εκείνα της κοινωνικής ανάπτυξης στη Δυτική Ευρώπη. Κατά τη διαδικασία αυτού του ιδιαίτερου τύπου αστικοποίησης, ο λαϊκός πολιτισμός αναδείχθηκε σε συνάρτηση με την ανέλιξη μιας νέου τύπου αστικής τάξης με αστική και αγροτική προέλευση, που την αποτελούσαν δηλαδή έμποροι και τεχνίτες, αλλά και εύποροι αγρότες. Όλοι αυτοί είχαν εγκατασταθεί στην αρχή στα όρια των πόλεων, συγχρωτίστηκαν όμως σύντομα με άλλα πληθυσμιακά στοιχεία και άρχισαν να παίζουν ενεργό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Ο αριθμός τους αυξήθηκε, και με το καινούριο τους κοινωνικό πρόσωπο άρχισαν να διαμορφώνουν και να αρθρώνουν τις δικές τους προτιμήσεις. Τα λαϊκά βιβλία ήταν γι' αυτούς πολύ γνωστή αναγνωστική ύλη, άν και τα επιμέρους βιβλία δεν ήταν πάντοτε τα ίδια παντού. Το αναγνωστικό κοινό των παλαιών θρησκευτικών και λαϊκών κειμένων του 1850 έκανε νέες επιλογές προς το τέλος του αιώνα, και η διαδικασία προχώρησε. Αυτό εξηγεί γιατί οι νέοι εκδοτικοί οίκοι συναγωνίζονταν ο ένας τον άλλον προκειμένου να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες του αναγνωστικού κοινού. Περισσότερο απ' ότι σε προγενέστερες περιόδους, μερικά από τα λαϊκά βιβλία θεωρήθηκαν κατά το τέλος του 19ου αιώνα και την αρχή του 20ού αιώνα ως λογοτεχνία για παιδιά ή ακόμη και ως σχολικό ανάγνωσμα. Ανάμεσα σ' αυτά συγκαταλέγονται, φυσικά, η Χαλιμά, οι Μύθοι του Αισώπου, ο Νασρεντίν Χότζας και ο Μπερτόλδος. Έτσι, ανατυπώσεις αυτών των βιβλίων έχουν βρεθεί σε σχολικές βιβλιοθήκες στο Plovdiv (Φιλιππούπολη) και σε άλλες βουλγαρικές πόλεις ή σε ελληνικές παροικίες του εξωτερικού 15. Σε μία εποχή 15. Stojan Maslev, «Die Rolle der griechischen Schulen und der griechischen Literatur für die Aufklärung des bulgarischen Volkes zur Zeit seiner Wiedergeburt», Über Beziehungen

10 100 MARINA MARINESCU για την οποία οι μαρτυρίες δημοσιογράφων και συγγραφέων επίμονα βεβαιώνουν ότι τα λαϊκά βιβλία ήταν πολύ γνωστά στους αναγνώστες όλων των ειδών, συναντάμε και γνώμες άλλων, επίσης διανοούμενων, που τα θεωρούσαν χαμηλής ποιότητας λογοτεχνία. Από τη λαχτάρα τους να ανυψώσουν το πολιτιστικό επίπεδο του λαού, δεν ελάμβαναν υπόψη τους ότι τα λαϊκά βιβλία θα έπρεπε να εκτιμηθούν ως μέρος της τοπικής παράδοσης και ζητούσαν άλλα, νέα βιβλία στην αγορά. Για άλλους διανοούμενους πάλι στην αρχή του αιώνα μας, τα ίδια λαϊκά βιβλία αποτέλεσαν αντικείμενο έντονου επιστημονικού και λογοτεχνικού ενδιαφέροντος - ως κείμενα, ως εκδόσεις, ως μεταφράσεις. Αυτοί οι τελευταίοι συνέλεγαν τέτοια βιβλία στις βιβλιοθήκες τους, όπως για παράδειγμα ο Γιάννης Ψυχάρης ( ), ο Κώστας Καιροφύλας ( ), ο Αλέξανδρος Λευκαδίτης ( ). Τέτοιες συλλογές δεν κατάρτιζαν μόνον Ελληνες, αλλά επίσης και αρκετοί ξένοι, όπως οι Εγγλέζοι Colworth και William Beckford ( ), που φαίνεται πως γνώριζαν καλά την ελληνική λογοτεχνία. Επί πλέον, οι βενετσιάνικες εκδόσεις ελληνικών βιβλίων έφταναν στα χέρια και πολλών Βουλγάρων, τόσο στην ίδια τη Βουλγαρία όσο και στη βουλγαρική διασπορά στο εξωτερικό. Μερικά από τα λαϊκά βιβλία αντιγράφονταν ακόμη με το χέρι, έτσι για παράδειγμα η Γενοβέφα του 1892 που αντιγράφτηκε στο Αγιον Όρος έναν χρόνο αργότερα 16. Τίτλοι γνωστών λαϊκών βιβλίων χρησιμοποιήθηκαν επίσης ως τίτλοι νέων συνθέσεων, ακόμα και σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη. Για παράδειγμα ο Αντώνιος Φατσέας ( ), που το 1871 παρουσίασε την κωμωδία Μπερτόλδος στον Βουτσιναίο φιλολογικό διαγωνισμό. Η κωμωδία ήταν γραμμένη στη δημοτική. Ακόμα και πολύ αργότερα, ο Καζαντζάκης παρουσιάζει στον Καπετάν Μιχάλη έναν ήρωα -Μπερτόδουλο τον λέει-, έναν γελοίο τύπο με μαντολίνο και με πραγματικό όνομα Μαντζαβίνο. Αυτές οι περιπτώσεις αποδεικνύουν την αίγλη των λαϊκών βιβλίων σε μια εποχή που το περιεχόμενο τους ήταν γνωστό σε πολλούς, τα ίδια όμως ήδη διαβάζονταν λιγότερο από ό,τι σε προηγούμενες εποχές. Στη Βουλγαρία μπορεί να παρατηρηθεί το ίδιο φαινόμενο, εφόσον το όνομα Hitär Petär δόθηκε σε ημερολόγια. Την ίδια εποχή τα λαϊκά βιβλία αποτελούσαν μέρος και της προφορικής παράδοσης. Ανθρωποι μέτριας μόρφωσης μπορούσαν να απαγγείλουν Ερωτόκριτο, να πουν με λίγα λόγια την ιστορία του Μπερτόλδον ή ανέκδοτα του Νασρεντίν Χότζα. Στη Βουλγαρία η λέξη "Bertoldovci" σήμαινε "έξυπνα αστεία και κόλπα", αλλά και στην Ελλάδα ο χαρακτηρισμός κάποιου ως "Μπερτόλδο" ήταν απόλυτα κατανοητός και σε ευρεία χρήση. Στο σημείο αυτό οι πληροφορίες μας είναι αρκετές κι έτσι έχουμε μιαν ιδέα της έκτασης της πρόσληψης μερικών από τα λαϊκά βιβλία. Εντούτοις, η προφορική τους διάδοση υποστηρίχθηκε και από ένα άλλο στοιχείο, δηλαδή τη μακρά des Griechentums zum Ausland in der neuen Zeit, επιμ. J. Irmscher και Μ. Mineemi, Βερολίνο 1968, σ C. Velichi, La contribution de l'émigration bulgare de Valachie à la Renaissance politique et culturelle du peuple bulgare ( ), Βουκουρέστι 1970, σ και 248 Manio Stoyanov, Livres grecs anciens en Bulgarie, Σόφια Προφορική πληροφορία του Φλορίν Μαρινέσκου.

11 "ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 101 παράδοση ανεξάρτητων μοτίβων. Ένα καλό παράδειγμα είναι και πάλι η Γενοβέφα. Η πρόσληψη της ιστορίας διευκολύνθηκε από το μοτίβο "το κορίτσι χωρίς χέρια", γνωστό σε Ελληνόφωνους, Βουλγαρόφωνους και Τουρκόφωνους όλων των Βαλκανίων 17. Αλλά και του Μπερτόλδου η αποδοχή διευκολύνθηκε από έναν μεγάλον αριθμό ανεξάρτητων μοτίβων και επίσης από τους μύθους του κύκλου του Σολομώντος, που εκδόθηκαν την ίδια εποχή. Στον αιώνα μας, μερικά από τα κείμενα που κυκλοφόρησαν ως λαϊκά βιβλία όπως ο Ερωτόκριτος και η Θυσία τον Αβραάμ αντιμετωπίστηκαν και πάλι ως λογοτεχνία υψηλής ποιότητας. Άλλα, όπως η Χαλιμά και ο Νασρεντίν Χότζας θεωρήθηκαν ως λογοτεχνία για παιδιά, κι έτσι υπέστησαν ό,τι είναι γνωστό στη λαογραφία ως "πτώση πολιτιστικού αγαθού" 18. Πάντως, τα λαϊκά βιβλία ως ενιαία βιβλιοπωλική κατηγορία εξαφανίσθηκαν προοδευτικά στις πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας για να αντικατασταθούν από μια τεράστια λογοτεχνική παραγωγή διαφόρων ποιοτήτων και διαφορετικών προδιαγραφών από πριν. 17. W. Eberhard και Ρ.Ν. Boratav, Typen türkischer Volksmärchen, Wiesbaden 1953, σ. 246 André Mazon, Documents, contes et chansons slaves de l'albanie du sud, Παρίσι 1936, No 73, σ Ο όρος είναι "gesunkenes Kulturgut" (καταπεπτωκός πολιτιστικό αγαθό). Για την κατάληξη λαϊκών βιβλίων σε παιδικά αναγνώσματα βλ. W. Scherf, «Volksbuch und Jugendliteratur. Oder: Welche Volksbücher spielen im 19. Jahrhundert und auch heutzutage noch eine Rolle als Jugendliteratur in deutscher Sprache?», Beiträge im Auftrag der Internationalen Arbeitsgemeinschaft für Forschung zum romanischen Volksbuch 2, Seekirchen 1975, σ , και του ίδιου, Volksbuch und Jugendliteratur, Μόναχο 1976.

12 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Ονόματα και διευθύνσεις ελληνικών εκδοτικών οίκω που εξεδιδαν "Λαϊκά βιβλία" στις αρχές του 20ού αιώ Βιβλιοπωλείον Κ. Γκαρπολάς Τυπογραφείον Σέργιος Χ. Ραφτάνης Εκδοτικός οίκος Πέτρος Δημ.(;) Δημητράκος Βιβλιοπωλείον Ιωάννης Γ. Αυδής Εκδόσεις Γεωργ. Χ. Κορνάρου Γενικόν Βιβλιοπωλείον Ευθύμιος Δ. Τριανταφύλλης Εκδοτικός οίκος Δημ. Ν. Τζάκας - Στ. Δελαγραμμάτικας Εκδοτική Εταιρία Π.Α. Διαλησμάς Βιβλιοπωλείον Μιχαήλ Σαλίβερου Εκδοτικός οίκος και εκδοτικόν κατάστημα Παπαδημητρίου Εκδοτικός οίκος Ιωάννης Α. Σκουτερόπουλος Καπνικαρέας 36, Α χ. διεύθ., Αθήνα Πεσμαζόγλου 9 κα Σταδίου 56, Αθήνα Σταδίου 34, Αθήνα Ιπποκράτους 15 Β, Πανεπιστημίου 81, Βορέου 8, Αθήνα Σταδίου 14, Αθήνα χ. διευθ., Αθήνα Πολυκλείτου 18, Α

13 ΠΙΝΑΚΑΣ 2 "Λαϊκά βιβλία" σε εκδόσεις ελληνικών τυπογραφείων στις αρχές Τίτλος Γενοβέφα Χαλιμά Νασρεντίν Χότζας Μπερτόλδος Μπερτολδίνος Κακασένος Η θυσία του Αβραάμ Κασσιανή Ερωτόκρι,τος Μυθολογικόν Συντίπα Βίος Αισώπου Σειρά Νέα εποχή λαϊκών βιβλίων Εκλεκτά μυθιστορήματα Διηγήματα & ευθυμογραφήματα Λαϊκά μυθιστορήματα Λαϊκά μυθιστορήματα Παραμύθια Διασκευή για παιδιά Εκλογή λαϊκών βιβλίων Διηγήματα και ευθυμογραφήματα Διηγήματα και ευθυμογραφήματα Η λαϊκή βιβλιοθήκη Διηγήματα και ευθυμογραφήματα Η λαϊκή βιβλιοθήκη Διηγήματα και ευθυμογραφήματα Θρησκευτικά Δράματα και κωμωδίαι Θρησκευτικά Η λαϊκή βιβλιοθήκη Λαϊκά μυθιστορήματα Τραγούδια Παραμύθια Διάφορα Τυπογραφείο Διαλησμάς Τριανταφύλλης Τζάκας Κασιγόνης Διαλησμάς Παπαδημητρίο Παπαδημητρίο Αυδής Τζάκας

14

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος. τηλ: +357 22 751325. www.art.com.cy

Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος. τηλ: +357 22 751325. www.art.com.cy Alpha Gallery Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος τηλ: +357 22 751325 www.art.com.cy À π ƒ Εξώφυλλο ΟΘεόδωρος Κολοκοτρώνης 100x70 εκ. Απέναντι Σελίδα Ο Κατσαντώνης οδηγείται στα Γιάννενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ δανεισμός βιβλίων βιβλιοπαρουσιάσεις δραματοποιήσεις παιγνιώδεις δράσεις δραματοποιήσεο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Η ενασχόληση με το βιβλίο όχι σαν γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Hessisches Kultusministerium. Schulbücherkatalog. für den Unterricht in Herkunftssprachen in Verantwortung des Landes Hessen.

Hessisches Kultusministerium. Schulbücherkatalog. für den Unterricht in Herkunftssprachen in Verantwortung des Landes Hessen. Hessisches Kultusministerium Schulbücherkatalog für den Unterricht in Herkunftssprachen in Verantwortung des Landes Hessen Schuljahr 2013/2014 Unterrichtsmaterialien, die im uftrag des Hessischen Kultusministeriums

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για Προώθηση των Περιοδικών στην ευρύτερη Αγορά

Προτάσεις για Προώθηση των Περιοδικών στην ευρύτερη Αγορά Προτάσεις για Προώθηση στην ευρύτερη Αγορά Ειδος χαρτιού που θα χρησιμοποιηθεί Τα διαφορετικά ειδη χαρτιού που προσφέρονται για χρήση στα περιοδικά Το είδος του χαρτιού που θα χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΤΟΝ 19ο ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ. Εισηγητική ομιλία

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΤΟΝ 19ο ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ. Εισηγητική ομιλία ΛΟΥΚΙΑ ΔΡΟΥΛΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΤΟΝ 19ο ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ Εισηγητική ομιλία Καλωσορίζουμε σήμερα την ερευνητική ομάδα του Ινστιτούτου Γερμανικής και Συγκριτικής Λαογραφίας του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Σταδίου 5, 10562, Αθήνα τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Έχοντας μεγαλώσει με το Ουράνιο Τόξο, ο Χρήστος Δημόπουλος αποτελεί μία οικεία φιγούρα. Κάθε μέρα «έμπαινε» στο σπίτι, μας έλεγε ιστορίες, μας έδειχνε κατασκευές.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: «Επιχειρηματικότητα» Εξάμηνο: 8 ο Κουτούγερα Άννα Λίτου Ζωή Διαδικτυακή, φιλολογικού περιεχομένου εφαρμογή για κινητά και ηλεκτρονικές ταμπλέτες (tablets).

Διαβάστε περισσότερα

O ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ. Ερευνητική εργασία Β Λυκείου Άσπρων Σπιτιών 2014-15

O ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ. Ερευνητική εργασία Β Λυκείου Άσπρων Σπιτιών 2014-15 O ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ Ερευνητική εργασία Β Λυκείου Άσπρων Σπιτιών 2014-15 Συμμετείχαν οι μαθητές : Α ΟΜΑΔΑ Κρομμύδα Μαρίνα, Κωτούλα Μαρία, Γκεντς Φατμέ, Παναγιώτη Αναστασία. Β ΟΜΑΔΑ Χατζηκωνσταντίνου Ραφαέλα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

1. Υψηλή λογοτεχνία - προφορική λαϊκή λογοτεχνία - έντυπη λαϊκή λογοτεχνία.

1. Υψηλή λογοτεχνία - προφορική λαϊκή λογοτεχνία - έντυπη λαϊκή λογοτεχνία. KLAUS ROTH H ΛΑΪΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΗ ΝΑ ΜΕΛΕΤΗΘΕΙ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Υψηλή λογοτεχνία - προφορική λαϊκή λογοτεχνία - έντυπη λαϊκή λογοτεχνία. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Λαϊκή Παράδοση Και Λογοτεχνία ΜΥΘΟΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 Και εσύ παππού Αϊνστάιν με το παραμύθι!

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016 1η ΜΕΡΑ : ΑΘΗΝΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΡΙΛΑΣ - ΣΟΦΙΑ Συγκέντρωση και αναχώρηση με ενδιάμεσες στάσεις για καφέ και φαγητό για ΣΟΦΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gdimitrakopoulos.gr

http://www.gdimitrakopoulos.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 Εκπαιδευτικά προγράμματα μουσειακής αγωγής για σχολικές ομάδες Σχολικό έτος 2015 2016 Οι εξειδικευμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 3.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Μαρία Φράγκου.

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

"Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά"

Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά "Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους εκπροσώπους της

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ»

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ» ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΑΜΒΟΥΚΛΗ ΑΝΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ CD ROM ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη την εχθρεύεται. Η γραφειοκρατία, η πολυνομία, η διαφθορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΗΜΟΥ ΡΟ ΙΩΝ Η παιδική χαρά Η τραπεζαρία Η κοινή αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ Η περιγραφή δημιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραμμα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε μειονεκτούντες

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. EACEA 46/2014 - Έργα λογοτεχνικής μετάφρασης Εφαρμογή των σχεδίων του υποπρογράμματος «Πολιτισμός»: έργα λογοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Μήνυμα Μιχάλη Χατζημιχαήλ για τον εθελοντισμό Όταν ένας συνάνθρωπος μας ή μια ομάδα ανθρώπων γύρω μας χρειάζεται βοήθεια κι εμείς αρνηθούμε, τότε οι λέξεις αλληλεγγύη, ανιδιοτέλεια,

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

A.K. 0294. Επώνυμο. Παλαιοθόδωρος. Όνομα. Παναγιώτης. Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα. Τάκης Παλαιοθόδωρος. Τόπος γεννήσεως.

A.K. 0294. Επώνυμο. Παλαιοθόδωρος. Όνομα. Παναγιώτης. Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα. Τάκης Παλαιοθόδωρος. Τόπος γεννήσεως. A.K. 0294 Επώνυμο Παλαιοθόδωρος Όνομα Παναγιώτης Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα Τάκης Παλαιοθόδωρος Τόπος γεννήσεως Καλύβια Ηλείας Ημερομηνία γεννήσεως 3/5/1942 Ημερομηνία θανάτου Εν ζωή Βιογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα