KEΦΑΛΑΙΟ V. Ο ΛΕΩΝ ΣΓΟΥΡΟΣ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ (1204 c.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "KEΦΑΛΑΙΟ V. Ο ΛΕΩΝ ΣΓΟΥΡΟΣ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ (1204 c."

Transcript

1 68 KEΦΑΛΑΙΟ V Ο ΛΕΩΝ ΣΓΟΥΡΟΣ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ (1204 c. 108) Everyone who has made the steep, winding ascent to the walled crown of Acrocorinth has thought of the endurance of the men and horses to whom such a climb was an almost daily occurrence. Setton 1966, σ Για τα γεγονότα που ακολουθούν στο κεφάλαιο αυτό, την κάθοδο δηλαδή του Λομβαρδού στρατηλάτη Βονιφάτιου Μομφερρατικού, Λατίνου «βασιλέως» της Θεσσαλονίκης, στη νοτιοανατολική Στερεά Ελλάδα και στη συνέχεια στην Πελοπόννησο, αλλά κυρίως για τα όσα τραγικά και συνάμα θρυλικά έλαβαν χώρα στο απόκρημνο κάστρο του Ακροκορίνθου, αντλούμε πληροφορίες από τρεις κυρίως πηγές: το Χρονικόν του Μορέως (στην ελληνική, τη γαλλική και την αραγονική παραλλαγή του), το Γοδεφρείδο Βιλλεαρδουίνο και το Νικήτα Χωνιάτη. Το Χρονικόν του Μορέως, γραμμένο περισσότερο από έναν αιώνα μετά τα περιγραφόμενα εδώ γεγονότα, περιέχει και ορισμένα ανακριβή στοιχεία, ενώ οι Βιλλεαρδουίνος και Ν. Χωνιάτης θεωρούνται πλέον αξιόπιστες πηγές, αφού γράφτηκαν σε χρονική περίοδο σύγχρονη περίπου με αυτά 1. Τέλος, πολύτιμα συμπληρωματικά στοιχεία ερανιζόμαστε από δευτερεύουσες (και κατά πολύ μεταγενέστερες πηγές),όπως μια αναφορά του μητροπολίτη Μονεμβασίας Κυρίλλου προς τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, στα μέσα του 15 ου αιώνα, και ένα απόσπασμα από το χρονικό του Δωροθέου Μονεμβασίας (τέλη 16 ου αρχές 17 ου αιώνα). Μετά την άνοιξη του 1204, η λατινική προέλαση συνεχίστηκε και τα σταυροφορικά κατακτητικά στρατεύματα έκαναν όλο και περισσότερο αισθητή την παρουσία τους στον ελλαδικό χώρο. Ο τεμαχισμός της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ήταν 1 Βλ. Κορδώσης 1986, σ. 76.

2 69 πια πραγματικότητα και γύρω στην άνοιξη του 1204 ο λομβαρδικής καταγωγής μαρκήσιος

3 70 Βονιφάτιος Μομφερατικός έγινε βασιλιάς της Θεσσαλονίκης, με κτήσεις κυρίως στη Θράκη, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία. Παράλληλα, άρχισε να μοιράζει «φέουδα» στους ακολούθους του βαρόνους (λομβαρδικής καταγωγής τους περισσότερους, όπως και ο ίδιος), ιδρύοντας με τον τρόπο αυτόν «βαρονείες» -δώρα προς τους έμπιστους οπαδούς του 2. Πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι ο Βονιφάτιος ήταν μάλλον αρεστός τους Έλληνες κατοίκους των περιοχών αυτών, που τον αναγνώρισαν ως κύριό τους. Ένας από τους λόγους της συμπάθειας αυτής ήταν το γεγονός ότι είχε συνάψει συγγενικούς δεσμούς με τη βυζαντινή αυτοκρατορική οικογένεια, καθώς μαρτυρεί ο Γεώργιος Ακροπολίτης: «ἐπειδὴ καὶ ὁ μαρκέσιος ἀξιόλογον μοῖραν τῇ συμμαχίᾳ ἦν ἐνεγκάμενος, ῥὴξ Θεσσαλονίκης παρὰ τοῦ Φλάντρα (=Βαλδουίνου Α της Φλάνδρας) τετίμητο, προσλαβόμενος καὶ γυναῖκα τὴν δηλωθεῖσαν Μαρίαν τὴν ἐξ Οὐγγρίας, πρότερον προσηρμοσμένην Ἰσαακίῳ τῷ βασιλεῖ (=Ἰσαάκιος Β Άγγελος: )...» 3. Όπως όμως αφηγήθηκε ο Βιλλεαρδουίνος, ένας Έλληνας άρχοντας, ο Λέων Σγουρός, αφού κυριάρχησε στις δύο σημαντικές παραλιακές πόλεις της Αργολιδοκορινθίας, το Ναύπλιο και το Άργος, αρνήθηκε τη συμμαχία του στο Βονιφάτιο. Αντίθετα, μάλιστα, ξεκίνησε πόλεμο εναντίον του Λατίνου κατακτητή, παίρνοντας στο πλευρό του πολλούς άλλους Ελληνες 4. Ας παρακολουθήσουμε στο σημείο αυτό σε γενικές γραμμές την προέλαση του Βονιφάτιου προς τη νότια Ελλάδα, αφότου ο τελευταίος πέρασε με μεγάλη ευκολία τα Τέμπη, μέσα από παραλιακά περάσματα δευτερεύουσας σημασίας, που είχαν παραμείνει αφύλακτα από τους Έλληνες. Έτσι, έφθασε τελικά στη Λάρισα, απ όπου είχαν αναχωρήσει εσπευσμένα οι Αλέξιος Γ Άγγελος και Λέων Σγουρός, και σταδιακά έγινε κύριος αρκετών 2 Setton 1966, σ Ακροπολίτης, Α, σ Σκουταριώτης, σσ. 453, 457. Για το γάμο αυτόν του Βονιφατίου βλ. εδώ κεφ. IV, σημ. 40 (με τη βιβλιογραφία). Για τον Βαλδουίνο Α της Φλάνδρας, πρώτο Λατίνο αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης το , βλ. Β. Hendrickx-Α. Σαββίδης, λ.στο ΕΠΛΒΙΠ 4 (2001, υπό έκδ.) 4 Bιλλεαρδουίνος/Faral, Β, παράγρ. 301, σσ = ελλην. μετάφρ. Αντύπας, σσ α Βλ. εδώ κεφάλαιο IV, σημ β Κεφάλαιο IV, σημ

4 71 θεσσαλικών προπυργίων 4α, ενώ ο Σγουρός απέτυχε στην προσπάθειά του να αναχαιτίσει τα λατινικά στρατεύματα στις Θερμοπύ- λες, όπως έχει ήδη αναφερθεί 4β. Πρέπει, πάντως, εδώ να σημειωθεί ότι μετά την υπο-

5 72 χώρησή του στις Θερμοπύλες ο Σγουρός δεν αποσύρθηκε απευθείας στον Ακροκόρινθο, καθώς πιστεύει ο J. Hoffmann 5, αλλά παρατάχθηκε και πάλι αμυνόμενος στον Ισθμό, αν και πλέον φαινόταν πως ο δρόμος για το Βονιφάτιο ήταν πια ελεύθερος. Η ταχεία και εύκολη προέλασή του προς νότον σύντομα σκόρπισε κάθε αμφιβολία ότι τελικός του σκοπός ήταν η κατάκτηση του Μορέως. Έτσι, από τις Θερμοπύλες τα σταυροφορικά στρατεύματα, περί τα τέλη του 1204 πέρασαν, μέσω της περιοχής της Γραβιάς, στα Σάλωνα (Άμφισσα) 6, εισβάλλοντας στη Βοιωτία, όπου τελικά κατέλαβαν την ονομαστή πόλη του Πελοπίδα και του Επαμεινώνδα, τις Θήβες 6α, χωρίς μάλιστα να γίνει η παραμικρή αψιμαχία. Σύμφωνα με το Νικήτα Χωνιάτη, οι Θηβαίοι, έχοντας προφανώς υποστεί ταλαιπωρίες από την εκεί σύντομη εξουσία του Σγουρού, άνοιξαν τις πύλες τους, πανηγυρίζοντας με γιορτές και ευχαριστίες υποδεχόμενοι το Λομβαρδό στρατηλάτη, «σαν κάποιο ντόπιο που γυρνούσε στον τόπο του μετά από μεγάλο ταξίδι: («ἐλάσας δὲ κἀπὶ τὴν Βοιωτίαν αὐτήν, ὡς οὐδέ τις ἐπανήκων οἴκαδε χρόνιος, ὑπὸ τῶν Καδμείων ἀσμένως προσδέχεται») 7. Το γεγονός πάντως αυτό της παράδοσης των Θηβών δεν εμπόδισε τα σταυροφορικά στρατεύματα να πραγματοποιήσουν λεηλασίες και καταστροφές στην τριγύρω περιοχή. Στη συνέχεια οι άνδρες του Βονιφάτιου προχώρησαν και κατέλαβαν την Εύβοια, που επίσης είχε γνωρίσει μια βραχύβια εξουσία του Σγουρού 8. Την (ανα)κατάληψη αυτή περιγράφει γλαφυρά ο Νικήτας Χωνιάτης: «ἐπὶ πᾶσιν οὐδ' Εὔβοια γενναῖον βλέπει τι καὶ ἐλεύθερον, ἀλλὰ καὶ αὕτη χεῖρα προτείνει καὶ τοῦ παλιρροθίου πορθμοῦ ταχύτερον 5 Hoffmann 1974, σ Για τις οχυρές αυτές τοποθεσίες βλ. Koder-Hild, σσ. 167 (λ. «Grabia ), 254 (λ. «Salona») (του J. Koder). 6α Για τις Θήβες βλ. εδώ κεφάλαιο ΙΙΙ, σημ Χωνιάτης Ν., σ Πρβλ. Γρηγορόβιος, Α, σσ , ιδίως Miller 1960, Α, σ Κορδάτος 1959, Β, σ Setton 1976, σ. 23 α.- Koder-Hild, σσ. 69, 270 (λ. «Theben»/Ende 1204).- Μαλτέζου 1979, σ Nicol 1979, σ Cheetham 1981, σ Σαββίδης ,σσ Σαββίδης , σ. 50 σημ (βιβλιογρ.).- Νιαβής 1992, σσ με τα σχόλια. Για την κατάληψη των Θηβών από το Βονιφάτιο βλ. και Τσεβάς 1928, σσ Δεν έγινε μάχη, ώστε να πέσει η Καδμεία, όπως έγραψε παλαιά ο Λάμπρος 1878, σ.104: «έπειτα υπετάγη η Φθιώτις, η Φωκίς, η Βοιωτία, πεσούσης δε της Καδμείας η νικώσα των σταυροφόρων στρατιά έφθασε προ των Αθηνών». 8 Βλ. κεφάλαιο ΙΙΙ, σημ Πρβλ. Σαββίδης , σσ σημ. 13.

6 73 μεθαρμόζεται καὶ ὑποστρώννυσι τὴν διαβάθραν εὐροωτέρῳ τοῦ Εὐρίπου στρατεύματι καὶ φρούριον ὁρᾷ δομηθὲν ἐπ' αὐτῷ γε δὴ τῷ πορθμῷ καὶ στρατιὰν ἱζάνουσαν ἔνδοθεν πρὸς τὸ ἀνάρρουν ἀναστοιβάζουσαν δήπου τὰ τῶν Εὐβοέων ἀγχίστροφα διαβούλια καὶ τὸ τῆς γνώμης παλίμβολον ἐπισχήσουσαν» 9. Αν και η πλούσια πόλη της Χαλκίδας προστατευόταν από ισχυρά τείχη 9α, πολύ κοντά στην ηπειρωτική Ελλάδα, με την οποία μάλιστα ενωνόταν με γέφυρα, εν τούτοις έπεσε εύκολα στα χέρια των Λατίνων, αν και, όπως έγγραψε ο Μιχαήλ Χωνιάτης, θα περίμενε κανείς να αντισταθεί στην εχθρική εισβολή («Εὐβοίας δὲ καὶ αὐτῆς βούλεται (Βονιφάτιος) μὲν κατεμφορεῖσθαι, ὀλίγον δὲ διὰ ξύλον γεφύρας Ἄϊδ' ἐρύκει ῥᾷον γὰρ ἢ μῦσαι βλέφαρον ὑφελκόμενον, οὐκέτι τὸν ἐπ' Αὐλίδι παλιρρόθιον πορθμόν περατὸν τίθησιν οὐ μᾶλλον ἢ τὸ ὑπέρκεινα Γαδείρων πέλαγος») 10. Έτσι, για να ελέγχουν καλύτερα τον Πορθμό του Ευρίπου, οι Λατίνοι κατακτητές κατασκεύασαν στο στενότερο σημείο του φρούριο, το οποίο δόθηκε στη φύλαξη του Φλαμανδού ιππότη Ιακώβου ντ Αβέν (d Avesnes), που έμελλε να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη μετέπειτα σύγκρουση Βονιφατίου-Σγουρού 11. Αλλά επίσης και η Αττική με την πόλη των Αθηνών δεν αποτέλεσαν εξαίρεση αντιστεκόμενες στα στρατεύματα του Βονιφάτιου, που τις κατέλαβαν σχεδόν αμέσως. Ο μητροπολίτης Αθηνών Μιχαήλ Χωνιάτης, βλέποντας το μάταιο της αντίστασης, παρέδωσε τα κλειδιά της πόλης του, περί τα τέλη του 1204/αρχές του 1205, στο Βονιφάτιο 12, αν και αρχικά σκέφθηκε να αντισταθεί στους Λατίνους, όπως είχε αντισταθεί πριν από μερικούς μήνες στην επιδρομή του Σγουρού. Ο αδελφός του Μιχαήλ, ο Νικήτας Χωνιάτης, περιγράφει της εξελίξεις: 9 Χωνιάτης Ν., σ α Βλ. Κεφάλαιο ΙΙΙ, σημ Χωνιάτης Μ., Α, σσ Βλ. ΜΣΕ 12, σ. 124 (λ. «Εύβοια»).- Κορδώσης 1986, σ Για τον Ιάκωβο ντ Αβέν βλ. εδώ παρακάτω, σημ Σύμφωνα με τον εκδότη του Ν. Χωνιάτη, J.-L. van Dieten (σημ. στη σ. 610 της έκδοσης), ο Βονιφάτιος έγινε κύριος των Αθηνών στις αρχές του 1205.

7 74 «προϊὼν δὲ κρατεῖ καὶ τῆς Ἀττικῆς καὶ τῇ ἀκροπόλει φρουρὰν ἐγκαθίστησιν, εἶχε δὲ ὁ προεδρεύων ἱερατικῶς τῆς πόλεως (=Μιχαήλ Χωνιάτης), ὥσπερ Σγουρὸν πρότερον, οὕτω καὶ τότε μαρκέσιον ἀποπέμψασθαι μὴ εἶναι δὲ δοκιμάζων καιρὸν ἀντιστάσεως, οἷα τῆς τῶν πόλεων βασιλίδος ἁλούσης, τῆς δ' ἑσπερίου καὶ ἐῴας ὑπὸ Ῥωμαίους λήξεως τὴν σκιὰν ὑπιούσης τοῦ Λατινικοῦ δόρατος, ἀναιμωτὶ τοῦ ἐρύματος ὑπεξίσταται» 13. Έτσι, η λατινική φρουρά εγκαταστάθηκε στην Ακρόπολη των Αθηνών 14. Η αρχαία πόλη της Παλλάδος έγινε κέντρο χωριστού λατινικού «κρατιδίου», γνωστού στη βιβλιογραφία ως «Φραγκικού Δουκάτου των Αθηνών», που περιέβαλε την Αττική, τη Μεγαρίδα, τη Βοιωτία και, αργότερα για ένα διάστημα, το Άργος και το Ναύπλιο. Στα τέλη του 1204/αρχές 1205, επίσης, ο Όθων Α ντε λα Ρος (de la Roche), γιος Βουργούνδιου ευγενούς στον οποίο παραχωρήθηκε η περιοχή, ονομάστηκε «dominus Athenarum» ή «sire d Athènes» («μέγας κύριος», «μέγας κυρ», εξ ου και «Μεγαλοκυράτο των Αθηνών») για τα χρόνια Αλλά, παρά το γεγονός ότι οι Λατίνοι «βάρβαροι» έκαναν δική τους τότε την ιστορική πόλη, καταστρέφοντας μεταξύ άλλων την πλούσια συλλογή χειρογράφων και βιβλίων του μορφωμένου ιεράρχη της, που αναγκάστηκε να πάρει το δρόμο της εξορίας, για να καταλήξει απομονωμένος στο νησί της Κέας-Τζιάς 16,ο ίδιος αυτός ταλαιπωρημένος μητροπολίτης μαρτυρεί σε αρκετές από τις πολύτιμου περιεχομένου επιστολές του ότι ο «τάχα ὁμοεθνὴς οὖτος» (όπως αναφέρεται περιφρονητικά στο 13 Χωνιάτης Ν., σσ Πρβλ. Λάμπρος 1878, σσ και 1908, σσ Γρηγορόβιος, Α, σσ (λεπτομερώς).- Stadtmüller 1933, σ. 183 εξ.- Κορδάτος 1959, Β, σ Bon 1969, Α, σσ Cheetham 1981, σ Koder-Hild, σσ. 69, 127 (λ. «Athenai»/Ende 1204).- Μοσχονάς 1996, σ Βλ. Nicol 1979, σ Hoffmann 1974, σ Setton 1966, σ Πρβλ. Α. Σαββίδης, «Αθηνών Δουκάτο-Μεγαλοκυράτο», ΕΠΛΒΙΠ 1 (1996), σσ Βλ. Γρηγορόβιος, Α, σσ Ο Μιχαήλ Χωνιάτης βρισκόταν ακόμη στην πόλη των Αθηνών το καλοκαίρι του Αργότερα πήγε στη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια στην Εύβοια, για να καταλήξει εξόριστος στην Κέα, την οποία δεν είχαν ακόμη καταλάβει οι σταυροφόροι. Αργότερα πέθανε (c. 1222) στη μονή Προδρόμου, κοντά στις Θερμοπύλες: πρβλ. Κατσαρός Σαββίδης 1987β, σ A. Kazhdan-A. Cutler, λ. στο ODB, σ. 427β. Βλ. και εδώ, κεφ. ΙΙΙ.

8 75 Λέοντα Σγουρό) είχε γίνει πρόξενος ακόμη μεγαλύτερων συμφορών για τον τόπο 17, φτάνοντας μάλιστα ως την έσχατη εξαθλίωση να δολοφονήσει το νεότερο Μιχαήλ Χωνιάτη, μικρανηψιό του ιεράρχη (γιο του ανηψιού του, Γεωργίου Χωνιάτη), τον οποίο είχε αιχμαλωτίσει το , κατά την πολιορκία της Αθήνας, κρατώντας τον ως «παιδόπουλο» στην ακολουθία του 18. Πραγματικά αποκρουστικά αισθήματα δημιούργησε ο Σγουρός με την πράξη του αυτήν στο λόγιο ιεράρχη, που σε διάφορες επιστολές του αναφέρεται στον τελευταίο με ποικίλα «κοσμητικά» επίθετα, όπως «πρώιμος Ἀντίχριστος» 19, «μιαιφόνος καὶ αἱμοχαρὴς ψυχή» 20, «ἀνθρωποκτόνος» 21, «αἱμοχαρὴς καὶ νηλεὴς ψυχή» 22, «μιαιφονώτατος τῶν ἐκ τοῦ παντὸς αἰῶνος παλαμναίων τυράννων καὶ τοῦ ἀπ' ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου υἱὸς πρωτότοκος» 23, «θηρίον πονηρόν» 24, «κὺν λυσσητὴρ» (=λυσσασμένος σκύλος) 25, «χοῖρος βορβοροφάγος» 26, «ἀνθρωποβόρος» 27 κ.λπ. 28. Ο Κορδάτος, μάλιστα, αφήνει να υπονοηθεί σεξουαλική «μεταχείρηση» του νεαρού Χωνιάτη από τον «απαίσιο Σγουρό», αλλά η άποψη αυτή βασίζεται μόνο σε εικασίες 29. Αιτία θανάτου του μικρού, άτυχου συγγενή του ιεράρχη της Αθήνας είχε υπάρξει η «άτσαλη» ενέργειά του, όταν κάποια μέρα κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Ακροκορίνθου (στις τελευταίες του φάσεις, γύρω στο 1208) έσπασε κατά λάθος, από απειρία, κάποιο πολύτιμο σκεύος (ποτήρι), με αποτέλεσμα ο εκνευρισμένος Σγουρός έγκλειστος για πολύ καιρό στον Ακροκόρινθο να τον σκοτώσει κτυπώντας 17 Χωνιάτης Μ./Λάμπρος, Β, σσ , ιδίως (για το σχετικό χαρακτηρισμό). Πρβλ. Λαμπρυνίδης 1975, σ Σαρδελής 1974, σ Setton 1976, σσ. 23 α (με αγγλική μετάφρ.), 406. Βλ. και εδώ, κεφ. ΙΙ, σημ Βλ. εδώ κεφάλαιο ΙΙΙ, σημ. 32. Χωνιάτης Μ., Β, σσ. 165, 178, 181, 185, 186. Πρβλ. Miller 1960, Α, σ Setton 1976, σσ σημ. 96 (αγγλ. μετάφρ.).- Κορδώσης 1986, σ. 46. Ο Λάμπρος 1908, σ. 145, συνέκρινε τα «παιδόπουλα» με τους «pages» των λατινικών Αυλών του μεσαίωνα στη Δύση. Πρβλ. Χωνιάτης Μ., Β, σ. 611 (σχόλιο). 19 Χωνιάτης Μ., Β, σ Ό.π., σσ , Ό.π., σ Ό.π., σ Ό.π., σ Ό.π., σσ , Ό.π., σ Ό.π., σ Ό.π., σ Πρβλ. τα σχόλια του Νιαβή 1992, σ. 344 εξ. 29 Βλ. Κορδάτος 1959, Β, σ. 22 σημ. 1.

9 76 τον δυνατά στο κεφάλι με σιδερένιο λοστό («ὄργανον...σιδηροβριθές») 30.Ενδιαφέρον σχετικά με την άγρια αυτή δολοφονία παρουσιάζει η μελέτη του M. Gallina (του 1987), όπου ο συγγραφέας παρατηρεί πως στα δύο γράμματα του Μιχαήλ Χωνιάτη προς τον ανηψιό του Γεώργιο (τον πατέρα του τραγικού μικρού θύματος), η παρηγορητική πρόθεση παραχωρεί τη θέση της σε μια πιο φιλόδοξη επιθυμία, δίνοντας στα γραπτά του αυτά πολιτικό χαρακτήρα, αφού ο Λέων Σγουρός αναδεικνύεται εδώ σε συμβολική μορφή του κάθε αντιπάλου προς την διάδοχη του Βυζαντίου Αυτοκρατορία της Νικαίας 31. Συνοψίζοντας, εξάλλου, σχετικά με τη λατινική κατάκτηση της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδος, η Λάρισα και ο Αλμυρός παραχωρήθηκαν στο Λομβαρδό ευπατρίδη Γουλιέλμο «ντι Λάρσα» (di Larsa), το θεσσαλικό Βελεστίνο (οι αρχαίες Φερές) έγινε φέουδο του κόμη Βερτόλδου του Κατζένελμπόγκεν (Berthold von Katzenelbogen) 32, ενώ στην ορεινή περιοχή των Θερμοπυλών εγκαταστάθηκε ο Ιταλός μαρκήσιος Γουίδων/Γκυ Παλλαβιτσίνι (Guido Pallavicini, ο «Μαρκελλόπουλος» των Ελλήνων), ιδρυτής της μαρκιωνίας της Βοδονίτσας (σημ. Μενδενίτσα). Στους πρόποδες του Παρνασσού, επίσης, διαμορφώθηκε η περιοχή του κάστρου των Σαλώνων (Άμφισσας, γαλλικά La Sole) ως φέουδο του Θωμά ντε Στρομονκούρ (de Stromoncourt, d Autremencourt), ο οποίος ανήγειρε φρούριο στα ερείπια της ακρόπολης της Άμφισσας. Η λατινική αυτή πολιτεία (κρατίδιο) πήρε το όνομά της από τον ίδιο το βασιλιά της Θεσσαλονίκης, Βονιφάτιο, ο οποίος είχε πλέον καταστεί «κύριος απάσης της ανατολικής Ελλάδος μέχρι του Ισθμού» 33. Η λατινική κατάληψη της Θεσσαλίας, πάντως, έμελλε να κρατήσει δεκαεπτά περίπου χρόνια, ώς το 1222, οπότε προσαρτήθηκε από τη δυναστεία των Αγγελο-Κομνηνο-Δουκών της Ηπείρου και έμελλε να έχει τη δική του ιστορία σταδιακά ανεξαρτητοποιούμενο στην επόμενη 30 Χωνιάτης Μ., Β, σ Πρβλ.στο ίδιο, σ : «σιδηρέω ῥοπάλῳ». Βλ. και τα σχετικά σχόλια του Λάμπρου στην ίδια έκδοση, σσ Για το γεγονός αυτό πρβλ. Γρηγορόβιος Α, σ Setton 1976, σ. 23 α σημ. 96 (με τη χρονολόγηση στο 1208).- Σαββίδης 1987 α, σ. 76 α.- Κορδώσης 1986, σσ , σημ. 15, 48. Επίσης, Λάμπρος 1878, σ Stadtmüller 1933, σς. 182, Βλ. Gallina 1987, passim (με το χαρακτηριστικό τίτλο: «Η δολοφονία της τάξης: δύο επιστολές του Μιχαήλ Χωνιάτη [c.1208] για το θάνατο του ανηψιού του»). Γενικά για το γεγονός βλ. τις αναφορές του Μ. Χωνιάτη, Β, σσ. 100 εξ., , και τα σχόλια στη σ Για τον Βερτόλδο βλ. Gerland 1966, σσ. 162 εξ., 170 εξ.- Longnon 1978, σσ και τη βιβλιογρ. στον B. Hendrickx, λ. στο ΕΠΛΒΙΠ 4 (2001, υπό έκδοση). Για το Βελεστίνο (σωστότερα: «τον Βελεστίνο») την εποχή αυτήν βλ. Koder-Hild, σ. 133 (του F. Hild).

10 77 περίοδο. Πρόσφατα έχει γίνει λόγος για την ύπαρξη ημιανεξάρτητου κρατιδίου της Θεσσαλίας, που θα πρέπει να έχει τη δική του θέση στην ιστοριογραφία της μετά το 1204 περιόδου, παράλληλα με εκείνες των κρατών της Νικαίας, της Ηπείρου, της Τραπεζούντος, του Μορέως (Μυστρά), των Δωδεκανήσων κ.λπ. 34. Στο μεταξύ, μετά την κατάληψη της ανατολικής Στερεάς, οι Λατίνοι κατευθύνθηκαν προς την Πελοπόννησο, συνεχίζοντας την προέλασή τους. Ο Βονιφάτιος σκόρπισε την αμυντική γραμμή του Σγουρού στον Ισθμό, κατέλαβε την Κόρινθο και προχώρησε με κατεύθυνση το Ναύπλιο, ενώ οι Ιάκωβος ντ Αβέν και Όθων ντε λα Ρος απέκλεισαν και άρχισαν να πολιορκούν το Σγουρό στον Ακροκόρινθο, ξεκινώντας αυτό που επρόκειτο να μετεξελιχτεί σε μια επική μάχη. Ιδού πως αφηγείται ο Νικήτας Χωνιάτης την εισβολή του Μορέως από το Βονιφάτιο: «Ἀλλὰ τί; προφθάνει μου τὸν λόγον τὸ βάρβαρον καὶ τοῦ πτεροῦ τῆς ἱστορίας ταχυπετέστερον φέρεται καὶ οὐδέ πῃ ὡς ἀντίξουν ἐπέχεται. ἡ μὲν γὰρ ἔτι προνομεῦον αὐτὸ τὰς Θήβας καὶ χειρούμενον Ἀθήνας, τῆς δ' Εὐβοίας ἐπιβαῖνον διέξεισι τὸ δέ, ὡς μὴ πεζαίτερον ὄν, ἀλλὰ πτηνὸν καὶ ἀέριον, ὑπερπτὰν τὴν ἱστορίαν χωρεῖ πρὸς Ἰσθμόν, τροποῦται τὸ πρὸ Ἰσθμοῦ προσεδρεῦον Ῥωμαϊκόν, πρόεισιν εἰς πόλιν πρὸς Ἰσθμῷ κειμένην καὶ πάλαι ἀφνειὸν τὴν Κόρινθον, μεθίσταται πρὸς Ἄργος, περιπαπταίνει τοὺς Λάκωνας, ἐς Ἀχαΐαν ἔνθεν προσβάλλει, ἐκ τοῦδε τὴν Μεθώνην μετέρχεται καὶ ὁρμᾷ πρὸς Πύλον τὴν πατρίδα Νέστορος» 35. Περισσότερα στοιχεία για τις λατινικές επιχειρήσεις στον Μορέα παρέχει η ελληνική διασκευή του Χρονικού του Μορέως, η οποία διαφέρει ως προς αρκετά σημεία από τις υπόλοιπες πηγές, δίνοντας αξιόλογες λεπτομέρειες που θα πρέπει να 33 Παπαρρηγόπουλος, Ε 1, σ Gerland 1966, σ Μαλτέζου 1979, σ Setton 1966, σ Για τους Γουίδωνα Παλλαβιτσίνι και Θωμά ντε Στρομονκούρ βλ. τα προσωπογραφικά στοιχεία στον Longnon 1978, σσ (Θωμάς), (Γονίδων). 34 Ειδικά βλ. Α. Σαββίδης, «Περί του βυζαντινού κρατιδίου της Θεσσαλίας», ΠΣ Β Λαρισαϊκών Σπουδών, Λάρισα 1994, σσ και αναλυτικότερα Savvides (εδώ κεφάλαιο IV, σημ. 6). 35 Χωνιάτης Ν., σ Η άποψη του Πόταρη 1959, σσ. 5-6, ότι μετά την υποχώρησή του από τον Iσθμό ο Σγουρός κατευθύνθηκε στο Ναύπλιο, δεν ευσταθεί (βλ. και παρακάτω).

11 78 λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, παρά το γεγονός ότι αποτελεί πηγή μεταγενέστερη 36. Κατά το χρονικό, την πτώση της ανατολικής Στερεάς Ελλάδος στους Λατίνους, ακολούθησε η προέλαση των τελευταίων προς την Πελοπόννησο. Οι Δυτικοί ιππότες, αφού κατέλαβαν την Πάτρα και την Ανδραβίδα,, προχώρησαν προς την Κόρινθο, την οποία και κατέλαβαν, με επικεφαλής τους τον Γουλιέλμο (Α ) Σαμπλίτη (τον «Καμπανέση» του Χρονικού) : «Ἀφότου γὰρ ἀπέσωσεν ἐκεῖσε ὁ Καμπανέσης, ὡσὰν σὲ τὸ ἀφηγήσομαι, στῆς Κόρινθος τὴν χώραν, κ' ἔβαλεν τὰ φουσσᾶτα του καὶ περιεγύρισέ την. Ἀφῆκεν κι ἀναπαύτηκαν ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἐπὶ τῆς αὐρίου γὰρ τὸ πρωΐ, ὡσὰν ἐξημερῶσεν, ἐδῶκαν τὰ σαλπίγγια τους, τὸν πόλεμον ἀρχάσαν. Τὰ τριπουτσέτα ἐσύρνασιν γύρωθεν εἰς τοὺς πύργους, κ'οἱ τζάγρες οὐκ ἀφήνασιν ἄνθρωπον νὰ προσκύψ ῃ ἔξω ἐκ τὰ δόντια τοῦ τειχίου νὰ ἰδοῦν τὸ ποῖος τοξεύει. Τὲς σκάλες ὅπου εἴχασιν ἐστῆσαν εἰς τοὺς τοίχους, κ' εὐθέως ἀπέσω ἐσέβησαν, ἐπιάσασιν τὴν χώραν. Ὅσοι ἐπαρεδόθησαν ἐλεημοσύνην ηὗραν οἱ δὲ ποῦ εἰς πόλεμο ἔστηκαν ἀπὸ σπαθίου ἀποθάναν. Ὁ Σγουρὸς γὰρ ὡς φρόνιμος καὶ βέβηλος ὅπου ἦτον, ἔφυγεν καὶ ἀνέβηκεν ἐκεῖ ἀπάνω εἰς τὸ κάστρον (=Ακροκόρινθο). Κι'ἀφότου οἱ Φράγκοι ἐπιάσασιν τὴν χώραν τῆς Κορίνθου, 36 Βλ. Θέκλα Σανσαρίδου-Hendrickx, λ. «Μορέως Χρονικόν», ΛΒΠ σσ και Σανσαρίδου- Hendrickx 1999, σσ και passim.

12 79 ὁ Καμπανέσης ὥρισεν, διαλαλημὸν ἐποιῆσαν, ὅτι ὅσοι ἐκ τὰ περίγυρα τῶν χώρων τῆς Κορίνθου θέλουν να προσκυνήσουσιν, νὰ τὸν δεχτοῦν δι'ἀφέντην, νὰ ἔχουν τιμὴν καὶ εὐεργεσίαν, ἀναδοχὴν μεγάλην οἱ δὲ πιαστοῦν εἰς πόλεμον ἐλεημοσύνη οὐ μὴ εὕρουν» 37. Μετά τη διάλυση των δυνάμεών του στον Ισθμό και ενώ τα λατινικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Πελοπόννησο, ο Σγουρός αποφάσισε να συνεχίσει την άμυνά του ταμπουρωνόμενος στον Ακροκόρινθο, ελπίζοντας ότι και τα δύο άλλα του προπύργια, η Κόρινθος και το Ναύπλιο θα άντεχαν, αφού, καθώς τα χαρακτήρισε ο Βιλλεαρδουίνος, ήταν δύο παραθαλάσσιες πόλεις «απ τις πιο ισχυρές κάτω από τον ουρανό» 38. Η κάτω πόλη της Κορίνθου, όμως, έπεσε πολύ γρήγορα και ο Σγουρός κλείστηκε με τους στρατιώτες του και τα γυναικόπαιδα της πόλης στον Ακροκόρινθο 39, καθώς περιγράφει ο ανώνυμος χρονικογράφος : «Τὸ κάστρον γὰρ τῆς Κόρινθος κεῖται ἀπάνω εἰς ὄρος βουνὶν ὑπάρχει θεόχτιστον καὶ ποῖος νὰ τὸ ἐγκωμιάσῃ; ἡ χώρα γὰρ εὑρίσκετον κάτωθεν εἰς τὸν κάμπον, μὲ πύργους γὰρ καὶ μὲ τειχέα καλά περικλεισμένη......κι ὡς ἐπληροφορήθηκεν (=Λέων Σγουρός) ὅτι ἔρχονται οἱ Φράγκοι, 37 Χρονικόν Μορέως, στίχ Γενικά για την εισβολή του Βονιφάτιου στην Πελοπόννησο βλ. Miller 1960, Α, σ. 57 εξ.- Πόταρης 1959, σ. 5.- Καψάλης 3, σ Κορδάτος 1959, Β, σ Κορδώσης 1981, σ. 95 και 1986, σ. 77 εξ.- Λαμπρυνίδης 1975, σ Δοανίδου 1989, σσ. 17, Βιλλεαρδουίνος/Faral, Β, παράγρ. 301: que il ere saisiz de Corinthe et de Νaples, II. citez qui sor mer sient, des plus fors desoz ciel = μετάφρ. Αντύπας, σ πρβλ. Faral, B, σσ , παράγρ. 324 = μετάφρ. Αντύπας σ Για τον Ακροκόρινθο και τις μεσαιωνικές του οχυρώσεις βλ. Carpenter-Bon 1936, passim.- Bon 1936, passim.- Andrews 1953, σσ Καλονάρος Καψάλης 1.- Σφηκόπουλος, σσ (με τις φωτογραφίες), ιδίως και σσ. 89 εξ., 102 εξ. (οχυρώσεις Άργους, Ναυπλίου-Ακροναυπλίας).- Ταρσούλη, σ. 63 εξ.- Κωστοπούλου Γκίκας 1979, σ. 9 εξ.- Γκίκας 1981, σσ Bon 1969, Α, σσ , αλλά και 473 εξ., 491 εξ. (οχυρώσεις Άργους και Ναυπλίου).- Άννα Ντούλια-Ν. Νικολούδης, «Ακροκόρινθος», ΛΒΠ, σσ με τη βιβλιογρ. Τεσσεράμισυ περίπου χιλιόμετρα από την ακτή του Κορινθιακού Κόλπου και νοτιοδυτικά της νέας Κορίνθου, ο Ακροκόρινθος είχε διαχρονική παρουσία στις ιστορικές εξελίξεις της περιοχής. Η παλαιά Κόρινθος βρισκόταν πολύ κοντύτερά του από

13 80 ἀπό τὴν χώρα (=Κάτω Κόρινθο) ἐξήβαλεν γυναῖκες καὶ παιδία, ὡσαύτως καὶ τὸν λίον λαὸν ὅπου ἅρματα ἐβαστοῦσαν, κι ἀπάνω τοὺς ἀνέβασεν στὸ κάστρο τῆς Κορίνθου κ' ἐκεῖνος γὰρ ἐνέμεινεν ἐκεῖσε εἰς τὴν χώραν μὲ ὅσοι ἐβαστοῦσαν ἅρματα διὰ νὰ τὴν διαφεντέψῃ» 40. Αναφερόμενος ο συγγραφέας του Χρονικού του Μορέως στην απόφαση του Σγουρού για εγκλεισμό των γυναικοπαίδων της Κορίνθου στην Ακροκόρινθο και την ανάθεση από αυτόν στους στρατιώτες του για τη φύλαξή τους, χρησιμοποιεί τον άκρως ενδιαφέροντα όρο (για τους στρατιώτες του αυτούς) «λίον λαὸν ὅπου ἅρματα ἐβαστοῦσαν» (στίχ. 1471). Καθώς τονίζει σχετικά η Θέκλα Σανσαρίδου-Hendrickx σε ειδική για το Χρονικόν του Μορέως μονογραφία της, δεν καθίσταται στην περίπτωση αυτή γνωστό αν ο χαρακτηρισμός αυτός (λίος λαός) γίνεται με κριτήρια καθαρά οικονομικά 41. Πάντως, ο χρονικογράφος σαφώς μαρτυρεί ότι όσοι από τους κατοίκους της Κορίνθου παραδόθηκαν, αντιμετωπίστηκαν επιεικώς από τους Λατίνους, σε αντίθεση με εκείνους που προέβαλαν αντίσταση, με αποτέλεσμα να περάσουν από σπαθί, χωρίς έλεος (στίχοι ). Ο δε Νικήτας Χωνιάτης γλαφυρά παρομοιάζει τον αναγκαστικό εγκλεισμό του Σγουρού στον Ακροκόρινθο με το λαβωμένο θηρίο ή το τυλιγμένο φίδι μέσα στη φωλιά του: «Ὁ δὲ δὴ Σγουρὸς ἐπὶ τούτοις ἠπορηκὼς καὶ τὸ Ἄργος ὁρῶν ἐχόμενον καὶ τὰς περιοικίδας πόλεις συνειλημμέναις ὡς ἐς ἄντρον λάσιος θὴρ ἤ ὡς ὄφις ἑρπυστὴς ἐς χειὰν συσπειρᾶται τὸν Ἀκροκόρινθον» 42. Πριν συνεχίσουμε εδώ την αφήγηση των γεγονότων γύρω από τον Ακροκόρινθο, σημειώνουμε ότι οι σχετικές μαρτυρίες των κυριοτέρων πηγών σχετικά με την κατάληψη της βοριοδυτικής αλλά και της βορειοανατολικής πλευράς του τη νέα, στους πρόποδές του. Η νέα Κόρινθος ξανακτίστηκε το 1858 μετά από τον καταστροφικό σεισμό που ισοπέδωσε την παλαιά πόλη (βλ. Καψάλης 2, σ. 891). 40 Χρονικόν Μορέως, στίχ και Βλ. Σανσαρίδου-Hendrickx 1999, σ. 97.

14 81 Μορέως μετά το 1204 παρουσιάζουν αρκετές διαφορές μεταξύ τους. Για παράδειγμα, και οι τρεις παραλλαγές του Χρονικού του Μορέως (ελληνική, γαλλική, αραγωνική) αναφέρουν ως πρώτο κατακτητή τον Γουλιέλμο (Α ) Σαμπλίτη, ο οποίος ξεκίνησε τις επιχειρήσεις του 42 Χωνιάτης Ν., σ

15 82 από την Αχαία και στη συνέχεια κατέλαβε εύκολα την πόλη της Κορίνθου, καθώς και χωρίς μεγάλη αντίσταση το μεγαλύτερο τμήμα της βόρειας Αργολίδας, κάτι βέβαια που καταρρίπτεται από τα στοιχεία των άλλων δύο (συγχρόνων με τα γεγονότα) πηγών, του Νικήτα Χωνιάτη και του Βιλλεαρδουίνου 43. Ο τελευταίος αναφέρει σαφώς ως επικεφαλής των σταυροφόρων το Βονιφάτιο Μομφερρατικό, ενώ και ο Χωνιάτης κάνει λόγο για κατάληψη της Κορίνθου καθώς και για πολεμικές επιχειρήσεις (πολιορκία) του Ναυπλίου 44. Μετά την εύκολη κατάκτηση της Κορίνθου από τη λατινική στρατιά, ο Βονιφάτιος από την αρχή κατανόησε ότι πολύ δύσκολα θα μπορούσε να γίνει κύριος και του οχυρού απόκρημνου Ακροκορίνθου, κατά τη χρονική εκείνη στιγμή ενός από τα ισχυρότερα και πλέον δυσάλωτα φρούρια του μεσαιωνικού κόσμου (είδαμε πιο πάνω τα λόγια θαυμαστού γι αυτόν του συγγραφέα του Χρονικού του Μορέως, που ομολογεί πως δύσκολα θα εύρισκε κάποιος αντάξιο εγκώμιο για την αντοχή του και τις οχυρώσεις του: στίχοι ). Εκεί λοιπόν ταμπουρώθηκε ο Λέων Σγουρός, στον γιγάντιο και εντυπωσιακό αυτό βράχο με το φρούριο, ύψους 540 περίπου μέρων. Το τμήμα δυτικά, βόρεια και βορειοανατολικά ήταν σχεδόν κάθετο προς το έδαφος, ενώ τα περάσματα ήταν ανεμοδαρμένα και πολύ απότομα. Υπήρχαν δύο τείχη πριν από το κυρίως τμήμα του κάστρου και η συνολική οχύρωση απλωνόταν σε έκταση πέντε περίπου χιλιομέτρων. Όλα δηλαδή έδειχναν ότι μια πολιορκία του θα κρατούσε πολύ καιρό. Για τους λόγους αυτούς, ένα τμήμα του λατινικού στρατού υπό τον Ιάκωβο ντ Αβέν παρέμεινε για να συνεχίσει την πολιορκία, ενώ οι υπόλοιποι με επικεφαλής τον ίδιο το Βονιφάτιο κατέλαβαν την πάροδο του Αγιονορίου, μέσω της οποίας δινόταν διέξοδος στην αργολική πεδιάδα 45. Με τον τρόπο αυτό οι Λατίνοι έγιναν σύντομα κύριοι του Άργους και πολιόρκησαν το Ναύπλιο, κυριαρχώντας σε μεγάλο μέρος της βόρειας Αργολίδας. Ο ασφυκτικός αποκλεισμός του Σγουρού και των οπαδών του στον Ακροκόρινθο αποτέλεσε την τελευταία πράξη του δράματος που κράτησε για μια τετραετία, από τα 43 Βλ. σχετικά Κορδώσης 1986, σσ Αναφέρεται σχετικά πρώτη πολιορκία του Ναυπλίου (από το Βονιφάτιο) στον Βιλλεαρδουίνο/Faral, Β, παράγρ. 324, 326, 331, πρβλ. Hendrickx 1972, σα , Hoffmann 1974, σσ. 59, 96.- Κορδώσης 1981, σ Ilieva 1991, σ Νιαβής 1992, σσ σημ. 1.- Σαββίδης 1994, σ. 369 σημ. 69. Για τη δεύτερη πολιορκία (και κατάληψη) του Ναυπλίου, το , βλ. επόμενο κεφάλαιο VI, σημ Βλ. Κορδώσης 1986, σ. 82. Για το Αγιονόρι βλ. Στ. Μουζάκης, λ. στο ΛΒΠ, σ Κορδώσης 1981, σ. 141 εξ. (λεπτομερώς).

16 83 τέλη του 1204 ως το 1208 περίπου 46. Στο μεταξύ δε διάστημα, ο μεγάλος του αντίπαλος, ο Βονιφάτιος, ολοκλήρωσε την ενσωμάτωση της κεντρικής Ελλάδος (άνοιξη 1205) 47, διεξάγοντας παράλληλα και άλλες επιχειρήσεις στον Μορέα, έως την ξαφνική αναχώρησή του στη Θεσσαλονίκη 48 και αργότερα στη Θράκη, όπου στις 4 Σεπτεμβρίου του 1207 έπεσε σε θανάσιμη ενέδρα των Βουλγάρων κοντά στη Μοσυνόπολη, από τις δυνάμεις του τσάρου της δυναστείας των Ασενιδών, Καλογιάν-Ιωαννίτζη ( ) 49. Λίγο όμως πριν την ξαφνική αναχώρηση του Βονιφάτιου από το θέατρο των επιχειρήσεων στο Μορέα (1205), παρουσιάστηκε ως αναπάντεχος σύμμαχός του και συνεχιστής της λατινικής κατάκτησης της περιοχής, ο Γοδεφρείδος (Α ) Βιλλεαρδουίνος, ο μελλοντικός δεύτερο ηγεμόνας του πριγκηπάτου της Αχαΐας την περίοδο 1209/ , καθώς επίσης και ο Γουλιέλμος (Α ) Σαμπλίτης, ο προκάτοχος του τελευταίου στην ηγεμονία της Αχαΐας (ως το 1209) 51. Οι δύο τους επιχείρησαν να συνεχίσουν την κατάληψη της Πελοποννήσου. 46 Βιλλεαρδουίνος/Faral, Β, παράγρ. 324, Χωνιάτης Ν., σ Πρβλ.Λαμπρυνίδης 1975, σ Κορδάτος 1959, Β, σ Σαρδελής 1974, σ Bon 1969, Α, σ. 58 εξ.- Setton 1966, σ Runciman, σ Ilieva 1990, σ. 47 εξ. και 1991, σ. 125 εξ.- Κορδώσης 1981, σ. 95 εξ. με χρήσιμα σχόλια για τις διαφορές που εντοπίζονται στην αφήγηση των πηγών. Βλ. και την εκλαϊκευτική ανάπλαση των γεγονότων από τον Γκίκα 1979, σσ Η πολιορκία του Ακροκορίνθου χρονολογείται στο 1205 και εξής από τους Radić 1986, σ. 251 εξ. και Αθηνά Nτούλια-Ν. Νικολούδη και Δ. Κασαπίδη, στο ΛΒΠ, σσ. 38, Επίσης βλ. Ντούλια, λ. «Κόρινθος», ΛΒΠ, σ Βλ.Μαλτέζου 1979, σ Χωνιάτης Ν., σ : «Ἀλλ' οἷα καὶ τὰ κατὰ τὸν ἡγεμόνα σφῶν τὸν μαρκέσιον; χρεὼν γὰρ μηδὲ ταῦτα παρελθεῖν ἀνιστόρητα. ἔτι τοῖς κατὰ τὴν νῆσον τοῦ Πέλοπος διαπονούμενος πράγμασι καὶ διὰ μάχης χωρῶν τῷ Σγουρῷ, γράμματά οἱ τῆς γυναικὸς χειρίζεται τοὺς Θεσσαλονικεῖς νεωτερίσαι διασαφοῦντα, καὶ αὐτὴν μὲν ἐξωσθεῖσαν τῆς πόλεως εἰς τὴν ἀκρόπολιν ἀναδραμεῖν καὶ συχνὰς ἡμέρας ἤδη πολιορκεῖσθαι».πρβλ. Hoffmann 1974, σ Χωνιάτης Ν., σσ Βιλλεαρδουίνος/Faral, Β, παράγρ. 499, σσ = μετάφρ. Αντύπας, σ Πρβλ. Α.Σαββίδης, «Καλογιάν», ΜΓΕ 30 (1983), σ. 200β-γ. 50 Βλ. σχετικά Miller 1960, Α, passim.- Bon 1969, Α, σ. 56 εξ.- Hendrickx 1972, σ. 379 εξ.- Ιlieva 1991, passim.- Lock 1998, σ. 132 εξ. και passim. Πρβλ. Λαμπρυνίδης 1975, Setton 1976, σ. 24 εξ. και τις βιβλιογραφίες στους Δ. Κασαπίδη, «Βιλλεαρδουίνοι», ΛΒΠ, σσ και B. Hendrickx, Βιλλεαρδουίνων οίκος/ Γοδεφρείδος Α», ΕΠΛΒΙΠ 4 (2001, υπό έκδ.). Ο Γοδεφρείδος Α τελικά ενσωμάτωσε τις κτήσεις του Σγουρού στην Αργολιδοκορινθία ως το 1212 (βλ. επόμενο κεφάλαιο VI) και ονόμασε τις νεοκατακτημένες πελοποννησιακές περιοχές «Πριγκηπάτο της Αχαΐας», με πρωτεύουσά του την Ανδραβίδα (βλ. Θέκλα Σανσαρίδου-Hendrickx και B. Hendrickx, λ. «Ανδραβίδα», ΛΒΠ, σ. 43). Γενικά για το πριγκηπάτο βλ. τις επισκοπήσεις των Aneta Ilieva-Α. Σαββίδη, «Αχαΐας Φραγική Ηγεμονία/Πριγκηπάτο», ΕΠΛΒΙΠ 3 (1998), σσ και B. Ηendrickx, ΛΒΠ,σσ. 79 (με τις σχετικές βιβλιογραφίες). 51 Bλ. Δ. Κασαπίδης, «Σαμπλίτης Γουλιέλμος», ΛΒΠ, σσ

17 84 Η πολιορκία του Σγουρού στην «αετοφωλιά» του Ακροκορίνθου υπήρξε επίμονη και παρατεταμένη. Το πόσο δυσάλωτο θεωρείτο το φρούριο φαίνεται και από τα λόγια του συγγραφέα του Χρονικού του Μορέως, που συμβουλεύει το Γοδεφρείδο Α («μισίρ Τζεφρές» στο κείμενο) να μην επιχειρήσει κατάληψη ενός οχυρού όπου τόσοι πολλοί είχαν αποτύχει στο παρελθόν: «Τέσσαρα κάστρη ἀφέντη μας, σὲ λείπουσιν ἀκόμη τὸ πρῶτον ἔνι ἡ Κόρινθος (=Ἀκροκόρινθος), τὸ δεύτερον τὸ Ἀνάπλι, τὸ τρίτο ἔνι ἡ Μονοβασία (=Μονεμβασία), τὸ τέταρτον τὸ Ἄργος πολλὰ εἶν' τὰ κάστρη δυνατά, καλὰ σωταρχισμένα μὲ πόλεμον οὐκ ἠμπορεῖς ποτέ σου νὰ τὰ ἐπάρης» 52. Οι λατινικές δυνάμεις, αφού κατέλαβαν την κάτω πόλη της Κορίνθου παρά τις εκεί οργανωμένες οχυρώσεις του Σγουρού 53, απέκλεισαν τον ανεφοδιασμό του Ακροκορίνθου κατασκευάζοντας ένα δικό τους «αντιφρούριο» στον πετρώδη λόφο, στα νοτιοδυτικά του, που καλείτο Άγιος Βασίλειος (San Basiglio). Ήταν το φρούριο γνωστό ως «Montesquieu», που παρεφθάρη στα ελληνικά ως «Πεντεσκούφι» (εκ του «Μόντε Σκούβι»), και εμπόδιζε κάθε επαφή των πολιορκημένων με τον έξω κόσμο 54. Σε κάποια στιγμή της τετράχρονης περίπου πολιορκίας, που θα πρέπει να τοποθετηθεί στα τέλη του 1204 ή στο 1205 (έως το Μάρτιο),σύμφωνα με τον προσδιορισμό του Βιλλεαρδουίνου 55, ο Σγουρός πραγματοποίησε μια επιτυχημένη νυκτερινή έξοδο, κατά την οποία προξένησε μεγάλες απώλειες στους Δυτικούς πολιορκητές, τραυματίζοντας μεταξύ τους και έναν από τους κύριους αρχηγούς τους, τον Ιάκωβο ντ Αβέν (d Avesnes): «Ο Ιάκωβος της Αβέν κράταγε την πολιορκία της Κορίνθου (= Ακροκορίνθου), που του χε αναθέσει ο μαρκήσιος (= Βονιφάτιος).Ο Σγουρός, που ήταν μέσα στην 52 Χρονικόν Μορέως, στίχ Βλ. Καψάλης Βλ. σχετικά Καλλιγάς, σ Γρηγορόβιος, Α, σ. 380, σημ. 2 (στην αραγονική διασκευή του Χρονικού του Μορέως το οχύρωμα καλείται «Malvezmo»: έκδ. Morel-Fatio, σ. 26 αρ. 6). Πρβλ. Miller 1960, Α, σ Σφηκόπουλος, σ. 68 εξ.- Γριτσόπουλος 1972, σ Κωστοπούλου Εσφαλμένα η οχύρωση της τοποθεσίας αυτής χρονολογείται στο από το Στ. Μουζάκη, λ. «Πεντεσκούφι», ΛΒΠ, σ. 338 (και βιβλιογρ. στο ίδ., σ. 339). 55 Βιλλεαρδουίνος/Faral, B, σ. 140 εξ. = ελλην. μετάφρ. Αντύπας, σ. 153 εξ. πρβλ. Ηendrickx 1972, σ. 381 (με τα σχόλια).

18 85 Κόρινθο και ήταν πολύ σοφός και εφευρετικός, είδε πως ο Ιάκωβος δεν είχε πολύ κόσμο και πως δε φυλαγόταν καλά. Ένα πρωί, μόλις ξημέρωνε, έκανε μιαν επίθεση πολύ μεγάλη και έφτασε μέχρι το στρατόπεδό τους πριν προλάβουν να πάρουν τα όπλα οι δικοί μας, είχαν σκοτωθεί πολλοί. Εκεί πέθανε ο Ντρε του Εστρυάν που ήταν πολύ γενναίος και παλληκάρι και έγινε μεγάλο πένθος. Και ο Iάκωβος της Αβέν, που ήταν αρχηγός, πληγώθηκε στο πόδι πολύ άσχημα και κείνοι που ήταν παρόντες μαρτυράνε πολύ καλά πράγματα γι αυτόν, γιατί από τη σωστή του στάση σώθηκαν. Και μάθετε καλά πως παραλίγο να χαθούν όλοι και με τη βοήθεια του θεού τους απώθησαν πίσω στο κάστρο (= Ακροκόρινθο)» 56. Αν και η έξοδος του Σγουρού είχε υπάρξει σε γενικές γραμμές νικηφόρα, εντούτοις υποχρεώθηκε να επιστρέψει στο φρούριο, κάτι που δείχνει ότι μάλλον οι δυνάμεις του θα πρέπει να ήταν ολιγάριθμες, για να μπορέσει να αντέξει σε αντεπίθεση των αρχικά αιφνιδιασμένων Λατίνων. Με τις απώλειες αυτές των πολιορκητών πιθανότατα είχε κάποια σχέση και ο Λατίνος επίσκοπος της Υπάτης (Νέων Πατρών), που σύμφωνα με σωζόμενη επιστολή του πάπα Ιννοκέντιου Γ ( ), χρονολογούμενη στις 21 Αυγούστου του 1211 (δηλ. περίπου μια τριετία μετά το θάνατο του Σγουρού), είχε ενισχύσει το Σγουρό για πάνω από ένα χρόνο στον αγώνα του τελευταίου κατά των Λατίνων, γεγονός που είχε οδηγήσει το λατινικό του ποίμνιο στην Υπάτη να τον καταγγείλει στη ρωμαϊκή curia 57. Μια άλλη, επίσης, επιστολή του ιδίου ποντίφηκα, με ημερομηνία 4 Μαρτίου 1210, αναφέρει ότι το ονομαστό φρούριο του Ακροκορίνθου πρέπει να είχε ήδη καταλειφθεί, ή ότι η πτώση του ήταν πλέον ζήτημα χρόνου 58. Την προαναφερόμενη έξοδο του Σγουρού αναφέρει και το Χρονικόν του Μορέως, κατά το οποίο την πρωτοβουλία για την έναρξη της πολιορκίας του 56 Μετάφρ. Αντύπας, σσ = έκδ. Faral, Β,παράγρ. 331 και 332, σσ Για την έναρξη της πολιορκίας του φρουρίου υπό τις εντολές του ντ Αβέν βλ. Faral, Β, παράγρ. 324, σσ = μετάφρ. Αντύπας, σ Πρβλ. Miller 1960, Α, σ Λαμπρυνίδης 1975, σσ , 34.- Κορδάτος 1959, Β, σ Σαρδελής 1974, σ Hoffmann 1974, σ Ηendrickx 1972, σσ. 381 σημ. 46, 382, , ιδίως 384 σημ Σφηκόπουλος, σ Bon 1969, Α, σ Μαλτέζου 1979, σ Κορδώσης 1986, σσ. 79, 82.- Δοανίδου 1989, σσ Ilieva 1991, σσ. 126, 170 σημ. 47. Πρβλ. επίσης Καψάλης 3.- Savvides 1988, σ. 293 σημ. 23. Ο ντ Αβέν πέθανε λίγο αργότερα εξαιτίας της πληγής του αυτής (Αύγουστος 1205): βλ. Σαββίδης , σ. 319 σημ B. Hendrickx, λ. «ντ Αβέν», ΕΠΛΒΙΠ 2 (1997), σ. 43 με τη βιβλιογρ. - Longnon 1978, σσ (πηγές). 57 Ιννοκέντιος Γ, PL 216, στήλ πρβλ. Gerland 1966, σσ σημ. 1.- Setton 1976, σ. 406β σημ PL 216, στήλ πρβλ. Νιαβής 1992, σ. 341 σημ. 30.

19 86 Ακροκορίνθου είχε ο «Καμπανέσης» (Γουλιέλμος Σαμπλίτης), στον οποίο μάλιστα διαβιβάστηκαν τα δυσάρεστα μαντάτα από τις ζημιές που είχαν υποστεί οι αιφνιδιασθείσες λατινικές δυνάμεις πολιορκίας: «Ὁ Σγοῦρος γὰρ ὁ ἐπαινετὸς ἐκεῖνος ὁ στρατιώτης, ὅπου εἰς τὸ κάστρο εὑρίσκετον ἐκεῖνον τῆς Κορίνθου, τὸ ἰδεῖ τὸ πῶς ἐμίσσεψαν τὰ φράγκικα φουσσᾶτα, τὴν νύχταν ἐκατέβηκεν κ' ἐσέβην εἰς τὴν χώραν μ' ὅσον λαὸν ἠμπόρεσεν νὰ ἐπάρη μετ' ἐκεῖνον. Ζημίαν μεγάλην ἔποικεν, φονοκοπεῖο στοὺς Φράγκους, ὅπου εἰς τὴν χώραν εὑρέθησαν, πολλ' ἀποθαρρεμένοι ὅσοι γὰρ εὑρέθησαν ὑγιεῖς εἰς τὰ κορμιά τους καὶ ἔφτασαν κι'ἀρματώθηκαν, πόλεμον τοὺς ἐδῶκαν, οἱ δὲ ὅπου ἦσαν ἀστενεῖς, κ' ἐκοίτονταν εἰς ζάλην, ὅλους ἐσφάξασιν εὐτύς, οὐδ' ἕναν ἐλεῆσαν. Τή νύχτα ἐκείνη παρευτὺς ἔσωσεν τὸ μαντᾶτο στὸν Καμπανέσην, σὲ λαλῶ, ἐκεῖ ὅπου ἦτον στὸ Ἄργος πολλὰ τὸ ἐθλίβη λυπηρὰ διὰ τοὺς ἀρρωστημένους ὅπου τοὺς ἐκατέσφαξαν ἀπ' ἔσω εἰς τὰ κρεββάτια τὴν χώραν τοῦ Ἄργους ἄφηκεν καλὰ σωταρχισμένην καλοὶ στρατιῶτες ἔμεινεν διὰ νὰ τὴν φυλάττουν, κ' ἐκεῖνος στρέμμαν ἔποικεν ἐκεῖσε εἰς τὴν Κόρινθον, Κι ἀφότου ἐστράφηκεν ἐκεῖ,ἄργησε μὲ τὸν ρῆγαν,

20 87 ἐκεῖνον τοῦ Σαλονικίου, τὸν μισὶρ Μπονιφάτσον» 59. Κατά τον πολύ μεταγενέστερο και αινιγματικό Δωρόθεο Μονεμβασίας, ο Σγουρός φαίνεται ότι κατά τη διάρκεια της ηρωικής αυτής εξόδου του κατόρθωσε να ανακαταλάβει προσωρινά την κάτω πόλη της Κορίνθου: «Ὁ Σγουρὸς ὁ δὲ Καπετάνιος τῶν Ρωμαίων, ὅπου ἤτανε ἐπάνω εἰς τὸ Κάστρο τῆς Κορίνθου, ὡς εἶδεν ὅτι τὸ φράγκικο φουσάτο ἐμίσεψε καὶ ἐπῆγε εἰς τὸ Ἄργος, κατέβη τὴν νύκτα μὲ τέχνην καὶ ἐμπῆκεν εἰς τὴν κάτω χώραν τῆς Κορίνθου, ἐκεῖ ὅπου ἐφύλαγαν οἱ φράγκοι, καὶ τοὺς ἔκοψεν ὅλους καὶ ἐπῆρε τὴν χώραν» 60. Το παραπάνω χωρίο, που χωρίς αμφιβολία αποτελεί διασκευή του προαναφερθέντος αποσπάσματος του Χρονικού του Μορέως που έγινε από το Δωρόθεο στα τέλη του 16 ου ή στις αρχές του 17 ου αιώνα, είναι το μόνο που παραδίδει ανακατάληψη της Κορίνθου από τον εξελθόντα Σγουρό 61, δεν αποκλείεται όμως η πληροφορία αυτή να είναι υπερ- 59 Χρονικόν Μορέως, στίχ Στον Λαμπρυνίδη 1975, σ. 33. Για τον αινιγματικό (Ψευδο-) Δωρόθεο και τις διάφορες απόψεις σχετικά με το ποιος ήταν ο συγγραφέας του χρονικού του, βλ. Elisabeth Jeffreys-A. Kazhdan, Dorotheos of Monemvasia, ODB, σ Βλ. Καψάλης 3.

Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 13 ΟΥ ΑΙΩΝΑ

Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 13 ΟΥ ΑΙΩΝΑ Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 13 ΟΥ ΑΙΩΝΑ THE LIFE AND TIMES OF LEON SGOUROS. BYZANTINE LORD OF NORTHEASTERN PELOPONNESE

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος Γενικά α. Τα Λατινικά κράτη Στη θέση της βυζαντινής αυτοκρατορίας που καταλύθηκε εγκαθίστανται οι Φράγκοι: ένα μωσαικό κρατιδίων και ηγεμονιών. Αυτό σημαίνει ότι η εξουσία τους είναι δύναμη λόγω των πολλών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II. Η ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ (c. 1200 c. 1202/1203)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II. Η ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ (c. 1200 c. 1202/1203) 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ II Η ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ (c. 1200 c. 1202/1203) H φυσιογνωμία του Λέοντος Σγουρού και η πολυποίκιλη δράση του δεσπόζουν στις ιστορικές εξελίξεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας.

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Κατά τον Παυσανία, ήταν γιος και διάδοχος του Νύκτιμου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

e-mail:pyramia@yahoo.gr

e-mail:pyramia@yahoo.gr ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «ΠΥΡΑΜΙΑ» e-mail:pyramia@yahoo.gr ΠΥΡΑΜΙΑ «ΟΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» Μια παρέα κατοίκων και φίλων του Παραλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. ΟΙ ΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΣΓΟΥΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΝΟΔΟΥ ΤOYΣ (ΤΕΛΗ 12 ου ΑΡΧΕΣ 13 ου ΑΙΩΝΑ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. ΟΙ ΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΣΓΟΥΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΝΟΔΟΥ ΤOYΣ (ΤΕΛΗ 12 ου ΑΡΧΕΣ 13 ου ΑΙΩΝΑ) 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΟΙ ΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΣΓΟΥΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΝΟΔΟΥ ΤOYΣ (ΤΕΛΗ 12 ου ΑΡΧΕΣ 13 ου ΑΙΩΝΑ) Οι Σγουροί (Σγούροι) ή Σγουρόπουλοι, καθώς και οι λίγο μεταγενέστεροι συγγενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΓΩΝΙΑ Δ ΣΑΞΗ ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΑΣΚΑΛΟΣ: ΦΑΡΜΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΗΓΟΤΜΕΝΟ ΓΑΒΡΙΗΛ ΜΑΡΙΝΑΚΗ Ήταν πρόεδρος της Επαναστατικής Επιτροπής Ρεθύμνης με καταγωγή από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αρχαιολογικός Χώρος Αβδήρων Αρχαιολογικός Χώρος Ζώνης, Έβρος Ιερό Μεγάλων θεών, Σαμοθράκη Αρχαίο

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Η έξοδος του Μεσολογγίου [10 Απριλίου 1826]

Η έξοδος του Μεσολογγίου [10 Απριλίου 1826] 1 of 5 9/2/2015 11:43 µµ Η έξοδος του Μεσολογγίου [10 Απριλίου 1826] Γονική Κατηγορία: Ιστορική Βιβλιοθήκη Κατηγορία: Ελληνική Επανάσταση 1821 - Σύσταση Ελληνικού Κράτους ηµοσιευµένο στις Πέµπτη, 10 Απρίλιος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria Η κωμόπολη της Υπάτης, κτισμένη σε υψόμετρο 400μ. με τη χαρακτηριστική πολυμορφία του τοπίου της, έχει συμπληρώσει πάνω από 2500 χρόνια συνεχούς παρουσίας σε όλα τα γεγονότα της

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως S-65 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1578 Μια σειρά από επαναστάσεις πραγματοποιήθηκαν στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878) οι οποίες είχαν τη δική τους σημασία. Με αυτές τις επαναστάσεις ασχολήθηκε ο Κύπριος ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 29 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ (460-395 π.χ.)

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ (460-395 π.χ.) ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ (460-395 π.χ.) Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ο Μεγάλος επιστήμων, ιστορικός, πολιτικός και στρατηγός, γεννήθηκε στον Δήμο Αλλιμούντα (Άλιμος) της Αττικής. Ήταν γιος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα;

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα; Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 2 ο : Η εποχή της ακμής: Από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο Εκκλησιών (843 1054) Ενότητα 2.1. Προοίμιο της ακμής

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 3: Είναι - Συνειδέναι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΟΒΟΙΩΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ (1203-1204)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΟΒΟΙΩΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ (1203-1204) 42 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΟΒΟΙΩΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ (1203-1204) Οι βασικές πηγές για τις επιχειρήσεις του Σγουρού στην Αττικοβοιωτία και στην Εύβοια, που αποτελούν τη δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας µιαν υπογραφή

Αναζητώντας µιαν υπογραφή Νίκος Βασιλειάδης Don t forget, the birds will sing at 1.45... Σελίδες: 86 12 19 εκ. Τιμή: 8,00 ISBN: 978 960 6628 62 7 Έκδοση: 2014 Δημήτρης Κάββουρας Νὰ λὲς Μαρία Ένα ποίηµα Σελίδες: 72 17 24 εκ Τιμή:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 12 Ενδέκατος Αιώνας (α μισό): Βασίλειος Β Βουλγαροκτόνος (976-1025) Κων/νος Η (1025-1028) - Ρωμανός Γ Αργυρός (1028-1034) - Μιχαήλ Δ Παφλαγών (1034-1041) - Μιχαήλ Ε Καλαφάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 151ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4.

ΘΕΜΑ 151ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4. ΘΕΜΑ 151ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4. 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: ὥστ' ἐκείνης τῆς νυκτὸς παρασκευάζειν τὴν πόλιν. 2. Τι γνωρίζετε για τη μόρφωση του Ξενοφώντα και ποιες ιστορικές μορφές άσκησαν επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ 2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Κείμενο: Λυσίου «Υπέρ Μαντιθέου» ( 18-21) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α. Από το κείμενο που

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 136ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 1-2.

ΘΕΜΑ 136ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 1-2. ΘΕΜΑ 136ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 1-2. 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐπεὶ δὲ τὰ ἐν τῇ Λαμψάκῳ ἔνδειαν ἔσεσθαι. 2. Να εξηγήσετε γιατί οι Αθηναίοι εξόρισαν τον Ξενοφώντα από την πατρίδα του (394 π.χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (1204-1566)

Η ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (1204-1566) Η ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (1204-1566) Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 και η σταδιακή εξάπλωση των Λατίνων κατακτητών Το έτος 1204 στάθηκε «δίσεκτο» για τις τύχες της Βυζαντινής αυτοκρατορίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου 3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Στόχοι: Ο Μιχαήλ Η' (1261-1282) έπρεπε: να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα των Λατίνων και να αποκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 17 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου Ξενοφώντος Αγησίλαος Κεφάλαιο 7, 1 Διδακτική πρόταση: Πόπη Πούγιουρου, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Εποπτεία:Λουκία Χατζημιχαήλ, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα γνωρίζετε, από τον Ιούνιο του 2010 ένα νέο «ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ» λειτουργεί και στη Χαλκίδα. Στο Φροντιστήριό μας, κάνοντας χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα