ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Υγεία και πρόνοια στο βενετοκρατούμενο Ηράκλειο» ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 4

2 Πρόλογος Η φιλανθρωπική δράση, η ιδρυματική πολιτική και η νοσοκομειακή περίθαλψη στην πόλη του Ηρακλείου κατά τη Βενετοκρατία, παραμένει ένα πεδίο σχετικά άγνωστο από την νοσηλευτική και ιατρική οπτική. Οι συνθήκες λειτουργίας των κοινωφελών και ευαγών ιδρυμάτων, του λοιμοκαθαρτηρίου και του στρατιωτικού νοσοκομείου, αποκαλύπτουν ένα σύστημα κοινωνικής και υγειονομικής πολιτικής ουσιαστικό και πρωτοπόρο σε σχέση με την υπόλοιπη Ανατολή. Η μακραίωνη Βενετική κυριαρχία της Κρήτης οδήγησε στην δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου πρόνοιας προς τους πολίτες, απαλλαγμένο από τις ιστορικές και γεωγραφικές ανακατατάξεις της υπόλοιπης Ελλάδος, που επέφερε η κατάλυση του Βυζαντινού κράτους και η Οθωμανική επέλαση. Επτά ιδρύματα κοινωφελούς έργου προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στον πληθυσμό της πόλης του Ηρακλείου και της υπαίθρου κατά την Ενετική παρουσία στο νησί. Το ίδρυμα του Αγίου Αντωνίου του Μακρή, της Pietá, της Αγίας Θεοδοσίας, του Αγίου Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 5

3 Αντωνίου των επαιτών, του Αγίου Λαζάρου, το λοιμοκαθαρτήριο και το στρατιωτικό νοσοκομείο. Από αυτά, καθαρά νοσοκομειακό χαρακτήρα, με τη σύγχρονη έννοια του όρου, είχε το στρατιωτικό νοσοκομείο της πόλης, το οποίο όμως παρείχε τις υπηρεσίες του μόνο στους Ιταλούς μισθοφόρους στρατιώτες, αποκλείοντας τον υπόλοιπο πληθυσμό από τις ευεργεσίες του. Τα υπόλοιπα έξι ιδρύματα, πλήν του λοιμοκαθαρτηρίου και του Αγίου Αντωνίου του Μακρή, παρείχαν τις υπηρεσίες τους στους Βενετούς και Κρήτες πολίτες. Οι ευαγείς τους διατάξεις περιελάμβαναν παροχή τροφής, στέγης, ένδυσης και οικονομικής βοήθειας. Η παρουσία όμως των ιδρυμάτων στην πρωτεύουσα του Κρητικού Βασιλείου, αποκαλύπτει μια, κατά τρόπον τινά, αστική μορφή πρόνοιας, από την οποία ουσιαστικά αποκλειόταν ο αγροτικός πληθυσμός από υπηρεσίες υγείας τέτοιου τύπου. Οι επιπτώσεις αυτής της υγειονομικής πολιτικής σε περίοδο λοιμών ήταν τραγικές για τον αγροτικό πληθυσμό. Και αυτό για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των χωρικών, η οποία εμφανίζεται δεινή, και από αυτήν εκπορεύονται τα περισσότερα προβλήματα υγείας και αποδεκατισμού λόγω της αδυναμίας πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας. Ο δεύτερος ανάγεται στην αδυναμία και την απουσία του κράτους στην πρόληψη, τον έλεγχο και τη θεραπεία απέναντι σε αυτά τα κοινωνικά στρώματα. Ακόμη πρέπει να προστεθεί και η άρνηση του εγχώριου στοιχείου στο να προσφύγει στις Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 6

4 υπηρεσίες υγείας του Βενετού κατακτητή λόγω του μίσους που έτρεφε προς αυτόν, όχι μόνο λόγω της στέρησης ελευθερίας, αλλά και λόγω της καταδυνάστευσής του από αυτόν. Το λοιμοκαθαρτήριο αποτελούσε ένα ιδιότυπο υγειονομικό κέντρο με διττό λειτουργικό χαρακτήρα. Καταστολής και πρόληψης. Ο τομέας της πρόληψης περιελάμβανε την απολύμανση εμπορευμάτων και ταξιδιωτών, με σκοπό την ελαχιστοποίηση της μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων και επιδημιών στον υγιή πληθυσμό. Ο τομέας της καταστολής ενεργοποιείτο σε περίπτωση εκδήλωσης λοιμού. Εκφραζόταν με τον εγκλεισμό και την απομόνωση των προσβεβλημένων ασθενών και των υπόπτων πιθανών φορέων της νόσου. Η δράση των λοιμοκαθαρτηρίων, διαρκούσε μέχρι τα τέλη του 18 ου αιώνα. Για τα παιδιά, η βενετική Πολιτεία ήταν αρκετά ευαισθητοποιημένη. Σε όλη την Βενετοκρατούμενη επικράτεια της Ανατολής δημιουργήθηκαν ιδρύματα περίθαλψης και προστασίας των νόθων, έκθετων και απροστάτευτων παιδιών. Πίσω από την ευαισθησία της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας για στην προστασία των παιδιών, κρυβόταν και πολιτική σκοπιμότητα. Λόγω της περιθωριακής κατάστασης, της ένδειας και του κοινωνικού στίγματος που ακολουθούσε αυτά τα παιδιά, ήταν εύλογη η ροπή και η τάση τους σε παραβατικές συμπεριφορές, οι οποίες θα υπονόμευαν τις παγιωμένες κοινωνικές δομές. Γιαυτό και η Πολιτεία έδειχνε ιδιαίτερο ζήλο Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 7

5 στην ανατροφή και στην αποκατάσταση των νόθων παιδιών. Ενδεικτικό της βαρύτητας που έδειχναν οι Βενετοί στο συγκεκριμένο τομέα ήταν ότι το ίδρυμα των απροστάτευτων παιδιών στην Candia ή αλλιώς hospitale della Pietá ήταν υπό την προστασία της συζύγου του Δούκα της Κρήτης, της Duchessa, πράγμα σπανιότατο σε συζύγους βενετών αξιωματούχων να ασχολούνται με τα κοινά. Αυτό το σύστημα πρόνοιας και περίθαλψης λειτούργησε σε όλη την περίοδο της Ενετοκρατίας, από το 1204 μέχρι και την πτώση της πρωτεύουσας της Κρήτης, τον Οκτώβριο του Πρωτοπόρο σχετικά με την υπόλοιπη Ανατολή, υιοθετούσε άμεσα τις επιστημονικές ανακαλύψεις της Αναγέννησης και τις ιατρικές προόδους, που μετά την κατάλυση του Βυζαντίου ήταν ραγδαίες. Και ενώ επικρατούσε στην υπόλοιπη Ελλάδα σκοταδισμός και τυραννία από την Οθωμανική παρουσία και κατάκτηση, η μετανάστευση των Ελλήνων λογίων της Κωνσταντινούπολης στην Βενετία και την ελεύθερη Δύση, δημιούργησε μεταλαμπάδευση ιδεών και επιστημονικών γνώσεων που χρησιμοποιήθηκαν σαν εφαλτήριο για την εξέλιξη των θετικών και θεωρητικών επιστημών. Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 8

6 \ Εισαγωγή Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, οι σωζόμενες πηγές αν και είναι πλούσιες και αρκετά λεπτομερείς, στον τομέα της υγείας, της πρόνοιας και εν γένει της φιλανθρωπίας είναι ελάχιστες, αποσπασματικές και η βιβλιογραφία, ελληνική και ξένη ενδεής. Βασικός σκοπός για την κατανόηση του συστήματος υγείας και πρόνοιας στην Βενετοκρατούμενη Κρήτη αποτελεί η κοινωνική ανασύνθεση της εποχής, που λόγω της έλλειψης πηγών, τις περισσότερες φορές είναι ο μόνος τρόπος εξαγωγής συμπερασμάτων και αιτιολόγησης αποτελεσμάτων. Σημαντική θέση για την κατανόηση αυτού του συστήματος, αποτελεί το σύμπλεγμα της ευμάρειας ένδειας και των εκπροσώπων του καθενός : των πλουσίων και φτωχών, των ισχυρών και των αδυνάτων. 1 Ο ρόλος του πλούσιου ισχυρού και της ευμάρειας παραμένει εξαρχής ρόλος ξεκάθαρος, με την ίδια διαχρονική σημασία. Δυσχέρεια στην προσέγγιση προκαλεί ο όρος ένδειαφτώχεια αδυναμία λόγω της έλλειψης πληροφοριών και 1 Βλ. Παπαδία Λάλα Αναστασία., Ευαγή και Νοσοκομειακά Ιδρύματα στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη. Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών σπουδών της Βενετίας Βικελαία δημοτική βιβλιοθήκη. Βενετία Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 9

7 καταγραφών για τα περί της διαβίωσης αυτής της πληθυσμιακής ομάδας. Συνήθως τα συμπεράσματα για την ένδεια και την αδυναμία τεκμαίρονται από αποσπασματικές περιγραφές των περιηγητών της νήσου Κρήτης την συγκεκριμένη χρονική περίοδο, μιας και ο φτωχός πληθυσμός διαβιούσε σε καθεστώς απόλυτης ένδειας, χωρίς δικαίωμα δικαιοπραξίας ή ενεργούς παρουσίας στα κοινωνικά δρώμενα. 2 Έτσι ο εύμαρις και ο ισχυρός(λόγω καταγωγής, οικονομικής επιφάνειας και κοινωνικής δραστηριότητας) επιμελήθηκε τη θεσμοθέτηση, εκτέλεση και λειτουργία του κράτους πρόνοιας την οποία απεδέχθη ο ενδεής λόγω αδυναμίας. Την έκφραση αυτού του συστήματος πρόνοιας στα ιστορικά και ιατρικά πλαίσια της εποχής αποτέλεσαν οι δύο μορφές του: αυτή του hospitale Ίδρυμα και αυτή του Monti di Pieta. Το hospitale είχε ως κύριο σκοπό και στόχο την πρόληψη θεραπεία και περίθαλψη που συνδέονταν άμεσα με τους τομείς φιλανθρωπίας, πρόνοιας, κοινωνικής μέριμνας και δημόσιας υγείας. Αντιθέτως, ο θεσμός του Monti di Pieta αποτέλεσε έκφραση οικονομικής δράσης, κυρίως όπου η φιλανθρωπική δραστηριότητα ήταν άμεσα συνδεδεμένη με αυτήν. Και τα μεν Mondi είχαν δράση βραχυχρόνια, όπου χρονικά η εμφάνιση και δραστηριότητά τους τοποθετείται περίπου στο πρώτο μισό του 1600, τα δε hospitali 2 Βλ. Παπαδία Λάλα Αναστασία., Το Monte di Pietá του Χάνδακα.(1613 μέσα 17 ου αιώνα) Συμβολή στην κοινωνική και οικονομική ιστορία της Βενετοκρατούμενης Κρήτης, Αυτοτελές δημοσίευμα, Αθήνα Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 10

8 παρέμειναν σε λειτουργία καθ όλη την διάρκεια της Ενετικής κυριαρχίας στο νησί της Κρήτης. Η κυριότερη δυσκολία στην συγγραφή αυτής της εργασίας απετέλεσε η βιβλιογραφική ένδεια για τους συγκεκριμένους τομείς της υγείας και πρόνοιας. Λεπτομερείς αναφορές σε έγγραφα για τα οσπιτάλια του Βενετοκρατούμενου Χάνδακα λείπουν ή είναι εντελώς αποσπασματικές. Συνήθως οι αναφορές αυτών των ιδρυμάτων εντοπίζονται σε διάφορες εργασίεςμελετήματα, που όμως δεν εξετάζονται σαν αυτόνομοι οργανισμοί, ούτε περιγράφεται το τυπικό της λειτουργίας τους, οι συνθήκες θεραπείας και νοσηλείας, το καθηκοντολόγιο των εργαζομένων ή η καθημερινότητα των ασθενών, αλλά η σχέση των ιδρυμάτων με τις επιδημίες, την εκκλησιαστική ιστορία, την παιδική ηλικία κ.λ.π. Ιδιαίτερη σημασία δίδεται στο έργο του Giuseppe Gerola «Monumenti Veneti nell isola di Creta» όπου αποτελεί και την μόνη συνθετική πηγή των ιδρυμάτων περίθαλψης. ( Τόμος III σελ ). Κυριότερη πηγή για τα hospitali αποτελούν οι αρχειακές σειρές του 1500 και 1600 ( Duca di Candia, Prevveditori da terra e dal mar, Senato mar) από τη Μαρκιανή βιβλιοθήκη της Βενετίας και του μουσείου Correr, και διάφοροι μεμονωμένοι φάκελοι. Δομικά η εργασία χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η φιλανθρωπική τάση και δραστηριότητα από τον Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 11

9 13 ο μέχρι και τα μέσα του 17 ου αιώνα και οι τομείς πρόνοιας και Δημόσιας υγείας στο Βασίλειο της Κρήτης. Στο δεύτερο μέρος επιχειρείται μια αναδρομή και αναφορά των ιστορικών γεγονότων της Κρήτης κατά την Ενετοκρατία και ακολουθεί μια αναψηλάφηση και ανασύνθεση του κοινωνικού ιστού της πρωτεύουσας του Βασιλείου της Κρήτης. Στο τρίτο μέρος αναλύονται ξεχωριστά και ένα προς ένα, τα επτά νοσοκομειακά φιλανθρωπικά ιδρύματα της πόλης της Candia. Στο τέταρτο μέρος περιγράφεται η επιδημία της πανώλους του 1592 όπου αποδεκάτισε τον πληθυσμό της πρωτεύουσας του νησιού. Ακολουθεί παράρτημα στο οποίο παρουσιάζονται ενδεικτικά έγγραφα της χρονικής αυτής περιόδου που άπτονται των ιδρυμάτων, καθώς και συγκεκριμένα αποσπάσματα για τα hospitali από το έργο του G. Gerola. Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 12

10 Μέρος Πρώτο. Α.1 Αρχές φιλανθρωπίας και πρόνοιας κατά τους μεσαιωνικούς και αναγεννησιακούς χρόνους. Α.2 Κράτος πρόνοιας και Φιλανθρωπίας στη Βενετική πολιτεία και στο Βασίλειο της Κρήτης. Α.1.Αρχές φιλανθρωπίας και πρόνοιας κατά τους Μεσαιωνικούς και Αναγεννησιακούς χρόνους. Φιλανθρωπία: Η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο και η αγάπη του ανθρώπου για τον συνάνθρωπό του, που αποβλέπει στα ευγενικά του αισθήματα, στην συμπόνια, στη βοήθεια και στο Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 13

11 ενδιαφέρον της θρησκευτικής και πολιτικής εξουσίας προς τους αδύναμους και τους αναξιοπαθούντες. 3 Στην ελληνική αρχαιότητα, η έννοια της φιλανθρωπίας αποτελούσε ύψιστο κοινωνικό και θρησκευτικό ιδεώδες το οποίο εμπράκτως εκδηλωνόταν με υλική και ηθική βοήθεια προς τους πάσχοντες. Η πολιτεία μεριμνώντας στο συγκεκριμένο τομέα εκδήλωσε το ενδιαφέρον και την συμπαράστασή της με θέσπιση νόμων και διαταγμάτων κοινωνικού χαρακτήρα. Τομή στην θεωρητική και πρακτική εφαρμογή της μέριμνας και της προσφοράς, ιδρυματικής ή κοινωνικής, έφεραν οι αρχές της Χριστιανικής θρησκείας, οι οποίες όμως είχαν επηρεαστεί από την αρχαιοελληνική σκέψη και φιλοσοφία. Στους Βυζαντινούς, η φιλανθρωπία είχε λάβει θεολογική υπόσταση και αποτελούσε πολιτική αρετή. 4 Η Χριστιανική θρησκεία, με τα αρχαιοελληνικά σπέρματα φιλοσοφίας και αρετής, και επηρεασμένη από τον αλτρουισμό και την αγάπη προς τον πλησίον, ήταν ο κύριος θεωρητικός εκφραστής και αρωγός σκέψης και εφαρμογής της φιλανθρωπικής δραστηριότητας. Υλοποιητές της φιλανθρωπικής δράσης στο Βυζάντιο αποτέλεσαν η Εκκλησία, η Πολιτεία και οι ιδιώτες. 5 Η αντίληψη ότι η παροχή βοήθειας προσφέρει άφεση αμαρτιών, επέτεινε την φιλανθρωπική δραστηριότητα στους πολίτες του Βυζαντίου. Η εκκλησία, σαν 3 Βλ: Κωνσταντέλος, Φιλανθρωπία σελ για τον ορισμό. 4 Βλ. Costantelos, Poverty and philanthropy in the late Mediaevial Greek world. Νέα Υόρκη Βλ. Timothy Miller, The birth of the hospital in the Byzantine Empire. Βαλτιμόρη 1985 Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 14

12 επίσημος εκφραστής της Χριστιανικής θρησκείας, ανήγαγε την φιλανθρωπία ως κύρια επιδίωξη και δραστηριότητα, με εκπροσώπους τους Εκκλησιαστικούς Πατέρες, όπως τον Μέγα Βασίλειο, και τα μοναστήρια. 6 Η εκτελεστική εξουσία από την μεριά της, θέσπισε ειδικούς νόμους και διατάγματα με σκοπό την αποτελεσματικότερη λειτουργία του συστήματος πρόνοιας. Τα οσπιτάλια του Βυζαντίου υποστηρίχθηκαν από την Αυτοκρατορική οικογένεια και τον ίδιο τον Αυτοκράτορα σαν εκφραστή του θεσμού, από την εκκλησία η οποία συνέβαλε τα μέγιστα στην πραγματοποίηση των στόχων με την ανέγερση κοινωφελών ιδρυμάτων, εποπτεύοντας η ίδια την οργάνωση και διοίκησή τους, και από τους ιδιώτες όπου με γενναίες χορηγίες κάλυπταν την κοινωνική δραστηριότητα των ιδρυμάτων 7. Το Βυζαντινό οσπιτάλιο αναφορικά με την λειτουργία του σε διοικητικό επίπεδο αλληλοσυμπληρώνεται από εκκλησιαστικούς και λαϊκούς. Τα ευαγή αυτά ιδρύματα γνώρισαν ιδιαίτερη ανάπτυξη και άνθιση στην Κωνσταντινούπολη και σε κάποιες άλλες μεγαλουπόλεις της Αυτοκρατορίας. Ανάλογα με τις προσφερόμενες υπηρεσίες διακρίνονταν σε: Ορφανοτροφεία ( με βαρύνουσα σημασία για τους Βυζαντινούς.) 6 Βλ. Λαμπρινή Κουρκούτα, Η νοσηλευτική στο Βυζάντιο. Διδακτορική διατριβή. Αθήνα Βλ.Αναστασία Παπαδία Λάλα,Ευαγή και Νοσοκομειακά Ιδρύματα στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη, Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών σπουδών της Βενετίας- Βικελαία δημοτική βιβλιοθήκη. Βενετία Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 15

13 Πτωχοκομεία, με παροχή σίτισης και περίθαλψης χωρίς την παροχή στέγης. Γηροκομεία, για την περίθαλψη απόρων γερόντων. Βρεφοκομεία για την περίθαλψη νόθων και έκθετων παιδιών. Πανδοχεία, με χρήση καταφυγίου για οδοιπόρους και προσκυνητές. Ξενοδοχεία για φιλοξενία ξένων και οδοιπόρων, που μετεξελίχθηκαν στη μορφή των νοσοκομείων. Τα νοσοκομεία της Βασιλεύουσας διακρίνονται σε: Μοναστηριακά που σκοπό έχουν καταρχήν την περίθαλψη ασθενών μοναχών και βρισκόταν στον περίβολο της μονής. Ξενώνες που χρησιμοποιούνται για την περίθαλψη λαϊκών και ξένων ασθενών. Λεπροκομεία που έδρευαν εκτός πόλεως για την περίθαλψη των λεπρών. Λοχοκομεία, που ήταν τα μαιευτήρια. 8 Οι επιδράσεις του Χριστιανισμού στον τομέα περίθαλψης και φιλανθρωπίας επηρέασαν εκτός από την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης, και την Δύση, επιφέροντας, αρχικά κυρίως, αλλαγές στην έννοια της συνδρομής προς τον πάσχοντα. Όμως οι επιδράσεις στη Δύση, ιδιαίτερα την περίοδο της Μεταρρύθμισης και της Αναγέννησης, ελάχιστα επηρέασε τον 8 Βλ. Λαμπρινή Κουρκούτα, Η νοσηλευτική στο Βυζάντιο. Διδακτορική διατριβή. Αθήνα 1993 Ομοίως, για την νοσηλευτική κατά τους Βυζαντινούς χρόνους Βλ. Ελένη Βότση, Ιστορία της Νοσηλευτικής. Αθήνα 1996 σελ Ομοίως και Βλ.Αναστασία Παπαδία Λάλα,Ευαγή και Νοσοκομειακά Ιδρύματα στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη,. Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών σπουδών της Βενετίας- Βικελαία δημοτική βιβλιοθήκη. Βενετία Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 16

14 ιατρονοσηλευτικό τομέα, με μόνη εξαίρεση την Αγγλία. Γενικά, η συγκεκριμένη χρονική περίοδος χαρακτηρίζεται από ουδέτερη και σχεδόν αδιάφορη στάση απέναντι στον ανθρώπινο πόνο και την δυστυχία. Μεγάλο μερίδιο ευθύνης για αυτή τη στάση του Δυτικού κόσμου απέναντι στην ανθρώπινη ανάγκη την φέρει ο Λούθηρος, 9 του οποίου η διδαχή για τη σωτηρία της ψυχής, περιλάμβανε πρωτίστως την πίστη και δευτερευόντως την αγαθοεργία. Μετά την κατάρρευση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ιατρική επιστήμη εκτός από την Ελληνική ουσιαστικά δεν υπάρχει σε όλη την Ευρώπη. 10 Τα αίτια ανάγονται σε επιδρομές των βαρβαρικών φυλών, (τα οποία σήμερα αποτελούν τα πλέον δραστήρια σε επίπεδο οικονομίας και πολιτισμού έθνη της Δύσης,) όπου μετά το 476μ.Χ. κάθε κοινωνική και επιστημονική εξέλιξη διακόπτεται, γιατί η καταστροφή του Δυτικού Ρωμαϊκού πολιτισμού χωρίς αντικατάσταση με κάποιον άλλον, είχε σαν συνέπεια το πνευματικό σκότος. Μόνο στην Ραβέννα υπήρχαν ιατρικές σχολές και γίνονταν μαθήματα από βιβλία του Γαληνού και του Ιπποκράτη. 11 Το αποτέλεσμα ήταν η αναβίωση της Ιπποκρατικής ιατρικής από αδαείς και επικίνδυνους ανθρώπους, οι οποίοι περιφερόμενοι από πόλη σε πόλη εκμεταλλεύονταν την αμάθεια του πληθυσμού. Δυνάμεις που πρώτευαν στην παθολογία και 9 Βλ. Ελένη Βότση, Ιστορία της Νοσηλευτικής. Αθήνα 1996 σελ Βλ. Χαβάκη Ιωάννη, Οι γιατροί του Μεγάλου Κάστρου. Ηράκλειο 1964 σελ Βλ. A. Ferrari, La medicina Longobarda, Rivista Minerva Medica, Parte Generale Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 17

15 την θεραπευτική της εποχής ήταν οι Virtutes 12 δηλ. το ζωικό πνεύμα, το ζωτικό πνεύμα και το πνεύμα της διατροφής 13 με αντίστοιχα κέντρα τον εγκέφαλο, την καρδιά και το συκώτι. Με την αναπνοή ο οργανισμός ελάμβανε τον αέρα ή το πνεύμα που του χρειαζόταν για να σχηματίσει το Spiritus vitale, το ζωτικό πνεύμα, το οποίο με τις αρτηρίες και τις φλέβες μεταφερόταν σε όλο το σώμα. Ο εγκέφαλος αποτελούνταν από τρία κύτταρα. Το πρώτο ήταν η έδρα του πνεύματος και της φαντασίας, το μεσαίο η έδρα της κριτικής και το τρίτο η έδρα της μνήμης. Η παθολογία ήταν χυμευτική ακολουθώντας την Ιπποκρατική αρχή με την θεωρεία των τεσσάρων χυμών, απόρροια της φυσικής φιλοσοφίας περί των τεσσάρων στοιχείων, του θερμού, υγρού, ψυχρού και ξηρού. 14 Κάθε ασθένεια είχε την αρχή της στους τέσσερις χυμούς (αίμα, φλέγμα, κίτρινη και μαύρη χολή) Στην εκδήλωση των νοσημάτων είχε επίδραση η θερμότητα και η ψυχρότητα. Αυτά έφερναν τροποποίηση στους χυμούς και εμφανιζόταν η αρρώστια. Με την αποβολή της από τον οργανισμό, ερχόταν η ίαση 15 Η ισόρροπη ύπαρξη των χυμών στο 12 Βλ A Pazzini, Storia della medicina S.E.L Βλ. Χαβάκη Ιωάννη, Οι γιατροί του Μεγάλου Κάστρου. Ηράκλειο 1964 σελ Οι τέσσερις αυτές ιδιότητες, στη σύζευξή τους ανά ζεύγη συγκροτούν μια σύνθεση ποιοτήτων, που εκφράζεται ιδανικά μέσω ενός απλού σώματος: ο αέρας εκφράζει το θερμό και υγρό, η φωτιά είναι μίξη θερμότητας και ξηρότητας, στο νερό συντίθεται το υγρό και το ψυχρό και στη γη η ψυχρότητα και η ξηρότητα. Περισσότερα βλ. Κώστας Κωστής, Στον καιρό της πανώλης, εικόνες από τις κοινωνίες της Ελληνικής χερσονήσου, 14 ος -19 ος αιώνας. Ηράκλειο1995 σελ.1-2. Περισσότερα για την θεωρεία περί των τεσσάρων στοιχείων στο πλαίσιο της ανάπτυξης της αρχαίας Ελληνικής σκέψης Βλ Ch.H.Kahn Ο Αναξίμανδρος και οι απαρχές της ελληνικής κοσμολογίας Αθήνα 1982 σελ Βλ. Χαβάκη Ιωάννη, Οι γιατροί του Μεγάλου Κάστρου. Ηράκλειο 1964 σελ 25. Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 18

16 ανθρώπινο σώμα, η ευκρασία, είναι ταυτόσημη με την υγεία, ενώ η υπερίσχυση ενός από αυτά δημιουργεί την δυσκρασία προκαλώντας πόνο και ασθένεια. 16 Μέχρι το 1839, σε κείμενο νοσολογίας και θεραπευτικής εντοπίζεται η αντίληψη, σύμφωνα με την οποία «η φυσική μίξις και η αναλογία και η συμμετρία των χυμών»αποτελούν συνώνυμα υγείας. 17 Οι γιατροί του μεσαίωνα υποστήριζαν ότι η υγεία εξαρτάτο από εννέα πράγματα: από τρία που βρίσκονταν στον ουρανό (Mercurio, Febo, Venere= Ερμής, Απόλλων, Αφροδίτη) που ωθούν, βοηθούν και φωτίζουν το αληθές. Από τρία που υπάρχουν στην ψυχή κάθε ατόμου ( επιθυμία, αγχίνοια, μνήμη) και από τρία τα οποία αποκτιούνται (συνετό πατέρα, σοφό διδάσκαλο και διαπρεπή ιατρό για την παρακολούθηση κάθε αρρώστιας που στέλνουν ο Θεός και η φύση) 18 Το πρώτο δείγμα φωτός στην σκοτεινή μεσαιωνική περίοδο αποτελεί η ίδρυση μονών με σκοπό την λατρεία του Θεού, σύμφωνα με τις επιταγές του Λούθηρου. Η αύξηση των μονών υπήρξε θεαματική, και έτσι δημιουργήθηκαν κέντρα περίθαλψης στον αύλιο χώρο των μονών για την περίθαλψη μοναχών και πασχόντων. Από τις μονές αυτές ξεκίνησε και η μοναστηριακή ιατρική, όπου κάποιες από τις 16 Βλ. Κώστας Κωστής, Στον καιρό της πανώλης, εικόνες από τις κοινωνίες της Ελληνικής χερσονήσου, 14 ος -19 ος αιώνας. Ηράκλειο1995 σελ Βλ. Κώστας Κωστής, Στον καιρό της πανώλης, εικόνες από τις κοινωνίες της Ελληνικής χερσονήσου, 14 ος -19 ος αιώνας. Ηράκλειο1995 σελ 5. Ομοίως Γ.Η. Πεντόγαλος, Σχολεία ιατρικής παιδείας στην Ελλάδα, Θες/νίκη 1991 σελ Βλ. Χαβάκη Ιωάννη, Οι γιατροί του Μεγάλου Κάστρου. Ηράκλειο 1964 σελ 26 Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 19

17 μονές αυτές εξελίχθηκαν σε διάσημα ιατρικά κέντρα. Ιδιαίτερα γνωστή η μονή του Monte Cassino στη Napoli της Ιταλίας. Ιδρύθηκε από τον Άγιο Βενέδικτο, όπου γρήγορα μεταβλήθηκε σε διάσημο ιατρικό κέντρο 19. Στην μονή υπήρχαν όλα τα συγγράμματα του Ιπποκράτη και του Γαληνού. Από την μονή του Monte Cassino ιδρύθηκε το Τάγμα των Βενεδικτίνων μοναχών, οι οποίοι ίδρυσαν την σχολή του Salerno που επανέφερε την ιατρική του Γαληνού και του Ιπποκράτη 20 Οι βασικοί λόγοι που συντέλεσαν στην δημιουργία και ανάπτυξη της μοναστηριακής ιατρικής ήταν δύο. Ο πρώτος λόγος είναι ότι στις μονές συγκεντρώθηκαν και διασώθηκαν συγγράμματα ή αντίγραφα των συγγραμμάτων των αρχαίων συγγραφέων, τα οποία αποτελούσαν πηγή γνώσης σε αυτήν την περίοδο του πνευματικού σκότους. Ο δεύτερος εστιάζεται στην έννοια της αγάπης από την οπτική του Χριστιανισμού, ή οποία λόγω της αλτρουιστικής χροιάς που απέρρεε από την διδαχή του Χριστού βρίσκει γόνιμο έδαφος ανάπτυξης έναντι του ανθρώπινου πόνου και της δυστυχίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και κάτω από αυτές τις επιρροές, οι μονές μεταβάλλονται αργά αλλά σταθερά σε Ασκληπιεία του Χριστιανικού κόσμου, όπου όλα πηγάζουν από την ιερή ρήση «ασθενής ειμί και επισκέψασθέ με» Βλ. Ελένη Βότση, Ιστορία της Νοσηλευτικής. Αθήνα 1996 σελ Βλ. D. Barduzzi, Storia della medicina (Scuola Saleriana) ed. Sten Ομοίως Βλ. Χαβάκη Ιωάννη, Οι γιατροί του Μεγάλου Κάστρου. Ηράκλειο 1964 σελ Βλ. Ελένη Βότση, Ιστορία της Νοσηλευτικής. Αθήνα 1996 σελ 71. Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 20

18 Τα εφόδια για το ιατρικό έργο των μοναχών αποτελούσαν οι συγγραφές του Ασκληπιού, του Κέλσου, του Πλίνιου και του Γαληνού. Ο τρόπος νοσηλείας, οι υποχρεώσεις και υπηρεσίες έναντι των ασθενών περιγράφονται με σαφήνεια στο 36 ο Κεφάλαιο του Τυπικού του Αγίου Βενέδικτου: «Επάνω και από κάθε τι άλλο, πρέπει να νοσηλεύουμε τους ασθενείς, υπηρετώντας τους όπως θα υπηρετούσαμε τον ίδιο τον Χριστό. Είναι αποκλειστική υποχρέωση του κάθε Ηγουμένου ή Ηγουμένης να επιβλέπει την περιποίηση των πασχόντων. Εκείνοι οι οποίοι νοσηλεύουν πρέπει να είναι απόλυτης εμπιστοσύνης, γνωστοί για την πίστη τους, την φιλοπονία και την αφοσίωσή τους σ αυτούς που τους εμπιστεύθηκαν Φροντίστε να υπάρχει επάρκεια λουτρών για την χρήση των ασθενών..» 22 Με βάση αυτή τη θεώρηση ρυθμίζονται ανάλογα και τα προς τη νοσηλεία θέματα. Τα σπουδαιότερα θεραπευτικά μέτρα της εποχής περιλαμβάνουν την λουτροθεραπεία και την κατάλληλη διατροφή. Με την πάροδο του χρόνου γύρω από τις μονές συγκεντρώνονται και λαϊκοί ιατροί που οργανώνονται με τους μοναχούς και τα αποτέλεσμα είναι η δημιουργία των πυρήνων των πρώτων σχολών, του Salerno και Μονπελιέ. Η σχολή του Salerno ιδρύθηκε από Βενεδικτίνους μοναχούς. Εναρμονισμένη πλήρως με τις Ιπποκρατικές αρχές και θεωρήσεις, αποκαλείτο Ιπποκρατική πολιτεία. Ήταν η πρώτη 22 Βλ. Ελένη Βότση, Ιστορία της Νοσηλευτικής. Αθήνα 1996 σελ 87 Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 21

19 ιατρική σχολή με πανεπιστημιακούς αποφοίτους. 23 Τον 11 ο αιώνα η σχολή γνώρισε μεγάλη αίγλη, και ήκμασε χάρις τον Κωνσταντίνο Αφρικανό, και τον 12 ο αιώνα κορυφώνεται η φήμη της λόγω της δημιουργίας και δημοσίευσης αξιόλογων επιτομών και πραγματειών περί διαίτης, περί σφυγμών, περί πυρετού κ.λ.π 24 Οι Άραβες ιατροί, παρά το εμπόδιο της θρησκείας τους, που τους ήθελε περισσότερο πολεμιστές και λιγότερο επιστήμονες, ασχολήθηκαν εν τούτοις με την ανατομική και την φυσιολογία του ανθρωπίνου σώματος και έδωσαν σημαντικότατες πληροφορίες για την φαρμακολογία. 25 Πρακτικά όμως δεν ξέφυγαν από την αρχαία ελληνική επιστήμη, την οποία και διατήρησαν. 26 Εκτός των μοναστηριακών νοσοκομείων, αρχίζει δειλά δειλά και η εμφάνιση των πρώτων Χριστιανικών νοσοκομείων. Αυτά τα Νοσοκομεία πανδοχεία έδρευαν σε μεγάλες οδικές αρτηρίες και αρχικά χρησιμοποιούνταν από προσκυνητές, ξένους και εμπόρους, όπου με την πάροδο του χρόνου αυτά τα πανδοχεία εξελίχθηκαν σε μεγάλα νοσοκομεία. Σπουδαιότερα νοσοκομεία αυτού του είδους: 23 Eπρόκειτο περί σπουδαστικών σωματείων, προορισμένων να προστατεύουν τα δικαιώματα των σπουδαστών τους απέναντι στο κράτος και στο λαό. Το Μονπελιέ στη Γαλλία και η Πάντοβα στην Ιταλία, συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων, αρχαιοτέρων και διασημοτέρων. Περισσότερα βλ. Χαβάκη Ιωάννη, Οι γιατροί του Μεγάλου Κάστρου. Ηράκλειο 1964 σελ Βλ. Ελένη Βότση, Ιστορία της Νοσηλευτικής. Αθήνα 1996 σελ Βλ. Χαβάκη Ιωάννη, Οι γιατροί του Μεγάλου Κάστρου. Ηράκλειο 1964 σελ Βλ T. Oliaro, Medicina e religione negli antichi tempi Milano Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 22

20 Το νοσοκομείο του Αγίου Πνεύματος όπου ιδρύθηκε το 717 μ.χ. από τον Βασιλιά Ίνα στον Τίβερη. Το hotel Dieu de Lyons ( Οίκος του Θεού της Λυών). Ιδρύθηκε το 542 μ.χ. στη Λυών, κοντά στο Ροδανό ποταμό. Στέγαζε προσκυνητές, άπορους, ασθενείς και ανάπηρους. Σαν νοσηλεύτριες προσλαμβάνονταν γυναίκες εθελόντριες υπό ετήσια δοκιμή και μετά έδιδαν όρκο στον άμβωνα, χωρίς χειροτονία. Hotel Dieu de Paris ( Οίκος του θεού των Παρισίων) Ιδρύθηκε το 651 μ.χ. από τον Αρχιεπίσκοπο των Παρισίων Λαντρύ. Ήταν τετραώροφο κτήριο με 25 θαλάμους και συνολική χωρητικότητα 1219 κλινών. 27 Βασική ιατρική αρχή της εποχής αποτελούσαν οι διδαχές του Ιπποκράτη «περί των τεσσάρων χυμών του ανθρωπίνου σώματος» 28, και οι καυτηριάσεις. Η έννοια του πάσχοντα ο οποίος χρειαζόταν περίθαλψη ήταν έννοια με ευρύτατο περιεχόμενο. Βάσει της Χριστιανικής 27 Βλ. Ελένη Βότση, Ιστορία της Νοσηλευτικής. Αθήνα 1996 σελ Βλ. Κώστας Κωστής, Στον καιρό της πανώλης, εικόνες από τις κοινωνίες της Ελληνικής χερσονήσου, 14 ος -19 ος αιώνας. Ηράκλειο1995 σελ 2. Επίσης, για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Ιπποκρατική θεωρεία βλ Ιπποκράτης Περί φύσιος ανθρώπου, και Δ. Λυπουρλής Ιπποκρατική συλλογή, τόμος Α Ηράκλειο Στην Ιπποκρατική θεωρεία περί των τεσσάρων χυμών, εκφράζεται και εκδηλώνεται με κάθε σαφήνεια η λειτουργία και η παθολογία του ανθρωπίνου σώματος: Το δε σώμα του ανθρώπου έχει εν εαυτό αίμα και φλέγμα και χολήν ξανθή και μέλαιναν, και ταυτ έστιν αυτώ η φύσις του σώματος, και διά ταύτα αλγεί και υγιαίνει, υγιαίνει μέν ούν μάλιστα, όταν μετρίως έχει της προς άλληλα κρήσιος και δυνάμιος και του πλήθεως, και μάλιστα μεμιγμένα ή. Αλγεί δε όταν τουτων τι έλασσον ή πλέον ή η χωρισθή εν τω σώματι και μη κεκριμένον ή τοισι σύμπασιν. Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 23

21 θεώρησης και αντίληψης, επικεντρωνόταν σε τρεις κατηγορίες: στους προσκυνητές, τους ασθενείς και τους φτωχούς. 29 Η έννοια του προσκυνητή είναι ιστορικά πλήρως αποσαφηνισμένη. Λόγω της εξαιρετικής πίστης τους, αδύναμοι και εξαντλημένοι από τις περιπλανήσεις τους στους Αγίους τόπους είναι καταξιωμένοι στον Χριστιανικό κόσμο της εποχής. Οι ασθενείς, συχνά πάσχοντες από νοσήματα μεταδοτικά ή μη, ιάσιμα ή ανίατα, στην θρησκευτική συνείδηση των χριστιανών φέρουν εξέχουσα βαρύτητα ως εκφραστές του ανθρώπινου πόνου. Η πιο ασαφής ομάδα ατόμων που έχουν ανάγκη περίθαλψης και μάλιστα ιδρυματικής, αποτελεί η ομάδα των φτωχών. Περιλαμβάνει μια πολυάριθμη κοινωνική τάξη, στην οποία αρκετές φορές εμπλέκονται προσκυνητές και ασθενείς. Παραμένει έννοια υποκειμενική και με διαφορετικό περιεχόμενο ανάλογα με την εξεταζόμενη ιστορική περίοδο. 30 Ο ορισμός της λέξης φτώχεια υποδηλώνει αναγκαστική, εθελοντική, περιστασιακή ή μόνιμη κατάσταση αδυναμίας και ταπείνωσης με χαρακτηριστικό τη στέρηση. Έτσι, κατά την μεσαιωνική περίοδο, με την αποδοχή της Χριστιανικής διδασκαλίας ή φτώχεια ήταν Βλ.Αναστασία Παπαδία Λάλα,Ευαγή και Νοσοκομειακά Ιδρύματα στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη. Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών σπουδών της Βενετίας- Βικελαία δημοτική βιβλιοθήκη. Βενετία Περισσότερα για την έννοια της φτώχειας, τις περιθωριακές ομάδες και τις μορφές τους, Βλ. Οι περιθωριακοί στο Βυζάντιο Πρακτικά ημερίδας Ιδρυμα Γουλανδρή-Χόρν Αθήνα Επίσης στο ίδιο Βλ Γεράσιμος Πεντόγαλος «Οι περιθωριακοί στο Βυζάντιο. Λεπροί, ανίατοι, ανάπηροι». Περισσότερα για την έννοια της φτώχειας, τις περιθωριακές ομάδες και τις μορφές τους, Βλ. Οι περιθωριακοί στο Βυζάντιο Πρακτικά ημερίδας Ιδρυμα Γουλανδρή-Χόρν Αθήνα Επίσης στο ίδιο Βλ Γεράσιμος Πεντόγαλος «Οι περιθωριακοί στο Βυζάντιο. Λεπροί, ανίατοι, ανάπηροι». Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 24

22 κοινωνικά αποδεκτή, την οποία οι χριστιανικές αρχές ανήγαγαν σε ιδεώδες, με εξασφάλιση την ηθική δικαίωση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο υπήρξε και η «εθελοντική πενία» ( όπως ο Άγιος Φραγκίσκος που διαμοίρασε τα υπάρχοντά του) όπου οι υποστηρικτές της ζούσαν σε απομόνωση ή δίδασκαν τον Χριστιανισμό. 31 Το καθεστώς της εθελοντικής πενίας αποτέλεσε ηθικό πρόβλημα για την Καθολική εκκλησία. Η αρχική θεώρηση ότι η συνδρομή προς τους φτωχούς αποτελούσε τον ασφαλέστερο δρόμο για την σωτηρία της ψυχής υπονομεύτηκε, και τον 14 ο αιώνα εδραιώθηκε η άποψη ότι οι φτωχοί αποτελούσαν κίνδυνο για την κοινωνία της εποχής. Άλλη μια αιτιολογία του φαινομένου αποτελεί η εμφάνιση της πανώλους, η οποία ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στους φτωχούς. Με αυτά τα δεδομένα, η καταπολέμηση της φτώχειας, εκτός από την φιλανθρωπία εκδηλωνόταν και με λήψη μέτρων κατά των φτωχών για την προστασία του κοινωνικά αποδεκτού κράτους. Για την Καθολική εκκλησία η βοήθεια προς τους φτωχούς ήταν πράξη φιλανθρωπίας και αίτιο σωτηρίας της ψυχής. 32 Οι μορφές πρόνοιας για αυτά τα άτομα που είχαν ανάγκη την κοινωνική συμπαράσταση περιλάμβαναν ηθική, πνευματική και σωματική βοήθεια. Ιδιαίτερη σημασία στην αποτελεσματικότητα της 31 Βλ.Αναστασία Παπαδία Λάλα,Ευαγή και Νοσοκομειακά Ιδρύματα στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη. Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών σπουδών της Βενετίας- Βικελαία δημοτική βιβλιοθήκη. Βενετία Ομοίως σελ 19. Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 25

23 πρόνοιας αυτής, αποτελεί η φιλανθρωπική δραστηριότητα, έτσι όπως εκφραζόταν από τους ξενώνες περίθαλψης, τα ospitali. Τα ospitali δημιουργήθηκαν από την εκκλησία, από τα θρησκευτικά Τάγματα ή από τις αδελφότητες, και εξελίχθηκαν σε τόπους θεραπείας ψυχής και σώματος. Αν και αρχικά τα νοσοκομεία είχαν στενή και σχεδόν άμεση εξάρτηση και σχέση με την εκκλησία ( με αποτέλεσμα η περίθαλψη να προσφέρεται από μοναχούς και να ανθεί η μοναστηριακή ιατρική) τον 12 ο αιώνα έγινε κάποιος διαχωρισμός. Τα κέρδη που είχαν οι ιατροί του μεσαίωνα ανάγκασαν τους μοναχούς να παραμελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και εγκατέλειπαν τις μονές προς εξάσκηση του ιατρικού επαγγέλματος. Η Καθολική εκκλησία προσπάθησε ανεπιτυχώς με δύο συνοδικές, το 1131 στο Ρένς και το 1139 στη Ρώμη να απαγορεύσει την εξάσκηση της ιατρικής από μοναχούς σε χώρους εκτός της μονής. Το 1200 ο Πάπας Ονώριος ο Γ απαγόρευσε πλήρως την ιατρική άσκηση από τους κληρικούς και μοναχούς. 33 Έτσι δόθηκε τέλος στη μοναστηριακή ιατρική, και άρχισε η εποχή των νοσοκομείων, πάντα υπό την εποπτεία της εκκλησίας. Με την δημιουργία των νοσοκομείων του Αγίου Πνεύματος, της Λυών και των Παρισίων δημιουργήθηκαν θρησκευτικές τάξεις, τα Τάγματα, με σκοπό την 33 Βλ. Γ. Αντωνακόπουλος Ιστορία της Ιατρικής Ηράκλειο Υγεία και πρόνοια στο Βενετοκρατούμενο Ηράκλειο. 26

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος 23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος Μια βραδιά στο λούκι με τους αστέγους «Έχετε ποτέ σκεφτεί να κοιμηθείτε μια χειμωνιάτικη νύχτα στο δρόμο;» Με αυτό το ερώτημα απευθύναμε και φέτος την πρόσκληση στους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό.

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. 1 ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Ο ασθενής έχοντας μαζί του το βιβλιάριο υγείας του και την τυπωμένη συνταγή από τον ιατρό, η οποία αναγράφει τον μοναδικό κωδικό της, πάει στο φαρμακείο. Το φαρμακείο αφού ταυτοποιήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΕΜΑ: Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Σύνταξη: Ηλίας Κουβαράς, Δικηγόρος L.L.M., Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ Επιμέλεια Άγγελου Αργυρακόπουλου

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ξάνθη, 12 Μαΐου 2015 Χωρική Συνοχή σύνολο αρχών για την αρμονική,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ

ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ Πρόοδος εκπλήρωσης Ε.Π. «Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας 2014 2020» Εθνική Αρχή Συντονισμού ΕΣΠΑ Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού & Αξιολόγησης 19 Ιουνίου 2015 ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 2 Προτεινόμενα Θέματα Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης έχει αποδείξει ότι στα θέματα του 1 ου σταδίου δεν αρκεί μονάχα η επίγνωση της αντίστοιχης

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Γιάννης Ι. Πασσάς Γλώσσα Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Αρχή πάντων ορισµός εστί Γλώσσα: Κώδικας ση4είων ορισ4ένης 4ορφής (γλωσσικής), 4ε τα ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΑΝΤΙΟΠΗ ΓΙΓΑΝΤΙ ΟΥ Τοµεάρχης Λειτουργίας Κέντρων Ελέγχου Συστηµάτων Μεταφοράς ιεύθυνσης ιαχείρισης Νησιών ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2009 Εγκατεστηµένη Ισχύς (Ατµοµονάδες, Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

Αικ. Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος

Αικ. Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος H πρόληψη στην Υγεία στην Ελλάδα Δημοσιεύθηκε: 13 Saturday November @ GTB Standard Time Θεματική Ενότητα: Υγεία Η πρόληψη αποσκοπεί στην ελάττωση του κινδύνου εμφάνισης ή εξελικτικής επιδείνωσης νόσου,

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια.

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Ταξινόμηη των μοντέλων διαποράς ατμοφαιρικών ρύπων βαιμένη ε μαθηματικά κριτήρια. Μοντέλο Ελεριανά μοντέλα (Elerian) Λαγκρατζιανά μοντέλα (Lagrangian) Επιπρόθετος διαχωριμός Μοντέλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Οι τάξεις της Β και Γ Λυκείου είναι χωρισμένες σε τρείς Κατευθύνσεις Θεωρητική, Θετική, Τεχνολογική Οι Σχολές είναι ταξινομημένες σε πέντε επιστημονικά πεδία 1 ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ «ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ» ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Ιερός Ναός Αγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Το Τμήμα του, το ΓΟΝ «Άγιοι, το ΠΜΣ «ΜΕΘ και Επείγουσα Νοσηλευτική» και η Ελληνική Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΕΕΝΕΕ) Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Είδαμε ότι τα πολιτικά κόμματα, εκτός των άλλων, διατυπώνουν στόχους, συγκεντρώνουν και αρθρώνουν συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 Η στρατηγική ανάπτυξης των αστικών κέντρων αναπτύσσεται ως συνδυασμός τεσσάρων στοιχείων. Πολυκεντρικότητα Δικτύωση Βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ 1. Η ευθύνη μεταφοράς, διαφύλαξης, συντήρησης, συναρμολογήσεως και αποσυναρμολογήσεως της Σκηνής του Μαρτυρίου ανήκε στη φυλή α) Ρουβήν β) Συμεών γ) Λευί δ) Ιούδα 2. Σύμφωνα με το Γ Βασιλειών ( 6/37εξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ 1

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Περίληψη. Στο κείμενο τονίζεται η σημασία της ανθρώπινης επικοινωνίας και η ανάγκη της πραγμάτωσής της σε εναρμόνιση με το φυσικό περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming)

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 1 Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής ΜΜΚ 452: Μηχανικές Ιδιότητες και Κατεργασία Πολυμερών Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 2 Εισαγωγή: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Πως το φαινόμενο της διάκρισης των λειτουργιών παρεμβαίνει και διαμορφώνει τον σύγχρονο χαρακτήρα του δημοκρατικού πολιτεύματος. 2. Η επίδραση της Κοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση)

Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση) Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση) 1 Θεωρίες για την κρατική γραφειοκρατία Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet Το θέμα της κρατικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η κοινωνική οικονομία προσφέρει μία διαφορετική προσέγγιση στην τοπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold Η Ηθική της Γης του Aldo Leopold Ελένη Καπετανάκη Μπριασούλη, Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μάης 2009 Γιατί, πάνω απ όλα, η προστασία του περιβάλλοντος είναι ηθικό ζήτημα Αφιερωμένο σ όσους αγάπησαν,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διδαγμένο Κείμενο ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Επομένως οι αρετές δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως ούτε αντίθετα προς τη φύση μας, αλλά έχουμε από τη φύση την ιδιότητα να τις δεχτούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Η εργασιακή διαδικασία και τα στοιχεία της. Η κοινωνική επικύρωση των ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΑΠΑΤΗ Αδίκημα διαχρονικό. Εξελίσσεται και μετασχηματίζεται. Η δημιουργία εκτεταμένου ηλεκτρονικού δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων 1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων γ) του στενού δημόσιου τομέα. δ) της συμπεριφοράς ολόκληρης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Επιστηµονικός Σύλλογος Θεατρολόγων

Πανελλήνιος Επιστηµονικός Σύλλογος Θεατρολόγων Πανελλήνιος Επιστηµονικός Σύλλογος Θεατρολόγων ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η µ ερίδα στη µνήµ η του Μάριου Πλωρίτη Ο Πανελλήνιος Επιστηµονικός Σύλλογος Θεατρολόγων διοργανώνει Ηµερίδα στη µνήµη του Μάριου Πλωρίτη, ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Β ΤΑΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέµπτη 19 Νοεµβρίου 1942. Αγαπητή Κίττυ,

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Β ΤΑΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέµπτη 19 Νοεµβρίου 1942. Αγαπητή Κίττυ, ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Αγαπητή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΧΟΡΩΔΙΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΧΟΡΩΔΙΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΧΟΡΩΔΙΑ Πατήσια, Τρίτη 3 Δεκεμβρίου 2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Αγαπητοί Γονείς, Σας γνωστοποιείται ότι την Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2013 και ώρα 19:00 η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Επειδή βλέπουμε κάθε πόλη κράτος να είναι ένα είδος κοινότητας και κάθε κοινότητα να έχει συσταθεί για χάρη κάποιου

Διαβάστε περισσότερα

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης έχει αποδείξει ότι στα θέματα του 1 ου σταδίου δεν αρκεί μονάχα η επίγνωση της αντίστοιχης ύλης αλλά συχνά απαιτείται γνώση των μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 1. Πότε έφτασε ο Αριστοτέλης στην Αθήνα για πρώτη φορά και γιατί επέλεξε την Ακαδημία για τις σπουδές του; Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Κλασσικός Ελιτισμός Ανταγωνιστικός Ελιτισμός Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας - Ριζοσπαστική σχολή των Ελίτ»

Θέμα: «Κλασσικός Ελιτισμός Ανταγωνιστικός Ελιτισμός Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας - Ριζοσπαστική σχολή των Ελίτ» Θέμα: «Κλασσικός Ελιτισμός Ανταγωνιστικός Ελιτισμός Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας - Ριζοσπαστική σχολή των Ελίτ» Συντάκτης: Αυλίδου Εύα, Πολιτικός Επιστήμων 1 ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΩΝ ΕΛΙΤ Θεωρούμε ότι οι κύριοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ιωάννης Πέντας, Πολιτικός Επιστήμων Θέματα 1 ης Συνάντησης 1) Αναφερθείτε στην έννοια του έθνους και συνδυάστε την με τις έννοιες δημόσιο και γενικό συμφέρον. 2) Ποιες οι θέσεις Μαξ Βέμπερ για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Αναζητώντας την αλήθεια στη ζωή μας Το βιβλίο των Θρησκευτικών της Στ τάξης του Δημοτικού σχολείου είναι το αποτέλεσμα της τρίχρονης συνεργασίας της συγγραφικής ομάδας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος, Δ.Μ.Σ. Συνάντηση 4 η ΕΝΟΧΕΣ ΔΙΑΖΕΥΚΤΙΚΕΣ Εννοιολογική προσέγγιση. Διαζευκτική είναι η ενοχή που έχει ως αντικείμενο δύο ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΑΥΤΙΛΟΣ

ΕΚΠΑ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΑΥΤΙΛΟΣ ΣΧΟΛΙΑ Οι κληρούχοι συντάκτες της αίτησης και οι εμπλεκόμενοι Πτολεμαϊκοί αξιωματούχοι Η αίτηση υποβάλλεται από δύο κληρούχους ιππείς, το Μακεδόνα Αντίμαχο, γιο του Αριστομήδη, και το Θράκα Ηρακλείδη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρχαία Κόρινθος, 23 03 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ: 2680 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 25 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ. Δ/νση : Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ.

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ. HY 280 «ΘΕΩΡΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ» θεμελικές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Γεώργιος Φρ. Γεωργκόπουλος μέρος Α Εισγωγή, κι η σική θεωρί των πεπερσμένων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ, ΔΙΑΧΡΗΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ, ΔΙΑΧΡΗΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ, ΔΙΑΧΡΗΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ Μητροπολίτη Κωνσταντίας Αμμοχώστου ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Επιθυμώ να εκφράσω τις ειλικρινείς μου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις

Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις οποίες τα άτομα μιας οργανωμένης κοινωνίας συνεργάζονται μεταξύ τους δημιουργώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων 1 8.α. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) ονομάζεται η εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου

ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου Τι είναι Υπαραχνοειδής αιμορραγία είναι ένας ιδιαίτερος τύπος εγκεφαλικής αιμορραγίας που συνήθως εκδηλώνεται αιφνιδιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Τεχνική φλοπ Φορά Σκοπός της φοράς είναι να αναπτυχθεί μια ιδανική για τον κάθε αθλητή ταχύτητα και ταυτόχρονα να προετοιμάσει το πάτημα. Το είδος της φοράς του Fosbury ήτα, μια

Διαβάστε περισσότερα

Για τις απαντήσεις απευθυνθείτε στο e-mail: pfkollintza@yahoo.gr 1

Για τις απαντήσεις απευθυνθείτε στο e-mail: pfkollintza@yahoo.gr 1 1 Επιμέλεια: Κονταρά Εύα, Δικηγόρος Αθηνών, ΙΙΜ Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Ευρωπαϊκού Δικαίου 2 1. Λαός είναι το σύνολο: α) του πληθυσμού β) των μόνιμα εγκατεστημένων γ) των ατόμων που

Διαβάστε περισσότερα

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υ- πουργείου Οικονομικών και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: kipan@central.ntua.gr Ιστοσελίδα: http://www.ntua.gr/anavathmisi/ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Ευχόμαστε σε όλους μια ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΘΗΝΑ, 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2008 ΚΑΛΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Κείμενο

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Κείμενο ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία Κείμενο (δημοσίευμα) Στον 21 ο αιώνα συνεχίζουν να υπάρχουν όχι μόνο εκατομμύρια παιδιά ενός κατώτερου Θεού, αλλά και χιλιάδες παιδιά κανενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε.

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε. ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε. ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΟΡΓΙΑΣ Τέχνη είναι η ικανότητα να προκαλούμε συναισθήματα διαμέσου μιας προσποιητής πραγματικότητας, χρησιμοποιώντας λέξεις ή ζωγραφιές. ΠΛΑΤΩΝ Προβαίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά χαρακτηριστικά του μείγματος Marketing (Μ.Κ.Τ.), στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Εργασία για το µάθηµα του εαρινού εξαµήνου του µεταπτυχιακού προγράµµατος του τµήµατος Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κλασικός Αθλητισμός Δρόμοι : Μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις Ταχύτητες Σκυταλοδρομίες Δρόμοι με εμπόδια Δρόμοι Μεσαίων και Μεγάλων αποστάσεων Στην αρχαία εποχή ο δρόμος που είχε

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο.

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μητροπολιτικά Οπτικά Δίκτυα. 11.1. Εισαγωγή

Μητροπολιτικά Οπτικά Δίκτυα. 11.1. Εισαγωγή Μητροπολιτικά Οπτικά Δίκτυα 11.1. Εισαγωγή Τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα είναι διαιρεμένα σε μια ιεραρχία τριών επιπέδων: Στα δίκτυα πρόσβασης, τα μητροπολιτικά δίκτυα και τα δίκτυα κορμού. Τα δίκτυα κορμού

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας;

Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας; Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας; Καθηγητής Μιλτιάδης Κωνσταντίνου Τµήµα Θεολογίας Α.Π.Θ. Ένα από τα µεγαλύτερα επιτεύγµατα του ιθ µ.χ. αιώνα συνιστά αναµφίβολα η ανακάλυψη των

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα Επαγγελματικής Επιμόρφωσης: Φροντίδα και νοσηλεία στόματος στην τρίτη ηλικία και στην άνοια. 11 13 Μαΐου 2012

Διημερίδα Επαγγελματικής Επιμόρφωσης: Φροντίδα και νοσηλεία στόματος στην τρίτη ηλικία και στην άνοια. 11 13 Μαΐου 2012 Διημερίδα Επαγγελματικής Επιμόρφωσης: Φροντίδα και νοσηλεία στόματος στην τρίτη ηλικία και στην άνοια 11 13 Μαΐου 2012 Αμφιθέατρο Ι, Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων ΑΠΘ, 3ης Σεπτεμβρίου, Πανεπιστημιούπολη,

Διαβάστε περισσότερα

Τα «Φραγκοχιώτικα» βιβλία

Τα «Φραγκοχιώτικα» βιβλία 9 - ANALECTA HISTORICA - 9 Πηγές & Μελέτες Καθολικής Ιστορίας ΜΑΡΚΟΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ Τα «Φραγκοχιώτικα» βιβλία Ένα κεφάλαιο από την ιστορία της καθολικής ευσέβειας στον ελληνικό χώρο Θεσσαλονίκη 2012 Σειρά Analecta

Διαβάστε περισσότερα

Υπό Παναγιώτη Δαλκαφούκη, μέλους Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων

Υπό Παναγιώτη Δαλκαφούκη, μέλους Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων 2008 Υπό Παναγιώτη Δαλκαφούκη, μέλους Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων 1. Σκοπός της διοικητικής οργάνωσης του κράτους είναι: α) Η άσκηση της εκτελεστικής εξουσίας. β) Η προώθηση της Κυβερνητικής Πολιτικής.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Συνέδριο: Αρχεία, Βιβλιοθήκες και Δίκαιο στην Κοινωνία της Πληροφορίας Αθή να, 2 και 3 Φ εβρουαρίου 2006 Δημόσιες Βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Δ. ΑΪΒΑΛΙΩΤΟΥ Φοιτήτρια Π.Μ.Σ. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα. Η ενίσχυση και υποστήριξη της Γυναικείας Επιχειρηματικότητας

Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα. Η ενίσχυση και υποστήριξη της Γυναικείας Επιχειρηματικότητας Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Περίληψη Ενότητας: Η ενίσχυση και υποστήριξη τ Γυναικείας Επιχειρηματικότητας εντάσσεται στα προγράμματα δράσ και αποτελεί βασικό στόχο πολλών φορέων στήριξ τ

Διαβάστε περισσότερα

{ i f i == 0 and p > 0

{ i f i == 0 and p > 0 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Φθινοπωρινό εξάμηνο 014-015 Λύσεις 1ης Σειράς Ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις»

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις» ( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «πεικονίσεις» 1. ΣΧΕΣΕΙΣ: το σκεπτικό κι ο ορισμός. Τ σύνολ νπριστούν ιδιότητες μεμονωμένων στοιχείων: δεδομένου συνόλου S, κι ενός στοιχείου σ, είνι δυντόν είτε σ S είτε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Τομέας Οικονομικών της Υγείας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ 1 Αθήνα, 2009 Ερευνητική Ομάδα Αθανασάκης Κωνσταντίνος Καρέλα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΗΘΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ. (ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ 1176a30 1179a32) 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΑΠ ΕΛΠ22 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.

Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΗΘΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ. (ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ 1176a30 1179a32) 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΑΠ ΕΛΠ22 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ. ΕΑΠ ΕΛΠ22 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ : ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΗΘΙΚΗ (ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ 1176a30 1179a32) ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Νίκος Παπαδόπουλος Αλλεργιολογικό τμήμα Β ΠΠΚ Εισαγωγή Το παιδί δεν είναι ένας ενήλικας σε μικρογραφία Δυναμική ανάπτυξη οργάνων Πνεύμονες Ανοσιακό σύστημα Δυναμική ειδικοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 2013: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» Μονάδα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση Μεταπτυχιακή εργασία ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Η αύξηση του οργανωμένου και του διασυνοριακού εγκλήματος ακολουθεί την παγκοσμιοποίηση. Η γρήγορη ανταλλαγή των πληροφοριών και της γνώσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ 1. Τί ήταν οι πεπτωκότες (lapsi) κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες; α) Πόρνοι β) Δαιμονισμένοι γ) Χριστιανοί που εξέπεσαν της πίστης τους για να σωθούν από τους διωγμούς δ) Ειδωλολάτρες 2. Ποιος κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαια γάμου στους παπύρους της Αιγύπτου

Συμβόλαια γάμου στους παπύρους της Αιγύπτου ΣΧΟΛΙΑ Συμβόλαια γάμου στους παπύρους της Αιγύπτου Τα συμβόλαια γάμου που προέρχονται από την Αίγυπτο, διακρίνονται σε δύο είδη, τη συγγραφὴν συνοικισίου/ συνοικισίας, όπως είναι και το συμβόλαιο που εξετάζουμε,

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ A Ε B Ζ Η Γ K Θ Δ Ι Ορισμός Ένα (μη κατευθυνόμενο) γράφημα (non directed graph) Γ, είναι μία δυάδα από σύνολα Ε και V και συμβολίζεται με Γ=(Ε,V). Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Οι θέσεις του Μax Weber για το κράτος και τη Δημοκρατία» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες

Θέμα: «Οι θέσεις του Μax Weber για το κράτος και τη Δημοκρατία» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες Θέμα: «Οι θέσεις του Μax Weber για το κράτος και τη Δημοκρατία» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες 1 ΘΕΜΑ: Αναφερθείτε αναλυτικά στις θέσεις του Max Weber για το κράτος

Διαβάστε περισσότερα

Του τσέλιγκα και του τσιφλικά η μοίρα ήταν μια.

Του τσέλιγκα και του τσιφλικά η μοίρα ήταν μια. 5556 ΕΑΠ ΕΛΠ41 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΙ: ΟΙ ΝΕΩΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ Του τσέλιγκα και του τσιφλικά η μοίρα ήταν μια. Συγγενικοί συσχετισμοί στην παραγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις)

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) 1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Αν και στον πολύ κόσμο είναι γνωστή η πρακτική εφαρμοσμένη αστρολογία, δηλαδή οι γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων.

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων. (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ) Οικονομική μονάδα είναι ο συστηματικός συνδυασμός των συντελεστών της παραγωγής (φύση, εργασία, κεφάλαιο) με τον οποίο αποσκοπείται η παραγωγή αγαθών ή η προσφορά υπηρεσιών για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS

ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS 09 Νοεµβρίου 2009 01 Απριλίου 2010 DISNEYLAND 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 CHD ΠΑΚΕΤΟ 2N/3Μ 350 419 558 973 392 475 641 1140 491 607 840 1538 117 ΠΑΚΕΤΟ 3N/4Μ 464 562 760 1353

Διαβάστε περισσότερα