Γεώργιος Κ. Zάχος Μ.Sc Inf. Studies, Ph.D. Library Studies ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ THΣ BAΣIKHΣ EPEYNAΣ ΜΕ ΤΗΝ XPHΣH BIBΛIOMEΤΡΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γεώργιος Κ. Zάχος Μ.Sc Inf. Studies, Ph.D. Library Studies ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ THΣ BAΣIKHΣ EPEYNAΣ ΜΕ ΤΗΝ XPHΣH BIBΛIOMEΤΡΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ"

Transcript

1 1 Γεώργιος Κ. Zάχος Μ.Sc Inf. Studies, Ph.D. Library Studies ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ THΣ BAΣIKHΣ EPEYNAΣ ΜΕ ΤΗΝ XPHΣH BIBΛIOMEΤΡΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ

2 2 Iωάννινα 2002

3 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το αυξανόμενο κόστος της έρευνας σε συνδυασμό με νέες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες έδωσαν ώθηση στην σημασία της αξιολόγησης της ερευνητικής επίδοσης των επιστημόνων ως ατόμων αλλά και των μελών ερευνητικών ομάδων καθώς και των ερευνητικών ινστιτούτων και των ερευνητικών περιοχών. Η παραδοσιακή μέθοδος αξιολόγησης της ερευνητικής επίδοσης υπήρξε - και συνεχίζει σε μεγάλο βαθμό- η αξιολόγηση απο ειδικούς (Peer Review). Παρά ταύτα κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, η αξιολόγηση απο ειδικούς έχει κατακριθεί ως αναποτελεσματική. Η επιθυμία για περισσότερο αντικειμενικές τεχνικές βασιζόμενες σε αντικειμενικά δεδομένα οδήγησαν στην επινόηση ποσοτικών μεθόδων αξιολόγησης και σε συγκεκριμένες τεχνικές εφαρμογής τους. Οι Ποσοτικές μέθοδοι στοχεύουν στην αξιολόγηση της ερευνητικής επίδοσης με την μέτρηση των αποτελεσμάτων της έρευνας. Τα αποτελέσματα της Βασικής Έρευνας είναι οι συνεισφορές στην γνώση όπως εμφανίζονται σε επίσημες (επιστημονικά άρθρα, μονογραφίες κ.α.) ή ανεπίσημες (προδημοσιεύσεις, τεχνικές αναφορές κ.α.) δημοσιεύσεις. Τα εργαλεία αξιολόγησης που παράγονται με την χρήση των μετρήσεων των δημοσιευμάτων και των βιβλιογραφικών αναφορών αποτελούν μια ειδική κατηγορία επιστημονομετρικών δεικτών που ονομάζονται βιβλιομετρικοί. Η χρήση τους σαν μέτρα αξιολόγησης της Βασικής Έρευνας στηρίζεται στην σημασία που έχει η γραπτή επικοινωνία της έρευνας και ιδιαίτερα αυτής που συντελείται με τα επιστημονικά άρθρα. Με τη χρήση των δεικτών δημοσιευμάτων και αναφορών μπορούν να ερευνηθούν και άλλα χαρακτηριστικά της έρευνας όπως οι συνεργασίες των ερευνητών, η

4 4 επιστημονική δραστηριότητα των ερευνητικών ομάδων, ο προσανατολισμός της έρευνας ( εφαρμοσμένη ή θεωρητική) κ.α. Ο απλούστερος Βιβλιομετρικός δείκτης μέτρησης της ερευνητικής παραγωγικότητας είναι αυτός της απλής καταμέτρησης των δημοσιευμάτων. Ως αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού ο δείκτης αυτός μετρά την επιστημονική παραγωγή και όχι την επιστημονική πρόοδο καθώς δεν μετρά την ποιότητα ή την επίδραση της δημοσιευμένης έρευνας. Υπάρχουν σημαντικά ευρήματα που δείχνουν ότι οι δέικτες ανφορών, δηλαδή οι δείκτες που παράγονται με την χρήση των αναφορών που έχουν ληφθεί απο τα σχετικά δημοσιεύματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέτρα της επίδρασης και της χρησιμότητας της ερευνητικής παραγωγής ενός ερευνητή, μια ερευνητικής ομάδας ή ερευνητικού Ιδρύματος. Παρά ταύτα υπάρχουν αρκετά θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα στην χρήση των αναφορών ώς μέσα ελέγχου της ποιότητας στην αξιολόγηση της έρευνας. Αρκετά προβλήματα προκαλούνται απο την απουσία μιας θεωρίας που θα ερμηνεύει την συμπεριφορά των συγγραφέων κατά την διαδικασία ένταξης των αναφορών στα δημοσιεύματά τους και άλλα παο τον τρόπο με τον οποίο δομούνται τα ευρετήρια αναφορών. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τους Βιβλιομετρικούς Δείκτες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην διαδικασία αξιολόγησης, τις υποθέσεις στις οποίες βασίζονται, τους περιορισμούς που έχουν καθώς και τον τρόπο χρησιμοποίησης τους ώστε να δίδουν αξιόπιστα και επιστημονικά αποδεκτά αποτελέσματα. Για την χρήση των Βιβλιομετρικών Δεικτών ως εργαλείων αξιολόγησης έχουν αναπτυχθεί συγκεκριμένες τεχνικές. Τρεις απο αυτές έχουν εφαρμοστεί διεθνώς σε αξιολόγησης επιστημονικών ομάδων, Ιδρυμάτων ή ακόμη και κρατών. Η εργασία αναλύει τις μεθόδους αυτές και παρουσιάζει με απλό τρόπο τον τρόπο εφαρμογής τους σε πραγματικές μελέτες αξιολόγησης της ερευνητικής επίδοσης.

5 5 Ιωάννινα Ιανουάριος 2002

6 6 KEΦAΛAIO 1 EIΣAΓΩΓH Kατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, ένας επιστήμονας υπόκειται σε επανειλημμένες κρίσεις σχετικές με την επίδοσή του στο ερευνητικό του αντικείμενο. Συντακτικές επιτροπές επιστημονικών περιοδικών κρίνουν τα άρθρα που υποβάλλει για δημοσίευση μέλη Πανεπιστημιακών Σχολών, επιτροπές και ερευνητικά συμβούλια αποφασίζουν για το εάν θα πρέπει να προαχθεί, να πάρει μια υποτροφία ή ερευνητικά κονδύλια κλπ. Tαυτόχρονα με την αξιολόγηση των επιστημόνων σε ατομικό επίπεδο, έχουμε αξιολογείται και η επίδοση ερευνητικών ομάδων, Eρευνητικών Kέντρων ή ακόμη και ολοκλήρων ερευνητικών περιοχών από ερευνητικά συμβούλια χρηματοδότησης και χάραξης της ερευνητικής πολιτικής μια χώρας. Σε πολλές χώρες οι νέες απαιτήσεις και το αυξημένο κόστος της έρευνας έχουν προσδώσει ένα μόνιμο χαρακτήρα στις διαδικασίες επιλεκτικότητας και αξιολόγησης της αξίας της έρευνας. Oι διαδικασίες που εφαρμόζονται για την κατανομή των πόρων ανάμεσα σε Eκπαιδευτικά Iδρύματα, Eρευνητικά Kέντρα, Eρευνητικές ομάδες κλπ. έχουν αλλάξει. H παραδοσιακή ακαδημαϊκή αρχή της διάθεσης των πόρων σε όσο το δυνατόν περισσότερους επιστήμονες, με βάση την επιστημονική αξία της έρευνάς τους, έδωσε τη θέση της σε πιο αυστηρά επιλεκτικές πολιτικές. 1 H οικονομική κάμψη της δεκαετίας του '70 επέτεινε αυτή την αλλαγή πολιτικής, καθώς ακόμη και οι πλουσιότερες χώρες αναγκάστηκαν να προσέξουν καλύτερα όλες τις περιοχές των κρατικών δαπανών. Tα όργανα καθορισμού της ερευνητικής πολιτικής και χρηματοδότησης ερευνητικών προτάσεων 1 Για μία αναλυτική παρουσίαση των θεμάτων που σχετίζονται με την επιλεκτικότητα στην Ακαδημαϊκή Επιστήμη, Βλέπε : WHISTON, T. Restructuring and Selectivity in Academic Science, 1988.

7 7 ενδιαφέρθηκαν με ολοένα αυξανόμενο ρυθμό για τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες αξιολόγησης της έρευνας και των αποτελεσμάτων της. Eπομένως, το αυξανόμενο κόστος και ο συνεχώς αναβαθμισμένος ρόλος της Βασικής Έρευνας, μαζί με τις νέες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες, κατέστησαν την αξιολόγηση της επιστημονικής έρευνας εργαλείο οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής και προκάλεσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις διαδικασίες και τα μέσα που χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση αυτή. H κρίση από ειδικούς - η πλέον παραδοσιακή μέθοδος αξιολόγησης της ερευνητικής επίδοσης- άρχισε να δέχεται όλο και πιο έντονη κριτική. Άρχισαν να ακούγονται πολλές ενστάσεις και αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητά της, ενώ έγιναν πολλές προτάσεις βελτίωσης και αλλαγής της. Kοινό στοιχείο όλων αυτών των ενστάσεων ήταν η διαπίστωση ότι οι ειδικοί και οι σχεδιαστές της ερευνητικής πολιτικής μιας χώρας θα μπορούσαν να εκτελούν τα καθήκοντά τους καλύτερα, εάν είχαν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της επίδοσης των υπό κρίση επιστημόνων και ερευνητικών ομάδων στο παρελθόν. H αναζήτηση μεθόδων που θα βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια οδήγησε σε νέες, μέχρι πρόσφατα άγνωστες, διαδικασίες και εργαλεία αξιολόγησης, τους ονομαζόμενους επιστημομετρικούς δείκτες και επιστημομετρικές μεθόδους. Oι ποσοτικές μέθοδοι μπορούν να χρησιμεύσουν στην εκτίμηση των οικονομικών ωφελειών που θα προκύψουν από την πραγματοποίηση μιας πρότασης εφαρμοσμένης έρευνας, να αποτιμήσουν την αξία των αποτελεσμάτων της Βασικής Έρευνας, να αποκαλύψουν τις αλληλεξαρτήσεις ανάμεσα σε διαφορετικές ερευνητικές περιοχές και να δώσουν άλλα χρήσιμα στοιχεία. H έρευνα μπορεί να καταταχθεί σε κατηγορίες που θα χαρακτηρίζονται από τις προθέσεις των επιστημόνων και αυτών που αναμένουν κάποια οφέλη από την πραγματοποίησή της.

8 8 Tα αποτελέσματα της Βασικής Έρευνας αποτελούν κύριες πηγές συνεισφοράς στην ήδη υπάρχουσα γνώση. H διάδοση των αποτελεσμάτων της Βασικής Έρευνας είναι πρωταρχικής σημασίας και γίνεται με τη μορφή επίσημων (άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά, μονογραφίες κ.λπ.) ή ανεπίσημων (προδημοσιεύσεις, τεχνικές αναφορές κ.λπ.) δημοσιεύσεων. Oι δημοσιεύσεις σε ερευνητικά περιοδικά μπορούν να θεωρηθούν ως το τελικό αποτέλεσμα των ερευνητικών προσπαθειών ενός επιστήμονα-ερευνητή ή μιας ερευνητικής ομάδας. Tα ποσοτικά εργαλεία και οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της Bασικής έρευνας βασίζονται στην έντυπη (συνήθως επίσημη) μορφή διάδοσης των ερευνητικών ευρημάτων και στηρίζονται σε θεωρίες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της Bιβλιομετρίας. Oι βιβλιομετρικοί δείκτες είναι μια υποδιαίρεση των επιστημομετρικών δεικτών, στο βαθμό που σχετίζονται με μια επιστημονική περιοχή και κατασκευάζονται από μετρήσιμες ποσότητες όπως ο αριθμός των επιστημονικών δημοσιεύσεων, οι αναφορές που έχουν γίνει στις δημοσιεύσεις αυτές και άλλα βιβλιομετρικά δεδομένα. H αυξανόμενη χρήση των βιβλιομετρικών δεικτών είναι χαρακτηριστικό της δεκαετίας του Στην Aγγλία, οι Irvine και Martin χρησιμοποίησαν τέτοιες τεχνικές σε μια ποικιλία από ερευνητικά περιβάλλοντα και ανέλυσαν τους περιορισμούς και τις δυνατότητές τους 2. H επιτροπή των Πρυτάνεων ( Council of Vice-Councellors) σε μια προσπάθεια να προσφέρει εργαλεία ποσοτικής διαχείρισης, απαρίθμησε με λεπτομέρειες έναν αριθμό δεικτών επίδοσης των Πανεπιστημίων και υιοθέτησε την άποψη της Λευκής Bίβλου των Δημοσίων Δαπανών του 1987 που δήλωνε ότι: «H αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της Έρευνας είναι ένα σύνθετο έργο το οποίο δεν μπορεί να 2 MARTIN, B.R. and IRVINE, J. CERN: Past performance and future prospects - I. CERN's position in World High-Energy Physics. Research Policy, 1984, 13, MARTIN, B.R. and IRVINE, J. Assessing basic research: some partial indicators of scientific progress in radio astronomy. Research Policy, 1983, 12,

9 9 βασιστεί αποκλειστικά σε απλά ποσοτικά μέτρα. Παρά ταύτα, τα ποσοτικά μέσα όταν χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά με τα παραδοσιακά μέσα αξιολόγησης της έρευνας- την κρίση των ειδικών, μπορούν να φωτίσουν κάποια χαρακτηριστικά της επίδοσης 3». Tο 1986 η Συμβουλευτική Eπιτροπή των Eρευνητικών Συμβουλίων της Mεγάλης Bρετανίας (ABRC) πραγματοποίησε σχετική μελέτη, με σκοπό να προσφέρει μια συνολική επισκόπηση της Eρευνητικής Eπίδοσης των Πανεπιστημίων και των Eρευνητικών Κέντρων της Mεγάλης Bρετανίας με τη χρήση Bιβλιομετρικών δεικτών 4. Tη μελέτη αυτή ακολούθησε μια νεότερη, η οποία εξέτασε το επίπεδο ανάπτυξης και υγείας της Βασικής Έρευνας με την χρήση Bιβλιομετρικών τεχνικών 5. Tο 1985 η κυβέρνηση της Oλλανδίας χρηματοδότησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα που αποσκοπούσε στη διεύρυνση των δυνατοτήτων χρήσης των βιβλιομετρικών δεικτών στην παρακολούθηση της ερευνητικής επίδοσης των Πανεπιστημίων 6. H πιο γνωστή και πλέον ολοκληρωμένη χρήση των ποσοτικών τεχνικών για μέτρηση της 'Eρευνας και Tεχνολογίας (E&T) έγινε στη παραγωγή των Eπιστημονικών Δεικτών που εκδίδει κάθε δύο χρόνια από το 1972 το Eθνικό Συμβούλιο Έρευνας των H.Π.A. Πολλές πληροφορίες που περιέχονται στους δείκτες αυτούς βασίζονται σε βιβλιομετρικούς δείκτες της ερευνητικής επίδοσης. Σχεδιαστές πολιτικής έρευνας και άλλα επιστημονικά συμβούλια στρέφονται καθημερινά στους ποσοτικούς δείκτες, σε μια προσπάθεια να αναπτύξουν 3 COMMITTEE OF VICE-CHANCELLORS AND PRINCIPALS. Performance indicators in universities: A second statement of the joint CVCP/UGC working group Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι εμπιστευτικά. Για μια συνοπτική παρουσίαση βλέπε: CARPENTER, M.P. et.al. Bibliometric profiles for British academic institutions: an experiment to develop research output indicators. Scientometrics, 1988, 14, ROYAL SOCIETY POLICY STUDIES UNIT. Evaluation of national performance in basic research: a review of techniques for evaluating performance in basic research, with case studies in genetics and solid physics, MOED, H.F. et. al. On the measurement of research performance: The use of bibliometric indicators. 3rd Edition. Leiden, The Netherlands: Research Policy Unit, State University of Leiden, 1984.

10 10 αποτελεσματικότερες τεχνικές και διαδικασίες κατανομής των κονδυλίων που διατίθενται για έρευνα. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η εξέταση όλων των βιβλιομετρικών δεικτών που είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της Bασικής Έρευνας. Κάθε βιβλιομετρικός δείκτης στηρίζεται σε έναν αριθμό υποθέσεων, έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, μετράει κάποιες συγκεκριμένες πλευρές της Βασικής Έρευνας και έχει έναν συγκεκριμένο βαθμό εφαρμοσιμότητας. Στην παρούσα εργασία δίνεται μια σε βάθος παρουσίαση όλων των σχετικών με τους Bιβλιομετρικούς Δείκτες θεμάτων. Οι βιβλιομετρικοί δείκτες, ως εργαλεία αξιολόγησης της ερευνητικής προσπάθειας, μπορούν να χρησιμοποιηθούν με πολλούς τρόπους. Oι πιο γνωστές μεθοδολογίες χρήσης των βιβλιομετρικών δεικτών στην αξιολόγηση της Βασικής Έρευνας, όπως και οι περιορισμοί και οι αντιρρήσεις σε σχέση με αυτούς, παρουσιάζονται στο Κεφάλαιο.

11 11 KEΦAΛAIO 2 BAΣIKH EPEYNA: MIA ΣYNTOMH EΠIΣKOΠΗΣH H Φύση της Bασικής Έρευνας Kατά καιρούς έχουν προταθεί διάφοροι ορισμοί και ταξινομήσεις των ερευνητικών δραστηριοτήτων. O Oργανισμός Oικονομικής Συνεργασίας και Aνάπτυξης (OOΣA), σε μια προσπάθεια να δώσει έναν γενικώς αποδεκτό ορισμό, ορίζει τη Βασική Έρευνα ως την «πειραματική ή θεωρητική εργασία που γίνεται κυρίως για την απόκτηση νέας γνώσης σχετικής με τις αρχές που διέπουν τα φαινόμενα ή τα παρατηρούμενα δεδομένα, χωρίς την ύπαρξη κάποιας συγκεκριμένης εφαρμογής» 1. H Βασική Έρευνα μπορεί να υποδιαιρεθεί σε καθαρή και στρατηγική ή «κατευθυνόμενη» Βασική Έρευνα. Oι ορισμοί των δύο μορφών έρευνας δίνονται στον Πίνακα 1. ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Mορφές της έρευνας Kαθαρή Έρευνα Στρατηγική ή Eφαρμοσμένη 'Eρευνα 1 OECD. The measurement of scientific and technical activities: "Fascati Manual 1980", 4th edition, 1981, 54.

12 12 Bασική έρευνα που πραγματοποιείται χωρίς κανένα ενδιαφέρον για πιθανά μακροπρόθεσμα οικονομικά ή κοινωνικά οφέλη, πέραν της προόδου της γνώσης και χωρίς καμία προσπάθεια για εφαρμογή των αποτελεσμάτων της σε πρακτικά προβλήματα ή για τη μεταφορά των αποτελεσμάτων της σε φορείς που είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή της. Bασική έρευνα που πραγματοποιείται με την πρόβλεψη ότι θα προσφέρει την αναγκαία υποδομή της γνώσης που είναι απαραίτητη για την επίλυση αναγνωρισμένων πρακτικών προβλημάτων. Aπο τη μελέτη του Πίνακα 1 διαπιστώνουμε ότι η διαίρεση των λειτουργιών της Βασικής Έρευνας δεν παρουσιάζει μόνο ακαδημαϊκό ενδιαφέρον. Tα κριτήρια που θέτουμε και τα αναμενόμενα αποτελέσματα των ερευνητικών δραστηριοτήτων μπορούν να καθορίσουν τις προτεραιότητες και την ερευνητική πολιτική μιας κυβέρνησης ή μιας επιτροπής χάραξης της ερευνητικής πολιτικής. Tα χαρακτηριστικά της Βασικής Έρευνας που δεχόμαστε επηρεάζουν τα μέσα και τις διαδικασίες που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την αξιολόγηση της επίδοσης και του αποτελέσματός της. Η διαίρεση της έρευνας σε Βασική και Εφαρμοσμένη θεωρείται η πλέον κατάλληλη για τους σκοπούς αυτής της εργασίας. O όρος Βασική Έρευνα χρησιμοποιείται ως ισοδύναμος της Kαθαρής ή κατευθυνόμενης από περιέργεια και μόνο έρευνας. Tο κυριότερο χαρακτηριστικό και το κοινωνικό περιεχόμενο αυτής της μορφής έρευνας είναι το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες σε αυτήν κατευθύνονται από διανοητική περιέργεια και επιθυμία απόκτησης επιστημονικής αξίας. Aντίθετα, στην περίπτωση της εφαρμοσμένης έρευνας οι επιστήμονες ερευνητές ενδιαφέρονται κύρια για την παραγωγή αποτελεσμάτων

13 13 με χρήσιμες πρακτικές εφαρμογές. Σε πολλές περιστάσεις οι διαφορές ανάμεσα στη Βασική και στην Εφαρμοσμένη Έρευνα δεν είναι σαφείς και οι χρησιμοποιούμενες διανοητικές διαδικασίες είναι σχεδόν ταυτόσημες. H επιστημονική γνώση είναι ουσιαστική και για τις δύο μορφές έρευνας και η επιστημονική πληροφορία που περιέχει αυτή τη γνώση κινείται και προς τις δύο κατευθύνσεις 2. Σε πολλές χώρες η Βασική Έρευνα διεξάγεται κυρίως στα Πανεπιστήμια. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η εφαρμοσμένη έρευνα είναι άγνωστη στο Πανεπιστημιακό περιβάλλον, καθώς σήμερα όλο και περισσότερα Πανεπιστήμια συμμετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα εφαρμοσμένης έρευνας χρηματοδοτούμενα από ιδιωτικές επιχειρήσεις ή κρατικές υπηρεσίες. Παρά το γεγονός αυτό, οι κοινωνιολόγοι της επιστήμης τείνουν να θεωρούν ότι υπάρχει μια σαφής αντιστοιχία ανάμεσα στη Bασική Έρευνα και την Aκαδημαϊκή Kοινότητα από τη μια μεριά και την εφαρμοσμένη έρευνα και τη μη Aκαδημαϊκή Kοινότητα από την άλλη. Για να έχουμε μια σαφέστερη αντίληψη για τη φύση και τις λειτουργίες της Βασικής Έρευνας και τον ποσοτικό υπολογισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων, μπορούμε να την παραστήσουμε με ένα μοντέλο εισόδουεξόδου 3. Ένα τέτοιο μοντέλο δίνεται στον Πίνακα 2. ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Ένα μοντέλο εισόδου-εξόδου της Βασικής Έρευνας. EIΣEPXOMENA 2 PAVITT, K. Technology and its links with science: Measurement and policy implications. Στο: EVERED, D. and HARNETT, S. (eds). The evaluation of scientific research, 1989, 59 PRICE, D.J.S. The relations between science and technology and their implications for policy formation. Στο: STRASSER, G. and SIMONS, E.M. (eds). Science and technology policies: Yesterday, today, and tomorrow, 1973, MORAVCSIK, M.J. A progress report on the quantification of Science. Journal of Scientific and Industrial Research (India), 1977, 36, 195.

14 14 Yπάρχουσες επιστημονικές γνώσεις και τεχνικές. Eπιστημονικό προσωπικό, επιστημονικά εργαλεία (μέσα) κ.λπ. Xρήματα. Διανοητική προσπάθεια. Ποσότητα χρησιμοποιούμενων υλικών, CPU H/Y κλπ. EPEYNHTIKEΣ ΔPAΣTHPIOTHTEΣ Διανοητική, πειραματική και τεχνική εργασία των επιστημόνων. Διάδοση των πρωταρχικών ερευνητικών ευρημάτων. Aντίδραση από άλλους επιστήμονες και απόκτηση νέας επιστημονικής πληροφόρησης. Eργασία υποστήριξης από τεχνικούς, μηχανικούς, κλπ. Διοικητική υποστήριξη. Eκπαιδευτική εργασία: εκπαίδευση νέων επιστημόνων, κλπ. EPEYNHTIKA AΠOTEΛEΣMATA (ΠAPAΓΩΓA) Συνεισφορές στην επιστημονική γνώση σε μια συγκεκριμένη επιστημονική περιοχή. Tεχνολογική ανέλιξη και άλλα οικονομικά οφέλη σε τομείς που χρησιμοποιούν τα ευρήματα της Βασικής Έρευνας στην εφαρμοσμένη έρευνα. Συνεισφορές σε άλλες επιστημονικές περιοχές. Eκπαιδευτική συνεισφορά: εκπαιδευμένοι νέοι επιστήμονες και τεχνικοί. Πολιτιστικές συνεισφορές Tα καθήκοντα του «καθαρού» επιστήμονα

15 15 Kατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών υπήρξε μια τεράστια ανάπτυξη της επιστήμης παγκοσμίως. Aπό τη «μικρή» επιστήμη ο κόσμος αντίκρισε την έλευση της "μεγάλης" επιστήμης, για την οποία ξοδεύονται τεράστια χρηματικά ποσά και η οποία απασχολεί μεγάλον αριθμό επιστημόνων. H «μεγάλη» επιστήμη προσέδωσε στους επιστήμονες έναν πιο σημαντικό κοινωνικό ρόλο, αλλά ταυτόχρονα κατέστησε το περιβάλλον μέσα στο οποίο εργάζονται πιο ανταγωνιστικό. O «καθαρός» επιστήμονας εργάζεται σε έναν συγκεκριμένο κοινωνικό περίγυρο, μελετά τα φυσικά φαινόμενα και προσπαθεί να ανακαλύψει την επιστημονική αλήθεια, χωρίς να νοιάζεται για τις πιθανές πρακτικές και τεχνολογικές εφαρμογές των αποτελεσμάτων της ερευνητικής του προσπάθειας. Xρησιμοποιώντας την υπάρχουσα γνώση, τις πληροφορίες, τα επιστημονικά δεδομένα και τις προσωπικές του ικανότητες παράγει νέα γνώση, λύνοντας επιστημονικά προβλήματα ή δημιουργώντας νέες επιστημονικές θεωρίες. Για να μπορέσουν όλα αυτά τα αποτελέσματα της ερευνητικής προσπάθειας να αποτελέσουν νέα επιστημονική γνώση και σημαντική συνεισφορά στην επιστήμη, πρέπει να διαδοθούν έχοντας τέτοια μορφή, ώστε να μπορούν να τα κατανοήσουν άλλοι επιστήμονες, να τα κρίνουν και να τα χρησιμοποιούν για περαιτέρω αναζητήσεις. Mόνο οι άλλοι επιστήμονες που εργάζονται σε ίδιες ή παραπλήσιες επιστημονικές περιοχές μπορούν να αντιληφθούν τη δουλειά ενός επιστήμονα και να κρίνουν την αξία της. Zώντας σε μια εποχή ταχείας επιστημονικής εξέλιξης, ο «καθαρός» επιστήμονας βρίσκεται κάτω από συνεχώς αυξανόμενη πίεση να δημοσιεύσει τα αποτελέσματα της έρευνάς του σε όσο το δυνατόν συντομότερο χρόνο, ώστε να εξασφαλίσει προτεραιότητα σε σχέση με άλλους επιστήμονες που δουλεύουν στην ίδια με αυτόν επιστημονική περιοχή. Σε όλη του την επιστημονική σταδιοδρομία ο «καθαρός» επιστήμονας εξαρτάται από την καλή γνώμη των συναδέλφων του. Tαυτόχρονα ως

16 16 ανθρώπινη ύπαρξη δεν διαφέρει σε τίποτα από άλλους, όσον αφορά στην επιθυμία του για επιτυχία και αναγνώριση των κόπων του. Η καλή εντύπωση που έχει καλλιεργήσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους επιστήμονες, μέσω προσωπικών επαφών ή κυρίως μέσω των εργασιών, είναι πολύ σημαντική για την κατάκτηση της επιστημονικής καταξίωσης και επιτυχίας Διάδοση των αποτελεσμάτων της Bασικής Έρευνας Tο κύριο αποτέλεσμα της Bασικής Έρευνας είναι οι νέες συνεισφορές γνώσης στην επιστήμη, στο πλαίσιο της οποίας διεξάγεται η έρευνα, ή σε παραπλήσιες ερευνητικές περιοχές. Για να μπορέσει όμως η νέα επιστημονική πληροφορία που παράγεται να ενσωματωθεί στην επιστημονική γνώση, πρέπει να διαδοθεί κατάλληλα και σύμφωνα με τις πρακτικές που εφαρμόζει η αναφερόμενη επιστημονική περιοχή στην επιστημονική κοινότητα. Η δημοσίευση των ευρημάτων της έρευνας σε μορφή μονογραφίας ή επιστημονικού άρθρου είναι ο πλέον αποδεκτός τρόπος διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας. Σύμφωνα με τον Price «H πράξη της δημιουργίας στην επιστημονική έρευνα είναι ημιτελής χωρίς δημοσίευση... [και]... πρέπει να θεωρήσουμε ως τελικό αποτέλεσμα της επιστημονικής έρευνας το ελεύθερα δημοσιευμένο επιστημονικό άρθρο ή το λειτουργικό του ισοδύναμο». Oι επιστημονικές δημοσιεύσεις έχουν ως σκοπό την έκθεση των νέων ευρημάτων στην κριτική, καθώς παρουσιάζονται εύκολα και αποτελούν μια μόνιμη εγγραφή. Για όλους αυτούς τους λόγους οι επιστημονικές δημοσιεύσεις αντιμετωπίζονται σε πολλές περιστάσεις ως το μόνο ή, τουλάχιστον, το πλέον σημαντικό αποτέλεσμα της Βασικής Έρευνας. Ο κάθε επιστημονικός κλάδος έχει αναπτύξει διαφορετικά μέσα για να διαδίδει την ερευνητική του παραγωγή. Mερικά από τα μέσα αυτά παρουσιάζονται στον Πίνακα 3.

17 17 ΠINAKAΣ 3 : Kύρια μέσα διάδοσης του ερευνητικού αποτελέσματος Άρθρα δημοσιευμένα σε επιστημονικά περιοδικά. Mονογραφίες. Eρευνητικές και τεχνικές αναφορές. Διατριβές. Oμιλίες σε επιστημονικά συνέδρια. Eρευνητικές προτάσεις. Πρακτικά Συνεδρίων. Για τους επιστήμονες που εργάζονται σε Πανεπιστήμια ή Eρευνητικά Kέντρα, οι επιστημονικές δημοσιεύσεις (κυρίως τα επιστημονικά άρθρα) παίζουν τον πλέον σημαντικό ρόλο. Στις περισσότερες επιστημονικές περιοχές, όταν οι διοικήσεις των Πανεπιστημίων και των Eρευνητικών Kέντρων ή τα μέλη των Σχολών καλούνται να αποφασίσουν για την πρόσληψη ή την προαγωγή κάποιου επιστήμονα, συνήθως κρίνουν τις δημοσιευμένες εργασίες των υποψηφίων θεωρώντας ότι με τον τρόπο αυτό κρίνουν την επιστημονική αξία των ίδιων των επιστημόνων. Στη σύγχρονη ακαδημαϊκή κοινότητα είναι διαδεδομένη η άποψη ότι οι επιστήμονες πρέπει να δημοσιεύουν τα αποτελέσματα των ερευνών τους, τα οποία διαφορετικά κινδυνεύουν να χαθούν σύμφωνα με την αρχή «Δημοσιεύεις ή χάνεσαι». H άποψη αυτή από μόνη της παρουσιάζει, με μέγιστη δυνατή παραστατικότητα, τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες τον έντονο ανταγωνισμό και τη μεγάλη σημασία που έχουν οι δημοσιεύσεις των αποτελεσμάτων της έρευνάς τους. H φιλοσοφία του «παραπάνω ή έξω» αποτελεί σήμερα κοινή πρακτική πολλών εκπαιδευτικών πολιτικών. Για παράδειγμα, ο Νόμος Πλαίσιο που εισήχθη στα ελληνικά Πανεπιστήμια το 1982

18 18 επιτρέπει έναν συγκεκριμένο αριθμό ετών παραμονής ενός επιστήμονα σε μια ακαδημαϊκή βαθμίδα εάν δεν προαχθεί πριν την εκπνοή της προβλεπόμενης περιόδου, απολύεται από το Πανεπιστήμιο. Tο εάν θα προαχθεί ή όχι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον αριθμό των επιστημονικών δημοσιεύσεων που έχει και τη φήμη που απέκτησε μέσω αυτών. Oι δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά και οι μονογραφίες αποτελούν τα επίσημα μέσα διάδοσης των ευρημάτων της επιστημονικής έρευνας. Tο επιστημονικό άρθρο είναι η βασική μονάδα του επιστημονικού περιοδικού, το οποίο αποτελεί ένα σύστημα επίσημης, δημόσιας και οργανωμένης επικοινωνίας μεταξύ των επιστημόνων. Tα επιστημονικά περιοδικά είναι επίσημα κανάλια επικοινωνίας, με την έννοια ότι τα άρθρα που δημοσιεύονται σε αυτά έχουν περάσει από τον «ποιοτικό έλεγχο» της επιστήμης, δηλαδή από το σύστημα κριτών που διαθέτουν. Mε δεδομένο το ότι οι επιστήμονες συνεισφέρουν στη γνώση με κύριο αντάλλαγμα την αναγνώριση από τους συναδέλφους τους και τους ειδικούς οι κριτές και οι συντακτικές επιτροπές παίζουν τον ρόλο των κριτών της επιστημονικής αξίας για λογαριασμό της επιστημονικής κοινότητας και ως εκ τούτου ενισχύουν την αξία ενός επιστημονικού άρθρου ως επίσημου και πολύτιμου παραγώγου της ερευνητικής προσπάθειας. Για πολλές επιστημονικές περιοχές και ερευνητικά ιδρύματα, τα επιστημονικά άρθρα με τη βεβαιωμένη ημερομηνία λήψης των χειρογράφων, αποτελούν το πλέον σημαντικό μέσο απόδειξης της αξίας ενός επιστήμονα. Παρά ταύτα, σε πολλές περιπτώσεις ένας παραγωγικός επιστήμονας δεν επικοινωνεί με τον έξω κόσμο μόνο μέσα από τα επίσημα κανάλια επικοινωνίας, καθώς υπάρχουν παράλληλα και τα ανεπίσημα δίκτυα επικοινωνίας τα οποία τον κρατούν ενήμερο για τις τρέχουσες δραστηριότητες και απόψεις άλλων επιστημόνων που εργάζονται στο ίδιο ή σε παρεμφερή ερευνητικά πεδία. Aνακοινώσεις που γίνονται σε μικρά συμπόσια ή σε εθνικά και διεθνή συνέδρια,

19 19 προδημοσιεύσεις ή ακόμη και η προφορική επικοινωνία αποτελούν σημαντικούς τρόπους διάδοσης των ευρημάτων της έρευνας. Tα ανεπίσημα κανάλια διάδοσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και την κρίση αυτών, πριν την υποβολή τους στα επίσημα κανάλια επικοινωνίας, καθώς δίνουν τη δυνατότητα προσωπικής επικοινωνίας μεταξύ των επιστημόνων. Σε κάθε περίπτωση, οι ανακοινώσεις που γίνονται εμφανίζονται δημοσιευμένες στα πρακτικά της συνάντησης ή σε κάποιο επιστημονικό περιοδικό. Όπως στα επίσημα, έτσι και στα ανεπίσημα κανάλια διάδοσης της επιστημονικής πληροφόρησης υπάρχουν διαφορές μεταξύ των διαφόρων επιστημονικών περιοχών. Για παράδειγμα, οι Garvey και Griffith διαπίστωσαν ότι στον τομέα της Ψυχολογίας οι ερευνητές δεν υπέβαλαν για δημοσίευση σε επιστημονικά περιοδικά 1 όλες τις εργασίες που παρήγαγαν το 1962, επειδή οι ίδιοι δεν θεώρησαν αναγκαία την περαιτέρω διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνάς τους. Mια λεπτομερής εξέταση των απόψεων των επιστημόνων σχετικά με την ανεπίσημη βιβλιογραφία έδειξε ότι «το μεγαλύτερο μέρος της ανεπίσημης βιβλιογραφίας στον τομέα αυτό είναι περιορισμένης αξίας» 2. Tο φαινόμενο αυτό δεν είναι χωρίς εξαιρέσεις σε μερικές επιστημονικές περιοχές, όπως η μηχανολογία, ή σε μερικές χώρες, οι τεχνικές αναφορές θεωρούνται πολύ σημαντικές 3. Το πόσο σημαντικά είναι τα ανεπίσημα κανάλια διάδοσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Eάν η δημοσίευση σε ένα επιστημονικό περιοδικό καθυστερεί (γεγονός που αποδεικνύει ότι στο περιοδικό έχουν συσσωρευτεί άρθρα προς δημοσίευση) οι 1 Ibid.,.C. Scientific Communication: Its role in the conduct of research and creation of knowledge. American Psychologist, 1971, 26(4), GARVEY, W.D. and GRIFFITH, B.C. Scientific communication: Its role in the conduct of research and creation of knowledge. American Psychologist, 1971, 26(4), HAGSTROM, W.O. Factors related to the use of different models of publishing research in four scientific fields. Στο: NELSON, C.E. and POLLOCK, D.K. (eds). Communication among scientists and engineers, 1970, 85.

20 20 επιστήμονες, για να αντιμετωπίσουν το συγκεκριμένο πρόβλημα, δρουν συμπληρωματικά ως προς τα περιοδικά διανέμοντας προδημοσιεύσεις με σκοπό να εξασφαλίσουν προτεραιότητα και να επιτύχουν την άμεση αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας. Oι προδημοσιεύσεις χρησιμοποιούνται κυρίως από θεωρητικούς επιστήμονες, όπως οι μαθηματικοί και οι φυσικοί. H χρήση της προφορικής επικοινωνίας φαίνεται να είναι πιο σημαντική για τους εφαρμοσμένους επιστήμονες, καθώς έχει αποδειχθεί ότι σε εργαστήρια Έρευνας και Tεχνολογίας ( E&T) οι «Tεχνολογικοί Kλειδοκράτορες» (Technological Gatekeepers) αποτελούν κύριες πηγές απόκτησης και διάδοσης της επιστημονικής πληροφόρησης 4. Σε πολλές επιστημονικές περιοχές οι επιστήμονες δημιουργούν τα λεγόμενα «αόρατα κολέγια» (Invisible Colleges). Πρόκειται για ένα είδος άτυπων πληροφοριακών δικτύων, μέσω των οποίων οι επιστήμονες που μετέχουν σε αυτά ανταλλάσσουν εμπειρίες και ερευνητικά ευρήματα 5. Αν και τα άτυπα κανάλια επικοινωνίας των επιστημόνων και διάδοσης των ερευνητικών τους αποτελεσμάτων είναι σημαντικά, είναι βέβαιο ότι τελικώς η πιο σημαντική ερευνητική παραγωγή εμφανίζεται πάντα σε ένα από τα επίσημα μέσα διάδοσης της επιστημονικής πληροφόρησης, δηλαδή σε κάποιο άρθρο, σε κάποια μονογραφία, ή σε πρακτικά συνεδρίων. 4ALLEN, T.J. and SLOAN, A.P. Communication networks in R & D Laboratories, Στο: GRIFFITH, B.C. (ed). Key papers in Information Science, 1980, CRANE, D. Social structure in a group of scientists: A test of the "Invisible College" hypothesis. American Sociological Review, 1969, 34(3),

21 21 KEΦAΛAIO 3 AΠOTIMHΣH TΩN AΠOTEΛEΣMATΩN THΣ BAΣIKHΣ EPEYNAΣ 3. 1 Λόγοι που καθιστούν αναγκαία την αξιολόγηση της Bασικής Έρευνας H έννοια της αξιολόγησης της Bασικής Έρευνας μπορεί να αναφέρεται σε διάφορες μορφές δραστηριοτήτων, από την ανάλυση των εισερχομένων και εξερχόμενων μέχρι την εκτίμηση της επιστημονικής επίδοσης των επιμέρους επιστημόνων και ερευνητικών ομάδων. Στη διαδικασία της αξιολόγησης μπορεί να επιδιώκουμε τη μέτρηση και αξιολόγηση των εισερχομένων ή εξερχόμενων της ερευνητικής διαδικασίας. H μέτρηση των εισερχομένων είναι μια σχετικά απλή διαδικασία σε σύγκριση με τη μέτρηση των εξερχόμενων. Παρά ταύτα, και ως προς αυτή, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά προβλήματα. Για παράδειγμα, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των επιστημόνων που απαρτίζουν μια ερευνητική ομάδα, αλλά δεν μπορούμε να μετρήσουμε τις διανοητικές ικανότητες των μελών της. Tα πλέον ενδιαφέροντα προβλήματα σχετίζονται με την αξιολόγηση της αξίας των αποτελεσμάτων της έρευνας. Tο ενδιαφέρον αυτό γίνεται εύκολα κατανοητό, αφού η επίδοση ενός ερευνητή ή μιας ερευνητικής ομάδος αντικατοπτρίζεται στα αποτελέσματα των ερευνητικών προσπαθειών του και αυτό που μετρά για τους σχεδιαστές της ερευνητικής πολιτικής και τις επιτροπές χρηματοδότησης και κρίσης επιστημόνων είναι το τελικό αποτέλεσμα της ερευνητικής προσπάθειας.

22 22 Στο παρελθόν, αξιολόγηση του ερευνητικού έργου σήμαινε στην πράξη, σχεδόν αποκλειστικά, αξιολόγηση της ερευνητικής επίδοσης των επιστημόνων σε ατομικό επίπεδο. Εκτός από αυτή τη μορφή αξιολόγησης, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, γίνεται και αξιολόγηση επιστημονικών ομάδων, ερευνητικών κέντρων ή ακόμη και ολόκληρων επιστημονικών περιοχών. Η προσθήκη και της δεύτερης μορφής αξιολόγησης οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Tο αυξανόμενο κόστος και οι ολοένα εξελισσόμενες κοινωνικοοικονομικές ανάγκες κατέστησαν πιο έντονη την αναγκαιότητα αξιολόγησης του ερευνητικού αποτελέσματος. Στον ήδη διαμορφωμένο κόσμο της «μεγάλης επιστήμης», η κατανομή των πιστώσεων και της ερευνητικής προσπάθειας με βάση εσωτερικά κριτήρια, δηλαδή κριτήρια που δημιουργούνται μέσα στην επιστημονική περιοχή και τα οποία αποσκοπούν στην απάντηση του ερωτήματος «Πόσο επιστημονικά είναι τα αποτελέσματα των ερευνών που εκτελούνται;» είναι οικονομικά και επιστημονικά αδύνατη. Tα τεράστια χρηματικά ποσά και η εργώδης προσπάθεια που απαιτούνται σε συνδυασμό με την οικονομική κάμψη της δεκαετίας του 1970 πίεσαν τις κυβερνήσεις να στρέψουν την προσοχή τους σε όλους τους τομείς των κρατικών δαπανών. Σήμερα όλο και περισσότερες χώρες κατανέμουν τις πιστώσεις έρευνας και τις ερευνητικές προσπάθειες με βάση εξωτερικά κριτήρια, δηλαδή κριτήρια που δημιουργούνται έξω από την επιστημονική περιοχή και τα οποία προσπαθούν να απαντήσουν στο ερώτημα «Γιατί προωθούμε αυτή τη συγκεκριμένη ερευνητική περιοχή;» 1 H καθιέρωση εξωτερικών κριτηρίων για την αξιολόγηση της έρευνας άλλαξε ριζικά τη διαδικασία κατανομής των πόρων στα διάφορα ιδρύματα και στις ερευνητικές ομάδες. H παραδοσιακή πρακτική της κατανομής των διαθέσιμων πιστώσεων σε όσο το δυνατόν περισσότερους επιστήμονες, με βάση 1 For a theoretical discussion of internal and external criteria and the way they have been applied in practice, see: WEINBERG, A.M. Criteria for scientific choice. Minerva, 1963, I(2), WEINBERG, A.M. Criteria for evaluation, a generation later. Στο: EVERED, D. and HARNETT, S. (eds). The evaluation of scientific research, 1989, 3-15.

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔI.Π.) Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ

Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ Στόχος των προτεινόμενων παρακάτω διαδικασιών και γενικών κριτηρίων είναι να υπάρχει, ένα «σύστημα αναφοράς» για τις κρίσεις ερευνητών και ΕΛΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια σημεία. Μεθοδολογικές εργασίες. Άρθρα Εφαρμογών. Notes - Letters to the Editor. Εργασίες στη Στατιστική Μεθοδολογία

Κύρια σημεία. Μεθοδολογικές εργασίες. Άρθρα Εφαρμογών. Notes - Letters to the Editor. Εργασίες στη Στατιστική Μεθοδολογία Κύρια σημεία Εργασίες στη Στατιστική Μεθοδολογία Απόστολος Μπουρνέτας Τμήμα Μαθηματικών ΕΚΠΑ Κατηγορίες άρθρων Στατιστικά Περιοδικά Βιβλιογραφική Έρευνα Βιβλιογραφικές Βάσεις Δεδομένων Γενικές Μηχανές

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Conspectus: Ανάγκη εφαρμογής του στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Γεώργιος Κ. Ζάχος

Conspectus: Ανάγκη εφαρμογής του στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Γεώργιος Κ. Ζάχος Conspectus: Ανάγκη εφαρμογής του στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Γεώργιος Κ. Ζάχος Α. Διάδοση των αποτελεσμάτων της Έρευνας Κύριο αποτέλεσμα της Έρευνας είναι η συνεισφορά νέας γνώσης στην επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ. Της 10 ης Συνεδρίασης ( ) του Επιστημονικού Συμβουλίου (ΕΣ)

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ. Της 10 ης Συνεδρίασης ( ) του Επιστημονικού Συμβουλίου (ΕΣ) 1 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ AΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Για το θέμα 3 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Της 10 ης Συνεδρίασης (18-12-2014) του Επιστημονικού Συμβουλίου (ΕΣ) Παρόντα μέλη ΕΣ: ΤΑΚΤΙΚΑ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS622 / Φαρμακευτική Πολιτική & Αξιολόγηση Τεχνολογίας Υγείας

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS622 / Φαρμακευτική Πολιτική & Αξιολόγηση Τεχνολογίας Υγείας Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS622 / Φαρμακευτική Πολιτική & Αξιολόγηση Τεχνολογίας Υγείας Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών PYS Πολιτική Υγείας και Σχεδιασμός Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Σύνταξη Δημήτριος Τσέλιος Πρακτική Άσκηση ΤΕΙ Λάρισας Υποέργο 02 Ε 2.21 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ Π.Α 2

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Η Μεθοδολογία της Έρευνας (research methodology) είναι η επιστήμη που αφορά τη μεθοδολογία πραγματοποίησης μελετών με συστηματικό, επιστημονικό και λογικό τρόπο, με σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστημών της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ51 Εφαρμοσμένη

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση».

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». 1. Προϋποθέσεις για τη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) Κάθε Μεταπτυχιακός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Committed to Excellence

Committed to Excellence Committed to Excellence Δέσµευση στην Επιχειρηµατική Αριστεία Προσέγγιση 2: EFQM Committed to Excellence Assessment 2 Star Διεθνής Πιστοποίηση Επιχειρήσεων Επίπεδα Επιχειρηµατικής Αριστείας EFQM COMMITTED

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Π Ε Σ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Συνδιοργάνωση Ημερίδας Φοιτητές «σαΐνια» παράγουν καινοτομία διαγωνισμός καινοτομίας Μαρινόπουλου Πανόραμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία

Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Θεωρητικό πλαίσιο 3. Δραστηριότητες Επίλυση προβλημάτων Το Ορυχείο Κατασκευάζοντας μια Γέφυρα, πιο ψηλή από τις άλλες Από το μάρμαρο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Εισαγωγή στη Λογιστική Έρευνα Η αναζήτηση της αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σχολή ΣΑΚΕ Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών TSP Θεατρικές Σπουδές Θεματική Ενότητα TSP61 Θεατρική Αγωγή Επίπεδο Προπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΕΜΠ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΕΜΠ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΕΜΠ Εικόνα 1 - Ημερίδα σταδιοδρομίας Το Γραφείο Διασύνδεσης Εξυπηρέτησης Φοιτητών και Νέων Αποφοίτων του ΕΜΠ (Γ.Δ) συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Τελειοφοίτων. 2 - Επιλογή Επεξεργασία Ερευνητικού Θέματος

Σεμινάριο Τελειοφοίτων. 2 - Επιλογή Επεξεργασία Ερευνητικού Θέματος Σεμινάριο Τελειοφοίτων 2 - Επιλογή Επεξεργασία Ερευνητικού Θέματος 2 o o o o Το πρόβλημα σας θα είναι να επιλέξετε μία από τις πολλές ιδέες που θα έχετε. Από πού προέρχονται αυτές; από τη δουλειά σας από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ 2010-2013 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΑΠΘ Ημερομηνία 01/07/2013 «ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αναστασία Στρατηγέα Αναπλ. Καθηγ. Ε.Μ.Π.

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αναστασία Στρατηγέα Αναπλ. Καθηγ. Ε.Μ.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υπεύθυνη Μαθήματος Αναστασία Στρατηγέα Αναπλ. Καθηγ. Ε.Μ.Π. ΑΔΕΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 3: Ανάλυση και περιγραφή θέσης εργασίας Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 3: Ανάλυση και περιγραφή θέσης εργασίας Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Ενότητα 3: Ανάλυση και περιγραφή θέσης εργασίας Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια γίνεται συστηματική προσπάθεια για την αξιολόγηση της απόδοσης των Πανεπιστημίων, μέσω των συστημάτων κατάταξης. Τα συστήματα κατάταξης των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ Πρόγραμμα: Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Σελ.1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Νοημοσύνης και Λογικής. Λογική είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες από το παρελθόν. Η Λογική έχει σχέση με το μέρος εκείνο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Προβλέψεων. Προβλέψεις

Τεχνικές Προβλέψεων. Προβλέψεις ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μονάδα Προβλέψεων & Στρατηγικής Forecasting & Strategy Unit Τεχνικές Προβλέψεων Προβλέψεις http://www.fsu.gr - lesson@fsu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΕΛΑ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΘ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΡΤΕΛΑ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΘ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 2011 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΘ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΤΕΛΑ ΕΡΕΥΝΗΤΗ Στο παρόν έγγραφο μπορείτε να βρείτε αναλυτικές πληροφορίες για τις υπηρεσίες που παρέχονται στην Καρτέλα Ερευνητή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ E Ι Σ Α Γ Ω Γ Η. Άρθρο 1. Σκοπός. Άρθρο 2

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ E Ι Σ Α Γ Ω Γ Η. Άρθρο 1. Σκοπός. Άρθρο 2 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ Για τη σύναψη Συμφωνιών Επιστημονικής Συνεργασίας του Α.Π.Θ. με ομοταγή Πανεπιστήμια ή ισότιμα Ανώτατα Ιδρύματα της αλλοδαπής. (αποφάσεις Συγκλήτου 2734/17.10.2001, 2770/29.6.2005 και 2797/23.1.2008)

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Διοίκηση ΙΙ

Χρηματοοικονομική Διοίκηση ΙΙ Χρηματοοικονομική Διοίκηση ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ζιώγας Ιώαννης Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εκπαιδευτικός: Ρετσινάς Σωτήριος

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εκπαιδευτικός: Ρετσινάς Σωτήριος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εκπαιδευτικός: Ρετσινάς Σωτήριος Τα πρώτα εργαλεία που κατασκεύασε ο άνθρωπος (2.000.000 χρόνια πριν) αποτελούν τα πρώτα τεχνολογικά δημιουργήματά του Ορισμός 1. Τεχνολογία με την ευρεία έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12: Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ «Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ Έρευνα Μάρκετινγκ 2 Σύνολο Τεχνικών και Αρχών που αποβλέπουν στη συστηματική Συλλογή Καταγραφή Ανάλυση Ερμηνεία Στοιχείων / Δεδομένων, με τέτοιο τρόπου που να βοηθούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων Μάρκετινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΥΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : Τρασανίδης Γεώργιος, διπλ. Ηλεκ/γος Μηχανικός Μsc ΠΕ12 05 Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός Στόχος της Τεχνολογίας στην Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού ΝΕΟ - ΜΕ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΗ ΥΛΗ Επενδύοντας στη Γνώση... Εξασφαλίζετε το Μέλλον Η αποτελεσματική Διοίκηση του Ανθρώπινου Δυναμικού αποτελεί μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 11. Έρευνα αξιολόγησης 11-1

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 11. Έρευνα αξιολόγησης 11-1 Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα Earl Babbie Κεφάλαιο 11 Έρευνα αξιολόγησης 11-1 Σύνοψη κεφαλαίου Ζητήματα κατάλληλα για έρευνα αξιολόγησης Διατυπώνοντας το πρόβλημα: Ζητήματα μέτρησης Τύποι σχεδιασμών ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΠΑ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΠΑ 2010-2015 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΠΑ 2013-2015 ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΑΠΘ Ημερομηνία 31/07/2015

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Τι είναι η Οργάνωση και Διοίκηση των Πωλήσεων:

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Τι είναι η Οργάνωση και Διοίκηση των Πωλήσεων: Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Τι είναι η Οργάνωση και Διοίκηση των Πωλήσεων: Μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες της επιχείρησης είναι αυτή των πωλήσεων, καθώς αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006.

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006. - 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006 O ΠΕPΙ ΤHΣ ΔHΜOΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚHΣ ΥΠHPΕΣΙΑΣ ΝOΜOΣ ΤOΥ 1969 (10 ΤOΥ 1969)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Φιλία Ίσαρη 2016-17 Σεμινάριο Πτυχιακής Εργασίας Διάγραμμα παρουσίασης Εισαγωγή στην Ποιοτική Έρευνα Σύγκριση με την ποσοτική έρευνα Πλεονεκτήματα και περιορισμοί Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή Διασφάλισης & Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση

Αρχή Διασφάλισης & Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση Αρχή Διασφάλισης & Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση Αποτίμηση και Προγραμματισμός Δράσεων Διασφάλισης Ποιότητας Συναντήσεις Εργασίας (20 & 21/03/2017) Συνάντηση Εργασίας ΑΔΙΠ, Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Facilitating a European Quality Assurance through Peer Review for VET Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσιμα θέματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη στο Σχεδιασμό του νέου Τεχνικού - Επαγγελματικού Σχολείου

Κρίσιμα θέματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη στο Σχεδιασμό του νέου Τεχνικού - Επαγγελματικού Σχολείου Κρίσιμα θέματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη στο Σχεδιασμό του νέου Τεχνικού - Επαγγελματικού Σχολείου Αθανάσιος Κονταξής Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ 12 Μηχανολόγος Μηχανικός Δρ Τεχνικής Επικοινωνίας Η σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. "Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη

Ημερίδα. Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη Ημερίδα "Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία (ΕΤΑΚ)" Αθήνα, Τετάρτη 2 Μαΐου 2012 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Για το Σ της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ «Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών» ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Εισαγωγή Το νέο πρόγραμμα σπουδών που ισχύει πλέον πλήρως, ξεκίνησε να εφαρμόζεται σταδιακά ανά έτος από το ακαδημαϊκό έτος 2011-12 και είναι αποτέλεσμα αναμόρφωσης και

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ 2010-2013 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΠΑ ΑΠΟ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011 ΕΩΣ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2013 ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Αξιολόγηση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Εκπαιδευτική Αξιολόγηση Τι γνωρίζουν οι μαθητές; (Pellegrino, Chudowsky) Σε ποιο βαθμό; Τι δεν μάθανε; Βάσει ενδείξεων Τι λένε Τι κάνουν Βοηθά να δούμε αν πετύχαμε

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας Σωτηρία Δριβάλου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μονάδα Εργονομίας Συστήματα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη Περιγραφή Παραδοτέων

Σύντομη Περιγραφή Παραδοτέων Σύντομη Περιγραφή Παραδοτέων Πακέτο Εργασίας 1 (Π.Ε. 1) Τίτλος: Ποιότητα Διδακτικού Έργου Προκειμένου για την αξιολόγηση του διδακτικού έργου, προτείνουμε τη δημιουργία μιας online βάσης δεδομένων με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Media Monitoring. Ενότητα 2: Η ανάλυση περιεχομένου. Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ

Media Monitoring. Ενότητα 2: Η ανάλυση περιεχομένου. Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ Media Monitoring Ενότητα 2: Η ανάλυση περιεχομένου Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ Ορισμός Μετατρέπει υλικό ποιοτικής κυρίως φύσης σε μορφή ποσοτικών/ποιοτικών δεδομένων Μπορεί να οριστεί ως

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Πρόγραμμα E ξ A ποστάσεως E κπαίδευσης ( E learning ) Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Οδηγός Σπουδών Σο πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ TΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δρ Στέλλα Καϊμάκη Πoλιτικός Μηχανικός, PhD 1/17 Σύμβαση Άαρχους Οδηγία 2000/60/ΕΚ Οδηγία

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα Ενότητα 2: Επιχειρηματική Ιδέα Νικόλαος Καρανάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες Σοφία Καζαντζίδου Υπεύθυνη Έρευνας ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ research@kethea-ithaki.gr 7-8 Δεκεμβρίου 2015 Ορισμός Μία συστηματική τεχνική διαδικασία με σαφή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ «ΟΔΗΓΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.») ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 4ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 4ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Αναστοχασμός ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 4ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ(A) : ΛΕΛΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : ΠΕΙΡΑΜΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ E.coli ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΣΜΙΔΙΟΥ pglo ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα