Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. Κυριακή Μπόσινα Πυραγός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. Κυριακή Μπόσινα Πυραγός"

Transcript

1 Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κυριακή Μπόσινα Πυραγός Αθήνα 2014

2 Εισαγωγικό σημείωμα έκδοσης Η Ένωση Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, συνεχίζει τον εμπλουτισμό της ψηφιακής της βιβλιοθήκης, που βρίσκεται αναρτημένη στην ιστοσελίδα της, τόσο με εκδόσεις της, όσο και με εξειδικευμένες εκδόσεις-πονήματα συναδέλφων. Μια τέτοια έκδοση αποτελεί και η παρούσα, την οποία εκπόνησε, τον Φεβρουάριο του 2013, ως διπλωματική εργασία, η Πυραγός Κυριακή Μπόσινα, στα πλαίσια του μεταπτυχιακού της, στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, στη Διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Στην εργασία αναλύεται η λειτουργία του μηχανισμού διαχείρισης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών στη χώρα μας, επισημαίνοντας τους λόγους δυσλειτουργίας του και προτείνοντας ουσιαστικές παρεμβάσεις που θα αναδιοργανώσουν το συνολικό πλέγμα του. Εξίσου ενδιαφέρον αποτελεί η παρουσίαση του αμερικάνικου συστήματος διαχείρισης και καταστολής δασικών πυρκαγιών. Την μελέτη της, η συνάδελφος, την παραχώρησε στην ΕΑΠΣ,προκειμένου να μετατραπεί σε ηλεκτρονική έκδοση και να διατεθεί μέσω των επικοινωνιακών κόμβων της, στο διαδίκτυο, ώστε να φθάσει σε όλα τα στελέχη του Π.Σ. Πρόεδρος Δ.Σ. Ε.Α.Π.Σ Γιάννης Σταμούλης Αύγουστος

3 ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τμήμα Γεωγραφίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Εφαρμοσμένης Γεωγραφίας και Διαχείρισης του Χώρου Κατεύθυνση:«Διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών» «Ο μηχανισμός διαχείρισης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα υπό το καθεστώς της κλιματικής αλλαγής». Διπλωματική εργασία της Κυριακής Μπόσινας Αθήνα, Φεβρουάριος

4 ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τμήμα Γεωγραφίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Εφαρμοσμένης Γεωγραφίας και Διαχείρισης του Χώρου Κατεύθυνση:«Διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών» «Ο μηχανισμός διαχείρισης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα υπό το καθεστώς της κλιματικής αλλαγής» Διπλωματική εργασία της Κυριακής Μπόσινας Επιβλέπων καθηγητής: Πέτρος Κατσαφάδος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς την απαραίτητη βιβλιογραφική αναφορά της κατόχου. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα. Αθήνα, Φεβρουάριος

5 Αφιερώνεται στον αγαπημένο μου αδερφό, Πυροσβέστη Ανδρέα Μπόσινα που έχασε την ζωή του εν ώρα υπηρεσίας, προασπίζοντας τις ζωές και τις περιουσίες συνανθρώπων μας Όποιον αγαπάς δεν πεθαίνει, αιώνια φλόγα στην καρδιά σου μένει. 5

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 8 ΠΕΡΙΛΗΨΗ 9-10 ABSTRACT ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ Το Κλίμα Το Φαινόμενο του θερμοκηπίου (Greenhouse Effect) Η σημασία του διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) Μεθάνιο (CH 4 ) Υδρατμοί (Η 2 O) Υποξείδιο του Αζώτου (Ν 2 Ο) Το Όζον (Ο 3 ) Χλωροφθοράνθρακες (CFCs) Ο ρόλος των αιωρούμενων σωματιδίων Κλιματική αλλαγή Κλιματική αλλαγή στη Μεσόγειο Κλιματικές μεταβολές στην Ελλάδα Αντίθετες απόψεις για τα σενάρια της Κλιματικής Αλλαγής 2.5 Τα δασικά οικοσυστήματα Παράγοντες που επηρεάζουν την

7 συμπεριφορά των δασικών πυρκαγιών. 2.7 Τα είδη δασικής πυρκαγιάς Αιτίες δασικών πυρκαγιών Η σχέση των κλιματικών μεταβολών με τις δασικές πυρκαγιές Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 3.1 Ανάληψη της δασοπυρόσβεσης από το Πυροσβεστικό Σώμα 3.2 Το Πυροσβεστικό Σώμα ως κύριος φορέας του μηχανισμού καταστολής των δασικών πυρκαγιών 3.3 Αρμοδιότητες για την προετοιμασία καταστολής και την εφαρμογή της Επίγεια Μέσα Εναέρια Μέσα Διαχείριση Συντονισμός Ο ρόλος της Γ.Γ.Π.Π. στον καθορισμό του πλαισίου λειτουργίας του μηχανισμού καταστολής 3.6 Οι δράσεις των Νομαρχιών, Περιφερειών, ΟΤΑ στο πλαίσιο λειτουργίας του μηχανισμού καταστολής 3.7 Ο ρόλος άλλων φορέων Υπηρεσιών στο πλαίσιο λειτουργίας του μηχανισμού καταστολής 3.8 Οι δράσεις της Δασικής Υπηρεσίας στο πλαίσιο λειτουργίας του μηχανισμού

8 καταστολής ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο : ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΣΤΙΣ Η.Π.Α. 4.1 Οργάνωση μηχανισμού διαχείρισης και καταστολής δασικών πυρκαγιών των Η.Π.Α Οργάνωση των πυρκαγιών από τις πολιτείες Ιδιωτικοί φορείς στη δασοπυρόσβεση Συνεργασία φορέων Η Δασική Υπηρεσία Επιχειρησιακή συνεργασία Το Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Συμβάντων (Καταστροφών) (NIIMS) 4.3 Αναδιοργάνωση του NIIMS και μετονομασία του σε NIMS 4.4 Η δομή του Εθνικού Συστήματος Διαχείρισης Συμβάντων (Καταστροφών) (NIMS) Το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (ICS) 4.5 Βασικές διαφορές μεταξύ των μηχανισμών διαχείρισης και καταστολής δασικών πυρκαγιών Ελλάδας και Η.Π.Α. 4.6 Παράγοντες οργανωτικής και επιχειρησιακής δυσλειτουργίας του Πυροσβεστικού Σώματος Παράγοντες οργανωτικής δυσλειτουργίας του Πυροσβεστικού Σώματος

9 4.6.2 Παράγοντες επιχειρησιακής δυσλειτουργίας του Πυροσβεστικού Σώματος 4.7 Οι αδυναμίες των φορέων στην φάση της προετοιμασίας και καταστολής και στην εφαρμογή της Οι ανεπάρκειες της ΓΓΠΠ στην φάση της προετοιμασίας της καταστολής Προβλήματα στην φάση της καταστολής που αφορούν την Δασική Υπηρεσία και τους ΟΤΑ 4.8 Αιτιολόγηση της ανάληψης Δασοπυρόσβεσης στα πλαίσια του γενικότερου μηχανισμού του Πυροσβεστικού Σώματος Άμεσες ουσιαστικές παρεμβάσεις Εισαγωγή σύγχρονων τεχνολογικών εφαρμογών Περαιτέρω απαραίτητες παρεμβάσεις Μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 126 Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ Β. ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΑΚΡΩΝΥΜΙΑ 142 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

10 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Εφαρμοσμένης Γεωγραφίας και Διαχείρισης του Χώρου με κατεύθυνση την διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, του τμήματος Γεωγραφίας, του Χαροκοπείου Πανεπιστήμιου. Το θέμα της εργασίας: «Ο μηχανισμός διαχείρισης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών υπό το καθεστώς της κλιματικής αλλαγής», επιλέχθηκε με βασικό κριτήριο την επαγγελματική μου ενασχόληση, καθώς υπηρετώ στο Πυροσβεστικό Σώμα και συγκεκριμένα στο Συντονιστικό Επιχειρησιακό Κέντρο Υπηρεσιών του Πυροσβεστικού Σώματος (199 Σ.Ε.Κ.Υ.Π.Σ./Σ.ΚΕ.Δ.) ως Αξιωματικός Υπηρεσίας και μέλημα μου είναι πάντα η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της ατομικής και δημόσιας περιουσίας, καθώς και η αρτιότερη λειτουργία του μηχανισμού διαχείρισης και καταστολής δασικών πυρκαγιών του Πυροσβεστικού Σώματος. Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας για την εκπόνηση αυτής της εργασίας θα ήθελα να ευχαριστήσω το σύνολο των διδασκόντων μου, για τα γνωστικά εφόδια που μου μετέδωσαν. Ιδιαίτερα θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου κ. Πέτρο Κατσαφάδο. Οι ανεκτίμητες γνώσεις, οι εποικοδομητικές παρατηρήσεις και συμβουλές, καθώς και η καθοδήγηση και η αμέριστη συμπαράσταση του, αποτέλεσαν οδηγό στην ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας. Ευχαριστώ την οικογένεια μου για την στήριξη, την αγάπη και την κατανόηση που έδειξαν. 10

11 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι κλιματικές μεταβολές είναι ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα, καθώς έχει αρνητικές συνέπειες σε κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. H Ευρώπη είναι ιδιαίτερα επιρρεπής στην κλιματική αλλαγή και προβλέπεται μεγαλύτερη άνοδος της μέσης θερμοκρασίας από τις άλλες ηπείρους. Στη Βόρεια Ευρώπη προβλέπεται μεγαλύτερη άνοδος της θερμοκρασίας το χειμώνα, καθώς και αύξηση του κινδύνου πλημμυρών. Ενώ για τη Νότια Ευρώπη, προβλέπεται μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας κατά την θερινή περίοδο, που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των φαινομένων ξηρασίας. Ως επακόλουθο αυτών των μεταβολών, είναι η αύξηση της συχνότητας εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών. Σύμφωνα με τα κλιματικά σενάρια της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Aλλαγή του Kλίματος (IPCC), μια πιθανή κλιματική αλλαγή θα είχε ως αντίκτυπο την αύξηση των φυσικών καταστροφών, όπως πλημμύρες, φαινόμενα ξηρασίας, κατολισθήσεις, μετακινήσεις εδαφικών μαζών και αύξηση δασικών πυρκαγιών. Το γεγονός αυτό έχει μεγάλη σημασία για την Ελλάδα, καθώς είναι μια χώρα με έντονο το φαινόμενο των δασικών πυρκαγιών. Yπολογίζεται μια αύξηση της θερμοκρασίας μέχρι το 2100, που κυμαίνεται μεταξύ 1,8 ο -4 ο C, εάν η εκπομπή των αερίων του θερμοκηπίου, συνεχίσει να αυξάνεται. Σε ένα θερμότερο κλίμα ο αριθμός των δασικών πυρκαγιών θα αυξηθεί, ειδικά στην Κεντρική και στη Νότια Ευρώπη, οι καμένες εκτάσεις θα είναι περισσότερες και οι περίοδοι υψηλής επικινδυνότητας θα επιμηκυνθούν. Η αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών παρουσιάζει πολλές δυσκολίες, λόγω της πολυπλοκότητας της λειτουργίας του μηχανισμού διαχείρισης και καταστολής δασικών πυρκαγιών, καθώς εμπλέκονται πολλοί φορείς στην καταστολή. Σκοπός αυτής της εργασίας, καθώς η αύξηση της θερμοκρασίας έχει άμεσο αντίκτυπο και στην Ελλάδα, είναι να αναλύσει την λειτουργία του μηχανισμού και να επισημάνει τους λόγους δυσλειτουργίας και τρωτότητας του υφιστάμενου μηχανισμού, προτείνοντας ουσιαστικές παρεμβάσεις και προβάλλοντας ως λύση την αναδιοργάνωση του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας και την ένταξη των σύγχρονων τεχνολογιών στην διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, καθώς αποτελούν σημαντικά εργαλεία για την αποτελεσματικότερη διάθεση των πόρων. 11

12 Οι Η.Π.Α. έχοντας αντιμετωπίσει παρόμοια δυσλειτουργικά προβλήματα με τον μηχανισμό διαχείρισης συμβάντων και καταστροφών, προέβησαν σε ενσωμάτωση των καλύτερων στοιχείων των υπαρχόντων συστημάτων τους, που άπτονταν της διαχείρισης συμβάντων και καταστροφών, δημιουργώντας ένα ενιαίο μηχανισμό διαχείρισης φυσικών καταστροφών, το Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Συμβάντων (NIMS). Δημιουργήθηκε ένα οργανωτικό πλαίσιο το οποίο οδήγησε στην άρτια επιχειρησιακή συνεργασία των φορέων, σε συνδυασμό με την συμβολή των σύγχρονων τεχνολογιών στην λειτουργία του. Είναι λοιπόν προφανές ότι η προσαρμογή του μηχανισμού διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών στην κλιματική αλλαγή απαιτεί νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη και την καταστολή των δασικών πυρκαγιών. 12

13 ABSTRACT Climate change is one of the most serious issues that mankind is called to face as it has negative consequences in a social, economic and environmental level. Europe is particularly prone to climate change as a significant increase of the mean temperature comparing with the other continents is predicted. For Northem Europe is predicted a greater increase of temperature in winter, as well as an increase of flood risk. As for the Southern Europe, a moderate scenario predicts greater increase of the temperature during the summer season resulting in an increase of droughts. The above mentioned scenarios will definitely affect the frequency of wildfires. The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) admits that, a probable climate change would have as an impact an increase of natural disaster, such as floods, droughts, landslides and an increase of forest fires. Greece will be also affected by the impacts of those phenomena. Until 2100 it is estimated an increase of the temperature between 1,8 ο -4 o C, if the carbon dioxide emissions continue to increase. In a warmer environment the number of forest fires will increase, especially in the Central and Northern Europe and the burned lands will be larger and the high risk seasons will be lengthened. The confrontation of forest fires have a lot of difficulties, due to the operation complexity of the management and suppression mechanism of forest fires, as there are many agencies involved in the suppression. Taking into account the effect of climate change on forest fires, the aim of this paper is to examine the operational Fire management mechanism and to point out the reasons of malfunction and the vulnerabilities of this mechanism. Suggestions for substantial interventions are being presented. Additional reorganization of the Fire Corps of Greece and inclusion of the up to date technologies in forest fire management, are projected as a solution as they are significant tools for the effective disposition of resources. 13

14 The U.S.A. which had confronted similar malfunction problems with their incident and disaster management mechanism incorporated the best elements of their existing systems into one system, creating a unified mechanism of incident and disaster management, the National Incident Management System (NIMS). The new system created an organizational framework that resulted in excellent operational cooperation of the various agencies, in combination with the contribution of modern technology in its operation. It is obvious then, that the adjustment of forest fires management to climate change, requires new approaches in Forest Fires prevention and suppression. 14

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κλιματική αλλαγή αποτελεί ένα πρόβλημα παγκόσμιας κλίμακας, που αναμένεται να επηρεάσει τόσο τις σύγχρονες γενιές, όσο και κυρίως τις επόμενες. Οι αλλαγές του κλίματος που είχαν παρατηρηθεί σε παλαιότερες χρονικές περιόδους είχαν διάρκεια πολλών αιώνων και αποδίδονται σε φυσικούς παράγοντες (αλλαγές στην τροχιά της Γης, στην εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία κ.τ.λ.). Οι κλιματικές μεταβολές που παρατηρούνται στις ημέρες μας είναι αλλαγές που έγιναν μέσα σε 100 χρόνια και επομένως θεωρούνται αποτέλεσμα ανθρωπογενούς παρέμβασης που δεν έχει καμία σχέση με φυσικούς παράγοντες (Ζερεφός, 2009). Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος- Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC, 2007), επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί αυξημένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, λόγω των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, ενισχύοντας το φαινόμενο του θερμοκηπίου, το οποίο αποτελεί το βασικό λόγο εμφάνισης της κλιματικής αλλαγής. Αν και υπάρχει διαφωνία, σχετικά με την ταχύτητα, το τελικό αποτέλεσμα και το χρονικό ορίζοντα αυτής της αλλαγής, η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι κύριο αίτιο, είναι οι ανθρώπινες δραστηριότητες (άνω του 90% των επιστημόνων) (IPCC 2007). Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος- Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC, 2007), στηριζόμενη σε ένα σύνολο κλιματικών σεναρίων, αποφάνθηκε ότι η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας, συνδέεται με την αύξηση των συγκεντρώσεων των αερίων του θερμοκηπίου, η οποία θα οδηγήσει κατά τον τρέχοντα αιώνα, σε αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 1,8 ο -4 ο C. Στα πλαίσια της κλιματικής αλλαγής προβλέπεται συνδυασμός υψηλότερων θερμοκρασιών και μειωμένη μέση βροχόπτωση το καλοκαίρι, που αναμένεται να ενισχύσει το φαινόμενο της ξηρασίας. Ειδικά στη Νότια Ευρώπη, η περίοδος των 15

16 ξηρών ημερών αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του 21 ου αιώνα, και ίσως παραταθεί κατά ένα μήνα μέχρι τα τέλη του 21 ου αιώνα (ΕΕΑ, 2008). Σε ένα θερμότερο κλίμα ο αριθμός των δασικών πυρκαγιών θα αυξηθεί, ειδικά στην Κεντρική και στη Νότια Ευρώπη, άρα και οι καμένες εκτάσεις θα είναι περισσότερες και οι περίοδοι υψηλής επικινδυνότητας για εμφάνιση πυρκαγιών, θα επιμηκυνθούν (ΕΕΑ, 2008). ). Σε σχετική μελέτη της Επιτροπής Μελέτης για την Κλιματική αλλαγή-emeka (2011a) και των Karali et al. (2013), αναφέρεται ότι στην Ελλάδα οι ημέρες με αυξημένο των κίνδυνο εμφάνισης πυρκαγιών ίσως αυξηθούν έως 40 μέχρι το τέλος του 21 ου αιώνα. Οι πυρκαγιές αποτελούν ιδιαίτερη πρόκληση για την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, ακόμη και στις πλέον ανεπτυγμένες τεχνολογικά χώρες, αφενός λόγω της πολυπλοκότητας των διαφόρων παραμέτρων που επιδρούν στην εξάπλωση τους και αφετέρου λόγω του μεγέθους και της έντασης τους (Alexander, 2000). Είναι αδύνατο ακόμα και στα πιο προηγμένα κράτη, να μην εκδηλώνονται δασικές πυρκαγιές. Για να υπάρξει επιτυχής διαχείριση και καταστολή των δασικών πυρκαγιών στον Ελλαδικό χώρο, κρίνεται απαραίτητη η ριζική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου συστήματος. Είναι γεγονός ότι παρά τα μέτρα πρόληψης και τις σύγχρονες τεχνικές διαχείρισης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών, στο διάστημα , κάηκαν στην Ελλάδα εκ. στρέμματα. Το 1998, με το Νόμο 2612/1998, έγινε ανάληψη της δασοπυρόσβεσης από το Πυροσβεστικό Σώμα, στα πλαίσια του γενικότερου μηχανισμού αντιμετώπισης όλων των φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών. Το μοντέλο δασοπροστασίας των ελληνικών δασών είναι σήμερα εξαιρετικά πολύπλοκο, αφού εμπλέκονται πολλοί φορείς με αλληλοσυνδεόμενες αρμοδιότητες. Αυτή η πολυπλοκότητα και η εμπλοκή φορέων και υπηρεσιών, από μόνη της, αποτελεί τον πρώτο και βασικό παράγοντα τρωτότητας του μοντέλου. Το υφιστάμενο μοντέλο δασοπροστασίας, όπως δομήθηκε από την Πολιτεία, παρουσιάζει ενδογενή τρωτότητα που πηγάζει από την πολυπλοκότητα του. Είναι γεγονός ότι η Πυροσβεστική Υπηρεσία και οι άλλες υπηρεσίες και φορείς, που εμπλέκονται στη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, προέρχονται από διαφορετικό χώρο, δεν έχουν κοινή ορολογία, κοινή οργάνωση και κοινούς κώδικες. Ως αποτέλεσμα υπάρχουν σοβαρές δυσκολίες στη σχέση επικοινωνίας η σχέση επικοινωνίας και συντονισμού της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας με όλους 16

17 τους φορείς και υπηρεσίες επηρεάζοντας αρνητικά την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού. Σύμφωνα με την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC, 2001), η μεταβολή του κλίματος, μεταξύ άλλων συνεπειών, είναι ένας από τους λόγους αύξησης των δασικών πυρκαγιών στη Μεσόγειο. Με βάση τα παραπάνω σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας: είναι να ερευνήσει την σχέση των δασικών πυρκαγιών με την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με τα κλιματικά σενάρια της IPCC, να αναδείξει την ανάγκη προσαρμογής του μηχανισμού διαχείρισης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών στην κλιματική αλλαγή, να αναλύσει την λειτουργία του υφιστάμενου μηχανισμού στην διαχείριση και την καταστολή δασικών πυρκαγιών, καθώς και των εμπλεκόμενων φορέων στην πρόληψη και καταστολή δασικών πυρκαγιών, να διερευνήσει και να προτείνει προσεγγίσεις στην πρόληψη, την διαχείριση και την καταστολή των δασικών πυρκαγιών, να αναδείξει έναν έτερο μηχανισμό διαχείρισης συμβάντων και καταστροφών αυτό των Η.Π.Α., οι οποίες αντιμετώπιζαν παρόμοια προβλήματα δυσλειτουργίας και προέβησαν σε λύση τους, ενσωματώνοντας τα καλύτερα στοιχεία των υπαρχόντων συστημάτων τους, σε ένα νέο σύστημα, δημιουργώντας έναν ενιαίο μηχανισμό διαχείρισης φυσικών καταστροφών το Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Συμβάντων (NIMS), να συγκρίνει τον μηχανισμό λειτουργίας των μηχανισμών στην Ελλάδα και τις Η.Π.Α., να προτείνει ουσιαστικές παρεμβάσεις και βελτιώσεις, προβαίνοντας σε αναλυτικές και τεκμηριωμένες προτάσεις, λόγω της επικείμενης κλιματικής αλλαγής, η οποία αυξάνει τον αριθμό και την ένταση των δασικών πυρκαγιών, εν κατακλείδι να εξάγει συμπεράσματα ως προς το πως μπορεί να δημιουργηθεί ένα οργανωτικό πλαίσιο το οποίο να οδηγεί στην άρτια επιχειρησιακή λειτουργία του μηχανισμού, μέσω της αποτελεσματικότερης συνεργασίας μεταξύ των φορέων, σε συνδυασμό με την συμβολή των σύγχρονων τεχνολογιών στην λειτουργία του. Η πρωτοτυπία της εργασίας, έγκειται στο ότι αναλύει τον υφιστάμενο μηχανισμό διαχείρισης και καταστολής δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα καθώς 17

18 και τους εμπλεκόμενους φορείς στην καταστολή. Ερευνούνται οι αδυναμίες του υπάρχοντος συστήματος και προτείνονται παρεμβάσεις και ριζικές αλλαγές στην λειτουργία του, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις ενός νέου «θερμού» αιώνα, με αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες. Η παρούσα εργασία διαρθρώνεται σε 5 κεφάλαια ως εξής: Στο 1 ο κεφάλαιο παρουσιάζεται μια εισαγωγή στο θέμα μελέτης, ο σκοπός και η πρωτοτυπία της εργασίας, καθώς και η διάρθρωση της. Στο 2 ο κεφάλαιο περιγράφεται το κλίμα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, καθώς και τα αέρια του θερμοκηπίου. Εν συνεχεία παρουσιάζεται η κλιματική αλλαγή στη Μεσόγειο και οι επιπτώσεις των κλιματικών μεταβολών στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκθέσεις και μελέτες έγκριτων επιστημόνων. Επίσης περιγράφεται το δασικό οικοσύστημα της Ελλάδας, οι παράγοντες, τα είδη και οι αιτίες των δασικών πυρκαγιών, καθώς και η σχέση των κλιματικών μεταβολών με τις δασικές πυρκαγιές. Γίνεται αναφορά μόνο στα έτη 2000 και 2007, έχοντας ως γνώμονα τις περισσότερες καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα. Στο 3 ο κεφάλαιο αναλύεται ο τρόπος λειτουργίας του μηχανισμού διαχείρισης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, από το 1998 που έγινε ανάληψη της δασοπυρόσβεσης από το Πυροσβεστικό Σώμα, καθώς και οι αρμοδιότητες του. Περαιτέρω γίνεται αναλυτική αναφορά στο ρόλο της Γ.Γ.Π.Π., της Δασικής Υπηρεσίας, των Νομαρχιών-Περιφερειών, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλων εμπλεκομένων φορέων, στο πλαίσιο λειτουργίας του μηχανισμού καταστολής δασικών πυρκαγιών. Στο 4 ο κεφάλαιο παρουσιάζεται ο μηχανισμός διαχείρισης και καταστολής δασικών πυρκαγιών (καταστροφών) των Η.Π.Α. Αναφέρεται γενικά η οργάνωση του μηχανισμού από τις πολιτείες, ο ρόλος των φορέων στη δασοπυρόσβεση, η συνεργασία των φορέων και η επιχειρησιακή συνεργασία. Περιγράφεται το Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Συμβάντων (ΝΙΜS), καθώς και η δομή του και παρουσιάζεται ο τρόπος λειτουργίας του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (ICS). Επίσης αναφέρονται οι βασικές διαφορές των μηχανισμών διαχείρισης Ελλάδας και Η.Π.Α. Παρατίθενται οι αδυναμίες των εμπλεκομένων φορέων στη φάση της προετοιμασίας και της καταστολής και οι παράγοντες οργανωτικής και επιχειρησιακής δυσλειτουργίας του Πυροσβεστικού Σώματος. Γίνεται αναφορά στις 18

19 ανεπάρκειες της Γ.Γ.Π.Π. στη φάση της προετοιμασίας της καταστολής και παρατίθενται τα προβλήματα που παρουσιάζονται στην φάση της καταστολής, που αφορούν την Δασική Υπηρεσία και τους ΟΤΑ. Προτείνονται ουσιαστικές παρεμβάσεις και βελτιώσεις, με αναλυτικές και τεκμηριωμένες προτάσεις. Στο 5 ο κεφάλαιο συνοψίζονται τα συμπεράσματα της εργασίας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ 2.1 Το κλίμα Κλίμα είναι ο μέσος καιρός και προσδιορίζεται από τις μέσες τιμές των μετεωρολογικών παραμέτρων. Η έννοια του κλίματος, περιλαμβάνει και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που παρατηρούνται σε μια περιοχή. Αυτό είναι αναγκαίο, διότι η συχνότητα εμφάνισης των ακραίων καιρικών φαινομένων μας βοηθά να διακρίνουμε κλιματικές διαφορές μεταξύ δυο περιοχών οι οποίες έχουν ίδιες ή σχεδόν ίδιες τις μέσες τιμές των μετεωρολογικών παραμέτρων. Τα μετεωρολογικά στοιχεία τα οποία καθορίζουν τον καιρό ενός τόπου και βοηθάνε να οριστεί ο καιρός που επικρατεί κάποια ορισμένη χρονική στιγμή είναι η θερμοκρασία του αέρα, η ατμοσφαιρική πίεση, ο άνεμος, η υγρασία, τα νέφη, η βροχή, το χιόνι, το χαλάζι και η ορατότητα (Ζιακόπουλος, 2008). Το κλίμα μιας περιοχής εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες και όχι μόνο από τις ατμοσφαιρικές συνθήκες. Αντίθετα εξαρτάται από όλα εκείνα τα συστατικά που συνθέτουν το «κλιματικό σύστημα». Το κλιματικό σύστημα αποτελείται από τους ωκεανούς, την βιόσφαιρα, την κρυόσφαιρα, που περιλαμβάνει πάγους και χιόνια, και τη λιθόσφαιρα. Κάθε ένα από αυτά τα συστατικά επηρεάζει και επηρεάζεται από τα υπόλοιπα συνθέτοντας το κλιματικό σύστημα. Τα συστατικά του κλιματικού συστήματος συνδέονται με ροές ενέργειας και μάζας. Η συμπεριφορά του κλιματικού συστήματος εξαρτάται από την μεταβολή των ροών ενέργειας και μάζας, καθώς αλλάζει το κλιματικό σύστημα, από το πόσο οι ίδιες οι ροές επηρεάζουν το κλιματικό σύστημα και κατά πόσο το σύστημα αντιδρά στις αλλαγές που παρατηρούνται στις ροές 19

20 μάζας και ενέργειας (Katsafados, 2007). Συνοπτικά οι παράγοντες που συνεργάζονται για να διαμορφωθεί το κλίμα μιας περιοχής είναι: Το γεωγραφικό πλάτος Το γεωγραφικό ύψος Η τοπογραφία Η εγγύτητα σε μεγάλες ποσότητες νερού (θάλασσα, λίμνη) Ατμοσφαιρική κυκλοφορία Η Γη στη διάρκεια της γεωλογικής της ιστορίας γνώρισε σημαντικές κλιματικές μεταβολές. Όταν η σύσταση της ατμόσφαιρας του πλανήτη άρχισε να πλησιάζει προς τα σημερινά χαρακτηριστικά της, πράγμα που συνέβη πριν από τρία δισεκατομμύρια χρόνια, άρχισαν να εμφανίζονται οι θερμές και οι ψυχρές παγετώδεις και μεσοπαγετώδεις κλιματικές περίοδοι της γης. Κατά τη μεσοπαγετώδη εποχή που διανύουμε, ο αέρας άρχισε να θερμαίνεται, φθάνοντας σε θερμοκρασίες σχεδόν ίσες με τις σημερινές κατά τον 11 ο μ.χ. αιώνα (Luterbacher et al., 2011). Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό αυτής της τελευταίας περιόδου είναι και η επονομαζόμενη «Μικρή Παγετώδης Εποχή», η οποία διήρκησε από τον 15 ο έως το 19 ο αιώνα και κατά την οποία επικρατούσαν σημαντικά χαμηλότερες θερμοκρασίες από τις σημερινές, τόσο στα μέσα γεωγραφικά πλάτη όσο και στην Ελλάδα, στην οποία μάλιστα έχει εκτιμηθεί ότι οι θερμοκρασίες ήταν χαμηλότερες κατά 1,5 ο C από τις σημερινές (Zerefos et al., 2010). Από το τέλος του 19 ου αιώνα, αρχίζει η άνοδος της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας, η οποία με διακυμάνσεις συνεχίζεται μέχρι τις ημέρες μας. Φυσικές διαδικασίες όπως οι μεταβολές στις τροχιακές παραμέτρους του πλανήτη Γη και η ηφαιστειακή δραστηριότητα, μπορούν να μεταβάλλουν το κλίμα. Το κλίμα και ο καιρός έχουν εμφανείς και σημαντικές επιδράσεις στη ζωή που υπάρχει στον πλανήτη. Αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής επαφής των ανθρώπων με το περιβάλλον τους και η επίδραση τους είναι καθοριστική. Επιπρόσθετα, το κλιματολογικό σύστημα μπορεί να επηρεαστεί από αλλαγές της συγκέντρωσης των διαφόρων αερίων της ατμόσφαιρας, η οποία επηρεάζει το ισοζύγιο ενέργειας του συστήματος γης-ατμόσφαιρας (Katsafados, 2007). Ένα μεγάλο μέρος της αλλαγής της σύστασης της ατμόσφαιρας έχει αποδοθεί στην ανθρώπινη δραστηριότητα. 20

21 Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζονται επιστημονικά δεδομένα, τα οποία αποδεικνύουν την μεταβολή των παραμέτρων, που χαρακτηρίζουν το κλίμα μιας περιοχής. Παρατηρείται αύξηση της θερμοκρασίας, ξηρασία, αύξηση της στάθμης της θάλασσας, μεταβολή των κατακρημνίσεων, αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων, επιδρώντας στη διαμόρφωση του κλίματος κάθε περιοχής (ΙPCC,2007,2012). Το φαινόμενο είναι γνωστό ως Κλιματική Αλλαγή. Βασική μορφή εμφάνισης της κλιματικής αλλαγής αποτελεί η θέρμανση της Γης. Ως κύρια αιτία της θέρμανσης της Γης και γενικά της κλιματικής αλλαγής θεωρείται το «Φαινόμενο του Θερμοκηπίου» (Greenhouse Effect). 2.2 Το Φαινόμενο του θερμοκηπίου (Greenhouse Effect) Τo φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόμενο. Η ατμόσφαιρα της γης με τη χημική σύσταση που έχει λειτουργεί, όπως ένα γυάλινο θερμοκήπιο. Αφήνει δηλαδή την ηλιακή ακτινοβολία να περάσει προς την επιφάνεια της γης, αλλά δεν αφήνει την γήινη ακτινοβολία να φύγει προς το διάστημα, εκτός από ένα μέρος της. Στην ατμόσφαιρα της γης υπάρχουν ορισμένα αέρια, τα οποία παίζουν το ρόλο των κρυστάλλινων επιφανειών σε ένα θερμοκήπιο (σχήμα 2.2.1). Για το λόγο αυτό καλούνται αέρια του θερμοκηπίου ή αλλιώς θερμοκηπικά αέρια. Τα κυριότερα αέρια της ατμόσφαιρας που καθορίζουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου 1, είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ), το μεθάνιο (CH 4 ), το υποξείδιο του αζώτου (N 2 O), το τροποσφαιρικό όζον (O 3 ), οι υδροχλωροφθοράνθρακες (HCFCs), υδροφθοράνθρακες (HFCs), υπερφθοράνθρακες (PFCs), το εξαφθοριούχο θείο (SF 6 ) οι χλωροφθοράνθρακες (CFCs). Τα HCFCs, HFCs, PFCs, SF 6 και CFCs εντάσσονται στην κατηγορία των αλογονανθράκων (f-gases). Ο αέρας αποτελείται από 78% Ν 2, 21% Ο 2 και 1% από διάφορα άλλα αέρια συμπεριλαμβανομένων και των CO 2, CH 4, N 2 O, υδρατμών Η 2 Ο. 1 Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Κιότο. 21

22 Σχήμα 2.2.1: Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Πηγή: Greek-Weather. Η εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία κατά ένα ποσοστό 51% απορροφάται από την γήινη επιφάνεια και τους ωκεανούς και χρησιμοποιείται για την θέρμανση της επιφάνειας και της χαμηλότερης ατμόσφαιρας, για την τήξη των πάγων ή του χιονιού, την εξάτμιση των υδάτων και την πρόκληση της φωτοσυνθέσεως στα φυτά. Από το υπόλοιπο 49%, το 4% ανακλάται από την επιφάνεια και επιστρέφει προς το διάστημα, το 26% ανακλάται πίσω από τα νέφη και τα σωματίδια της ατμόσφαιρας και το 19% απορροφάται από τα ατμοσφαιρικά αέρια, σωματίδια και νέφη, συμπεριλαμβανομένου και του στρώματος του όζοντος. Η θέρμανση της γης την μετατρέπει σε υπέρυθρη ακτινοβολία την οποία επανεκπέμπει προς το διάστημα, μέσω της ατμόσφαιρας (Katsafados, 2007). Στην τροπόσφαιρα η οποία αποτελεί το χαμηλότερο και πυκνότερο στρώμα της ατμόσφαιρας, υπάρχουν κάποια αέρια που απορροφούν μεγάλο μέρος της εκπεμπόμενης από τη γη υπέρυθρης ακτινοβολίας και την επανεκπέμπουν στο διάστημα. Ένα τμήμα της υπέρυθρης ακτινοβολίας αντί να διαφύγει προς το διάστημα, επιστρέφει στην επιφάνεια της γης με αποτέλεσμα να τη θερμάνει. Τα αέρια του θερμοκηπίου, σχηματίζουν ένα στρώμα πάνω από το έδαφος της γης σε ένα ορισμένο ύψος, ώστε αφού επιτρέψουν να εισέλθει η υπέρυθρη ακτινοβολία του ήλιου, αυτή απορροφάται κατά ένα μέρος από τη γη και την ατμόσφαιρα, ενώ το υπόλοιπο διαφεύγει στο διάστημα. Το στρώμα των αερίων επιτρέπει τη διέλευση της ακτινοβολίας, ενώ ταυτόχρονα την εγκλωβίζει και αυξάνεται η θερμοκρασία της Γης. Ως συνέπεια των διαφορών ανάμεσα στην εισαγόμενη 22

23 ηλιακή ενέργεια και στην εκπεμπόμενη ενέργεια, η συνολική μέση θερμοκρασία αλλάζει όλο και περισσότερο. Η ενέργεια αυτή με την μορφή θερμότητας εγκλωβίζεται από το διοξείδιο του άνθρακα και τους υδρατμούς διατηρώντας την θερμοκρασία της γης στους 15 ο C (Katsafados, 2007). Με αυτόν τον τρόπο προκαλείται το φαινόμενο του θερμοκηπίου το οποίο είναι μια φυσική διεργασία που κρατάει την γη ζεστή και είναι απαραίτητο ώστε να υπάρχει ζωή και ανάπτυξη. Η απειλή για το κλίμα βρίσκεται στο ότι οι ανθρωπογενείς εκπομπές θερμοκηπικών αερίων, αυξάνουν την υπέρυθρη ακτινοβολία που παγιδεύεται από την ατμόσφαιρα, επιδρώντας έτσι στο κλίμα της γης. Ως επακόλουθο της επίδρασης της ανθρώπινης δραστηριότητας στην σύσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος, είναι η ενίσχυση του φαινομένου του θερμοκηπίου, που συνεπάγεται την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη (σχήμα 2.2.2). Σχήμα 2.2.2: Σύγκριση των παρατηρούμενων αλλαγών της θερμοκρασίας σε παγκόσμιο επίπεδο, αποτελέσματα προσομοίωσης κλιματικών μοντέλων που 23

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Εισαγωγή Η υπερθέρµανση του πλανήτη θεωρείται το πιο σηµαντικό περιβαλλοντικό πρόβληµα σε παγκόσµιο επίπεδο Υπάρχει όµως µεγάλη αβεβαιότητα και σηµαντική επιστηµονική διαµάχη

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Κύκλος διαλέξεων στις επιστήμες του περιβάλλοντος Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Χρήστος Ματσούκας Τμήμα Περιβάλλοντος Τι σχέση έχει η ακτινοβολία με το κλίμα; Ο Ήλιος μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ Παγώνη Ιωάννα, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ψαράκη Βούλα, Επίκουρος Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Η «τρύπα» του όζοντος

Η «τρύπα» του όζοντος Η «τρύπα» του όζοντος Η διττή φύση του Ο 3 «Κακό» όζον Στην τροπόσφαιρα Κύριο συστατικό του φωτοχηµικού νέφους «Καλό» όζον Στη στρατόσφαιρα Προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία 1 Η αρχή της ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε.

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε. Η τρύπα του όζοντος Η οροφή του ουρανού από κάπου µπάζει!!! Η τρύπα του όζοντος Μια εικόνα, από υπολογιστή, του νοτίου ηµισφαιρίου που αποκαλύπτει την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση Παγκόσμια κλιματική αλλαγή

Ατμοσφαιρική ρύπανση Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Ατμοσφαιρική ρύπανση Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Οι ενδείξεις των κλιματικών αλλαγών Το φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου Ατμοσφαιρική ρύπανση τα «αέρια του θερμοκηπίου» Οι επιπτώσεις από την ενίσχυση του

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 5: Το Φαινόμενο της Καταστροφής του Ατμοσφαιρικού Όζοντος Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό.

Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό. Γιώργος Ασημέλλης, Ph.D. Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό. Πανελλήνια Ένωση Οπτικών Οπτομετρών Athens Plaza Hotel Τρίτη 24 Μαΐου 2010 Ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των . ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ CO 2.1 Γενικά Η υπερθέρµανση του πλανήτη και οι κλιµατικές αλλαγές ως αποτέλεσµα της αύξησης των εκλυόµενων αερίων του θερµοκηπίου, λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ.

4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. 4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. Περιεχόμενα 1. Τι είναι η κλιματική αλλαγή 2. Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Μαγουλάς, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Κων-νος Αμπελιώτης, Επικ. Καθηγητής Χαροκόπειου Παν-μίου

Κωνσταντίνος Μαγουλάς, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Κων-νος Αμπελιώτης, Επικ. Καθηγητής Χαροκόπειου Παν-μίου Επιστημονική Ευθύνη Κωνσταντίνος Μαγουλάς, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Συγγραφή Κων-νος Αμπελιώτης, Επικ. Καθηγητής Χαροκόπειου Παν-μίου Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό παράχθηκε στο πλαίσιο του Έργου «Κέντρα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Διαπνοή είναι η: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Γιάννης Καραμπάτσος Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η ηλιακή ορατή ακτινοβολία, η οποία έχει μικρό μήκος κύματος, φτάνει στην επιφάνεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ 1. Εισαγωγή ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Γεωργία Τζόουνς Βαρθάλη Εκπαιδευτικός Β Βάθμιας Εκπαίδευσης jonesvarth@yahoo.gr Το ότι το νερό έχει μνήμη είναι μια θεωρία που αναπτύχθηκε από το Γάλλο

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο)

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο) Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Φυσική Κλιματολογία (Χ. Σαχσαμάνογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Χαλβατζής Σταμάτιος Α.Μ. 7387 Μάθημα Οικολογίας 1 ο εξάμηνο Ορισμός H όρος όξινη βροχή αναφέρεταιστηνπαρουσίασεαυτήνόξινωνδιαλυμένων

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση Ατμοσφαιρική Ρύπανση Τι είναι ατμοσφαιρική ρύπανση; Ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η εισαγωγή στον αέρα χημικών, αιωρούμενων στερεών ή οργανισμών που προκαλούν προβλήματα υγείας στους ανθρώπους ή σε άλλους

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Έδρα UNESCO για τις Φυσικές Καταστροφές στη γεώσφαιρα, την υδρόσφαιρα και την ατμόσφαιρα

Έδρα UNESCO για τις Φυσικές Καταστροφές στη γεώσφαιρα, την υδρόσφαιρα και την ατμόσφαιρα Έδρα UNESCO για τις Φυσικές Καταστροφές στη γεώσφαιρα, την υδρόσφαιρα και την ατμόσφαιρα Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) Επικεφαλής: Καθηγητής κ. Χρήστος Σ. Zerefos, Πρόεδρος του ΝΟΑ Αθήνα, Ιούνιος 2009

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια, 115 28 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

«Αποτύπωµα Άνθρακα στα Ελληνικά Νοικοκυριά»

«Αποτύπωµα Άνθρακα στα Ελληνικά Νοικοκυριά» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Σχολή Χηµικών Μηχανικών & Τµήµα Βιοµηχανικής ιοίκησης & Τεχνολογίας ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Συστήµατα ιαχείρισης Ενέργειας & Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!» ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΕΚΠΑ-ΠΜΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Ρυπασμένη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές Νερό Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Το νερό σε στερεά (παγόβουνο), υγρή (θάλασσα) και αέρια (σύννεφα) µορφή Το νερό (ή στη καθαρεύουσα ύδωρ, λέξη από την οποία και πολλοί οι παράγωγοι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΨΥΧΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΝΗΣΙΔΑΣ Πηγή: LBNL HEAT ISLAND GROUP Αγροτική Εμπορικό περιοχή κέντρο Περιαστική περιοχή (κατοικίες)

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 / 05 /2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ [Οδηγός εκπαιδευτικών]

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ [Οδηγός εκπαιδευτικών] ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΕΡΓΟ ΕΠΕΑΕΚ 1.1.ΣΤ.1.Γ2 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ [Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ενότητα 11a: Εφαρμογές τηλεπισκόπησης ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ. Δρ. Ν. Χρυσουλάκης Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας

ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ενότητα 11a: Εφαρμογές τηλεπισκόπησης ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ. Δρ. Ν. Χρυσουλάκης Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ενότητα 11a: Εφαρμογές τηλεπισκόπησης ΓΕΩΔΕΣΙΑ Δρ. Ν. Χρυσουλάκης Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηματικών ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ Παγοκάλυψη El-Nino

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα