Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ. Με νέα εισαγωγή του Μίλτον Φρίντμαν. Επετειακή έκδοση για τα πενήντα χρόνια από την κυκλοφορία του βιβλίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ. Με νέα εισαγωγή του Μίλτον Φρίντμαν. Επετειακή έκδοση για τα πενήντα χρόνια από την κυκλοφορία του βιβλίου"

Transcript

1 F. A. von Hayek Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ Με νέα εισαγωγή του Μίλτον Φρίντμαν Επετειακή έκδοση για τα πενήντα χρόνια από την κυκλοφορία του βιβλίου Μετάφραση Γιώργος Καράμπελας EΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

2 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ Τίτλος πρωτοτύπου: THE ROAD TO SERFDOM Συγγραφέας: Friedrich August von Hayek Μετάφραση: Γιώργος Καράμπελας Επιμέλεια-Διόρθωση: Γιάννης Βογιατζής 1994, F. A. Hayek 2013, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος Α.Ε. για την ελληνική γλώσσα Η πνευματική ιδιοκτησία αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της. Κατά το Ν. 2387/20 (όπως έχει τροποποιηθεί με το Ν. 2121/93 και ισχύει σήμερα) και κατά τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το Ν. 100/1975), απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αποθήκευση σε κάποιο σύστημα διάσωσης και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου με οποιονδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη. Πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 2013 EKΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Καποδιστρίου 9, Μεταμόρφωση Αττικής τηλ.: , ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙO Μασσαλίας 14, Αθήνα, τηλ.: ISBN

3 Στους σοσιαλιστές όλων των κομμάτων

4 Σπάνια η ελευθερία οποιουδήποτε είδους χάνεται όλη μονομιάς. Ντέιβιντ Χιουμ Πιστεύω ότι θα αγαπούσα την ελευθερία σε όλες τις εποχές, αλλά στην εποχή που ζούμε είμαι έτοιμος να τη λατρέψω. Αλέξις Ντε Τοκβίλ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην επετειακή έκδοση για τα πενήντα χρόνια από την κυκλοφορία του βιβλίου (1994) Το βιβλίο αυτό έχει γίνει αληθινά κλασικό: βασικό ανάγνωσμα για οποιονδήποτε ενδιαφέρεται σοβαρά για την πολιτική με την ευρύτατη και τη λιγότερο φατριαστική έννοια, ένα βιβλίο του οποίου το κεντρικό μήνυμα είναι διαχρονικό, εφαρμόσιμο σε ένα πλήθος συγκεκριμένων περιστάσεων. Από κάποιες απόψεις, αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες ακόμα περισσότερο σήμερα απ ό,τι όταν πρωτοεκδόθηκε, το 1944, προκαλώντας αίσθηση. Σχεδόν πριν από ένα τέταρτο του αιώνα (το 1971), έγραψα μια εισαγωγή σε μια νέα γερμανική έκδοση του Δρόμου προς τη δουλεία, η οποία δείχνει πόσο διαχρονικό είναι το μήνυμα του Χάγιεκ. Η εισαγωγή αυτή διατηρεί την επικαιρότητά της και σε αυτή την επετειακή έκδοση του κλασικού έργου του Χάγιεκ. Αντί να επιδοθώ σε λογοκλοπή του κειμένου μου, θα το αντιγράψω εδώ στην ολότητά του και θα προσθέσω μετά μερικά επιπλέον σχόλια. 1 Με τα χρόνια, απέκτησα τη συνήθεια να ρωτάω τους θιασώτες του ατομικισμού πώς τους συνέβη να αρνηθούν την κολεκτιβιστική ορθοδοξία της εποχής μας. Για χρόνια, η συχνότερη απάντηση ήταν μια αναφορά στο βιβλίο για το οποίο έχω την τιμή να γράφω αυτήν εδώ την εισαγωγή. Η εκπληκτική και ρωμαλέα πραγματεία του καθηγητή 1 Der Weg zur Knechtschaft: Den Sozialisten in allen Parteien, 1971 (για τη νέα έκδοση), Verlag moderne Industrie AG, 86895, Λάντσμπεργκ επί του Λεχ. Αυτή ήταν η πρώτη έκδοση που κυκλοφόρησε ποτέ στη Γερμανία, αν και μια γερμανική μετάφραση του Δρόμου προς τη δουλεία εκδόθηκε στην Ελβετία το

6 F. A. Hayek Χάγιεκ ήταν μια αποκάλυψη, ιδίως για τους νέους και τις νέες που υπηρετούσαν στις ένοπλες δυνάμεις κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η πρόσφατη εμπειρία τους είχε ενισχύσει την εκτίμησή τους για την αξία και το νόημα της ατομικής ελευθερίας. Επιπλέον, είχαν δει σε δράση μια κολεκτιβιστική οργάνωση. Γι αυτούς και γι αυτές, οι προβλέψεις του Χάγιεκ σχετικά με τις συνέπειες του κολεκτιβισμού δεν ήταν απλώς υποθετικές δυνατότητες, αλλά ορατές πραγματικότητες τις οποίες είχαν ζήσει από πρώτο χέρι στον στρατό. Ξαναδιαβάζοντας το βιβλίο, πριν γράψω αυτή την εισαγωγή, εντυπωσιάστηκα ξανά από το πόσο σπουδαίο είναι οξυδερκές και με αυστηρή επιχειρηματολογία, αλλά διαυγές και ξεκάθαρο, φιλοσοφικό και αφηρημένο, αλλά συγχρόνως συγκεκριμένο και ρεαλιστικό, αναλυτικό και ορθολογικό, αλλά συγχρόνως εμπνεόμενο από υψηλά ιδανικά και από μια ζωηρή αίσθηση αποστολής. Δεν είναι άξιον απορίας ότι είχε τόσο μεγάλη επιρροή. Με εντυπωσίασε επίσης ότι το μήνυμά του δεν είναι λιγότερο απαραίτητο σήμερα απ ό,τι ήταν όταν πρωτοεμφανίστηκε αλλά περισσότερα επ αυτού αργότερα. Όμως το μήνυμά του μπορεί να μην είναι τόσο άμεσο ή τόσο πειστικό για τη σημερινή νεολαία σε σχέση με τους νέους και τις νέες που το διάβασαν όταν πρωτοεκδόθηκε. Τα προβλήματα του πολέμου και της μεταπολεμικής αναδιάρθρωσης που χρησιμοποίησε ο Χάγιεκ για να καταδείξει τη διαχρονική κεντρική του θέση, καθώς και το κολεκτιβιστικό ιδίωμα της εποχής που χρησιμοποίησε για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του σχετικά με την πνευματική ατμόσφαιρα, ήταν οικεία πράγματα για την πρώτη μεταπολεμική γενιά και δημιουργούσαν μια άμεση σχέση ανάμεσα στον συγγραφέα και τον αναγνώστη. Τα ίδια κολεκτιβιστικά σοφίσματα βρίσκονται σε άνοδο στο εξωτερικό και σήμερα, αλλά τα άμεσα ζητήματα είναι διαφορετικά, όπως είναι και μεγάλο μέρος του ιδιώματος. Σήμερα, λίγα ακούμε για «κεντρικό σχεδιασμό», για «παραγωγή με γνώμονα τη χρήση» ή για την ανάγκη «συνειδητής καθοδήγησης» των πόρων της κοινωνίας. Αντιθέτως, ακούμε για την κρίση των πόλεων που λύνεται, μας λένε, μόνο με απείρως εκτεταμένα κυβερνητικά προγράμματα ακούμε για την κρί- 10

7 Ο δρόμος προς τη δουλεία ση του περιβάλλοντος που προκαλείται, μας λένε, από άπληστους επιχειρηματίες, οι οποίοι πρέπει να υποχρεωθούν να δείξουν την κοινωνική τους υπευθυνότητα αντί να διοικούν «απλώς» τις επιχειρήσεις τους με στόχο τη μεγιστοποίηση του κέρδους, και που απαιτεί επίσης, μας λένε, απείρως εκτεταμένα κυβερνητικά προγράμματα ακούμε για την κρίση της κατανάλωσης για τις ψεύτικες αξίες που υποθάλπονται από τους ίδιους αυτούς άπληστους επιχειρηματίες, οι οποίοι επιδιώκουν κέρδη αντί να ασκούν κοινωνική υπευθυνότητα, και που βέβαια απαιτούν κι αυτές εκτεταμένα κυβερνητικά προγράμματα για την προστασία του καταναλωτή, πρωτίστως από τον εαυτό του ακούμε για την κρίση του κράτους πρόνοιας ή της φτώχειας εδώ το ιδίωμα λέει ακόμα «φτώχεια εν μέσω αφθονίας», αν και τώρα αυτό που περιγράφεται ως φτώχεια θα θεωρούνταν αφθονία την εποχή που πρωτοχρησιμοποιήθηκε ευρέως το σλόγκαν. Σήμερα όπως και τότε, η προώθηση του κολεκτιβισμού συνδυάζεται με τη διακήρυξη ατομικιστικών αξιών. Μάλιστα, η εμπειρία της μεγάλης κυβέρνησης έχει ενισχύσει αυτή την ασυμφωνία. Υπάρχουν διαδεδομένες διαμαρτυρίες κατά του «κατεστημένου», ένας απίστευτος κομφορμισμός στις διαμαρτυρίες κατά του κομφορμισμού, ένα διάχυτο αίτημα για ελευθερία να «κάνεις το δικό σου», για ατομικά στιλ ζωής, για συμμετοχική δημοκρατία. Ακούγοντας αυτό το ρεύμα, θα μπορούσε κανείς να πιστέψει ότι η κολεκτιβιστική πλημμυρίδα έχει αντιστραφεί, ότι ανεβαίνει ξανά ο ατομικισμός. Όπως τόσο πειστικά δείχνει ο Χάγιεκ, οι αξίες αυτές απαιτούν μια ατομικιστική κοινωνία. Μπορούν να επιτευχθούν μόνο σε μια φιλελεύθερη τάξη, όπου η κυβερνητική δραστηριότητα περιορίζεται προπάντων στην εγκαθίδρυση του πλαισίου μέσα στο οποίο τα άτομα είναι ελεύθερα να επιδιώκουν τους δικούς τους στόχους. 2 Η ελεύθερη αγορά είναι ο μόνος μηχανισμός που έχει 2 (Προσθήκη του 1994.) Χρησιμοποιώ τον όρο φιλελεύθερος (liberal), όπως και ο Χάγιεκ στο βιβλίο του, κι επίσης στον Πρόλογό του για τη χαρτόδετη έκδοση του 1956 (βλ. κάτωθι στον ανά χείρας τόμο), με την αρχική έννοια που είχε τον 19ο αιώνα, της περιορισμένης κυβέρνησης και των ελεύθερων αγορών, όχι με τη στρεβλή έννοια που έχει αποκτήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου σημαίνει σχεδόν το αντίθετο. 11

8 F. A. Hayek ποτέ ανακαλυφθεί για την επίτευξη της συμμετοχικής δημοκρατίας. Δυστυχώς, η σχέση των σκοπών και των μέσων παραμένει ευρέως παρεξηγημένη. Πολλοί από όσους κηρύσσουν τους πιο ατομικιστικούς στόχους υποστηρίζουν κολεκτιβιστικά μέσα χωρίς να αναγνωρίζουν την αντίφαση. Είναι δελεαστικό να πιστεύει κανείς ότι τα κοινωνικά δεινά πηγάζουν από τις πράξεις κακών ανθρώπων και ότι όλα θα ήταν καλά αρκεί να έπαιρναν την εξουσία καλοί άνθρωποι (σαν εμάς, φυσικά). Η άποψη αυτή δεν χρειάζεται παρά μόνο συναισθηματισμό και αυταρέσκεια πράγματα και εύκολα και ικανοποιητικά. Για να καταλάβουμε γιατί «καλοί» άνθρωποι σε θέσεις εξουσίας κάνουν κακό, ενώ συνηθισμένοι άνθρωποι χωρίς εξουσία, αλλά ικανοί να εμπλέκονται σε οικειοθελή συνεργασία με τους γείτονές τους, κάνουν καλό, χρειάζεται ανάλυση και σκέψη, καθυπόταξη των συναισθημάτων στην ορθολογικότητα. Ασφαλώς, αυτή είναι μία απάντηση στο αιώνιο μυστήριο του γιατί ο κολεκτιβισμός, με την καταγεγραμμένη τάση του να προκαλεί τυραννία και φτώχεια, θεωρείται από τόσους πολλούς ανώτερος του ατομικισμού. Η συνηγορία του κολεκτιβισμού είναι απλή όσο και ψευδής: είναι μια άμεση συναισθηματική συνηγορία. Η συνηγορία του ατομικισμού είναι λεπτή και περίπλοκη: είναι μια έμμεση ορθολογική συνηγορία. Και τα συναισθήματα είναι πιο ανεπτυγμένα στους περισσότερους ανθρώπους απ ό,τι η ορθολογικότητα, παραδόξως ή ιδίως ακόμα και σε όσους θεωρούν εαυτούς διανοούμενους. Σε ποιο σημείο βρίσκεται η μάχη μεταξύ κολεκτιβισμού και ατομικισμού στη Δύση πάνω από ένα τέταρτο του αιώνα [πλέον μισό αιώνα] μετά τη δημοσίευση της μεγάλης πραγματείας του Χάγιεκ; Οι απαντήσεις στον κόσμο των επιχειρήσεων και στον κόσμο των ιδεών είναι πολύ διαφορετικές. Το 1945, όσοι από εμάς πειστήκαμε από την ανάλυση του Χάγιεκ δεν βλέπαμε στον κόσμο των επιχειρήσεων σχεδόν τίποτε άλλο πέρα από μια σταθερή ανάπτυξη του κράτους σε βάρος του ατόμου, μια σταθερή αντικατάσταση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και του ιδιωτικού σχεδιασμού από την κρατική πρωτοβουλία και τον κρατικό σχεδιασμό. Στην πράξη, όμως, η κίνηση αυτή δεν πήγε πολύ μακριά ούτε 12

9 Ο δρόμος προς τη δουλεία στη Βρετανία ούτε στη Γαλλία ούτε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και στη Γερμανία, υπήρξε έντονη η αντίδραση ενάντια στους ολοκληρωτικούς ελέγχους της ναζιστικής περιόδου και μια μείζονα τάση προς μια φιλελεύθερη οικονομική πολιτική. Τι προκάλεσε αυτή την απροσδόκητη ανάσχεση του κολεκτιβισμού; Πιστεύω ότι δύο δυνάμεις έπαιξαν κύριο ρόλο. Πρώτον, και ιδιαιτέρως σημαντικό στη Βρετανία, η σύγκρουση μεταξύ κεντρικού σχεδιασμού και ατομικής ελευθερίας, που είναι το θέμα του Χάγιεκ, έγινε έκδηλη, ιδίως όταν οι απαιτήσεις του κεντρικού σχεδιασμού οδήγησαν στη νομοθεσία για τον λεγόμενο «έλεγχο της ασχολίας», βάσει της οποίας η κυβέρνηση είχε την εξουσία να τοποθετεί ανθρώπους σε επαγγέλματα. Η παράδοση της ελευθερίας, οι φιλελεύθερες αξίες, ήταν ακόμα αρκετά ισχυρές στη Βρετανία ούτως ώστε, όταν ανέκυψε η σύγκρουση, να θυσιαστεί ο κεντρικός σχεδιασμός, όχι η ατομική ελευθερία. Η δεύτερη δύναμη που αναχαίτισε τον κολεκτιβισμό ήταν απλώς η αναποτελεσματικότητά του. Η κυβέρνηση αποδείχθηκε ανίκανη να διοικήσει επιχειρήσεις, να οργανώσει πόρους για να πετύχει δηλωμένους στόχους με εύλογο κόστος. Κόλλησε στη γραφειοκρατική σύγχυση και αναποτελεσματικότητα. Έτσι, προκλήθηκε γενικευμένη απογοήτευση για την αναποτελεσματικότητα της συγκεντρωτικής κυβέρνησης στη διαχείριση προγραμμάτων. Δυστυχώς, η ανάσχεση του κολεκτιβισμού δεν εμπόδισε την ανάπτυξη του κράτους, αλλά μάλλον εξέτρεψε την ανάπτυξή του σε διαφορετικό δρόμο. Η έμφαση μετατέθηκε από τις υπό κυβερνητική διοίκηση παραγωγικές δραστηριότητες στην έμμεση ρύθμιση των ιδιωτικών, υποτίθεται, επιχειρήσεων και ακόμα περισσότερο σε προγράμματα κυβερνητικής αναδιανομής, που περιλάμβαναν την απόσπαση φόρων από κάποιους προκειμένου να δίνονται παροχές σε άλλους όλα στο όνομα της ισότητας και της εξάλειψης της φτώχειας, ενώ στην πράξη το αποτέλεσμα ήταν ένα ασυνάρτητο και αντιφατικό συνονθύλευμα επιδομάτων σε ειδικές ομάδες συμφερόντων. Ως εκ τούτου, το μερίδιο του εθνικού εισοδήματος που δαπανούν οι κυβερνήσεις συνέχισε να αυξάνεται. 13

10 F. A. Hayek Στον κόσμο των ιδεών, το αποτέλεσμα υπήρξε ακόμα λιγότερο ικανοποιητικό για έναν θιασώτη του ατομικισμού. Από μια άποψη, αυτό είναι πραγματικά άξιον απορίας. Η εμπειρία των τελευταίων εικοσιπέντε ετών επιβεβαίωσε με έμφαση την εγκυρότητα της κεντρικής ιδέας του Χάγιεκ ότι ο συντονισμός των ανθρώπινων δραστηριοτήτων μέσω κεντρικής διεύθυνσης και μέσω οικειοθελούς συνεργασίας είναι δρόμοι που οδηγούν σε πολύ διαφορετικές κατευθύνσεις: ο πρώτος στη δουλεία, ο δεύτερος στην ελευθερία. Η εμπειρία αυτή έχει ενισχύσει πολύ και ένα δευτερεύον θέμα η κεντρική διεύθυνση είναι επίσης ένας δρόμος προς τη φτώχεια για τον μέσο άνθρωπο η εθελοντική συνεργασία, ένας δρόμος προς την αφθονία. Η Ανατολική και η Δυτική Γερμανία συνιστούν σχεδόν ένα ελεγχόμενο επιστημονικό πείραμα. Έχουμε λαούς με το ίδιο αίμα, με τον ίδιο πολιτισμό, με το ίδιο επίπεδο τεχνικών δεξιοτήτων και γνώσεων, διαιρεμένους από τις συγκυρίες του πολέμου, που υιοθετούν ωστόσο ριζικά διαφορετικές μεθόδους κοινωνικής οργάνωσης την κεντρική διεύθυνση και την αγορά. Τα αποτελέσματα είναι ολοφάνερα. Η Ανατολική Γερμανία, όχι η Δυτική, ήταν αυτή που χρειάστηκε να χτίσει ένα τείχος για να εμποδίσει τους πολίτες της να φύγουν. Στη δική της πλευρά του τείχους, τυραννία και φτώχεια στην άλλη πλευρά, ελευθερία και πλούτος. Στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ και η Αίγυπτος συνιστούν την ίδια αντίθεση με τη Δυτική και την Ανατολική Γερμανία. Στην Άπω Ανατολή, η Μαλαισία, η Σιγκαπούρη, η Ταϊλάνδη, η Φορμόζα, το Χονγκ Κονγκ και η Ιαπωνία που όλες τους βασίζονται πρωτίστως σε ελεύθερες αγορές ακμάζουν και οι λαοί τους είναι γεμάτοι ελπίδες καμία σχέση με την Ινδία, την Ινδονησία και την κομμουνιστική Κίνα που όλες τους βασίζονται πρωτίστως στον κεντρικό σχεδιασμό. Και πάλι, η κομμουνιστική Κίνα, κι όχι το Χονγκ Κονγκ, είναι αυτή που υποχρεώνεται να φυλάσσει τα σύνορά της για να εμποδίζει τον κόσμο να φύγει. Ωστόσο, παρά την εκπληκτική και δραματική αυτή επιβεβαίωση της θέσης του Χάγιεκ, η πνευματική ατμόσφαιρα στη Δύση, μετά από ένα μικρό διάλειμμα στο οποίο υπήρξαν κάποια σημάδια ανάκαμψης 14

11 Ο δρόμος προς τη δουλεία προγενέστερων φιλελεύθερων ιδεών, έχει αρχίσει πάλι να κινείται σε μια κατεύθυνση έντονα ανταγωνιστική προς την ελεύθερη επιχειρηματικότητα, τον ανταγωνισμό, την ιδιωτική ιδιοκτησία και την περιορισμένη κυβέρνηση. Για ένα διάστημα, η περιγραφή του Χάγιεκ για τις κυρίαρχες πνευματικές αντιλήψεις έμοιαζε να γίνεται κάπως παρωχημένη. Σήμερα, φαντάζει πιο αληθινή απ ό,τι πριν από μια δεκαετία. Δύσκολο να πει κανείς πώς εξηγείται αυτή η εξέλιξη. Χρειαζόμαστε επειγόντως ένα νέο βιβλίο του Χάγιεκ που θα μας δίνει μια σαφή και διεισδυτική ανάλυση των πνευματικών εξελίξεων των τελευταίων εικοσιπέντε χρόνων, όπως κάνει και ο Δρόμος προς τη δουλεία για τις προγενέστερες εξελίξεις. Γιατί οι τάξεις των διανοουμένων παντού τάσσονται σχεδόν αυτομάτως στο στρατόπεδο του κολεκτιβισμού έστω κι αν φωνάζουν ατομικιστικά συνθήματα και δυσφημούν και στηλιτεύουν τον καπιταλισμό; Γιατί τα ΜΜΕ κυριαρχούνται σχεδόν παντού από αυτή την άποψη; Όποια κι αν είναι η εξήγηση, το γεγονός της αυξανόμενης υποστήριξης του κολεκτιβισμού από τους διανοούμενους και πιστεύω ότι πρόκειται όντως για αποδεδειγμένο γεγονός κάνει το βιβλίο του Χάγιεκ τόσο επίκαιρο σήμερα όσο ήταν και όταν πρωτοεκδόθηκε. Ας ελπίσουμε ότι μια νέα έκδοση στη Γερμανία που, από όλες τις χώρες, θα έπρεπε να είναι η πιο δεκτική στο μήνυμά του θα έχει την ίδια επιρροή με εκείνη που είχε η πρώτη έκδοση στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η μάχη για την ελευθερία πρέπει να κερδίζεται ξανά και ξανά. Οι σοσιαλιστές όλων των κομμάτων, στους οποίους αφιέρωσε ο Χάγιεκ το βιβλίο του, πρέπει γι άλλη μια φορά να μεταπειστούν ή να κατατροπωθούν, αν θέλουμε να είμαστε και να παραμείνουμε ελεύθεροι άνθρωποι. Η προτελευταία παράγραφος της εισαγωγής μου στη γερμανική έκδοση είναι η μόνη που δεν μοιάζει απολύτως έγκυρη σήμερα. Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου, η κατάρρευση του κομμουνισμού πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα και ο μεταβαλλόμενος χαρακτήρας της Κίνας έχουν καταντήσει τους υπέρμαχους ενός κολεκτιβισμού 15

12 F. A. Hayek μαρξιστικού τύπου μια μικρή σκληροπυρηνική ομάδα που περιορίζεται σε πανεπιστήμια της Δύσης. Σήμερα, υπάρχει ευρεία συμφωνία ότι ο σοσιαλισμός απέτυχε, ενώ ο καπιταλισμός πέτυχε. Αλλά αυτή η φαινομενική μεταστροφή της πνευματικής κοινότητας σε ό,τι θα μπορούσε να ονομαστεί χαγιεκιανή θεώρηση είναι παραπλανητική. Ενώ όλοι μιλούν για ελεύθερες αγορές και ατομική ιδιοκτησία και είναι πιο σεβαστό απ ό,τι πριν από μερικές δεκαετίες να υπερασπίζεται κανείς ένα σχεδόν πλήρες laissez faire, η πλειονότητα των διανοουμένων εγκρίνει σχεδόν αυτομάτως οποιαδήποτε επέκταση της κυβερνητικής εξουσίας, αρκεί να διαφημίζεται σαν τρόπος για να προστατευτούν τα άτομα από τις μεγάλες κακές εταιρείες, να μετριαστεί η φτώχεια, να προστατευτεί το περιβάλλον ή να προαχθεί η «ισότητα». Η τρέχουσα συζήτηση για ένα εθνικό πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι διανοούμενοι μπορεί να έμαθαν τα λόγια, ακόμα όμως δεν ξέρουν τη μουσική. Είπα στην αρχή ότι «από κάποιες απόψεις» το μήνυμα αυτού του βιβλίου «αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες ακόμα περισσότερο σήμερα απ ό,τι όταν πρωτοεκδόθηκε ( ) προκαλώντας αίσθηση». Η πνευματική κοινή γνώμη ήταν τότε πολύ πιο εχθρική απέναντι στο θέμα του απ ό,τι φαίνεται να είναι σήμερα, αλλά στην πράξη αυτό τηρούνταν πολύ περισσότερο απ όσο σήμερα. Η κυβέρνηση την περίοδο μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν μικρότερη και λιγότερο παρεμβατική απ ό,τι σήμερα. Τα προγράμματα του Τζόνσον για τη Μεγάλη Κοινωνία, συμπεριλαμβανομένων των Medicare και Medicaid, όπως και τα νομοθετήματα του Μπους για τον Καθαρό Αέρα και τους Αμερικανούς με Αναπηρίες, ακόμα δεν υπήρχαν, πόσο μάλλον οι πολυάριθμες άλλες επεκτάσεις της κυβέρνησης που ο Ρέιγκαν μπόρεσε μόνο να επιβραδύνει, όχι να αντιστρέψει, στα οκτώ χρόνια της προεδρίας του. Οι συνολικές κυβερνητικές δαπάνες ομοσπονδιακές, πολιτειακές και τοπικές στις Ηνωμένες Πολιτείες έφτασαν από το 25% του εθνικού εισοδήματος το 1950 στο 45% σχεδόν το Το ίδιο εν πολλοίς ισχύει και για τη Βρετανία, και, από μία άποψη, με ακόμα πιο δραματικό τρόπο. Το Εργατικό Κόμμα, μέχρι πρότινος ανοι- 16

13 Ο δρόμος προς τη δουλεία χτά σοσιαλιστικό, υπερασπίζεται τώρα τις ελεύθερες ιδιωτικές αγορές, ενώ το Συντηρητικό, που αρκούνταν μέχρι πρότινος να διαχειρίζεται τις σοσιαλιστικές πολιτικές των Εργατικών, προσπάθησε να αντιστρέψει την επέκταση της κυβερνητικής κατοχής και διαχείρισης και, υπό την ηγεσία της Μάργκαρετ Θάτσερ, τα κατάφερε μέχρι ενός σημείου. Όμως η Θάτσερ δεν κατάφερε να εκμεταλλευτεί καθόλου το απόθεμα λαϊκής υποστήριξης στις φιλελεύθερες αξίες που οδήγησε στην απόσυρση του νομοθετήματος για τον «έλεγχο της ασχολίας» λίγο μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Κι ενώ και εκεί, όπως κι εδώ, έγιναν σημαντικές «ιδιωτικοποιήσεις», η κυβέρνηση σήμερα δαπανά μεγαλύτερο ποσοστό του εθνικού εισοδήματος και είναι πιο παρεμβατική απ ό,τι το Και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι κηρύσσουμε τον ατομικισμό και τον ανταγωνιστικό καπιταλισμό, αλλά εφαρμόζουμε τον σοσιαλισμό. ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ * Ο Χάγιεκ ξεκίνησε να δουλεύει για τον Δρόμο προς τη δουλεία τον Σεπτέμβριο του 1940, και το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε στην Αγγλία, στις 10 Μαρτίου Ο Χάγιεκ εξουσιοδότησε τον φίλο του δρ. Φριτς Μάχλουπ, έναν αυστριακό πρόσφυγα με λαμπρή ακαδημαϊκή σταδιοδρομία στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος εργαζόταν το 1944 στο Γραφείο του Επιτρόπου Ξένης Ιδιοκτησίας στην πρωτεύουσα Ουάσινγκτον, να βρει αμερικανό εκδότη για το βιβλίο. Πριν υποβληθεί στον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστημίου του Σικάγου, το βιβλίο απορρίφθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες από τρεις εκδότες είτε επειδή πίστευαν ότι δεν θα πουλούσε είτε, σε μία τουλάχιστον περίπτωση, επειδή το θεώρησαν «ακατάλληλο για έκδοση από έναν αξιοσέβαστο οίκο». 3 Χωρίς να αποθαρρυνθεί, ο Μάχλουπ έδειξε τα τυπογραφικά * Μεγάλο μέρος αυτής της ενότητας βασίζεται σε έρευνα που διεξήγαγε ο Άλεξ Φίλιπσον, διευθυντής διαφημιστικού του εκδοτικού οίκου του Πανεπιστημίου του Σικάγου. 3 Βλ. στον ανά χείρας τόμο τον Πρόλογο του Χάγιεκ στη χαρτόδετη έκδοση του 1956, σημ

14 F. A. Hayek δοκίμια της βρετανικής έκδοσης στον Άαρον Ντιρέκτορ, πρώην μέλος του Τμήματος Οικονομίας του Πανεπιστημίου του Σικάγου, ο οποίος θα επέστρεφε στο πανεπιστήμιο μετά τον Πόλεμο ως οικονομολόγος στη Νομική Σχολή. Ακολούθως, ο Φρανκ Χ. Νάιτ, διακεκριμένος οικονομολόγος του πανεπιστημίου, έλαβε ένα μέρος των δοκιμίων και τα παρουσίασε στον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστημίου του Σικάγου, μαζί με σύσταση του Ντιρέκτορ ότι θα άξιζε ο οίκος να εκδώσει το βιβλίο. Ο οίκος υπέγραψε συμβόλαιο με τον Χάγιεκ για τα αμερικανικά δικαιώματα τον Απρίλιο του 1944, αφού τον έπεισε να κάνει κάποιες αλλαγές «να γίνει πιο συγκεκριμένος για την εφαρμογή του στις Ηνωμένες Πολιτείες ( ) αντί να απευθύνει άμεσα το βιβλίο σε ένα κοινό περιορισμένο στην Αγγλία», όπως θυμόταν αργότερα ο Τζον Σκουν, τότε επιμελητής των εκδόσεων. «Την εποχή περίπου που υπογράφηκε το συμβόλαιο στις αρχές Απριλίου αρχίσαμε να ακούμε για το βιβλίο στην Αγγλία, όπου είχε κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου. Η πρώτη έκδοση στην Αγγλία είχε τιράζ μόλις αντίτυπα, αλλά εξαντλήθηκε μέσα σε έναν μήνα περίπου. Άρχισε να παρατίθεται στη Βουλή και στις εφημερίδες, και μερικές εφημερίδες εδώ άρχισαν να το μνημονεύουν πότε-πότε αλλά, βέβαια, δεν ξέραμε ακόμα τι απήχηση θα είχε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για την ακρίβεια, μέχρι και την ημερομηνία της έκδοσης, δεν μπορούσαμε να κάνουμε ούτε ένα βιβλιοπωλείο, ούτε καν στη Νέα Υόρκη, να δείξει ενθουσιασμό για το βιβλίο». 4 Η έκδοση από το Πανεπιστήμιο του Σικάγου κυκλοφόρησε στις 18 Σεπτεμβρίου 1944, με αρχικό τιράζ αντίτυπα και εισαγωγή του Τζον Τσάμπερλεν, γνωστού συγγραφέα, τότε όπως και τώρα, και κριτικού βιβλίων για οικονομικά θέματα. «Η πρώτη κριτική που είδαμε», πρόσθετε ο Σκουν, «ήταν του Όρβιλ Πρέσκοτ στους New York Times της 20ής Σεπτεμβρίου, η οποία ήταν ουδέτερη και το αποκαλούσε αυτό το θλιβερό και οργισμένο βιβλιαράκι, αλλά όταν πια 4 Επιστολή στον C. Hartley Gratlan, 2 Μαΐου

15 Ο δρόμος προς τη δουλεία είδαμε την πρωτοσέλιδη κριτική του Χένρι Χάζλιτ στο ένθετο των Sunday Times για το βιβλίο, είχαμε ήδη παραγγείλει μια δεύτερη έκδοση αντιτύπων. Μέσα σε λίγες μέρες, είχαμε αιτήσεις για μεταφραστικά δικαιώματα στα γερμανικά, τα ισπανικά, τα ολλανδικά και άλλες γλώσσες, και στις 27 Σεπτεμβρίου παραγγείλαμε μια τρίτη έκδοση αντιτύπων, που έγιναν την επόμενη μέρα». «Την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου, πολλά καταστήματα είχαν ξεμείνει ήδη, και είχαμε πολλή και περίπλοκη δουλειά για την εκτύπωση, το δέσιμο, την αποστολή και τη διανομή τόσο στη χώρα μας όσο και στον Καναδά. ( ) Υπήρχε εξαρχής μεγάλος ενθουσιασμός για το βιβλίο, αλλά οι πωλήσεις είχαν σκαμπανεβάσματα». «Τα πικρόχολα σχόλια για το βιβλίο αυξήθηκαν με το πέρασμα του χρόνου, φτάνοντας σε νέα ύψη καθώς η φήμη του βιβλίου μεγάλωνε. (Πολλοί τείνουν ακόμα να το αντιμετωπίζουν με μια δόση υπεροψίας: γιατί δεν το διαβάζουν για να δουν τι λέει στ αλήθεια ο Χάγιεκ;!)». Το σχόλιο του Σκουν ισχύει ακόμα σήμερα. Το Reader s Digest δημοσίευσε μια σύνοψη τον Απρίλιο του 1945, και περισσότερα από αντίτυπα της συνοπτικής εκδοχής διανεμήθηκαν ακολούθως από το Book of the Month Club. Εν αναμονή της σύνοψης του Digest, καθώς και μιας περιοδείας διαλέξεων που είχε προγραμματίσει ο Χάγιεκ για την άνοιξη του 1945, ο εκδοτικός οίκος προσπάθησε να κανονίσει μια μεγάλη έβδομη έκδοση. Όμως μια έλλειψη χαρτιού περιόρισε το τιράζ στα αντίτυπα και ανάγκασε τον οίκο να μειώσει το μέγεθος του βιβλίου σε έκδοση τσέπης. Παρεμπιπτόντως, ένα αντίτυπο αυτής της έκδοσης έχω κι εγώ στην προσωπική μου βιβλιοθήκη. Πενήντα χρόνια μετά την πρώτη έκδοση, ο εκδοτικός οίκος έχει πουλήσει πάνω από αντίτυπα, σκληρόδετα και χαρτόδετα. Η πρώτη χαρτόδετη έκδοση από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου του Σικάγου κυκλοφόρησε το Ο γιος του Χάγιεκ, Λόρενς, αναφέρει ότι έχουν εκδοθεί επισήμως κάπου είκοσι ξένες μεταφράσεις. Εκτός από αυτές, λαθραίες, ανεπίσημες μεταφράσεις κυκλοφόρησαν στα ρωσικά, στα πολωνικά, στα τσέχικα και πιθανώς 19

16 F. A. Hayek και σε άλλες γλώσσες, όταν η ανατολική Ευρώπη βρισκόταν πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι τα γραπτά του Χάγιεκ, και ιδίως αυτό το βιβλίο, υπήρξαν σημαντική πνευματική πηγή της διάλυσης της πίστης στον κομμουνισμό και πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα, όπως και μπροστά από αυτό, στη δική μας πλευρά. Μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, έγινε εφικτή η ελεύθερη έκδοση του βιβλίου στις χώρες και τα κράτη-δορυφόρους της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Ξέρω από διάφορες πηγές ότι υπάρχει σε αυτές τις χώρες μια ανάκαμψη του ενδιαφέροντος για τον Χάγιεκ γενικά και για τον Δρόμο προς τη δουλεία ειδικότερα. Μετά τον θάνατο του Χάγιεκ το 1992, αυξάνεται ολοένα η αναγνώριση της επιρροής που άσκησε και στα κομμουνιστικά και στα μη κομμουνιστικά καθεστώτα. Οι εκδότες του μπορούν να είναι σίγουροι ότι οι πωλήσεις αυτού του εκπληκτικού βιβλίου θα συνεχίζονται όσο καιρό επικρατεί η ελευθεροτυπία η οποία, αν και κάπως διαβρωμένη σε σχέση με την εποχή που το έγραφε ο Χάγιεκ, είναι εντούτοις πιο ασφαλής απ ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ακριβώς λόγω αυτού του βιβλίου. Στάνφορντ, Καλιφόρνια 14 Απριλίου

17 1 Ο εγκαταλελειμμένος δρόμος Ένα πρόγραμμα του οποίου η βασική θέση δεν είναι ότι το σύστημα της ελεύθερης επιχείρησης με σκοπό το κέρδος έχει αποτύχει σε αυτή τη γενιά, αλλά ότι δεν έχει δοκιμαστεί ακόμα. Φ. Ντ. Ρούζβελτ Όταν η πορεία του πολιτισμού παίρνει απροσδόκητη τροπή όταν, αντί για τη συνεχή πρόοδο που έχουμε μάθει να περιμένουμε, βρισκόμαστε απειλούμενοι από δεινά που τα συνδέουμε με παρελθούσες εποχές βαρβαρότητας, εκ φύσεως κατηγορούμε τους πάντες εκτός από τον εαυτό μας. Μήπως δεν προσπαθήσαμε όλοι, αξιοποιώντας όλες μας τις γνώσεις, και μήπως δεν εργάστηκαν αδιάκοπα πολλά από τα καλύτερα μυαλά μας για να κάνουν τον κόσμο αυτό καλύτερο; Μήπως όλες οι προσπάθειες και οι ελπίδες μας δεν αφιερώθηκαν στην αύξηση της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ευημερίας; Αν το αποτέλεσμα είναι τόσο διαφορετικό από τους στόχους μας αν, αντί να βρούμε ελευθερία και ευημερία, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τη δουλεία και τη φτώχεια, δεν είναι προφανές ότι δόλιες δυνάμεις πρέπει 59

18 F. A. Hayek να ματαίωσαν τις προθέσεις μας, ότι είμαστε θύματα κάποιας διαβολικής εξουσίας που πρέπει να κατατροπωθεί πριν μπορέσουμε να ξαναμπούμε στον δρόμο για καλύτερα πράγματα; Όσο κι αν διαφέρουμε όταν κατονομάζουμε τον φταίχτη είτε είναι ο μοχθηρός καπιταλιστής ή το φαύλο πνεύμα ενός συγκεκριμένου έθνους, η ηλιθιότητα των πρεσβυτέρων μας ή ένα κοινωνικό σύστημα το οποίο, αν και μαχόμαστε εναντίον του για μισό αιώνα, δεν το έχουμε ανατρέψει ακόμα, όλοι είμαστε, ή τουλάχιστον ήμασταν μέχρι πρόσφατα, σίγουροι για ένα πράγμα: ότι οι κυρίαρχες ιδέες που κατά την περασμένη γενιά έγιναν κοινές στους περισσότερους καλοπροαίρετους ανθρώπους και καθόρισαν τις μείζονες αλλαγές στην κοινωνική μας ζωή δεν μπορεί να ήταν εσφαλμένες. Είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε σχεδόν οποιαδήποτε εξήγηση της παρούσας κρίσης του πολιτισμού μας, εκτός από μία: ότι η παρούσα κατάσταση του κόσμου μπορεί να είναι απότοκο ενός γνήσιου δικού μας λάθους και ότι η επιδίωξη κάποιων από τα πολυτιμότερα ιδεώδη μας φαίνεται ότι έχει παραγάγει αποτελέσματα εντελώς διαφορετικά από εκείνα που προσδοκούσαμε. Ενώ όλη μας η ενέργεια στρέφεται στο να φέρουμε τον πόλεμο αυτό σε νικηφόρα έκβαση, είναι δύσκολο μερικές φορές να θυμόμαστε ότι, ακόμα και πριν από τον πόλεμο, οι αξίες για τις οποίες πολεμούμε τώρα απειλούνταν εδώ και καταστρέφονταν αλλού. Αν και προς το παρόν τα διαφορετικά ιδεώδη αντιπροσωπεύονται από εχθρικά έθνη που πολεμούν για την ύπαρξή τους, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η σύγκρουση αυτή προέκυψε από μια διαπάλη ιδεών μέσα σε ό,τι ήταν, όχι πολύ παλιότερα, ένας κοινός ευρωπαϊκός πολιτισμός, και πως οι τάσεις που κορυφώθηκαν με τη δημιουργία των ολοκληρωτικών συστημάτων 60

19 Ο δρόμος προς τη δουλεία δεν περιορίζονταν στις χώρες που υπέκυψαν σε αυτά. Αν και το πρώτο καθήκον τώρα πρέπει να είναι να κερδίσουμε τον πόλεμο, το να τον κερδίσουμε απλώς θα μας δώσει άλλη μια ευκαιρία να αντιμετωπίσουμε τα βασικά προβλήματα και να βρούμε έναν τρόπο να αποτρέψουμε τη μοίρα που έχει παρασύρει συγγενικούς πολιτισμούς. Τώρα, είναι κάπως δύσκολο να σκεφτούμε τη Γερμανία και την Ιταλία, ή τη Ρωσία, όχι σαν διαφορετικούς κόσμους, αλλά σαν προϊόντα μιας εξέλιξης της σκέψης στην οποία ανήκουμε κι εμείς σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τους εχθρούς μας, είναι ευκολότερο και πιο παρήγορο να σκεφτόμαστε ότι είναι εντελώς διαφορετικοί από εμάς και ότι αυτό που συνέβη εκεί δεν μπορεί να συμβεί εδώ. Όμως η ιστορία αυτών των χωρών τα χρόνια πριν από την άνοδο του ολοκληρωτικού συστήματος λίγα μόνο στοιχεία είχε που δεν μας είναι οικεία. Η εξωτερική σύγκρουση είναι αποτέλεσμα ενός μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής σκέψης στον οποίο άλλοι έχουν κινηθεί τόσο πολύ ταχύτερα ώστε να έρχονται σε ασυμφιλίωτη αντίθεση με τα ιδεώδη μας ενός μετασχηματισμού ο οποίος όμως δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστους ούτε κι εμάς. Ότι μια αλλαγή στις ιδέες και η δύναμη της ανθρώπινης βούλησης έκαναν τον κόσμο αυτό που είναι σήμερα, μολονότι οι άνθρωποι δεν πρόβλεψαν τα αποτελέσματα, και ότι επομένως καμία αυθόρμητη αλλαγή στα γεγονότα δεν μας υποχρέωσε να προσαρμόσουμε τη σκέψη μας, είναι ίσως ιδιαιτέρως δύσκολο να το δουν τα αγγλοσαξονικά έθνη, μόνο και μόνο επειδή σε αυτή την εξέλιξη, ευτυχώς γι αυτά, έμειναν πίσω από τους περισσότερους ευρωπαϊκούς λαούς. Σκεφτόμαστε ακόμα τα ιδεώδη που μας καθοδηγούν, και που καθοδήγησαν την περασμένη 61

20 F. A. Hayek γενιά, σαν ιδεώδη που μόνο στο μέλλον θα πραγματωθούν, και δεν συνειδητοποιούμε πόσο έχουν ήδη μεταμορφώσει κατά τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια όχι μόνο τον κόσμο, αλλά και τις ίδιες τις χώρες μας. Πιστεύουμε ακόμα ότι μέχρι αρκετά πρόσφατα καθοδηγούμασταν από ό,τι ασαφώς ονομάζεται «ιδέες του 19ου αιώνα» ή «αρχή του laissez faire». Σε σύγκριση με κάποιες άλλες χώρες, και από τη σκοπιά όσων αδημονούν να επιταχύνουν την αλλαγή, ίσως να μπορεί να δικαιολογηθεί αυτή η πεποίθηση. Αλλά παρόλο που μέχρι το 1931 η Αγγλία και η Αμερική μόνο αργά ακολουθούσαν το μονοπάτι στο οποίο είχαν ηγηθεί άλλοι, ακόμα και τότε είχαν προχωρήσει ήδη τόσο πολύ ώστε μόνο εκείνοι των οποίων η μνήμη φτάνει μέχρι τα χρόνια πριν από τον προηγούμενο πόλεμο γνωρίζουν με τι έμοιαζε ένας φιλελεύθερος κόσμος. 3 Το κρίσιμο σημείο, ωστόσο, που τόσο λίγο ακόμα συνειδητοποιεί ο λαός μας, δεν είναι απλώς το μέγεθος των αλλαγών που έλαβαν χώρα κατά την περασμένη γενιά, αλλά το γεγονός ότι σημαίνουν μια πλήρη αλλαγή στην κατεύθυνση της εξέλιξης των ιδεών μας και της κοινωνικής μας τάξης. Επί τουλάχιστον εικοσιπέντε χρόνια πριν το φάσμα του ολοκληρωτισμού γίνει πραγματική απειλή, κινούμασταν ολοένα μακρύτερα από τις βασικές ιδέες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε ο δυτικός πολιτισμός. Το 3 Ακόμα κι εκείνη τη χρονιά, η Έκθεση Μακμίλαν μπορούσε ήδη να κάνει λόγο για «την αλλαγή στη νοοτροπία της κυβέρνησης αυτής της χώρας τα τελευταία χρόνια, την αυξανόμενη ενασχόλησή της, ανεξάρτητα από κόμμα, με τη διαχείριση των προτιμήσεων των ανθρώπων», προσθέτοντας ότι «το ίδιο το κοινοβούλιο εμπλέκεται ολοένα περισσότερο σε νομοθετήματα των οποίων συνειδητός στόχος είναι η ρύθμιση των καθημερινών υποθέσεων της κοινότητας, και τώρα παρεμβαίνει σε θέματα που θεωρούνταν μέχρι πρότινος εντελώς έξω από τις αρμοδιότητές του». Όλα αυτά λέγονταν πριν η Αγγλία, αργότερα την ίδια χρονιά, βουτήξει τελικά με το κεφάλι στο βάραθρο και, στο σύντομο διάστημα των άδοξων ετών , κάνει αγνώριστο το οικονομικό της σύστημα. 62

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ αύξηση πληθυσμού αγροτική επανάσταση (μεγάλα αγροκτήματα νέες μέθοδοι εισαγωγή μηχανημάτων) ανάπτυξη εμπορίου α. Ευρώπη Αφρική Αμερική (τριγωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.4 Το σοσιαλιστικό σύστημα ή η σχεδιασμένη οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Άντον Πάννεκουκ ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Πηγή:http://sites.google.com/site/syrizaorizontia/in-thenews/ademosieutastaellenikaarthratouantonpanekouk ( ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Western Socialist,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον»

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» «Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΜΑΡΙΑ ΑΚΡΙΒΟΥ 21/05/2016 Η οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Το Επιχειρηματικό Κράτος», Mariana Mazzucato, μιλά για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΩΡΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΟΣΑ ΣΤΟ 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD TO THE 20 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: SHAKEN AND STIRRED? GREECE: A SKILFUL ACORBAT?

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 12.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ Νίκος Σιδέρης Μιλώ για την κρίση με το παιδί Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται Από τον συγγραφέα του μπεστ σέλερ Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής Γνωρίζετε τι είναι οι Η.Π.Α σήμερα; Θα δούμε πώς δημιουργήθηκαν και ποια είναι τα θεμέλια της ισχύος τους. Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα;

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; του Χρήστου 'ChIossif' Ιωσηφίδη Ο Θανάσης και ο Χρήστος πίνουν χαλαρά τον απογευματινό τους καφέ και κουβεντιάζουν για άλλο ένα πολιτικό κόμμα που μπήκε πρόσφατα στην ζωή

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω.

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω. Η ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ - Από το Κεφάλαιο 21, II. THE RESPONSIBILITY FOR SIGHT - 1. Έχουμε πει επανειλημμένα το πόσα λίγα σου ζητούνται για να μάθεις αυτά τα μαθήματα. Είναι η ίδια μικρή προθυμία που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του.

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Eισαγωγή H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Oυίλιαμ Tζέϊμς Όποτε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με άσχημα νέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 Κύριοι Πρόεδροι, Κύριε Πρόεδρε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr JEANETTE WINTER ΙΚΜΠΑΛ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ JEANETTE WINTER ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ Βραβείο ΜΑΛΑΛΑ ΓΙΟΥΣΑΦΖΑΪ ΝΟΜΠΕΛ ΕΙΡΗΝΗΣ ISBN 978-960-569-305-3 Κωδ. μηχ/σης 12.263 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal)

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ορισμός Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) είναι ένα σταδιακά αναπτυσσόμενο κείμενο στον οποίο καταγράφονται παρατηρήσεις και αντιδράσεις σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΠΡΟΝΚ 3 Ο ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ ΤΗΣ ΕΡΙΚΑΣ Τίτλος πρωτοτύπου: ERICA S ELEPHANT Συγγραφέας: Sylvia Bishop Μετάφραση: Αργυρώ Πιπίνη Επιμέλεια- ιόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου Text Sylvia Bishop,

Διαβάστε περισσότερα

Μανίκας Γιώργος. Μανιάτη Ευαγγελία

Μανίκας Γιώργος. Μανιάτη Ευαγγελία Γ3 «Ειδικότερα εμείς ως μαθητές, οι οποίοι δεν έχουμε ακόμα τη δυνατότητα να ελέγχουμε άμεσα με το δικαίωμα της ψήφου μας τη δημοκρατία της χώρας μας, μπορούμε να συμβάλλουμε στο να υπάρχει δημοκρατικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε

Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε διαφορετικές γλώσσες. Η γλώσσα των επιχειρηματιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία της Επικοινωνίας

Η Σημασία της Επικοινωνίας Η Σημασία της Επικοινωνίας Εκπαιδευτή Εκπαιδευόμενου των: Ανθσγου (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Ανθσγου (Ι)Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Για την ασφαλή και αποτελεσματική διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ποιοι είμαστε Όμιλος Εταιριών Σαμαράς & Συνεργάτες ( 5 εταιρείες ). One Stop Consulting

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΚΟΙΝΒΟΥΛΙΟΥ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΕ Η ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 Ιουνίου 2010. Τμήμα Ανάλυσης FXGreece ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΓΟΡΑΣ

1 Ιουνίου 2010. Τμήμα Ανάλυσης FXGreece ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΓΟΡΑΣ 1 Ιουνίου 2010 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ΑΓΟΡΑΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΡΙΞΕΙΣ ***Η αναφορά αυτή πρέπει να διαβαστεί απαραίτητα με τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Αίθουσα με μηχανές στο εργοστάσιο Chemnitz του Richard Hartmann (1868) Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Εκβιομηχάνιση οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις»

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2007 Η σχέση της αριστεράς με τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη.

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη. (Συνέντευξη του Ι. Πανάρετου στην Νίνα Γουδέλη και τον Γρηγόρη Ρουμπάνη για τα θέματα της Παιδείας (Μήπως ζούμε σ άλλη χώρα;, ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84) Ν. Γουδέλη: Καλησπέρα κύριε Πανάρετε. Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool UNIVERSITY OF PATRAS Laboratory on Sociology and Education - SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool Σας παρακαλούμε να σημειώσετε, σε ποιο βαθμό σας ταιριάζει προσωπικά η καθεμιά από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

TO BHMA ΠΟΣΑ ΜΑΣ ΧΡΩΣΤΑΕΙ

TO BHMA ΠΟΣΑ ΜΑΣ ΧΡΩΣΤΑΕΙ TO BHMA ΠΟΣΑ ΜΑΣ ΧΡΩΣΤΑΕΙ Ειδική έκδοση για την εφημερίδα TO BHMA ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ζώης Τσώλης Η ειδική αυτή έκδοση για την εφημερίδα TO BHMA είναι φωτογραφική αναπαραγωγή της απόρρητης έκθεσης του Γενικού Λογιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις 135 Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις ΘΕΜΑ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 1. Κρίση; ποια κρίση; Μήπως την έχουμε εμείς; Ή μήπως κάποιοι άλλοι; Κάποια στιγμή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ Η υπαγωγή της χώρας στον έλεγχο της ΕΕ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ το 2010 σηματοδοτεί το δραματικό τέλος μιας περιόδου στη διάρκεια της οποίας οι μεταρρυθμίσεις υπήρξαν

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα