Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί"

Transcript

1 3 Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί αυτή να περιγραφεί με λίγες γραμμές. Κάθε συνάδελφος μπορεί να παρουσιάζει το μάθημα με τον δικό του τρόπο χρησιμοποιώντας εκείνες τις μαθησιακές τεχνικές οι οποίες φαίνονται πιο πρόσφορες στο συγκεκριμένο μαθητικό ακροατήριο. Εκείνο που φιλοδοξεί το βιβλίο του καθηγητή είναι να δώσει ένα minimum εφοδίων, ώστε το διδακτικό αποτέλεσμα να γίνεται σχεδόν ανεξάρτητο των συνθηκών εφαρμογής. Ας μην ξεχνάμε ότι σε μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του μαθήματος της χημείας η θέση του καθηγητή είναι πολύ σύνθετη: Διδασκαλία από έδρας, πειράματα στο εργαστήριο, πληροφορίες από το διαδίκτυο, τα περιοδικά, την τηλεόραση και τα εξωσχολικά βιβλίαβοηθήματα, δοκιμασία (test) αξιολόγησης των μαθητών. Επιπλέον, η διδασκαλία από έδρας έχει μετατραπεί πολλές φορές, και ορθώς κατά τη γνώμη μας, σε μια συζήτηση με την τάξη την οποία ο καθηγητής καλείται να διευθύνει. Έτσι, με τις κατάλληλες ερωτήσεις προκαλείται το ενδιαφέρον, ενώ παράλληλα αξιολογείται η συμμετοχή του κάθε μαθητή (συμμετοχική μορφή διδασκαλίας, όπου ουσιαστικά υλοποιείται η μαιευτική Σωκρατική μέθοδο διδασκαλίας). Ένα ολοκληρωμένο λοιπόν μάθημα του παραπάνω τύπου δεν πρέπει να αφήνεται στην τύχη του, αλλά να σχεδιάζεται με προσοχή ανά διδακτική ώρα. Χωρίς κατάλληλη προετοιμασία πολύτιμος διδακτικός χρόνος μπορεί να χαθεί. Το βιβλίο του καθηγητή προσπαθεί να δώσει κάποια βοήθεια προς την κατεύθυνση αυτή. Για παράδειγμα οι διαφάνειες που το συνοδεύουν μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμο ε- ποπτικό εργαλείο. Έπειτα οι βιβλιογραφικές παραπομπές που δίνονται ανά διδακτική ενότητα μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για περαιτέρω διερεύνηση ενός θέματος. Βέβαια ένας καθηγητής πρέπει πάντα να είναι έτοιμος για το απρόοπτο. Όσο καλά και να έχει προετοιμάσει το μάθημά του μπορεί να χρειαστεί να ξεφύγει από τις τυποποιημένες διδακτικές του φόρμες.

2 4 Μαθητές τους οποίους ο ίδιος προέτρεψε να αναζητούν ολοένα και περισσότερες πληροφορίες από άλλες πηγές, μπορεί να του ανατρέψουν το πρόγραμμα που ετοίμασε. Τέτοιες παρεκβάσεις, που είναι καμιά φορά χρονοβόρες, χωρίς να αποθαρρύνονται πρέπει να ελέγχονται και κρατούνται σε λογικά όρια. Θεωρούμε αυτονόητο να σας πούμε ότι η οποιαδήποτε παρατήρηση ή υπόδειξη σας είναι ευπρόσδεχτη, καθώς θα αποτελέσει τη βάση για την οποιαδήποτε βελτίωση του βιβλίου μας. Σας ευχόμαστε καλή και αποδοτική χρονιά. Οι συγγραφείς

3 7

4 8

5 , - -. '. -,., -,,, -.,.. -., ( ). -,,,.. -,.,,. -, -, -., -,,,,. - -,. -

6 10,, ( ). - -,. -.,. «-» -.,,,..,, ,. -,,. :, -. -,

7 :,,,., -. :,. -,.., - :. ( ).,.... www-

8 12 (internet), -,. ( o, overhead) -...,,. -,, -.,, (5) : 1. ( ) -.,,.. -., ,,.

9 ,,.,.,,. - -,,. -.., ,,. -,,., ,,, -,. ' -, -.

10 14 4.,

11 15.,, -,.,.,,,.,,,. -, -, - (internet) -.,.,,,. ( - ). - ( ).,. :, -,. -..,,,,,.

12 16,,,,, ,,,,,, -,,.,, -,, -. -,., -, -, -.,, - (..,.).,, -,, , -.,,.,.

13 , -.., -,., - -. ( ),..., - :, -,..,. -,, - -,.. - -,, - -.

14 18,..,,., -,. - :, -, -. ( www-), ( - ).,., -, -. -,,.

15 ,,, ,. -,, -., ;,, ;, ; -.

16 20. : - '.. -, -.. «..,,»... -.,, -, ,. -, (,, ) - -.., -

17 21, , -, -. ; ,, -., -, -, -,,. - -,. :

18 , - -simulation ,

19 23,,,, ,.. -,. -.,, ,, -.,, -,, «-». -.,,,..

20 24 1. Bransford J.D, Brown A.L. and.cocking R.R editors How People Learn. Brain, Mind, Experience and School, National Academy press, Washington D.C., Teacher' s guide I and II. Nuffield Advanced Science. The Nuffield Foundation, Penguin Books, Brown D., Using examples to remediate misconception in Physics, Journal of Research in Science Teaching 29 (1992) Leonard G, Dufresne R.J and Mestre J.P., Using qualitative problem-solving strategies to highlight the role of conceptual knowledge in solving problems, American Journal of Physics, 64Q (1996) Sokolof D.R. and Thornton R.K., Using interactive lecture demonstrations to create an active learning environment, The Physics Teacher 35 (1997) Lagowski,J.J. J. Chem. Educ. 1 (1990), Schauble, L.R., Glaser R., Duschl, R., Schulze, S. and John J.,.. Students understanding of the objectives and procedures of experimentation in the science classroom, The journal of the Learning Science, 4 (1995)

21 25

22 27 1. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ

23 28

24 29 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.1α Τροχιά -Τροχιακό ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να συνδέει τις γνώσεις που έχει από την Α Λυκείου με τις δύο συνθήκες του Bohr και την εξίσωση του Plank.. Να εξιστορεί πως από την τροχιά του Bohr καταλήξαμε στο τροχιακό της κβαντομηχανικής, αναφέροντας την κυματική θεωρία της ύλης του De Broglie, την αρχή της αβεβαιότητας του Heisenberg και την κυματική εξίσωση του Schrödinger. Να διακρίνει τις έννοιες του ηλεκτρονιακού νέφους και του τροχιακού και να απεικονίζει γραφικά τα τροχιακά s και p. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Πριν ξεκινήσουμε την όποια διαλογική συζήτηση καλό είναι να θέσουμε τις βάσεις για την όλη ενότητα μαθημάτων που ακολουθεί και που μπορεί να συνοψίζεται στον τίτλο «Η Δομή της Ύλης». Διαιρούμε δε την ενότητα αυτή στη «Δομή του Ατόμου» και στη «Δομή του Μορίου», θυμίζοντας ότι η δεύτερη είναι ήδη γνωστή ως «Χημικός Δεσμός». Αναφέρουμε ότι οι μαθητές έχουν να διδαχθούν πολλά σχετικά με αυτό το θέμα και στο μάθημα της Φυσικής (Γενική Παιδεία) δείχνοντας τη σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στα δύο μαθήματα τη Φυσική και Χημεία. Τονίζουμε ότι τη Χημεία απασχολεί κυρίως ο χώρος γύρω από τον πυρήνα και ο τρόπος με τον οποίο τα ηλεκτρόνια «περιστρέφονται» και γενικότερα κατανέμονται.

25 30 Θέλοντας να διαπιστώσουμε το επίπεδο γνώσεων των μαθητών μπορούμε να ζητήσουμε την κατανομή των ηλεκτρονίων σε άτομο με Ζ = 19. Επιπλέον ζητάμε να μας πουν με βάση πιο πρότυπο και ποιες αρχές κάνουν την κατανομή αυτή. Με αφορμή τη συζήτηση που θα ακολουθήσει αναπτύσσουμε το θέμα των ατομικών προτύπων και τη δυνατότητα τους να ερμηνεύουν κάποια πειραματικά δεδομένα. ΦΑΣΗ 2 Θέλοντας να τονίσουμε τη σημασία των πειραματικών δεδομένων μιλάμε για τα φάσματα εκπομπής των στοιχείων και ιδιαίτερα για εκείνο του υδρογόνου με τις χαρακτηριστικές φασματικές γραμμές, γνωστές (χωρίς όμως θεωρητική ερμηνεία) από τα μέσα του 19 ου αιώνα. Στη συνέχεια περνάμε στη θεωρία των κβάντα ως μια προσπάθεια για την ερμηνεία του τρόπου παραγωγής, μετάδοσης και απορρόφησης της ενέργειας γενικά. Δίνουμε την εξίσωση του Plank τονίζοντας την ιδιαίτερη σημασία της σταθεράς Plank, h. Αναφέρουμε τώρα το κλασικό πείραμα του Rutherford με το βομβαρδισμό λεπτών φύλλων χρυσού με σωματίδια άλφα και την κατάληξη αυτού στο πλανητικό ατομικό πρότυπο. Τέλος, παραθέτουμε τις δύο συνθήκες του Bohr ως θεωρητική προσπάθεια για την ερμηνεία του ατομικού προτύπου του Rutherford. Δίνουμε την εξίσωση της ενέργειας του ηλεκτρονίου σε κάθε τροχιά και δείχνουμε την αντιστοιχία των ηλεκτρονιακών αλμάτων με τις φασματικές γραμμές στο ατομικό φάσμα του υδρογόνου (η μελέτη αυτή απέδωσε το βραβείο Nobel στο Bohr). Στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ Επίσης θυμίζουμε το πείραμα που έχουν κάνει οι μαθητές στην Α Λυκείου με το χρωματισμό της φλόγας από την παρουσία ορισμένων στοιχείων (πείραμα 3 πυροχημική ανίχνευση μετάλλων). Το χρώμα αυτό της φλόγας (συχνότητα ή μήκος κύματος φωτός) συνδέεται με τα ηλεκτρονιακά άλματα στα άτομα ορισμένων μεταλλικών στοιχείων.

26 31 ΦΑΣΗ 3 Αναφέρουμε τις θεωρητικές αδυναμίες του προτύπου του Bohr («πάντρεμα» κλασικής και κβαντικής φυσικής) και τις πειραματικές αδυναμίες του για την ερμηνεία των φασμάτων πολυηλεκτρονιακών στοιχείων λόγω της αλληλεπίδρασης των ηλεκτρονίων. Κάνουμε μια εισαγωγή στην κβαντομηχανική που είναι και η σύγχρονη πια θέση και γνώση στο θέμα της ατομικής και μοριακής δομής. Διατυπώνουμε τη θεωρία του de Broglie (υλικά κύματα) δίνοντας τη σχετική εξίσωση, την αρχή αβεβαιότητας του Heisenberg και καταλήγουμε στην κυματική εξίσωση του Schröndiger. Λύση της τελευταίας, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις και προσεγγίσεις δίνει την ενέργεια και την πιθανότητα εύρεσης της θέσης του ηλεκτρονίου γύρω από τον πυρήνα. Στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ ΦΑΣΗ 4 Κλείνουμε την ενότητα με την «κατεδάφιση» του εύληπτου πλανητικού προτύπου και την αντικατάστασή του με την έννοια της πυκνότητας του ηλεκτρονιακού νέφους. Από την ντετερμινιστική τροχιά του Bohr στην πιθανότητα και στο μοίρασμα του χώρου σε στιβάδες, υποστιβάδες και τροχιακά. Στο σημείο αυτό προβάλλεται η σχετική διαφάνεια Δ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ Στο σχολείο: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 24 Στο σπίτι: 7, 10, 27.

27 32 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Εισαγωγή στο θέμα. Δομή της Ύλης. Σύνοψη βασικών γνώσεων. Σύνδεση με την αντίστοιχη ύλη της Α Λυκείου. Ατομικά πλανητικά πρότυπα. ΦΑΣΗ 2 Θεωρία των κβάντα και χρήση αυτής από τον Bohr για την υ- ποστήριξη του ατομικού πλανητικού προτύπου. Αντιστοίχηση των ηλεκτρονιακών αλμάτων με φασματικές γραμμές. Υπενθύμιση του πειράματος της Α Λυκείου: Πυροχημική ανίχνευση μετάλλων. Διαφάνεια Δ.1.1.1: Το ατομικό πρότυπο του Bohr. ΦΑΣΗ 3 Θεωρητικές και πειραματικές αδυναμίες του προτύπου του Bohr. Αρχές κβαντομηχανικής. Διαφάνεια Δ.1.1.2: Οι θεμελιωτές της σύγχρονης αντίληψης για το άτομο. ΦΑΣΗ 4 Πέρασμα από το πλανητικό πρότυπο στην πιθανότητα και το ηλεκτρονιακό νέφος. Διαφάνεια Δ.1.1.3: Σχηματική παρουσίαση της πυκνότητας του ηλεκτρονιακού νέφους (τροχιακού) του ατόμου του υδρογόνου σε μη διεγερμένη κατάσταση.

28 33 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1.. «Νιλς Μπορ. Ο Ιδιοφυής πραγματιστής.», Χημικά Χρονικά 50, Οκτώβριος (Άρθρο με βιογραφικά και επιστημονικά στοιχεία γύρω από τη συμβολή του Bohr). 2. Blanca L. Haendler, Presenting the Bohr Atom J. Chem.Educ.59 (1982) 372. (Ολοκληρωμένη παρουσίαση του ατομικού προτύπου του Bohr). 3. Τ.S.Shiland, What's the use of All this Theory. The Role of Quantum mechanics in High School Chemistry Texbooks J. Chem.Educ. 72 (1995) 215. (Παρουσίαση της κβαντομηχανικής σε σχολικά εγχειρίδια). 4. N. D. Christodouleas, Particles, waves, and the Interpretation of Quantum Mechanics J. Chem.Educ. 52 (1975) 573. (Μια ποιοτική εισαγωγή στις αρχές της κβαντομηχανικής). 5. L.S.Bartell. Pespectives on the Uncertainty Principle and Quantum Reality J. Chem.Educ.62 (1985) 192. (Ανάπτυξη της αρχής αβεβαιότητας και εφαρμογές της). 6. Gibbin «Αναζητώντας τη γάτα του Schröndiger» Εκδόσεις Aurora. (Μια φιλολογική αλλά πολύ επιστημονική, ιστορική αναφορά στη θεωρία κβάντα και στην κβαντομηχανική).

29 34 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.1β Κβαντικοί αριθμοί ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί : Να αναφέρει ποιοι είναι οι κβαντικοί αριθμοί και τι τιμές παίρνουν. Να αναγνωρίζει ότι τα ηλεκτρόνια κάθε υποστιβάδας έχουν κοινούς τους δύο κβαντικούς αριθμούς (n και l), ενώ τα ηλεκτρόνια κάθε τροχιακού έχουν κοινούς τους τρεις κβαντικούς αριθμούς (n, l και m l ) και διαφέρουν ως προς τον κβαντικό αριθμό του spin, m s. Nα αναφέρει ότι κάθε τροχιακό μπορεί να δεχτεί το πολύ 2 ηλεκτρόνια με αντιπαράλληλα spin. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Εδώ ποιοτικά θα εισαχθούν οι κβαντικοί αριθμοί ως αριθμητικές λύσεις της πολύπλοκης εξίσωσης Schrödinger. Εξηγούμε ότι δύο πρώτοι κβαντικοί αριθμοί, n και l εκφράζουν την ενέργεια ενός η- λεκτρονίου μέσα στο άτομο ως αποτέλεσμα της έλξης του πυρήνα και της άπωσης από τα «άλλα» ηλεκτρόνια. Χρησιμοποιούμε ανάλογα παραδείγματα για την κατανόησή των κβαντικών αριθμών, όπως τους 4 αριθμούς που αναγράφονται σε εισιτήριο γηπέδου (θύρα, διάζωμα, σειρά, θέση) και δίνεται η αρχή του αδιαχώρητου (δεν μπορεί, θεωρητικά, να κάθεται άλλος στην θέση αυτή) σαν πρόλογος της απαγορευτικής αρχής που θα ακολουθήσει.

30 35 ΦΑΣΗ 2 Εδώ οι έννοιες θα δοθούν πιο αυστηρά μια και στη φάση αυτή θα καθοριστούν σημαντικά μεγέθη. Τονίζουμε το πέρασμα από την απλή τροχιά του Bohr στην πολυπλοκότερη στιβάδα ή φλοιό. Ξεκινάμε από την απόσταση του ηλεκτρονίου από τον πυρήνα σαν μέτρο της έλξης άρα της σταθερότητας και της ενέργειας αυτού. Εισάγουμε τον κύριο κβαντικό αριθμό, n, εξηγώντας ότι για τα υπάρχοντα στοιχεία (Ζ 112) αρκούν τιμές του n μέχρι 7 και ορίζουμε την στιβάδα σαν τον ενεργειακό χώρο στον οποίο ανήκουν ηλεκτρόνια με τον ίδιο n. Τέλος, επισημαίνουμε ότι ο αριθμός n καθορίζει το μέγεθος του τροχιακού Εισάγουμε τώρα τις απώσεις από τα άλλα ηλεκτρόνια σαν μια δεύτερη παράμετρο η οποία καθορίζει την ενέργεια ενός ηλεκτρονίου (μια υπενθύμιση στο άτομο του Η και στην επιτυχία του Bohr λόγω του μοναδικού ηλεκτρονίου..). Αυτή εκφράζεται μέσα από το δευτερεύοντα ή αζιμουθιακό κβαντικό αριθμό, l, ο οποίος εξαρτάται από την τιμή κάθε φορά του n. Παίρνει αριθμητικά n τιμές και κάθε τιμή συνιστά μια υποστιβάδα. Δηλαδή κάθε στιβάδα περιλαμβάνει n υποστιβάδες, όσες είναι η «τάξη της». Ο αριθμός l καθορίζει το σχήμα του τροχιακού, ενώ το άθροισμα n+l καθορίζει τη συνολική ενέργεια του e. Από την ατομική φασματοσκοπία και τα χαρακτηριστικά των φασματικών γραμμών, προήλθαν οι ονομασίες των υποστιβάδων: s ( sharp, l =0), p ( principal l=1), d (diffuse l=2) και f (fundamental l = 3). ΦΑΣΗ 3 Φτάνουμε πλέον στην πιο λεπτή δομή του περιπυρηνικού χώρου εισάγοντας το τροχιακό μέσα από το μαγνητικό κβαντικό αριθμό, m l. Την εισαγωγή του επέβαλλε η συμπεριφορά του ατόμου μέσα σε μαγνητικό πεδίο η οποία οφείλεται στις μαγνητικές ιδιότητες του περιφερόμενου e. Παίρνει 2 l+1 τιμές ( για κάθε l) και κάθε τιμή του ορίζει ένα τροχιακό. Συνοψίζουμε με το συμπέρασμα ότι κάθε στιβάδα χωρίζεται σε n υποστιβάδες και κάθε υποστιβάδα περιλαμβάνει 2 l+1 τροχιακά. Εισάγουμε τώρα και τον m s σαν τρόπο έκφρασης των δύο δυνατοτήτων περιστροφής κάθε e μέσα σε ένα τροχιακό ( 1/2).

31 36 ΦΑΣΗ 4 Δίνουμε πάλι με μορφή ορισμών τις έννοιες στιβάδας, υποστιβάδας και τροχιακού. Προσπαθούμε στη συνέχεια να μιλήσουμε για το σχήμα των τροχιακών λέγοντας ότι ουσιαστικά είναι οι οριακές καμπύλες (contour) οι οποίες περικλείουν χώρους στους οποίους το ηλεκτρόνιο έχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να βρίσκεται ( 90-99%). Περιοριζόμαστε στο σχήμα των τροχιακών s και p δείχνοντας τις διαφάνειες Δ και Δ Αναφέρουμε ότι υπάρχουν ανάλογα σχήματα και για τα d και f τροχιακά και παραπέμπουμε σε διευθύνσεις του διαδικτύου, όπου μπορούν να έχουν πολύ καλές «εικόνες» για τα τροχιακά. Τονίζουμε τη σημασία του σχήματος του τροχιακού για τη «μελλοντική» συμπεριφορά, χημική, του ατόμου. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ασκήσεις για επίλυση στο σχολείο: 8, 9, 31, 32, 34. Ασκήσεις για επίλυση στο σπίτι: 33, 35, 36, 37, 38.

32 37 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Εισαγωγή των κβαντικών α- ριθμών ως λύσεις της εξίσωσης Shrödinger. Παραδείγματα π.χ. τα αριθμημένα εισιτήρια ΦΑΣΗ 2 Κύριος και δευτερεύων κβαντικοί αριθμοί. Στιβάδα και υ- ποστιβάδα ΦΑΣΗ 3 Μαγνητικός κβαντικός αριθμός και τροχιακό. Κβαντικός αριθμός spin και ιδιοπεριστροφή του ηλεκτρονίου. ΦΑΣΗ 4 Σχήμα των τροχιακών s και p Διαφάνεια Δ.1.1.4: Σχηματική παρουσίαση s τροχιακών. Διαφάνεια Δ 1.1.5: Σχηματική παρουσίαση των p τροχιακών.

33 38 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. G.L. Breneman. Order out oh Chaos: Shapes of Hydrogen Orbitals J. Chem. Educ. 65 (1988) 31. (Περιέχει σχήματα τροχιακών με το πρόγραμμα CAD από υπολογιστή). 2. R. D. Allendoerfer. Teaching the shape of the Hydrogenlike and Hybrid Atomic Orbitals J. Chem. Educ. 67 (1990) 37. (Προτάσεις για διαφάνειες από IBM PC). 3. Είναι η βασική διεύθυνση για αναζητήσεις σε θέματα Χημείας. Από το Site Guide και το recent research results περνάει κανείς σε επιμέρους διευθύνσεις. 4. Η κεντρική διεύθυνση του περιοδικού Journal of Chemical Education. Χρειάζεται συνδρομή.

34 39 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 3 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να τοποθετεί τα ηλεκτρόνια σε υποστιβάδες και τροχιακά σε μη διεγερμένα πολυηλεκτρονικά άτομα ή και ιόντα με βάση τις αρχές της ηλεκτρονιακής δόμησης- aufbau- (αρχή ελάχιστης ενέργειας, απαγορευτική αρχή του Pauli, κανόνας του Hund). Να γράφει τους κβαντικούς τύπους των ηλεκτρονίων ενός ατόμου στοιχείου σε μη διεγερμένη κατάσταση π.χ. 1s 2 2s 2 2p 3 για το στοιχείο με Ζ= 7. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Μπορούμε να εισάγουμε τις αρχές δόμησης σαν ένα «κανονισμό μιας πολυκατοικίας» της οποίας τα διαμερίσματα -βλέπε τροχιακά - έχουν ταξινομηθεί και περιμένουν να «κατοικηθούν». Ξεκινάμε με τη διατύπωση της απαγορευτικής αρχής του Pauli και της ερμηνεία της ως αρχή του αδιαχώρητου. Δείχνουμε στους μαθητές ότι με βάση αυτή την αρχή ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων τα οποία μπορεί να δεχτεί κάθε υποστιβάδα είναι αντίστοιχα: s 2, p 6, d 10 και f 14. Οι αριθμοί αυτοί μπορούν να προκύψουν με σειρά από λογικές ερωτήσεις προς τους μαθητές και που αφορούν τις έννοιες του τροχιακού (τρεις ίδιοι κβαντικοί αριθμοί), της απαγορευτικής αρχής του Pauli και των δύο τιμών του αριθμού του spin. Έτσι π.χ. η υποστιβάδα p ( l=1) έχει τρία τροχιακά ( m l = -1, 0,1) που το καθένα «χωρά» δύο ηλεκτρόνια. Άρα η p υποστιβάδα μπορεί να δεχτεί μέχρι και 6 ηλεκτρόνια. Είναι σημαντικό να κατανοήσουν οι μαθητές ότι κάθε πλήρες τροχιακό έχει 2 ηλεκτρόνια με αντίθετο spin σαν ένα, μη δεσμικό, ζεύγος ηλεκτρονίων. Υπάρχουν τροχιακά με μονήρη ηλεκτρόνια καθώς και κενά τροχιακά τα οποία αποκτούν υπόσταση όταν «αποικηθούν» από ηλεκτρόνια.

35 40 ΦΑΣΗ 2 Στη φάση αυτή αναπτύσσεται η αρχή της ελάχιστης ενέργειας. Ίσως είναι σκόπιμο να θυμίσουμε το παράδειγμα του φρέατος («πηγάδι με τον πυρήνα στον πυθμένα, με θέσεις που ανέρχονται προς το έ- δαφος, οπότε αποκτούν μηδενική δυναμική ενέργεια -200 < -120 < -40..<0.). Επίσης ορίζουμε τις βασικές έννοιες: διέγερση ατόμου και ιοντισμός. Ρωτάμε τους μαθητές από ποιους παράγοντες καθορίζεται η ενέργεια κάθε στιβάδας και υποστιβάδας, ή καλύτερα των ηλεκτρονίων που ανήκουν σε αυτές, καταλήγοντας σε αυτό που ήδη έχει τονιστεί δηλαδή το άθροισμα των n και l (έλξη και άπωση). Με βάση τη συζήτηση που θα ακολουθήσει διατυπώνουμε την αρχή της ελάχιστης ενέργειας από την οποία προκύπτει ο μνημονικός κανόνας για τη διαδοχική συμπλήρωση των ατομικών τροχιακών που απεικονίζεται στη Διαφάνεια Δ ΦΑΣΗ 3 Εφαρμόζουμε τον παραπάνω μνημονικό κανόνα (φάση 2) για να βρούμε τις ηλεκτρονιακές δομές διαφόρων ατόμων, όπως π.χ. των 17Cl, 20 Ca, 26 Fe, 24 Cr, 58 Ge. Οι ηλεκτρονιακές αυτές δομές μπορούν να αποδίδονται σαν κβαντικοί τύποι π.χ. για το Cl: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 5. Μια άλλη επίσης ενδιαφέρουσα παράσταση είναι εκείνη της εξώτατης στιβάδας με τα τροχιακά της με μορφή τετραγωνιδίων. Σε κάθε τροχιακό τοποθετούνται ηλεκτρόνια με μορφή βελών ή για τα μονήρη και για τα ζεύγη. ΦΑΣΗ 4 Μπαίνοντας στον κανόνα της μεγίστης πολλαπλότητας του Hund καλό θα είναι να θυμίσουμε ότι πίσω από τις θεωρητικές αρχές υ- πάρχει πάντα το πείραμα και οι ιδιότητες της ύλης. Έτσι τονίζουμε ότι πέρα από τα ατομικά φάσματα πολύ σπουδαίο ρόλο στην αποκάλυψη της ηλεκτρονιακής δομής των στοιχείων παίζουν οι μαγνητικές ιδιότητές τους. Έτσι εδώ μπορεί να γίνει μια πρώτη σύνδεση

36 41 των μαγνητικών ιδιοτήτων με τον αριθμό των μονήρων ηλεκτρονίων τα οποία σε αντίθεση με τα ζεύγη έλκονται (ή απωθούνται) ισχυρά από μαγνητικά πεδία Αναφέρουμε τον κανόνα του Hund διαλέγοντας τη διατύπωση που λεει ότι «η πιο σταθερή κατανομή των e σε μια υποστιβάδα είναι εκείνη που δίνει τον μέγιστο δυνατό αριθμό μονήρων ηλεκτρονίων». Σαν παράδειγμα ζητάμε από τους μαθητές να γράψουν την ηλεκτρονιακή δόμηση των στοιχείων 7 Ν και 17 Cl, κυρίως ότι αφορά την εξώτατη στιβάδα και τον αριθμό των μονήρων ηλεκτρονίων. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ασκήσεις για επίλυση στο σχολείο: 11, 12, 39, 40, 47. Ασκήσεις για επίλυση στο σπίτι: 41, 42, 43, 44, 45, 46. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. N.Iza and MGil A Mnemonic Method for Assigning the electronic Configuration of Atoms J. Chem.Educ.72 (1995) (Έχει πολλές σχετικές αναφορές) 2. M.L.Capbell. The correct Interpretation oh Hund' s Rule as applied to Uncoupled States Orbital Diagrams.J. Chem.Educ. 68 (1991) 134.

37 42 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Αρχές ηλεκτρονιακής δόμησης. Απαγορευτική αρχή του Pauli. Μονήρες e και ζεύγος ηλεκτρονίων. Παράδειγμα π.χ. ο κανονισμός πολυκατοικίας για τη σειρά κατοίκισής της. ΦΑΣΗ 2 Αρχή της ελάχιστης ενέργειας. Το άθροισμα n+l ως μέτρο της ολικής ενέργειας των e. Μνημονικό σχήμα Διαφάνεια Δ.1.2.1: Μνημονικός κανόνας για τη διαδοχική συμπλήρωση των ατομικών τροχιακών. ΦΑΣΗ 3 Παραδείγματα γραφής ηλεκτρονιακής δομής ατόμων στη θεμελιώδη τους κατάσταση. ΦΑΣΗ 4 Κανόνας του Hund. μαγνητικές ιδιότητες της ύλης. Παραδείγματα.

38 43 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 4 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.3α Δομή περιοδικού πίνακα ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να «κατασκευάζει» το σύγχρονο περιοδικό πίνακα με βάση την ατομική ηλεκτρονιακή δομή του κάθε στοιχείου. Να προσδιορίζει τη θέση (περίοδο και ομάδα σαν "συντεταγμένες") κάθε στοιχείου αν του δίνεται ο ατομικός του αριθμός. Το ίδιο να κάνει και για το αντίστροφο. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Αναφέρουμε την ιστορική εξέλιξη των προσπαθειών που έγιναν για την ταξινόμηση των στοιχείων στον περιοδικό πίνακα, υπενθυμίζοντας τη ύλη που διδάχτηκε στην Α Λυκείου. Στη συνέχεια τονίζουμε ότι η δομή του περιοδικού πίνακα στηρίζεται σήμερα στο νόμο περιοδικότητας του Moseley «η χημική συμπεριφορά των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατομικού τους αριθμού» και ότι η κατάταξη αυτή αίρει τις παλαιότερες «αναστροφές» όπως π.χ. των Ar και Κ. Όμως, ο νόμος αυτός δεν αιτιολογεί την ίδια την ύπαρξη του περιοδικού πίνακα. Εκείνο το οποίο μπορεί να ερμηνεύσει είναι η ύπαρξη των οικογενειών των στοιχείων, τη μεταβολή των ιδιοτήτων από στοιχείο σε στοιχείο κατά μήκος μιας περιόδου, το μεταβλητό μήκος των περιόδων, τον αριθμό των σπανίων γαιών κλπ. Μπορεί κανείς να συσχετίσει και να αιτιολογήσει την περιοδική κατάταξη των στοιχείων με την ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων τους. Μη ξεχνάμε ότι αυτή η περιοδικότητα συσχετισμένη με την ηλεκτρονιακή δομή, αποτελεί μια έμμεση απόδειξη της ύπαρξης των ατόμων.στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ 131

39 44 ΦΑΣΗ 2 Αναφέρουμε στους μαθητές ότι ο σύγχρονος περιοδικός πίνακας προκύπτει με την τοποθέτηση των στοιχείων κατά σειρά αυξανόμενου ατομικού αριθμού, Ζ. Έτσι προκύπτουν οι περίοδοι (οριζόντιες σειρές). Σε κάθε περίοδο ανήκουν στοιχεία των οποίων τα μη διεγερμένα άτομα έχουν τον ίδιο αριθμό στιβάδων ο οποίος ταυτίζεται με τον αριθμό της περιόδου. Κάνοντας την πρώτη σύνδεση με την ηλεκτρονιακή δομή τονίζουμε ότι οι περίοδοι αντιπροσωπεύουν τις 7 στιβάδες ( Κ - Q ) οι οποίες περιέχουν και καλύπτουν τα υπάρχοντα (112) στοιχεία. Ομοίως προκύπτουν οι ομάδες που είναι οι κατακόρυφες στήλες του Π.Π. Ο αριθμός των ηλεκτρονίων σθένους καθορίζει τον αριθμό της ομάδας στην οποία ανήκει το στοιχείο, εφόσον το στοιχείο ανήκει στις λεγόμενες Α ομάδες (πρωτεύουσες ομάδες κατά την παλαιότερη αρίθμηση). Το θέμα της ονομασίας ή αρίθμησης των ομάδων θέλει προσοχή μια και οι Π.Π. που κυκλοφορούν, αλλά και οι παραπομπές στα κείμενα, χρησιμοποιούν άλλοτε την παλαιά και άλλοτε τη νέα αρίθμηση. Το σημείο αυτό συνδέει τον κλασικό τρόπο κατάταξης βάσει των χημικών ιδιοτήτων με την ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων των στοιχείων και το ρόλο της «εξώτατης» στιβάδας. Μάλιστα ετοιμάζοντας το ρόλο των ατομικών μεγεθών μπορούμε να θέσουμε στους μαθητές το ερώτημα: Γιατί να υπάρχουν διαφορές στις ιδιότητες των στοιχείων που ανήκουν σε μια ομάδα; ΦΑΣΗ 3 Θυμίζουμε το μνημονικό κανόνα και σχήμα πλήρωσης των υποστιβάδων ( 1s<2s<2p<3s<3p<4s<3d ). Aπό το σημείο αυτό μπορούμε πια να προχωρήσουμε στη διαίρεση του Π.Π. σε τέσσερις τομείς οι οποίοι αντιπροσωπεύουν τις υποστιβάδες s (l=0), p (l=1), d (l=2) και f (l=3). Σε κάθε τομέα ανήκουν στοιχεία των οποίων η «εξώτατη» στιβάδα και υποστιβάδα πλέον, ημισυμπληρωμένη ή συμπληρωμένη, είναι s ή p ή d ή f. Στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ Εξηγούμε ότι ο τομέας s περιέχει δύο ομάδες ( s 1 και s 2 ) που είναι τα αλκάλια και οι αλκαλικές γαίες, ο τομέας p περιέχει 6 ομάδες (από p 1 έως και p 6 ), ο τομέας d 10 ομάδες (από d 1 έως και d 10 - στοιχεία μετάπτωσης) και ο τομέας f, 14 ομάδες (από f 1 έως και f 14 - σπάνιες γαίες).

40 45 Άλλωστε και η νέα αρίθμηση των ομάδων αυτό το σχήμα εξυπηρετεί με τις 18 ομάδες, 2 s, 6 p και 10 d. Αν λοιπόν για παράδειγμα ένα στοιχείο ανήκει στην τρίτη περίοδο και στην 17 η ομάδα θα έχει ηλεκτρονιακή δομή την: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 5 έχοντας τρεις στιβάδες και 7 (17-10) ηλεκτρόνια στην εξώτατη στιβάδα. Όμοια ένα στοιχείο με ηλεκτρονιακή δομή 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 5 θα βρίσκεται στην 4 η περίοδο και στην 7 η ( 2 +5) ομάδα. Θα είναι ένα στοιχείο μετάπτωσης μια και η d υποστιβάδα είναι ημισυμπληρωμένη (το Mn). ΦΑΣΗ 4 Εδώ μπορούμε να συνοψίσουμε την όλη δομή του Π.Π. Την αρχική ταξινόμηση των στοιχείων με βάση τις χημικές τους ιδιότητες και τον ατομικό τους αριθμό και τη βαθύτερη αιτιολόγηση του η οποία προκύπτει από την ταξινόμηση με βάση την ηλεκτρονιακή τους δομή. Καλό είναι να θυμίσουμε ότι στο βάθος των πραγμάτων «κρύβεται» η ατομική φασματοσκοπία η οποία δίνει την πειραματική ταξινόμηση. Ετοιμάζοντας την ηλεκτρονιακή γραφή των τύπων πια των ενώσεων κατά Lewis μπορούμε να δώσουμε τον αντίστοιχο συμβολισμό των στοιχείων και της εξώτατής τους στιβάδας κύρια για τους τομείς s και p. Έτσι π.χ. το άτομο του αζώτου με δομή 1s 1 2s 2 2p 3 θα έχει κατά Lewis συμβολισμό: : Ν με τρία μονήρη ηλεκτρόνια και ένα μη δεσμικό ζεύγος. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ασκήσεις για επίλυση στο σχολείο: 13, 48, 49. Ασκήσεις για επίλυση στο σπίτι: 15, 17, 50, 51.

41 46 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Ιστορική ανασκόπηση της ταξινόμησης των στοιχείων. Γενική περιγραφή του σύγχρονου περιοδικού πίνακα. Στον πίνακα τοποθετούμε ένα μεγάλο Π.Π. π.χ. του Life. Διαφάνεια Δ.1.3.1: Σύγχρονη μορφή του Π.Π. ΦΑΣΗ 2 Η ηλεκτρονιακή δομή των α- τόμων είναι η βάση της ταξινόμησης των στοιχείων στον περιοδικό πίνακα. ΦΑΣΗ 3 Διαίρεση του Π.Π. σε τομείς s,p,d και f με αφετηρία τον μνημονικό κανόνα πλήρωσης των e σε υποστιβάδες. Διαφάνεια Δ.1.3.2: Διαίρεση περιοδικού πίνακα σε τομείς. ΦΑΣΗ 4 Σύνοψη ταξινόμησης στοιχείων στον Π.Π. Συμβολισμός στοιχείων κατά Lewis.

42 47 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. W.C.Fernelius Some reflections on the Periodic Table and its Use J. Chem.Educ.63 (1986) 263. (Αναφέρεται κυρίως στις χημικές ιδιότητες των στοιχείων σε συσχετισμό με την ηλεκτρονιακή δομή και τη θέση τους στον Περιοδικό Πίνακα). 2. G.Gorin. Mendeleev and Moseley. The principal Discoverers of the Periodic Law. J. Chem.Educ. 73 (1996) 490.( Ιστορική εξέλιξη του Περιοδικού Πίνακα). 3. J.A.Strong. The Periodic table and Electron Configurations. J.Chem.Edu.63 (1986) 834. (Διδακτική παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο συμπληρώνεται ο Περιοδικός Πίνακας. με βάση την η- λεκτρονιακή δομή). 4. E.R.Scerri. Chemistry, Spectroscopy, and the Question of Reduction J. Chem.Edu. 68 (1991) 122. (Συσχετισμός των χημικών ιδιοτήτων και της ηλεκτρονιακής δομής των ατόμων των στοιχείων για τη συμπλήρωση του Περιοδικού Πίνακα). 5. S.M.Blinder. Quantum Chemistry via the Periodic Law J. Chem. Educ. 58 (1981) 761.

43 48 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.3β Περιοδική τάση των στοιχείων. Στοιχεία μετάπτωσης ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να περιγράφει την περιοδική μεταβολή που παρατηρείται στις ιδιότητες των στοιχείων της 2 ης και 3 ης περιόδου (από το μεταλλικό στον αμεταλλικό χαρακτήρα), καθώς και των ενώσεων τους π.χ. των οξειδίων και χλωρίδιων τους. Να καταγράφει τις χαρακτηριστικές ιδιότητες των στοιχείων μετάπτωσης π.χ. ότι έχουν «πολλούς» αριθμούς οξείδωσης, είναι παραμαγνητικά κλπ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Η βασική έννοια που κυριαρχεί στη διδακτική αυτή ώρα είναι εκείνη της περιοδικότητας. Μπορεί να «δανειστεί» κανείς τον όρο αυτό από την τριγωνομετρία, αναφέροντας την περιοδική συνάρτηση με παράδειγμα το ημίτονο μιας γωνίας (ημ0 0, ημ180 0 ημ360 0 κλπ.). ΦΑΣΗ 2 Εδώ, η περιοδικότητα αφορά τις φυσικές και χημικές ιδιότητες των στοιχείων οι οποίες μεταβάλλονται με μια κανονικότητα, δηλαδή, κατά ορισμένα διαστήματα. Αυτή άλλωστε η κανονικότητα μας ε- πιτρέπει να προβλέπουμε τις ιδιότητες ενός στοιχείου μέσα από εκείνες των γειτονικών του στοιχείων. Κλασικό παράδειγμα περιοδικής μεταβολής των ιδιοτήτων, φυσικών κατά πρώτον, είναι η γραφική παράσταση που δείχνει την μεταβολή του ατομικού όγκου, συναρτήσει του Ζ. Στο σημείο αυτό προβάλλεται η διαφάνεια Δ Οι τιμές του ατομικού όγκου έχουν προκύψει από τις πυκνότητες των στοιχείων στους 20 0 C και για την περίπτωση των αερίων από την πυκνότητά τους όταν είναι υγρά σε θερμοκρασία του σ.ζ. τους. Τονίζουμε ότι η περιοδικότητα που φαίνεται στον ατομικό όγκο υπάρχει και σε άλλες ιδιότητες, όπως π.χ. το σημείο ζέσεως και τήξεως.

44 49 Στη συνέχεια, θέλοντας να επεκτείνουμε την περιοδικότητα και στις χημικές ιδιότητες, ζητάμε από τους μαθητές να «κατασκευάσουν» περιοδικό πίνακα με τα 20 πρώτα στοιχεία (τρεις πρώτοι περίοδοι) και να εντοπίσουν την περιοδική μεταβολή που έχουν ορισμένες ιδιότητες των στοιχείων π.χ. ο αριθμός οξείδωσής. ΦΑΣΗ 3 Επισημαίνουμε ότι η περιοδικότητα επεκτείνεται και στις ιδιότητες των χημικών ενώσεων των στοιχείων π.χ. των χλωριδίων ή οξειδίων τους. Χαρακτηριστικά αναφέρεται η περιοδική μεταβολή που παρουσιάζουν τα οξείδια στον όξινο ή βασικό χαρακτήρα. Ρωτάμε για παράδειγμα την περιοχή τιμών του ph διαλυμάτων που θα προκύψουν από τη διάλυση στο νερό των Na 2 O, MgO, P 2 O 5 και SO 3. Μπορούμε να επιλέξουμε τα χλωρίδια:. NaCl, MgCl 2, AlCl 3, CCl 4, NCl 3, OCl 2, Cl 2, δείχνοντας την περιοδικότητα των ιδιοτήτων τους. Επίσης μπορούμε να συγκρίνουμε το NaCl με το CCl 4 ως προς την αγωγιμότητα των τηγμάτων τους και την αντίδρασή ή καλύτερα τη διαλυτότητά τους στο νερό. Με την ίδια λογική συγκρίνουμε τα LiCl και SiCl 4, δείχνοντας τις όποιες αναλογίες και διαφορές τους. Ζητάμε από τους μαθητές να προβλέψουν τις ιδιότητες π.χ. του Rb 2 O καθώς και του GeCl 4, δείχνοντας ακριβώς τη σημασία του Π.Π. και τη δυνατότητα που παρέχει στην πρόβλεψη ιδιοτήτων. Θυμίζουμε τις αντιλήψεις του Mendellev και αναφερόμαστε στην περίπτωση του εκα-πυριτίου, του μετέπειτα γερμανίου. ΦΑΣΗ 4 Στη συνέχεια αναφέρουμε τα FeCl 2 και FeCl 3, τα δύο γνωστά χλωρίδια του Fe, ανοίγοντας έτσι τη συζήτηση για τα στοιχεία μετάπτωσης και τις ιδιότητές τους. Τονίζουμε ότι τα στοιχεία αυτά ανήκουν στο d - τομέα του Π.Π και ότι οι ιδιότητες αυτών των στοιχείων επηρεάζονται και από την d υποστιβάδα η οποία είναι ασυμπλήρωτη. Ζητάμε από τους μαθητές να δώσουν παραδείγματα ενώσεων των Mn και Cr, καταλήγοντας στην ύπαρξη πολλών αριθμών οξείδωσης

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Θέµατα Σωστού/Λάθους και Πολλαπλής επιλογής Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Το 17Cl σχηµατίζει ενώσεις µε ένα µόνο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ

1. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ 27 1. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ 28 29 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.1α Τροχιά -Τροχιακό ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί:

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. 100 Ερωτήσεις τύπου Σωστού Λάθους Στο τέλος οι απαντήσεις

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. 100 Ερωτήσεις τύπου Σωστού Λάθους Στο τέλος οι απαντήσεις 1 ο Κεφάλαιο Χημείας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 100 Ερωτήσεις τύπου Σωστού Λάθους Στο τέλος οι απαντήσεις 1. Η εξίσωση E = h v μας δίνει την ενέργεια μιας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας 2. H κβαντική

Διαβάστε περισσότερα

1o Kριτήριο Αξιολόγησης

1o Kριτήριο Αξιολόγησης 1o Kριτήριο Αξιολόγησης 11 ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ - ΑΡΧΕΣ ΟΜΗΣΗΣ ΠΟΛΥΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΖΗΤΗΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 βάλτε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Κατά τις µεταπτώσεις: L

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΜΔΧ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΜΔΧ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΜΔΧ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ος ΠΜΔΧ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 30 03 203. Στοιχείο Μ το οποίο ανήκει στην πρώτη σειρά στοιχείων μετάπτωσης, σχηματίζει ιόν Μ 3+, που έχει 3 ηλεκτρόνια στην υποστιβάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΜΔΧ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΜΔΧ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΜΔΧ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ος ΠΜΔΧ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 30 03 203. Στοιχείο Μ το οποίο ανήκει στην πρώτη σειρά στοιχείων μετάπτωσης, σχηματίζει ιόν Μ 3+, που έχει 3 ηλεκτρόνια στην υποστιβάδα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

Σελ. Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Κεφάλαιο 2: Περιοδικός πίνακας- Δεσμοί Κεφάλαιο 3: Χημικές Αντιδράσεις

Σελ.  Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Κεφάλαιο 2: Περιοδικός πίνακας- Δεσμοί Κεφάλαιο 3: Χημικές Αντιδράσεις Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί αυτή να περιγραφεί με λίγες γραμμές. Κάθε συνάδελφος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1 ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟ ΚΕΦΑΙΛΑΙΟ 1. Α) Μηχανική συνθήκη ( βελάκι σελ 3) Β) Οπτική συνθήκη (1 ο βελάκι σελ 4 )

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1 ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟ ΚΕΦΑΙΛΑΙΟ 1. Α) Μηχανική συνθήκη ( βελάκι σελ 3) Β) Οπτική συνθήκη (1 ο βελάκι σελ 4 ) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1 ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟ ΚΕΦΑΙΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚOΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1)Ατομικό πρότυπο του Bohr ( πυρήνας,..., περιστρεφόμενα ηλεκτρόνια) περιγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Αρχές δόµησης πολυηλεκτρονιακών ατόµων 39. 2 o Αρχές δόµησης Πολυηλεκτρονιακών ατόµων Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Η συµπλήρωση των τροχιακών ενός ατόµου µε ηλεκτρόνια γίνεται µε βάση την αρχή ηλεκτρονιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στην ηλεκτρονιακή δόμηση των ατόμων

Ασκήσεις στην ηλεκτρονιακή δόμηση των ατόμων Ασκήσεις στην ηλεκτρονιακή δόμηση των ατόμων Στις παρακάτω ερωτήσεις επιλέξτε τη σωστή απάντηση. Ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων για κάθε στιβάδα προκύπτει με εφαρμογή: α. της αρχής της ελάχιστης ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9 Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9 Χηµεία Γ Λυκείου - Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή των ατόµων Ενέργεια που µεταφέρει ένα φωτόνιο: Ε φωτονίου = h f f: συχνότητα φωτονίου h: σταθερά του Planck Ενέργεια ηλεκτρονίου:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΒΑΘΜΟΣ :. % Θέμα 1 Ο 1. Ατομικό τροχιακό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου

Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου 1. Ερώτηση: Τι είναι η κβαντομηχανική; H κβαντομηχανική, είναι η σύγχρονη αντίληψη μιας νέας μηχανικής που μπορεί να εφαρμοστεί στο μικρόκοσμο του ατόμου. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) - στοιχεία μετάπτωσης

1.3 Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) - στοιχεία μετάπτωσης 1.3 Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) - στοιχεία μετάπτωσης 1. Ερώτηση: Τι λέει ο νόμος περιοδικότητας του Moseley; «H χημική συμπεριφορά των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατομικού τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ΚΕΦ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ΚΕΦ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ΚΕΦ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Α θεωρία Bohr-σύγχρονη ατομική θεωρία Β περιοδικός πίνακας Γ ηλεκτρονικοί τύποι Δ υβριδικά τροχιακά- μοριακά τροχιακά Α θεωρία Bohr-σύγχρονη ατομική θεωρία Α1. Να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ 682 ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Παπαχρήστου Βασίλειος Χημικός, MSc στη διδακτική της Χημείας vasipa@in.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν CD-Rom αποτελείται από τέσσερις ενότητες: Η πρώτη ενότητα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΑΡΤΑΚΗΣ 12 Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΖΗΤΗΜΑ 1 Ο : Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1. Ερώτηση: Τι είναι η ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή; Η συμπλήρωση των τροχιακών με ηλεκτρόνια, λέγεται ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ca. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ νετρόνια K L M N Ca 2

Ca. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ νετρόνια K L M N Ca 2 Ερωτήσεις Ανάπτυξης 1. Δίνεται ότι: 40 20 Ca. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας συμπληρωμένο τον παρακάτω πίνακα που αναφέρεται στο άτομο του ασβεστίου: ΣΤΙΒΑΔΕΣ νετρόνια K L M N Ca 2 2. Tι είδους δεσμός αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα 2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα Θεωρία 9.1. Τι είναι ο περιοδικός πίνακας; Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στης Χημείας. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική θεωρία και ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων

Κβαντική θεωρία και ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων Κβαντική θεωρία και ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων Κβαντικοί αριθμοί Κύριος κβαντικός αριθμός (n) Αζιμουθιακός κβαντικός αριθμός (l) Μαγνητικός κβαντικός αριθμός (ml) Στροφορμή (Spin) ηλεκτρονίου κβαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων. Περιοδικός πίνακας. Σταυρακαντωνάκης Γιώργος Λύκειο Γαζίου Page 1

Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων. Περιοδικός πίνακας. Σταυρακαντωνάκης Γιώργος Λύκειο Γαζίου Page 1 Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. Για τις ενέργειες ΕL και ΕN των στιβάδων L και N αντίστοιχα, ισχύει ότι ΕL < ΕN ΣΩΣΤΟ, Όσο απομακρυνόμαστε από τον πυρήνα τόσο αυξάνεται η ενεργειακή στάθμη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-54 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η θεωρία των κβάντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΤΙΚΟΣ ΔΕΣΜΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΙΟΝΤΙΚΟΣ ΔΕΣΜΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΧΗΜΙΚΟΣ ΔΕΣΜΟΣ Είδη Δεσµών Ιοντικός Δεσµός (Ionic bond): σχηµατίζεται πάντα µεταξύ ηλεκτροθετικών και ηλεκτραρνητικών στοιχείων και περιλαµβάνει την πλήρη µεταφορά ενός ή περισσοτέρων ηλεκτρονίων από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1.1. ΤΡΟΧΙΑΚΑ ΚΑΙ ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ 1.1. Ποιες είναι οι πιθανές τιµές : α) του l για : i) n = 1, ii) n = 3, β) του m l για : i) n = 2, ii) l = 2. 1.2. Να βρείτε

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Ιστορική Εξέλιξη των Αντιλήψεων για τα Άτομα Η Φύση του Φωτός. Τα Φάσματα των Στοιχείων Το ατομικό πρότυπο του Bohr...

1.1. Ιστορική Εξέλιξη των Αντιλήψεων για τα Άτομα Η Φύση του Φωτός. Τα Φάσματα των Στοιχείων Το ατομικό πρότυπο του Bohr... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 15 1.1. Ιστορική Εξέλιξη των Αντιλήψεων για τα Άτομα... 19 1.2. Η Φύση του Φωτός. Τα Φάσματα των Στοιχείων... 20 1.2.1. Το ατομικό πρότυπο του Bohr... 23 1.3. Κυματομηχανική Θεώρηση...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Ατοµικό πρότυπο του Bohr 1 η συνθήκη (µηχανική συνθήκη): Τα ηλεκτρόνια περιστρέφονται γύρω από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ EΠIMEΛEIA BAMNIEΣ ΔHMHTΡHΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-54 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων ATOMIKH AKTINA Ατομική Ακτίνα ορίζεται ως το μισό της απόστασης μεταξύ δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα του στοιχείου. Η ατομική ακτίνα ενός στοιχείου: Κατά μήκος μιας

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Θέματα της Τράπεζας στη Χημεία που σχετίζονται με το Χημικό Δεσμό

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Θέματα της Τράπεζας στη Χημεία που σχετίζονται με το Χημικό Δεσμό Όλα τα Θέματα της Τράπεζας στη Χημεία που σχετίζονται με το Χημικό Δεσμό Θέμα 1. Να αναφέρετε δυο διαφορές μεταξύ ομοιοπολικών και ιοντικών ενώσεων. Στις ιοντικές ενώσεις οι δομικές μονάδες είναι τα ιόντα,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Μάθημα 10 ο Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Σχέση σειράς συμπλήρωσης τροχιακών και ΠΠ Μνημονικός κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

A.3 Ποια από τις παρακάτω ηλεκτρονιακές δομές παραβιάζει την αρχή του Pauli:

A.3 Ποια από τις παρακάτω ηλεκτρονιακές δομές παραβιάζει την αρχή του Pauli: Θέμα Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1 Να διατυπώσετε την 1 η συνθήκη του Bohr για το ατομικό μοντέλο (μηχανική συνθήκη). (5 μονάδες) A.2 Να διατυπώσετε την 2 η συνθήκη του Bohr για το

Διαβάστε περισσότερα

H περιοδικότητα των ιδιοτήτων των ατόμων των στοιχείων-iοντικός Δεσμός. Εισαγωγική Χημεία

H περιοδικότητα των ιδιοτήτων των ατόμων των στοιχείων-iοντικός Δεσμός. Εισαγωγική Χημεία H περιοδικότητα των ιδιοτήτων των ατόμων των στοιχείων-iοντικός Δεσμός Εισαγωγική Χημεία 2013-14 1 Μέγεθος Ιόντων Κατιόντα: Η ακτίνα τους είναι πάντοτε μικρότερη από την αντίστοιχη των ουδέτερων ατόμων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες 1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες Οι μαθητές να 1. διατυπώνουν τον νόμο της περιοδικότητας και με βάση αυτόν να ερμηνεύουν την κατάταξη των στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρονιακές Κατανοµή

ηλεκτρονιακές Κατανοµή ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 1. ίνεται ο πίκας: Σύµβολο Στοιχείου Να Ηλεκτρονιακή Κατανοµή X K (2) L(4) Ψ K (2) L(8) M(7) Ζ K (2) L(7) αντιγράψετε τον πίκα Οµάδα Π.Π. στη κόλλα Περίοδος Π.Π. σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Γεωμετρία Πολικότητα των Μορίων. Εισαγωγική Χημεία

Μοριακή Γεωμετρία Πολικότητα των Μορίων. Εισαγωγική Χημεία Μοριακή Γεωμετρία Πολικότητα των Μορίων Εισαγωγική Χημεία 2013-14 1 Τα σχήματα των μορίων Οι δομές Lewis δίνουν πληροφορίες για την σύνδεση μεταξύ των ατόμων : Μας πληροφορούν για το ποια άτομα συνδέονται

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται προσπάθεια να δοθούν οι «σύγχρονες» απόψεις γύρω από τη δομή του ατόμου. Είναι πραγματικά μια δύσκολη προσπάθεια μια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 07 / 09 /2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 07 / 09 /2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 07 / 09 /2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Ο άργυρος εμφανίζεται στη φύση υπό τη μορφή δύο ισοτόπων τα οποία έχουν ατομικές μάζες 106,905 amu και 108,905 amu. (α) Γράψτε το σύμβολο για καθένα ισότοπο του αργύρου

Διαβάστε περισσότερα

H εικόνα του ατόμου έχει αλλάξει δραστικά

H εικόνα του ατόμου έχει αλλάξει δραστικά Δομή Ατόμου και Ατομικά Τροχιακά Α Τα κλασσικά πρότυπα Η ιστορία της δομής του ατόμου (1/2) ατομική θεωρία Δημόκριτου (άτομοι) ατομική θεωρία Dalton Πλανητικό πρότυπο Rutherford πρότυπο Schrodinger 460

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α' (Διάρκεια εξέτασης: 15 min)

ΜΕΡΟΣ Α' (Διάρκεια εξέτασης: 15 min) ΣΕΜΦΕ ΕΜΠ Γενική Χημεία Διαγώνισμα 11/02/20 1 ΜΕΡΟΣ Α' (Διάρκεια εξέτασης: 15 min) 1.Σημειώστε τη σωστή ηλεκτρονική διαμόρφωση του 28 Ni +2, [ 18 Ar]=1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 a. [Ar] 4s 2 3d 6 b. [Ar]

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ÈÅÌÅËÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ÈÅÌÅËÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί 1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί Ο Lewis πρότεινε το μοντέλο του κοινού ηλεκτρονιακού ζεύγους των δεσμών το 1916, σχεδόνμιαδεκαετίαπριναπότηθεωρίατουde Broglie τηςδυαδικότηταςκύματος-σωματιδίου.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο μαθήματος (Syllabus): ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ

Δελτίο μαθήματος (Syllabus): ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ Δελτίο μαθήματος (Syllabus): ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ Κωδικός μαθήματος: ΝΠ-01 Κύκλος/Επίπεδο σπουδών: Προπτυχιακό Εξάμηνο σπουδών: Πρώτο (1 ο ) Τύπος μαθήματος Χ Υποβάθρου / Γενικών Γνώσεων Επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.2 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ, ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ

ΚΕΦ.2 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ, ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΚΕΦ.2 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ, ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 2.1 Ποιοι κανόνες (3) εφαρμόζονται για την κατανομή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες; Ποια ηλεκτρόνια έχουν μεγαλύτερη ενέργεια, αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ Ο ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ Ο ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ Ο ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Θέμα 1 ο 1. Η θεωρία De Brooglie υποστήριξε: i. Ότι το φως έχει σωματιδιακή φύση. ii. Ότι είναι αδύνατον να προσδιοριστούν ταυτόχρονα η

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 7: Μοριακή Δομή

Διάλεξη 7: Μοριακή Δομή Μεμονωμένα άτομα: Μόνο τα ευγενή αέρια Μόρια: Τα υπόλοιπα άτομα σχηματίζουν μόρια Γιατί; Διότι η ολική ενέργεια ενός ευσταθούς μορίου είναι μικρότερη από την ολική ενέργεια των μεμονωμένων ατόμων που αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια Δεσμoύ Ισχύς των Δεσμών. Εισαγωγική Χημεία

Ενέργεια Δεσμoύ Ισχύς των Δεσμών. Εισαγωγική Χημεία Ενέργεια Δεσμoύ Ισχύς των Δεσμών Εισαγωγική Χημεία 2013-14 1 Ενέργεια δεσμού Γεννηθήτωσαν μόρια! Ένα μόριο μεθανίου και δύο μόρια οξυγόνου Καύση του μεθανίου. CH 4(g) + 2O 2(g) 2H 2 O (l) + CO 2(g) Διάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες Το πιθανό ph διαλύματος ασθενούς οξέος ΗΑ 10-3 Μ στους 25 o C είναι α. 11 β. 3 γ. 5 δ. 0 Μονάδες Στο μόριο του CH2 = CH CH2

Μονάδες Το πιθανό ph διαλύματος ασθενούς οξέος ΗΑ 10-3 Μ στους 25 o C είναι α. 11 β. 3 γ. 5 δ. 0 Μονάδες Στο μόριο του CH2 = CH CH2 ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ ΜΑΪΟΥ 009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ ο Για τις προτάσεις. έως και.3 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

3 o. Περιοδικός πίνακας Μεταβολή ορισµένων περιοδικών ιδιοτήτων ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 59.

3 o. Περιοδικός πίνακας Μεταβολή ορισµένων περιοδικών ιδιοτήτων ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 59. Περιοδικός πίνακας - Μεταβολή ορισµένων περιοδικών ιδιοτήτων 59. 3 o Περιοδικός πίνακας Μεταβολή ορισµένων περιοδικών ιδιοτήτων Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Περιοδικός πίνακας: Σύµφωνα µε τον νόµο περιοδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά Ηλεκτρονικής & Διατάξεις

Υλικά Ηλεκτρονικής & Διατάξεις Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Υλικά Ηλεκτρονικής & Διατάξεις 2 η σειρά διαφανειών Δημήτριος Λαμπάκης ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ Μεμονωμένα άτομα: Μόνο τα ευγενή αέρια Μόρια: Τα υπόλοιπα άτομα σχηματίζουν μόρια, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Για τις προτάσεις 1.1 έως και

Διαβάστε περισσότερα

Χημικοί Χημικ σμ σμ & Μοριακά Τροχιακά

Χημικοί Χημικ σμ σμ & Μοριακά Τροχιακά Χημικοί δεσμοί & Μοριακά Τροχιακά Χημικός δεσμός είναι η δύναμη που συγκρατεί τα άτομα (ήάλλ άλλες δομικές μονάδες της ύλης, π.χ ιόντα) ) ενωμένα μεταξύ τους. Δημιουργείται, όταν οι δομικές μονάδες της

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ

2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ 2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ 43 44 45 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 2.1 Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων -Ένα απλό μοντέλο ατόμου ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί:

Διαβάστε περισσότερα

O 3,44 S 2,58 N 3,04 P 2,19

O 3,44 S 2,58 N 3,04 P 2,19 Περιοδικός Πίνακας (Σύστημα) των Ατόμων Περιοδικό σύστημα είναι ο πίνακας στον οποίο κατατάσσονται όλα τα άτομα με βάση τον αριθμό των πρωτονίων (θετικά φορτισμένα σωματίδια) που ευρίσκονται στον πυρήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/05/2013 ΤΑΞΗ: Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ-ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ: 2 ώρες ΩΡΑ: 10:45 12:45

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 14ο. Περιοδικότητα των ιδιοτήτων των ατόμων των στοιχείων

Μάθημα 14ο. Περιοδικότητα των ιδιοτήτων των ατόμων των στοιχείων Μάθημα 14ο Περιοδικότητα των ιδιοτήτων των ατόμων των στοιχείων Ηλεκτρονιακή συγγένεια Το αντίθετο της ενέργειας ιοντισμού. Μεταβολή της ενέργειας όταν τα άτομα στην αέρια φάση κερδίζουν ηλεκτρόνια και

Διαβάστε περισσότερα

Νόµοςπεριοδικότητας του Moseley:Η χηµική συµπεριφορά (οι ιδιότητες) των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού.

Νόµοςπεριοδικότητας του Moseley:Η χηµική συµπεριφορά (οι ιδιότητες) των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού. Νόµοςπεριοδικότητας του Moseley:Η χηµική συµπεριφορά (οι ιδιότητες) των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού. Περιοδικός πίνακας: α. Είναι µια ταξινόµηση των στοιχείων κατά αύξοντα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Με τον όρο ηλεκτρονιακή δοµή εννοούµε τον αριθµό και την κατανοµή των ηλεκτρονίων γύρω από έναν κεντρικό πυρήνα. Ο πυρήνας αυτός αποτελείται από έναν συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Να ονομαστούν οι ενώσεις: 1. NH 4 F 2. K 2 SΟ 4 3. Ca(CN) Mg 3 (PO 4 ) 2 6. K 2 O 7. Cu(NO 3 ) Mg(OH) 2 10.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Να ονομαστούν οι ενώσεις: 1. NH 4 F 2. K 2 SΟ 4 3. Ca(CN) Mg 3 (PO 4 ) 2 6. K 2 O 7. Cu(NO 3 ) Mg(OH) 2 10. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 1. α) Να γράψεις τους τύπους των επόμενων χημικών ενώσεων: 1. θειϊκό οξύ. 2. αμμωνία. 3. νιτρικό οξύ. 4. οξείδιο του ασβεστίου. 5. υδροξείδιο του νατρίου. 6. ανθρακικό οξύ. 7. μονοξείδιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 1. Ο άργυρος έχει δύο φυσικά ισότοπα. Το ένα έχει μάζα 106,91 amu και το άλλο 108,90 amu. Υπολογίστε την κλασματική αφθονία των δύο ισοτόπων. Πώς συμβολίζονται τα δύο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 7: Μοριακή γεωμετρία. Τόλης Ευάγγελος

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 7: Μοριακή γεωμετρία. Τόλης Ευάγγελος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 7: Μοριακή γεωμετρία Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Ταξινομήστε τις παρακάτω ενώσεις κατά σειρά αυξανόμενου όξινου χαρακτήρα: (α) HBr, H Se, H S (β) HBr, HCl, HBr.. Ποιες από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστές και

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώστε τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.7

Σημειώστε τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.7 Διαγώνισμα Χημείας Γ Λυκείου. 1 ο Κεφάλαιο: μέχρι και Περιοδικός Πίνακας 5 ο Κεφάλαιο: μέχρι και αντιδράσεις Απόσπασης. Θέμα 1 ο... Σημειώστε τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.7 1.1. Κατά τη μετάπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία δεσµού σθένους - Υβριδισµός. Αντιδράσεις προσθήκης Αντιδράσεις απόσπασης. Αντιδράσεις υποκατάστασης Πολυµερισµός

Θεωρία δεσµού σθένους - Υβριδισµός. Αντιδράσεις προσθήκης Αντιδράσεις απόσπασης. Αντιδράσεις υποκατάστασης Πολυµερισµός 11 ο Μάθηµα: Θεωρία δεσµού σθένους - Υβριδισµός 12 ο Μάθηµα: Αντιδράσεις προσθήκης Αντιδράσεις απόσπασης 13 ο Μάθηµα: Αντιδράσεις υποκατάστασης Πολυµερισµός 14 ο Μάθηµα: Αντιδράσεις οξείδωσης - αναγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Γενικά Οδηγίες για τον εκπαιδευτικό Η Χημεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη της σύστασης των ουσιών καθώς και με τις μεταβολές τους κατά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Σωστού Λάθους

Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Na +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων

2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων 2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων Θεωρία 7.1. Ποια είναι η εικόνα του ατόμου σύμφωνα με τον Bohr; Μία πολύ απλή εικόνα σχετικά με το άτομο, ξεπερασμένη βέβαια σήμερα, μας έχει δώσει ο Bohr, εμπνευσμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Κατατάξετε τα ακόλουθα υδατικά διαλύματα, συγκεντρώσεως 0,10 Μ το καθένα, κατά σειρά αυξανόμενου ph: (α) CaCl (β) NH 3 (γ) KNΟ (δ) HClO 4 (ε) NaOH (στ) CH 3 COOH Υπόδειξη:

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Ηλεκτρονική δοµή των ατόµων

2.1 Ηλεκτρονική δοµή των ατόµων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΤΟΥ 2ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 2.1 Ηλεκτρονική δοµή των ατόµων ΕΡΩΤΗΣΗ 1 : Πως περιέγραψε ο Bohr την δοµή του ατόµου; ΑΠΑΝΤΗΣΗ : Ο Bohr φαντάστηκε το άτοµο σαν ένα µικροσκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΣ ΕΣΜΟΣ ΙΙ : ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΣΜΟΥ

ΧΗΜΙΚΟΣ ΕΣΜΟΣ ΙΙ : ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΣΜΟΥ ΧΗΜΙΚΟΣ ΕΣΜΟΣ ΙΙ : ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΥ Ή ΟΜΟΣΘΕΝΟΥΣ ΕΣΜΟΥ Παππάς Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Το μόριο του Η 2 Σύμφωνα με τη θεωρία του Lewis στο μόριο του Η 2 τα άτομα συγκρατούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α5 να γράψετε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Προβλέψτε τον υβριδισμό καθενός ατόμου που συνδέεται με περισσότερα από ένα άλλα άτομα στο ακόλουθο μόριο. Πόσες μοίρες είναι περίπου η γωνία Ο C 1 C 2 ; 2. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Απεικόνιση ηλεκτρονίων ατόμων σιδήρου ως κύματα, διατεταγμένων κυκλικά σε χάλκινη επιφάνεια, με την τεχνική μικροσκοπικής σάρωσης σήραγγας. Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Μονάδες Για τις ερωτήσεις 1.1-1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ

Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ 1. Να συμπληρώσετε την ακροστιχίδα που αφορά τον Περιοδικό Πίνακα: 1. Π _ 1. Ο πίνακας έχει επτά 2. _ Ε _ 2. Τα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 7 ΜΑΪΟΥ 009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis 1. Ερώτηση: Τι είναι τα ηλεκτρόνια σθένους; Τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας ονομάζονται ηλεκτρόνια σθένους (=δυνατά ηλεκτρόνια). 2. Ερώτηση: Τι λέει η ηλεκτρονιακή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί

Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί Σύνοψη Παρουσιάζονται οι χημικοί δεσμοί, ιοντικός, μοριακός, ατομικός, μεταλλικός. Οι ιδιότητες των υλικών τόσο οι φυσικές όσο και οι χημικές εξαρτώνται από το είδος ή τα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να διατυπώνει το νόµο περιοδικότητας του Moseley. Να γνωρίζει τι είναι οµάδα και τι περίοδος του περιοδικού πίνακα. Να

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες Η κατανομή των ηλεκτρονίων του ατόμου του οξυγόνου (Z = 8) στη θεμελιώδη κατάσταση παριστάνεται με τον συμβολισμό: 1s 2s 2p

Μονάδες Η κατανομή των ηλεκτρονίων του ατόμου του οξυγόνου (Z = 8) στη θεμελιώδη κατάσταση παριστάνεται με τον συμβολισμό: 1s 2s 2p ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 22 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 35 1. Για το άτοµο του χλωρίου, δίνεται ότι: 17 Cl α) Να αναφέρετε πόσα πρωτόνια, πόσα νετρόνια

Διαβάστε περισσότερα