Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί"

Transcript

1 3 Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί αυτή να περιγραφεί με λίγες γραμμές. Κάθε συνάδελφος μπορεί να παρουσιάζει το μάθημα με τον δικό του τρόπο χρησιμοποιώντας εκείνες τις μαθησιακές τεχνικές οι οποίες φαίνονται πιο πρόσφορες στο συγκεκριμένο μαθητικό ακροατήριο. Εκείνο που φιλοδοξεί το βιβλίο του καθηγητή είναι να δώσει ένα minimum εφοδίων, ώστε το διδακτικό αποτέλεσμα να γίνεται σχεδόν ανεξάρτητο των συνθηκών εφαρμογής. Ας μην ξεχνάμε ότι σε μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του μαθήματος της χημείας η θέση του καθηγητή είναι πολύ σύνθετη: Διδασκαλία από έδρας, πειράματα στο εργαστήριο, πληροφορίες από το διαδίκτυο, τα περιοδικά, την τηλεόραση και τα εξωσχολικά βιβλίαβοηθήματα, δοκιμασία (test) αξιολόγησης των μαθητών. Επιπλέον, η διδασκαλία από έδρας έχει μετατραπεί πολλές φορές, και ορθώς κατά τη γνώμη μας, σε μια συζήτηση με την τάξη την οποία ο καθηγητής καλείται να διευθύνει. Έτσι, με τις κατάλληλες ερωτήσεις προκαλείται το ενδιαφέρον, ενώ παράλληλα αξιολογείται η συμμετοχή του κάθε μαθητή (συμμετοχική μορφή διδασκαλίας, όπου ουσιαστικά υλοποιείται η μαιευτική Σωκρατική μέθοδο διδασκαλίας). Ένα ολοκληρωμένο λοιπόν μάθημα του παραπάνω τύπου δεν πρέπει να αφήνεται στην τύχη του, αλλά να σχεδιάζεται με προσοχή ανά διδακτική ώρα. Χωρίς κατάλληλη προετοιμασία πολύτιμος διδακτικός χρόνος μπορεί να χαθεί. Το βιβλίο του καθηγητή προσπαθεί να δώσει κάποια βοήθεια προς την κατεύθυνση αυτή. Για παράδειγμα οι διαφάνειες που το συνοδεύουν μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμο ε- ποπτικό εργαλείο. Έπειτα οι βιβλιογραφικές παραπομπές που δίνονται ανά διδακτική ενότητα μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για περαιτέρω διερεύνηση ενός θέματος. Βέβαια ένας καθηγητής πρέπει πάντα να είναι έτοιμος για το απρόοπτο. Όσο καλά και να έχει προετοιμάσει το μάθημά του μπορεί να χρειαστεί να ξεφύγει από τις τυποποιημένες διδακτικές του φόρμες.

2 4 Μαθητές τους οποίους ο ίδιος προέτρεψε να αναζητούν ολοένα και περισσότερες πληροφορίες από άλλες πηγές, μπορεί να του ανατρέψουν το πρόγραμμα που ετοίμασε. Τέτοιες παρεκβάσεις, που είναι καμιά φορά χρονοβόρες, χωρίς να αποθαρρύνονται πρέπει να ελέγχονται και κρατούνται σε λογικά όρια. Θεωρούμε αυτονόητο να σας πούμε ότι η οποιαδήποτε παρατήρηση ή υπόδειξη σας είναι ευπρόσδεχτη, καθώς θα αποτελέσει τη βάση για την οποιαδήποτε βελτίωση του βιβλίου μας. Σας ευχόμαστε καλή και αποδοτική χρονιά. Οι συγγραφείς

3 7

4 8

5 , - -. '. -,., -,,, -.,.. -., ( ). -,,,.. -,.,,. -, -, -., -,,,,. - -,. -

6 10,, ( ). - -,. -.,. «-» -.,,,..,, ,. -,,. :, -. -,

7 :,,,., -. :,. -,.., - :. ( ).,.... www-

8 12 (internet), -,. ( o, overhead) -...,,. -,, -.,, (5) : 1. ( ) -.,,.. -., ,,.

9 ,,.,.,,. - -,,. -.., ,,. -,,., ,,, -,. ' -, -.

10 14 4.,

11 15.,, -,.,.,,,.,,,. -, -, - (internet) -.,.,,,. ( - ). - ( ).,. :, -,. -..,,,,,.

12 16,,,,, ,,,,,, -,,.,, -,, -. -,., -, -, -.,, - (..,.).,, -,, , -.,,.,.

13 , -.., -,., - -. ( ),..., - :, -,..,. -,, - -,.. - -,, - -.

14 18,..,,., -,. - :, -, -. ( www-), ( - ).,., -, -. -,,.

15 ,,, ,. -,, -., ;,, ;, ; -.

16 20. : - '.. -, -.. «..,,»... -.,, -, ,. -, (,, ) - -.., -

17 21, , -, -. ; ,, -., -, -, -,,. - -,. :

18 , - -simulation ,

19 23,,,, ,.. -,. -.,, ,, -.,, -,, «-». -.,,,..

20 24 1. Bransford J.D, Brown A.L. and.cocking R.R editors How People Learn. Brain, Mind, Experience and School, National Academy press, Washington D.C., Teacher' s guide I and II. Nuffield Advanced Science. The Nuffield Foundation, Penguin Books, Brown D., Using examples to remediate misconception in Physics, Journal of Research in Science Teaching 29 (1992) Leonard G, Dufresne R.J and Mestre J.P., Using qualitative problem-solving strategies to highlight the role of conceptual knowledge in solving problems, American Journal of Physics, 64Q (1996) Sokolof D.R. and Thornton R.K., Using interactive lecture demonstrations to create an active learning environment, The Physics Teacher 35 (1997) Lagowski,J.J. J. Chem. Educ. 1 (1990), Schauble, L.R., Glaser R., Duschl, R., Schulze, S. and John J.,.. Students understanding of the objectives and procedures of experimentation in the science classroom, The journal of the Learning Science, 4 (1995)

21 25

22 27 1. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ

23 28

24 29 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.1α Τροχιά -Τροχιακό ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να συνδέει τις γνώσεις που έχει από την Α Λυκείου με τις δύο συνθήκες του Bohr και την εξίσωση του Plank.. Να εξιστορεί πως από την τροχιά του Bohr καταλήξαμε στο τροχιακό της κβαντομηχανικής, αναφέροντας την κυματική θεωρία της ύλης του De Broglie, την αρχή της αβεβαιότητας του Heisenberg και την κυματική εξίσωση του Schrödinger. Να διακρίνει τις έννοιες του ηλεκτρονιακού νέφους και του τροχιακού και να απεικονίζει γραφικά τα τροχιακά s και p. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Πριν ξεκινήσουμε την όποια διαλογική συζήτηση καλό είναι να θέσουμε τις βάσεις για την όλη ενότητα μαθημάτων που ακολουθεί και που μπορεί να συνοψίζεται στον τίτλο «Η Δομή της Ύλης». Διαιρούμε δε την ενότητα αυτή στη «Δομή του Ατόμου» και στη «Δομή του Μορίου», θυμίζοντας ότι η δεύτερη είναι ήδη γνωστή ως «Χημικός Δεσμός». Αναφέρουμε ότι οι μαθητές έχουν να διδαχθούν πολλά σχετικά με αυτό το θέμα και στο μάθημα της Φυσικής (Γενική Παιδεία) δείχνοντας τη σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στα δύο μαθήματα τη Φυσική και Χημεία. Τονίζουμε ότι τη Χημεία απασχολεί κυρίως ο χώρος γύρω από τον πυρήνα και ο τρόπος με τον οποίο τα ηλεκτρόνια «περιστρέφονται» και γενικότερα κατανέμονται.

25 30 Θέλοντας να διαπιστώσουμε το επίπεδο γνώσεων των μαθητών μπορούμε να ζητήσουμε την κατανομή των ηλεκτρονίων σε άτομο με Ζ = 19. Επιπλέον ζητάμε να μας πουν με βάση πιο πρότυπο και ποιες αρχές κάνουν την κατανομή αυτή. Με αφορμή τη συζήτηση που θα ακολουθήσει αναπτύσσουμε το θέμα των ατομικών προτύπων και τη δυνατότητα τους να ερμηνεύουν κάποια πειραματικά δεδομένα. ΦΑΣΗ 2 Θέλοντας να τονίσουμε τη σημασία των πειραματικών δεδομένων μιλάμε για τα φάσματα εκπομπής των στοιχείων και ιδιαίτερα για εκείνο του υδρογόνου με τις χαρακτηριστικές φασματικές γραμμές, γνωστές (χωρίς όμως θεωρητική ερμηνεία) από τα μέσα του 19 ου αιώνα. Στη συνέχεια περνάμε στη θεωρία των κβάντα ως μια προσπάθεια για την ερμηνεία του τρόπου παραγωγής, μετάδοσης και απορρόφησης της ενέργειας γενικά. Δίνουμε την εξίσωση του Plank τονίζοντας την ιδιαίτερη σημασία της σταθεράς Plank, h. Αναφέρουμε τώρα το κλασικό πείραμα του Rutherford με το βομβαρδισμό λεπτών φύλλων χρυσού με σωματίδια άλφα και την κατάληξη αυτού στο πλανητικό ατομικό πρότυπο. Τέλος, παραθέτουμε τις δύο συνθήκες του Bohr ως θεωρητική προσπάθεια για την ερμηνεία του ατομικού προτύπου του Rutherford. Δίνουμε την εξίσωση της ενέργειας του ηλεκτρονίου σε κάθε τροχιά και δείχνουμε την αντιστοιχία των ηλεκτρονιακών αλμάτων με τις φασματικές γραμμές στο ατομικό φάσμα του υδρογόνου (η μελέτη αυτή απέδωσε το βραβείο Nobel στο Bohr). Στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ Επίσης θυμίζουμε το πείραμα που έχουν κάνει οι μαθητές στην Α Λυκείου με το χρωματισμό της φλόγας από την παρουσία ορισμένων στοιχείων (πείραμα 3 πυροχημική ανίχνευση μετάλλων). Το χρώμα αυτό της φλόγας (συχνότητα ή μήκος κύματος φωτός) συνδέεται με τα ηλεκτρονιακά άλματα στα άτομα ορισμένων μεταλλικών στοιχείων.

26 31 ΦΑΣΗ 3 Αναφέρουμε τις θεωρητικές αδυναμίες του προτύπου του Bohr («πάντρεμα» κλασικής και κβαντικής φυσικής) και τις πειραματικές αδυναμίες του για την ερμηνεία των φασμάτων πολυηλεκτρονιακών στοιχείων λόγω της αλληλεπίδρασης των ηλεκτρονίων. Κάνουμε μια εισαγωγή στην κβαντομηχανική που είναι και η σύγχρονη πια θέση και γνώση στο θέμα της ατομικής και μοριακής δομής. Διατυπώνουμε τη θεωρία του de Broglie (υλικά κύματα) δίνοντας τη σχετική εξίσωση, την αρχή αβεβαιότητας του Heisenberg και καταλήγουμε στην κυματική εξίσωση του Schröndiger. Λύση της τελευταίας, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις και προσεγγίσεις δίνει την ενέργεια και την πιθανότητα εύρεσης της θέσης του ηλεκτρονίου γύρω από τον πυρήνα. Στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ ΦΑΣΗ 4 Κλείνουμε την ενότητα με την «κατεδάφιση» του εύληπτου πλανητικού προτύπου και την αντικατάστασή του με την έννοια της πυκνότητας του ηλεκτρονιακού νέφους. Από την ντετερμινιστική τροχιά του Bohr στην πιθανότητα και στο μοίρασμα του χώρου σε στιβάδες, υποστιβάδες και τροχιακά. Στο σημείο αυτό προβάλλεται η σχετική διαφάνεια Δ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ Στο σχολείο: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 24 Στο σπίτι: 7, 10, 27.

27 32 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Εισαγωγή στο θέμα. Δομή της Ύλης. Σύνοψη βασικών γνώσεων. Σύνδεση με την αντίστοιχη ύλη της Α Λυκείου. Ατομικά πλανητικά πρότυπα. ΦΑΣΗ 2 Θεωρία των κβάντα και χρήση αυτής από τον Bohr για την υ- ποστήριξη του ατομικού πλανητικού προτύπου. Αντιστοίχηση των ηλεκτρονιακών αλμάτων με φασματικές γραμμές. Υπενθύμιση του πειράματος της Α Λυκείου: Πυροχημική ανίχνευση μετάλλων. Διαφάνεια Δ.1.1.1: Το ατομικό πρότυπο του Bohr. ΦΑΣΗ 3 Θεωρητικές και πειραματικές αδυναμίες του προτύπου του Bohr. Αρχές κβαντομηχανικής. Διαφάνεια Δ.1.1.2: Οι θεμελιωτές της σύγχρονης αντίληψης για το άτομο. ΦΑΣΗ 4 Πέρασμα από το πλανητικό πρότυπο στην πιθανότητα και το ηλεκτρονιακό νέφος. Διαφάνεια Δ.1.1.3: Σχηματική παρουσίαση της πυκνότητας του ηλεκτρονιακού νέφους (τροχιακού) του ατόμου του υδρογόνου σε μη διεγερμένη κατάσταση.

28 33 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1.. «Νιλς Μπορ. Ο Ιδιοφυής πραγματιστής.», Χημικά Χρονικά 50, Οκτώβριος (Άρθρο με βιογραφικά και επιστημονικά στοιχεία γύρω από τη συμβολή του Bohr). 2. Blanca L. Haendler, Presenting the Bohr Atom J. Chem.Educ.59 (1982) 372. (Ολοκληρωμένη παρουσίαση του ατομικού προτύπου του Bohr). 3. Τ.S.Shiland, What's the use of All this Theory. The Role of Quantum mechanics in High School Chemistry Texbooks J. Chem.Educ. 72 (1995) 215. (Παρουσίαση της κβαντομηχανικής σε σχολικά εγχειρίδια). 4. N. D. Christodouleas, Particles, waves, and the Interpretation of Quantum Mechanics J. Chem.Educ. 52 (1975) 573. (Μια ποιοτική εισαγωγή στις αρχές της κβαντομηχανικής). 5. L.S.Bartell. Pespectives on the Uncertainty Principle and Quantum Reality J. Chem.Educ.62 (1985) 192. (Ανάπτυξη της αρχής αβεβαιότητας και εφαρμογές της). 6. Gibbin «Αναζητώντας τη γάτα του Schröndiger» Εκδόσεις Aurora. (Μια φιλολογική αλλά πολύ επιστημονική, ιστορική αναφορά στη θεωρία κβάντα και στην κβαντομηχανική).

29 34 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.1β Κβαντικοί αριθμοί ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί : Να αναφέρει ποιοι είναι οι κβαντικοί αριθμοί και τι τιμές παίρνουν. Να αναγνωρίζει ότι τα ηλεκτρόνια κάθε υποστιβάδας έχουν κοινούς τους δύο κβαντικούς αριθμούς (n και l), ενώ τα ηλεκτρόνια κάθε τροχιακού έχουν κοινούς τους τρεις κβαντικούς αριθμούς (n, l και m l ) και διαφέρουν ως προς τον κβαντικό αριθμό του spin, m s. Nα αναφέρει ότι κάθε τροχιακό μπορεί να δεχτεί το πολύ 2 ηλεκτρόνια με αντιπαράλληλα spin. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Εδώ ποιοτικά θα εισαχθούν οι κβαντικοί αριθμοί ως αριθμητικές λύσεις της πολύπλοκης εξίσωσης Schrödinger. Εξηγούμε ότι δύο πρώτοι κβαντικοί αριθμοί, n και l εκφράζουν την ενέργεια ενός η- λεκτρονίου μέσα στο άτομο ως αποτέλεσμα της έλξης του πυρήνα και της άπωσης από τα «άλλα» ηλεκτρόνια. Χρησιμοποιούμε ανάλογα παραδείγματα για την κατανόησή των κβαντικών αριθμών, όπως τους 4 αριθμούς που αναγράφονται σε εισιτήριο γηπέδου (θύρα, διάζωμα, σειρά, θέση) και δίνεται η αρχή του αδιαχώρητου (δεν μπορεί, θεωρητικά, να κάθεται άλλος στην θέση αυτή) σαν πρόλογος της απαγορευτικής αρχής που θα ακολουθήσει.

30 35 ΦΑΣΗ 2 Εδώ οι έννοιες θα δοθούν πιο αυστηρά μια και στη φάση αυτή θα καθοριστούν σημαντικά μεγέθη. Τονίζουμε το πέρασμα από την απλή τροχιά του Bohr στην πολυπλοκότερη στιβάδα ή φλοιό. Ξεκινάμε από την απόσταση του ηλεκτρονίου από τον πυρήνα σαν μέτρο της έλξης άρα της σταθερότητας και της ενέργειας αυτού. Εισάγουμε τον κύριο κβαντικό αριθμό, n, εξηγώντας ότι για τα υπάρχοντα στοιχεία (Ζ 112) αρκούν τιμές του n μέχρι 7 και ορίζουμε την στιβάδα σαν τον ενεργειακό χώρο στον οποίο ανήκουν ηλεκτρόνια με τον ίδιο n. Τέλος, επισημαίνουμε ότι ο αριθμός n καθορίζει το μέγεθος του τροχιακού Εισάγουμε τώρα τις απώσεις από τα άλλα ηλεκτρόνια σαν μια δεύτερη παράμετρο η οποία καθορίζει την ενέργεια ενός ηλεκτρονίου (μια υπενθύμιση στο άτομο του Η και στην επιτυχία του Bohr λόγω του μοναδικού ηλεκτρονίου..). Αυτή εκφράζεται μέσα από το δευτερεύοντα ή αζιμουθιακό κβαντικό αριθμό, l, ο οποίος εξαρτάται από την τιμή κάθε φορά του n. Παίρνει αριθμητικά n τιμές και κάθε τιμή συνιστά μια υποστιβάδα. Δηλαδή κάθε στιβάδα περιλαμβάνει n υποστιβάδες, όσες είναι η «τάξη της». Ο αριθμός l καθορίζει το σχήμα του τροχιακού, ενώ το άθροισμα n+l καθορίζει τη συνολική ενέργεια του e. Από την ατομική φασματοσκοπία και τα χαρακτηριστικά των φασματικών γραμμών, προήλθαν οι ονομασίες των υποστιβάδων: s ( sharp, l =0), p ( principal l=1), d (diffuse l=2) και f (fundamental l = 3). ΦΑΣΗ 3 Φτάνουμε πλέον στην πιο λεπτή δομή του περιπυρηνικού χώρου εισάγοντας το τροχιακό μέσα από το μαγνητικό κβαντικό αριθμό, m l. Την εισαγωγή του επέβαλλε η συμπεριφορά του ατόμου μέσα σε μαγνητικό πεδίο η οποία οφείλεται στις μαγνητικές ιδιότητες του περιφερόμενου e. Παίρνει 2 l+1 τιμές ( για κάθε l) και κάθε τιμή του ορίζει ένα τροχιακό. Συνοψίζουμε με το συμπέρασμα ότι κάθε στιβάδα χωρίζεται σε n υποστιβάδες και κάθε υποστιβάδα περιλαμβάνει 2 l+1 τροχιακά. Εισάγουμε τώρα και τον m s σαν τρόπο έκφρασης των δύο δυνατοτήτων περιστροφής κάθε e μέσα σε ένα τροχιακό ( 1/2).

31 36 ΦΑΣΗ 4 Δίνουμε πάλι με μορφή ορισμών τις έννοιες στιβάδας, υποστιβάδας και τροχιακού. Προσπαθούμε στη συνέχεια να μιλήσουμε για το σχήμα των τροχιακών λέγοντας ότι ουσιαστικά είναι οι οριακές καμπύλες (contour) οι οποίες περικλείουν χώρους στους οποίους το ηλεκτρόνιο έχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να βρίσκεται ( 90-99%). Περιοριζόμαστε στο σχήμα των τροχιακών s και p δείχνοντας τις διαφάνειες Δ και Δ Αναφέρουμε ότι υπάρχουν ανάλογα σχήματα και για τα d και f τροχιακά και παραπέμπουμε σε διευθύνσεις του διαδικτύου, όπου μπορούν να έχουν πολύ καλές «εικόνες» για τα τροχιακά. Τονίζουμε τη σημασία του σχήματος του τροχιακού για τη «μελλοντική» συμπεριφορά, χημική, του ατόμου. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ασκήσεις για επίλυση στο σχολείο: 8, 9, 31, 32, 34. Ασκήσεις για επίλυση στο σπίτι: 33, 35, 36, 37, 38.

32 37 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Εισαγωγή των κβαντικών α- ριθμών ως λύσεις της εξίσωσης Shrödinger. Παραδείγματα π.χ. τα αριθμημένα εισιτήρια ΦΑΣΗ 2 Κύριος και δευτερεύων κβαντικοί αριθμοί. Στιβάδα και υ- ποστιβάδα ΦΑΣΗ 3 Μαγνητικός κβαντικός αριθμός και τροχιακό. Κβαντικός αριθμός spin και ιδιοπεριστροφή του ηλεκτρονίου. ΦΑΣΗ 4 Σχήμα των τροχιακών s και p Διαφάνεια Δ.1.1.4: Σχηματική παρουσίαση s τροχιακών. Διαφάνεια Δ 1.1.5: Σχηματική παρουσίαση των p τροχιακών.

33 38 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. G.L. Breneman. Order out oh Chaos: Shapes of Hydrogen Orbitals J. Chem. Educ. 65 (1988) 31. (Περιέχει σχήματα τροχιακών με το πρόγραμμα CAD από υπολογιστή). 2. R. D. Allendoerfer. Teaching the shape of the Hydrogenlike and Hybrid Atomic Orbitals J. Chem. Educ. 67 (1990) 37. (Προτάσεις για διαφάνειες από IBM PC). 3. Είναι η βασική διεύθυνση για αναζητήσεις σε θέματα Χημείας. Από το Site Guide και το recent research results περνάει κανείς σε επιμέρους διευθύνσεις. 4. Η κεντρική διεύθυνση του περιοδικού Journal of Chemical Education. Χρειάζεται συνδρομή.

34 39 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 3 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να τοποθετεί τα ηλεκτρόνια σε υποστιβάδες και τροχιακά σε μη διεγερμένα πολυηλεκτρονικά άτομα ή και ιόντα με βάση τις αρχές της ηλεκτρονιακής δόμησης- aufbau- (αρχή ελάχιστης ενέργειας, απαγορευτική αρχή του Pauli, κανόνας του Hund). Να γράφει τους κβαντικούς τύπους των ηλεκτρονίων ενός ατόμου στοιχείου σε μη διεγερμένη κατάσταση π.χ. 1s 2 2s 2 2p 3 για το στοιχείο με Ζ= 7. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Μπορούμε να εισάγουμε τις αρχές δόμησης σαν ένα «κανονισμό μιας πολυκατοικίας» της οποίας τα διαμερίσματα -βλέπε τροχιακά - έχουν ταξινομηθεί και περιμένουν να «κατοικηθούν». Ξεκινάμε με τη διατύπωση της απαγορευτικής αρχής του Pauli και της ερμηνεία της ως αρχή του αδιαχώρητου. Δείχνουμε στους μαθητές ότι με βάση αυτή την αρχή ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων τα οποία μπορεί να δεχτεί κάθε υποστιβάδα είναι αντίστοιχα: s 2, p 6, d 10 και f 14. Οι αριθμοί αυτοί μπορούν να προκύψουν με σειρά από λογικές ερωτήσεις προς τους μαθητές και που αφορούν τις έννοιες του τροχιακού (τρεις ίδιοι κβαντικοί αριθμοί), της απαγορευτικής αρχής του Pauli και των δύο τιμών του αριθμού του spin. Έτσι π.χ. η υποστιβάδα p ( l=1) έχει τρία τροχιακά ( m l = -1, 0,1) που το καθένα «χωρά» δύο ηλεκτρόνια. Άρα η p υποστιβάδα μπορεί να δεχτεί μέχρι και 6 ηλεκτρόνια. Είναι σημαντικό να κατανοήσουν οι μαθητές ότι κάθε πλήρες τροχιακό έχει 2 ηλεκτρόνια με αντίθετο spin σαν ένα, μη δεσμικό, ζεύγος ηλεκτρονίων. Υπάρχουν τροχιακά με μονήρη ηλεκτρόνια καθώς και κενά τροχιακά τα οποία αποκτούν υπόσταση όταν «αποικηθούν» από ηλεκτρόνια.

35 40 ΦΑΣΗ 2 Στη φάση αυτή αναπτύσσεται η αρχή της ελάχιστης ενέργειας. Ίσως είναι σκόπιμο να θυμίσουμε το παράδειγμα του φρέατος («πηγάδι με τον πυρήνα στον πυθμένα, με θέσεις που ανέρχονται προς το έ- δαφος, οπότε αποκτούν μηδενική δυναμική ενέργεια -200 < -120 < -40..<0.). Επίσης ορίζουμε τις βασικές έννοιες: διέγερση ατόμου και ιοντισμός. Ρωτάμε τους μαθητές από ποιους παράγοντες καθορίζεται η ενέργεια κάθε στιβάδας και υποστιβάδας, ή καλύτερα των ηλεκτρονίων που ανήκουν σε αυτές, καταλήγοντας σε αυτό που ήδη έχει τονιστεί δηλαδή το άθροισμα των n και l (έλξη και άπωση). Με βάση τη συζήτηση που θα ακολουθήσει διατυπώνουμε την αρχή της ελάχιστης ενέργειας από την οποία προκύπτει ο μνημονικός κανόνας για τη διαδοχική συμπλήρωση των ατομικών τροχιακών που απεικονίζεται στη Διαφάνεια Δ ΦΑΣΗ 3 Εφαρμόζουμε τον παραπάνω μνημονικό κανόνα (φάση 2) για να βρούμε τις ηλεκτρονιακές δομές διαφόρων ατόμων, όπως π.χ. των 17Cl, 20 Ca, 26 Fe, 24 Cr, 58 Ge. Οι ηλεκτρονιακές αυτές δομές μπορούν να αποδίδονται σαν κβαντικοί τύποι π.χ. για το Cl: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 5. Μια άλλη επίσης ενδιαφέρουσα παράσταση είναι εκείνη της εξώτατης στιβάδας με τα τροχιακά της με μορφή τετραγωνιδίων. Σε κάθε τροχιακό τοποθετούνται ηλεκτρόνια με μορφή βελών ή για τα μονήρη και για τα ζεύγη. ΦΑΣΗ 4 Μπαίνοντας στον κανόνα της μεγίστης πολλαπλότητας του Hund καλό θα είναι να θυμίσουμε ότι πίσω από τις θεωρητικές αρχές υ- πάρχει πάντα το πείραμα και οι ιδιότητες της ύλης. Έτσι τονίζουμε ότι πέρα από τα ατομικά φάσματα πολύ σπουδαίο ρόλο στην αποκάλυψη της ηλεκτρονιακής δομής των στοιχείων παίζουν οι μαγνητικές ιδιότητές τους. Έτσι εδώ μπορεί να γίνει μια πρώτη σύνδεση

36 41 των μαγνητικών ιδιοτήτων με τον αριθμό των μονήρων ηλεκτρονίων τα οποία σε αντίθεση με τα ζεύγη έλκονται (ή απωθούνται) ισχυρά από μαγνητικά πεδία Αναφέρουμε τον κανόνα του Hund διαλέγοντας τη διατύπωση που λεει ότι «η πιο σταθερή κατανομή των e σε μια υποστιβάδα είναι εκείνη που δίνει τον μέγιστο δυνατό αριθμό μονήρων ηλεκτρονίων». Σαν παράδειγμα ζητάμε από τους μαθητές να γράψουν την ηλεκτρονιακή δόμηση των στοιχείων 7 Ν και 17 Cl, κυρίως ότι αφορά την εξώτατη στιβάδα και τον αριθμό των μονήρων ηλεκτρονίων. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ασκήσεις για επίλυση στο σχολείο: 11, 12, 39, 40, 47. Ασκήσεις για επίλυση στο σπίτι: 41, 42, 43, 44, 45, 46. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. N.Iza and MGil A Mnemonic Method for Assigning the electronic Configuration of Atoms J. Chem.Educ.72 (1995) (Έχει πολλές σχετικές αναφορές) 2. M.L.Capbell. The correct Interpretation oh Hund' s Rule as applied to Uncoupled States Orbital Diagrams.J. Chem.Educ. 68 (1991) 134.

37 42 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Αρχές ηλεκτρονιακής δόμησης. Απαγορευτική αρχή του Pauli. Μονήρες e και ζεύγος ηλεκτρονίων. Παράδειγμα π.χ. ο κανονισμός πολυκατοικίας για τη σειρά κατοίκισής της. ΦΑΣΗ 2 Αρχή της ελάχιστης ενέργειας. Το άθροισμα n+l ως μέτρο της ολικής ενέργειας των e. Μνημονικό σχήμα Διαφάνεια Δ.1.2.1: Μνημονικός κανόνας για τη διαδοχική συμπλήρωση των ατομικών τροχιακών. ΦΑΣΗ 3 Παραδείγματα γραφής ηλεκτρονιακής δομής ατόμων στη θεμελιώδη τους κατάσταση. ΦΑΣΗ 4 Κανόνας του Hund. μαγνητικές ιδιότητες της ύλης. Παραδείγματα.

38 43 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 4 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.3α Δομή περιοδικού πίνακα ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να «κατασκευάζει» το σύγχρονο περιοδικό πίνακα με βάση την ατομική ηλεκτρονιακή δομή του κάθε στοιχείου. Να προσδιορίζει τη θέση (περίοδο και ομάδα σαν "συντεταγμένες") κάθε στοιχείου αν του δίνεται ο ατομικός του αριθμός. Το ίδιο να κάνει και για το αντίστροφο. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Αναφέρουμε την ιστορική εξέλιξη των προσπαθειών που έγιναν για την ταξινόμηση των στοιχείων στον περιοδικό πίνακα, υπενθυμίζοντας τη ύλη που διδάχτηκε στην Α Λυκείου. Στη συνέχεια τονίζουμε ότι η δομή του περιοδικού πίνακα στηρίζεται σήμερα στο νόμο περιοδικότητας του Moseley «η χημική συμπεριφορά των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατομικού τους αριθμού» και ότι η κατάταξη αυτή αίρει τις παλαιότερες «αναστροφές» όπως π.χ. των Ar και Κ. Όμως, ο νόμος αυτός δεν αιτιολογεί την ίδια την ύπαρξη του περιοδικού πίνακα. Εκείνο το οποίο μπορεί να ερμηνεύσει είναι η ύπαρξη των οικογενειών των στοιχείων, τη μεταβολή των ιδιοτήτων από στοιχείο σε στοιχείο κατά μήκος μιας περιόδου, το μεταβλητό μήκος των περιόδων, τον αριθμό των σπανίων γαιών κλπ. Μπορεί κανείς να συσχετίσει και να αιτιολογήσει την περιοδική κατάταξη των στοιχείων με την ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων τους. Μη ξεχνάμε ότι αυτή η περιοδικότητα συσχετισμένη με την ηλεκτρονιακή δομή, αποτελεί μια έμμεση απόδειξη της ύπαρξης των ατόμων.στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ 131

39 44 ΦΑΣΗ 2 Αναφέρουμε στους μαθητές ότι ο σύγχρονος περιοδικός πίνακας προκύπτει με την τοποθέτηση των στοιχείων κατά σειρά αυξανόμενου ατομικού αριθμού, Ζ. Έτσι προκύπτουν οι περίοδοι (οριζόντιες σειρές). Σε κάθε περίοδο ανήκουν στοιχεία των οποίων τα μη διεγερμένα άτομα έχουν τον ίδιο αριθμό στιβάδων ο οποίος ταυτίζεται με τον αριθμό της περιόδου. Κάνοντας την πρώτη σύνδεση με την ηλεκτρονιακή δομή τονίζουμε ότι οι περίοδοι αντιπροσωπεύουν τις 7 στιβάδες ( Κ - Q ) οι οποίες περιέχουν και καλύπτουν τα υπάρχοντα (112) στοιχεία. Ομοίως προκύπτουν οι ομάδες που είναι οι κατακόρυφες στήλες του Π.Π. Ο αριθμός των ηλεκτρονίων σθένους καθορίζει τον αριθμό της ομάδας στην οποία ανήκει το στοιχείο, εφόσον το στοιχείο ανήκει στις λεγόμενες Α ομάδες (πρωτεύουσες ομάδες κατά την παλαιότερη αρίθμηση). Το θέμα της ονομασίας ή αρίθμησης των ομάδων θέλει προσοχή μια και οι Π.Π. που κυκλοφορούν, αλλά και οι παραπομπές στα κείμενα, χρησιμοποιούν άλλοτε την παλαιά και άλλοτε τη νέα αρίθμηση. Το σημείο αυτό συνδέει τον κλασικό τρόπο κατάταξης βάσει των χημικών ιδιοτήτων με την ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων των στοιχείων και το ρόλο της «εξώτατης» στιβάδας. Μάλιστα ετοιμάζοντας το ρόλο των ατομικών μεγεθών μπορούμε να θέσουμε στους μαθητές το ερώτημα: Γιατί να υπάρχουν διαφορές στις ιδιότητες των στοιχείων που ανήκουν σε μια ομάδα; ΦΑΣΗ 3 Θυμίζουμε το μνημονικό κανόνα και σχήμα πλήρωσης των υποστιβάδων ( 1s<2s<2p<3s<3p<4s<3d ). Aπό το σημείο αυτό μπορούμε πια να προχωρήσουμε στη διαίρεση του Π.Π. σε τέσσερις τομείς οι οποίοι αντιπροσωπεύουν τις υποστιβάδες s (l=0), p (l=1), d (l=2) και f (l=3). Σε κάθε τομέα ανήκουν στοιχεία των οποίων η «εξώτατη» στιβάδα και υποστιβάδα πλέον, ημισυμπληρωμένη ή συμπληρωμένη, είναι s ή p ή d ή f. Στο σημείο αυτό προβάλλουμε τη διαφάνεια Δ Εξηγούμε ότι ο τομέας s περιέχει δύο ομάδες ( s 1 και s 2 ) που είναι τα αλκάλια και οι αλκαλικές γαίες, ο τομέας p περιέχει 6 ομάδες (από p 1 έως και p 6 ), ο τομέας d 10 ομάδες (από d 1 έως και d 10 - στοιχεία μετάπτωσης) και ο τομέας f, 14 ομάδες (από f 1 έως και f 14 - σπάνιες γαίες).

40 45 Άλλωστε και η νέα αρίθμηση των ομάδων αυτό το σχήμα εξυπηρετεί με τις 18 ομάδες, 2 s, 6 p και 10 d. Αν λοιπόν για παράδειγμα ένα στοιχείο ανήκει στην τρίτη περίοδο και στην 17 η ομάδα θα έχει ηλεκτρονιακή δομή την: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 5 έχοντας τρεις στιβάδες και 7 (17-10) ηλεκτρόνια στην εξώτατη στιβάδα. Όμοια ένα στοιχείο με ηλεκτρονιακή δομή 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 5 θα βρίσκεται στην 4 η περίοδο και στην 7 η ( 2 +5) ομάδα. Θα είναι ένα στοιχείο μετάπτωσης μια και η d υποστιβάδα είναι ημισυμπληρωμένη (το Mn). ΦΑΣΗ 4 Εδώ μπορούμε να συνοψίσουμε την όλη δομή του Π.Π. Την αρχική ταξινόμηση των στοιχείων με βάση τις χημικές τους ιδιότητες και τον ατομικό τους αριθμό και τη βαθύτερη αιτιολόγηση του η οποία προκύπτει από την ταξινόμηση με βάση την ηλεκτρονιακή τους δομή. Καλό είναι να θυμίσουμε ότι στο βάθος των πραγμάτων «κρύβεται» η ατομική φασματοσκοπία η οποία δίνει την πειραματική ταξινόμηση. Ετοιμάζοντας την ηλεκτρονιακή γραφή των τύπων πια των ενώσεων κατά Lewis μπορούμε να δώσουμε τον αντίστοιχο συμβολισμό των στοιχείων και της εξώτατής τους στιβάδας κύρια για τους τομείς s και p. Έτσι π.χ. το άτομο του αζώτου με δομή 1s 1 2s 2 2p 3 θα έχει κατά Lewis συμβολισμό: : Ν με τρία μονήρη ηλεκτρόνια και ένα μη δεσμικό ζεύγος. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ασκήσεις για επίλυση στο σχολείο: 13, 48, 49. Ασκήσεις για επίλυση στο σπίτι: 15, 17, 50, 51.

41 46 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΣΗ 1 Ιστορική ανασκόπηση της ταξινόμησης των στοιχείων. Γενική περιγραφή του σύγχρονου περιοδικού πίνακα. Στον πίνακα τοποθετούμε ένα μεγάλο Π.Π. π.χ. του Life. Διαφάνεια Δ.1.3.1: Σύγχρονη μορφή του Π.Π. ΦΑΣΗ 2 Η ηλεκτρονιακή δομή των α- τόμων είναι η βάση της ταξινόμησης των στοιχείων στον περιοδικό πίνακα. ΦΑΣΗ 3 Διαίρεση του Π.Π. σε τομείς s,p,d και f με αφετηρία τον μνημονικό κανόνα πλήρωσης των e σε υποστιβάδες. Διαφάνεια Δ.1.3.2: Διαίρεση περιοδικού πίνακα σε τομείς. ΦΑΣΗ 4 Σύνοψη ταξινόμησης στοιχείων στον Π.Π. Συμβολισμός στοιχείων κατά Lewis.

42 47 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. W.C.Fernelius Some reflections on the Periodic Table and its Use J. Chem.Educ.63 (1986) 263. (Αναφέρεται κυρίως στις χημικές ιδιότητες των στοιχείων σε συσχετισμό με την ηλεκτρονιακή δομή και τη θέση τους στον Περιοδικό Πίνακα). 2. G.Gorin. Mendeleev and Moseley. The principal Discoverers of the Periodic Law. J. Chem.Educ. 73 (1996) 490.( Ιστορική εξέλιξη του Περιοδικού Πίνακα). 3. J.A.Strong. The Periodic table and Electron Configurations. J.Chem.Edu.63 (1986) 834. (Διδακτική παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο συμπληρώνεται ο Περιοδικός Πίνακας. με βάση την η- λεκτρονιακή δομή). 4. E.R.Scerri. Chemistry, Spectroscopy, and the Question of Reduction J. Chem.Edu. 68 (1991) 122. (Συσχετισμός των χημικών ιδιοτήτων και της ηλεκτρονιακής δομής των ατόμων των στοιχείων για τη συμπλήρωση του Περιοδικού Πίνακα). 5. S.M.Blinder. Quantum Chemistry via the Periodic Law J. Chem. Educ. 58 (1981) 761.

43 48 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1.3β Περιοδική τάση των στοιχείων. Στοιχεία μετάπτωσης ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί: Να περιγράφει την περιοδική μεταβολή που παρατηρείται στις ιδιότητες των στοιχείων της 2 ης και 3 ης περιόδου (από το μεταλλικό στον αμεταλλικό χαρακτήρα), καθώς και των ενώσεων τους π.χ. των οξειδίων και χλωρίδιων τους. Να καταγράφει τις χαρακτηριστικές ιδιότητες των στοιχείων μετάπτωσης π.χ. ότι έχουν «πολλούς» αριθμούς οξείδωσης, είναι παραμαγνητικά κλπ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ 1 Η βασική έννοια που κυριαρχεί στη διδακτική αυτή ώρα είναι εκείνη της περιοδικότητας. Μπορεί να «δανειστεί» κανείς τον όρο αυτό από την τριγωνομετρία, αναφέροντας την περιοδική συνάρτηση με παράδειγμα το ημίτονο μιας γωνίας (ημ0 0, ημ180 0 ημ360 0 κλπ.). ΦΑΣΗ 2 Εδώ, η περιοδικότητα αφορά τις φυσικές και χημικές ιδιότητες των στοιχείων οι οποίες μεταβάλλονται με μια κανονικότητα, δηλαδή, κατά ορισμένα διαστήματα. Αυτή άλλωστε η κανονικότητα μας ε- πιτρέπει να προβλέπουμε τις ιδιότητες ενός στοιχείου μέσα από εκείνες των γειτονικών του στοιχείων. Κλασικό παράδειγμα περιοδικής μεταβολής των ιδιοτήτων, φυσικών κατά πρώτον, είναι η γραφική παράσταση που δείχνει την μεταβολή του ατομικού όγκου, συναρτήσει του Ζ. Στο σημείο αυτό προβάλλεται η διαφάνεια Δ Οι τιμές του ατομικού όγκου έχουν προκύψει από τις πυκνότητες των στοιχείων στους 20 0 C και για την περίπτωση των αερίων από την πυκνότητά τους όταν είναι υγρά σε θερμοκρασία του σ.ζ. τους. Τονίζουμε ότι η περιοδικότητα που φαίνεται στον ατομικό όγκο υπάρχει και σε άλλες ιδιότητες, όπως π.χ. το σημείο ζέσεως και τήξεως.

44 49 Στη συνέχεια, θέλοντας να επεκτείνουμε την περιοδικότητα και στις χημικές ιδιότητες, ζητάμε από τους μαθητές να «κατασκευάσουν» περιοδικό πίνακα με τα 20 πρώτα στοιχεία (τρεις πρώτοι περίοδοι) και να εντοπίσουν την περιοδική μεταβολή που έχουν ορισμένες ιδιότητες των στοιχείων π.χ. ο αριθμός οξείδωσής. ΦΑΣΗ 3 Επισημαίνουμε ότι η περιοδικότητα επεκτείνεται και στις ιδιότητες των χημικών ενώσεων των στοιχείων π.χ. των χλωριδίων ή οξειδίων τους. Χαρακτηριστικά αναφέρεται η περιοδική μεταβολή που παρουσιάζουν τα οξείδια στον όξινο ή βασικό χαρακτήρα. Ρωτάμε για παράδειγμα την περιοχή τιμών του ph διαλυμάτων που θα προκύψουν από τη διάλυση στο νερό των Na 2 O, MgO, P 2 O 5 και SO 3. Μπορούμε να επιλέξουμε τα χλωρίδια:. NaCl, MgCl 2, AlCl 3, CCl 4, NCl 3, OCl 2, Cl 2, δείχνοντας την περιοδικότητα των ιδιοτήτων τους. Επίσης μπορούμε να συγκρίνουμε το NaCl με το CCl 4 ως προς την αγωγιμότητα των τηγμάτων τους και την αντίδρασή ή καλύτερα τη διαλυτότητά τους στο νερό. Με την ίδια λογική συγκρίνουμε τα LiCl και SiCl 4, δείχνοντας τις όποιες αναλογίες και διαφορές τους. Ζητάμε από τους μαθητές να προβλέψουν τις ιδιότητες π.χ. του Rb 2 O καθώς και του GeCl 4, δείχνοντας ακριβώς τη σημασία του Π.Π. και τη δυνατότητα που παρέχει στην πρόβλεψη ιδιοτήτων. Θυμίζουμε τις αντιλήψεις του Mendellev και αναφερόμαστε στην περίπτωση του εκα-πυριτίου, του μετέπειτα γερμανίου. ΦΑΣΗ 4 Στη συνέχεια αναφέρουμε τα FeCl 2 και FeCl 3, τα δύο γνωστά χλωρίδια του Fe, ανοίγοντας έτσι τη συζήτηση για τα στοιχεία μετάπτωσης και τις ιδιότητές τους. Τονίζουμε ότι τα στοιχεία αυτά ανήκουν στο d - τομέα του Π.Π και ότι οι ιδιότητες αυτών των στοιχείων επηρεάζονται και από την d υποστιβάδα η οποία είναι ασυμπλήρωτη. Ζητάμε από τους μαθητές να δώσουν παραδείγματα ενώσεων των Mn και Cr, καταλήγοντας στην ύπαρξη πολλών αριθμών οξείδωσης

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Θέµατα Σωστού/Λάθους και Πολλαπλής επιλογής Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Το 17Cl σχηµατίζει ενώσεις µε ένα µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

Σελ. Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Κεφάλαιο 2: Περιοδικός πίνακας- Δεσμοί Κεφάλαιο 3: Χημικές Αντιδράσεις

Σελ.  Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Κεφάλαιο 2: Περιοδικός πίνακας- Δεσμοί Κεφάλαιο 3: Χημικές Αντιδράσεις Είναι γεγονός ότι αυτό που ονομάζουμε μέθοδο διδασκαλίας είναι μια προσωπική υπόθεση και θα ήταν αφελές ή πολύ φιλόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί αυτή να περιγραφεί με λίγες γραμμές. Κάθε συνάδελφος

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9 Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9 Χηµεία Γ Λυκείου - Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή των ατόµων Ενέργεια που µεταφέρει ένα φωτόνιο: Ε φωτονίου = h f f: συχνότητα φωτονίου h: σταθερά του Planck Ενέργεια ηλεκτρονίου:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΒΑΘΜΟΣ :. % Θέμα 1 Ο 1. Ατομικό τροχιακό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου

Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου 1. Ερώτηση: Τι είναι η κβαντομηχανική; H κβαντομηχανική, είναι η σύγχρονη αντίληψη μιας νέας μηχανικής που μπορεί να εφαρμοστεί στο μικρόκοσμο του ατόμου. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ 682 ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Παπαχρήστου Βασίλειος Χημικός, MSc στη διδακτική της Χημείας vasipa@in.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν CD-Rom αποτελείται από τέσσερις ενότητες: Η πρώτη ενότητα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) - στοιχεία μετάπτωσης

1.3 Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) - στοιχεία μετάπτωσης 1.3 Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) - στοιχεία μετάπτωσης 1. Ερώτηση: Τι λέει ο νόμος περιοδικότητας του Moseley; «H χημική συμπεριφορά των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατομικού τους

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1. Ερώτηση: Τι είναι η ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή; Η συμπλήρωση των τροχιακών με ηλεκτρόνια, λέγεται ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή.

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα 2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα Θεωρία 9.1. Τι είναι ο περιοδικός πίνακας; Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στης Χημείας. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-54 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η θεωρία των κβάντα:

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Μάθημα 10 ο Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Σχέση σειράς συμπλήρωσης τροχιακών και ΠΠ Μνημονικός κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων ATOMIKH AKTINA Ατομική Ακτίνα ορίζεται ως το μισό της απόστασης μεταξύ δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα του στοιχείου. Η ατομική ακτίνα ενός στοιχείου: Κατά μήκος μιας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρονιακές Κατανοµή

ηλεκτρονιακές Κατανοµή ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 1. ίνεται ο πίκας: Σύµβολο Στοιχείου Να Ηλεκτρονιακή Κατανοµή X K (2) L(4) Ψ K (2) L(8) M(7) Ζ K (2) L(7) αντιγράψετε τον πίκα Οµάδα Π.Π. στη κόλλα Περίοδος Π.Π. σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ EΠIMEΛEIA BAMNIEΣ ΔHMHTΡHΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-54 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται προσπάθεια να δοθούν οι «σύγχρονες» απόψεις γύρω από τη δομή του ατόμου. Είναι πραγματικά μια δύσκολη προσπάθεια μια

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί 1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί Ο Lewis πρότεινε το μοντέλο του κοινού ηλεκτρονιακού ζεύγους των δεσμών το 1916, σχεδόνμιαδεκαετίαπριναπότηθεωρίατουde Broglie τηςδυαδικότηταςκύματος-σωματιδίου.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώστε τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.7

Σημειώστε τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.7 Διαγώνισμα Χημείας Γ Λυκείου. 1 ο Κεφάλαιο: μέχρι και Περιοδικός Πίνακας 5 ο Κεφάλαιο: μέχρι και αντιδράσεις Απόσπασης. Θέμα 1 ο... Σημειώστε τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.7 1.1. Κατά τη μετάπτωση

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων

2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων 2.1 Ηλεκτρονική δομή των ατόμων Θεωρία 7.1. Ποια είναι η εικόνα του ατόμου σύμφωνα με τον Bohr; Μία πολύ απλή εικόνα σχετικά με το άτομο, ξεπερασμένη βέβαια σήμερα, μας έχει δώσει ο Bohr, εμπνευσμένος

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ

2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ 2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ 43 44 45 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 2.1 Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων -Ένα απλό μοντέλο ατόμου ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί:

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis 1. Ερώτηση: Τι είναι τα ηλεκτρόνια σθένους; Τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας ονομάζονται ηλεκτρόνια σθένους (=δυνατά ηλεκτρόνια). 2. Ερώτηση: Τι λέει η ηλεκτρονιακή

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ

Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ Διαγώνισμα Χημείας Γ / Γυμνασίου Περιοδικός Πίνακας και Αλκάλια ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΒΑΘΜΟΣ 1. Να συμπληρώσετε την ακροστιχίδα που αφορά τον Περιοδικό Πίνακα: 1. Π _ 1. Ο πίνακας έχει επτά 2. _ Ε _ 2. Τα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήριο Αξιολόγησης: Μεταβολή περιοδικών ιδιοτήτων. Θέματα... 2 Απαντήσεις... 4

Κριτήριο Αξιολόγησης: Μεταβολή περιοδικών ιδιοτήτων. Θέματα... 2 Απαντήσεις... 4 Κριτήριο Αξιολόγησης: Μεταβολή περιοδικών ιδιοτήτων Θέματα... 2 Απαντήσεις... 4 1 Θέματα Θέμα 1 ο Να ορίσετε: Α. την ατομική ακτίνα Β. την ενέργεια πρώτου ιοντισμού των ατόμων Θέμα 2 Να αιτιολογήσετε πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 22 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 35 1. Για το άτοµο του χλωρίου, δίνεται ότι: 17 Cl α) Να αναφέρετε πόσα πρωτόνια, πόσα νετρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ ο Για τις ερωτήσεις. -.4 να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης. Α.1 Τα χημικά στοιχεία μιας κύριας ομάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08 03 2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Σταυρούλα Γκιτάκου, Μαρίνος Ιωάννου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε στην κόλλα σας το

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 1: Δομή και δεσμοί

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 1: Δομή και δεσμοί Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 1: Δομή και δεσμοί 1. Οργανική χημεία Οργανικές ενώσεις μέχριτομισότου1800 αναφέρονταν σε ενώσεις από ζωντανούς οργανισμούς Wöhler το 1828 έδειξε ότι η ουρία, μία οργανική ένωση,

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Χημείας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΟΥΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΧΗΜ 021 Χειμερινό Εξάμηνο 2008

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Χημείας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΟΥΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΧΗΜ 021 Χειμερινό Εξάμηνο 2008 Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Χημείας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΟΥΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΧΗΜ 021 Χειμερινό Εξάμηνο 2008 Κωνσταντίνος Ζεϊναλιπούρ Λευκωσία, Σεπτέμβριος 2008 ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Στην κβαντομηχανική ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 9ο. Τα πολυηλεκτρονιακά άτομα: Θωράκιση και Διείσδυση Το δραστικό φορτίο του πυρήνα Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας

Μάθημα 9ο. Τα πολυηλεκτρονιακά άτομα: Θωράκιση και Διείσδυση Το δραστικό φορτίο του πυρήνα Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Μάθημα 9ο Τα πολυηλεκτρονιακά άτομα: Θωράκιση και Διείσδυση Το δραστικό φορτίο του πυρήνα Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Πολύ-ηλεκτρονιακά άτομα Θωράκιση- διείσδυση μεταβάλλει την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Γράψτε την τετράδα των κβαντικών αριθμών που χαρακτηρίζει τα ακόλουθα ηλεκτρόνια: (α) Το εξώτατο ηλεκτρόνιο του ατόμου Rb. (β) Το ηλεκτρόνιο που κερδίζει το ιόν S

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία Μοντέρνα Φυσική Κβαντική Θεωρία Ατομική Φυσική Μοριακή Φυσική Πυρηνική Φυσική Φασματοσκοπία ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Φωτόνια: ενέργεια E = hf = hc/λ (όπου h = σταθερά Planck) Κυματική φύση των σωματιδίων της ύλης:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας Στόχοι ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θεµατικές Ενότητες ( ιατιθέµενος χρόνος) Εργαστηριακές ασκήσεις Ενδεικτικές δραστηριότητες να αναγνωρίζουν τη χρησιµότητα της χηµείας σε διάφορους τοµείς της καθηµερινής ζωής, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-54 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η θεωρία των κβάντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Ατοµικό πρότυπο του Τα ηλεκτρόνια κινούνται σε Στιβάδα ή φλοιός ή Bhr καθορισµένες (επιτρεπτές) τροχιές ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 27071 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1966 2 Σεπτεμβρίου 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Τροποποίηση της με αρ. πρωτ. 59609/Γ2/25 05 2011 (ΦΕΚ Β 1213) υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1.1. Τι είδους τροχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. A2. Ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων σε ένα άτομο που χαρακτηρίζεται από τους κβαντικούς αριθμούς n = 2 και m l = 0 είναι: α. 4 β.3 γ.2 δ.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. A2. Ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων σε ένα άτομο που χαρακτηρίζεται από τους κβαντικούς αριθμούς n = 2 και m l = 0 είναι: α. 4 β.3 γ.2 δ. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστ απάντηση. Α1. Ένα τροχιακό χαρακτηρίζεται από τους κβαντικούς

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 677 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT Πέτρος Κούμουλος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων. Αδαμαντοειδή: πενταμαντάνιο

Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων. Αδαμαντοειδή: πενταμαντάνιο Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων Αδαμαντοειδή: πενταμαντάνιο Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων Σχεδόν οτιδήποτε βλέπετε στην εικόνα αυτή είναι φτιαγμένο από οργανικές χημικές ενώσεις.

Διαβάστε περισσότερα

τροχιακά Η στιβάδα καθορίζεται από τον κύριο κβαντικό αριθµό (n) Η υποστιβάδα καθορίζεται από τους δύο πρώτους κβαντικούς αριθµούς (n, l)

τροχιακά Η στιβάδα καθορίζεται από τον κύριο κβαντικό αριθµό (n) Η υποστιβάδα καθορίζεται από τους δύο πρώτους κβαντικούς αριθµούς (n, l) ΑΤΟΜΙΚΑ ΤΡΟΧΙΑΚΑ Σχέση κβαντικών αριθµών µε στιβάδες υποστιβάδες - τροχιακά Η στιβάδα καθορίζεται από τον κύριο κβαντικό αριθµό (n) Η υποστιβάδα καθορίζεται από τους δύο πρώτους κβαντικούς αριθµούς (n,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία 24 4

Οργανική Χημεία 24 4 Οργανική Χημεία 24 4 5. ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 5.1 Δομή οργανικών ενώσεων - διπλός και τριπλός δεσμός - επαγωγικό φαινόμενο Θεωρία δεσμού σθένους (Valence bond theory) Οι κυριότερες από τις διαφορετικές κβαντομηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής Χημεία Α ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. Σα όξινα οξείδια είναι τα οξείδια : a. Που αντιδρούν με οξέα b. Που αντιδρούν με βάσεις c. Που λέγονται και ανυδρίτες οξέων αφού προκύπτουν από αφυδάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1) δ. CH Ν ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

5. Χημικός εσμός ΙI: Κβαντομηχανική Θεώρηση

5. Χημικός εσμός ΙI: Κβαντομηχανική Θεώρηση 5. Χημικός εσμός ΙI: Κβαντομηχανική Θεώρηση ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι μια πρώτη προσέγγιση των κυματομηχανικών θεωριών του ομοιοπολικού δεσμού και η ανακάλυψη του πώς οι θεωρίες αυτές δημιουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 1-3

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 1-3 ΘΕΜΑ 1 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 1-3 1. Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών n,, m, και ms περιγράφουν ένα από τα ηλεκτρόνια σθένους στη θεµελιώδη κατάσταση για το άτοµο του στροντίου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί την σωστή απάντηση. 1.1. Στο μόριο του BeF 2 οι δεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα επαναλαμβανόμενο περιοδικά φαινόμενο, έχει μία συχνότητα επανάληψης μέσα στο χρόνο και μία περίοδο. Επειδή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 1.2 Στο μόριο του CH C CH=CH 2 υπάρχουν:

Μονάδες 5. 1.2 Στο μόριο του CH C CH=CH 2 υπάρχουν: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Η ηλεκτρονιακή δομή, στη

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Κβαντική µηχανική Τύχη ή αναγκαιότητα Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Ηφυσικήστόγύρισµα του αιώνα «Όλοι οι θεµελιώδεις νόµοι και δεδοµένα της φυσικής επιστήµης έχουν ήδη ανακαλυφθεί και

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 6: Ομοιοπολικός δεσμός. Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm.

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 6: Ομοιοπολικός δεσμός. Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 6: Ομοιοπολικός δεσμός Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΤΣΗΡΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΙΣΗ 30 ΜΑΪΟΤ 2000 ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΣΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΝΟΛΟ ΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΤΣΗΡΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΙΣΗ 30 ΜΑΪΟΤ 2000 ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΣΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΝΟΛΟ ΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΟΛΤΣΗΡΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΙΣΗ 30 ΜΑΪΟΤ 2000 ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΣΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΝΟΛΟ ΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3, να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Όλες οι χημικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν έκλυση ή απορρόφηση ενέργειας υπό μορφή θερμότητας. Η γνώση του ποσού θερμότητας που συνδέεται με μια χημική αντίδραση έχει και πρακτική και θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) Θέμα Α Στις

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Υδατικό διάλυμα NaCl 1M που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. 1.2 H CH 3 OH (µεθυλική αλκοόλη) δεν αντιδρά µε το νερό γιατί έχει Κ α µικρότερη από:

ΘΕΜΑΤΑ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. 1.2 H CH 3 OH (µεθυλική αλκοόλη) δεν αντιδρά µε το νερό γιατί έχει Κ α µικρότερη από: ΘΕΜΑΤΑ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Εάν κάθε τροχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια.

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια. ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΩΣΤΟ/ΛΑΘΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Το άτοµο 35 17 Cl περιέχει 17 νετρόνια. ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν

Διαβάστε περισσότερα

Χαλάνδρι, 18/09/2015 Αρ. Πρωτ.: 1237

Χαλάνδρι, 18/09/2015 Αρ. Πρωτ.: 1237 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Β ΑΘΗΝΑΣ Κων/νος Αποστολόπουλος Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04 Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 14 Ιουλίου 2007

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 14 Ιουλίου 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 14 Ιουλίου 2007 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝOΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕIΑ. Γεράσιµος Αρµατάς. Επίκουρος Καθηγητής Τµήµα Επιστήµης και Τεχνολογίας Υλικών

ΑΝOΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕIΑ. Γεράσιµος Αρµατάς. Επίκουρος Καθηγητής Τµήµα Επιστήµης και Τεχνολογίας Υλικών ΑΝOΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕIΑ Γεράσιµος Αρµατάς Επίκουρος Καθηγητής Τµήµα Επιστήµης και Τεχνολογίας Υλικών ΣΎΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΉ Βασικές έννοιες Περιοδικός πίνακας και χηµεία των στοιχείων Αρχές οξέων-βάσεων και δότη-αποδέκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα