Τζούλια Θεοδωράκη-Πάτση Αρχιτέκτων. Αποσπάσματα από την ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΧΩΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τζούλια Θεοδωράκη-Πάτση Αρχιτέκτων. Αποσπάσματα από την ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΧΩΡΟ"

Transcript

1 Τζούλια Θεοδωράκη-Πάτση Αρχιτέκτων Αποσπάσματα από την ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΧΩΡΟ 2011

2 2

3 Αποσπάσματα από την ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΧΩΡΟ 5

4 ISBN Τζούλια Θεοδωράκη-Πάτση, 2011 Φωσκόλου 5, Αθήνα 15232, τηλ

5 Τζούλια Θεοδωράκη-Πάτση Αρχιτέκτων Αποσπάσματα από την ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΧΩΡΟ 2011

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 11 Εισαγωγή: Παραδοσιακές αρχιτεκτονικές μορφές 15 Κείμενο 1. Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας Ιστορικά αρχιτεκτονικά στοιχεία Μορφολογικά χαρακτηριστικά Νεότερη εξέλιξη 36 Κείμενο 2. Νεότερη οπτική και βρετανική συμβολή Πληθυσμιακή έκρηξη Επιρροή των κηπουπόλεων στην Ελλάδα 49 Κείμενο 3. Περίκεντρη και γραμμική χάραξη Θεωρητική προσέγγιση Νοηματικές αποτυπώσεις Ελληνική οικιστική οργάνωση 62 8

7 Κείμενο 4. Βασικοί οικοδομικοί κανόνες Συνεκτική διάταξη Απρόσκοπτη θέα Ιδιωτικότητα Διευκόλυνση πρόσβασης 73 Κείμενο 5. Ανασύσταση «παραδοσιακού» χώρου Υπόσκαφος οικισμός Ματέρας Υπόσκαφοι οικισμοί Σαντορίνης Σύγκριση οπτικής οργάνωσης 91 Κείμενο 6. Τουριστική διάσταση Προσποίηση Αυθεντικότητα 99 Κείμενο 7. Ορθολογισμός εμπειρισμός Νεοκλασική αρχιτεκτονική Βυζαντινή αρχιτεκτονική 114 Αντί επιλόγου: Ανεπανάληπτο το παραδοσιακό συμβάν 119 Βιβλιογραφία 124 9

8 10 Σύνθεση περίκεντρης και γραμμικής δομής στον αγροτικό χώρο (βλ. κείμενο 3).

9 Πρόλογος Ο χώρος δομείται αέναα επαναπροσδιορίζοντας και διασώζοντας σε κάθε επόμενη εποχή τα ίχνη των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η ιδιαιτερότητα του αγροτικού χώρου, εκτός του κυρίαρχου φυσικού περιβάλλοντος, προέρχεται από τη χαμηλή πυκνότητα κατοίκησης και των αντίστοιχων περιορισμένων δραστηριοτήτων. Αφορά τουλάχιστον το 50% του πληθυσμού της Γης, το οποίο σύμφωνα με τις πλέον έγκυρες προβλέψεις θα συνεχίσει να τον κατοικεί τις επόμενες γενιές. Το οικιστικό δίκτυο στον αγροτικό χώρο συνεχίζει να οργανώνεται εξελικτικά από την αρχαιότητα σε οικισμούς, οι οποίοι άλλοτε ακολουθούν περίκεντρες διατάξεις και άλλοτε γραμμικές και ορθογώνιες, αποτυπώνοντας φυσικές και συστηματικές διανομές. Η περίκεντρη ή γραμμική ιχνογραφία εναλλάσσεται ιστορικά, με αποτέλεσμα να διαπιστώνονται αλληλοεπικαλύψεις, οι οποίες σήμερα συνδυάζουν τις δύο διατάξεις. Ο τελευταίος επαναπροσδιορισμός και η αντιπαράθεση των δύο οργανώσεων διατυπώθηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα, ξεκινώντας από τη Βρετανία, η οποία πρώτη αντιμετώπισε οξύτατα οικιστικά προβλήματα, εξαιτίας της εκρηκτικής αύξησης του πληθυσμού στις βιομηχανικές πόλεις της. Η περίκεντρη διάταξη εμφανίζεται ως φυσική εξέλιξη των υφιστάμενων οικισμών σε αντίθεση με τη γραμμική, η οποία οδήγησε σε ορθογώνιες συστηματικές επεκτάσεις. Η οργάνωση των οικισμών εξελίχτηκε παράλληλα με την ανθρώπινη αντίληψη, η οποία διαχωρίστηκε με την τομή που επέφεραν οι αττικοί φιλόσοφοι (Σωκράτης, Πλάτωνας και Αριστοτέλης), από την ενιαία προϋπάρχουσα σφαιρική αντίληψη στη γραμμική που έκτοτε διέπει το δυτικό πολιτισμό. Στις τρεις διαστάσεις, η αρχιτεκτονική στον αγροτικό χώρο διατυπώθηκε κυρίως μέσα από μονώροφες ή διώροφες συνεκτικές και αμυντικές διατάξεις κατοικιών, οργανωμένες γύρω από την έδρα της κεντρικής εξουσίας (ναό, παλάτι, δημόσια κτίρια). ΠΡΟΛΟΓΟΣ 11

10 Σε ιστορικούς τόπους, και ιδιαίτερα στην Ελλάδα με τη μακραίωνη ιστορία της, η ποικιλία των διασταυρώσεων των περίκεντρων ή γραμμικών οικιστικών χαράξεων, με τα κυρίαρχα αρχιτεκτονικά μορφολογικά στοιχεία κάθε εποχής, έχει συνθέσει μοναδικά αρχιτεκτονικά σύνολα. Εντυπωσιακή διαφοροποίηση αποτελεί ο τρόπος στέγασης μεταξύ κεραμοσκεπής και δώματος. Αναλύοντας το ιστορικό αρχιτεκτονικό περιβάλλον, διαπιστώνονται οι οικοδομικές αρχές και οι κανόνες που το δημιούργησαν και που για τον ελλαδικό χώρο παρέμειναν αναλλοίωτοι για πολλούς αιώνες, μέχρι τη νεότερη εποχή. Βασίζονται σε γραπτούς και άγραφους νόμους σεβασμού της ιδιωτικότητας, της απρόσκοπτης θέας, της διευκόλυνσης πρόσβασης και της οριοθετημένης συνεκτικής δόμησης. Συστηματοποιημένοι οικιστικοί κανόνες διασώζονται σε πάμπολλους οικισμούς, ακόμη περισσότερο στα ακραία παραδείγματα των «πρωτογενών» υπόσκαφων οικισμών. Ο σοφός ιδιαίτερος χώρος και η αντίστοιχη ατμόσφαιρα που δημιούργησαν οι μικροί οικισμοί διασώζονται στον αγροτικό χώρο δημιουργώντας σήμερα ενδογενές δυναμικό ανάπτυξης, με την προσέλκυση επισκεπτών και τουριστών. Για την εξυπηρέτησή τους δημιουργούνται θέσεις απασχόλησης στους μόνιμους κάτοικους, που συνεχίζουν την αέναη εξέλιξή τους. Συνεχίζουν να αποτελούν το οικιστικό κύτταρο και καταφύγιο της κοινωνίας διατηρώντας το χώρο διάσωσης των βασικών υποδομών διαβίωσης κάθε εποχής. Στο πλαίσιο της παραπάνω σύνοψης τα κείμενα που ακολουθούν, ενώ είναι αυτοτελή, παράλληλα διέπονται από τη λογική της αιτίας και αξίας εμβάθυνσης στα οικιστικά θέματα του αγροτικού χώρου. Τα περισσότερα αποτελούν ανασκευές ανακοινώσεων σε συνέδρια του εξωτερικού της τριετίας , οπότε στη βιβλιογραφία αναφέρονται τα αντίστοιχα πρακτικά. Στο πρώτο κείμενο, μετά τον ορισμό του αγροτικού χώρου, διατυπώνεται η εξέλιξη της οικιστικής δομής στην Ελλάδα. Στο δεύτερο κείμενο γίνεται θεωρητική ανασκόπηση της εξέλιξης των οικιστικών χαράξεων για να αναδυθεί τελικά η συνεργασία της περίκεντρης με τη γραμμική διάταξη στη σύγχρονη εποχή. 12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ

11 Στο τρίτο κείμενο γίνεται αναδρομή στο δυτικό επαναπροσδιορισμό του προβληματισμού κατά το19ο αιώνα, όταν κυριάρχησε το οικιστικό πρόβλημα με την εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού. Η επαναδιατύπωση ήταν αποτέλεσμα μακροχρόνιων πειραματισμών και συστηματικής αρχιτεκτονικής εκπαίδευσης που προβληματίστηκε για την αντιπροσωπευτική αρχιτεκτονική των νεότερων απαιτήσεων. Στο τέταρτο κείμενο αναφέρονται οι βασικοί οικοδομικοί κανόνες, που αποτελούν διαχρονικές αξίες για τον ελλαδικό χώρο και απομονώνονται, με σκοπό να αποσαφηνιστεί ότι ο κατάλογος αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών που συνταγογραφείται σήμερα για κάθε οικισμό, δεν επαρκεί για να εξελιχτεί οργανικά και αυθεντικά ο οικιστικός ιστός του, εφόσον δεν τηρούνται κάποιοι πρωταρχικοί κανόνες. Στο πέμπτο κείμενο οι βασικές αρχές συστηματοποίησης συγκρίνονται μεταξύ δύο υπόσκαφων οικιστικών συνόλων της Μεσογείου (Ματέρα και Σαντορίνη), μέσα από το πρίσμα της συντήρησης ή της λειτουργικής επαναφοράς του ιστορικού οικιστικού τους ιστού. Στο έκτο κείμενο γίνεται αναφορά εκτός της δεδομένης οργανικής σύνδεσης των μικρών οικισμών με τον αγροτικό χώρο στη σημασία της σχέσης του «παραδοσιακού» τρόπου οργάνωσής τους με τον τουρισμό. Παρατηρείται ότι μεγαλύτερη σημασία για τη διάσωση και τη μοναδικότητά τους έχει ο άνθρωπος που τους κατοικεί και τους βιώνει με τις καθημερινές πρακτικές του. Στο τέλος, με πρόσχημα το δίπολο της ορθολογικής και της εμπειρικής δόμησης, κατατίθεται ως φόρος τιμής η συνοπτική αναφορά των πρωτοπόρων δασκάλων της αρχιτεκτονικής της Δύσης και κατά συνέπεια του νεοκλασικισμού, οι οποίοι συνέλαβαν και δίδαξαν τις έννοιες της λειτουργικότητας και της μορφολογικής συνέπειας στην αρχιτεκτονική. Σε αντιπαραβολή γίνεται αναφορά στην εμπειρική εξέλιξη της βυζαντινής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Αντί επιλόγου γίνεται αναδρομή στη διαδικασία δημιουργίας προσφιλών τόπων, της οποίας γενεσιουργός αιτία είναι η αντίληψη του περιβάλλοντος από τον άνθρωπο, ο οποίος οικειοποιείται το χώρο σύμφωνα με τις συναισθηματικές του εμπειρίες, συνειδητά ή ασυνείδητα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13

12 14 Σαχνισιά στην Καστοριά (Αρχοντικά της Καστοριάς, Πινακοθήκη της τέχνης του ελληνικού λαού, διεύθ. Δ. Πικιώνης, έκδ. Σύλλογος «Ελληνική Λαϊκή Τέχνη», Αθήνα 1968.

13 Εισαγωγή Παραδοσιακές αρχιτεκτονικές μορφές Ο αγροτικός χώρος με την άμεση σχέση του με τη φύση παράγει ιδιαίτερες ανώνυμες αρχιτεκτονικές μορφές, οι οποίες προστατεύουν τον άνθρωπο να επιβιώνει οργανικά. Ο αγροτικός χώρος, όπου θα συνεχίσει να διαβιώνει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού 1 και κατά την τρίτη χιλιετία, καλύπτει συνεχώς τις πρακτικές ανάγκες οίκησης, όπου «αρχειοθετείται» η τοπική κληρονομιά και παράδοση και ενδιαφέρει πολλαπλά: Ως βέλτιστος και στοιχειώδης τρόπος διαβίωσης και προστασίας, γιατί πρόκειται για το απόσταγμα της οικιστικής δομής που λειτουργεί ανεξάρτητα από τις τεχνολογικές επιτεύξεις. Στον αγροτικό χώρο αποτυπώνεται και διασώζεται η σύνθεση της οικιστικής εξελικτικής διαδικασίας εκφρασμένη σε πραγματικό χωροχρόνο. Ως νόημα και έκφραση κάθε τόπου που διαμορφώθηκε ανά τους αιώνες μέσα από τη συνεχή και επάλληλη ιχνογραφία ορίων μέχρι να καταλήξει σε κώδικες που με τη σειρά τους τον καθοδηγούν και τον εξελίσσουν. Ως μεταπαγκόσμια νοηματική αντίληψη, με σκοπό να συμβάλλει στην κατεύθυνση της επανόρθωσης των αλλαγών που επέφερε το μοντέρνο κίνημα, για τις οποίες αποδείχθηκε ότι δεν ήταν ούτε βιώσιμες ούτε φιλικές προς το περιβάλλον. Ως φυσική διαδικασία αυτοπραγμάτωσης και εμπλουτισμού της ανθρώπινης συνείδησης σε «οικείο» περιβάλλον που μεριμνά για τη διατήρηση των ιδιοτήτων ύπαρξής του. Γενικά κατανοήθηκε ότι χρειάζεται να ληφθούν μέτρα για να ενθαρρυνθεί η ανασυγκρότηση της τοπικής αρχιτεκτονικής κυρίως με την ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση των κατοίκων, αλλά και με τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου δόμησης. Ανασυγκρότηση τοπικής αρχιτεκτονικής σημαίνει εφαρ- 1 Οliver, P. «Νecessity and continuity the challenge of the impending crisis» στο Turgut, H., Kellett, P., Traditional Environments in a New Millennium, Transactions of the 2nd IAPS-CSBE Network Symposium, Κωνσταντινούπολη 2002, σ. 47. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

14 μογή μιας προγραμματισμένης διαδικασίας αλλαγής για τη βελτίωση, αναζωογόνηση και αναγέννηση του δομημένου χώρου. Αυτή η διαδικασία αναζητά την ισορροπία μεταξύ των κληρονομούμενων αξιών και των κριτηρίων της κοινωνικής δικαιοσύνης, της οικονομικής αποδοτικότητας και της προστασίας του περιβάλλοντος, αναζητώντας λύσεις προσαρμογής στη σύγχρονη πραγματικότητα και στην ιδιαιτερότητα κάθε ενός τόπου. Οι διεθνείς οργανισμοί επεξεργάζονται μεθοδολογίες για να ταξινομήσουν και να συστηματοποιήσουν φάσεις στη διαδικασία ανασυγκρότησης και να προσδιορίσουν εργαλεία και όργανα για τη βέλτιστη διαχείριση και ανάπτυξή της. Επίσης ορίζουν τα κριτήρια που θα επιτρέπουν την προβολή των προβλημάτων και των στρατηγικών, ώστε να εξασφαλιστεί η επιτυχία της διαδικασίας. Το πλαίσιο αυτών των μεθοδολογιών είναι η κατανόηση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και του αγροτικού χώρου ως συστατικών ενός ευρύτερου χώρου που χρειάζεται να οργανωθεί σε σχέση με την ιστορική μοναδικότητά του η ανάγκη πολυπαραγοντικής προσέγγισης της διαδικασίας με όρους οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς από δημόσιους φορείς και χρήστες η ευελιξία στις αλλαγές κατά τη μακρά διάρκεια εφαρμογής της και η προσαρμοστικότητα στις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου. Ο προβληματισμός για την ανάγκη προβολής της ιδιαιτερότητας κάθε τόπου οδηγεί στις ποιοτικές προσεγγίσεις, στις οποίες πρωτοστατεί ο Yi-Fu Tuan 2 από τη δεκαετία του 70. Πρόκειται για την επαναφορά ενός προβληματισμού που απασχόλησε διεξοδικά τους διανοούμενους από το 19ο αιώνα ήδη. Οι ενασχολήσεις με την αισθητική κάθε τόπου και με τη διαπίστωση μιας τάσης προς την α-τοπικότητα σε καμιά περίπτωση δεν είναι αποτέλεσμα της νοητικής αντίληψης του 20ού αιώνα. Διανοούμενοι, όπως ο πολυγραφότατος John Ruskin 3, εξοπλισμένοι με ένα φυσικό εμπειρικισμό και με μια φαινομενολογική προσέγγιση, κατέγραψαν, συνέκριναν και αξιολόγησαν την εικόνα και τα αρχιτεκτονικά συστατικά κάθε τόπου, πέρα από τα κυρίαρχα στοιχεία της προσαρμογής στο κλίμα και την το- 2 Τuan, Υ.-F., Topophilia: A Study of Environmental Perception, Attitudes and Values, Columbia University Press, Νέα Υόρκη Cook, Ε.Τ., Wedderburn, A. (επιμ.), The Complete Published Works of John Ruskin, 39 τ., George Allen, Νέα Υόρκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ

15 Μελέτη μορφολογικών στοιχείων από τον J. Ruskin (του ιδίου, The seven Lamps of Architecture, Ballantyne Press, Εδιμβούργο 1880, σ. 119). ΕΙΣΑΓΩΓΗ 17

16 πογραφία. Αναγνώρισαν ότι οι αρχιτεκτονικές μορφές των κτισμάτων χρειάζεται να προσαρμόζονται στην αισθητική του ευρύτερου τοπίου και να προβάλλουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε λαού. Επίσης ανέδειξαν τη μορφολογική μέθοδο προσέγγισης, δηλαδή εκείνη που ξεχωρίζει τα μορφολογικά στοιχεία, τα εξετάζει ξεχωριστά και τα συνθέτει έτσι, ώστε να παραχθούν γενεσιουργές ταξινομήσεις. Για την επίτευξη αυτών των στόχων απαιτείται συλλογική εκπαίδευση «μορφολογικής όρασης» στην αναγνώριση και την κατανόηση των στοιχείων της μορφής και της σχέσης τους με τη λειτουργία 4, με σκοπό τη χωρολογική άποψη. Η χωρολογική άποψη αναφέρεται στην αναγνώριση του χαρακτήρα των περιοχών και τόπων, κατανοώντας τη διαδραστική σχέση μεταξύ χωρικών πραγματικοτήτων και εκδηλώσεων 5. Η αντίληψη του χώρου συνδέεται με τα όρια της ανθρώπινης νόησης και ψυχολογίας, που ορίζονται από το συνειδητό και ασυνείδητο περιβάλλον του. Η ψυχολογία της συνείδησης θεωρεί 6 ότι τα φαινόμενα δεν γίνονται αντιληπτά για αυτό που είναι, αλλά για αυτό που σημαίνουν. Η εμπειρία του χώρου βιώνεται και αποκτάται κατανοώντας τα αντικείμενα που παρουσιάζονται στην αντίληψή μας και προσεγγίζεται από δύο επίπεδα συνείδησης: την ατομική και τη συλλογική. Για το θέμα της προβολής της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κάθε τόπου ενδιαφέρει η συλλογική συνείδηση που αποκτάται από τους χρήστες κάθε τόπου μέσω της συναισθηματικής σχέσης και της κατανόησής της στο χωρικό και στο χρονικό της περιβάλλον. Βασίζεται στις επαναλαμβανόμενες μορφές και στα αρχέτυπα «σύμβολα» που υπάρχουν στο υποσυνείδητο και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αντιληπτή και διαμορφώνεται η συναισθηματική εμπειρία. Τα αρχέτυπα είναι ορισμένες αέναες μορφές που σχηματοποιούνται στην αντίληψη και τη νόηση, δημιουργώντας ένα συλλογικό ασυνείδητο. Πρόκειται για μια ιδιότητα που κληρονομείται και αναγνωρίζεται ως σημαντική από το συλλογικό ασυνείδητο κατά τη βίωση του χώρου. 4 Leighly, J. (επιμ.), The Morphology of Landscape, in Land and Life: a Selection of Writings of Carl Ortwin Sauer, University of California Press, Μπέρκλεϋ, Λος Άντζελες Sallis J., Chorology, Indiana University Press, Ιντιάνα Freud, S., Εισαγωγή στην ψυχανάλυση, Γκοβόστης, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

17 Η θεώρηση της συλλογικής συνείδησης υποστηρίζει ότι τα υπάρχοντα κοινά χαρακτηριστικά ενός τόπου αναδεικνύουν μια σημαντική εμπειρία για ευρύτερες ομάδες, πέρα από την ατομική εμπειρία, και χρησιμοποιείται στην αρχιτεκτονική φιλοσοφία που προτείνει τη δημιουργία χώρων σημαντικών σε μια κοινότητα ή πολιτισμό. Αντίστροφα, η δημιουργία χώρων βασισμένων στα αρχέτυπα (παραδοσιακή αρχιτεκτονική) κάθε λαού διαμορφώνει συλλογική συνείδηση στους χρήστες. Το θέμα της δημιουργίας σημαντικών τόπων και χώρων είναι πολυεπίπεδο και για αυτό το λόγο συνεργάζονται πολλές επιστήμες και οπτικές. Καταλήγουν τελικά στο αξίωμα της σημασίας της ανάδειξης της «παραδοσιακής αρχιτεκτονικής», γιατί απαντά στην υπαρξιακή κινητοποίηση της μνήμης. Για τον Martin Heidegger η έλλειψη οικείας στέγης θέτει σε αμφισβήτηση την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη 7. 7 Heidegger, Μ., Χτίζειν, κατοικείν, σκέπτεσθαι, Πλέθρον, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 19

18 20

19 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 21

20 Εικ. 1. Αγροτική-αστική πυκνότητα σύμφωνα με ενεργειακή κατανάλωση (Mayhew, C., Simmon, R., NASA Digital Archive, 2000). 22 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας

21 1. Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 8 Στην προσπάθειά του να κατανοήσει το περιβάλλον, ο άνθρωπος συγκρίνει και ταξινομεί τη διαφορετικότητα, η οποία εξελίσσεται και μεταλλάσσεται παράλληλα με τη δική του εξέλιξη. Στη σύγχρονη μεταπαγκόσμια εποχή διαπιστώνεται η διαφορετικότητα στην έκφραση της αρχιτεκτονικής του αγροτικού χώρου, απαρτιζόμενου από το φυσικό περιβάλλον και ένα δίκτυο μικρών οικισμών, που έχουν ή δεν έχουν κυρίαρχη σχέση με την πρωτογενή παραγωγή. Οι νεότεροι σχολιαστές προσέγγισαν τον αγροτικό χώρο επισημαίνοντας απόψεις που αναφέρονται σε κριτήρια, τα οποία αφορούν το διοικητικό δίκτυο, τη συνοχή του δομημένου χώρου, την παρουσία ή απουσία γεωργικής απασχόλησης, τον αριθμό των κατοίκων ανά οικισμό και τη μετακίνηση πληθυσμού από αγροτικές περιοχές προς αστικές και αντίστροφα. Η ποικιλία των παραπάνω προσεγγίσεων ανέδειξε τη δυσκολία ενός ταυτόσημου διεθνούς ορισμού, αφού οι έννοιες αυτές είναι πολυσύνθετες και αμφιλεγόμενες, με αποτέλεσμα να επικρατήσει από τους διεθνείς οργανισμούς 9 ο προσδιορισμός του αγροτικού χώρου σύμφωνα μόνο με την πληθυσμιακή πυκνότητα, συνάρτηση της οποίας είναι τα υπόλοιπα φαινόμενα. Η πληθυσμιακή πυκνότητα διαφοροποιεί το χώρο (εικ. 1) με τις συνεπακόλουθες δραστηριότη- 8 Θεοδωράκη-Πάτση, Τ., Αρχιτεκτονική στον αγροτικό χώρο, Σημειώσεις, Τυπογραφείο Ε.Μ.Π., Αθήνα Ευρωπαϊκή Επιτροπή (επιμ.), H έκτη περιοδική έκθεση για την κοινωνική και οικονομική κατάσταση και ανάπτυξη των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Βέλγιο 1999, σ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 23

22 τές της, όπως επαληθεύεται από τις θεωρίες της αυτοοργάνωσης. Στην Ελλάδα ως αγροτικός χώρος προσδιορίζεται αυτός των οικισμών με πληθυσμό μικρότερο των 2000 κατοίκων (Π.Δ , ΦΕΚ 185/ ) και τους ταξινομεί ως προς τη θέση τους (περιαστικός, παραλιακός, τουριστικός), την πυκνότητα του οικιστικού ιστού (συνεκτικός, διάσπαρτος), το μέγεθος (μεσαίος, μεγάλος, μικρός) και τον πληθυσμό του (δυναμικός, στάσιμος, φθίνων). Με αυτά τα κριτήρια αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι και γεωγράφοι καλούνται να συνθέσουν τις αντίστοιχες παραμέτρους καθώς και άλλες που δεν εμπίπτουν στα παραπάνω κριτήρια, σε μια προσπάθεια ανάδειξης της φυσιογνωμίας και της αρχιτεκτονικής έκφρασης του ελληνικού αγροτικού χώρου. Κυρίαρχο στοιχείο της δόμησης στον ελληνικό αγροτικό χώρο είναι η δόμηση μονοκατοικιών σε συνεκτικούς μικρούς οικισμούς (εικ. 2), όπως ιστορικά διατυπώθηκε και στις υπόλοιπες Μεσογειακές χώρες. Ανεξάρτητα από την υπόθεση της διερεύνησης της συστηματικής ή οργανικής προέλευσης αυτής της οργάνωσης, η δόμηση στον ελληνικό αγροτικό χώρο επαναπροσδιορίστηκε μετά το 1923, όταν η πληθυσμιακή πυκνότητά του αυξήθηκε με την προσάρτηση νέων εδαφών και την άφιξη νέων κατοίκων μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο. Εικ. 2. Δόμηση σε συνεκτικούς οικισμούς στην Ελλάδα (Υπουργείο Συγκοινωνιών. Τοπογραφική Υπηρεσία, Καλαμωτή Χίου, Αθήνα 1934). Τα πρότυπα που μελετήθηκαν προήλθαν από την Ευρώπη και ιδιαίτερα από τη Βρετανία, όπου κατά το 19ο αιώνα, σε συνέχεια της συστηματικοποίησης της αγροτικής παραγωγής, της εκβιομηχάνισης και κυρίως της πληθυσμιακής έκρηξης, αντιμετωπίστηκαν τα συνεπακόλουθα θέματα και πρωτοσυστάθηκαν αρμόδιοι φορείς. Ήδη μεταξύ 1790 και 1835 είχαν δημοσιευτεί περίπου 60 βιβλία με πρότυπα για μικρές 24 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας

23 κατοικίες, συμβάλλοντας στην κοινωνική αφύπνιση 10. Οι αρχιτέκτονες και οι πολεοδόμοι της εποχής αντιπαρατέθηκαν για να επικρατήσει τελικά η συνεκτική δόμηση μονοκατοικιών σε μικρούς οικισμούς. Ήταν ο Ebenezer Howard, που το 1898 συνέλαβε την ιδέα της «garden city» (εικ. 3), το οποίο αποτέλεσε το οικιστικό πρότυπο για τις περισσότερες χώρες, μεταξύ τους και για την Ελλάδα. Πρόκειται για οικισμούς «δορυφόρους» πόλεων, με χαρακτηριστικά το μικρό τους μέγεθος και την κυριαρχία του φυσικού περιβάλλοντος. Η πρωτοποριακή λύση της συλλογικής κατοικίας (πολυκατοικίας), εκφραζόμενη από τους ορθολογικούς αρχιτέκτονες του μοντέρνου κινήματος (C.I.A.M.), όπως εφαρμόστηκε στον αγροτικό χώρο της Ρωσίας, δεν βρήκε ανταπόκριση στην Ελλάδα. Εικ. 3. H θεωρία της garden city (E. Rasmussen, Towns and Buildings, MIT Press, Κέμπριτζ 1949, σ. 193). Το πλαίσιο αρχιτεκτονικής έκφρασης στον ελληνικό αγροτικό χώρο, λοιπόν, επαναπροσδιορίστηκε μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο και την άφιξη 1,2 εκατομμυρίων αγροτών προσφύγων από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη. Οι 1994 νέοι οικισμοί που δημιουργήθηκαν, από τους οποίους οι 1621 στη Βόρειο Ελλάδα και μόνον οι 373 στην υπόλοιπη χώρα (εικ. 4) 11, βασίστηκαν σε σχέδια διεθνούς ομάδας αρχιτεκτόνων. Στην πράξη όμως εφαρμόστηκαν ελάχιστα από αυτά τα αρχιτεκτονικά σχέδια και στην ουσία χαράχτηκαν μόνο οι δρόμοι και τα οικόπεδα από τους αγρονόμους τοπογράφους της εποχής. Οι οικισμοί αυτοί στη συνέχεια αναπτύχθηκαν «αυτόχθονα», χωρίς οικιστικό νομοθετικό πλαίσιο, για σχεδόν έναν αιώνα. 10 Rowe, C., The Mathematics of the Ideal Villa and Other Essays, MIT Press, Κέμπριτζ 1987, σ Αλεβιζάτος, Χ., Η αγροτική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα από οικονομική και κοινωνική σκοπιά, Διδακτορική διατριβή, Université de Paris, Παρίσι ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 25

24 Εικ. 4. Σχέδιο οικισμού αποκατάστασης προσφύγων από την Ε.Α.Π. το 1923 στο νομό Σερρών (Υπουργείο Συγκοινωνιών (επιμ.), Aπόσπασμα μελετών σχεδίων οικισμών κ.λ.π., Δ/ ση Δημοσίων Έργων, Αθήνα 1934). Μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο, στο πλαίσιο του σχεδίου Μάρσαλ, νέοι οικισμοί πύκνωσαν το οικιστικό δίκτυο της υπαίθρου αντικαθιστώντας κατεστραμμένους οικισμούς, σε νέες θέσεις, κατά μήκος των οδικών αξόνων, που σχεδιάστηκαν την ίδια εποχή. Η πυκνότητα του αγροτικού πληθυσμού μειώθηκε και αντίστοιχα μειώθηκε και η δόμηση στον αγροτικό χώρο. Τις τελευταίες δεκαετίες με τον επαναπατρισμό των ομογενών από τις ανατολικές χώρες, την αποκέντρωση και την υποδοχή προσφύγων από κατατρεγμένες περιοχές του πλανήτη, εμφανίζονται νέοι κάτοικοι στις ελληνικές αγροτικές περιοχές. Επενδύουν τις οικονομίες τους στην 26 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας

25 οικοδόμηση κατοικιών, γεγονός που συντελεί στην ανανέωση της οικιστικής τους δομής, ενώ συγχρόνως οργανώνονται οι υπηρεσίες και αξιοποιείται το ενδογενές δυναμικό κάθε περιοχής. Παράλληλα βελτιώνεται και το ιδιαίτερο θεσμικό πλαίσιο δόμησης κάθε οικισμού, ώστε να προστατευθεί από την αστική εισβολή. Γενικά η αρχιτεκτονική στον ελληνικό αγροτικό χώρο συνοψίζεται στην οπτική οργάνωση που διακρίνει τους οικισμούς ανάλογα με την αφετηρία ίδρυσής τους. Σημαντική ημερομηνία διάκρισης για την Ηπειρωτική Ελλάδα είναι το έτος 1923, το οποίο δηλώνει την οριστική ανασύσταση του νεότερου ελληνικού κράτους. Αρχικά διακρίνονται οι οικισμοί που ιδρύθηκαν πριν το 1923, σε θέσεις όπου από ευρήματα διαπιστώνεται ότι τις περισσότερες φορές κατοικήθηκαν ήδη από τη νεολιθική, αρχαία, βυζαντινή, ενετική ή τουρκική εποχή. Ακολουθούν οι οικισμοί που ιδρύθηκαν μεταξύ 1923 και 1940, σχεδιασμένοι για να καλύψουν ανάγκες προσφύγων ή συγκέντρωσης διάσπαρτου πληθυσμού. Ξεχωρίζουν ακόμα οι οικισμοί που ιδρύθηκαν μετά το 1945, σχεδιασμένοι για την εγκατάσταση κατοίκων άλλων, κατεστραμμένων κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου οικισμών. Μετά το 1950 υπάρχουν παραδείγματα «αυθαίρετων» οικισμών, κοντά σε περιοχές με ταχύρρυθμη ανάπτυξη ή νέων οικισμών στο πλαίσιο προγραμμάτων στεγαστικής αποκατάστασης και κοινωνικής ένταξης μειονοτήτων. Μια τελευταία κατηγορία διαγράφεται από την οικιστική ανάπτυξη τουριστικών οικισμών παραθερισμού. Η διαφοροποίηση των κοινωνικών ομάδων που κατοίκησαν αυτούς τους οικισμούς και ιδιαίτερα η ιστορική συγκυρία ίδρυσής τους έχει διαμορφώσει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική έκφραση. ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 27

26 Εικ.5. Στενομέτωπη κατοικία (Μέγας, Γ., Η ελληνική οικία, Υπουργείο Ανοικοδομήσεως, Αθήνα 1949, σ. 126) Ιστορικά αρχιτεκτονικά στοιχεία Ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά προκύπτουν από την ποικιλία των αρχιτεκτονικών στοιχείων, η οποία εξαρτάται από την τυπολογία και τη διάταξη των όγκων, τα μορφολογικά στοιχεία και την πυκνότητα του οικιστικού ιστού. Τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν ιστορικά κληροδοτήματα και μνήμες του ελληνικού χώρου και ανανεώθηκαν κατά τη νεότερη διαδρομή με την παρέμβαση και την αρωγή των δημοσίων οργανισμών. Τα χαρακτηριστικά της κατοικίας που εκφράζουν την αρχιτεκτονική ταυτότητα κάθε οικισμού είναι αποτέλεσμα διαφορετικών ιστορικών και πολιτιστικών διεργασιών. Η αρχιτεκτονική πολιτιστική κληρονομιά σώζεται στους οικισμούς που προϋπάρχουν του έτους 1923 και είναι αυτή που καθόρισε, από τη δεκαετία του 70, το θεσμικό πλαίσιο δόμησής τους. Το θεσμικό πλαίσιο δόμησης αποσαφήνισε και προώθησε τις τοπικές αρχιτεκτονικές αξίες. Η αρχιτεκτονική αυτών των οικισμών συσχετίζεται με την ελληνική παράδοση και γενικότερα με τις ρίζες της ελληνικής αρχιτεκτονικής. 28 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας

27 Στόχος είναι η ανίχνευση εκείνων των αρχιτεκτονικών στοιχείων και τεχνικών, τα οποία δηλώνουν την πολιτιστική συνέχεια από την κλασική εποχή στη βυζαντινή, στη μεταβυζαντινή, μέχρι στη νεότερη. Στη μελέτη και την καταγραφή της αφιερώθηκαν έρευνες πολλών Ελλήνων αρχιτεκτόνων, λαογράφων, εικαστικών και αρχαιολόγων και αποτελούν τη βάση για τη σύγχρονη ανάδειξη κυρίαρχων αρχιτεκτονικών τύπων που αποτυπώνουν την αυθεντική αρχιτεκτονική κάθε τόπου 12. Γενικό χαρακτηριστικό της αγροτικής αρχιτεκτονικής είναι η περιορισμένη τυπολογία 13, η οποία συμπυκνώνεται στην ταξινόμηση των κατοικιών σε «στενομέτωπον» (εικ. 5) και «πλατυμέτωπον» (εικ. 6) που επεξεργάστηκε ο Γεώργιος Μέγας το Οι δύο αυτές διατάξεις διασώζονται ανά τους αιώνες μέχρι τη νεότερη εποχή, προσδιορίζοντας την ιστορική συνέχεια. Εικ. 6. Πλατυμέτωπη κατοικία (Μέγας, Γ., Η ελληνική οικία, Υπουργείο Ανοικοδομήσεως, Αθήνα 1949, σ. 127). Εικ. 7. Τυπολογική εξέλιξη της πλατυμέτωπης κατοικίας σύμφωνα με τον Ν. Μουτσόπουλο (Βαλκανική παραδοσιακή αρχιτεκτονική: Ελλάδα, Μέλισσα, Αθήνα 1993, σ. 27). Την τυπολογική εξέλιξη της πλατυμέτωπης κατοικίας παρουσιάζει ευκρινέστατα ο Ν. Μουτσόπουλος (εικ. 7), ο οποίος επίσης συνηγορεί υπέρ της συνέχειας της ελληνικής αρχιτεκτονικής από το Βυζάντιο στη νεότερη εποχή, η οποία αποδεικνύεται στη ναοδομία. Πράγματι υπάρχουν κωδικοποιημένοι κανόνες δόμησης, προερχόμενοι από τη βυζαντινή εποχή, που καθόριζαν την οικοδομή και που εφαρμόζονταν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Βαλκανική Χερσόνησο Η λέξη αυθεντικός/ή προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη αυτοέντης από το αυτός και έντεα και σημαίνει αυτός που αναφέρεται στον αυθέντη, στον κύριο, στον κυρίαρχο. Δηλαδή κυρίαρχος και αυθεντικός είναι συνώνυμα (βλ. λήμμα «αυθέντης», Νέα Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Χάρη Πάτση, τ. 9, σ. 21). 13 Rapoport, A., House, Form and Culture, Prentice Hall, Νέα Υερσέη Βλέπε τέταρτο κείμενο σ. 69. ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 29

28 1.2. Μορφολογικά χαρακτηριστικά Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά διαφοροποιούνται μεταξύ των διαφόρων περιοχών της Ελλάδας ανάλογα με τα τοπικά υλικά, τις κλιματολογικές συνθήκες και την ιστορική εποχή ίδρυσης κάθε οικισμού. Πρόκειται για τη μορφή των ανοικτών εξωστών (σκεπαστοί ή με κατεβασιά της στέγης) και των κλειστών εξωστών ή ηλιακών (τα «σαχνισιά»). Για τη μορφολογία των ανοιγμάτων με καμάρες ή τόξα και για τα οχυρωματικά στοιχεία (πολεμίστρες, καταχύστρες, φουρούσια και αντιστηρίξεις) καθώς και για πλήθος άλλων λεπτομερειών, οι οποίες διαφοροποιούν μια περιορισμένη τυπολογία κατόψεων. Ο απλούστερος τύπος ελληνικής κατοικίας είναι ορθογώνιου σχήματος και ενός δωματίου. Συναντάται στις πεδινές και ημιορεινές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, των νησιών του βόρειου και ανατολικού Αιγαίου και στα νησιά του Ιονίου. Χαρακτηριστικό μορφολογικό στοιχείο αυτού του τύπου είναι η δημιουργία προστώου με επέκταση της στέγης, το οποίο χρησιμοποιείται για τις ανάγκες της αγροτικής απασχόλησης και για διημέρευση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Επέκταση του μονοδώματος γίνεται με προσθήκη στο βάθος ενός ή δύο δωματίων και κατά περίπτωση προστώου 15. Κύρια μορφολογική διαφοροποίηση συνιστά η στέγαση της κατοικίας και η συνεκτική ή διάσπαρτη ομαδοποίηση των κατοικιών σε γειτονιές. Διακρίνονται τέσσερις κατηγορίες στέγασης: δίρριχτη στέγη, τετράρριχτη στέγη, κυλινδρικός θόλος και δώμα. 15 Μέγας, Γ., Η ελληνική οικία, Υπουργείο Ανοικοδομήσεως, Αθήνα 1949, σ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας

29 Εικ. 8. Δίρριχτη στέγαση στη νήσο Σύμη (αρχείο της συγγραφέως, 2008). ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 31

30 Εικ. 9. Τετράρριχτη στέγαση στη Σκιάθο (αρχείο της συγγραφέως, 2005). Με δίρριχτη στέγη στεγάζονται κυρίως οι στενομέτωπες κατοικίες (εικ. 8). Ο Γ. Μέγας διακρίνει τις σωζόμενες αγροτικές ελληνικές κατοικίες στις αρχές του αιώνα, σε κατοικίες με αμφικλινή ή αετοειδή στέγη και σε επιπεδόστεγους, παραλείποντας την τετράρριχτη. Η τετράρριχτη στέγαση (εικ. 9) κυριαρχεί κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας για να τεκμηριωθεί αργότερα ως συνέχεια της βυζαντινής. Στην περιοχή του Αιγαίου κυριαρχεί η επίπεδη στέγαση με δώμα, ενώ υπάρχουν και σπίτια που στεγάζονται με κυλινδρικό θόλο (εικ. 10). Σπανιότερα τα μονώροφα κτίσματα φέρουν μονόρριχτη στέγη. Στις ορεινές περιοχές, λόγω της κλίσης και του βραχώδους εδάφους, η κατοικία ακολουθεί πλατυμέτωπη διάταξη με τετράρριχτη στέγη. Στα νησιά του νότιου Αιγαίου, στην Κρήτη και στην Κύπρο, τα σπίτια έχουν κυβικά σχήματα και καλύπτονται με δώμα που συχνά στηρίζεται σε θολωτή κατασκευή (εικ. 11). Η προσθήκη χώρων γίνεται με την προσάρτηση ενός μικρότερου δωματίου (παράσπιτο) στη στενή 32 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας

31 Εικ. 10. Κυλινδρικός θόλος στη Σαντορίνη (Κιτσίκης,Κ.,«Η αναδόμηση της Σαντορίνης», Αρχιτεκτονική 46 (1964). ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας 33

32 Εικ.11. Στέγαση με δώμα (Βασιλειάδης, Δ., Το κρητικό σπίτι, Αθήνα 1976, σ. 202). πλευρά του σπιτιού. Η στέγαση στους προστιθέμενους χώρους γίνεται με δώμα, δίνοντας τη δυνατότητα να προσαρτάται χώρος, ανάλογα των αναγκών, σε όλες τις όψεις του κυρίου χώρου. Πολλές φορές, οι διαφορετικές λειτουργίες των προστιθέμενων χώρων συνδέονται με κεντρική αυλή (αίθριο), όπως στην Κρήτη, στην Κύπρο, στην Αίγινα και στη Σαλαμίνα. Διαφοροποίηση στην οπτική οργάνωση κάθε οικισμού προσδίδει η σύνθεση των διαφόρων τύπων κατοικίας σε ομάδες και γειτονιές. Στους περισσότερους οικισμούς της ηπειρωτικής Ελλάδας οι παραδοσιακές κατοικίες ομαδοποιούνται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, σχηματίζοντας δρόμους (καλντερίμια) πλάτους περίπου 3 μ. στο επίπεδο του εδάφους, ενώ στον όροφο, όπου υπάρχουν προεξοχές, σχεδόν ακουμπούν. Στους παλαιότερους οικισμούς των νησιών του Αιγαίου, οι κατοικίες τοποθετούνται «εν σειρά» (εικ. 12) (Μύκονος, Κύθηρα, Χίος, Λέσβος) και ομαδοποιούνται συνεκτικά και οχυρά. 34 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ Αγροτικός χώρος και πλαίσιο ελληνικής αρχιτεκτονικής πορείας

Η «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ»

Η «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ» Η «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ» 1 Σχηματική παράσταση της λίθινης δομής και του ξύλινου σκελετού της πλατυμέτωπης κατοικίας. Πηγή: Ν. Μουτσόπουλος, Βαλκανική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Ελλάδα, σ. 44. 2

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Τύπος είναι µια επαναλαµβανόµενη αναγνωρίσιµη οργανωτική δοµή. εν έχει διαστάσεις και κλίµακα. Βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση µε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14 Περιεχόμενα Πρόλογος 14 Κεφάλαιο 1 Ιστορική εξέλιξη των πόλεων 17 1.1 Ορισμός της πόλης και βασικές έννοιες.................... 17 1.2 Η εξέλιξη των πόλεων............................... 21 1.3 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες Περιεχόμενα Εισαγωγή.................................................................. xiii 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑΘΕΣΙΟ ΔHMOTIKO ΣXOΛEIO ΣTΑ ΚΑΤΩ ΠΑΤΗΣΙΑ

ΔΩΔΕΚΑΘΕΣΙΟ ΔHMOTIKO ΣXOΛEIO ΣTΑ ΚΑΤΩ ΠΑΤΗΣΙΑ E.M.Π. ΣXOΛH APXITEKTONΩN ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AKAΔΗΜΑΪΚΟ ETOΣ 2012-13 TOMEAΣ I APXITEKTONIKOY ΣXEΔIAΣMOY 5ο XEIMEPINO EΞAMHNO MAΘHMA: APXITEKTONIKOΣ ΣXEΔIAΣMOΣ 5 Διδακτική ομάδα: Β. Γκανιάτσας, Καθηγητής Στ. Γυφτόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;»

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις 1931 Συµπεράσµατα του Συνεδρίου των Αθηνών - Χάρτης των Αθηνών (1931) 1933 Συµπεράσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ

Η ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ Η ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ 1 Εικ. 1: Το Σχέδιο της Αθήνας από τον Λέοντα Κλέντσε 1834 (Ο συστηματικός σχεδιασμός κατά τη νεότερη περίοδο) Πηγή: Κ. Μπίρης, Αι Αθήναι, σ. 37. 2 Η ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ Η

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική - Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία Χωροταξία Μάθημα:Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασμού και της οικιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH S0 ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο (25.1.2013) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Διαπιστώσεις Ο μισός πληθυσμός της γης στεγάζεται ήδη σε πόλεις καταναλώνοντας περίπου τα ¾ των πόρων του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη)

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Πολυκατοικία Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα Φωτογραφίες: Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Στρατηγική Συν-Κατοίκησης Η πρόταση μας εισάγει μια νέα τυπολογία κατοικίας, αυτήν της οριζόντιας πολυκατοικίας. Η αναφορά στην ελληνική αστική πολυκατοικία είναι σκόπιμη αφού η

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Αναφέρεται σε ένα διευρυµένο γεωγραφικό πλαίσιο που περιλαµβάνει τον ενιαίο πολιτισµικό χώρο των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ» 1 ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΑ Α1. Περιβαλλοντική αναβάθμιση και ιδιωτική πολεοδόμηση Α2. Ανταλλαγή εκτάσεων Οικοδομικών Συνεταιρισμών

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η εγκατάσταση των προσφύγων του '22 στο Λεκανοπέδιο Αθηνών. Η σημερινή κατάσταση των προσφυγικών εγκαταστάσεων στην Αθήνα. Δυνατότητες προστασίας.

Η εγκατάσταση των προσφύγων του '22 στο Λεκανοπέδιο Αθηνών. Η σημερινή κατάσταση των προσφυγικών εγκαταστάσεων στην Αθήνα. Δυνατότητες προστασίας. Η εγκατάσταση των προσφύγων του '22 στο Λεκανοπέδιο Αθηνών. Η σημερινή κατάσταση των προσφυγικών εγκαταστάσεων στην Αθήνα. Δυνατότητες προστασίας. Ελίζα Παπαδοπούλου, MSc πολιτικός μηχανικός Γεώργιος Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΙΙΒΕΜ-Β8 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΑΔΑ: 4ΙΙΒΕΜ-Β8 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΚΟΣ Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS ΑΘΗΝΑ 2014 2 3 1) να διαπιστώσει τις αλλαγές που υπέστη ο χώρος κατά την κατασκευή και λειτουργία του αεροδρομίου 2) να αξιολογήσει τις προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΣΤΕΓΑΣΗ

ΑΜΕΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΣΤΕΓΑΣΗ ΑΜΕΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΣΤΕΓΑΣΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Γεωλόγος Τμήμα Σχεδίων Έκτακτης Ανάγκης - Πρόληψης Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού & Προστασίας (Ο.Α.Σ.Π.) Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Μεταβατική

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001)

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία για το χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως αστικής, μιας γραμμής ως

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα.

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα. Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα)

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) ΔΑΛΑΚΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΟΦΩΝΟΥ ΥΑΚΙΝΘΗ ΚΑΡΑΜΟΥΖΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΩΡΓΟΣ ΟΡΦΕΑΣ ΚΟΥΦΟΛΑΜΠΡΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΟΓΑ ΕΛΕΝΑ Πολυκατοικίες σε μεγάλες πόλεις από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Χάραξη συνδυασμένης πολεοδομικής και κυκλοφοριακής στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΗΛΟΣ, ΣΥΜΗ ΚΑΙ ΧΑΛΚΗ

ΟΙ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΗΛΟΣ, ΣΥΜΗ ΚΑΙ ΧΑΛΚΗ ΟΙ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΗΛΟΣ, ΣΥΜΗ ΚΑΙ ΧΑΛΚΗ Λεπτομέρεια υδρορροής, Μικρού Χωριού, Τήλου. 2 ΟΙ Τα νησιά Τήλος, Σύμη και Χάλκη ανήκουν στη Δωδεκάνησο και βρίσκονται κοντά στη Ρόδο, της οποίας ακολούθησαν

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 Πολεοδομική Ανασυγκρότηση Αναβάθμιση του κέντρου της Λάρισας 2009 ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 1 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1956 ΛΑΡΙΣΑ 1960 ΛΑΡΙΣΑ 1970 ΛΑΡΙΣΑ 1980 Η ΟΔΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Άσκηση Ε1: Εκτίµηση παροχών σχεδιασµού έργων υδροδότησης οικισµού Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσή Πότσιου Αναπλ. Καθ. ΣΑΤΜ, ΕΜΠ chryssy.potsiou@gmail.com

Χρυσή Πότσιου Αναπλ. Καθ. ΣΑΤΜ, ΕΜΠ chryssy.potsiou@gmail.com Διαχείριση ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και χρήσεων γης σε 5 διαστάσεις Χρυσή Πότσιου Αναπλ. Καθ. ΣΑΤΜ, ΕΜΠ chryssy.potsiou@gmail.com ΕΣΠΑ 2007-2013, Δράση«Διμερής Ε&Τ Συνεργασία Ελλάδας- Ισραήλ 2013-2015»

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός

Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός Ο 19ος αι. είναι µια περίοδος σηµαντικών αλλαγών στον ελλαδικό χώρο - Ίδρυση του ελληνικού κράτους το 1830 - Μεταρρυθµίσεις της οθωµανικής αυτοκρατορίας (Τανζιµάτ,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ πόσες μετακινήσεις δημιουργούνται σε και για κάθε κυκλοφοριακή ζώνη; ΟΡΙΣΜΟΙ μετακίνηση μετακίνηση με βάση την κατοικία μετακίνηση με βάση άλλη πέρα της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκλιματική ανάπλαση της υπαίθριας αγοράς στην περιοχή Πολυκέντρου στην πόλη της Πτολεμαϊδας

Βιοκλιματική ανάπλαση της υπαίθριας αγοράς στην περιοχή Πολυκέντρου στην πόλη της Πτολεμαϊδας Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Δημούδη Σοφία Αρχιτέκτων μηχ. ΑΠΘ, Ταμιωλάκη Άννα Μαρία Αρχιτέκτων μηχ. ΑΠΘ Βιοκλιματική ανάπλαση της υπαίθριας αγοράς στην περιοχή Σκοπός της παρούσας ομιλίας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ιδανική πρόταση επαγγελματικών χώρων στο κέντρο της πόλης ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΕΤΡΟ. Αμπελόκηποι Λ. AΛΕΞΑΝΔΡΑΣ 128

Ιδανική πρόταση επαγγελματικών χώρων στο κέντρο της πόλης ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΕΤΡΟ. Αμπελόκηποι Λ. AΛΕΞΑΝΔΡΑΣ 128 Ιδανική πρόταση επαγγελματικών χώρων στο κέντρο της πόλης ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΕΤΡΟ Λ. AΛΕΞΑΝΔΡΑΣ 128 AΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Πωλούνται - Ενοικιάζονται Πολυτελή Γραφεία και Καταστήματα Στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας 128 απέναντι από

Διαβάστε περισσότερα

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του Ο προσανατολισμός της κατοικίας συνιστά το ιδιαίτερο πλεονέκτημά της, αφού το κτίριο έχει στηθεί ακριβώς πάνω στον άξονα της κοιλάδας των Δελφών και επωφελείται από μια συγκλονιστική θέα. Ο χώρος της αυλής,

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα