Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια"

Transcript

1 Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου* Νικόλαος Βέττας Γενικός Διευθυντής Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών Καθηγητής Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φραγκώ Κουραντή Μετα-διδακτορική υπότροφος Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Περίληψη Το άρθρο αυτό αναφέρεται επιλεκτικά σε σημεία της εξέλιξης της φύσης και έντασης του ανταγωνισμού στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών κατά την τρέχουσα κρίση της ελληνικής οικονομίας. Για να επιτευχθούν σημαντικοί ρυθμοί ανάπτυξης, που θα σύρουν την οικονομία από τη βαθιά ύφεση, απαιτείται ένα ισχυρό επενδυτικό κύμα και ταυτόχρονα ένας νέος προσανατολισμός της παραγωγικής βάσης που θα αντανακλά εξωστρέφεια. Ενώ η πολύ σημαντική μείωση της εσωτερικής ζήτησης και του μοναδιαίου κόστους εργασίας που παρατηρείται κατά την τελευταία τριετία έχει αλλάξει τις σχετικές τιμές προς όφελος των εξωστρεφών επιχειρήσεων, εξακολουθούν να υπάρχουν πολύ σημαντικά εμπόδια στη νέα επιχειρηματικότητα που συνολικά κρατούν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας χαμηλότερα από το επιθυμητό σημείο. Αυτά τα εμπόδια σχετίζονται κυρίως με τη λειτουργία του δημόσιου τομέα και ειδικότερα με τον τρόπο που αυτός σχετίζεται με τις επιχειρήσεις, μια σχέση που χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα, ασυνέπεια και, συνακόλουθα, αδιαφάνεια. Πρόοδος σε αυτό το κομβικό σημείο είναι απαραίτητη για να μειωθεί το κόστος εισόδου στις αγορές, με πολλαπλά οφέλη για τις επενδύσεις, την επιχειρηματικότητα και την ανταγωνιστικότητα. * το άρθρο στηρίζεται εν μέρει σε έρευνα που εκπονήθηκε στο έργο «Θαλής» στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: «Νέες Μέθοδοι στην Ανάλυση Ανταγωνισμού Επιχειρήσεων: Ολιγοπωλιακές Στρατηγικές, Δίκτυα και Ρυθμιστικές Παρεμβάσεις» που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και Εθνικούς Πόρους μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση. Επίσης αντλεί πληροφόρηση και υλικό από τρέχουσες σχετικές έρευνες στο Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, όπου ευχαριστίες οφείλονται στους ερευνητές του και κυρίως στους Μ. Βασιλειάδη, Ι. Γιωτόπουλο και Α. Τσακανίκα. 121

2 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο 1. Εισαγωγή Μετά από μια περίοδο μακράς και βαθιάς ύφεσης, η ελληνική οικονομία πλησιάζει πολύ κοντά σε σημείο σταθεροποίησης. Υπό την υπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν πρόσθετες εξωτερικές αναταράξεις, η σωρευτική μείωση του εθνικού εισοδήματος κατά το 1/4 πλησιάζει στο τέλος της. Ταυτόχρονα τα «δίδυμα ελλείμματα» που επί μακρόν αντανακλούσαν τις παθογένειες της οικονομίας, το δημοσιονομικό και του εξωτερικού ισοζυγίου, πλησιάζουν στο μηδέν. Τέλος, οι τιμές συνολικά αποκλιμακώνονται, σε άλλους κλάδους με σημαντική ταχύτητα και σε άλλους με μικρότερη. Στα επί μέρους χαρακτηριστικά της προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας, αξιοσημείωτη είναι η πολύ έντονη μείωση της εσωτερικής ζήτησης και συνακόλουθα των εισαγωγών. Ενώ η έως τώρα δημοσιονομική προσαρμογή ήταν απαραίτητη και σηματοδοτεί ότι το καταστροφικό για την οικονομία σενάριο έχει απομακρυνθεί σημαντικά, υπάρχει και η αρνητική πλευρά της πρόσφατης πορείας της ελληνικής οικονομίας. Αυτή αναδεικνύεται ιδίως όταν κανείς εστιάζει στην πλευρά της παραγωγής. Αντανακλά το γεγονός ότι η παραγωγική δομή της οικονομίας έχει προσαρμοστεί με σημαντική βραδύτητα, οι επενδύσεις έχουν κυμανθεί σε πολύ χαμηλό επίπεδο, η δυναμική των εξαγωγών είναι ασθενής, επιπρόσθετα βέβαια και με όλες τις αρνητικές επιδράσεις που υπάρχουν στο επίπεδο και τη διάρθρωση της ανεργίας. Αυτό έχει συμβεί για δύο κυρίως λόγους, την πολιτική και μακροοικονομική αβεβαιότητα, που άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο συνόδευε την πορεία προσαρμογής, αλλά και το ότι οι απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις δεν έχουν προωθηθεί με σαφήνεια, επιμονή, συναίνεση και με την αίσθηση του απολύτως επείγοντος. Με το βλέμμα προς τα εμπρός, το ζητούμενο είναι να υπάρξει το συντομότερο η επίτευξη και διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Δεδομένων των υφιστάμενων περιορισμών και ειδικότερα του ότι η αύξηση της εσωτερικής κατανάλωσης, ιδιωτικής και δημόσιας, προβλέπεται να είναι αρχικά σχετικά βραδεία, απαιτούνται επενδύσεις σε υψηλό επίπεδο και σημαντική αύξηση των εξαγωγών. Συνολικά, απαιτείται η υιοθέτηση ενός νέου παραγωγικού υποδείγματος του οποίου το κύριο χαρακτηριστικό θα είναι πώς η προσοχή των επιχειρήσεων δεν θα είναι κυρίως στις διάφορες πλευρές της σχέσης τους με το Δημόσιο (από φορολογική άποψη, εργασιακών σχέσεων, ρυθμιστικού βάρους, πολυπλοκότητας κανονισμών και άλλων περιορισμών) αλλά στο πώς θα προσφέρουν ανταγωνιστικά προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής ποιότητας που θα είναι ελκυστικά για τους ξένους και τους Έλληνες καταναλωτές. Το παρόν άρθρο ασχολείται με ορισμένα από τα κύρια σημεία του πώς διαμορφώνεται ο ανταγωνισμός στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών κατά την τρέχουσα κρίση στην ελληνική οικονομία και ποιες είναι οι άμεσες προοπτικές, με έμφαση στο ζήτημα της άρσης των εμποδίων εισόδου και, μέσω αυτής, στην υποστήριξη της εξωστρέφειας. Εξετάζει επίσης ειδικότερα σχετικά μέτρα που αντιπροσωπεύουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σε τέσσερα κομβικά σημεία, την ενίσχυση του ανταγωνισμού, την επιτάχυνση των επενδύσεων, των εξαγωγών και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος δημόσιων προμηθειών. 2. Βασικοί παράγοντες της υστέρησης ανταγωνιστικότητας Έως ένα βαθμό, η βαθιά κάμψη που παρατηρείται στις επενδύσεις και η σημαντική υστέρηση στις εξαγωγές σε σχέση με το επιθυμητό ήταν αναμενόμενες. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται χρόνο να εμπεδώσουν το νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται και στη συνέχεια να προσαρμοσθούν σε αυτό και να μετασχηματιστούν ανάλογα. Αυτός ο μετασχηματισμός εξαρτάται και εκφράζεται σε μεγάλο βαθμό από τις νέες επενδύσεις και όσο οι επενδύσεις αυτές είναι σε πολύ χαμηλό επίπεδο, οι θετικές εξελίξεις θα παρατηρούνται μόνο με ιδιαίτερα αργό ρυθμό. Οι επενδύσεις αυτές βρίσκονται σε χαμηλό επίπεδο για τρεις τουλάχιστον λόγους, την έλλειψη χρηματοδότησης, την ύπαρξη σημαντικού αργού παραγωγικού δυναμικού σε πολλούς κλάδους, αλλά κυρίως την έως τώρα πολύ έντονη αβεβαιότητα, τόσο σε μακροοικονομικό επίπεδο όσο και σε αυτό των φορολογικών και άλλων επιμέρους πολιτικών. Όμως, ακόμη και πέρα από τη δυσχέρεια στην κινητοποίηση των επενδύσεων, υπάρχουν ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής επιχειρηματικότητας, όπως αυτή αναπτύχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες που δεν επιτρέπει τον άμεσο αναπροσανατολισμό της επιχειρηματικής δραστηριότητας. 122

3 Νικόλαος Βέττας - Φραγκώ Κουραντή Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια: Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου Η ανάπτυξη της παραγωγικής βάσης της ελληνικής οικονομίας κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες είχε διάφορα χαρακτηριστικά, που άλλα μπορούν να κριθούν θετικά και άλλα αρνητικά. Υπήρξαν υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης σε όλους σχεδόν τους κλάδους των υπηρεσιών αλλά κυρίως σε όσους ήταν σχετιζόμενοι με εμπορικές δραστηριότητες, με τη δημιουργία πλήθους νέων επιχειρήσεων αλλά και την ισχυροποίηση και σταδιακή μεγέθυνση μικρότερων επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα στο προϊόν του πρωτογενούς τομέα υπήρξε σταδιακή συρρίκνωση, ενώ η άνοδος στη βιομηχανία ήταν σαφώς βραδύτερη από ό,τι στο σύνολο της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας και τροφοδοτήθηκε περισσότερο από τις κατασκευές και τις ενεργειακές επενδύσεις και λιγότερο από μεταποιητικές δραστηριότητες. Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία αναδιάρθρωση και προσπάθεια για εξωστρέφεια ορισμένων επιχειρηματικών κλάδων, όπως στον τραπεζικό τομέα, στις τηλεπικοινωνίες, αλλά και στη μεταποίηση και στο εμπόριο. Ως αποτέλεσμα οι κλάδοι αυτοί απέκτησαν ένα βαθμό εξωστρέφειας και ιδίως κινήθηκαν δυναμικά στην περιοχή της Νοτιο-ανατολικής Ευρώπης. Οι παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή την ανάπτυξη ήταν διάφοροι, αλλά μπορούμε να απομονώσουμε τέσσερις ως τους σημαντικότερους. Ότι στο διάστημα αυτό υπήρξε μια διαχρονικά σταθερή πορεία μεγέθυνσης σε όλη την Ευρώπη, με αύξηση της ζήτησης για εισαγωγές. Ότι στις γειτονικές χώρες και ειδικότερα στην περιοχή των Βαλκανίων και της Τουρκίας υπήρξε μετασχηματισμός της οικονομίας με αύξηση της κατανάλωσης και άνοιγμα των αγορών, οπότε δημιουργήθηκαν σημαντικές ευκαιρίες. Ότι υπήρξε σταδιακά εμπέδωση της μακροοικονομικής σταθερότητας, συνοδευόμενη και από μείωση του κόστους του χρήματος. Τέλος, ότι η ελληνική οικονομία εκίνησε από χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης σε σχέση με τους εταίρους της στην Ευρώπη, των οποίων οι οικονομίες ήταν κατά μέσο όρο ωριμότερες. Κατά κύριο λόγο πάντως, η σχετικά ταχύρρυθμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας σε αυτό το διάστημα βασίστηκε κυρίως στην εγχώρια ζήτηση με διεύρυνση της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης (παρακολουθώντας και τη αντίστοιχη διεύρυνση του δανεισμού), όπως και σχετικά υψηλή επενδυτική δραστηριότητα κυρίως στον οικοδομικό κλάδο. Στο ίδιο διάστημα όμως που είχαμε τους θετικούς αυτούς ρυθμούς ανάπτυξης, το εμπορικό έλλειμμα της ελληνικής οικονομίας σταδιακά και σταθερά διευρυνόταν, γεγονός που αντανακλά τη φθίνουσα διεθνή ανταγωνιστικότητά της. Η εγχώρια ζήτηση στράφηκε στην αγορά κυρίως προϊόντων παραγόμενων στο εξωτερικό. Η μείωση της ανταγωνιστικότητας μπορεί να αποδοθεί αφενός στο ότι το κόστος εργασίας αυξήθηκε διαχρονικά σχετικά γρηγορότερα από την παραγωγικότητα της εργασίας και αφετέρου σε «εμπόδια εισόδου» τα οποία καθιστούσαν ιδιαίτερα δυσχερή την είσοδο νέων επιχειρήσεων και την επέκταση των υφιστάμενων. Τα παραπάνω αναφερόμενα εμπόδια εισόδου στις αγορές κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες. Πρώτον, είναι τα θεσμοθετημένα, μια σειρά από άμεσες ή έμμεσες απαγορεύσεις στην οικονομική δραστηριότητα. Αυτά μειώθηκαν σε ένα βαθμό κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, κυρίως ως αποτέλεσμα της εναρμόνισης του ελληνικού δικαίου με το ευρωπαϊκό, χωρίς όμως να έχουν εξαλειφθεί ολοσχερώς, αλλά πολλές φορές έχοντας λάβει μια παραπλήσια μορφή. Δεύτερον, υπάρχουν σημαντικά άτυπα, μη θεσμοθετημένα, εμπόδια και κυρίως αυτά που σχετίζονται με το ασαφές και ευμετάβλητο φορολογικό και γενικότερα θεσμικό πλαίσιο, την πολυνομία, την πληθώρα άχρηστων και συχνά αντιφατικών μεταξύ τους ρυθμίσεων και τη διαφθορά. Συνολικά αυτά τα εμπόδια σημαίνουν ότι, το πραγματικό κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που συνήθως μετράται ονομαστικά. Ταυτόχρονα, η δυναμική των κλάδων, όπως αντανακλάται στην είσοδο και έξοδο επιχειρήσεων, θα τείνει ως αποτέλεσμα να είναι χαμηλή σε σχέση με άλλες οικονομίες (υπάρχει δηλαδή σχετικά μικρός αριθμός επιχειρήσεων που εισέρχονται σε έναν κλάδο ή που εξέρχονται). Δημιουργείται έτσι συνολικά μια ασυμμετρία ανάμεσα στους «έσω» (incumbents) και τους «έξω» (potential entrants) στους κλάδους της ελληνικής αγοράς. Το περιβάλλον των υψηλών εμποδίων εισόδου που περιγράφεται παραπάνω οδήγησε και σε τέσσερα ειδικότερα και πολύ σημαντικά προβλήματα που το καθένα ξεχωριστά και σε συνδυασμό συντηρούσαν τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα. Πρώτον, τα εμπόδια αυτά οδηγούν σε χαμηλή ένταση ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Εκτός από το υψηλό επίπεδο τιμών για τους Έλληνες καταναλωτές, αυτή η χαμηλή ένταση ανταγωνισμού σημαίνει στη συνέχεια και περιορισμένη δυνατότητα (ή ακόμη και κίνητρο) για ανταγωνισμό και στις διεθνείς αγορές, εφόσον οι επιχειρήσεις δεν έχουν δομηθεί κατάλληλα και εκπαιδευτεί σε αυτό το πεδίο. Συνεπώς, η έλλειψη επαρκούς ανταγωνισμού σε πολλούς κλάδους της ελληνικής αγοράς είναι από τους βασικούς παράγοντες που συντελούν και στη χαμηλή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Δεύτερον, 123

4 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο οδήγησε σε ένα πολύ χαμηλό επίπεδο άμεσων ξένων επενδύσεων. Τρίτον, σε μικρό μέγεθος της μέσης επιχείρησης, γεγονός που από μόνο του καθιστά τον εξαγωγικό προσανατολισμό δυσχερή. Τέταρτον, σε χαμηλή καινοτομικότητα. Ακόμη και για τις σχετικά περισσότερο εξωστρεφείς επιχειρήσεις η συνήθης εικόνα είναι ότι γίνεται προς αυτές κυρίως μεταφορά τεχνογνωσίας και καινοτομιών από το εξωτερικό, οι εξαγωγές είναι σχετικά χαμηλής προστιθέμενης αξίας και λειτουργούν χωρίς επαρκή καθετοποίηση, συνήθως στα χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας στάδια της παραγωγής. Για την Έρευνα και Ανάπτυξη, συνολικά, οι δαπάνες των επιχειρήσεων τείνουν να είναι πολύ χαμηλές, και η χρηματοδότησή τους γίνεται κυρίως μέσα από αναπτυξιακά και άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα, επιπρόσθετα με πολύ μικρή διασύνδεση της επιχειρηματικής με την επιστημονική κοινότητα. Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, η παραγωγική βάση της χώρας βρέθηκε από τη μια πλευρά να μη μπορεί να ανταγωνιστεί τους χαμηλού κόστους παραγωγούς (ειδικότερα καθώς μια σειρά από τέτοιες χώρες ενδυνάμωσαν σταδιακά τη θέση τους στη διεθνή αγορά, ενώ και η διεύρυνση της ΕΕ επέτρεψε σε μια σειρά από χώρες σχετικά χαμηλού κόστους να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα) και από την άλλη να μην μπορεί να ανταγωνισθεί ούτε σε όρους καινοτομίας και ποιότητας. Το διευρυνόμενο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και ειδικότερα στο εμπορικό ισοζύγιο αντανακλούσε αυτό το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας. Η ελληνική ζήτηση μπορούσε να στραφεί είτε σε φθηνότερα προϊόντα από το εξωτερικό είτε σε υψηλότερης ποιότητας εισαγόμενα προϊόντα. Δεδομένης της αδυναμίας της παραγωγικής βάσης, η υιοθέτηση ενός «σκληρού» νομίσματος με την είσοδο στη νομισματική ένωση, συνέτεινε επίσης στην επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου, καθώς το εσωστρεφές τμήμα της οικονομίας ευνοήθηκε ακόμη περισσότερο σε σχέση με το εξωστρεφές τμήμα. 3. Η προσαρμογή της ανταγωνιστικότητας κατά την κρίση Ένα από τα βασικά στοιχεία της οικονομικής πολιτικής στο πλαίσιο του «μνημονίου» με τους εταίρους και πιστωτές αφορούσε τη μείωση του κόστους εργασίας. Αυτό έγινε στον δημόσιο τομέα της οικονομίας με άμεσες νομοθετικές παρεμβάσεις και στον ιδιωτικό, κυρίως μέσω της άρσης μιας σειράς περιορισμών στην αγορά εργασίας. Συνολικά, όπως φαίνεται και στο Διάγραμμα 1, το μοναδιαίο κόστος εργασίας σε πραγματικούς όρους μειώθηκε σημαντικότατα από το 2009, γεγονός που, και από μόνο του αποτελεί μια θετική συμβολή στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. 124

5 Νικόλαος Βέττας - Φραγκώ Κουραντή Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια: Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου Διάγραμμα 1 Πραγματικό μοναδιαίο κόστος εργασίας* (2005 = 100), Ελλάδα - Γερμανία - περιφέρεια Ευρωζώνης, Ιρλανδία Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Γερµανία Ισπανία *Σε σχέση με 15 χώρες της ΕΕ Πηγή: AMECO web-database, ECOFIN, European Commission Η ανταγωνιστικότητα, όμως, όπως έχει αναφερθεί και παραπάνω, είναι ασφαλώς ένα σύνθετο μέγεθος και δεν εξαρτάται μόνο από το κόστος παραγωγής και σίγουρα όχι μόνο από το κόστος εργασίας. Μπορεί να μετρηθεί με διάφορους τρόπους. Οι εγκυρότεροι σύνθετοι δείκτες δείχνουν ότι η σημαντική και σταδιακή απώλεια ανταγωνιστικότητας που καταγραφόταν την τελευταία δεκαετία έχει πλέον αντιστραφεί κατά την τελευταία διετία (βλ. Διαγράμματα 2 και 3) αν και βέβαια αυτή παραμένει ακόμη σε χαμηλά επίπεδα. 1 1 ή κανονικοποίηση την οποία εφαρμόζουμε στους δείκτες είναι απαραίτητη, καθώς ο αριθμός των κρατών που κατατάσσονται δεν είναι διαχρονικά σταθερός. 125

6 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο Διάγραμμα 2 Κατάταξη Ελλάδας στον Δείκτη Ανταγωνιστικότητας του WEF* Κατάταξη στον είκτη Ανταγωνιστικότητας του WEF Μ.Ο. κατάταξης * H σειρά κατάταξης σε κάθε έτος είναι κανονικοποιημένη με βάση τον μέσο αριθμό χωρών που αξιολογήθηκαν από το WEF στην περίοδο (132 χώρες). Πηγή: The Global Competitiveness Report, WEF, Διάγραμμα 3 Κατάταξη Ελλάδας στον Δείκτη Ανταγωνιστικότητας του IMD* Κατάταξη στον είκτη Ανταγωνιστικότητας του IMD Μ.Ο. κατάταξης * H σειρά της κατάταξης σε κάθε έτος είναι κανονικοποιημένη με βάση τον μέσο αριθμό χωρών που αξιολογήθηκαν από το IMD στην περίοδο (56 χώρες). Πηγή: World Competitiveness Yearbook, IMD, Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η εξέλιξη των επιμέρους δεικτών που συντίθεται για τη δημιουργία των συνολικών δεικτών (βλ. Διαγράμματα 4 και 5), αν και η αντιστροφή της πορείας είναι υπερβολικά πρόσφατη για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. 126

7 Νικόλαος Βέττας - Φραγκώ Κουραντή Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια: Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου Διάγραμμα 4 Κατάταξη Ελλάδας στους βασικούς υπο-δείκτες του Δείκτη Ανταγωνιστικότητας του WEF* Βασικές συνθήκες Βελτίωση Αποτελεσµατικότητας υνατότητες Καινοτοµίας *H σειρά κατάταξης σε κάθε έτος είναι κανονικοποιημένη με βάση τον μέσο αριθμό χωρών που αξιολογήθηκαν από το WEF στην περίοδο (132 χώρες). Πηγή: The Global Competitiveness Report, WEF, Διάγραμμα 5 Κατάταξη Ελλάδας στους βασικούς υπο-δείκτες του Δείκτη Ανταγωνιστικότητας του IMD* Οικονοµικές Επιδόσεις Αποτελεσµατικότητα Επιχειρήσεων Κυβερνητική Αποτελεσµατικότητα Υποδοµές *H σειρά κατάταξης σε κάθε έτος είναι κανονικοποιημένη με βάση τον μέσο αριθμό χωρών που αξιολογήθηκαν από το IMD στην περίοδο (56 χώρες). Πηγή: World Competitiveness Yearbook, IMD,

8 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο Το ζητούμενο βέβαια είναι σε ποιο βαθμό η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας οδηγεί σε βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου και ειδικότερα μέσω της αύξησης των εξαγωγών και της υποκατάστασης των εισαγωγών. Η εικόνα εδώ είναι ακόμη μεικτή. Η σημαντικότατη βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου που παρατηρείται στην τριετία οφείλεται κυρίως σε μείωση των εισαγωγών, που ακολουθεί φυσιολογικά και τη συνολική μείωση της εγχώριας ζήτησης. Αντίθετα, η αύξηση των εξαγωγών δεν φαίνεται να έχει αποκτήσει την απαραίτητη δυναμική. Τα Διαγράμματα 6 και 7 περιγράφουν τη σύγκριση σε αυτό το ζήτημα ανάμεσα στην Ελλάδα και άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας που έχουν επίσης βρεθεί σε κρίση, βάσει στοιχείων της Eurostat για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Διάγραμμα 6 Ποσοστιαία μεταβολή Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών (εξαγωγές) 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% -10,0% -15,0% -20,0% -25,0% α -β τρίµηνο Ιρλανδία Ελλάδα Ισπανία Κύπρος Πορτογαλία Πηγή: Eurostat 128

9 Νικόλαος Βέττας - Φραγκώ Κουραντή Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια: Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου Διάγραμμα 7 Ποσοστιαία μεταβολή Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών (εισαγωγές) 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% -10,0% -15,0% -20,0% -25,0% -30,0% α -β τρίµηνο Ιρλανδία Ελλάδα Ισπανία Κύπρος Πορτογαλία Πηγή: Eurostat Συνολικά, μια αποτίμηση της κατάστασης κατά την τρέχουσα τριετία πρέπει να περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία. Η περιοριστική δημοσιονομική πολιτική και η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας οδήγησαν σε σημαντική βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω της μείωσης του κόστους εργασίας. Όμως, δεν έχει υπάρξει εξίσου σημαντική πρόοδος σε λοιπές πλευρές της ανταγωνιστικότητας και αυτό καταγράφεται με τη σημαντική υστέρηση των επενδύσεων και την έλλειψη δυναμικής στις εξαγωγές. Οι κύριοι παράγοντες στους οποίους οφείλεται η έλλειψη προόδου σε αυτό το σημείο είναι ότι καθυστερούν ορισμένα κομβικά μέτρα απελευθέρωσης των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών, σε συνδυασμό με το ότι δεν έχει ακόμη υπάρξει επαρκής μεταρρύθμιση στον δημόσιο τομέα και ειδικότερα στη σχέση που αυτός έχει με την επιχειρηματικότητα. Γενικότερα, η σημασία της καταπολέμησης της γραφειοκρατίας και της δημιουργίας ενός περισσότερο αποτελεσματικού δημόσιου τομέα και γενικότερα η άρση των εμποδίων για την είσοδο και τη δραστηριοποίηση στις αγορές έχει υποτιμηθεί κατά την τρέχουσα κρίση. Φυσικά, η συσσωρευμένη ύφεση ασφαλώς δεν βοηθά και ειδικότερα ο συνδυασμός της έλλειψης ρευστότητας και η υστέρηση της εσωτερικής ζήτησης δεν έχουν ευνοήσει την ανάπτυξη των επενδύσεων. Παρομοίως, και για τους ίδιους λόγους, η καθαρή κερδοφορία σε πολλούς κλάδους έχει μειωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα σημαντική μείωση του αριθμού των επιχειρήσεων σε αυτούς. Οι Πίνακες Π1 και Π2 στο Παράρτημα καταγράφουν τη μεταβολή του αριθμού των επιχειρήσεων και είναι εμφανές ότι δεν έχουν επηρεαστεί όλοι οι κλάδοι με τον ίδιο τρόπο αλλά υπάρχει μια γενική τάση μείωσης του αριθμού. Έχει μάλιστα ενδιαφέρον και ιδιαίτερη σημασία να μελετήσει κανείς με περισσότερη λεπτομέρεια το πώς έχει επηρεάσει η τρέχουσα κρίση επιχειρήσεις που έχουν διαφορετικά μεταξύ τους χαρακτηριστικά. Ειδικότερα, σε έρευνα που έγινε πρόσφατα στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις της χώρας μελετήθηκε η στρατηγική ταυτότητα αυτού του τμήματος των επιχειρήσεων της χώρας. 2 Από τα αποτελέσματα τεκμηριώθηκε ότι οι επιχειρήσεις που είχαν καλύτερα αποτελέσματα κατά την κρίση ήταν όσες κατάφεραν να υποκαταστήσουν απώλειες στη εσωτερική αγορά με εξωτερική ζήτηση. Όμως αυτό διαπιστώνεται ότι το πέτυχαν κυρίως 2 ή έρευνα έγινε στο πλαίσιο μελέτης του ΙΟΒΕ, σε ερευνητικό έργο για τον ΣΕΒ («Έρευνα στις επιχειρήσεις για την πρόβλεψη των μεταβολών στα περιφερειακά παραγωγικά συστήματα και τις τοπικές αγορές εργασίας»). 129

10 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο οι επιχειρήσεις που είχαν ήδη δραστηριοποιηθεί στις διεθνείς αγορές πριν την έναρξη της κρίσης και πολύ λίγες κατόρθωσαν να αλλάξουν προσανατολισμό. Επιπρόσθετα, η καινοτομία τείνει να συνδέεται θετικά και ισχυρά με τις εξαγωγές, δηλαδή χωρίς συνεχή έμφαση στην ποιότητα και στη διαρκή αναβάθμιση των προϊόντων είναι πολύ δύσκολο μια ελληνική επιχείρηση να είναι ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο. Επίσης, οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις τείνουν να έχουν καλύτερες επιδόσεις σε οικονομικό και τεχνολογικό επίπεδο. 4. όι συνθήκες για ανάπτυξη, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα Ουσιαστική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας από τη σημερινή της αφετηρία μπορεί να αποτελέσει μόνο ένα σταδιακά αυξανόμενο επενδυτικό κύμα, τόσο από επιχειρήσεις που ήδη δραστηριοποιούνται στην αγορά αλλά ειδικότερα και από νέα επιχειρηματικότητα. Αυτές οι επενδύσεις ελπίζεται ότι θα μπορούν να γυρίσουν τη σελίδα για τη χώρα και να εκφράσουν τη ρήξη με τις πρακτικές του παρελθόντος, της σε πολύ μεγάλο βαθμό κρατικοδίαιτης επιχειρηματικότητας και του χαμηλού βαθμού ανταγωνισμού και καινοτομίας. Ταυτόχρονα, θα οδηγήσουν σταδιακά σε αύξηση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών και στην υποκατάσταση εισαγωγών. Αν και ορισμένοι οικονομολόγοι ή πολιτικοί επιστήμονες μπορεί να ισχυρίζονται ότι η ανάπτυξη απαιτεί την άμεση εμπλοκή του κράτους και των διάφορων μηχανισμών του με την επιλεκτική υποστήριξη κλάδων ή ακόμη και επιχειρήσεων που θα αποτελέσουν τους νέους «εθνικούς πρωταθλητές», στην πραγματικότητα μια τέτοια επιλογή οδηγεί με μεγάλη πιθανότητα στην αναπαραγωγή παθογενειών που χαρακτήρισαν τις πρόσφατες δεκαετίες. Ο ρόλος της οικονομικής πολιτικής δεν μπορεί ούτε πρέπει να είναι η υποκατάσταση της επιχειρηματικότητας. Αντίθετα, είναι απολύτως κρίσιμο η πολιτική να εκφράσει επειγόντως και με σαφήνεια ότι θα υπάρχει πλέον πλήρης κατανόηση και σεβασμός των διακριτών ρόλων και της απόστασης και ουδετερότητας που πρέπει να τηρείται ανάμεσα στις κρατικές και τις επιχειρηματικές λειτουργίες. Πέρα από τη δημοσιονομική σταθεροποίηση και την κατά το δυνατόν συντομότερη σταδιακή αύξηση της εγχώριας ζήτησης, οι κύριες προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής, ώστε να υποβοηθηθούν οι επενδύσεις, πρέπει να είναι η δημιουργία συνθηκών για τη σταδιακή εξομάλυνση των όρων χρηματοδότησης, η αποτελεσματική χρήση δημόσιων επενδύσεων, ώστε έργα απαραίτητης βασικής υποδομής να λειτουργήσουν ως καταλύτες και η προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και ιδίως αυτών που αποσαφηνίζουν τις σχέσεις του δημόσιου τομέα από τη μια πλευρά και επιχειρήσεων από την άλλη. Ειδικότερα οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν από δεκαετίες μείζονα ζητούμενα, όπως ένα σταθερό και απλό φορολογικό σύστημα, την ουσιαστική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής, τη λειτουργική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στις δημόσιες υπηρεσίες και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος. Χωρίς αυτές τις τομές, πρέπει να είναι σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρξει μετάβαση σε ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο. Επιπλέον όμως υπάρχει μια σειρά από σημαντικές θεσμικές μεταρρυθμίσεις, περισσότερο εξειδικευμένες και απαραίτητες για την υποστήριξη της επιχειρηματικότητας αυτές αφορούν το Κτηματολόγιο, το Περιουσιολόγιο Ακινήτων, τον Περιφερειακό Χωροταξικό Σχεδιασμό και τον Κλαδικό Χωροταξικό Σχεδιασμό. Επιπρόσθετα, συγκεκριμένες στοχευμένες παρεμβάσεις για τη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου θεσμικού ρυθμιστικού πλαισίου μπορούν να προσελκύσουν σημαντικές επενδύσεις στον τομέα της Ενέργειας, της Υγείας, της Περιβαλλοντικής Βιομηχανίας και του κλάδου Πληροφορικής-Κινητών Επικοινωνιών. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να τονιστεί ότι μια μεταρρυθμιστική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στις απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις. Βασικός όρος για μια επιτυχημένη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησής τους, που θα εξασφαλίζει την εφαρμογή των μεταρρυθμιστικών σταδίων στους κατάλληλους χρόνους, θα ελέγχει την αποτελεσματικότητά τους, όπως επίσης και την προσαρμοστικότητά τους, όπου κάτι τέτοιο χρειαστεί. Η εξασφάλιση και κινητοποίηση εξειδικευμένων ανθρώπινων πόρων, ο συντονισμός μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών και η 130

11 Νικόλαος Βέττας - Φραγκώ Κουραντή Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια: Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου συγκέντρωση των απαραίτητων κεφαλαίων αποτελούν επίσης όρους για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων στην πράξη. Στην επόμενη ενότητα εξετάζονται σε μεγαλύτερο βάθος ορισμένες περισσότερο εξειδικευμένες μεταρρυθμίσεις σε τέσσερις συγκεκριμένους τομείς. Η υιοθέτησή τους το συντομότερο δυνατό θα αλλάξει τους «κανόνες του παιχνιδιού» και μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στους κλάδους της ελληνικής οικονομίας και, άμεσα ή έμμεσα, στην εξωστρέφεια. 5. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των επιχειρήσεων 5.1 Διαρθρωτικές αλλαγές για την ενίσχυση του ανταγωνισμού Όπως ήδη αναφέρθηκε παραπάνω, οι αγορές παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται από σημαντικούς περιορισμούς. Οι περιορισμοί συνίστανται κυρίως σε ρητά εμπόδια εισόδου, αυστηρές προϋποθέσεις χορήγησης αδειών, γεωγραφικούς περιορισμούς, διοικητικά καθορισμένες ελάχιστες αμοιβές και άλλα σχετικά. Ανεξαρτήτως του τύπου τους, αυτοί οι περιορισμοί εμποδίζουν την ανάπτυξη των αγορών και την επικράτηση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού προς ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεών τους αποτελεί το γεγονός ότι, παρά τις σημαντικές περικοπές αμοιβών και το πολύ υψηλό επίπεδο ανεργίας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, οι τιμές σε πολλά προϊόντα και υπηρεσίες δεν έχουν προσαρμοστεί ανάλογα και μόνο κατά το 2013, δηλαδή με σημαντική υστέρηση, καταγράφηκε μια σημαντική αποκλιμάκωση τιμών σε πολλούς κλάδους. Στο πλαίσιο του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής έχουν θεσμοθετηθεί μεταρρυθμίσεις «ανοίγματος» των αγορών σε διάφορους τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Ενδεικτικά, με τον Νόμο 3959/2011 για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού, η Επιτροπή Ανταγωνισμού ορίζεται ως αρμόδια για την τήρηση των διατάξεων του συγκεκριμένου νόμου. Παράλληλα υπήρξε μια σειρά από εξειδικευμένες νομοθετικές παρεμβάσεις. Ενδεικτικά, με τον Νόμο 3872/2010 επιτράπηκε σε κρουαζιερόπλοια με σημαία τρίτης χώρας να χρησιμοποιούν ελληνικά λιμάνια, ενώ με τον Νόμο 3887/2010 προβλέφθηκε η βαθμιαία απελευθέρωση των οδικών μεταφορών σε διάστημα περίπου 2 ετών. Πολύ πρόσφατα (Νοέμβριος 2013), ο ΟΟΣΑ και το Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας ολοκλήρωσαν τη λεπτομερή αξιολόγηση του θεσμικού πλαισίου στους τομείς της επεξεργασίας τροφίμων, λιανικού εμπορίου, οικοδομικών υλικών και τουρισμού. Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν η εξέταση των νόμων και κανονισμών που διέπουν τέσσερις βασικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας για τον εντοπισμό μη αναγκαίων περιορισμών σχετικά με τον ανταγωνισμό και η πρόταση αλλαγών για την τόνωση της ανάπτυξης στους συγκεκριμένους κλάδους. 3 Εξετάστηκαν 555 νομοθετικές διατάξεις και κανονισμοί και υπήρξαν συστάσεις στις 329 περιπτώσεις. Εκτιμήθηκε ότι, από την εφαρμογή αυτού του πλέγματος μεταρρυθμίσεων το ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά περίπου 5,2 δισ. Επομένως, η άμεση υλοποίησή τους κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιμη για την ανάπτυξη στις υπό μελέτη αγορές και γενικότερα για τη χώρα. Ορισμένα από τα συμπεράσματα της μελέτης παρατίθενται πολύ συνοπτικά στους Πίνακες 1 και

12 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο Πίνακας 1 Κανονισμοί που εξετάστηκαν Επεξεργασία τροφίμων Λιανεμπόριο Οικοδομικά υλικά Τουρισμός Οριζόντια νομοθεσία Σύνολο Συστάσεις Διοικητικό Βάρος Όχι συστάσεις για αλλαγή Σύνολο Πηγή: Πίνακας 2 ςύνθεση των θετικών επιδράσεων μελέτης ΟΟΣΑ ποσοτικοποιημένες ανά θέμα: 66 διατάξεις από τις 329 Θέμα Όφελος Αριθμός διατάξεων που επηρεάζονται Αξία, Ευρώ Εκατ. Φρέσκο γάλα 33m (όφελος καταναλωτή/έτος) 2 33,0 Εισφορά για το αλεύρι 8 εκατ.-11 εκατ. (αξία εισφορών/έτος) 1 8,0 Εμπόριο τις Κυριακές νέες θέσεις εργασίας 3 Εμπόριο τις Κυριακές 2.5 δισ. (ετήσια δαπάνη) 2.500,0 Εκπτώσεις 740 εκατ. (ετήσιος κύκλος εργασιών) 9 740,0 OTCs 102 εκατ. (όφελος καταναλωτή/έτος) ,0 Μαρίνες 2.3 εκατ. (ετήσιος κύκλος εργασιών) 10 2,3 Κρουαζιέρες 65 εκατ. (ετήσιος κύκλος εργασιών) 4 65,0 Διαφήμιση 1.8 δισ. (όφελος καταναλωτή/έτος) ,0 Πηγή: 132

13 Νικόλαος Βέττας - Φραγκώ Κουραντή Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια: Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου 5.2 Διαρθρωτικές αλλαγές για τη διευκόλυνση των επενδύσεων Η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας καθυστερεί επίσης και λόγω κανονιστικών προσκομμάτων που υφίστανται στην αδειοδότηση επενδυτικών σχεδίων. Προσπάθειες επιτάχυνσης των συγκεκριμένων διαδικασιών για πολύ μεγάλης κλίμακας επενδύσεις έχουν γίνει με τον νόμο «Fast Track» (Ν. 3894/2010), καθώς και με τον νόμο «για μια Επιχειρηματικά Φιλική Ελλάδα» (Ν. 4072/2012), κυρίως μέσω του περιορισμού του ελάχιστου μεγέθους επένδυσης που μπορεί να ενταχθεί σε καθεστώς γρήγορης αδειοδότησης. Στον δεύτερο αυτό νόμο περιλαμβάνεται και η δημιουργία του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (Γ.Ε.ΜΗ.), με τον οποίο διευκολύνθηκε η σύσταση εμπορικών εταιρειών, περιορίζοντας τη σχετική γραφειοκρατία. Όμως στο Γ.Ε.ΜΗ. δε μπορούν να ενταχθούν οι βιομηχανικές επιχειρήσεις. Ο πλέον πρόσφατος Επενδυτικός Νόμος (Ν. 4146/2013) αποβλέπει κυρίως στη διευκόλυνση των επιχορηγήσεων και ρευστότητας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις και να σημειώνονται καθυστερήσεις στις αδειοδοτικές διαδικασίες για επενδύσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τον κομβικό ρόλο των επενδυτικών δαπανών στην επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε τροχιά ανάπτυξης, πρέπει να ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για τη δημιουργία ενός υποστηρικτικού προς τις επενδύσεις περιβάλλοντος. Σε αυτά συγκαταλέγονται πρωτίστως η επέκταση της λειτουργίας του Γ.ΕΜ.Η. και στις υπόλοιπες μορφές επιχειρήσεων, η ηλεκτρονική δικτύωση των δημόσιων φορέων και ο καλύτερος συντονισμός αυτών σε ζητήματα αδειοδότησης, καθώς και η άμεση εφαρμογή του Ν. 4014/2012 που αφορά στις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις. 5.3 Διευκόλυνση του εξωτερικού εμπορίου Όπως ήδη αναφέρθηκε και παραπάνω, ένα από τα βασικότερα συστατικά της στρατηγικής για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και, αναμφισβήτητα, πυλώνας του νέου προτύπου ανάπτυξης για την Ελλάδα είναι η ώθηση των εξαγωγών. Ειδικά κάτω από τους περιορισμούς της εγχώριας ζήτησης, που δεν αναμένεται να μπορεί να αναπτυχθεί με γρήγορους ρυθμούς, η στροφή προς το διασυνοριακό εμπόριο για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα είναι απαραίτητη για την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας. Καθώς το ζήτημα είναι υψηλής σημασίας, έχει καταρτισθεί η «Εθνική Στρατηγική και Οδικός Χάρτης για τη Διευκόλυνση του Εξωτερικού Εμπορίου » και έχει θέσει ως βασικούς στόχους τη μείωση των διοικητικών βαρών και των διαρθρωτικών προβλημάτων για τη διεξαγωγή του διασυνοριακού εμπορίου. Η στρατηγική επικεντρώνεται στην αναθεώρηση των υφιστάμενων διαδικασιών, τόσο σε προ-τελωνιακό όσο και τελωνιακό επίπεδο, με σκοπό την ορθολογική οργάνωση και απλοποίησή τους, μειώνοντας έτσι τον χρόνο και το διοικητικό κόστος για την υλοποίηση των εξαγωγών. Επιπλέον στόχος είναι η λειτουργία ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, η υπηρεσία μιας στάσης για τη διευκόλυνση των εξαγωγών (Ενιαία θυρίδα - Single Window). Σύμφωνα με την Επιχειρησιακή Συντονιστική Επιτροπή για τη Διευκόλυνση του Εξωτερικού Εμπορίου, σημαντική πρόοδος και μεταρρυθμίσεις έχουν ήδη επιτευχθεί, με άμεσο αντίκτυπο τη μείωση του χρόνου και του κόστους των διαδικασιών εξαγωγής και τον όγκο των εγγράφων. 5.4 Εκσυγχρονισμός του συστήματος δημόσιων προμηθειών Καθώς οι δημόσιες προμήθειες αντιστοιχούν περίπου στο 16%-20% του ΑΕΠ στην ΕΕ, έχουν προσελκύσει ιδιαιτέρως την προσοχή των φορέων σχεδιασμού πολιτικής σε χώρες οι οποίες βρίσκονται σε διαδικασία δημοσιονομικής προσαρμογής και μπορούν να αποτελέσουν ένα κρίσιμο εργαλείο για την επίτευξη σημαντικής περιστολής των δημόσιων δαπανών. Άλλωστε, μέχρι και πρόσφατα στην Ελλάδα, κατά τις διαδικασίες κρατικών προμηθειών σε αγαθά και υπηρεσίες, καθώς και σε διαγωνισμούς για δημόσια έργα, δεν τηρούνταν πάντα βασικές προϋποθέσεις διασφάλισης της διαφάνειάς τους και του αποτελεσματικού σχεδιασμού, με αποτέλεσμα το μέσο κόστος ανά προμήθεια να κρίνεται ως υψηλό. Διεθνώς, η ενίσχυση της διαφάνειας στις διαδικασίες 133

14 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο κρατικών προμηθειών συντελεί στην αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ των δυνητικών προμηθευτών, οδηγεί σε μείωση των τιμών και διασφαλίζει υψηλότερη ποιότητα παρεχόμενων δημόσιων υπηρεσιών προς τους πολίτες. Στο πλαίσιο της διαδικασίας δημοσιονομικής προσαρμογής εγχωρίως, αποτελεί τεράστια πρόκληση και ευκαιρία για τους διαμορφωτές πολιτικής να υλοποιήσουν μεταρρυθμίσεις στις διαδικασίες πραγματοποίησης δημόσιων προμηθειών και ανάθεσης έργων, που θα δρομολογήσουν εξελίξεις προς αυτές τις κατευθύνσεις. Ήδη έχει ιδρυθεί και οργανωθεί η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ν. 4013/2011). Όμως, σχεδόν το σύνολο των βασικών μεταρρυθμίσεων στο πεδίο των δημόσιων προμηθειών και αναθέσεων βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησής τους, αναδεικνύοντας τις καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί. Στις υλοποιούμενες μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνονται: H εφαρμογή ηλεκτρονικών λύσεων σε όλα τα στάδια των διαδικασιών (ηλεκτρονικές προκηρύξεις, ηλε κτρονικές προσφορές, ηλεκτρονικός πλειστηριασμός κ.ά.) και η δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Πρόσφατα, θεσμοθετήθηκε το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ - Ν. 4155/2013), η λειτουργία του οποίου κάνει υποχρεωτική τη χρήση της ηλεκτρονικής διαδικασίας για την πραγματοποίηση όλων των προμηθειών προϊόντων, υπηρεσιών και των αναθέσεων έργων (από 1η Ιουλίου 2013), με σταδιακή επέκταση της εφαρμογής σε όλους τους φορείς του δημόσιου τομέα (μέχρι και την 1η Οκτωβρίου 2015). Η απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου για τα θέματα διενέργειας δημόσιων συμβάσεων. Η συγκέντρωση των διαδικασιών από τις αναθέτουσες αρχές. 6. Τελικές παρατηρήσεις Ένα απαραίτητο πρώτο βήμα για τη χάραξη της οικονομικής πολιτικής είναι να γίνει κατανοητό ότι, παρά τη δημοσιονομική σταθεροποίηση, το κυρίως ζητούμενο, που είναι μια στροφή προς εξωστρεφή και νέα επιχειρηματικότητα και τις αντίστοιχες επενδύσεις που θα την στηρίζουν, ως συνθήκη για ένα συστηματικά υγιές εξωτερικό ισοζύγιο, δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Η πολύ σημαντική μείωση του κόστους εργασίας, όπως και αυτή της εγχώριας ζήτησης, αποδείχτηκε ότι από μόνες τους δεν ήταν επαρκείς συνθήκες, ώστε να στραφούν οι επιχειρήσεις προς το εξωτερικό ούτε για να καταφέρουν να είναι ανθεκτικές στον διεθνή ανταγωνισμό. Ενώ οι σχετικές τιμές και τα κίνητρα έχουν αλλάξει την τελευταία τριετία προς όφελος των εξωστρεφών επιχειρήσεων, εξακολουθούν να υπάρχουν πολύ σημαντικά εμπόδια στη γνήσια επιχειρηματικότητα που συνολικά κρατούν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας χαμηλότερα από το επιθυμητό σημείο. Αυτά τα εμπόδια σχετίζονται κυρίως με τη λειτουργία του δημόσιου τομέα και ειδικότερα με τον τρόπο που αυτό σχετίζεται με τις επιχειρήσεις, μια σχέση που χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα και, συνακόλουθα, αδιαφάνεια. Πρόοδος σε αυτό το κομβικό σημείο είναι επειγόντως και απολύτως απαραίτητη για να μειωθεί το κόστος εισόδου στις αγορές και να διασαφηνισθούν οι κανόνες του παιχνιδιού, με πολλαπλά οφέλη για τις επενδύσεις, την επιχειρηματικότητα, τις εξαγωγές και εντέλει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. 134

15 Νικόλαος Βέττας - Φραγκώ Κουραντή Ανταγωνισμός, ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια: Η φύση και ο ρόλος των εμποδίων εισόδου 7. Παράρτημα Πίνακας Π1 Διαχρονική εξέλιξη αριθμού επιχειρήσεων (εκτός ατομικών) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ* ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΙΚΩΝ (σε χιλιάδες) Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας κατά ΣΤΑΚΟΔ Μέσος Ετήσιος Ρυθμός Μεταβολής ( ) Α. Γεωργία, δασοκομία και αλιεία 110,64 46,4 47,47 42,65 34,12-25,5% Β. Ορυχεία και λατομεία 0,65 0,7 0,7 0,82 0,42-10,3% Γ. Μεταποίηση 55,93 57,17 48,9 39,2 34,62-11,3% Δ. Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού Ε. Παροχή νερού, επεξεργασία λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων και δραστηριότητες εξυγίανσης 0,39 0,32 0,45 0,4 0,57 9,6% 0,30 0,2 0,35 0,55 0,2-9,8% ΣΤ. Κατασκευές 52,33 48,27 43,97 32,25 21,82-19,6% Ζ. χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών 133,98 101,35 88,97 81,15 68,1-15,6% Η. Μεταφορά και αποθήκευση 19,58 10,25 9,32 8,42 6,55-24,0% Θ. Δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης 48,34 44,35 44,62 42,2 38,65-5,4% Ι. Ενημέρωση και επικοινωνία 2,61 3,27 2,15 1,77 1,72-9,9% Κ. χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες 3,85 2,1 1,47 2,37 2,37-11,4% Λ. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας 2,53 1,3 0,75 0,82 0,72-26,9% Μ. επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες Ν. Διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες 45,12 30,65 28,225 29,5 28,17-11,1% 6,43 4,9 5,1 5,55 4,22-10,0% Ο. Εκπαίδευση 10,61 8,4 9,05 9,35 7,9-7,1% Π. Δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας και κοινωνικής μέριμνας 11,89 6,62 6,85 8,1 7,92-9,7% Ρ. Τέχνες, διασκέδαση και ψυχαγωγία 5,09 3,05 2,125 2,1 2,45-16,7% Σ. Άλλες δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών 15, ,8 10,62 8,57-13,5% ΣΥΝΟΛΟ 385,77 379,4 350,3 318,12 269,2-8,6% *Βάσει στοιχείων για αυτοαπασχολούμενους με προσωπικό από την ΕΕΔ της ΕΛΣΤΑΤ Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Εργατικού Δυναμικού 135

16 Ενότητα Α: Ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές και νέο αναπτυξιακό πρότυπο Πίνακας Π2 Διαχρονική εξέλιξη αριθμού επιχειρήσεων (ατομικών) ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ* (σε χιλιάδες) Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας κατά ΣΤΑΚΟΔ Μέσος Ετήσιος Ρυθμός Μεταβολής ( ) Α. Γεωργία, δασοκομία και αλιεία 321,78 335,62 347,02 322,5 322,2 0,0% Β. Ορυχεία και λατομεία 0,42 0,47 0,62 0,8 0,75 15,5% Γ. Μεταποίηση 60,45 51,57 54,35 54,0 49,77-4,7% Δ. Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού Ε. Παροχή νερού, επεξεργασία λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων και δραστηριότητες εξυγίανσης 0,28 0,15 0,07 0,1 0,17-11,4% 0,72 0,72 0,7 0,4 0,25-23,3% ΣΤ. Κατασκευές 61,67 60,17 59,6 56,3 61,05-0,3% Ζ. χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών 217,60 212,1 201,57 196,6 186,45-3,8% Η. Μεταφορά και αποθήκευση 47,66 52,92 51,5 52,3 52,02 2,2% Θ. Δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης 47,37 48,92 50,12 50,3 51,05 1,9% Ι. Ενημέρωση και επικοινωνία 5,64 6,37 6,12 6,3 5,3-1,6% Κ. χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες 9,70 9,62 8,85 9,4 9,67-0,1% Λ. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας 4,91 4,42 3,85 3,3 2,82-12,9% Μ. επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες Ν. Διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες 86,83 88,47 94,32 101,2 102,57 4,3% 5,65 7,52 8,85 7,7 5,07-2,7% Ο. Εκπαίδευση 15,69 16,75 16,45 15,8 12,77-5,0% Π. Δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας και κοινωνικής μέριμνας 29,37 27,92 31,15 32,3 28,42-0,8% Ρ. Τέχνες, διασκέδαση και ψυχαγωγία 11,18 10,4 11,05 12,0 10,77-0,9% Σ. Άλλες δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών 27,91 27,8 29,05 26,9 24,82-2,9% ΣΥΝΟΛΟ 959,96 967,5 979,47 951,3 930,05-0,8% *Βάσει στοιχείων για αυτοαπασχολούμενους χωρίς προσωπικό από την ΕΕΔ της ΕΛΣΤΑΤ Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Εργατικού Δυναμικού 136

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο 28.5.2014 Των Νικόλαου Βέττα, Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικού Διευθυντή Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.3.2015 COM(2015) 99 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ) Η μελέτη έχει ως στόχο να εκτιμήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH 1 Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou,

Διαβάστε περισσότερα

«Επιχειρηματικότητα και περιφερειακή ανάπτυξη μέσω έργων»

«Επιχειρηματικότητα και περιφερειακή ανάπτυξη μέσω έργων» ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Επιχειρηματικότητα και περιφερειακή ανάπτυξη μέσω έργων» Χρήστος Γιακουβής Αντιπρόεδρος ΣΘΕΒ ΛΑΡΙΣΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010

Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010 Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010 Η Ελλάδα, με τη συμφωνία του προγράμματος οικονομικής πολιτικής ολοκληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση και οικονομική πολιτική

Κρίση και οικονομική πολιτική 1 Κρίση και οικονομική πολιτική Νίκος Βέττας Γενικός Διευθυντής Ι.Ο.Β.Ε. Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (vettas@iobe.gr, www.iobe.gr, http://www.aueb.gr/users/vettas) 21 st Banking Forum ΕΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ρόλος του χρηματοπιστωτικού συστήματος για την έξοδο από την κρίση και η συμβολή του για μακροχρόνια οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH 1 Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 21 92 11 2-1, Fax: 21 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117 42

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά.

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Η Ελλάδα, με τη συμφωνία του προγράμματος οικονομικής πολιτικής ολοκληρώνει σχεδόν τις διαδικασίες που

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Μακροοικονομικής Ανάλυσης Ελληνικής Οικονομίας Ιούλιος Δελτίο Τύπου ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ. Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης Ιούλιος 2017

Δελτίο Μακροοικονομικής Ανάλυσης Ελληνικής Οικονομίας Ιούλιος Δελτίο Τύπου ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ. Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης Ιούλιος 2017 9 1 11 12 1 14 1 16 Τ:1 Τ1:11 Τ:11 Τ1:12 Τ:12 Τ1:1 Τ:1 Τ1:14 Τ:14 Τ1:1 Τ:1 Τ1:16 Τ:16 Τ1:17 Δελτίο Μακροοικονομικής Ανάλυσης Ελληνικής Οικονομίας Ιούλιος 17 Δελτίο Τύπου ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα Πέμπτη, 10.04.2014 Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Επίτροπε, Υπουργοί, αγαπητοί σύνεδροι Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση σας καλωσορίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking.

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking. Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking με θέμα «Οι Νέες Πρωτοβουλίες της Eurobank EFG» Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009 Grande

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές

Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές Νικόλαος Μυλωνίδης Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ιούνιος 2012 1 Επιχειρηματικό κλίμα στην Ελλάδα και στην

Διαβάστε περισσότερα

Στο 3,7% η ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας το Στα ίδια περίπου επίπεδα η προβλεπόµενη άνοδος το 2006

Στο 3,7% η ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας το Στα ίδια περίπου επίπεδα η προβλεπόµενη άνοδος το 2006 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονοµία 3/05 Τριιµηνιιαίία Έκθεση Αρ.. Τεύχους 44,, Φεβρουάριος 2006 ΕΠΙΙΣΚΟΠΗΣΗ Στο 3,7% η ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας το 2005 Σύµφωνα µε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΕΒ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ. 3+1 προτάσεις υπέρ της παραγωγικής Ελλάδας

Ο ΣΕΒ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ. 3+1 προτάσεις υπέρ της παραγωγικής Ελλάδας Ο ΣΕΒ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ 3+1 προτάσεις υπέρ της παραγωγικής Ελλάδας Σεπτέμβριος 2015 Η ανάγκη για μια νέα προσέγγιση στην αναπτυξιακή πολιτική Η διαχρονική αδυναμία υλοποίησης αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Τάσος Τζήκας Πρόεδρος ΔΣ 23 Απριλίου 2013 Ποιος είναι ο ΣΕΠΕ F E D E R A T I O N O F H E L L E N I C I C T E N T E R P R I S E S D I G I T A L E U R O P E,

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης 2015: νέα ώθηση στην απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις

Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης 2015: νέα ώθηση στην απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος ΓΙΑ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ Παράκληση να δημοσιευθεί Ημερομηνία: 2/12/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Κεντρικής Ελλάδος (Σ.Β.Θ.Κ.Ε.),

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH 1 Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou,

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιες Στατιστικές Παραγωγικότητας Εργασίας 2012

Ετήσιες Στατιστικές Παραγωγικότητας Εργασίας 2012 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ετήσιες Στατιστικές Παραγωγικότητας Εργασίας 2012 Εκδίδονται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Παραγωγικότητας 2007 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Μελέτης των αναπτυξιακών προοπτικών της Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας

Παρουσίαση Μελέτης των αναπτυξιακών προοπτικών της Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας Παρουσίαση Μελέτης των αναπτυξιακών προοπτικών της Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας 15 Σεπτεμβρίου 2016 Ανάλυση SWOT Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας (1/2) Βασικές Διαπιστώσεις Δυνατά Σημεία Επενδυτική δυναμική,

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Πολιτικές και Δέσμη Νομοθετικών Παρεμβάσεων Για μία Ελλάδα φιλική στις Επιχειρήσεις

Σχέδιο Δράσης Πολιτικές και Δέσμη Νομοθετικών Παρεμβάσεων Για μία Ελλάδα φιλική στις Επιχειρήσεις Σχέδιο Δράσης Πολιτικές και Δέσμη Νομοθετικών Παρεμβάσεων Για μία φιλική στις Επιχειρήσεις 1. Η Πρωτοβουλία για την Άρση των Εμποδίων στην Επιχειρηματική Δραστηριότητα Η αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα 5: Σύσταση και λειτουργία Θυγατρικών Μονάδων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΙΩΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ 2011

Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΙΩΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ 2011 Ιούνιος 2010 Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΙΩΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ - 2010 ΚΑΙ 2011 ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ: ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ - ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΕΝΔΥΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΔΗΣΗ ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι,

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία «Economist» 11/05/2015 Κυρίες και Κύριοι, Μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης, το 2014, η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς, οι οποίοι μπορούν να ενισχυθούν. Παράλληλα, διαφαίνονται προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ομιλίας του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, στο Συνέδριο «GR FOR GROWTH FUNDING SMEs»

Σημεία Ομιλίας του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, στο Συνέδριο «GR FOR GROWTH FUNDING SMEs» Σημεία Ομιλίας του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, στο Συνέδριο «GR FOR GROWTH FUNDING SMEs» 20 06 2014 «Η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας έχει σταθεροποιηθεί. Η εμπιστοσύνη στις

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ICAP Group για την Απασχόληση και την Ανεργία Για πρώτη φορά λιγότεροι οι απασχολούμενοι από τους οικονομικά ανενεργούς πολίτες

ΜΕΛΕΤΗ ICAP Group για την Απασχόληση και την Ανεργία Για πρώτη φορά λιγότεροι οι απασχολούμενοι από τους οικονομικά ανενεργούς πολίτες ΜΕΛΕΤΗ ICAP Group για την Απασχόληση και την Ανεργία Για πρώτη φορά λιγότεροι οι απασχολούμενοι από τους οικονομικά ανενεργούς πολίτες 10 Ιουνίου 2011 Η δραματική επιδείνωση της ελληνικής οικονομίας την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 2014-15 Η Δυναμική του Επιχειρηματικού Συστήματος στην Ελλάδα της Κρίσης Τα ευρήματα για την Γυναικεία και Νεανική Επιχειρηματικότητα και η τάση τους τα τελευταία χρόνια: Νίκος Βέττας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει την ευημερία μιας κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι ενεργειακές δυνατότητες της Ελλάδας ως αναπτυξιακός παράγοντας

Οι ενεργειακές δυνατότητες της Ελλάδας ως αναπτυξιακός παράγοντας ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 21 92 11 2-1, Fax: 21 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117 42 Athens,

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση, περιφερειακές ανισότητες και περιφερειακή ανάπτυξη

Οικονομική κρίση, περιφερειακές ανισότητες και περιφερειακή ανάπτυξη Οικονομική κρίση, περιφερειακές ανισότητες και περιφερειακή ανάπτυξη Ιωάννης Ψυχάρης Τμήμα Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών Άδεια Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2014 (περιλαμβάνει τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από τις αντίστοιχες πηγές ) Πηγές Στοιχείων: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

9650/17 ΧΜΑ/νκ 1 DGG 1A

9650/17 ΧΜΑ/νκ 1 DGG 1A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 23 Μαΐου 2017 (OR. en) 9650/17 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Αποστολέας: Αποδέκτης: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αντιπροσωπίες Θέμα: Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2017: ECOFIN

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013 14 Οκτωβρίου 2013 Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Έντονα, Πλάγια, Ελληνικά Οι προβλέψεις του ΚΕΠΕ για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η βιομηχανική πολιτική αποτελεί εθνική ανάγκη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Γενικέ, Κύριε Πρόεδρε, Αγαπητοί καλεσμένοι, Κυρίες & κύριοι,

Κύριε Γενικέ, Κύριε Πρόεδρε, Αγαπητοί καλεσμένοι, Κυρίες & κύριοι, Κύριε Γενικέ, Κύριε Πρόεδρε, Αγαπητοί καλεσμένοι, Κυρίες & κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στη σημερινή κοινή μας παρουσίαση με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Εξαγωγέων και την Πρόεδρό του κ. Σακελλαρίδη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΜΕΣΩΣ ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΕΤΟΧΩΝ

Η ΑΜΕΣΩΣ ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΕΤΟΧΩΝ Η ΑΜΕΣΩΣ ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΕΤΟΧΩΝ Οι Παράμετροι που Δημιουργούν τις Νέες Προσδοκίες Το επόμενο και τελικό στοίχημα --μέχρι το επόμενο-- που καλείται να προεξοφλήσει το Ελληνικό Χρηματιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης»

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» «Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Ορεινές Περιοχές» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2016

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2016 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.5.2016 COM(2016) 325 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2016 και για την έκδοση γνώμης σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Νικόλαου Νανόπουλου Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG

Ομιλία κ. Νικόλαου Νανόπουλου Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG Ομιλία κ. Νικόλαου Νανόπουλου Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking με θέμα «Οι Νέες Πρωτοβουλίες της Eurobank EFG» Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009 Grande Bretagne

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα, σημειώνουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί των σκέψεων για τις τροποποιήσεις του Α.Ν.:

Ειδικότερα, σημειώνουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί των σκέψεων για τις τροποποιήσεις του Α.Ν.: Αναπτυξιακός Νόμος (6/2002) Ο ΣΕΤΕ θέλοντας να συμβάλει θετικά στις αλλαγές του Αναπτυξιακού Νόμου υπέβαλε μια σειρά προτάσεων, εκφράζοντας τις θέσεις των επιχειρήσεων από ολόκληρο το τουριστικό φάσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνόκτητη ναυτιλία και ελληνική οικονομία

Ελληνόκτητη ναυτιλία και ελληνική οικονομία ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Ελληνόκτητη ναυτιλία και ελληνική οικονομία Άγγελος Τσακανίκας Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ, Επιστημονικός Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική επιχειρηματικότητα: Οικοδομώντας την ανάπτυξη. Θανάσης Ξύνας, Partner

Ελληνική επιχειρηματικότητα: Οικοδομώντας την ανάπτυξη. Θανάσης Ξύνας, Partner Ελληνική επιχειρηματικότητα: Οικοδομώντας την ανάπτυξη Θανάσης Ξύνας, Partner Δείγμα επιχειρήσεων που μελετάμε 8.000 εταιρείες 92 κλάδοι Περίοδος 2009-2015 21% 23% 25% Εισηγμένες για το 2016 92% 66% 79%

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Έρευνα Μαρτίου Απριλίου 2017 Μάιος 2017 Βάσει των εκτιμήσεων των επιχειρήσεων, οι επενδυτικές τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 7.7.2016 COM(2016) 293 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα από την Πορτογαλία σε εφαρμογή της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 245 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο {SWD(2015)

Διαβάστε περισσότερα

«Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις.

«Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις. «Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις. Πως θα εξελιχθούν σε ισχυρούς πυλώνες στήριξης της οικονομίας της Ηπείρου. Πλεονεκτήματα, αδυναμίες και αναγκαίες προσαρμογές» Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές

Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές του Πέτρου Λινάρδου Ρυλμόν 1. Εισαγωγή Θυμόμαστε τη Στρατηγική της Λισσαβόνας ως όραμα μιας ευρωπαϊκής οικονομίας βασισμένης στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Jägerstr. 54-55, D-10117 Berlin Tel. 030-20626 333, Fax 030-2360 99 20 E-mail: ecocom-berlin@mfa.gr, wirtschaft@griechische-botschaft.de

Διαβάστε περισσότερα

Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ

Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α. Βασικά ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία για τον κλάδο 1. η σηµασία του κλάδου των δοµικών

Διαβάστε περισσότερα

Δήλωση Προέδρου ΕΣΕΕ και ΕΒΕΠ κ. Βασίλη Κορκίδη

Δήλωση Προέδρου ΕΣΕΕ και ΕΒΕΠ κ. Βασίλη Κορκίδη Αθήνα, 29 Αυγούστου 2016 Δήλωση Προέδρου ΕΣΕΕ και ΕΒΕΠ κ. Βασίλη Κορκίδη Μια νέα συμφωνία για την Απασχόληση προτείνει η ΕΣΕΕ στη συνάντηση των προέδρων των Επιμελητηρίων με τον Υπουργό Εργασίας, βασισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης»

Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης» Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης» Ν. ΑΝΑΛΥΤΗΣ 27/3/2003 Κατά την έναρξη του 21 ου αιώνα, από τις κυριότερες προκλήσεις που απασχολούν την Ευρώπη και φυσικά και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 251 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

Greek Economy Restart. Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner

Greek Economy Restart. Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner Greek Economy Restart Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner Δείγμα 4.997 εταιρειών 9 τομείς 88 Κλάδοι 62 ανεξάρτητες μεταβλητές Περίοδος 2009-2014 2 Επίπεδα προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοπιστία και ανάπτυξη

Αξιοπιστία και ανάπτυξη Ομιλία στο Economist Conference, Αθήνα 16.3.2015 Αξιοπιστία και ανάπτυξη Νίκος Βέττας* (* Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και Καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, nvettas@aueb.gr) Με όλες τις ανεπάρκειες

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 10: Η κρίση Χρέους της Ελλάδας και της Ευρωζώνης

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 10: Η κρίση Χρέους της Ελλάδας και της Ευρωζώνης Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 10: Η κρίση Χρέους της Ελλάδας και της Ευρωζώνης Δημήτριος Κατσίκας Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΨΗΦΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Εφοδιαστική Αλυσίδα: Νέες Θέσεις Εργασίας Καλύτερες Υπηρεσίες. Τεκµηρίωση. Υποστήριξη

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΨΗΦΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Εφοδιαστική Αλυσίδα: Νέες Θέσεις Εργασίας Καλύτερες Υπηρεσίες. Τεκµηρίωση. Υποστήριξη ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΨΗΦΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Εφοδιαστική Αλυσίδα: Νέες Θέσεις Εργασίας Καλύτερες Υπηρεσίες Υποστήριξη Τεκµηρίωση // Ψηφιακή Οικονοµία Η εµβάθυνση της Ψηφιακής Οικονοµίας στον τοµέα της εφοδιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2016 (OR. en)

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2016 (OR. en) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2016 (OR. en) 10796/16 ECOFIN 678 UEM 264 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕλλάδαΣήμερα, η ΕλλάδαΑύριο. ΕΕΔΕ 11 Δεκεμβρίου 2012

ΗΕλλάδαΣήμερα, η ΕλλάδαΑύριο. ΕΕΔΕ 11 Δεκεμβρίου 2012 ΗΕλλάδαΣήμερα, η ΕλλάδαΑύριο ΕΕΔΕ 11 Δεκεμβρίου 2012 Τρία καίρια ερωτήματα Από που θα έρθει η ανάκαμψη; Ποιες είναι οι απόψεις των επενδυτών γιατοεπιχειρηματικόπεριβάλλον στην Ελλάδα; Πως μπορούμε να μετατρέψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Οικονομικές εξελίξεις στην Βουλγαρία (Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2010)

Ι. Οικονομικές εξελίξεις στην Βουλγαρία (Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2010) Ι. Οικονομικές εξελίξεις στην Βουλγαρία (Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2010) Η αύξηση κατά 0,7% του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2010 σε σχέση με το προηγούμενο, είχε σαν αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Οικονομία και Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής

Ελληνική Οικονομία και Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής Ελληνική Οικονομία και Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής Φίλιππος Σαχινίδης Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους τα δύο ελλείμματα της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη «Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη Καθηγητής στο Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και Οικονομικός Σύμβουλος του Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 17 Νοεµβρίου 2010 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προτάσεις του ΣΕΒ σε σχέση µε την οικονοµική κατάσταση και την ανάγκη να επανέλθει η χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά Α. Η κατάσταση της οικονοµίας σήµερα 1. Η χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) παρουσιάζει την Έρευνα Εργατικού Δυναμικοί για το Γ Τρίμηνο του 2016. Επισημαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Μέρος Πρώτο: Το οικονομικό περιβάλλον Μέρος Δεύτερο: Η απασχόληση στο εμπόριο Μέρος Τρίτο: Εμπορική επιχειρηματικότητα: οικονομικά αποτελέσματα, κεφαλαιουχική διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Στο συνηµµένο Υπόµνηµα επισυνάπτουµε το σκεπτικό και τα βασικά θέµατα που επιθυµούµε να συζητήσουµε µαζί σας στο άµεσο µέλλον.

Στο συνηµµένο Υπόµνηµα επισυνάπτουµε το σκεπτικό και τα βασικά θέµατα που επιθυµούµε να συζητήσουµε µαζί σας στο άµεσο µέλλον. 25 Σεπτεµβρίου 2012 Α.Π. 02190 κ. Κωστή Χατζηδάκη Υπουργό Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδοµών, Μεταφορών και ικτύων Νίκης 5-7 101 80 Αθήνα Θέµα: «Τα Logistics µοχλός ανάπτυξης της ελληνικής οικονοµίας»

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικός Προϋπολογισμός 2013

Κρατικός Προϋπολογισμός 2013 Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2013 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2012 1 Περιεχόμενα 1. Διαχρονικά Προβλήματα της

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 2016 ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ To οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον Οι αναπτυγμένες οικονομίες έχασαν το 2015

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή

Οµιλία Του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή Οµιλία Του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή Στην Εσπερίδα Logistics «Logistics partnership and national strategy: A 360 approach - Ο πρωταγωνιστικός ρόλος των logistics στη σύναψη στρατηγικών συµµαχιών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή Η ελληνική οικονομία, μπροστά στην κρίση Ι. Μετά από μια περίοδο ταχύρρυθμης, αλλά όχι και τόσον ισόρροπης, ανάπτυξης, η ελληνική οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΓΣΕΕ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ. Στην ανοικτή συνεδρίαση της ετήσιας Συνέλευσης των µελών του ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΓΣΕΕ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ. Στην ανοικτή συνεδρίαση της ετήσιας Συνέλευσης των µελών του ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΓΣΕΕ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ Στην ανοικτή συνεδρίαση της ετήσιας Συνέλευσης των µελών του ΣΕΒ Αθήνα 13/05/2008 Κύριε Πρόεδρε της Κυβέρνησης, Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι ιοικητές Τραπεζών, ηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Περιεχόμενα Το πλαίσιο της πολιτικής μας Μακροοικονομικό περιβάλλον και προβλέψεις Μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. «Τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα» 1

Δελτίο Τύπου. «Τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα» 1 ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 7η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Οι πρόσφατες εξελίξεις στους κλάδους μόδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Οι πρόσφατες εξελίξεις στους κλάδους μόδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα ΣΥΝΕΔΡΙΟ Οι πρόσφατες εξελίξεις στους κλάδους μόδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα Οι βασικές προτεραιότητες της περιόδου 2014-2020 Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2014 Θεόφιλος Ασλανίδης Γενικός Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα