Αυτόματες βακτηριακές σπονδυλοδισκίτιδες Διαγνωστική προσέγγιση και αξιολόγηση της συντηρητικής θεραπείας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αυτόματες βακτηριακές σπονδυλοδισκίτιδες Διαγνωστική προσέγγιση και αξιολόγηση της συντηρητικής θεραπείας"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ORIGINAL PAPER Αυτόματες βακτηριακές σπονδυλοδισκίτιδες Διαγνωστική προσέγγιση και αξιολόγηση της συντηρητικής θεραπείας ΣΚΟΠΟΣ Η εξέταση των κλινικοεργαστηριακών εκδηλώσεων και η έκβαση μετά από συντηρητική αντιμετώπιση ασθενών με αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Στο διάστημα , η μελέτη περιέλαβε 10 ασθενείς οι οποίοι διαγνώστηκαν με αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα και νοσηλεύτηκαν στην κλινική. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η διάμεση ηλικία των ασθενών ήταν τα 69 έτη. Όλοι οι ασθενείς εμφάνιζαν προοδευτικά επιδεινούμενη οσφυαλγία με περιορισμό της κινητικότητας και πυρετό >37,8 C, με διάρκεια συμπτωμάτων ημερών. Η ανοσοκαταστολή και ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελούσαν τους κύριους προδιαθεσικούς παράγοντες εκδήλωσης της νόσου. Κοινά χαρακτηριστικά εργαστηριακά ευρήματα ήταν η αναιμία και οι αυξημένοι δείκτες φλεγμονής. Οι υπεύθυνοι παθογόνοι μικροοργανισμοί απομονώθηκαν κυρίως με καλλιέργειες αίματος, ενώ βιοψία της βλάβης απαιτήθηκε σε 2 μόνο ασθενείς. Ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος ήταν ο αιτιολογικός παράγοντας στις μισές περιπτώσεις. Η μαγνητική τομογραφία αποτέλεσε τη μέθοδο εκλογής στην ανάδειξη των αλλοιώσεων της σπονδυλικής στήλης. Οι βλάβες εντοπίζονταν στη θωρακική και στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και συχνά συνοδεύονταν από επισκληρίδια ή παρασπονδυλική επέκταση ή απόστημα λαγονοψοΐτη. Όλοι οι ασθενείς αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά με αντιμικροβιακή αγωγή ευρέος φάσματος αρχικά, που αποκλιμακώθηκε στη συνέχεια, για συνολικό διάστημα 3 4 μηνών. Εννέα ασθενείς ανέκτησαν πλήρη κινητικότητα στο διάστημα παρακολούθησής τους, με βραδεία ωστόσο αποκατάσταση των απεικονιστικών ευρημάτων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Πρόκειται για ασυνήθη λοίμωξη που απαιτεί υψηλό βαθμό υποψίας για την έγκαιρη διάγνωση και κατόπιν μακρό διάστημα παρακολούθησης για την πρόληψη τυχόν υποτροπών.... Δ. Στοϊμένης, Χ. Σπυριδωνίδου, Ν. Παπαϊωάννου Α Παθολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γ. Παπανικολάου», Θεσσαλονίκη Spontaneous bacterial spondylodiscitis: Diagnostic approach and evaluation of conservative management Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα Συντηρητική θεραπεία Χρυσίζων σταφυλόκοκκος Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Η αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα συνιστά βακτηριακή λοίμωξη της σπονδυλικής στήλης που εμφανίζεται χωρίς προηγηθείσα χειρουργική επέμβαση ή τραύμα στη σπονδυλική στήλη (ΣΣ) και αντιστοιχεί σε 2 7% των περιπτώσεων οστεομυελίτιδας. 1 Παρατηρείται συχνότερα στους άνδρες (σχέση 3:1) και η επίπτωση, σύμφωνα με τα παγκόσμια δεδομένα, κυμαίνεται από 1/ έως και 1/ ετησίως. Ως προς την ηλικία παρουσιάζει δικόρυφη κατανομή. Η πρώτη αιχμή αφορά στην παιδική ηλικία με ευνοϊκότερη πρόγνωση, ενώ η δεύτερη αιχμή εμφανίζεται στην έκτη με έβδομη δεκαετία της ζωής. 2 Η σταθερή αύξηση της επίπτωσης που παρατηρείται τις δύο τελευταίες δεκαετίες αποδίδεται κυρίως στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής, στην αύξηση του ανοσοκατασταλμένου πληθυσμού και στην αύξηση της επίπτωσης της νοσοκομειακής βακτηριαιμίας που σχετίζεται με την ευρεία χρήση ενδαγγειακών καθετήρων και διαφόρων ιατρικών επεμβατικών μεθόδων. Μείζονες προδιαθεσικοί παράγοντες εκδήλωσης της λοίμωξης θεωρούνται η ανοσοκαταστολή, ο σακχαρώδης διαβήτης, οι επεμβάσεις του ουροποιητικού και η μεγάλη ηλικία. 3 Κύριο αιτιολογικό παράγοντα αποτελεί ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος σε ποσοστό 55 90%, με τις περιπτώσεις του ανθεκτικού στη μεθικιλίνη σταφυλοκόκκου να παρουσιάζουν αύξηση τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Ακολουθούν σε συχνότητα gram θετικά βακτήρια όπως στρεπτόκοκκοι και εντερόκοκκοι, αλλά και gram αρνητικά βακτήρια όπως Escherichia coli, Proteus, Salmonella, Pseudomonas aeruginosa,

2 596 Δ. ΣΤΟΪΜΕΝΗΣ και συν Klebsiella sp, 4 που συνδέονται κυρίως με λοιμώξεις του ουροποιητικού και τη μεγάλη ηλικία. Τέλος, η βρουκέλωση, σε περιοχές όπου ενδημεί, είναι υπεύθυνη για το 21 48% των περιπτώσεων σπονδυλοδισκίτιδας. 5 Η λοίμωξη της σπονδυλικής στήλης συμβαίνει είτε κατά συνέχεια ιστού από παρακείμενη λοίμωξη, είτε με αιματογενή διασπορά από απομακρυσμένες εστίες λοίμωξης. Στην αιματογενή διασπορά, που θεωρείται και ο συνηθέστερος τρόπος επιλοίμωξης της ΣΣ, έχουν προταθεί η φλεβική και η αρτηριακή θεωρία. Το φλεβικό σύστημα της σπονδυλικής στήλης σχηματίζει ένα αναστομωτικό δίκτυο (πλέγμα του Batson) στον επισκληρίδιο χώρο και επικοινωνεί με το πυελικό φλεβικό δίκτυο. Έχει προταθεί ότι κατά τη διάρκεια υψηλής ενδοκοιλιακής πίεσης γίνεται παλινδρόμηση του αίματος μεταξύ αυτών των δύο φλεβικών πλεγμάτων, που επιτρέπει την εξάπλωση της λοίμωξης από τα πυελικά όργανα. Σε ό,τι αφορά στην αρτηριακή κυκλοφορία, οι σπονδυλικές αρτηρίες καταλήγουν στις μεταφυσιακές αρτηρίες που αποτελούν και τις τελικές αρτηρίες στους ενήλικες. Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος αποτελεί σχεδόν ανάγγειο ιστό και αιματώνεται διά μέσου τριχοειδών αγγείων και διαπίδυσης από τις παρακείμενες τελικές πλάκες των σπονδυλικών σωμάτων. Στις τελικές πλάκες υπάρχουν οι λεγόμενες αιμολίμνες, εντός των οποίων παρατηρείται χαμηλή ροή, με αποτέλεσμα την ευκολότερη εγκατάσταση και δημιουργία μικροβιακών αποικιών. Μέσω αυτού του αρτηριακού δικτύου τα βακτήρια μεταφέρονται στις μεταφυσιακές τελικές αρτηρίες προκαλώντας λοίμωξη αρχικά στα endplates των σπονδύλων, που ακολούθως εξαπλώνεται στο σπονδυλικό σώμα, στον παρακείμενο δίσκο, ενδεχομένως και στον επισκληρίδιο ή παρασπονδυλικό χώρο. 6 Η νόσος προσβάλλει κατά κύριο λόγο την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) (58%), και ακολουθεί σε συχνότητα η θωρακική μοίρα (ΘΜΣΣ) (30%) και τελευταία αυχενική μοίρα (ΑΜΣΣ) (11%), ιδιαίτερα σε χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών. Πολλαπλές εντοπίσεις παρατηρούνται στο 4% των περιπτώσεων. Κύριο γνώρισμα της νόσου αποτελεί η έλλειψη ενός παθογνωμονικού κλινικού ή εργαστηριακού σημείου, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση στη διάγνωση, καθώς σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία ο χρόνος μεταξύ της αρχικής εκδήλωσης συμπτωμάτων και της διάγνωσης κυμαίνεται από 2 6 μήνες. 7 Λόγω αυτής της ιδιαιτερότητας οι Digby και Kersley όρισαν τη νόσο ως «λοίμωξη όχι συχνή αρκετά ώστε να αναγνωρίζεται εύκολα, και όχι σπάνια αρκετά ώστε να εξάπτει την περιέργεια των ιατρών». 8 Στην παρούσα μελέτη εστιάσαμε στη διαγνωστική προσπέλαση και στην έκβαση της συντηρητικής αγωγής σε ασθενείς με αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα και συγκρίναμε τα αποτελέσματά μας με τα νεότερα διεθνή βιβλιογραφικά δεδομένα. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Μελετήθηκαν ασθενείς που διαγνώστηκαν με αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα και νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας. Εξαιρέθηκαν δύο περιπτώσεις φυματιώδους σπονδυλοδισκίτιδας λόγω ελλιπών στοιχείων από το αρχείο των ασθενών. Αξιολογήθηκαν δημογραφικά δεδομένα (φύλο, ηλικία), το ατομικό ιστορικό και οι προδιαθεσικοί παράγοντες, η κλινική συμπτωματολογία και ο πλήρης εργαστηριακός έλεγχος (γενική αίματος, βιοχημικοί δείκτες, δείκτες φλεγμονής και ορολογικές εξετάσεις). Για την τεκμηρίωση του υπεύθυνου μικροοργανισμού συνεκτιμήθηκαν οι καλλιέργειες αίματος και η βιοψία της σπονδυλικής στήλης. Ο απεικονιστικός έλεγχος της σπονδυλικής στήλης περιελάμβανε απλή ακτινογραφία, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία και σπινθηρογράφημα. Καταγράφηκαν το επίπεδο της βλάβης και οι συνοδές παρασπονδυλικές αλλοιώσεις, το είδος και η διάρκεια της θεραπείας, καθώς και η τελική έκβαση της νόσου. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Στην πενταετία , 10 ασθενείς διαγνώστηκαν με αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα και νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας (πίν. 1). Επτά ήταν άνδρες και 3 ήταν γυναίκες, με διάμεση ηλικία τα 69 έτη (εύρος 48 85). Μόνο σε έναν ασθενή δεν ανευρέθηκε κάποιος προδιαθεσικός παράγοντας εμφάνισης της νόσου, καθώς είχε ελεύθερο ατομικό αναμνηστικό και δεν προσδιορίστηκε πρωτοπαθής εστία λοίμωξης. Δύο ασθενείς είχαν αρρύθμιστο σακχαρώδη διαβήτη και 3 ασθενείς εμφάνιζαν ανοσοκαταστολή (νεόπλασμα παχέος εντέρου, νόσος Wegener, ψωριασική αρθρίτιδα). Σε 5 ασθενείς αναγνωρίστηκε πρωτοπαθής εστία λοίμωξης: δύο ασθενείς με μελιταίο πυρετό, ένας ασθενής με ενδοκαρδίτιδα, ένας ασθενής με ουρολοίμωξη και νεφρικό απόστημα και ένας αιμοκαθαιρόμενος ασθενής με διαπύηση και αποστηματοποίηση στην αρτηριοφλεβική αναστόμωση. Κλινικές εκδηλώσεις Σε όλους σχεδόν τους ασθενείς εμφανιζόταν η εξής τριάδα συμπτωμάτων: πυρετός >37,8 C (10/10), άλγος σπονδυλικής στήλης (οσφυαλγία ή ραχιαλγία) (10/10) και δυσχέρεια έγερσης και βάδισης (8/10) (πίν. 1). Η δυσκολία κινητοποίησης ήταν μόλις υποσημαινόμενη στην είσοδο του ασθενούς και σταδιακά έβαινε επιδεινούμενη όσο η νόσος παρέμενε αδιάγνωστη ή υποθεραπευόμενη. Χαρακτηριστική ήταν η μεγάλη διάρκεια συμπτωμάτων με διάμεσο χρόνο 40 ημέρες (εύρος ημέρες). Από τα υπόλοιπα συμπτώματα, αναφέρονταν σε μικρότερα ποσοστά οι αιμωδίες των άκρων (2/10), το άλγος κατ ώμου αρθρώσεων (2/10) και, τέλος, η παραπάρεση σε δύο ασθενείς, που όμως εγκαταστάθηκε αργά στην πορεία της νόσου.

3 ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΟΔΙΣΚΙΤΙΔΕΣ 597 Πίνακας 1. Επιδημιολογικά και κλινικά δεδομένα των ασθενών. Ασθενής Ηλικία Φύλο Αρχικό κύριο σύμπτωμα Πυρετός ( >37,8 C) Διάρκεια συμπτωμάτων (ημέρες) Ατομικό αναμνηστικό/ πρωτοπαθής εστία λοίμωξης 1 70 Οσφυαλγία, αιμωδίες μηρών, δυσχέρεια έγερσης και βάδισης 2 85 Οσφυαλγία, δυσχέρεια έγερσης και βάδισης 3 51 Οσφυαλγία, άλγος κατ ώμου αρθρώσεων 4 81 Οσφυαλγία, αδυναμία βάδισηςέγερσης, παραπάρεση Ναι 90 Ατελώς θεραπευμένος μελιταίος πυρετός προ 3μήνου (μη χορήγηση στρεπτομυκίνης) Ναι 40 ΑΕΕ, ΧΚΜ, ΣΔ Ναι 30 Ψωριασική αρθρίτιδα, παχυσαρκία, ινομυώματα μήτρας, ΣΔ Ναι 40 Υστερεκτομή, χειρουργηθείς καρκίνος παχέος εντέρου 5 75 Ραχιαλγία, χαλαρή παραπληγία Ναι 35 Νόσος Wegener, ΧΝΑ υπό ΤΝ/ αποστηματοποίηση στη fistula 6 66 Οσφυαλγία, αιμωδίες κάτω άκρων, δυσχέρεια βάδισης 7 51 Ραχιαλγία, δυσχέρεια βάδισης Ναι Οσφυαλγία, δυσκολία έγερσης, άλγος κατ ώμου άρθρωσης Ναι 35 Γαστρεκτομή, διουρηθρική προστατεκτομή Ναι 60 Ουρολοίμωξη με νεφρικό απόστημα 9 48 Οσφυαλγία, απώλεια βάρους Ναι 80 Πρόσφατη διάγνωση μελιταίου πυρετού (προ 20ημέρου μη χορήγηση στρεπτομυκίνης) Αυχεναλγία, οσφυαλγία, απώλεια βάρους, δυσχέρεια κινητικότητας Ναι 60 Ενδοκαρδίτιδα ΑΕΕ: Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ΧΚΜ: Χρόνια κολπική μαρμαρυγή, ΣΔ: Σακχαρώδης διαβήτης, ΧΝΑ: Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ΤΝ: Τεχνητός νεφρός Εργαστηριακά ευρήματα Τα αποτελέσματα της γενικής αίματος έδειξαν ορθόχρωμη ορθοκυτταρική αναιμία σε 9 ασθενείς, με διάμεσο τιμή αιματοκρίτη 32% (εύρος 25,6 41%). Λευκοκυττάρωση εμφάνιζαν μόνο 6 ασθενείς, με διάμεσο τιμή /mm 3 (εύρος /mm 3 ) (πίν. 2). Ωστόσο, πολυμορφοπυρήνωση παρατηρήθηκε σε 8 ασθενείς, με διάμεσο ποσοστιαία τιμή 81% (εύρος 45 93%). Φυσιολογικό τύπο λευκών είχαν οι δύο ασθενείς με λοίμωξη από Brucella sp. Οι ασθενείς παρουσίαζαν επίσης μεγάλη αύξηση της ΤΚΕ, με τριψήφια διάμεσο τιμή 107 mm/ώρα (εύρος mm/ώρα), και της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (CRP), με διάμεσο τιμή 9,6 mg/dl (εύρος 4 14,5 mg/dl, φυσιολογική τιμή εργαστηρίου <0,8 mg/dl) (πίν. 2). Αυξημένη ήταν και η φεριτίνη, με διάμεσο τιμή 450 μg/l (εύρος μg/l). Η προκαλσιτονίνη, τέλος, αξιολογήθηκε μόνο σε 3 ασθενείς και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αυξανόταν στη φάση της μικροβιαιμίας/σηψαιμίας, ενώ επανερχόταν στη φυσιολογική τιμή ακόμη και όταν όλες οι υπόλοιπες κλινικοεργαστηριακές παράμετροι μαρτυρούσαν πλήρη δραστικότητα της σπονδυλοδισκίτιδας. Από το βιοχημικό έλεγχο, το μοναδικό αξιόλογο εύρημα ήταν η υπερσφαιριναιμία με αναστροφή του λευκωματικού πηλίκου σε 8 ασθενείς, που αντανακλούσε στη χρονιότητα της λοίμωξης. Ειδικότερα, οι διάμεσες τιμές των ολικών λευκωμάτων ήταν 7,30 g/dl, της λευκωματίνης 3,20 g/dl και των σφαιρινών 3,60 g/dl, με λευκωματικό πηλίκο 0,88 (φυσιολογικές τιμές εργαστηρίου 0,60 1,10). Υπεύθυνα παθογόνα βακτήρια Η τεκμηρίωση του υπεύθυνου για τη λοίμωξη μικροοργανισμού βασίστηκε κατά κύριο λόγο στις καλλιέργειες αίματος. Σε 9 ασθενείς αυτές ήταν θετικές. Σε δύο περιπτώσεις, έγινε κατευθυνόμενη υπό αξονική τομογραφία βιοψία σπονδυλικής στήλης, από τις οποίες μόνο στη μία περίπτωση απομονώθηκε το παθογόνο βακτήριο. Σε έναν ασθενή ήταν αρνητικές τόσο οι καλλιέργειες αίματος όσο και η βιοψία, οπότε η διάγνωση και η τεκμηρίωση του παθογόνου βασίστηκε σε θετική ορολογική αντίδραση Wright. Από τους 10 ασθενείς, στους 5 διαγνώστηκε λοίμωξη από Staphylococcus aureus, στους δύο με ανθεκτικό στη μεθικιλίνη και στους 3 με ευαίσθητο στη μεθικιλίνη χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο. Απομονώθηκαν επίσης σε δύο περιπτώσεις Streptococcus spp, ένα στέλεχος viridans (mitis) και ένα στέλεχος bovis, σε μία περίπτωση Escherichia coli και σε δύο ασθενείς Brucella spp, από τα οποία το ένα στέλεχος ήταν Brucella melitensis (πίν. 2).

4 598 Δ. ΣΤΟΪΜΕΝΗΣ και συν Πίνακας 2. Εργαστηριακές τιμές, παθογόνοι μικροοργανισμοί, μέθοδος διάγνωσης, ευρήματα MRI, θεραπεία και έκβαση των ασθενών με σπονδυλοδισκίτιδα. Ασθενής WBC ( 10 3 / mm 3 ) ΤΚΕ CRP Παθογόνο Διάγνωση Εντόπιση βλάβηςπαρασπονδυλική επέκταση Εμπειρικό σχήμα αντιβίωσης Σχήμα αιτιολογικής αντιβίωσης Συνολική διάρκεια θεραπείας Επιπλοκές Έκβαση ,2 Brucella (+) Wright, (-) K/α αίματοςβιοψία ΣΣ O2-O3 Στρεπτομυκίνη im (21Η) Δοξυκυκλίνη po 3 μήνες Βελτίωση 2 10, S. bovis (+) Κ/α αίματος O3-O4-O5, επισκληρίδια μάζα Αμπικιλίνη Κλινδαμυκίνη Αμοξικιλίνη 3 μήνες Βελτίωση 3 4, ,9 S. aureus (+) Κ/α αίματος Ο5-Ι1, επισκληρίδια επέκταση Σιπροφλοξασίνη Βανκομυκίνη Σιπροφλοξασίνη 4 μήνες Σηψαιμία, ΑΑ, ΜΕΘ Βελτίωση 4 12, S. aureus (+) Κ/α αίματος Ο5-Ι1 Σιπροφλοξασίνη Βανκομυκίνη Αμοξικιλίνη/κλαβουλανικό 3 μήνες Παραπληγία 5 10, MRSA (+) Κ/α αίματος, (+) Βιοψία ΣΣ Θ12-Ο1 Σιπροφλοξασίνη Βανκομυκίνη Τεϊκοπλανίνη/λινεζολίδη 3 μήνες Βελτίωση 6 14, ,5 E. coli (+) Κ/α αίματος Ο2-Ο3, επισκληρίδια επέκταση Σιπροφλοξασίνη Αμικασίνη Σιπροφλοξασίνη 3 μήνες ΟΝΑ, σηψαιμία Βελτίωση 7 10, ,35 S. aureus (+) Κ/α αίματος Θ5-Θ6-Θ7-Θ8, επισκληρίδια συλλογή, παρασπονδυλική μάζα Σιπροφλοξασίνη Βανκομυκίνη Αμοξικιλίνη/κλαβουλανικό 3 μήνες Βελτίωση 8 13, ,2 MRSA (+) Κ/α αίματος και ούρων Θ7-Θ8, Θ11-Θ12, Ο2-Ο3, παρασπονδυλική μάζα, απόστημα λαγονοψοΐτη Σιπροφλοξασίνη Αμικασίνη Βανκομυκίνη Λινεζολίδη αρχικά, ακολούθως λεβοφλοξασίνη 4 μήνες ΟΝΑ, σηψαιμία, πνευμονία - ΜΕΘ Βελτίωση 9 6, ,2 Brucella (+) Κ/α αίματος, (+) Wright Ο4-Ο5-Ι1, επισκληρίδια συλλογή Στρεπτομυκίνη im (21Η) Δοξυκυκλίνη po 3 μήνες Βελτίωση 10 7,6 52 4,35 S. viridans (+) Κ/α αίματος Θ12-Ο1, Ο5-Ι1 Αμπικιλίνη Κλινδαμυκίνη Πενικιλίνη G 3 μήνες Βελτίωση Οι ασθενείς αριθμούνται όπως στον πίνακα 1. WBC: White blood cell count, CRP: C-reactive protein (φυσιολογική τιμή <0,8 mg/dl), ΤΚΕ: Ταχύτητα καθίζησης ερυθρών, ΣΣ: Σπονδυλική στήλη, Θ: Θωρακική, Ο: Οσφυϊκή, Ι: Ιερά μοίρα της σπονδυλικής στήλης, Κ/α: Καλλιέργεια, ΟΝΑ: Οξεία νεφρική ανεπάρκεια, ΑΑ: Αναπνευστική ανεπάρκεια. ΜΕΘ: Μονάδα εντατικής θεραπείας, po: Από του στόματος, im: Ενδομυϊκά

5 ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΟΔΙΣΚΙΤΙΔΕΣ 599 Απεικονιστικός έλεγχος Σε όλους τους ασθενείς διεξήχθη απλή ακτινογραφία σπονδυλικής στήλης, που ελάχιστα κατεύθυνε προς τη διάγνωση της σπονδυλοδισκίτιδας, καθώς παρουσίαζε κοινά και μη ειδικά ευρήματα όπως εκφυλιστικές αλλοιώσεις σπονδύλων με ή χωρίς στένωση μεσοσπονδύλιου διαστήματος. Σε δύο ασθενείς έγινε σπινθηρογράφημα με γάλλιο, με μόνο εύρημα την αυξημένη καθήλωση του ραδιοφαρμάκου. Αξονική τομογραφία διενεργήθηκε σε 4 ασθενείς και παρείχε χρήσιμες πληροφορίες, αν και όχι απόλυτα διευκρινιστικές για όλες τις βλάβες. Τα κυριότερα ευρήματα ήταν η διάβρωση των σπονδυλικών σωμάτων και των endplates, η στένωση μεσοσπονδύλιου διαστήματος, οι παρασπονδυλικές μάζες και τα παρασπονδυλικά αποστήματα σε ορισμένες περιπτώσεις. Στην εικόνα 1 παρατίθεται λήψη από αξονική τομογραφία στη ΘΜΣΣ, όπου απεικονίζονται αλλοιώσεις ενδεικτικές της νόσου. Σε όλους τους ασθενείς πραγματοποιήθηκε μαγνητική τομογραφία (MRI), η οποία οριστικοποίησε τη διάγνωση. Κοινά ευρήματα στους ασθενείς ήταν η διάβρωση των σωμάτων, η καταστροφή των endplates, οι κυκλοτερείς προπέτειες του ινώδους δακτυλίου (annulus bulging) και Εικόνα 1. Αξονική τομογραφία θωρακικής μοίρας σπονδυλικής στήλης όπου παρουσιάζεται η διάβρωση του Θ5 σπονδυλικού σώματος (βραχύ βέλος) και η παρασπονδυλική επέκταση (μακρύ βέλος). η ελάττωση ή η καταστροφή του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Σε 3 ασθενείς απεικονίστηκε παρασπονδυλική μάζα, σε δύο ασθενείς αποστήματα λαγονοψοΐτη και σε 5 ασθενείς επισκληρίδια επέκταση. Στις εικόνες 2 και 3 απεικονίζονται χαρακτηριστικές βλάβες από λήψεις σε οβελιαίες και εγκάρσιες τομές, ακολουθίας Τ1 και Τ2 με ή χωρίς σκιαστικό. Το επίπεδο της βλάβης στους ασθενείς εντοπιζόταν στη θωρακική (από Θ5 έως Θ12) και στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης με μονήρη εντόπιση σε 5 ασθενείς Εικόνα 2. Οβελιαίες τομές μαγνητικής τομογραφίας: (A) Τ1W με σκιαστικό: Προσβολή δίσκου και επέκταση στο κανάλι. (Β) T1W με σκιαστικό: Προσβολή σπονδύλου και δίσκου, (Γ) T2W χωρίς σκιαστικό: Προσβολή σπονδύλου και δίσκου. (Δ) T1W χωρίς σκιαστικό: Δεν διακρίνονται ο δίσκος και οι σπόνδυλοι μεταξύ τους.

6 600 Δ. ΣΤΟΪΜΕΝΗΣ και συν Εικόνα 3. Εγκάρσιες τομές μαγνητικής τομογραφίας: (A) Τ1W με σκιαστικό: Προσβολή δίσκου και επέκταση στο κανάλι. (Β) T1W με σκιαστικό: Προσβολή δίσκου. (Γ) T2W χωρίς σκιαστικό: Προσβολή σπονδύλου και δίσκου. και πολλαπλές εντοπίσεις στους υπόλοιπους 5 (πίν. 2). Θεραπεία Έκβαση Όλοι οι ασθενείς αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά. Η θεραπεία άρχιζε σε διάστημα 1 3 ημερών από την εισαγωγή των ασθενών, ώστε να ληφθούν οι καλλιέργειες αίματος. Αρχικά, περιελάμβανε χορήγηση εμπειρικών αντιβιοτικών σχημάτων ευρέος φάσματος που βασίζονταν στο ιστορικό και στην επιδημιολογία (πίν. 2). Η αγωγή τροποποιείτο αφ ενός μετά τη θετικοποίηση των καλλιεργειών (συνήθως κατά την 1η 2η εβδομάδα νοσηλείας) βάσει αντιβιογράμματος και αφ ετέρου με τη διάγνωση της σπονδυλοδισκίτιδας (πίν. 2). Οι ασθενείς διαγιγνώσκονταν οριστικά συνήθως κατά την 3η 4η εβδομάδα νοσηλείας με τη διενέργεια της MRI, καθώς ο διάμεσος χρόνος μεταξύ εισόδου του ασθενούς και διενέργειας της εξέτασης ανερχόταν στις 20 ημέρες. Η αντικατάσταση ή η προσθήκη αντιβιοτικού στην αγωγή εξαρτήθηκε επίσης από την εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών και σε ορισμένες περιπτώσεις από την εμφάνιση επιπλοκών, ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων ή ενδοτραχειακής διασωλήνωσης και νοσηλείας σε μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ). Παράλληλα, με τη διάγνωση της λοίμωξης αποφασιζόταν αυστηρός κλινοστατισμός των ασθενών που διαρκούσε μέχρι την ύφεση των συμπτωμάτων και ακολουθούσε κινητοποίησή τους με υποβοήθηση της σπονδυλικής στήλης. Στους ασθενείς χορηγήθηκαν αρχικά ενδοφλέβια αντιβιοτικά και στη συνέχεια έλαβαν αγωγή από το στόμα. Η θεραπεία περιελάμβανε συνήθως δύο αντιβιοτικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έγινε αποκλιμάκωση και μονοθεραπεία. Η διάρκεια ήταν 1 2 μήνες ενδοφλέβια αγωγή, που συνεχιζόταν με αγωγή από του στόματος μέχρι τη συμπλήρωση 3 4 μηνών αντιβίωσης. Σε κανέναν ασθενή, ανεπίπλεκτο ή μη, δεν δόθηκε αντιβιοτική θεραπεία παρεντερικά κατ οίκον και η νοσηλεία συνεχιζόταν τουλάχιστον μέχρι την ολοκλήρωση της ενδοφλέβιας αγωγής. Η συνολική διάμεση διάρκεια νοσηλείας ήταν 50 ημέρες (εύρος ), περιλαμβανομένης της νοσηλείας στη ΜΕΘ, με μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας να απαιτείται σε ασθενείς με σταφυλοκοκκική λοίμωξη. Η παράταση της νοσηλείας οφειλόταν σε επιπλοκές της λοίμωξης, όπως σηψαιμία σε 3 ασθενείς που συνοδεύτηκε από διάχυτη ενδαγγειακή πήξη και οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Δύο από τους 3 ασθενείς με σηψαιμία εκδήλωσαν σηπτική καταπληξία με αναπνευστική ανεπάρκεια και απαιτήθηκε διασωλήνωση με μηχανικό αερισμό και νοσηλεία σε ΜΕΘ με θετική έκβαση και για τους δύο. Τα ακτινολογικά ευρήματα κατά την παρακολούθηση των ασθενών δεν συμβάδιζαν με την κλινική βελτίωση και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Στην εικόνα 4 παρουσιάζεται ενδεικτικά η εξέλιξη των ακτινολογικών ευρημάτων σε ασθενή με πολλαπλή εντόπιση της λοίμωξης από σταφυλόκοκκο κατά την αρχική διάγνωση, στους 2 και 9 μήνες, αντίστοιχα. Πάρα την επιτυχή απάντηση στην αντιβιοτική αγωγή που μαρτυρούσε η κλινική βελτίωση και η πτώση των δεικτών φλεγμονής, ο επανέλεγχος της MRI στους δύο μήνες δεν έδειξε αξιόλογη μεταβολή. Ο ασθενής αυτός ακόμη και στον 9ο μήνα παρακολούθησης, ενώ παρουσίαζε πλήρη αποκατάσταση της κινητικότητας και των εργαστηριακών ευρημάτων, είχε μερική μόνο βελτίωση των απεικονιστικών ευρημάτων. Όσον αφορά στην έκβαση της πορείας των ασθενών (πίν. 2), οι 9 στους 10 ασθενείς ανέκτησαν πλήρη κινητικότητα με στήριξη με ορθοπαιδικό κηδεμόνα τους πρώτους 2 μήνες μετά το εξιτήριο. Ένας ασθενής εγκατέστησε παραπληγία και είχε σαφή ένδειξη χειρουργικής επέμβασης, η οποία όμως

7 ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΟΔΙΣΚΙΤΙΔΕΣ 601 Εικόνα 4. Οβελιαίες τομές μαγνητικής τομογραφίας σε ασθενή με σπονδυλοδισκίτιδα από σταφυλόκοκκο. (Α) Κατά τη διάγνωση απεικονίζονται τρία επίπεδα βλάβης σε Θ7-Θ8, Θ11-Θ12 και Ο2-Ο3 (άσπρα ευθέα βέλη) με διάβρωση των σωμάτων και ελάττωση του δίσκου. (Β) Μετά από 50 ημέρες οι βλάβες παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες. Στο Ο2-Ο3 επίπεδο παρατηρείται αρχόμενη μείωση του περιφερικού εμπλουτισμού (μαύρα βέλη). (Γ) Εννέα μήνες αργότερα χωρίς ενεργό λοίμωξη, παρατηρείται μερική βελτίωση της εικόνας στο ύψος Ο2-Ο3, απεικονίζονται όμως μόνιμες πλέον αλλοιώσεις. δεν κατέστη δυνατή λόγω συννοσηρότητας και μεγάλης ηλικίας. Το διάστημα παρακολούθησης των ασθενών μετά το εξιτήριο ήταν 2 9 μήνες κατά περίπτωση. Στο διάστημα αυτό δεν παρατηρήθηκαν υποτροπές της λοίμωξης. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα αποτελεί νοσολογική οντότητα που παρουσιάζει αύξηση της επίπτωσής της τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της αύξησης της ενδοφλέβιας χρήσης φαρμάκων, της αύξησης του ανοσοκατασταλμένου πληθυσμού και της βελτίωσης των διαγνωστικών μεθόδων. Παρουσιάζεται συνήθως σε άτομα τρίτης ηλικίας με συνοδό ανοσοκαταστολή και σακχαρώδη διαβήτη. 3 Η συννοσηρότητα, αν και αυξάνει τον κίνδυνο λοίμωξης της σπονδυλικής στήλης, δεν αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για κακή έκβαση. 9 Στη συμπτωματολογία της νόσου προεξάρχει το άλγος της σπονδυλικής στήλης, που προσδιορίζεται ως οσφυαλγία ή ραχιαλγία ανάλογα με το ύψος της βλάβης, και η δυσχέρεια στην κινητοποίηση. Ωστόσο, στο 15% των περιπτώσεων δεν εκδηλώνεται άλγος. 10 Επί πλέον, ο πυρετός, αν και στους ασθενείς της παρούσας μελέτης ήταν κοινό εύρημα, αναφέρεται ότι εμφανίζεται στις μισές περίπου περιπτώσεις. 10 Από τον εργαστηριακό έλεγχο, βιβλιογραφικά παρουσιάζεται αναιμία στο 70% 11 και λευκοκυττάρωση στο ένα τρίτο των περιπτώσεων. 8,12 Ο Carragee αναφέρει ότι οι ανοσοκατασταλμένοι και οι ασθενείς ηλικίας >60 ετών είναι πιθανότερο να εμφανίζουν φυσιολογικό αριθμό λευκών. 13 Πιο χαρακτηριστικό εύρημα είναι η μεγάλη αύξηση των δεικτών φλεγμονής, κυρίως της ΤΚΕ και της CRP, ενώ η προκαλσιτονίνη δεν αποτελεί χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο, αφού δεν διακρίνει τη λοιμώδη από την άσηπτη φλεγμονή ούτε αποτελεί αξιόπιστο δείκτη παρακολούθησης της πορείας της νόσου. 14 Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται η ευαισθησία, η ειδικότητα και η ακρίβεια των απεικονιστικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της σπονδυλοδισκίτιδας. Η απλή ακτινογραφία έχει πολύ χαμηλή ευαισθησία και ειδικότητα (82% και 57%, αντίστοιχα) και μπορεί να αποκαλύψει μη ειδικές αλλαγές, που εμφανίζονται όμως σε 2 8 εβδομάδες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Από τις ραδιενεργές τεχνικές απεικόνισης, το σπινθηρογράφημα με 99m Tc έχει αναφερόμενη ευαισθησία 90%, αλλά χαμηλή ειδικότητα

8 602 Δ. ΣΤΟΪΜΕΝΗΣ και συν Πίνακας 3. Ευαισθησία, ειδικότητα και ακρίβεια ακτινολογικών εξετάσεων. Ακτινολογική απεικόνιση ΣΣ Ευαισθησία (%) Ειδικότητα (%) Ακρίβεια (%) Κλασική ακτινογραφία Αξονική τομογραφία Σπινθηρογράφημα με 99m Tc Σπινθηρογράφημα με 67 Ga Σπινθηρογράφημα με σεσημασμένα με 111 In λευκά αιμοσφαίρια Συνδυασμός σπινθηρογραφημάτων με 99m Tc και 67 Ga Μαγνητική τομογραφία ΣΣ: Σπονδυλική στήλη (78%), με ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Το σπινθηρογράφημα με 67 Ga έχει σχετικά χαμηλή ευαισθησία και ειδικότητα. Ο συνδυασμός των δύο σπινθηρογραφημάτων, 67 Ga και 99m Tc, εμφανίζει υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα (90% και 100%, αντίστοιχα). Ωστόσο, η χρήση τους περιορίζεται από το μειονέκτημά τους στην απεικόνιση του επισκληρίδιου χώρου σε σχέση με την MRI, όπως θα αναφερθεί, τη χρονοβόρο διαδικασία για τη διενέργειά τους και άλλα τεχνικά προβλήματα. Η χρήση του 111 In WBC δεν συνιστάται λόγω της πολύ χαμηλής ευαισθησίας. Η αξονική τομογραφία αποτελεί χρήσιμη μέθοδο, καθώς περιγράφει λεπτομερώς τις οστικές αλλοιώσεις και την πρώιμη καταστροφή του δίσκου. Μειονεκτεί σε σχέση με την MRI στην απεικόνιση του νευρικού ιστού και των αποστημάτων. 15 Η αξονική τομογραφία χρησιμοποιείται κυρίως στην κατευθυνόμενη βιοψία της σπονδυλικής στήλης. Η MRI είναι η μέθοδος εκλογής για την απεικόνιση της σπονδυλοδισκίτιδας, με ευαισθησία 96% και ειδικότητα 92%. Το πλεονέκτημα της μεθόδου σε σχέση με τις προηγούμενες είναι η απεικόνιση του επισκληρίδιου χώρου και του σπονδυλικού σωλήνα. Χαρακτηριστικές αλλαγές αποτελούν η μειωμένη ένταση σήματος του δίσκου και των γειτονικών σπονδυλικών σωμάτων στην Τ1 ακολουθία και η αντίστοιχα αυξημένη στην Τ2 ακολουθία (λόγω του οιδήματος), καθώς και η καταστροφή των endplates στην Τ1. Ο εμπλουτισμός με γαδολίνιο των δίσκων, των σπονδύλων και των παρακείμενων δομών βελτιώνει την ακρίβεια της MRI, ειδικά στα αρχικά στάδια της νόσου, στα οποία η απεικόνιση με τις άλλες μεθόδους είναι πτωχή και το σπινθηρογράφημα δεν είναι επαρκώς ειδικό. Επί πλέον, η MRI αποτελεί χρήσιμη μέθοδο στη διαφορική διάγνωση βλαβών λοιμώδους αιτιολογίας από νεοπλασματικές και εκφυλιστικές αλλοιώσεις της ΣΣ. 16 O χρυσίζων σταφυλόκοκκος αποτελεί τον κύριο αιτιολογικό μικροβιακό παράγοντα. 4 Η απομόνωση του υπεύθυνου μικροοργανισμού βασίζεται κυρίως στις καλλιέργειες αίματος και στη βιοψία της σπονδυλικής στήλης. Οι καλλιέργειες αίματος αναμένεται να προσδιορίσουν το υπεύθυνο παθογόνο σε ποσοστό που κυμαίνεται από 40 60%, 11,18 ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τη βιοψία της ΣΣ κυμαίνεται από 43 78%. 19,20 Στις καλλιέργειες αίματος, το ποσοστό αυτό αυξάνει όταν η νόσος συνοδεύεται από πυρετό, 12 γεγονός που εξηγεί τα μεγάλα ποσοστά θετικών αιμοκαλλιεργειών στους ασθενείς της εν λόγω μελέτης. Ο ρόλος της βιοψίας ως ασφαλούς και ελάχιστα επεμβατικής μεθόδου είναι αδιαμφισβήτητος στην τεκμηρίωση της λοιμώδους σπονδυλοδισκίτιδας. 16 Αν και σε πολλές εργασίες τονίζεται ότι η βιοψία πρέπει να διεξάγεται ακόμη και επί θετικών καλλιεργειών αίματος, από την παρούσα μελέτη δεν προκύπτει ότι συνιστά αναγκαία διαγνωστική πράξη, όταν συνυπάρχουν τρεις συνθήκες. Πρώτον, να υπάρχει ανίχνευση του παθογόνου μικροβίου (δύο τουλάχιστον θετικές καλλιέργειες αίματος ή ορολογικές δοκιμασίες), δεύτερον η MRI να εμφανίζει συμβατή εικόνα και τρίτον να υπάρχει ανταπόκριση στη θεραπεία με κλινική βελτίωση και πτώση των δεικτών φλεγμονής. Οι Al-Nammari et al συμφωνούν στη μη αναγκαιότητα διενέργειας της βιοψίας επί παρουσίας θετικών καλλιεργειών αίματος και ανταπόκρισης στη θεραπεία. 21 Χωρίς να υπάρχουν σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες, οι περισσότερες περιπτώσεις σπονδυλοδισκίτιδας θεραπεύονται συντηρητικά βάσει βιβλιογραφίας και απαιτούν ως ελάχιστο διάστημα θεραπείας τις 6 εβδομάδες. Υπάρχει ομοφωνία, ωστόσο, ότι η έναρξη της αντιβιοτικής αγωγής γίνεται παρεντερικά και συνεχίζεται από του στόματος. Σχετικά με τη διάρκεια, οι γαλλικές κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν ως ελάχιστη διάρκεια θεραπείας τις 6 12 εβδομάδες. 22 Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι οι υποτροπές, καθώς και η αποτυχία της θεραπευτικής αγωγής, είναι συχνότερες σε παρεντερική χορήγηση των αντιβιοτικών για διάστημα <4 εβδομάδων. 12 Οι Roblot et al εκτίμησαν τον κίνδυνο υποτροπής και φάνηκε ότι η χορήγηση της θεραπείας για 6 εβδομάδες δεν παρουσίαζε διαφορές σε σχέση με χορήγηση για διάστημα >6 εβδομάδων. 23 Ωστόσο, το βέλτιστο διάστημα χορήγησης της θεραπείας παραμένει ασαφές. Η χορήγηση παρεντερικής αντιμικροβιακής αγωγής στο σπίτι (outpatient parenteral antimicrobial therapy, OPAT) έχει χρησιμοποιηθεί επιτυχώς τα τελευταία χρόνια σε ασθενείς με οστεομυελίτιδα, καθώς μειώνει το διάστημα της νοσηλείας και το συνολικό κόστος. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα για την εφαρμογή της σε ασθενείς με σπονδυλοδισκίτιδα. 5 Τα αντισταφυλοκοκκικά αντιβιοτικά μία φορά ημερησίως, όπως η λινεζολίδη, η

9 ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΟΔΙΣΚΙΤΙΔΕΣ 603 τεϊκοπλανίνη και η δαπτομυκίνη, μπορούν να είναι αποτελεσματικά για χορήγηση σε ασθενείς κατ οίκον. Αντίστοιχα, η αντιβιοτική αγωγή χορηγούμενη από το στόμα δεν έχει καθιερωθεί πλήρως, αλλά αναφέρεται επιτυχής θεραπεία με πρώιμη έναρξη αυτής μετά από 10 ημέρες παρεντερικής χορήγησης. Οι παράγοντες από του στόματος θα πρέπει να έχουν υψηλή βιοδιαθεσιμότητα, όπως οι φθοριοκινολόνες, η κλινδαμυκίνη και η ριφαμπικίνη. Η μετατροπή στην οδό χορήγησης πρέπει να αποφεύγεται έως τον αποκλεισμό της ενδοκαρδίτιδας. Ο πλέον ευαίσθητος και ειδικός δείκτης στην αξιολόγηση της επιτυχούς θεραπείας είναι τα επίπεδα της CRP. 24 Κριτήρια για τη διακοπή της αγωγής είναι η πλήρης ύφεση των συμπτωμάτων και η ομαλοποίηση της ΤΚΕ ή της CRP. Σε επιτυχή θεραπεία αναμένεται μείωση της ΤΚΕ κατά 50%, ενώ συνεχίζεται η πτώση των τιμών της και μετά το τέλος της θεραπείας. 25 Θεραπευτικά, η δική μας εμπειρία έδειξε πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα, ακόμη και στους ασθενείς με παρασπονδυλικά αποστήματα ή επισκληρίδια επέκταση, με χορήγηση συντηρητικής θεραπείας 1 2 μήνες ενδοφλεβίως και συνολική διάρκεια αγωγής 3 4 μήνες. Η χορήγηση παρεντερικής αντιμικροβιακής αγωγής κατ οίκον δεν εφαρμόστηκε σε κανέναν από τους ασθενείς μας, με αποτέλεσμα την παράταση του διαστήματος της νοσηλείας τους. Σημαντική είναι, επίσης, η ακινητοποίηση του ασθενούς άμεσα μετά τη διάγνωση τουλάχιστον για δύο εβδομάδες, αλλά και η όσο το δυνατόν ταχύτερη κινητοποίηση στη συνέχεια. Η κινητοποίηση προϋποθέτει στήριξη της σπονδυλικής στήλης με ορθοπαιδικούς κηδεμόνες για διάστημα 3 6 μηνών. 25 Εμφάνιση άλγους κατά την κινητοποίηση αποτελεί ένδειξη για συνέχιση του κλινοστατισμού. Η αποτυχία της φαρμακευτικής αγωγής, η εμμένουσα κλινική συμπτωματολογία, η υπολειμματική νευρολογική σημειολογία και η μηχανική αστάθεια ή παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης αποτελούν ενδείξεις χειρουργικής αντιμετώπισης. Τα αποστήματα τείνουν να αντιμετωπίζονται συντηρητικά και να παρακολουθούνται στενά για πιθανή υποτροπή. 26,27 Μετά την έναρξη της αντιμικροβιακής θεραπείας στους ασθενείς της εν λόγω μελέτης παρατηρήθηκε ταχεία κλινική βελτίωση (εντός δύο εβδομάδων). Ωστόσο, υπήρχε βραδεία και σταδιακή υποχώρηση των δεικτών φλεγμονής (ΤΚΕ, CRP) και ακόμη πιο αργή μεταβολή των ακτινολογικών ευρημάτων. Η ακτινολογική βελτίωση γινόταν εμφανής κάποιους μήνες αργότερα κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης. Τα αποτελέσματα αυτά συμφωνούν με τη βιβλιογραφία, όπου αναφέρεται ότι η ακτινολογική βελτίωση εμφανίζεται πολύ αργά στην πορεία της νόσου, 28 ενώ ο επανέλεγχος με MRI 4 8 εβδομάδες μετά την έναρξη της θεραπείας δείχνει να εμμένουν ή και να επιδεινώνονται οι βλάβες της σπονδυλικής στήλης. 29 Η επιτυχία της συντηρητικής θεραπείας σχετίζεται με την έγκαιρη διάγνωση της νόσου. Χρόνος μεταξύ έναρξης των συμπτωμάτων και διάγνωσης >60 ημερών σχετίζεται με κακή έκβαση. Λόγω της υψηλής πιθανότητας υποτροπής της νόσου, οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται τουλάχιστον για ένα έτος μετά την αρχική τους νοσηλεία. Το διάμεσο διάστημα παρακολούθησης των ασθενών μας ήταν 6 μήνες, χωρίς υποτροπή της λοίμωξης σε όλες τις περιπτώσεις. Αναφέρεται ότι τα ποσοστά υποτροπών υποεκτιμώνται γενικά, καθώς το διάστημα παρακολούθησης είναι στις περισσότερες περιπτώσεις ανεπαρκές. Υποτροπές μπορούν να συμβούν ακόμη και αρκετά χρόνια μετά την αρχική προσβολή, συνήθως όμως το 75% των υποτροπών συμβαίνουν τον πρώτο χρόνο. 17 Η θνητότητα της σπονδυλοδισκίτιδας αναφέρεται ότι είναι <5% και συνδέεται κυρίως με περιπτώσεις σήψης. 10 Ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για κακή έκβαση της νόσου (θάνατος ή αναπηρία) αποτελούν η καθυστέρηση στη διάγνωση >2 μήνες, η εμφάνιση παράλυσης ή διαταραχής της κινητικότητας και η ενδονοσοκομειακή λοίμωξη της σπονδυλικής στήλης. 18 Οι λοιμώξεις από Brucella sp συνδέονται με καλύτερη πρόγνωση σε σχέση με τη βακτηριακή και τη φυματιώδη σπονδυλοδισκίτιδα. 30 Εξ αιτίας των χαρακτηριστικών της λοίμωξης δεν έχουν διεξαχθεί ακόμη τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες, ενώ τα περισσότερα συμπεράσματα βασίζονται σε μελέτες παρατήρησης και στη γνώση της φαρμακευτικής θεραπείας. Η χαμηλή θνητότητα και η επιτυχής συντηρητική θεραπεία σε 9 από τους 10 ασθενείς μας μαρτυρούν ότι η διάρκεια και το είδος της θεραπείας αποτέλεσαν επιτυχή προσέγγιση. Συμπερασματικά, η αυτόματη βακτηριακή σπονδυλοδισκίτιδα παρουσιάζει μεγάλη ετερογένεια κλινικών εκδηλώσεων, αλλά και απουσία παθογνωμονικών κλινικών σημείων και ειδικών εργαστηριακών παραμέτρων. Αυτό συχνά οδηγεί σε καθυστέρηση της διάγνωσης, γεγονός που συνεπάγεται παρατεταμένη διάρκεια νοσηλείας με αυξημένο κόστος και δυνητικές νευρολογικές επιπλοκές. Σε κάθε περίπτωση, η συνύπαρξη ραχιαλγίας και αυξημένων δεικτών φλεγμονής, με ή χωρίς πυρετό, θα πρέπει να κινεί την υποψία του κλινικού ιατρού, ώστε να τίθεται έγκαιρα η διάγνωση. Η τελευταία σχετίζεται με επιτυχία της συντηρητικής θεραπείας και ευνοϊκή έκβαση. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες στον ιατρό-ακτινολόγο κ. Ευάγγελο Βαφειάδη, Διευθυντή ΕΣΥ, για τη συμβολή του στην επιμέλεια των εικόνων, καθώς και για τη βοήθεια που μας παρείχε στην επεξήγηση ειδικών ακτινολογικών όρων.

10 604 Δ. ΣΤΟΪΜΕΝΗΣ και συν ABSTRACT Spontaneous bacterial spondylodiscitis: Diagnostic approach and evaluation of conservative management D. STOIMENIS, C. SPYRIDONIDOU, N. PAPAIOANNOU First Department of Internal Medicine, G. Papanikolaou General Hospital of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece Archives of Hellenic Medicine 2013, 30(5): OBJECTIVE Evaluation of the clinical features, laboratory findings, management and outcome of patients with spontaneous bacterial spondylodiscitis. METHOD Ten patients with spontaneous bacterial spondylodiscitis hospitalized over a 5-year period were studied. Demographic characteristics, underlying diseases, clinical signs and symptoms, imaging findings, isolated microorganisms, treatment and outcome were recorded. RESULTS All 10 patients presented with gradually deteriorating back pain and fever (>37.8 C) of days duration. No common predisposing factor was recognized other than immunodeficiency and diabetes mellitus in some patients. Laboratory tests revealed in almost all cases normocytic anemia and increased levels of inflammatory markers. Blood culture was diagnostic in most patients; Staphylococcus aureus was the most frequent isolate. Biopsy of the spine was performed in 2 patients. MRI is considered the modality of choice for diagnosis of the lesions in the spine and detection of epidural or paravertebral expansion or psoas abscess. The most common sites of infection were the thoracic and lumbar spine. All patients were managed conservatively with parenteral, followed by oral, antibiotic therapy for a mean duration of 3 months. Nine patients regained normal ambulatory status; poor outcome was recorded in only one patient in whom the lesion was associated with neurological deficits. CONCLUSIONS The diagnosis of pyogenic spinal infection should be considered in any patient with acute or subacute back pain and fever. Long-term monitoring is required to determine relapse of the disease. Key words: Conservative management, Spontaneous bacterial spondylodiscitis, Staphylococcus aureus Βιβλιογραφία 1. SKAF GS, DOMLOJ NT, FEHLINGS MG, BOUCLAOUS CH, SABBAGH AS, KANAFANI ZA ET AL. Pyogenic spondylodiscitis: An overview. J Infect Public Health 2010, 3: ACOSTA FL Jr, GALVEZ LF, ARYAN HE, AMES C. Recent advances: Infections of the spine. Curr Infect Dis Rep 2006, 8: QUIÑONES-HINOJOSA A, JUN P, JACOBS R, ROSENBERG WS, WEIN- STEIN PR. General principles in the medical and surgical management of spinal infections: A multidisciplinary approach. Neurosurg Focus 2004, 17:E1 4. NOLLA JM, ARIZA J, GÓMEZ-VAQUERO C, FITER J, BERMEJO J, VAL- VERDE J ET AL. Spontaneous pyogenic vertebral osteomyelitis in nondrug users. Semin Arthritis Rheum 2002, 31: GOULIOURIS T, ALIYU SH, BROWN NM. Spondylodiscitis: Update on diagnosis and management. J Antimicrob Chemother 2010, 65(Suppl 3):iii TAY BK, DECKEY J, HU SS. Spinal infections. J Am Acad Orthop Surg 2002, 10: BURANAPANITKIT B, LIM A, GEATER A. Misdiagnosis in vertebral osteomyelitis: Problems and factors. J Med Assoc Thai 2001, 84: DIGBY JM, KERSLEY JB. Pyogenic non-tuberculous spinal infection: An analysis of thirty cases. J Bone Joint Surg Br 1979, 61: D AGOSTINO C, SCORZOLINI L, MASSETTI AP, CARNEVALINI M, D ET- TORRE G, VENDITTI M ET AL. A seven-year prospective study on spondylodiscitis: Epidemiological and microbiological features. Infection 2010, 38: TORDA AJ, GOTTLIEB T, BRADBURY R. Pyogenic vertebral spondylodiscitis: Analysis of 20 cases and review. Clin Infect Dis 1995, 20: NATHER A, DAVID V, HEE HT, THAMBIAH J. Pyogenic vertebral osteomyelitis: A review of 14 cases. J Orthop Surg (Hong Kong) 2005, 13: SAPICO FL, MONTGOMERIE JZ. Pyogenic vertebral osteomyelitis: Report of nine cases and review of the literature. Rev Infect Dis 1979, 1: CARRAGEE EJ. Pyogenic vertebral osteomyelitis. J Bone Joint Surg Am 1997, 79: MAUS U, ANDEREYA S, GRAVIUS S, OHNSORGE JA, MILTNER O, NIED- HART C. Procalcitonin (PCT) as diagnostic tool for the monitoring of spondylodiscitis. Z Orthop Unfall 2009, 147: ENOCH DA, CARGILL JS, LAING R, HERBERT S, CORRAH TW, BROWN NM. Value of CT-guided biopsy in the diagnosis of septic discitis. J Clin Pathol 2008, 61: AN HS, SELDOMRIDGE JA. Spinal infections: Diagnostic tests and imaging studies. Clin Orthop Relat Res 2006, 444: WALDVOGEL FA, PAPAGEORGIOU PS. Osteomyelitis: The past decade. N Engl J Med 1980, 303: McHENRY MC, EASLEY KA, LOCKER GA. Vertebral osteomyelitis:

11 ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΟΔΙΣΚΙΤΙΔΕΣ 605 Long-term outcome for 253 patients from 7 Cleveland-area hospitals. Clin Infect Dis 2002, 34: LEGRAND E, FLIPO RM, GUGGENBUHL P, MASSON C, MAILLEFERT JF, SOUBRIER M ET AL. Management of nontuberculous infectious discitis. Treatments used in 110 patients admitted to 12 teaching hospitals in France. Joint Bone Spine 2001, 68: FOUQUET B, GOUPILLE P, GOBERT F, COTTY P, ROULOT B, VALAT JP. Infectious discitis diagnostic contribution of laboratory tests and percutaneous discovertebral biopsy. Rev Rhum Engl Ed 1996, 63: AL-NAMMARI SS, LUCAS JD, LAM KS. Hematogenous methicillinresistant Staphylococcus aureus spondylodiscitis. Spine (Phila Pa 1976) 2007, 32: SPIL F. Primary infectious spondylitis, and following intradiscal procedure, without prothesis. Short text. Med Mal Infect 2007, 37: ROBLOT F, BESNIER JM, JUHEL L, VIDAL C, RAGOT S, BASTIDES F ET AL. Optimal duration of antibiotic therapy in vertebral osteomyelitis. Semin Arthritis Rheum 2007, 36: HSIEH PC, WIENECKE RJ, O SHAUGHNESSY BA, KOSKI TR, ONDRA SL. Surgical strategies for vertebral osteomyelitis and epidural abscess. Neurosurg Focus 2004, 17:E4 25. JALLO G, MARCOVICI A. Diskitis. Medscape Available at: (access ) 26. CHEN WH, JIANG LS, DAI LY. Surgical treatment of pyogenic vertebral osteomyelitis with spinal instrumentation. Eur Spine J 2007, 16: SIDDIQ F, CHOWFIN A, TIGHT R, SAHMOUN AE, SMEGO RA Jr. Medical vs surgical management of spinal epidural abscess. Arch Intern Med 2004, 164: GILLAMS AR, CHADDHA B, CARTER AP. MR appearances of the temporal evolution and resolution of infectious spondylitis. AJR Am J Roentgenol 1996, 166: KOWALSKI TJ, BERBARI EF, HUDDLESTON PM, STECKELBERG JM, OS- MON DR. Do follow-up imaging examinations provide useful prognostic information in patients with spine infection? Clin Infect Dis 2006, 43: COLMENERO JD, JIMÉNEZ-MEJÍAS ME, SÁNCHEZ-LORA FJ, REGUERA JM, PALOMINO-NICÁS J, MARTOS F ET AL. Pyogenic, tuberculus and brucellar vertebral osteomyelitis: A descriptive and comparative study of 219 cases. Ann Rheum Dis 1997, 56: Corresponding author: N. Papaioannou, First Department of Internal Medicine, G. Papanikolaou General Hospital, GR Exochi, Thessaloniki, Greece

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα των εκφυλιστικών αλλοιώσεων των τελικών πλακών των σπονδυλικών σωμάτων τύπου Modic σε MRI απεικόνιση

Διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα των εκφυλιστικών αλλοιώσεων των τελικών πλακών των σπονδυλικών σωμάτων τύπου Modic σε MRI απεικόνιση 22 ο Διαπανεπιστημιακό Συνέδριο Ακτινολογίας Αθήνα, 12-15 Νοεμβρίου 2015 Διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα των εκφυλιστικών αλλοιώσεων των τελικών πλακών των σπονδυλικών σωμάτων τύπου Modic σε MRI απεικόνιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ Ιωάννης Π.Κιουμής Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ. Για την καλύτερη κατανόηση της δέουσας αντιμικροβιακής θεραπείας στις λοιμώξεις της Ορθοπαιδικής ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ

ΟΞΕΙΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΟΞΕΙΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ Πυελονεφρίτιδα είναι η φλεγμονή του νεφρικού παρεγχύματος και της νεφρικής πυέλου. Η διάγνωση τίθεται με βάση τα σημεία και τα συμπτώματα. Πόνος στην πλάτη, στο πλευρό

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Μαρία Σουλή Επ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Γυναίκα 25 ετών προσέρχεται λόγω δυσουρίας και

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ.

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Σημαντικό παιδιατρικό πρόβλημα Συχνότητα Έως τα 2 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας )

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας ) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλ, Δ Πλαχούρας ) Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστματος είναι από τις πλέον συχνές βακτηριακές λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ οξεία απόφραξη του πνευμονικού αρτηριακού δικτύου Χωρίς αγωγή θνητότητα 30% > 90%

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού

Παρουσίαση περιστατικού Παρουσίαση περιστατικού Τζήμου Μαρία, Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Καθηγητής: Αστέριος Καραγιάννης Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Περιγραφή περίπτωσης Ασθενής θήλυ, ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Αιματολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου Σπονδυλαρθρίτιδες Σπονδυλαθρίτιδες (SpA) οικογένεια διαταραχών που μοιράζονται κοινά κλινικά, ακτινολογικά και γεννετικά στοιχεία Ρευματολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Σ. Γεώργα 1, Χ. Μανές 2, Β. Nίκος 1, Λ. Δούκας 2, Α.Νικολαίδης 2, Τ.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α1-Α7 ΑΜΣΣ Μοίρες της ΣΣ Θ1-Θ12 ΘΜΣΣ Ο1-Ο5 ΟΜΣΣ Κόκκυγας Ι1-Ι5 Ιερά μοίρα Υπερηχογράφημα κύησης: Σπονδυλική στήλη εμβρύου Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Χωλότητα ως μοναδικό σύμπτωμα οστεομυελίτιδας σε νήπιο

Χωλότητα ως μοναδικό σύμπτωμα οστεομυελίτιδας σε νήπιο ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 3 Χωλότητα ως μοναδικό σύμπτωμα οστεομυελίτιδας σε νήπιο Δημητριάδου Μερόπη Παρδαλός Γρηγόρης Εισαγωγή Η οστεομυελίτιδα υπάγεται στις λοιμώξεις του σκελετικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η Εκφυλιστικη Νοσος Οσφυικης Μοιρας ΓΕΝΙΚΑ: Η εκφυλιστική νόσος συνήθως παρουσιάζεται σε πιο προχωρημένες ηλικίες και αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα της φυσιολογικής διαδικάσίας εκφύλισης/ γήρανσης του οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ Μαρία Οικονόμου Μικροβιολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΣΗΠΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη πύου μέσα σε μία άρθρωση, ύστερα από την εγκατάσταση σ αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος.

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ B12 PER OS ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΥΠΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟΝ Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Βιβλιογραφική ενημέρωση Γεωργακόπουλος Παναγιώτης Ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Ως ΑΕΕ ορίζεται σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΑΣΤΡΙΚΟ ΑΠΟΣΤΗΜΑ ΣΚΩΛΗΚΟΕΙΔΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

ΕΠΙΓΑΣΤΡΙΚΟ ΑΠΟΣΤΗΜΑ ΣΚΩΛΗΚΟΕΙΔΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Σ.1, Προδρομίδης Α.1, 1.Χειρουργική κλινική Γ.Ν.Λαμίας 2.Τμήμα αξονικού Τομογράφου Γ.Ν.Λαμίας. Από το σύνολο των παθήσεων της σκωληκοειδούς απόφυσης, η οξεία φλεγμονή της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΝΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Α ΜΕΘ «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

ΚΟΝΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Α ΜΕΘ «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» ΚΟΝΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Α ΜΕΘ «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Am J Respir Crit Care Med 2005 Ενδονοσοκομειακή πνευμονία (HAP): ηπνευμονία που εκδηλώνεται σε >48 ώρες από την εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Οξεία μονοαρθρίτιδα 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Δαούσης Δημήτρης Επίκουρος καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Γενικώς η ρευματολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 5 Στρογγύλη πνευμονία Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή H στρογγύλη πνευμονία είναι μια σχετικά σπάνια απεικονιστική μορφή στα παιδιά, που στην ακτινογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΕΜΠΥΡΕΤΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΡΑΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΕΜΠΥΡΕΤΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΡΑΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΕΜΠΥΡΕΤΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ασθενής άνδρας 63 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία για εμπύρετο από 15νθημέρου.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 83 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Επιμέλεια: Π. Καδιλτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

TAΞΙΝΟΜΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Στάδιο ΙΙ

TAΞΙΝΟΜΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Στάδιο ΙΙ TAΞΙΝΟΜΗΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Σταδιο Ι S. aureus CoNS Αερόβια G-β Στρεπτόκοκκοι Στάδιο ΙΙ CoNS Μικρόβια δερματικής χλωρίδας S. aureus (Μικρός αριθμός, Λοιμογ. Δύναμη) Σταδιο III CoNS S. aureus Αερόβια Gram (-)

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνει α των ευρημα των της MRI

Ερμηνει α των ευρημα των της MRI Ερμηνει α των ευρημα των της MRI A.Σ.Μπιντούδη Υπεύθυνη Μυοσκελετικού Τμήματος Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη Διευθυντής: Ι. Τσιτουρίδης ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Εμφανίζεται μετά από μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΗΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΚΟΙΛΟ ΣΠΑΛΧΝΟ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΗΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΚΟΙΛΟ ΣΠΑΛΧΝΟ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Υλικά και Μέθοδοι Αναφορές Α Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική, Α.Π.Θ., Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη. Παρουσιάζουμε την περίπτωση ενός 72 χρονου άρρενα ασθενή που εισήχθη στην κλινική μας για αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Ουροποιητικού σε Ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη. Mωυσής Λελέκης Γ.Ν. Αττικής «ΚΑΤ»

Λοιμώξεις Ουροποιητικού σε Ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη. Mωυσής Λελέκης Γ.Ν. Αττικής «ΚΑΤ» Λοιμώξεις Ουροποιητικού σε Ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη Mωυσής Λελέκης Γ.Ν. Αττικής «ΚΑΤ» Εισαγωγή (1) Λοιμώξεις του Ουροποιητικού Οι συχνότερες μικροβιακές λοιμώξεις στην κοινότητα Οι συχνότερες νοσοκομειακές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως μπαίνει η διάγνωση; Γενικά ακολουθείται η παρακάτω προσέγγιση: Κλινική υποψία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2%

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2% Μιχάλης Σαββίδης Παθολόγος ΟΞΕΙΑ ΦΑΡΥΓΓΟΑΜΥΓΔΑΛΙΤΙΔΑ Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. Πίνακας 1: Αίτια οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo)

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) Έκδοση από 2016 ΧΡΟΝΙΑ ΜΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ/ΟΣΤΕΪΤΙΔΑ (CRMO) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ CRMO 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB); Eίναι μία ειδική μορφή φυματίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηρότητα - Βακτηριαιμία 28 ημέρες Θνητότητα 5%

Νοσηρότητα - Βακτηριαιμία 28 ημέρες Θνητότητα 5% Λοιμώξεις του ουροποιητικού σε ηλικιωμένους ευάλωτους ασθενείς Αστέριος Χ. Φώτας Χειρουργός Ουρολόγος Επιμελητής Α' Ε.Σ.Υ. Ουρολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης Ιπποκράτειο Διευθυντής: Γ. Σαλπιγγίδης Λοίμωξη

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο CT vs MRI Οξεία οσφυαλγία (με ή χωρίς ριζιτική συνδρομή)* Πολύ συχνό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ 11 Ευθύµιος Σαµολαδάς Α. ΣΚΟΛΙΩΣΗ Η φυσιολογική σπονδυλική στήλη στο οβελιαίο επίπεδο εµφανίζει φυσιολογικά κυρτώµατα στην αυχενική θωρακική και οσφυϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού. Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού. Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας Περίγραμμα Τι είναι η Η/Φ πρωτεϊνών Πότε πρέπει να ζητάμε την Η/Φ Πως ερμηνεύονται τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας 16 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Zinacef και των λοιπών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Μούκα Γεωργία, Κώστα Παρασκευή, Ξύδης Βασίλειος, Αργυροπούλου Ι. Μαρία.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Αγγειοχειρουργού στις παθήσεις της κατιούσας θωρακικής αορτής. Βασικές αρχές συντηρητικής και επεμβατικής αντιμετώπισης.

Ο ρόλος του Αγγειοχειρουργού στις παθήσεις της κατιούσας θωρακικής αορτής. Βασικές αρχές συντηρητικής και επεμβατικής αντιμετώπισης. Οµάδα εργασίας ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ: «Οξέα αορτικά σύνδρομα» Ο ρόλος του Αγγειοχειρουργού στις παθήσεις της κατιούσας θωρακικής αορτής. Βασικές αρχές συντηρητικής και επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Οι περισσότεροι όγκοι όπως προαναφέθηκε είναι μεταστατικής αιτιολογίας. Οι στόχοι της θεραπείας εδώ είναι κυρίως η στήριξη, η ανακούφιση απο τον πόνο και η αποσυμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα