Περί των Κυκλικών Σεληνοηλιακών Ημερολογίων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περί των Κυκλικών Σεληνοηλιακών Ημερολογίων"

Transcript

1 Περί των Κυκλικών Σεληνοηλιακών Ημερολογίων Ο λόγος ύπαρξης των κυκλικών Σεληνοηλιακών ημερολογίων σε πρώτο επίπεδο είναι να αφυπνήσουν την αντίληψή μας για τους κοσμικούς ρυθμούς που σήμερα αποκοιμισμένοι από την τεχνολογία παραβλέπουμε ελαφρά τη καρδία, παρόλο που η επίδρασή τους στη ζωή μας είναι προφανής. Σε δεύτερο επίπεδο, επειδή ο κύκλος απέναντι στην ευθεία όπως και η Σελήνη απέναντι στον Ήλιο, είναι συμβολικά ό,τι η διαίσθηση απέναντι στη λογική, σκοπός ύπαρξης των ημερολογίων αυτών είναι η εναρμόνιση με τους κύκλους του φεγγαριού να ενεργοποιήσει τη διαισθητική μας αντίληψη ώστε να γίνει άξια να σταθεί δίπλα στη σημερινή υπερτιμημένη λογική μας. Με άλλα λόγια να συμβάλουν υπέρ του μέτρου και της αρμονίας. Τα ημερολόγια διαβάζονται όπως τα ρολόγια. Κάθε μήνας ξεκινάει από το υψηλότερο σημείο του κύκλου και οι μέρες ακολουθούν η μία την άλλη δεξιόστροφα. Οι ακτίνες που είναι υπόλευκες χωρίζουν το κύκλο σε εβδομάδες τονίζοντας τις Κυριακές. Στις ημέρες που ο Ήλιος μπαίνει στο επόμενο ζώδιο υπάρχει το σύμβολο του ζωδίου αυτού. σημειώνονται οι ονομαστικές εορτές καθώς και κάποιες ιδιαίτερες ημέρες του έτους, η ηλικία της Σελήνης για κάθε μέρα του έτους, το ζώδιο της Σελήνης σε κάθε αλλαγή του, οι επίσημες αργίες στην Ελλάδα (με λευκό το χρώμα της ημέρας), Περί Κυκλικού Χρόνου Περί αντίληψης Το ημερολογιακό ζήτημα Μυθολογία Ήλιου και Σελήνης Φάσεις της Σελήνης Πραγματική κίνηση της Σελήνης Περί Ηλίου και Σελήνης Γιατί Κυκλικό Σεληνοηλιακό ημερολόγιο Ορισμός της ημερομηνίας του Πάσχα Προέλευση της Σελήνης Εκλείψεις Ήλιου - Σελήνης Πληροφορίες σχετικές με τους κύκλους Ήλιου και Σελήνης Ημερήσιος βιολογικός ρυθμός (ημερήσιος ρυθμος των οργανων) Συνοπτικό κυκλικό ημερολόγιο 2007 Εποχιακός ρυθμός (Εποχές των φρούτων και των λαχανικων) Συνοδικός και Αστρικός Σεληνιακός μήνας Ανερχόμενη και κατερχόμενη Σελήνη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Eπιρροές της Σελήνης Αντιστοιχία ανθρωπίνου σώματος και ζωδιακού κύκλου Ζώδιο της Σελήνης 1

2 Περί κυκλικού Χρόνου Ο Χρόνος είναι μια έννοια για την οποία έχει γίνει τόσος λόγος όσο για ελάχιστα άλλα θέματα. Συνδέεται με την ύπαρξη των πάντων. Με την ίδια τη ζωή αλλά και πέρα από αυτή με τη στενή έννοια της βιολογικής ζωής. Έχουν ασχοληθεί μαζί του όλες οι επιστήμες και όχι μόνο. Οι θρησκείες επίσης και ακόμα περισσότερο οι τέχνες. Κάθε ανθρώπινη σκέψη ενέχει την έννοια του Χρόνου, αφού η ίδια η σκέψη απαιτεί χρόνο για να ολοκληρωθεί. Ο Χρόνος γιατρεύει, δυναστεύει, τρέχει, στέκεται, γίνεται ευχάριστος, δυσάρεστος. Τα πάντα γίνονται μέσα του αλλά βιώνεται υποκειμενικά. Η αντίληψη περί Χρόνου για τον καθένα μας - αλλά και για κάθε ζωντανή ύπαρξη - είναι αυτή που βάζει και τα όρια στη λειτουργία μας. Σε ατομικό αλλά και σε κοινωνικό επίπεδο ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον Χρόνο αντικατοπτρίζεται στον τρόπο ζωής μας. Μπορούμε να δούμε δυο βασικές αντιλήψεις περί Χρόνου στις κοινωνίες. (1) Η μια τον εννοεί σαν γραμμικό με αρχή και τέλος. Με το τέλος έρχεται ο κόσμος σε μια άχρονη κατάσταση, την Αιωνιότητα, από την οποία και προέρχεται. Υπάρχει εδώ η έννοια της ιστορικής αναγκαιότητας και κάτω από αυτό το πρίσμα όλη η ανθρώπινη ιστορία αποτελείται από μια σειρά πολιτισμών που ακολούθησαν ο ένας τον άλλο προκειμένου να πληρωθεί το άνωθεν σχέδιο. Η πρόοδος είναι το ζητούμενο εδώ, γιατί πώς αλλιώς θα πετύχουμε, θα φτάσουμε, θα τελειωθούμε ; Η άλλη αντίληψη τον βλέπει κυκλικό. Αντλεί από τη φύση την έννοια του ρυθμού και βλέπει τις ανθρώπινες ιστορίες να επαναλαμβάνονται με συνέπεια. Η αλλαγή εδώ μπορεί να γίνει επώδυνη όταν ξεφεύγει από τους προκαθορισμένους κύκλους (παράδοση), αλλά μέσα σ αυτούς ο χρόνος ρέει χωρίς να δυναστεύει. Ο σημερινός Δυτικός, λεγόμενος, πολιτισμός - ή Babylon όπως τον τραγουδούν οι Τζαμαϊκανοί - φαίνεται να κατέχεται από τη γραμμική αντίληψη μάλλον σε υπερβολικό βαθμό γι αυτό καλό θα ήταν να στραφεί λίγο ανατολικά. Να μπορέσει να βιώσει τον κυκλικό χρόνο, να τον νοιώσει φίλο και να χαλαρώσει λίγο. Όχι και να κοιμηθεί... Τι καλύτερο λοιπόν από το να στραφούμε στον ουρανό και να παρακολουθήσουμε τους κύκλους που σχηματίζει ο αιώνιος χορός Σελήνης και Ήλιου; Περί Ηλίου και Σελήνης Τη Σελήνη μπορεί κανείς να την παρατηρήσει άμεσα, με γυμνό μάτι, τόσο όσο κανένα άλλο ουράνιο σώμα. Ο ζωοδότης Ήλιος είναι πολύ λαμπρός για να τον κοιτάξουμε. Βλέπουμε το φως του, νοιώθουμε τη ζέστη του, μα δεν τολμάμε να τον αντικρύσουμε. Είναι ο αυστηρός Πατέρας. Οι πλανήτες του Ηλιακού συστήματος είναι πολύ μακρινοί, ώστε να συγχέονται με τα άστρα στον νυχτερινό ουρανό. Μπορούμε στην καλύτερη περίπτωση να παρατηρήσουμε την κίνησή τους αλλά όχι αυτά τα ίδια. Θα μπορούσαν να είναι απλώς συγγενείς. Όσο για την ίδια τη μάνα Γη δεν μπορούμε να τη δούμε παρά μόνο αν αποκτήσουμε απόσταση απ αυτή. Η Σελήνη μόνο καταδέχεται τη ματιά μας και κάποιες φορές μας αντιγυρνά το χαμογελαστό της πρόσωπο. Γίνεται έτσι η γέφυρά μας με τον ουρανό. Οι φάσεις της, ενσωματώνουν τις δυνάμεις τής αλλαγής μέσα από τη διαδικασία της Γέννησης, της Ανάπτυξης και της Παρακμής. Οι έννοιες της αθωότητας, της δημιουργικής ενέργειας και της ομορφιάς συνοδεύουν τη νέα Σελήνη. Όσο αναπτύσσεται και γεμίζει, εμφανίζεται η εικόνα τής γονιμότητας και τής μητρότητας, ενώ στη τρίτη φάση της γίνεται μάγισσα-σοφή και θεραπεύτρια. Έτσι, η Σελήνη δίνει τον ρυθμό στην επίγεια ζωή που θρέφει ο Ήλιος. Ο Ήλιος είναι αυτός που δίνει τη ζωή, δεν είναι όμως ο μόνος υπεύθυνος για τη συντήρησή της. Η Σελήνη είναι αυτή που τη ρυθμίζει. Είναι αυτή που κουμαντάρει τους Ωκεανούς, τη μήτρα της Γης, αλλά και κάθε τι υδάτινο κι είναι γνωστή η σχέση τού νερού με τη ζωή. Τα σχέδια στις επόμενες σελίδες μπορούν να βοηθήσουν να γίνει εύκολα κατανοητό το ότι: Η Σελήνη είναι το βαρίδι σ ένα εκκρεμές. Η οργανική ζωή είναι ο μηχανισμός του εκκρεμούς που μπαίνει σε κίνηση με το βάρος. Η βαρύτητα του βαριδιού, το τράβηγμα της αλυσίδας στον οδοντοτό τροχό, βάζουν σε κίνηση τους τροχούς και τους δείκτες του εκκρεμούς. Αν αφαιρέσουμε το βαρίδι, το ρολόι θα σταματήσει αμέσως να δουλεύει. Η Σελήνη είναι ένα τεράστιο βαρίδι που κρέμεται από την οργανική ζωή και τη βάζει έτσι σε κίνηση. (2) Στις επόμενες σελίδες υπάρχουν πληροφορίες που πιθανά θα μας παρακινήσουν να παρακολουθήσουμε - με την βοήθεια του ημερολογίου - και να ανακαλύψουμε τις επιδράσεις των κύκλων Ήλιου και Σελήνης σε εμάς τους ίδιους. 2 3

3 Περί αντίληψης Πιστεύεται ότι το δεξί και το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου έχουν αρκετή διαφορά στον τρόπο που συλλαμβάνουν την πραγματικότητα και σκέφτονται. Το αριστερό (Ηλιακό) ημισφαίριο συλλαμβάνει και επεξεργάζεται τις πληροφορίες κατά έναν γραμμικό λογικό τρόπο. Το δεξί (Σεληνιακό) ημισφαίριο λειτουργεί με άμεση μη γραμμική αντίληψη αιτίας και αποτελέσματος. Αποφασίζει αυτόματα και διαισθητικά. Έτσι εδώ η Σελήνη αντιπροσωπεύει τη θυλυκή - διαισθητική πλευρά του εσωτερικού μας κόσμου, ισορροπώντας την αρσενική - λογική Αρχή του Ήλιου. Η αντίσταση που προκαλούν μεταξύ τους οι δύο τρόποι αντίληψης και σκέψης δημιουργούν την Ιανουσιανή* σκέψη ή αλλιώς την ικανότητα τού μυαλού να έχει αντίθετες αντιλήψεις και σκέψεις ταυτόχρονα χωρίς να προκαλείται σύγχιση. Λειτουργώντας με έναν τέτοιο τρόπο το μυαλό μπορεί να μας δώσει λύσεις σ έναν κόσμο γεμάτο παράδοξα και αντιφάσεις. Αν η ισορροπία αυτή των αντιθέτων μέσα στον εγκέφαλο είναι απλώς χρήσιμη για να κινηθούμε μέσα σ ένα τόσο σύνθετο κόσμο, γίνεται απαραίτητη για τη λειτουργία της σφαιρικής σκέψης. Αυτής που μπορεί να αναλάβει δημιουργικές παραγωγές: τέχνες και επιστήμες. Δυστυχώς στις σημερινές, δυτικές τουλάχιστον, κοινωνίες έχει παραμεληθεί ο Σεληνιακός τρόπος σκέψης. Η Ηλιακή - λογική πλευρά του κόσμου έχει επικρατήσει σε βάρος της Σεληνιακής - διαισθητικής και έτσι έχει χαθεί η ισορροπία που είναι απαραίτητη για την ψυχική μας υγεία. Ο αυτόματος διαισθητικός τρόπος να παίρνουμε αποφάσεις φάνηκε στην εποχή μας μη επιστημονικός, μη κατανοητός και τελικά λανθασμένος τρόπος να γνωρίζουμε τον κόσμο. Έτσι δίνοντας έμφαση στην ηλιακή, λογική - γραμμική αντίληψη, χάθηκε η δυνατότητα για δημιουργική εναλλακτική σκέψη, η οποία θα φέρει τις αλλαγές και θα μας ξεκολλήσει από τη τεχνολογία. Είναι καιρός να ξαναβρούμε την ισορροπία που έρχεται από τη συμπόρευση με τους κοσμικούς ρυθμούς, να σηκώσουμε το κεφάλι πάνω από τις πολυκατοικίες που μας κρύβουν το φεγγάρι. Να θυμηθούμε ότι: Όποιες και να είναι οι πράξεις μας, καλές ή κακές, έξυπνες ή ανόητες, όλες οι κινήσεις των τροχών και των δεικτών του οργανισμού μας εξαρτώνται απ αυτό το βαρίδι, που ασταμάτητα ασκεί την πίεσή του επάνω μας. (3) Η παρατήρηση του ουρανού μπορεί να γίνει εργαλείο παρατήρησης του εαυτού. Όσο αφορά δε στη Σελήνη και τη βαρύτητα τής παρουσίας της, θα καταφύγουμε στον Γ. Γκουρτζίεφ που λέει χαρακτηριστικά: Η ελευθερία που απορρέει από την ανάπτυξη των νοητικών δυνάμεων και ικανοτήτων, είναι ελευθερία από τα δεσμά της Σελήνης. Το μηχανικό * Ιανός: Θεός των Ρωμαίων. Ήταν ο Θεός της κύριας πύλης της Ρώμης που οδηγούσε στην Αγορά και παριστανόταν με δύο μορφές. Η μία έβλεπε προς τα έξω και η άλλη προς το εσωτερικό της πόλης. Ο ναός του βρισκόταν στην Αγορά της Ρώμης και έμενε κλειστός σε καιρό ειρήνης και ανοικτός σε καιρό πολέμου. Σαν θεός της κάθε αρχής, οπότε και του έτους, ο διπρόσωπος Ιανός (Janus) έδωσε το όνομά του στον πρώτο μήνα Ιανουάριο. ( Januarius ) μέρος της ζωής μας εξαρτάται από τη Σελήνη, είναι υποταγμένο στη Σελήνη. Αν αναπτύξουμε μέσα μας συνειδητότητα και θέληση και αν μπορέσουμε να υποτάξουμε τη μηχανική ζωή μας στη συνειδητότητα και τη θέληση, τότε θα γλυτώσουμε από τη δύναμη της Σελήνης. (4) Περί Κυκλικού Σεληνοηλιακού ημερολογίου Το ημερολόγιο αυτό ζωντανεύει την αίσθηση του κυκλικού χρόνου δίνοντας έμφαση στους κύκλους της Σελήνης. Δεν θέλει να υποτιμήσει τη λογική σκέψη ούτε το σύμβολό της τον Ήλιο. Θέλει μόνο να τονίσει την αξία της αρμονίας και του μέτρου και να συμβάλει στην αποκατάστασή τους. Θέλει η εναρμόνιση με τους κύκλους του φεγγαριού να ξαναενεργοποιήσει τη διαισθητική μας αντίληψη και να την ξανακάνει άξια να σταθεί δίπλα στη λογική μας. Συνηθίζουμε να κάνουμε ξεκινήματα από βδομάδα, από Δευτέρα δηλαδή. Συμπτωματικά(;) η δεύτερη ημέρα της εβδομάδας τόσο στις λατινογενείς γλώσσες όσο και στις αγγλοσαξονικές είναι αφιερωμένη στη Σελήνη, (βλ. σελ. 5). ενώ η εβδομάδα η ίδια είναι παιδί του Σεληνιακού κύκλου (Αστρικός μήνας=27,32 ημέρες) ως υποδιαίρεσή του. Ολόκληρος ο κύκλος της Σελήνης παρέμεινε σημείο χρονικής αναφοράς σαν μήνας αλλά λίγοι είναι αυτοί που περιμένουν τη Νέα Σελήνη για να κάνουν μια αρχή και ακόμη λιγότεροι αυτοί που θα δώσουν τόπο στην οργή γιατί γνωρίζουν πως είναι Πανσέληνος και κατά τη διάρκειά της δυναμώνουν τα πάθη. Μπορεί τα λίγο πιο μακροπρόθεσμα σχέδιά μας, να ξεκινούν από τον άλλο μήνα. αλλά η αντίληψη του μήνα είναι λάθος. Εφόσον, έτσι κι αλλιώς, η έννοια του μήνα αναφέρεται στον σεληνιακό κύκλο, καλό θα ήταν να ενοούμε απ τη Νέα σελήνη και όχι από την 1η του επόμενου ηλιακού ημερολογιακού μήνα. Αυτή και μόνο η αλλαγή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον μήνα εξωτερικά, μπορεί να γίνει μια καλή αρχή αλλαγής της αίσθησης του Χρόνου μέσα μας. Ένα βήμα προς την αρμονία. Κανείς δεν λέει βέβαια πως ο λογιστικός μήνας είναι περιττός. Απλά έχει το δικό του λόγο ύπαρξης και ο χαρακτηρισμός του εδώ τον δίνει με αρκετή ακρίβεια. Η ανακάλυψη του κατάλληλου χρόνου, απαιτεί βέβαια κάτι πολύ περισότερο από το να παρακολουθεί κανείς τους κύκλους της Σελήνης. Ποιητικά όσο και εύστοχα έχει ειπωθεί πως Χρόνος είναι: ο ιστός για τον οποίο είμαι η αράχνη και η μύγα. (5) Γι αυτό και το ημερολόγιο θέλει κάτι παραπάνω... Θέλει επίσης να γίνει όργανο παρατήρησης του εαυτού μέσω των κύκλων που μπορεί ο καθένας να βιώσει και να καταγράψει στη ζωή του, είτε αυτοί οι κύκλοι συνδέονται με σταθερούς κύκλους στον ουράνιο θόλο είτε όχι. Μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές και αντιδράσεις ή εναλλαγές ευεξίας και κόπωσης, που όμως έχουν περιοδικότητα ή ίσως και όχι. Γι αυτό προτείνεται παράλληλη χρήση ημερήσιου ημερολογίου. Ίσως αυτό το κυκλικό ημερολόγιο να μας θυμίζει να κρατάμε ημερολόγιο. Ίσως έτσι τελικά καταφέρουμε να ανακαλύψουμε πως ο Χρόνος δεν μετριέται με κανένα ημερολόγιο γιατί είναι μέσα μας!.- 4 5

4 Το ημερολογιακό ζήτημα Ο υπολογισμός του χρόνου ξεκινά με το πέρασμα του Ήλιου από το στερέωμα που σηματοδοτεί και τη διάκριση μέρας και νύχτας, και συνεχίζεται με την εβδομάδα των επτά ημερών που αντιπροσωπεύει το πέρασμα από μια φάση της Σελήνης στην επόμενη. Ένας ολόκληρος σεληνιακός κύκλος συνθέτει το μήνα και τέλος ξαναγυρνάμε στο κλείσιμο ενός Ηλιακού κύκλου στον ουρανό, που σηματοδοτεί το έτος. Παρ όλο που ο ρόλος των δύο ουρανίων σωμάτων στον καθορισμό του χρόνου είναι προφανώς στα ίσα μοιρασμένος, η βαρύτητα που δίνουμε στον Ηλιακό χρόνο είναι συντριπτικά μεγαλύτερη. Η επίδραση της Σελήνης στη διαμόρφωση του δυτικού ημερολογίου έχει φτάσει μέχρι σήμερα μόνο σε σχέση με τον εορτασμό του χριστιανικού Πάσχα που συνεχίζει να είναι κινητή εορτή, επειδή ακριβώς καθορίζεται από τις σεληνιακές φάσεις. Τα αίτια θα πρέπει μάλλον να τα αναζητήσουμε στη χρήση ενός λογιστικού ημερολογίου με μήνα που δεν συμπίπτει με το σεληνιακό, αλλά αποτελεί μια εύχρηστη πρακτική μονάδα, που διευκολύνει τις εμπορικές, κοινωνικές και οικονομικές συναλαγές και αντιμετωπίζει αποτελεσματικά πρακτικά θέματα, όπως ωράρια εργασίας, ημερομηνίες αργίας και μισθοδοσίας. Κυρίως όμως λύνει το πρόβλημα που αντιμετώπισαν αυτοί που πρώτοι κατάρτησαν ημερολόγια εναρμονίζοντας το έτος με φυσικούς κύκλους, για τους οποίους ο Ήλιος είναι πράγματι υπεύθυνος: τις εναλλαγές των εποχών και τη διάρκειά τους. Τρία είναι τα ημερολογιακά συστήματα χρόνου που προκύπτουν από την παρατήρηση των κινήσεων του Ήλιου και της Σελήνης: τα σεληνιακά, τα σεληνοηλιακά και τα ηλιακά ημερολόγια. (6) Τα σεληνιακά έχουν σαν βασική τους μονάδα τον συνοδικό σεληνιακό μήνα. Αυτός είναι ο χρόνος που απαιτείται για να συμπληρωθεί ένας πλήρης σεληνιακός κύκλος και αντιστοιχεί σε 29,5 ημερονύκτια ή 29 ημέρες, 12 ώρες, 44 και 2,9. Επειδή οι 12 σεληνιακοί μήνες που αποτελούν το σεληνιακό έτος, υπολείπονται του ηλιακού έτους (12x29,5 = 354), με την πάροδο λίγων ετών οι ίδιες ημερομηνίες δεν αντιστοιχούν στην ίδια εποχή του χρόνου. Ενώ λοιπόν είναι τα απλούστερα, σίγουρα δεν είναι και τα ακριβέστερα ημερολόγια, γι αυτό αντικαταστάθηκαν από τα σεληνοηλιακά και σύντομα από τα ηλιακά, που εξακολουθούν να χωρίζουν τα ηλιακά έτη σε 12 μήνες οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με τους σεληνιακούς αλλά απλώς είναι υποδιαιρέσεις του πολιτικού έτους. Το μόνο καθαρά σεληνιακό ημερολόγιο που χρησιμοποιείται στην εποχή μας είναι το μουσουλμανικό ή αραβικό ημερολόγιο. Σεληνοηλιακά λέγονται τα ημερολόγια που διορθώνουν την απόκληση των καθαρά σεληνιακών, προσθέτοντας περιοδικά σε κάποιο σεληνιακό έτος έναν εμβόλιμο 13ο συνοδικό μήνα. Παρ ότι είναι πιο πολύπλοκα από τα αμιγώς σεληνιακά ή ηλιακά ημερολογιακά συστήματα, το αρχαίο εβραϊκό σεληνοηλιακό ημερολόγιο χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Όπως είναι φανερό από τα παραπάνω το παρόν ημερολόγιο είναι μόνο κατ όνομα σεληνοηλιακό, όνομα που υιοθέτησε θέλοντας να δώσει βαρύτητα στον ρόλο της Σελήνης για τον προσδιορισμό του κατάλληλου χρόνου, απέναντι στον πολιτικά ορθό χρόνο που καθορίζει ο Ήλιος. Τα ηλιακά ημερολόγια τέλος, δεν λαμβάνουν υπ όψη τους καθόλου τις σεληνιακές φάσεις αλλά έχουν σα βάση τους έναν πλήρη κύκλο του Ηλιου πάνω στην εκλειπτική (το μονοπάτι της φαινόμενης κίνησης του Ήλιου στον ουράνιο θόλο). Ο κύκλος αυτός λεγόμενος και τροπικό έτος, έχει διάρκεια 365, ημέρες. Για να κατασκευασθεί λοιπόν ημερολόγιο με έτη που έχουν ακέραιο αριθμό ημερών ορίστηκαν τα γνωστά μας δίσεκτα έτη. Είναι τα χρόνια με μια επιπλέον ημέρα των κανονικών ετών διαρκείας 365 ημερών. Τέτοιο ημερολόγιο είναι το Ιουλιανό, ονομαζόμενο από τον εμπνευστή του Ιούλιο Καίσαρα, που πρωτοεφαρμόστηκε το 46 π.χ., και με βάση το οποίο ακόμη και σήμερα υπολογίζεται ο εορτασμός του Πάσχα των Ορθοδόξων. Όμως παρ όλη την καλή προσέγγιση του Ιουλιανού ημερολογίου στο τροπικό έτος, με το πέρασμα των αιώνων η διαφορά των δεκαδικών στοιχείων της πραγματικής διάρκειας του έτους με τη διάρκεια των 365,25 ημερών που υπολόγιζε το Ιουλιανό ημερολόγιο, δημιούργησε διαφορά 13 ημερών μέχρι το 1923, που υιοθετήθηκε τελικά στην Ελλάδα το διορθωμένο Γρηγοριανό ημερολόγιο. Σύμφωνα με αυτή τη διόρθωση ενώ δίσεκτο έτος ήταν κάθε 4ο έτος, τα έτη των αιώνων (1900, 2000, κλπ) δεν θα είναι πλέον δίσεκτα, παρά μόνο κάθε 4 αιώνες. Αυτή η προσέγγιση δίνει σφάλμα μόνο 1 ημέρα σε χρόνια! Ορισμός της ημερομηνίας του Πάσχα Όπως ορίστηκε από την Α Οικουμενική Σύνοδο το 325 μ.χ. (πριν τον διαχωρισμό των εκκλησιών), το Πάσχα εορτάζεται την 1η Κυριακή, μετά την πανσέληνο, η οποία συμπίπτει ή έπεται της εαρινής ισημερίας στις 21 Μαρτίου. (7) Για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα αρχικά χρησιμοποιήθηκε ο κύκλος του Μέτωνα (8). Σύμφωνα με αυτόν η Σελήνη επανέρχεται στις ίδιες θέσεις μέσα στο χρόνο κάθε 19 έτη. Το σφάλμα πλέον γνωρίζουμε ότι είναι μόνο μια ημέρα κάθε 228 έτη. Οι ορθόδοξοι εξακολουθούν να καθορίζουν την ημερομηνία του Πάσχα χρησιμοποιώντας τον κύκλο του Μέτωνα για τη φάση της Σελήνης, αλλά και το Ιουλιανό ημερολόγιο για την εαρινή ισημερία. Οι Καθολικοί καθορίζουν την ημερομηνία εορτασμού του Πάσχα μετά το 1582 μ.χ. με βάση το από τότε ισχύον γι αυτούς Γρηγοριανό Ημερολόγιο, για την εαρινή ισημερία καθώς και με την επακτή e, (η ηλικία της σελήνης την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους, με υπολογισμούς ακριβέστερους από αυτόν του Μέτωνα) για τον υπολογισμό της σωστής ημέρας για τη Σελήνη. Η διαφορά από τη χρήση Ιουλιανού ή Γρηγοριανού ημερολογίου όπως έχει ήδη αναφερθεί, έχει φτάσει μέχρι τώρα τις 13 ημέρες και όσο για τη διαφορά που προκύπτει από τη χρήση του Χρυσού Αριθμού του Μέτωνα ή της επακτής e, είναι πλέον 5 ημέρες. Έτσι προκύπτουν οι διαφορετικές ημερομηνίες στον εορτασμό του Πάσχα από Ορθοδόξους και Καθολικούς χριστιανούς, παρ ότι την καθορίζουν με κοινό κανόνα... (9) 6 7

5 Μυθολογία Ήλιου και Σελήνης O Ήλιος μας είναι ένα μετρίων διαστάσεων αστέρι ενός όχι πολύ μεγάλου γαλαξία, με μέτρια λαμπρότητα και μέγεθος. Παρ όλα αυτά, η δύναμή του είναι για μας η ίδια η ζωή. Είμαστε στην κυριολεξία παιδιά του, αφού κρατά τη Γη στην αγγαλιά του. Είμαστε παιδιά του, αφού ό,τι τρώμε είναι αποτέλεσμα τής ακτινοβολίας του. Γι αυτό έχει τιμηθεί μέσα στους αιώνες όσο κανείς. Ήταν με άλλο όνομα ο Σαμάς των Βαβυλωνίων, ο Ελ των Φοινίκων, ο Άμμων - Ρα των Αιγυπτίων, ο Σούρυα των Ινδών, ο Μίθρας των Περσών και βέβαια ο Φοίβος Απόλλωνας των προγόνων μας. Ακόμη πιο πίσω, στη μυθολογία μας, ήταν ο ίδιος θεός. Γιος του Τιτάνα Υπερίωνα και της Ευριδίκης με αδερφές τη Σελήνη και την Ηώ. Κόρη του η Ημέρα. Ημέρα αφιερωμένη στον Ήλιο η πρώτη της εβδομάδας για όλους τους αρχαίους λαούς αλλά ακόμη και σήμερα για τους σάξωνες (Αγγλικά: Sunday, Γερμανικά: Sonntag). Η Σελήνη, όπως είδαμε, ήταν στη μυθολογία μας αδερφή του Ήλιου, όμως ταυτίζεται επίσης με την Άρτεμη, την Πασιφάη, την Περσεφόνη, την Αίγλη αλλά και με την τρίμορφη Εκάτη, που οι τρεις μορφές της αντιπροσώπευαν την παλαιά, τη νέα σελήνη και την πανσέληνο. Άλλοι μύθοι τη θέλουν να σμίγει με τον Δία και να κάνουν την Πανδία, ή κατά άλλη εκδοχή την Έρση και τη Νέμεση. Στην αρχαία Ήλιδα πρωτοτραγουδήθηκε ο μύθος του έρωτά της με τον Ενδημίωνα: Μια νύχτα η Σελήνη κοίταξε κάτω και είδε τον Ενδημίωνα, τον ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα και εγκατέλειψε τα νυχτερινά της καθήκοντα για να βρεθεί πλάι του. Ο Δίας οργίστηκε απ τη σκοτεινιά του ουρανού (αλλά και από τη ζήλια του καθ ότι πρώην ερωμένη του) και έδωσε στον Ενδημίωνα αιώνια νιάτα μα και αιώνιο ύπνο. Παρ όλα αυτά δεν έσβησε ο πόθος της και έτσι η Σελήνη ακόμη κάποιες νύχτες κάθε μήνα εγκαταλείπει τον ουρανό για να βρεθεί με τον αγαπημένο της. Μαζί του απόκτησε 50 κόρες. Άλλος μύθος θέλει τον Πάνα εραστή της, που γνωρίζοντας ότι η θεά συνήθιζε να παίζει με τα πρόβατα, την αποπλάνησε χωμένος σε μια προβιά. Παρόλο δε που ήταν αποπλάνηση ο Πάνας το παρουσίαζε σαν το μεγαλύτερο ερωτικό κατόρθωμά του. (10) Όμως δεν ήταν μόνο οι αρχαίοι Έλληνες που την είχαν θεοποιήσει. Ήταν επίσης η Αστάρτη των Φοινίκων, η Ιστάρ των Ασσυρίων, η Λούνα των Ρωμαίων και η Λιλίθ των Ιουδαίων. Από αυτά τα παλιά μεγαλεία της διατήρησε τη μέρα που της έμεινε αφιερωμένη μέχρι σήμερα σε όλες τις λατινογενείς αλλά και τις αγγλοσαξονικές γλώσσες (Ιταλικά: Lunedi, Γαλλικά: Lundi, Ισπανικά: Lunes, από το όνομα της Σελήνης στα Λατινικά: Luna, Aγγλικά: Μonday, Γερμανικά: Montag, από το όνομα της Σελήνης στα αρχαία αγγλικά: Mona). Προέλευση της Σελήνης Για την προέλευση της Σελήνης υπάρχουν διάφορες θεωρίες, οι οποίες όμως αμφισβητούνται συνολικά. Η μια τη θέλει να έχει δημιουργηθεί μαζί με τη Γη από το ίδιο πρωταρχικό ηλιακό νεφέλωμα με διαφορετικούς όμως πυρήνες. Η δεύτερη υποστηρίζει την αποκοπή της Σελήνης από το σώμα της Γης, από την πλευρά που βρίσκεται σήμερα ο Ειρηνικός ωκεανός, σαν άλλη Εύα από το πλευρό του Αδάμ, εξαιτίας της περιστροφής της Γης. Οι δυο θεωρίες δεν εξηγούν τη διαφορετική σύσταση του εδάφους των δυο σωμάτων, που αποκάλυψαν οι αποστολές στο δορυφόρο μας. Σύμφωνα με μια τρίτη θεωρία, η Σελήνη δημιουργήθηκε σε μια άλλη περιοχή του Ηλιακού συστήματος και αργότερα συνελήφθη απο το βαρυτικό πεδίο της Γης όπου παραμένει ως αιώνιος όμηρός της. Όμως μια τέτοια τυχαία σύλληψη είναι στατιστικά αδύνατη. (11) Αξιοσημείωτο είναι πως η Σελήνη είναι ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Ηλιακού συστήματος σε σχέση με τη μάζα και το μέγεθος του πλανήτη γύρω από τον οποίο περιστρέφεται. Αυτό το χαρακτηριστικό της κάνει το σύστημα Γης - Σελήνης να χαρακτηρίζεται σαν διπλός πλανήτης και όχι σαν σύστημα πλανήτη - δορυφόρου. (12) Ένα άλλο ενδιαφέρον που προκύπτει από το μέγεθος της Σελήνης είναι ότι η φαινόμενη διάμετρός της στον ουρανό είναι σχεδόν η ίδια με αυτή του Ήλιου. Σε κάποια σημεία της τροχιάς της μάλιστα, είναι ακριβώς η ίδια. Αν την εποχή εκείνη ο σεληνιακός δίσκος περάσει ακριβώς μπροστά από τον Ήλιο, έχουμε μια ολική έκλειψή του. Συμβαίνει επίσης η ωριαία μετατόπιση της Σελήνης στον ουρανό να είναι όση ακριβώς και η φαινόμενη διάμετρος του δίσκου της: 13 ο 11. Όλα αυτά αλλά και πολλά άλλα περίεργα οδήγησαν σε θεωρίες που θέλουν τη Σελήνη δημιούργημα ευφυών όντων, τα οποία την έβαλαν σε τροχιά γύρω από τη Γη. Κάτι δηλαδή σαν διαστημόπλοιο, που μας παρακολουθεί από αρχαιοτάτων χρόνων. Ο ρόλος της λένε κάποιοι είναι πιο σπουδαίος από το να είναι απλός φυσικός δορυφόρος της Γης. Τόσο που να σχετίζεται άμεσα με το μέλλον της ανθρωπότητας. (13) 8 9

6 Φάσεις της Σελήνης Η Σελήνη όπως είναι γνωστό είναι σώμα ετερόφωτο. Αυτό κάνει το φωτεινό της τμήμα να φαίνεται πως μεταβάλλεται συνεχώς, ανάλογα με τη θέση που βρίσκεται σε σχέση με τη Γη και τον Ήλιο. Αυτές λοιπόν τις μεταβολές στο φαινόμενο σχήμα της τις ονομάζουμε σεληνιακές φάσεις. Ο χρόνος μεταξύ δύο ομώνυμων φάσεων της Σελήνης λέγεται Συνοδικός μήνας και διαρκεί 29, ημέρες. Σε σύνοδο βρίσκονται ο Ήλιος και η Σελήνη όταν έχουμε νέο φεγγάρι, ενώ αντίθετα κατά την πανσέληνο λέμε ότι βρίσκονται σε αντίθεση. Εκλείψεις Ήλιου - Σελήνης Το φαντασμαγορικό φαινόμενο των Ηλιακών εκλείψεων συμβαίνει κάθε φορά που η Σελήνη βρίσκεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη. Σε κάποια σημεία της τροχιάς της η φαινόμενη διάμετρος της Σελήνης είναι ακριβώς ίδια(!) με τη φαινόμενη διάμετρο του Ήλιου. Αν την εποχή εκείνη ο σεληνιακός δίσκος περάσει ακριβώς μπροστά από τον Ήλιο, θα έχουμε μια ολική έκλειψή του. Οι ηλιακές εκλείψεις συμβαίνουν μόνο όταν έχουμε νέα Σελήνη. Αν η Σελήνη βρίσκεται στη μεγαλύτερη απόστασή της από τη Γη, η φαινόμενη διάμετρός της είναι μικρότερη από αυτή του Ήλιου και τα χείλη του φαντάζουν φωτεινά γύρω από τον σκοτεινό ηλιακό δίσκο. Η έκλειψη αυτή ονομάζεται δακτυλιοειδής ηλιακή έκλειψη. Μέσα σε μια δεκαετία συμβαίνουν περίπου 6 ολικές ηλιακές εκλείψεις. Μια ολική έκλειψη δε διαρκεί ποτέ περισσότερο από 7 min 31sec. Όλες οι εκλείψεις μπορούν να υπολογιστούν με ακρίβεια, αφού είναι γνωστό πως επαναλαμβάνονται με την ίδια σειρά κάθε 18 έτη, 11 ημέρες, και 8 ώρες (+- 1 ημέρα ανάλογα με το πόσα δίσεκτα έτη παρεμβάλλονται). Ο χρονικός αυτός κύκλος των 223 σεληνιακών μηνών ονομάζεται Σάρος. (15) Η ονομασία μην προέρχεται από τη μήνη, τη μορφή της Σελήνης τις πρώτες και τις τελευταίες περιόδους του κύκλου της, τη μορφή μηνίσκου. Στο σχήμα (14) βλέπουμε πως προκύπτουν οι φάσεις της Σελήνης σε σχέση με τη θέση της. Παρατηρούμε πως οι μορφές που παίρνει κατά τη διάρκεια μιας πλήρους περιστροφής είναι ίδια κατά το γέμισμά της και κατά το άδειασμά της. Από την Νέα σελήνη δηλαδή έως την Πανσέληνο και από την Πανσέληνο πάλι έως τη Νέα Σελήνη. Τα σχήματα όμως που παίρνει δεν είναι ίδια αλλά συμμετρικά. Έτσι το φωτεινό της μέρος, παίρνει το σχήμα D όταν μεγαλώνει και σχήμα C όταν μικραίνει. Μπορούμε λοιπόν να θυμόμαστε όταν βλέπουμε τον φωτεινό της μηνίσκο στον ουρανό, ότι αν έχει σχήμα D μεγαλώνει ( D - Διαστολή ) και όταν έχει σχήμα C μικραίνει ( C - Συστολή ). Ένα άλλο φαινόμενο που έχει ενδιαφέρον είναι το φως που έχει το σκοτεινό τμήμα της Σελήνης στις μέρες κοντά στη Νέα Σελήνη, όταν δηλαδή το φωτισμένο μέρος της είναι ένας πολύ λεπτός λαμπρός μηνίσκος. Το φως αυτό ονομάζεται τεφρώδες φως και είναι το Ηλιακό φως που ανακλάται από τη Γη στη Σελήνη και επιστρέφει στα μάτια μας. Έκλειψη Σελήνης έχουμε κάθε φορά που η Γη παρεμβάλλεται μεταξύ του Ήλιου και της Σελήνης, με αποτέλεσμα την απόκρυψη του σεληνιακού δίσκου εφόσον η σκιά της γης πεφτει επάνω του και παύει να τον φωτίζει το ηλιακό φως. Όταν η σελήνη μπαίνει ολόκληρη στη σκιά της Γης η έκλειψη είναι ολική, αν σκιαστεί μόνο ένα μέρος της τότε είναι μερική. Στην περίπτωση δε που η σκιά της Γης αποκρύψει μόνο την κεντρική περιοχή του σεληνιακού δίσκου, αφήνοντας ορατό ένα φωτεινό δαχτυλίδι περιφεριακά, η έκλειψη λέγεται δακτυλιοειδής. Αυτό συμβαίνει όταν βρεθεί η σελήνη σε σημείο της τροχιάς της κοντινό στη Γη. Όλες οι Σεληνιακές εκλείψεις συμβαίνουν όταν η Σελήνη βρίσκεται στη φάση της Πανσελήνου. (16) Ο μέγιστος αριθμός εκλείψεων που μπορούν να συμβούν σε ένα έτος είναι επτά αλλά ενώ η αναλογία ηλιακών και σεληνιακών εκλείψεων μέσα στο έτος ποικίλει, σε κάθε τόπο ισχύει οι σεληνιακές να είναι πιο συχνές γιατί είναι πάντα ορατές, αντίθετα με τις ηλιακές που είναι ορατές μόνο από ορισμένες περιοχές της Γης κάθε φορά

7 Πραγματική κίνηση της Σελήνης (17) Οι φάσεις λοιπόν της Σελήνης αναφέρονται απόλυτα στον Συνοδικό μήνα, ο χρόνος όμως που χρειάζεται το φεγγάρι για μια πλήρη περιστροφή γύρω από τη Γη είναι λιγότερος κατά 2 ημέρες περίπου. Πως συμβαίνει αυτο; H Γη δεν μένει ακίνητη, κινείται γύρω από τον Ήλιο. Έτσι στο διάστημα που χρειάζεται η Σελήνη για να κάνει έναν πλήρη κύκλο γύρω από τη Γη, η Γη έχει μετατοπισθεί, όπως φαίνεται στο σχήμα δεξιά, από το σημείο Γ στο σημείο Γ1. Έτσι λοιπόν όταν η Σελήνη βρεθεί στο σημείο Α προβάλλεται στον ουρανό στο ίδιο αστέρι που είχε προβληθεί στο σημείο Σ, αλλά ενώ έχει κάνει ένα πλήρη κύκλο στο ζωδιακό χρειάζεται να διανύσει ακόμα το μικρό τόξο Α - Σ1 για να έρθει με τη Γη και τον Ήλιο σε σύνοδο. Αυτό το χρονικό διάστημα που χρειάζεται η Σελήνη για να κάνει μια πλήρη περιφορά γύρω από τη Γη και να ξαναπροβληθεί στο ίδιο σημείο του ουρανού ονομάζεται Αστρικός μήνας και έχει διάρκεια 27,32166 ημέρες. Όταν δούμε συνολικά την κίνηση της Σελήνης και της Γης μαζί γύρω από τον Ήλιο στη διάρκεια ενός έτους, διαπιστώνουμε πως τελικά η Σελήνη όχι μόνο δεν γυρνά γύρω από κάποιο σταθερό σημείο (αφού η Γη δεν είναι σταθερή) αλλά η κίνησή της παρασυρόμενη από αυτή της Γης διαγράφει μια δαντελωτή καμπύλη. Στο κεντρικό σχήμα φαίνονται οι τροχιές Γης - Σελήνης γύρω από τον Ήλιο στη διάρκεια ενός έτους. Το επίπεδο της τροχιάς της Σελήνης αποκλίνει έως ± 5 ο 8 από το επίπεδο που σχηματίζει η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο. Μοιραία λοιπόν υπάρχουν κάποια σημεία που τα δυο επίπεδα τέμνονται. Τα σημεία αυτά λέγονται σύνδεσμοι. Όταν η σελήνη Παρακολουθώντας τις κινήσεις στο σχήμα από πάνω προς τα κάτω βλέπουμε κατά τη φάση της Νέα Σελήνης, τη Γη να τραβά τη Σελήνη πίσω της σε σχέση με την τροχιά της γύρω από τον Ήλιο. Από την Πανσέληνο και μετά, η Σελήνη βρίσκεται μπροστά από τη Γη και την τραβά, έως τη Νέα Σελήνη. Αυτή η εναλλαγή θέσεων που μοιάζει με κίνηση αντίβαρου, είναι ουσιαστικά ο Αιώνιος Χορός που κρατά σε ισοροπία την ζωή πάνω στη Γη. περνά από το νότιο στο βόρειο ημισφαίριο λέμε ότι περνά από αναβιβάζοντα σύνδεσμο και αντίθετα, όταν περνά για το νότο, λέμε πως περνά από καταβιβάζοντα σύνδεσμο. Το χρονικό διάστημα μεταξύ δυο διαδοχικών περασμάτων από τον ίδιο σύδεσμο της τροχιάς της το ονομάζουμε Δρακόντειο ή συνδεσμικό μήνα και έχει διάρκεια 27,2122 ημέρες. Η Σελήνη προχωρά προς την Ανατολή καθημερινά κατά 13 ο περίπου. Ο Ήλιος 1 ο ανατολικά επίσης, οπότε η φαινόμενη καθυστέρησή της των 12 ο, την κάνει να ανατέλλει ή να δύει 51 λεπτά κατά μέσο όρο αργότερα από την προηγούμενη ημέρα. Η διαφορά αυτή δεν είναι σταθερή. Στα δικά μας γεωγραφικά πλάτη κυμαίνεται μεταξύ 25 και 75 λεπτών της ώρας, ανάλογα με την εποχή του έτους. Η επιβράδυνση της ανατολής της Σελήνης γίνεται αισθητή κυρίως με την πανσέληνο. Η μεγαλύτερη επιβράδυνση συμβαίνει κατά την πανσέληνο την κοντινότερη στην εαρινή Ισημερία (21 Μαρτίου). Μπορεί να φτάσει τη 1 ώρα και 20 λεπτά. Αντίθετα κατά την πανσέληνο της φθινοπωρινής ισημερίας (23 Σεπτεμβρίου) η καθυστέρηση τής ανατολής τής Σελήνης παίρνει την ελάχιστη τιμή της. Μόλις 13 λεπτά. Από την εποχή του έτους επίσης καθορίζεται και το ύψος της διαδρομής της Σελήνης στον ορίζοντα. Το καλοκαίρι όταν ο Ήλιος διατρέχει τον ουρανό ψηλά η πανσέληνος περνά χαμηλά στον ορίζοντα και αντίθετα το χειμώνα που ο Ήλιος βρίσκεται στο νότιο μέρος της εκλειπτικής η Πανσέληνος ανεβαίνει κοντά στο ζενίθ ρίχνοντας άπλετο το φως της. Δικαιολογημένα λοιπόν τα ρητά του Γενάρη το φεγγάρι παρ ολίγο νά ναι μέρα αλλά και το Γενάρη στο φεγγάρι βλέπει η κόρη και κεντάει. Μ όλα τα παραπάνω η μελέτη των κινήσεων δε σταματά και οφείλουμε να αναλογιστούμε πως ούτε ο Ήλιος μένει σταθερός σε ένα σημείο του σύμπαντος αλλά πως και αυτός κινείται γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας. Τότε θα δούμε ότι το σύστημα Γη - Σελήνη διαγράφει μια σπειροειδή τροχιά με άξονα την τροχιά του Ήλιου

8 Πληροφορίες σχετικές με τους κύκλους Ήλιου και Σελήνης Ρολόι λοιπόν ο ουρανός και μάλιστα το πιο αξιόπιστο. Ας μην ξεχνάμε πως και τα μηχανικά ρολόγια είναι απόρροια των ουράνιων παρατηρήσεων. Όπως και νά χει τα στοιχεία που παρατίθενται παρακάτω, είτε είναι αστρολογικής προέλευσης ή κατάταξης, είτε είναι προϊόντα επιστημονικής έρευνας, δεν θα έχουν καμιά αξία αν δεν γίνουν προϊόν έρευνας του καθενός μας. Ο σκοπός του Ημερολογίου είναι να γίνει ένα εργαλείο για την εξάσκηση τής παρατήρησης τού εαυτού μας, αλλά και των επιδράσεων που μπορεί να έχει το φυσικό περιβάλλον πάνω μας. Γιατί οι απαντήσεις είναι πάντα εκεί αρκεί να κοιτάξεις καλύτερα. Οι άνθρωποι της πόλης ειδικά έχουν χάσει την επαφή με τις μυρωδιές του φρέσκου ποτισμένου χώματος και των λουλουδιών, το κελάιδισμα των πουλιών και το κελάρισμα του ρυακιού, την αύρα της θάλασσας και τη θέα του λιβαδιού. Απομακρυσμένοι από όλα αυτά και άσχετοι με τις γεωργικές εργασίες έχουν αφεθεί στους ρυθμούς των ρολογιών. Δεν παρατηρούν πλέον τον Ήλιο, αφού το ρολόι δείχνει μεσημέρι και με τόσο ηλεκτρικό φως τη νύχτα το φως του φεγγαριού δεν κάνει αισθητή την παρουσία του. Μπορούν βέβαια να δραπετεύουν αλλά η καθημερινή επαφή με τη φύση, για αυτούς είναι πολυτέλεια. Ο Ήλιος όμως και η Σελήνη είναι πάντα πάνω από το κεφάλι όλων μας και είναι αυτοί που ρυθμίζουν τη ζωή. Τους αξίζει περισσότερη προσοχή. Μας αξίζει περισσότερη προσοχή, αν θέλουμε να βρούμε την πραγματική ισορροπία που φέρνουν οι φυσικοί ρυθμοί. Παρακάτω γίνεται αναφορά στη σχέση των ηλιακών και σεληνιακών κύκλων με φαινόμενα σε κάθε είδος ζωής. Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί οφείλουν την ύπαρξή τους σε περίπλοκα συστήματα συγχρονισμένων βιολογικών ρυθμών που καθορίζουν τη λειτουργία τους. Οι περισσότεροι από αυτούς τους ρυθμούς επηρεάζονται από τους κύκλους του Ήλιου και τής Σελήνης όπως η εναλλαγή ημέρας και νύχτας, οι σεληνιακές φάσεις, ο 11ετής ηλιακός κύκλος, οι εποχές του έτους κ.ά. Ημερήσιος βιολογικός ρυθμός Ο ημερήσιος ή Σιρκάδιος είναι ο κυριότερος ηλιακός ρυθμός που καθορίζει τις λειτουργίες κάθε οργανισμού. Στη διάρκεια του 24ώρου αναγνωρίζονται διαβαθμίσεις στη δραστηριότητα των ανθρώπινων οργάνων και συστημάτων. Γνωρίζουμε πλέον πως η θερμότητα του σώματος δεν είναι σταθερή. Παίρνει συνήθως την κατώτερη τιμή της κατά τη διάρκεια της νύχτας, μεταξύ 1 π.μ. και 7 π.μ. Στο ίδιο διάστημα και ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του ύπνου η κυτταρική διαίρεση επιτυγχάνεται με γρηγορότερους ρυθμούς, ενώ ο ρυθμός παραγωγής των ερυθρών αιμοσφαιρίων παίρνει τις μεγαλύτερες τιμές του τις πρώτες πρωινές ώρες. Κάθε όργανο του σώματος έχει μια δίωρη ανώτερη φάση λειτουργίας, την οποία ακολουθεί ένα δίωρο ανάπαυσης. Η διατάραξη των ρυθμών λειτουργίας των οργάνων επιφέρει ψυχικές και συναισθηματικές εντάσεις και οξυθυμία. είναι γνωστό σ αυτούς που εργάζονται σε νυχτερινές βάρδιες. Πολύ έντονα αποτελέσματα της ανατροπής του ημερήσιου βιολογικού ρυθμού, όπως ζαλάδες και αδιαθεσίες, επιβράδυνση του μεταβολισμού και καρδιακή αρρυθμία παρατηρούνται επίσης μετά από μακρινά αεροπορικά ταξίδια: το γνωστό σύνδρομο του αεροπλάνου ή Jet Lag. (18) Παρακάτω ακολουθεί πίνακας με τον ημερήσιο ρυθμό των οργάνων, που μπορεί να αξιοποιηθεί έτσι ώστε να συμμορφωθούν οι δραστηριότητές μας με τους ρυθμούς του σώματός μας. Για παράδειγμα: η γνωστή σιέστα ο μεσημεριανός υπνάκος, ταιριάζει με την ώρα της καρδιακής ανάπαυσης (1 με 3 μ.μ.), όχι όμως και το πρωινό γεύμα μετά τις 9 το πρωί, γιατί τότε είναι η ώρα ύφεσης της λειτουργίας του στομαχιού. ημερησιοσ ρ υθμ ος τ ων οργα νων Ορ γα ν ο Ανώτερη φaση Κατώτερη φaση Συκώτι 1:00 έως 3:00 3:00 έως 5:00 Πνεύμονες 3:00 έως 5:00 5:00 έως 7:00 Παχύ Έντερο 5:00 έως 7:00 7:00 έως 9:00 Στομάχι 7:00 έως 9:00 9:00 έως 11:00 Σπλήνα & Πάγκρεας 9:00 έως 11:00 11:00 έως 13:00 Καρδιά 11:00 έως 13:00 13:00 έως 15:00 Λεπτό Έντερο 13:00 έως 15:00 15:00 έως 17:00 Ουροδόχος Κύστη 15:00 έως 17:00 17:00 έως 19:00 Νεφρά 17:00 έως 19:00 19:00 έως 21:00 Κυκλοφορικό 19:00 έως 21:00 21:00 έως 23:00 Γενική Συγκέντρωση Ενέργειας 21:00 έως 23:00 23:00 έως 1:00 Χοληδόχος Κύστη 23:00 έως 1:00 1:00 έως 3:00 Ο Ηλιακός ημερήσιος κύκλος επηρεάζει άμεσα το φυτικό νευρικό σύστημα αλλά και όλα τα όργανα του σώματος. (19) 14 15

9 Από μέσα προς τα έξω στο σχέδιο: Ο Ήλιος, oι ημερομηνίες κάθε Νέας Σελήνης του 2007 οι ημέρες ακτινωτά με τις Κυριακές τονισμένες, οι θέσεις της Γης για κάθε ημέρα, πάνω στον κύκλο (Ι) της περιφοράς της γύρω από τον Ήλιο, η τροχιά της Σελήνης, τα τόξα των Μηνών και τέλος ο ζωδιακός κύκλος (ΙΙ). (Ι) Στην πραγματικότητα πρόκειται για έλλειψη. (ΙΙ) Κανονικά θα έπρεπε τα ζώδια να έχουν τοποθετηθεί διαμετρικά αντίθετα, γιατί όταν λέμε πως βρισκόμαστε σε κάποιο ζώδιο, αναφερόμαστε στη φαινόμενη διέλευση του Ήλιου από το ζώδιο αυτό. Θα ήταν όμως δύσκολο να το παρακολουθήσει κανείς. Στο συνοπτικό ημερολόγιο του 2007, φαίνεται σε όλο της το μεγαλείο η δανδέλα που διαγράφει η Σελήνη γύρω από την Γήινη τροχιά, κατά τη διάρκεια του 2007 ου (δισχιλιοστού έβδομου) κύκλου της Γης γύρω από τον Ήλιο, μετά από τη Γέννηση του Χριστού ή του 2783 ου (δισχιλιοστού ογδοηκοστού τρίτου έτους) από 1ης Ολυμπιάδας. Από τη χρονολογία δηλαδή που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες ως Σημείο Αναφοράς για τη μέτρηση του χρόνου και την καταγραφή της Ιστορίας τους μέχρι τον 4ο αιώνα μ.χ. Επισημαίνονται οι γιορτές του Ήλιου (Ισημερίες και Ηλιοστάσια) ή αλλιώς οι αρχές των εποχών, οι εκλείψεις Ηλίου και Σελήνης, όπως και η μεγαλύτερη γιορτή του Χριστιανικού κόσμου, το Πάσχα, για Ορθοδόξους και Ρωμαιοκαθολικούς. (Πάσχα ορθοδόξων και καθολικών συμπίπτει στις 8 Απριλίου). Χρυσός Αριθμός Έτους το 13. Είναι ο αριθμός που ορίζει τη σειρά του έτους μέσα στο 19ετή κύκλο της Σελήνης, ή κύκλο του Μέτωνος

10 Εποχιακός ρυθμός Η γήινη βιολογία ακολουθεί με ακρίβεια έναν εποχιακό ρυθμό. Τα χελιδόνια γνωρίζουν πότε έρχεται ο χειμώνας και μεταναστεύουν στο νότο, ο αμερικάνικος λαγός βγάζει το κατάλευκο τρίχωμά του σαν καμουφλάζ λίγο πριν πέσουν τα πρώτα χιόνια και βέβαια κάθε φυτό ανθίζει, βγάζει καρπούς και μαραίνεται σε απόλυτη σχέση με τον κύκλο του Ήλιου. Οι άνθρωποι βέβαια δεν ξεφεύγουν από τον γενικό κανόνα, νοιώθουν περίεργες ψυχικές και συναισθηματικές μεταπτώσεις τις περιόδους της αλλαγής των εποχών. (20) Παρ όλο που τα παραπάνω είναι γνωστά σε όλους μας, κινούμαστε και πράττουμε σα να μην έχουν καμιά σημασία. Φορτώνουμε το πρόγραμμά μας σε εποχές που απαιτούν χαλάρωση και ξεκουραζόμαστε όταν μας το επιτρέψουν οι υποχρεώσεις μας. Λογικό για έναν κόσμο τόσο απομακρυσμένο από το φυσικό περιβάλλον, όχι όμως και σωστό μακροπρόθεσμα. Χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε πράγματι τους φυσικούς κύκλους ώστε να είμαστε σε θέση να κρίνουμε αν θέλουμε να θυσιάσουμε την ισορροπία μας στην ευημερία που μας υπόσχεται η τεχνολογία και γενικότερα ο σύγχρονος τρόπος ζωής. Οι πίνακες παρακάτω (21) υπενθυμίζουν τους φυσικούς ρυθμούς καρποφορίας των πιο δημοφιλών φρούτων και λαχανικών. Αν αναλογιστούμε πως είμαστε ό,τι τρώμε, γίνεται προφανής η αξία της κατάλληλης διατροφής για τη ζωή μας. ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος Εποχεσ των φρου των Πορτοκάλια, Λεμόνια, Κίτρα, Μπανάνες, Αβοκάντο. Πορτοκάλια, Λεμόνια, Κίτρα, Μπανάνες, Αβοκάντο. Πορτοκάλια, Λεμόνια, Κίτρα, Μπανάνες, Αβοκάντο. Πορτοκάλια, Λεμόνια, Κίτρα, Μπανάνες, Αβοκάντο. Κεράσια, Κίτρα, Λεμόνια, Μπανάνες, Νεκταρίνια, Πεπόνια, Φράουλες. Βερίκοκα, Καρπούζια, Κεράσια, Λεμόνια, Μπανάνες, Νεκταρίνια, Πεπόνια, Ροδάκινα, Φράουλες. Βερίκοκα, Καρπούζια, Κεράσια, Λεμόνια, Μπανάνες, Πεπόνια, Νεκταρίνια, Ροδάκινα, Αχλάδια. Καρπούζια, Λεμόνια, Μπανάνες, Ροδάκινα, Σταφύλια, Αχλάδια. Λεμόνια, Μπανάνες, Μήλα, Σταφύλια, Αχλάδια. Λεμόνια, Μπανάνες, Μήλα, Σταφύλια. Λεμόνια, Μπανάνες, Μήλα, Σταφύλια. Μπανάνες, Λεμόνια. ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος Εποχεσ των Λαχ ανικων Μαρούλια, Καρότα, Κουνουπίδια, Σέλινα, Μπρόκολα, Παντζάρια, Κρεμμύδια Ξερά, Κρεμμύδια Φρέσκα. Μαρούλια, Καρότα, Κουνουπίδια, Σέλινα, Μπρόκολα, Παντζάρια, Κρεμμύδια Ξερά, Κρεμμύδια Φρέσκα. Μαρούλια, Καρότα, Κουνουπίδια, Σέλινα, Μπρόκολα, Παντζάρια, Κρεμμύδια Ξερά, Κρεμμύδια Φρέσκα. Μαρούλια, Καρότα, Κουνουπίδια, Σέλινα, Μπρόκολα, Παντζάρια, Κρεμμύδια Ξερά, Κρεμμύδια Φρέσκα. Αγκινάρες, Αγγούρια, Κρεμμύδια Ξερά, Κρεμμύδια Φρέσκα, Πατάτες, Σπαράγγια, Σέλινα, Καρότα, Κολοκύθια, Μαρούλια, Μπρόκολα. Αγκινάρες, Αγγούρια, Κρεμμύδια Ξερά, Κρεμμύδια Φρέσκα, Πατάτες, Σπαράγγια, Σέλινα, Καρότα, Κολοκύθια, Μαρούλια, Μπρόκολα, Καλαμπόκια. Καλαμπόκια, Κολοκύθια, Κρεμμύδια Ξερά, Καρότα, Μελιτζάνες, Πιπεριές, Πατάτες, Μπάμιες, Σέλινα. Ντομάτες, Καλαμπόκια, Κολοκύθια, Κρεμμύδια Ξερά, Καρότα, Μελιτζάνες, Πιπεριές, Πατάτες, Μπάμιες, Σέλινα. Ντομάτες, Καλαμπόκια, Κολοκύθια, Κρεμμύδια Ξερά, Καρότα, Μελιτζάνες, Πιπεριές, Πατάτες, Σέλινα. Καρότα, Μπάμιες, Μελιτζάνες, Πιπεριές, Κρεμμύδια Ξερά, Καλαμπόκια, Πατάτες, Ντομάτες, Σέλινα. Καρότα, Κρεμμύδια Ξερά, Σέλινα, Καλαμπόκια, Πιπεριές, Πατάτες. Πατάτες, Σέλινα, Καρότα, Κρεμμύδια Ξερά. Ωραίο ετυμολογικά είναι αυτό που είναι στην ώρα του, στον κατάλληλο χρόνο. Εδώ λοιπόν ΌΛΑ ΤΑ ΩΡΑΙΑ! που θα φώναζε και ο μανάβης! Από αρχαιοτάτων χρόνων η γνώση του ανθρώπου πάνω στον κύκλο των εποχών είχε εφαρμοστεί τόσο στη γεωργία που είναι και η βάση για την επιβίωση, όσο και σε πολλές άλλες δραστηριότητες, όπως η αλιεία, η κτηνοτροφία κ.α. που συμπληρώνουν τις διατροφικές ανάγκες αλλά ακόμη στη ναυτιλία, στην ιατρική, στη πολεμική στρατηγική κ.λπ. Όλες οι παραπάνω τέχνες βέβαια εφάρμοζαν συνολικά τη γνώση που απέρρεε από την παρατήρηση των κύκλων όχι μόνο του Ήλιου, αλλά και της αδερφής του, της Σελήνης

11 Eπιρροές της Σελήνης Είναι πολλά τα φαινόμενα που σχετίζονται με την παρουσία τής Σελήνης. Οι επιδράσεις της είναι περισσότερο ή λιγότερο φανερές, πάντως αναμφισβήτητες για τα περισσότερα από αυτά. Από τους αρχαίους χρόνους είναι ήδη γνωστό ότι η σελήνη έχει τη δύναμη να επηρεάζει τους τεράστιους όγκους των νερών των ωκεανών, των λιμνών, και των ποταμών έτσι ώστε να προκαλείται το φαινόμενο της παλίρροιας. Η πλημμυρίς, η ανύψωση των υδάτων, και η άμπωτις, η πτώση της στάθμης των υδάτων, οφείλονται καθαρά στη διαφορά έντασης στην έλξη της Σελήνης πάνω στην επιφάνεια της Γης: η ένταση αυτή είναι αντιστρόφως ανάλογη της απόστασης του συγκεκριμένου σημείου της Γης από τη Σελήνη. Η πρώτη εξήγηση του φαινομένου των παλιρροιών επιχειρήθηκε από το Νεύτωνα από τον οποίο αναφερόταν και η συνεισφορά του ήλιου (30%) στη δημιουργία του φαινομένου. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η ένταση του φαινομένου είναι όντως μεγαλύτερη κατά τη διάρκεια συζυγιών, όταν προστίθεται δηλ. και η έλξη του Ήλιου. Επίσης το μέγεθος της ανύψωσης εξαρτάται και από τη διαμόρφωση των ακτών, την έκταση των ανέμων, της πίεσης κλπ. Επειδή οι υψηλές παλίρροιες μπορούν να προκαλέσουν πλημμύρες, αλλά είναι και επικίνδυνες για ναυτικούς και ψαράδες, η δυνατότητα πρόβλεψής τους υπήρξε ανέκαθεν ιδιαίτερα πολύτιμη. Η επίδραση της σελήνης στον καιρό είναι γνωστή από πολύ παλιά. Οι επιστημονικές έρευνες έχουν κατοχυρώσει τη σχέση της με τους τυφώνες και κατέδειξαν επίσης πως οι βροχοπτώσεις αυξομειώνονται ανάλογα με τις φάσεις της. Αμφισβητείται όμως από τη σύγχρονη επιστήμη η εμπειρική γνώση των ανθρώπων της υπαίθρου που μπορούν να προβλέψουν περιόδους ξηρασίας ή βροχοπτώσεων παρατηρώντας το χρώμα, το σχήμα ή την καθαρότητα της σελήνης. Σύμφωνα με τέτοιες δοξασίες: (22) φεγγάρι με μεγάλο θολό δακτύλιο δείχνει πως έρχεται κακοκαιρία μετά από μέρες, αν ο θολός δακτύλιος είναι μικρός, ο καιρός θα χαλάσει σύντομα, αν η Σελήνη δείχνει κοκκινωπή έρχεται ζέστη και αν απλά θολώνει θα σηκωθεί αέρας. Το φυτικό βασίλειο είναι το πιο ευαίσθητο στις επιρροές της Σελήνης. Ταυτόχρονα είναι επίσης η βάση της τροφικής μας αλυσίδας αλλά και η πηγή θεραπευτικών ουσιών. Γίνεται φανερό λοιπόν πως η επίδραση της Σελήνης πάνω στα φυτά είναι έμμεση επίδρασή της επάνω μας αλλά και το ότι η γνώση του τρόπου που επιδρά σ αυτά μας είναι χρήσιμη έως και απαραίτητη. Οι δραστηριότητες των ζώων δεν θα μπορούσαν να μην επηρεαστούν από τη μαγνητική επίδραση του φεγγαριού. Τα πουλιά συλλέγουν τα υλικά για μια γερή φωλιά σε συγκεκριμένες φάσεις της Σελήνης και όσοι ψαρεύουν γνωρίζουν καλά πως οι θαλάσσιοι οργανισμοί υπακούουν στη χάρη της. Ως κομμάτι του ζωικού βασιλείου ο άνθρωπος δεν ξεφεύγει από τήν επικράτεια τής εξουσίας τής Σελήνης. Γνωρίζουμε ότι οι βιολογικές μας διεργασίες συνολικά γίνονται αντικείμενο φαινομένων παλίρροιας, με περιοδικότητα ανάλογη με εκείνη των ωκεανών και της ατμόσφαιρας. Η ροή των υγρών μέσα στο σώμα μας και η παλινδρόμησή τους αλλάζει την έκκριση ορμονών και επηρεάζει την ψυχική και διανοητική μας δραστηριότητα και τη διάθεσή μας. Υπάρχουν στατιστικές μελέτες που ενοχοποιούν τη Σελήνη για εγκλήματα κατά τη διάρκεια Πανσελήνου ή Νέας Σελήνης. (23) Η Σελήνη βέβαια δεν εξωθεί ένα ισορροπημένο άτομο σε φόνο, αλλά μπορεί να το κάνει νευρικό, ανήσυχο ή ιδιαίτερα τολμηρό. Πιο γνωστή, αλλά και επιστημονικά αποδεκτή, είναι η σχέση του κύκλου του φεγγαριού με την έμμηνο ρήση των γυναικών. Είναι μάλιστα γνωστή μια μέθοδος σύλληψης - αντισύλληψης βασισμένη στις λειτουργίες του κύκλου της Σελήνης. Σύμφωνα με αυτή, κάθε γυναίκα βρίσκεται στο απόγειο της γονιμότητάς της τις ημέρες εκείνες του μήνα που η Σελήνη βρίσκεται στην ίδια φάση με εκείνη που ήταν τη μέρα της γέννησής της. Η μέθοδος αυτή παρ ότι αρχαία, αποδείχθηκε επιστημονικά αληθής κατά 98%, μόλις τη δεκαετία του 1960, την εποχή που ξεκινούσε και η χρήση του χαπιού (24). Παρ ότι επίσης είναι μέθοδος φτηνή, φυσική και προπάντων χωρίς παρενέργειες, το χάπι επικράτησε. Με την ίδια άλλωστε ευκολία επικράτησε η χρήση κάθε λογής φαρμάκων αλλά και χημικών - συθετικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων στην γεωργία, υποστηριζόμενη από τη βιομηχανία που έπειθε για την ικανότητά της να μας λύνει κάθε πρόβλημα. Η πρόοδος χημείας και φαρμακολογίας και πιο πρόσφατα η εισαγωγή της γενετικής όχι μόνο παραμέρησαν την αρχαία γνώση και την άφησαν αναπόδειχτη αλλά μας έκαναν και να παραβλέπουμε ελαφρά τη καρδία τους κοσμικούς ρυθμούς και να περάσουμε σε εξάρτηση από προϊόντα και υπηρεσίες που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Αντίθετα, οι φυσικές δυνάμεις και η επίδρασή τους σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής είναι άμεσα παρατηρήσιμα από οποιονδήποτε. Το μόνο που χρειάζεται είναι η διάθεση για εναρμόνιση και βέβαια η πίστη πως πράγματι η ένταση της προσοχής μας είναι εκείνη που μπορεί να φέρει τις αλλαγές

12 Συνοδικός μήνας Ο Συνοδικός μήνας της Σελήνης και οι φάσεις της είναι ο άμεσα αισθητός κύκλος της Σελήνης. Η επίδραση της Πανσελήνου μπορεί να βιωθεί άμεσα. Οι ωθήσεις της Νέας Σελήνης επίσης, αν και λιγότερο αισθητές, διότι ο αναπροσανατολισμός των δυνάμεων από τη χάση στη γέμιση δεν γίνεται τόσο ορμητικά όπως γίνεται αντίθετα στην Πανσέληνο. (Βλέπε σχήμα στην πραγματική κίνηση της Σελήνης. Παρατηρήστε πως αλλάζει η απόσταση που διανύει η Σελήνη από Φάση σε Φάση, οπότε και η ταχύτητά της). Αλλά ας πάρουμε τις φάσεις μία μία. Η φάση του γεμίσματος της Σελήνης, από τη Νέα Σελήνη προς το 1ο Τέταρτο, αρχίζει με την εμφάνιση ενός λεπτού τόξου ) στον ορίζοντα και κρατά περίπου 6 ημέρες μέχρι τό 1ο τέταρτο. Συνεχίζοντας για άλλο τόσο και περίπου την 13η ημέρα από τότε που αρχίζει να φαίνεται, φτάνει στο 2ο τέταρτο, δηλαδή την Πανσέληνο. Στη διάρκεια αυτών των δύο εβδομάδων ο,τιδήποτε προσλαμβάνεται από το σώμα για ενδυνάμωση και ενίσχυση δρα ιδιαίτερα αποτελεσματικά και η πορεία της ίασης του οργανισμού και της επούλωσης των τραυμάτων ευνοείται. Έχει δε παρατηρηθεί ότι κατά τη γέμιση και την Πανσέληνο γεννιούνται περισσότερα παιδιά. Κατά τις ώρες της Πανσελήνου, η δύναμη της επιρροής της γίνεται ιδιαίτερα αισθητή σε όλους τους οργανισμούς. Οι πληγές ματώνουν εντονότερα, τα δέντρα που κλαδεύονται αυτή τη μέρα μπορεί να ξεραθούν, αυξάνεται η εγκληματικότητα και τα ατυχήματα. Σαν γενικό διατροφικό κανόνα μπορούμε να αναφέρουμε ότι είναι καλό να τρώμε λιγότερο, πριν και κατά την διάρκεια της Πανσελήνου. Σιγά σιγά αρχίζει να χάνει τη στρογγυλάδα της και πάλι, και να αδειάζει από δεξιά προς τα αριστερά. Για τις επόμενες 13 ημέρες, μετά την Πανσέληνο, θα μικραίνει έως ότου γίνει πάλι ένα μικρό τόξο ( στον ορίζοντα και να τελειώσει τη χάση της. Έχει παρατηρηθεί από τους παλαιότερους πως στο διάστημα της χάσης οι εγχειρήσεις έχουν μεγαλύτερη επιτυχία από άλλες περιόδους, οι δουλειές του νοικοκυριού (το καθάρισμα, το πλύσιμο, το ξεκαθάρισμα άχρηστων αντικειμένων) γίνονται ευκολότερα, αλλά και πως κάποιος μπορεί να φάει λίγο περισσότερο χωρίς να πάρει κιλά. Είναι όμως ακατάλληλη εποχή για άλλες δραστηριότητες, όπως π.χ. για το μπόλιασμα των οποροφόρων. Μπορείτε να συγκεντρώστε τις δυνάμεις σας κατά τη γέμιση, να προετοιμαστείτε, να προγραμματίσετε και να μεταθέσετε τις κουραστικές εργασίες σε περίοδο που η Σελήνη θα βρίσκεται σε χάση. Τέλος, η Νέα Σελήνη είναι στο μεγαλύτερο βαθμό κατάλληλη για νηστεία, επειδή το σώμα μας τη μέρα αυτή αποτοξινώνεται ευκολότερα. (25) Αστρικός μήνας Παράλληλα με τις επιρροές τής Σελήνης με βάση το Συνοδικό μήνα και τις φάσεις της μπορούν να υποδειχθούν και άλλες επιρροές δυνάμεων που έχουν να κάνουν με τον Αστρικό μήνα. Όπως χωρίζουμε σε φάσεις το κύκλο του συνοδικού μήνα για να εξετάσουμε την επίδρασή τους, αντίστοιχα παρακολουθούμε τις επιδράσεις του αστρικού κύκλου χωρίζοντας το θόλο σε 12 τόξα: τα ζώδια Στην 28ήμερη περίπου περιστροφή της γύρω από τη Γη, η Σελήνη παραμένει στον κάθε αστερισμό για 2,5 ημέρες περίπου. Οι 12 διαφορετικές δυνάμεις που συνδέονται με τη θέση της, δεν είναι τόσο άμεσα αισθητές όσο η Πανσέληνος, αλλά επιδρούν στα φυτά, στα ζώα αλλά και στον άνθρωπο με εμφανείς τρόπους. Στην παράθεση των πληροφοριών για τη Σελήνη που ακολουθούν χρησιμοποιούνται σαν δομικό στοιχείο οι αστερισμοί του ζωδιακού κύκλου. Δεν υποστηρίζουμε ούτε καταδικάζουμε την Αστρολογία. Δεν παύει όμως να ενσωματώνει μια παράδοση αρχαίων παρατηρήσεων και συσχετίσεων. Δεν δίνεται έτσι στην αστρολογία παρά μόνον ο ρόλος του κοσμικού ρολογιού. Αν για παράδειγμα παρατηρήσουμε ότι κάθε μήνα (αστρικό μήνα) η ευνοϊκή περίοδος για τη σπορά ενός συγκεκριμένου φυτού εντοπίζεται σε δύο ή τρεις μέρες και η Σελήνη διατρέχει στις ημέρες αυτές πάντα τα ίδια άστρα, δεν απέχει πολύ τα άστρα από τα οποία περνάει η Σελήνη τις συγκεκριμένες ημέρες να ονοματιστούν από το φυτό ή τις ιδιότητές του. (26) Δεν είναι τα άστρα που δίνουν την ιδιότητα στο φυτό αλλά το φυτό που τα ονοματίζει. Έτσι ο αστερισμός γίνεται ο αριθμός στην πλάκα του ουράνιου ρολογιού και ο Ήλιος και η Σελήνη γίνονται οι δείκτες του. Οι πρόγονοί μας λοιπόν χώρισαν το θόλο πάνω στην ετήσια διαδρομή του Ήλιου (ή του Αστρικού μήνα της Σελήνης) σε δώδεκα τόξα και τους έδωσαν ονόματα που σχετίζονται με τις επιρροές που πίστευαν ότι ταυτίζονται χρονικά. Το ζωικό βασίλειο ήταν κυρίως που με τους χαρακτήρες του ενέπνευσε τους δημιουργούς του ζωδιακού κύκλου. Έτσι 7 από τα 12 τόξα ονοματίστηκαν από ένα ζώο. Με την σειρά από το πρώτο ζώδιο της Άνοιξης: Κριός, Ταύρος, Δίδυμοι, Καρκίνος, Λέων, Παρθένος, Ζυγός, Σκορπιός, Τοξότης, Αιγόκερος, Υδροχόος, Ιχθύες. Για αιώνες ίσχυαν κανόνες υγείας που δίνουν έμφαση στη θέση της Σελήνης στον ουρανό, στην εκλειπτική ή αν θέλετε στο ζωδιακό κύκλο. Υπήρξε η πεποίθηση πως οι θέσεις αυτές ασκούν ειδικές επιρροές σε μέρη του σώματος αλλά και σε μεμονωμένα όργανα, ή αλλιώς πως κάθε ζώνη του σώματος ή όργανο κυβερνάται από έναν συγκεκριμένο αστερισμό

13 Τους συσχετισμούς θα τους βρείτε σχηματικά, όπως παραδίδονται από τον Ερμητικό φιλόσοφο Robert Floyd (27) παρακάτω. Γενικά σύμφωνα με αυτές τις πεποιθήσεις μπορούν θα παρατεθούν οι παρακάτω αρχές: (28) 1. Ό,τι γίνεται για την ίαση των σωματικών περιοχών ή οργάνων, που αποδίδονται στην κυριαρχία ενός συγκεκριμένου αστερισμού, τότε ακριβώς που ο αστερισμός αυτός (ζώδιο) διατρέχεται από τη Σελήνη, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Εξαιρούνται οι χειρουργικές επεμβάσεις. 2. Κάθε τι που βλάπτει σωματική περιοχή ή όργανο, που ανήκει σε συγκεκριμένο αστερισμό, είναι ιδιαίτερα βλαβερό όταν η Σελήνη διατρέχει τον αστερισμό. 3. Οι χειρουργικές επεμβάσεις σε συγκεκριμένο όργανο ή μέρος τού σώματος, θα πρέπει να αποφεύγονται τις μέρες που η Σελήνη διατρέχει τον αστερισμό που αυτά ανήκουν. Φυσικά εξαιρούνται οι επείγουσες εγχειρήσεις. Τα παραπάνω ενισχύονται ή αποδυναμώνονται αντίστοιχα από τη φάση της Σελήνης, πάνω στη διέλευσή της από κάθε αστερισμό. Έτσι τα μέτρα για αναζωογόνηση κάποιου οργάνου που ανήκει σε ένα ζώδιο, είναι πιο επιτυχή αν εφαρμοστούν όχι μόνο σε ημέρες που η Σελήνη διατρέχει το συγκεκριμένο ζώδιο, αλλά όταν επίσης συμβαίνει η Σελήνη να είναι σε γέμιση. Αντίστοιχα τα βλαβερά χάνουν κάπως την καταστρεπτική τους δύναμη πάνω στο όργανο, όταν η Σελήνη βρίσκεται σε χάση, παρ ότι βρίσκεται (η Σελήνη) στον αστερισμό που ανήκει το όργανο. Τέλος οι ενέργειες που έχουν να κάνουν με αποτοξίνωση και ανακούφιση, έχουν μεγαλύτερη επιτυχία όταν η Σελήνη βρίσκεται σε χάση απ ότι όταν βρίσκεται σε γέμιση. Ιδιαίτερα οι ώρες της Νέας Σελήνης είναι ένα διάστημα ιδιαίτερων ωθήσεων προς τον άνθρωπο (και τα ζώα και τα φυτά φυσικά). Όποιος νηστέψει τότε για μια ημέρα, προλαμβάνει πολλές ασθένειες γιατί τότε το σώμα έχει τη μεγαλύτερη τάση αποτοξίνωσης. Είναι επίσης για κάποιον η καλύτερη ημέρα για να αρχίσει τις προσπάθειες προκειμένου να κοπεί μια κακή συνήθεια, αλλά και για να γίνει ένα καλό κλάδεμα που θα ξανανιώσει ένα άρρωστο δέντρο. Ιδιαίτερα ευνοϊκή για όλα αυτά η Νέα Σελήνη του Μάρτη. Η πιο κοντινή στην Εαρινή Ισημερία. Ζώδιο Κριός Ταύρος Δίδυμοι Καρκίνος Λέων Παρθένος Ζυγός Σκορπιός Τοξότης Αιγόκερος Υδροχόος Μέρος του σώματος κεφάλι, εγκέφαλος, μάτια, μύτη λάρυγγας, φωνητικά όργανα, δόντια, σαγόνι, λαιμός, αμυγδαλές, αυτιά ώμοι, μπράτσα, χέρια, πνεύμονες θώρακας, πνεύμονες, στομάχι, συκώτι, χολή καρδιά, πλάτη, διάφραγμα, αρτηρία πεπτικά όργανα, νεύρα, σπλήνα, πάγκρεας γοφοί, νεφρά, ουροδόχος κύστη γεννητικά όργανα, ουρητήρας μηρός, φλέβες γόνατα, οστά, αρθρώσεις, δέρμα κνήμη, φλέβες Οργανικό Σύστημα αισθητήρια όργανα κυκλοφορία του αίματος αδενικό σύστημα νευρικό σύστημα αισθητήρια όργανα κυκλοφορία του αίματος αδενικό σύστημα νευρικό σύστημα αισθητήρια όργανα κυκλοφορία του αίματος αδενικό σύστημα νευρικό σύστημα Ζώδιο Κριός Ταύρος Δίδυμοι Καρκίνος Λέων Παρθένος Ζυγός Σκορπιός Τοξότης Αιγόκερος Υδροχόος Ιχθύες Ιχθύες πόδια (κάτω μέρος), δάκτυλα ποδιών 24 25

14 Έχουμε ήδη πει είμαστε ό,τι τρώμε, και ότι επίσης η Σελήνη επηρεάζει το σώμα, οπότε και τη δεκτικότητά του στις τροφές, ή αλλιώς την ικανότητα αξιοποίησης των τροφών. Άλλοτε χωνεύουμε χωρίς πρόβλημα μια φραντζόλα και άλλοτε δύο φέτες μας φουσκώνουν. Μπορεί να μην συμβαίνει σε όλους το ίδιο, τις ίδιες ημέρες, όμως ο κύκλος των ορέξεών μας υπάρχει και η Σελήνη έχει κάποιο λόγο. Στον πίνακα παραθέτουμε το είδος των τροφών που είναι κατάλληλες για τον οργανισμό σε σχέση με τη διέλευση πάντα της Σελήνης από τα ζώδια.επισημαίνεται πως δεν είναι απαραίτητο ο ρυθμός αυτός της εναλλαγής των ποιοτήτων να ταιριάζει με τον δικό σας οργανισμό. Μην τον πάρετε κατά γράμμα. Εδώ δίνουμε απλά ένα πλαίσιο έρευνας με βάση το Σεληνιακό Αστρικό μήνα, ώστε να μπορεί ο καθένας κρατώντας σημειώσεις, να εντοπίσει τους δικούς του ρυθμούς και να εναρμονισθεί μαζί τους. Παρατηρήστε την αλλαγή των ορέξεών σας, βρείτε την περιοδικότητά τους και ανακαλύψτε τις τροφές που σας κάνουν να αισθάνεστε καλύτερα για συγκεκριμένες ημέρες μέσα στον ζωδιακό κύκλο. Ή μην χρησιμοποιήσετε καθόλου το ζωδιακό. Χωρίστε τον κύκλο σε 28 ημέρες και παρατηρήστε την περιοδικότητα των αλλαγών. Σημασία έχει να ανακαλύψετε τους δικούς σας κύκλους. Ζώδιο Σύμβολο Στοιχείο Κατερχόμενη ή ανερχόμενη Σελήνη Είδος τροφής Κριός ^ φωτιά λεύκωμα Ταύρος _ γη αλάτι Δίδυμοι ` αέρας λίπος Καρκίνος a νερό υδατάνθρακες Λέων b φωτιά λεύκωμα Παρθένος c γη αλάτι Ζυγός d αέρας λίπος Σκορπιός e νερό υδατάνθρακες Τοξότης f φωτιά λεύκωμα Αιγόκερος g γη αλάτι Υδροχόος h αέρας λίπος Ιχθύες i νερό υδατάνθρακες Όλα τα στοιχεία του πίνακα είναι χαρακτηρισμοί που σχετίζονται αποκλειστικά με τη θέση της Σελήνης στο στερέωμα και είναι ανεξάρτητα από τις φάσεις της. Λίγα λόγια για τα είδη των τροφών (36) πού περιέχονται στον πίνακα. 1. Το λεύκωμα ή η πρωτεΐνη είναι απαραίτητα στη διατροφή ανθρώπων και ζώων, για την παραγωγή των ιστών του σώματος. Οι ημέρες που έχουν το Λεύκωμα ως είδος τροφής είναι αυτές κατά τις οποίες οι ποιότητες πρωτεϊνών είναι καλύτερες. Λεύκωμα ή πρωτεΐνη περιέχονται σε ζωικές τροφές (κόκκινο και άσπρο κρέας, ψάρια, αβγά, γάλα, τυρί), εκτός βουτύρου, αλλά και σε οστρακοειδή, όσπρια (φασόλια, φακές κ.λ.π.) ελιές και ξηρούς καρπούς. 2. Το αλάτι είναι σε μέτρια χρήση ωφέλιμο στον οργανισμό.το αλάτι που βρίσκεται στο σώμα μας (χλωριούχο νάτριο), βοηθά στην πέψη συντελώντας στην έκκριση του γαστρικού υγρού, διεγείρει την όρεξη και συντελεί στον πολλαπλασιασμο των ερυθρών αιμοσφαιρίων, ενώ παράλληλα εμποδίζει την ανάπτυξη μικροβίων. Στις ημέρες λοιπόν που έχουν Αλάτι ως είδος τροφής, οι ποιότητες των αλάτων είναι καλύτερες. Άλατα περιέχονται στο κοινό μαγειρικό αλάτι, τις ελιές, τα όσπρια και τους ξηρούς καρπούς. 3. Τα λίπη και τα έλαια είναι χρήσιμα στη διατροφή μας. Το σώμα μας μπορεί να συνθέσει λίπος από υδατάνθρακες ή λευκώματα αλλά δεν μπορεί να κάνει το ίδιο για κάποια ακόρεστα λιπαρά οξέα και βιταμίνες. Έτσι οι τροφές που περιέχουν τα στοιχεία αυτά μας γίνονται απαραίτητες. Οι ημέρες που έχουν σαν είδος τροφής το Λίπος δίνουν καλύτερες ποιότητες στις τροφές που περιέχουν Λίπη και Έλαια. Τέτοιες τροφές είναι το ελαιόλαδο, τα καρύδια, το χοιρινό κρέας αλλά και η κρέμα σαντιγύ. 4. Οι υδατάνθρακες είναι ενώσεις από άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο. Στοιχεία από τα σημαντικότερα των συστατικών των κυττάρων του οργανισμού μας και βασικοί τροφοδότες του νευρικού συστήματος, και γι αυτό απαραίτητα για τη θρέψη και την καλή υγεία. Οι ημέρες που έχουν τους Υδατάνθρακες σαν είδος τροφής είναι αυτές που κατά τη διάρκειά τους οι ποιότητες των υδατανθράκων είναι οι καλύτερες. Περιέχονται στα λαχανικά και τα φρούτα, στις πατάτες, στα ζυμαρικά, το ψωμί, το ρύζι, τα παντζάρια και το μέλι. Επισημαίνεται πως οι ημέρες που οι ποιότητες κάποιων τροφών είναι οι καλύτερες, ενδείκνυνται για τη λήψη των τροφών αυτών, όχι όμως σε μεγάλες ποσότητες. Αν για παράδειγμα έχετε πρόβλημα αυξημένου 26 27

15 βάρους, το καλύτερο είναι τις ημέρες Νερού που αντιστοιχούν σε Καρκίνο, Σκορπιό, Ιχθύες, να αρκεσθείτε σε λίγο ψωμί και φαγητό με χαμηλό ποσοστό υδρογονανθράκων. Φωτιά, νερό, γη και αέρας είναι σύμβολα που βοηθούν σε ταξινόμηση και ομαδοποίηση των ζωδίων ανάλογα με τα κοινά τους χαρακτηριστικά. (Βλέπε στοιχεία στον πίνακα) Είναι πιθανόν ενστικτωδώς να αρεσκόμαστε στις τροφές που είναι ποιοτικότερες τις αντίστοιχες ημέρες. Αν όμως γνωρίζουμε πως έχουμε συγκεκριμένο πρόβλημα με ένα είδος τροφής, τότε ακριβώς είναι που πρέπει να απέχουμε, γιατί η επίδραση των τροφών αυτών στις συγκεκριμένες ημέρες είναι ιδιαίτερα έντονη. Έτσι μπορεί να πάνε χαμένα τα αποτελέσματα των προσπαθειών όλων των άλλων ημερών. Τέλος, οφείλουμε να πούμε πως φυσικά και υπάρχουν και άλλοι κανόνες υγιεινής διατροφής οι οποίοι δεν έχουν να κάνουν με τη Σελήνη και τις θέσεις της. Τέτοιοι κανόνες έχουν να κάνουν με τους συνδυασμούς των τροφών σε ένα γεύμα, τις ώρες των γευμάτων και την απόσταση μεταξύ τους, αλλά ακόμη και με τους τρόπους μαγειρέματος, και με την προέλευση των τροφών. Εδώ παρατίθενται απλώς ενδείξεις για την ύπαρξη του κατάλληλου χρόνου όχι σε ημερήσια αλλά σε μηνιαία βάση. Είτε αυτό σημαίνει Συνοδικό είτε Αστρικό Σεληνιακό μήνα, πάντως όχι κοινό ημερολογιακό λογιστικό μήνα. Η παρατήρηση των κύκλων της Σελήνης μπορεί βαθμιαία να γίνει παρατήρηση των διαθέσεών μας (σωματικών, ψυχικών, νοητικών), και κατ επέκταση του ίδιου μας του εαυτού και των χρονικών του δεσμεύσεων. Γιατί η παρατήρηση του ευατού μας είναι το πρώτο βήμα στη συνειδητή ζωή και κατ επέκταση στην απελευθέρωση από τη μηχανικότητά μας και τελικά από τη δέσμευση της Σελήνης. Ανερχόμενη και κατερχόμενη Σελήνη (30) Μέχρι εδώ εξετάσαμε δύο παραμέτρους της κίνησης της Σελήνης. Τις θέσεις (φάσεις) της σε σχέση με τον Ήλιο που επαναλαμβάνονται μέσα σε ένα Συνοδικό Σεληνιακό μήνα. Τις θέσεις που παίρνει πάνω στην εκλειπτική ή ζωδιακό κύκλο μέχρι να επανέλθει στο ίδιο σημείο του ουρανού και που εναλάσσονται πλήρως μέσα στον Αστρικό Σεληνιακό μήνα (ζώδια της Σελήνης). Υπάρχει όμως ακόμη ένας παράγοντας επιρροής που έχει σχέση με τον Αστρικό μήνα της Σελήνης. Η θέση της Σελήνης στον ορίζοντα κατά την ανατολή της και κατά τη δύση της, αποκλίνει όπως ακριβώς αποκλίνουν οι θέσεις των ανατολών και των δύσεων του Ήλιου κατά τη διάρκεια ενός χρόνου. Όπως λοιπόν ο Ήλιος εμφανίζεται το χειμώνα να ανατέλλει νοτιοανατολικά και το καλοκαίρι βορειοανατολικά, αντίστοιχα η θέση της Σελήνης έχει την ίδια απόκλιση, όχι όμως από χρόνο σε χρόνο, αλλά από μήνα σε μήνα. Η μηνιαία αυτή απόκλιση μπορεί να ειδωθεί ως ένας αντίστοιχος εποχιακός κύκλος της Σελήνης. Σαν δηλαδή στη διάρκεια ενός μήνα να επέρχονται οι δυνάμεις της Άνοιξης του Καλοκαιριού, του Φθινοπώρου και του Χειμώνα. Τονίζουμε εδώ ότι εννοούμε τον Αστρικό σεληνιακό μήνα των 28 περίπου ημερών (που είναι ανεξάρτητος από τις φάσεις της Σελήνης). Ο παράγοντας της απόκλισης της Σελήνης λοιπόν είναι θετικός για τα ζώδια που διατρέχει ο Ήλιος από το Χειμερινό Ηλιοστάσιο (21 Δεκεμβρίου) ως το Θερινό Ηλιοστάσιο (21 Ιουνίου) και αρνητικός για τα υπόλοιπα. Έτσι όταν η Σελήνη περνά από τον Τοξότη ως τους Διδύμους έχει μία επιπλέον ανερχόμενη δύναμη, που βοηθά την ανάπτυξη, αύξηση και άνθιση, ενώ αντίθετα κατά την διεύλευσή της από τους Διδύμους ως πίσω στον Τοξότη, τη συντροφεύει μια κατερχόμενη δύναμη, η οποία φέρνει ωρίμανση, πτώση και αδράνεια. Στα σημεία καμπής, στους Διδύμους και στον Τοξότη, οι δυνάμεις αυτές δεν είναι τόσο σαφείς. Η ανερχόμενη ή κατερχόμενη δύναμη της Σελήνης αλληλεπιδρά με τους άλλους δύο παράγοντες (φάσεις - θέση στο ζωδιακό). Για παράδειγμα, η μεταφύτευση ενός φυτού είναι ευνοϊκό να γίνεται με κατερχόμενη Σελήνη (μεταξύ Διδύμων και Τοξότη) σαν συμπλήρωμα στο ότι θα πρέπει να γίνεται σε χάση, ενώ η ευνοϊκή περίοδος για συγκομιδή και αποθήκευση είναι αυτή της ανερχόμενης Σελήνης (με εξαίρεση όμως τις ημέρες των Ιχθύων) σαν συμπλήρωμα ή εναλλακτική λύση στο ότι θα πρέπει επίσης η Σελήνη να βρίσκεται στη χάση. Οι δυνάμεις αυτές επιδρούν ιδιαίτερα στο φυτικό βασίλειο (και έτσι έμμεσα στη θεραπευτική χρήση βοτάνων) αλλά και στον άνθρωπο. Οι ημέρες ανερχόμενης σελήνης γίνονται ευεργετικές για τον ανθρώπινο οργανισμό όταν πρόκειται να λάβει κάποιο δυναμωτικό και μπορούν να συνυπολογιστούν θετικά σε ημέρες γέμισης της Σελήνης, ενώ αντίθετα μπορούν να επιδράσουν δυσμενώς σε προσπάθειες αποτοξίνωσης του σώματος. Τα μέτρα για την αποβολή βάρους ενισχύονται αντίστοιχα τις ημέρες κατερχόμενης Σελήνης, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με τη Σελήνη στη χάση

16 Αστρολογικά Σύμφωνα με την αστρολογία, το ζώδιο του Ήλιου μας περιγράφει το πως παρουσιαζόμαστε στους άλλους και την εντύπωση που τους δημιουργούμε. Σκιαγραφεί την ιδιοσυγκρασία μας αλλά και την επίδραση που ασκούμε στο περιβάλλον μας. Ούτε λίγο ούτε πολύ δηλαδή ό,τι αφορά τον εξωτερικό μας εαυτό. Στο ζώδιο της Σελήνης αντίστοιχα ανήκουν οι περιγραφές του εσωτερικού μας εαυτού. Αυτού που ορίζει το πως διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας, το είδος των σχέσεων που αναπτύσσουμε και που αντανακλά τις ενστικτώδεις αντιδράσεις μας και τις δημιουργικές μας τάσεις. (31) Σύμφωνα λοιπόν πάντα με την Αστρολογία είναι σκόπιμο να γνωρίζουμε τόσο το Ηλιακό μας ζώδιο όσο και το ζώδιο της Σελήνης τη στιγμή της γέννησής μας, για να έχουμε μια ολοκληρωμένη γνώση του εαυτού μας. Ρόλος του ημερολογίου δεν είναι να δώσει αστρολογικές ερμηνείες για τις επιρροές της Σελήνης σε κάθε ένα από τα ζώδια. Μπορείτε όμως να κάνετε μια αρχή στην αστρολογική σας έρευνα βρίσκοντας τη θέση της σελήνης στον ζωδιακό την ώρα της γέννησής σας ή αλλιώς το ζώδιο της Σελήνης σας. Η φαινόμενη μετακίνηση του Ήλιου είναι περίπου 1 ο τη μέρα, έτσι ο χρόνος που χρειάζεται για να διασχίσει κάθε ζώδιο είναι 30 ή 31 ημέρες και για ολόκληρο το ζωδιακό κύκλο ένας ολόκληρος χρόνος. Η Σελήνη μετακινούμενη καθημερινά 13 ο περίπου, προσπερνάει κάθε ζώδιο πολύ πιο γρήγορα, μόλις σε 2 1/4 ημέρες και κλείνει ένα πλήρη κύκλο σε 4 μόλις εβδομάδες (Αστρικός μήνας = 27,32 ημέρες = ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ δυο προβολών της Σελήνης στο ίδιο σημείο του ουρανού). Επειδή ο Ήλιος παραμένει αρκετό χρονικό διάστημα σε κάθε ζώδιο, είναι γενικά εύκολο στον καθένα να γνωρίζει τη θέση του Ήλιου την ημέρα της γέννησής του, εκτός αν έχει γεννηθεί στα όρια δυο ζωδίων οπότε θα πρέπει να γνωρίζει την ακριβή ώρα γέννησης. Σπάνια όμως κάποιος γνωρίζει τη θέση της Σελήνης κατά τη γέννησή του, γι αυτό παρακάτω ακολουθούν πίνακες βάσει των οποίων μπορείτε να βρείτε το ζώδιο από το οποίο περνάει η Σελήνη κάθε ημέρα για τα έτη 1920 έως και (32) Ακολουθώντας τις οδηγίες μπορείτε να βρείτε τη θέση της Σελήνης στον ζωδιακό όχι μόνο κατά τη γέννησή σας αλλά και για οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία θεωρείτε σημαντική. Οδηγίες για τη χρήση των πινάκων Η Σελήνη επιστρέφει στην ιδια θέση στον ζωδιακό κύκλο την ίδια ημερομηνία κάθε 19 χρόνια (Κύκλος του Μέτωνα). Βρείτε πρώτα το ζώδιο της Σελήνης, για την πρώτη μέρα του μήνα της γέννησής σας, χρησιμοποιώντας τον Πίνακα 1. Στη συνέχεια πηγαίνετε στον πίνακα 2 και προσθέστε τόσα ζώδια στη σειρά όσα υποδεικνύονται από τον πίνακα αυτό για την ημερομηνία της γέννησής σας. Τη σειρά των ζωδίων με τον αύξοντα αριθμό τους, θα την βρείτε στον Πίνακα 3. Η μέθοδος αυτή είναι αρκετά ακριβής για τις περισσότερες περιπτώσεις. Για μεγαλύτερη ακρίβεια μπορείτε να συμβουλευτείτε αστρολογικές εφημερίδες ή τοποθεσίες στο internet (33) 1 - πινακεσ ζωδιων τησ σεληνησ για τα ετη ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ΜΑΪ 1ΟΥΝ 1ΟΥΛ ΑΥΓ ΣΕΠ ΟΚΤ ΝΟΕ ΔΕΚ ΤΑΥ ΚΑΡ ΚΑΡ ΠΑΡ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ ΤΑΥ ΚΑΡ ΛΕΩ ΖΥΓ ΣΚΟ ΤΟΞ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ ΤΑΥ ΚΑΡ ΛΕΩ ΠΑΡ ΣΚΟ ΤΟΞ ΥΔΡ ΚΡΙ ΚΡΙ ΔΙΔ ΚΑΡ ΛΕΩ ΠΑΡ ΣΚΟ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΛΕΩ ΖΥΓ ΣΚΟ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΠΑΡ ΣΚΟ ΤΟΞ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΖΥΓ ΣΚΟ ΤΟΞ ΑΙΓ ΙΧΘ ΤΑΥ ΤΑΥ ΚΑΡ ΛΕΩ ΖΥΓ ΣΚΟ ΤΟΞ ΥΔΡ ΙΧΘ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΠΑΡ ΖΥΓ ΣΚΟ ΤΟΞ ΥΔΡ ΙΧΘ ΤΑΥ ΚΑΡ ΛΕΩ ΠΑΡ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΥΔΡ ΙΧΘ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΠΑΡ ΣΚΟ ΤΟΞ ΥΔΡ ΙΧΘ ΚΡΙ ΔΙΔ ΔΙΔ ΛΕΩ ΠΑΡ ΣΚΟ ΤΟΞ ΥΔΡ ΙΧΘ ΚΡΙ ΔΙΔ ΚΑΡ ΠΑΡ ΣΚΟ ΣΚΟ ΑΙΓ ΥΔΡ ΙΧΘ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΠΑΡ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΙΧΘ ΙΧΘ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΠΑΡ ΣΚΟ ΤΟΞ ΑΙΓ ΙΧΘ ΚΡΙ ΤΑΥ ΚΑΡ ΚΑΡ ΠΑΡ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΙΧΘ ΚΡΙ ΔΙΔ ΚΑΡ ΛΕΩ ΖΥΓ ΤΟΞ ΤΟΞ ΥΔΡ ΙΧΘ ΤΑΥ ΔΙΔ ΚΑΡ ΠΑΡ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΙΧΘ ΚΡΙ ΤΑΥ ΔΙΔ ΚΑΡ ΠΑΡ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ ΤΑΥ ΚΑΡ ΠΑΡ ΠΑΡ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΙΧΘ ΚΡΙ ΔΙΔ ΚΑΡ ΠΑΡ ΖΥΓ ΣΚΟ ΑΙΓ ΑΙΓ ΙΧΘ ΚΡΙ ΔΙΔ ΚΑΡ ΠΑΡ ΣΚΟ ΤΟΞ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ ΤΑΥ ΔΙΔ ΛΕΩ ΠΑΡ ΖΥΓ ΣΚΟ ΑΙΓ ΙΧΘ ΚΡΙ ΤΑΥ ΚΑΡ ΛΕΩ ΖΥΓ ΖΥΓ ΤΟΞ ΑΙΓ ΙΧΘ ΚΡΙ ΤΑΥ ΚΑΡ ΛΕΩ ΖΥΓ ΣΚΟ ΑΙΓ ΥΔΡ ΙΧΘ ΚΡΙ ΤΑΥ ΚΑΡ ΛΕΩ ΖΥΓ ΣΚΟ ΑΙΓ ΥΔΡ ΚΡΙ 2 -ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΩΝ ΖΩΔΙΩΝ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΜΗΝΑ ΠΡΟΣΤΙΘΕ- ΗΜΕΡΑ ΜΕΝΑ ΖΩΔΙΑ ΠΡΟΣΤΙΘΕ- ΗΜΕΡΑ ΜΕΝΑ ΖΩΔΙΑ ΖΩΔΙΑ ΖΩΔΙΑΚΟΥ Αρ. ΖΩΔΙΑ ΣΥΝΤ/ΣΕΙΣ 1 Κριός (ΚΡΙ) 2 Ταύρος (ΤΑΥ) 3 Δίδυμοι (ΔΙΔ) 4 Καρκίνος (ΚΑΡ) 5 Λέων (ΛΕΩ) 6 Παρθένος (ΠΑΡ) 7 Ζυγός (ΖΥΓ) 8 Σκορπιός (ΣΚΟ) 9 Τοξότης (ΤΟΞ) 10 Αιγόκερως ( ΑΙΓ ) 11 Υδροχόος (ΥΔΡ) 12 Ιχθείς (ΙΧΘ) 30 31

17 YΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: (1) Γενικό συμπέρασμα από δυο έργα σχετικά με την αντίληψη του χρόνου από την σκοπιά της φιλοσοφίας της ανθρωπολογίας και της κοινωνιολογίας. Τα παρακάτω: Robert Nisbet, Κοινωνική αλλαγή και Ιστορία, Αθήνα, Εκδόσεις Γνώση, 1995 καθώς και Patric Thomassin, Αναζητώντας τις ρίζες, Αθήνα, Εκδόσεις Κέδρος, 1993 (2-3-4) Πήτερ Ουσπένσκυ, Αναζητώντας τον κόσμο του θαυμαστού, Αθήνα, Εκδόσεις Πύρινος κόσμος, 1989 (5) J.L. Servan-Schreiber, Η τέχνη του Χρόνου, Αθήνα, Εκδόσεις Ροές, 1986, σελ. 111 (5) Γιώργος Γραμματικάκης, Η κόμη της Βερενίκης, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1997, σελ (6) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Η Οδύσσεια των ημερολογίων, τόμος Α, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1995, σελ. 32 (7) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Η Οδύσσεια των ημερολογίων, τόμος Β, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1995, σελ. 160 (8) Γεωμέτρης, αρχιτέκτων και αστρονόμος ο Μέτων το 432 π.χ. επί Περικλέους, πέτυχε να υπολογίσει τις ακριβείς ημερομηνίες των φάσεων της σελήνης μέσα στα ηλιακά έτη (9) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Η Οδύσσεια των ημερολογίων, τόμος Β, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1995, σελ. 168 (10) Ελληνική Μυθολογία, τόμος 2ος, Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1986, σελ.229 (11) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Το σύμπαν που αγάπησα, τόμος Β, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1999, σελ. 37 (12) Λαϊκή Αστρονομία, σελ. 341 (13) Don Wilson, Τα μυστικά της Σελήνης, Αθήνα, εκδόσεις Ωρορα, 1981 (14) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Το σύμπαν που αγάπησα, τόμος Β, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1999, σελ. 13 (15) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Το σύμπαν που αγάπησα, τόμος Α, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1999, σελ. 327 (16) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Το σύμπαν που αγάπησα, τόμος Β, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1999, σελ. 45 (17) Τα στοιχεία ολόκληρου του κεφαλαίου καθώς και τα σχέδια είναι από τη Λαϊκή Αστρονομία, σελ. 342, 358 (18) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Μετρώντας τον άχρονο χρόνο, τόμος Β, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1994, σελ. 155 (19) Γιοχάνα Πάουγκερ - Τόμας Πόπε, Οι επιρροές της Σελήνης στη ζωή μας, Αθήνα, Εκδ. Νότος, σελ. 106 (20) Σ. Θεοδοσίου και Μ. Δανέζης, Μετρώντας τον άχρονο χρόνο, τόμος Β, Αθήνα, εκδόσεις Δίαυλος, 1994, σελ. 158 (21) Όμηρος Ερμίδης, Το ημερολόγιο της Σελήνης 2001, Αθήνα, εκδόσεις Περίπλους, 2000 (22) Όμηρος Ερμίδης, Το ημερολόγιο της Σελήνης 2001, Αθήνα, εκδόσεις Περίπλους, 2000 (23) Arlold Lieber, Η σεληνιακή επίδραση, Αθήνα, Εκδ. Χαϊμαλάς 1980 (24) Lori Reid, Μαγική Σελήνη, Αθήνα, εκδόσεις Ίριδα, 2000, σελ. 31 (25) Γιοχάνα Πάουγκερ - Τόμας Πόπε, Οι επιρροές της Σελήνης στη ζωή μας, Αθήνα, Εκδ. Νότος, σελ. 30 (26) Γιοχάνα Πάουγκερ - Τόμας Πόπε, Οι επιρροές της Σελήνης στη ζωή μας, Αθήνα, Εκδ. Νότος, σελ. 20 (27) Τζοσελιν Γκοντγουιν, Ρόμπερτ Φλόυντ, Αθήνα, εκδόσεις Πύρινος Κόσμος, 1982, σελ. 76 (28) Γιοχάνα Πάουγκερ - Τόμας Πόπε, Οι επιρροές της Σελήνης στη ζωή μας, Αθήνα, Εκδ. Νότος, σελ. 32 (29) Όμηρος Ερμίδης, Το ημερολόγιο της Σελήνης 2001, Αθήνα, εκδόσεις Περίπλους, 2000 (30) Γιοχάνα Πάουγκερ - Τόμας Πόπε, Οι επιρροές της Σελήνης στη ζωή μας, Αθήνα, Εκδ. Νότος, σελ. 33 (31) Lori Reid, Μαγική Σελήνη, Αθήνα, εκδόσεις Ίριδα, 2000, σελ. 39 (32) Lori Reid, Μαγική Σελήνη, Αθήνα, εκδόσεις Ίριδα, 2000, σελ. 127 (33) Νηλ Μίκελσεν, Αστρολογικές εφημερίδες για τον 20ο αιώνα, Αθήνα, εκδόσεις Πύρινος Κόσμος, ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: U.S. Naval Observatory - Astronomical Applications Department Dr. Regener, Sun moon calendar, Software version , 32 Έκδοση 2006 SALIGRAM Πανδώρου Αθήνα, Τηλ: , Κείμενα - σχεδιασμός - παραγωγή: SALIGRAM Επιμέλεια κειμένων - διορθώσεις: Κώστας Κυριάκης

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ.

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η Βαβυλωνιακή αστρολογία λέγεται ότι είχε επηρεάσει τους Έλληνες ήδη από τα μέσα του 4ου π.χ. αιώνα. Ακόμη και αν η προέλευση της αστρολογίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Πληροφοριακό υλικό Κέντρο Επισκεπτών Ινστιτούτο Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Την Παρασκευή 20 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 1.- Από τα πρώτα σχολικά µας χρόνια µαθαίνουµε για το πλανητικό µας σύστηµα. Α) Ποιος είναι ο πρώτος και

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 204 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 204 Νεφέλωμα NGC 6888 στον Κύκνο - Αντώνης Αγιομαμίτης ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι εποχές των Φρούτων

Οι εποχές των Φρούτων Οι εποχές των Φρούτων Φρούτα ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΜΑΪΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ Αβοκάντο Ακτινίδιο Αχλάδι Βερίκοκο Βύσσινο Γκρέιπ φρουτ Δαμάσκηνο

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Οι εκλείψεις στην Ωριαία αστρολογία

ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Οι εκλείψεις στην Ωριαία αστρολογία ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ Οι εκλείψεις στην Ωριαία αστρολογία Οι εκλείψεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην Ωριαία αστρολογία. Από τα βάθη των αιώνων μέχρι σήμερα πολλοί αστρονόμοι και αστρολόγοι έχουν μελετήσει το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ένθετο Κυκλικού Σεληνοηλιακού Ημερολογίου 2009

Ένθετο Κυκλικού Σεληνοηλιακού Ημερολογίου 2009 Ένθετο Κυκλικού Σεληνοηλιακού Ημερολογίου 2009 Ο λόγος ύπαρξης των κυκλικών Σεληνοηλιακών ημερολογίων σε πρώτο επίπεδο είναι να αφυπνήσουν την αντίληψή μας για τους κοσμικούς ρυθμούς, που σήμερα αποκοιμισμένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ 1 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο 2 ο Συστήματα αστρονομικών συντεταγμένων και χρόνος ΑΣΚΗΣΗ 1 η (α) Να εξηγηθεί γιατί το αζιμούθιο της ανατολής και της δύσεως του Ηλίου σε ένα τόπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

Να το πάρει το ποτάµι;

Να το πάρει το ποτάµι; Να το πάρει το ποτάµι; Είναι η σκιά ενός σώµατος που το φωτίζει ο Ήλιος. Όπως η σκιά του γνώµονα ενός ηλιακού ρολογιού που µε το αργό πέρασµά της πάνω απ τα σηµάδια των ωρών και µε το ύφος µιας άλλης εποχής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH TZΕΜΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Α.Μ. 3507 ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH Όλοι γνωρίζουμε ότι η εναλλαγή των 4 εποχών οφείλεται στην κλίση που παρουσιάζει ο άξονας περιστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Οι Λίθοι των Μηνών. Φεβρουάριος ~ Αμέθυστος, Φεγγαρόπετρα & Όνυχας Για τους αρχαίους Ρωμαίους - Αμέθυστος

Οι Λίθοι των Μηνών. Φεβρουάριος ~ Αμέθυστος, Φεγγαρόπετρα & Όνυχας Για τους αρχαίους Ρωμαίους - Αμέθυστος Οι (πολύτιμοι ή ήμι-πολύτιμοι) λίθοι από αρχαιοτάτων χρόνων γνώρισαν τον θαυμασμό και το δέος των ανθρώπων. Συνδέθηκαν με τους Θεούς, με την θεραπευτική τέχνη, με την μαντεία και με τον μυστικισμό, από

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Ο Γνώμονας, ένα απλό αστρονομικό όργανο και οι χρήσεις του στην εκπαίδευση Σοφία Γκοτζαμάνη και Σταύρος Αυγολύπης Ο Γνώμονας Ο Γνώμονας είναι το πιο απλό αστρονομικό όργανο και το πρώτο που χρησιμοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ 22 ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ H έρευνα του πρώτου μέρους αυτού του βιβλίου αναφέρεται αποκλειστικά στο αμερικανικό χρηματιστήριο. Κατά συνέπεια, η μελέτη των ωροσκοπίων των μετοχών που παρατίθενται στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Γαλαξίας(Milky way)& Star trail ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ Α ΜΕΡΟΣ Τι είναι ο Γαλαξίας. Πως εντοπίζουμε τον Γαλαξία. Ποιες μέρες και ώρες μπορούμε να φωτογραφίσουμε. Τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 -

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 - ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ H Γη είναι ένας πλανήτης από τους οκτώ συνολικά του ηλιακού μας συστήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστρικά συστήματα του Γαλαξία μας, ο οποίος με την

Διαβάστε περισσότερα

Ένθετο Κυκλικού Σεληνοηλιακού Ημερολογίου 2008

Ένθετο Κυκλικού Σεληνοηλιακού Ημερολογίου 2008 Ένθετο Κυκλικού Σεληνοηλιακού Ημερολογίου 2008 Ο λόγος ύπαρξης των κυκλικών Σεληνοηλιακών ημερολογίων σε πρώτο επίπεδο είναι να αφυπνήσουν την αντίληψή μας για τους κοσμικούς ρυθμούς, που σήμερα αποκοιμισμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης

ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης Ηλιακές και Σεληνιακές Εκλείψεις Είδη εκλείψεων Ηλίου: Ολική Μερική Δακτυλιοειδής Είδη εκλείψεων Σελήνης: Ολική Μερική Παρασκιάς Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 1 Ερασιτεχνική Αστρονομία Μια ενασχόληση που αρχίζει από απλό χόμπι... & φτάνει έως συμβολή σε επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΙ. Ρώτησε τη φύση, θα σου απαντήσει! Παρατηρώντας την, κάτι το σημαντικό θα βρεις.

ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΙ. Ρώτησε τη φύση, θα σου απαντήσει! Παρατηρώντας την, κάτι το σημαντικό θα βρεις. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια του προγράμματος περιβαλλοντικής Αγωγής, τη σχολική χρονιά 2012-2013, αποφασίσαμε με τους μαθητές του τμήματος Β 3 να ασχοληθούμε με κάτι που θα τους κέντριζε το ενδιαφέρον. Έτσι καταλήξαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M,

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M, ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΛΞΗΣ Ο Νεύτωνας ανακάλυψε τον νόμο της βαρύτητας μελετώντας τις κινήσεις των πλανητών γύρω από τον Ήλιο και τον δημοσίευσε το 1686. Από την ανάλυση των δεδομένων αυτών ο

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο Φυσική Β Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις κινήσεις των σωμάτων. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Χρόνος - Ρολόι Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pcneo Σαμπαθιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Γενικός τίτλος «Ένας μαγικός αλλά άγνωστος κόσμος» Ένας μαγικός αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Απριλίου, 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση. Γενικές οδηγίες: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

Ένατο µέρος. ... Συνέχεια από το προηγούµενο

Ένατο µέρος. ... Συνέχεια από το προηγούµενο Ένατο µέρος... Συνέχεια από το προηγούµενο Στη συνέχεια θα ήθελα να αναλύσω ορισµένες ενδιαφέρουσες ελληνιστικές τεχνικές που είναι γενικής σηµασίας, µε την έννοια που περιέγραψα προηγουµένως, δηλαδή τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Το τελευταίο πιο πρώιµο Πάσχα

Το τελευταίο πιο πρώιµο Πάσχα Το τελευταίο πιο πρώιµο Πάσχα ηµήτρη Ι. Μπουνάκη Σχ. Συµβούλου Μαθηµατικών dimitrmp@sch.gr Στην µνήµη του αείµνηστου θείου και ασκάλου µου Μανώλη. Μπουνάκη Ο φετινός εορτασµός του Πάσχα των ορθοδόξων χριστιανών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ α. Τι είναι έξαρμα του πόλου υπέρ τον ορίζοντα και γιατί ενδιαφέρει τον ναυτιλλόμενο. β. Να ορίσετε τα είδη των αστέρων (αειφανείς, αφανείς και Αμφιφανείς)και να γράψετε τις συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Κεφάλαιο : Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Το ποδόσφαιρο κατέχει αδιαμφισβήτητα τη θέση του βασιλιά όλων των αθλημάτων. Είναι το μέσο εκείνο που ενώνει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο επηρεάζοντας ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Κατά τη Β Φάση της Διαμόρφωσης των ΑΠ, το Πρόγραμμα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, το οποίο θα εφαρμοστεί κατά τη φετινή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΤΟ ΒΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΟ ΒΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Ομάδα HSBTProject Ρωσσοπούλου Ναυσικά, Τραγόπουλος Βαγγέλης, Τσούμπελης Δημήτρης, Χατζοπούλου Μαργαρίτα H S B History Science Biology

Διαβάστε περισσότερα

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014 minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/014 minimath.eu Περιεχόμενα Κινηση 3 Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση 4 Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση 5 Δυναμικη 7 Οι νόμοι του Νεύτωνα 7 Τριβή 8 Ομαλη κυκλικη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών Μ7 Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών 1. Σκοπός Τα διαστημόμετρα, τα μικρόμετρα και τα σφαιρόμετρα είναι όργανα που χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της διάστασης του μήκους, του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Νεφέλη Φραγκοπούλου Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Λουκία Καραμολέγκου Μαργιάννα Πετροπούλου Βασικές πληροφορίες για την σελήνη Η σελήνη στην ελληνική μυθολογία Η σελήνη στην παγκόσμια μυθολογία Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο εύτερης Ευκαιρίας Αλεξανδρούπολης. Σχολικό Έτος 2006 2007. Σενάριο : Αγιοργιωτάκης Ιωάννης Μαθηµατικός

Σχολείο εύτερης Ευκαιρίας Αλεξανδρούπολης. Σχολικό Έτος 2006 2007. Σενάριο : Αγιοργιωτάκης Ιωάννης Μαθηµατικός Σχολείο εύτερης Ευκαιρίας Αλεξανδρούπολης Σχολικό Έτος 2006 2007 Σενάριο : Αγιοργιωτάκης Ιωάννης Μαθηµατικός Τρίτη 10 Οκτωβρίου στο Σ Ε Αλεξανδρούπολης. 2 η Ώρα : Μαθηµατικά στο Β2. ΙΣΜΑΗΛ : Λεµονιά, θέλω

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; Μονόμετρα ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία, για να τα προσδιορίσουμε πλήρως, αρκεί να γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΜΠΟΥΜ ΜΕ ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ

ΑΛΜΠΟΥΜ ΜΕ ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΑΛΜΠΟΥΜ ΜΕ ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΛΙΑΤΟΣ Β 3 ΛΑΡΙΣΑ 2008 Τα Όργανα Μέτρησης Του Χρόνου Αστρολάβος Ο αστρολάβος είναι αρχαίο αστρονομικό όργανο που χρησιμοποιούνταν για να παρατηρηθούν τα αστέρια

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Ωριαία ερώτηση: ΘΑ ΞΑΝΑΒΡΩ ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΑ;

Ωριαία ερώτηση: ΘΑ ΞΑΝΑΒΡΩ ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΑ; Ωριαία ερώτηση: ΘΑ ΞΑΝΑΒΡΩ ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΑ; HORARY CHART 31/7/2007 03:09:11 μ.μ. 23Ε43, 37Ν58 (ΕΕD -3) Κυριαρχία +5 Έξαρση +4 Τριπλότητα +3 Όρια +2 εκανός +1 Αδυναμία -5 Πτώση -4 Περιπλανώμενος -5

Διαβάστε περισσότερα

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 37 5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 5.1 Εισαγωγή Οι κύριες κινήσεις της Γης είναι: μια τροχιακή κίνηση του κέντρου μάζας γύρω από τον Ήλιο και μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονα που περνά από

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα

Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα...ένας οδηγός παρατήρησης για μικρά ή μεσαία τηλεσκόπια και κιάλια Ανδρέας Παπαλάμπρου Τετάρτη 7/5/2008 Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Σκοπός Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διακοπές στο φεγγάρι: μία εκπαιδευτική μερική γνωστική προσέγγιση της Σελήνης Σταύρος Αυγολούπης Από τη στιγμή που το ταξίδι στη Σελήνη (Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Αφορμή για την επιλογή του θέματος υπήρξε η ενότητα «Το ηλιακό μας σύστημα» του κεφαλαίου «Μαθαίνουμε για τη Γη» από το μάθημα της Γεωγραφίας. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. = 2r, τότε:

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. = 2r, τότε: ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Άσκηση 1. (Διατήρηση της στροφορμής) Η Γη στρέφεται σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Το κοντινότερο σημείο στον Ήλιο ονομάζεται Περιήλιο (π) και το πιο απομακρυσμένο Αφήλιο (α).

Διαβάστε περισσότερα

Αποφθέγματα για χαμένα αντικείμενα και αγνοούμενα πρόσωπα

Αποφθέγματα για χαμένα αντικείμενα και αγνοούμενα πρόσωπα Αποφθέγματα για χαμένα αντικείμενα και αγνοούμενα πρόσωπα Ανεύρεση χαμένων ή παραπεταμένων αντικειμένων Σε ωριαίους χάρτες που αναφέρονται στην ανεύρεση χαμένων ή παραπεταμένων αντικειμένων πρέπει να ελεγχθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς.

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. Μ2 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. 1 Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί στη μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας σε ένα τόπο. Αυτή η μέτρηση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΣΤΟ ΓΑΛΙΛΑΙΟ ΚΑΙ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΣΤΟ ΓΑΛΙΛΑΙΟ ΚΑΙ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2012-13 ΤΑΞΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΣΤΟ ΓΑΛΙΛΑΙΟ ΚΑΙ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΦΥΤΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Page1 ΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μετατόπιση, είναι η αλλαγή (μεταβολή) της θέσης ενός κινητού. Η μετατόπιση εκφράζει την απόσταση των δύο θέσεων μεταξύ των οποίων κινήθηκε το κινητό.

Μετατόπιση, είναι η αλλαγή (μεταβολή) της θέσης ενός κινητού. Η μετατόπιση εκφράζει την απόσταση των δύο θέσεων μεταξύ των οποίων κινήθηκε το κινητό. Μετατόπιση, είναι η αλλαγή (μεταβολή) της θέσης ενός κινητού. Η μετατόπιση εκφράζει την απόσταση των δύο θέσεων μεταξύ των οποίων κινήθηκε το κινητό. Η ταχύτητα (υ), είναι το πηλίκο της μετατόπισης (Δx)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης 16 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ : ΑΝΥΨΗΤΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ,ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ΟΛΓΑ Κάποτε η τροφή ήταν απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Οι πιο ακανθώδεις ερωτήσεις, για όσους ασκούν την ωριαία αστρολογία, είναι αυτές που

Οι πιο ακανθώδεις ερωτήσεις, για όσους ασκούν την ωριαία αστρολογία, είναι αυτές που Οι πιο ακανθώδεις ερωτήσεις, για όσους ασκούν την ωριαία αστρολογία, είναι αυτές που αφορούν στην εύρεση αντικειµένων και τον χρόνο στον οποίο το αντικείµενο θα ευρεθεί. Είναι το είδος της ερώτησης που

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών.

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Υπολογισμός σταθεράς Hubble Εργαστήριο 2008 Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Εισαγωγή Το 1929, ο Edwin Hubble (με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Δυναµική: Νόµοι Κίνησης του Νεύτωνα

Κεφάλαιο 4 Δυναµική: Νόµοι Κίνησης του Νεύτωνα Κεφάλαιο 4 Δυναµική: Νόµοι Κίνησης του Νεύτωνα Δύναµη Περιεχόµενα Κεφαλαίου 4 1 ος Νόµος Κίνησης του Νεύτωνα Μάζα 2 ος Νόµος Κίνησης του Νεύτωνα 3 ος Νόµος Κίνησης του Νεύτωνα Βάρος: Η Δύναµη της Βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα