Η εργοθεραπευτική παρέμβαση στις δυσκολίες παιχνιδιού των παιδιών με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητα (δεπ-υ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εργοθεραπευτική παρέμβαση στις δυσκολίες παιχνιδιού των παιδιών με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητα (δεπ-υ)"

Transcript

1 2009, (39):92-99 Η εργοθεραπευτική παρέμβαση στις δυσκολίες παιχνιδιού των παιδιών με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητα (δεπ-υ) Α. Καμπούρογλου 1 Μ. Μοροζίνη 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα συμπτώματα της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας επηρεάζουν το παιδί σε όλους τους τομείς έργου, συνεπώς και στο παιχνίδι. Το συγκεκριμένο άρθρο παρουσιάζει τις δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζει ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ στο παιχνίδι, αλλά και την εργοθεραπευτική παρέμβαση που μπορεί να εφαρμοστεί για την αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών. Αρχικά ορίζεται η «ΔΕΠ-Υ» και αναφέρονται τα κύρια χαρακτηριστικά της. Έπειτα παρουσιάζεται ο ορισμός του παιχνιδιού και ο ρόλος του στην ανάπτυξη του παιδιού, ενώ παρατίθενται και σχετικές εργοθεραπευτικές θεωρίες. Στη συνέχεια αναφέρονται τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει το παιδί με τη συγκεκριμένη διαταραχή στο παιχνίδι του και παράλληλα παρουσιάζονται κάποιες μέθοδοι αξιολόγησης αυτού. Τέλος, ακολουθεί η εργοθεραπευτική παρέμβαση αυτή καθαυτή, η οποία περιλαμβάνει τον καθορισμό των στόχων, ένα σύντομο πλάνο της εργοθεραπευτικής παρέμβασης και μία παρουσίαση του ρόλου του εργοθεραπευτή και των πλαισίων αναφοράς που, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, μπορεί να χρησιμοποιήσει. 1 Εργοθεραπεύτρια, Επιστημονικό Κέντρο Ειδικών Θεραπειών «Λόγος-Έργο- Μάθηση», Άγιος Δημήτριος, Επιστημονικό Κέντρο Ειδικών Θεραπειών «Λόγος-Έργο-Μάθηση», Νίκαια, Κέντρο Παθολογίας Λόγου-Ομιλίας «Ευμάθεια», Καλλιθέα 2 Εργοθεραπεύτρια MSc, NDT, SIT Ομάδα Θεραπευτικής-Υποστηρικτικής Παρέμβασης, Νίκαια Εργαστηριακή Συνεργάτης, Τμήμα Εργοθεραπείας, ΣΕΥΠ, ΤΕΙ Αθήνας Λέξεις-κλειδιά: ΔΕΠ-Υ, παιχνίδι, εργοθεραπευτική παρέμβαση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στις δυσκολίες παιχνιδιού των παιδιών με ΔΕΠ-Υ διότι η συγκεκριμένη διαταραχή έχει μεγάλη συχνότητα εμφάνισης στον παιδικό πληθυσμό και διότι το παιχνίδι αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο στη ζωή ενός παιδιού. Αν και το παιχνίδι είναι ένας από τους κυριότερους τομείς έργου, η σημασία του πολλές φορές παραγκωνίζεται και χρησιμοποιείται από την εργοθεραπεία μόνο ως μέσο θεραπείας 27. Οι εργοθεραπευτές στην πρακτική τους προσεγγίζουν το παιχνίδι με τρεις τρόπους: ως μέσο αξιολόγησης, ως μέσο θεραπείας και ως στόχο της 92

2 εργοθεραπευτικής παρέμβασης 5,10. Το συγκεκριμένο άρθρο εξετάζει το παιχνίδι ως στόχο της εργοθεραπευτικής παρέμβασης. Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/ Υπερκινητικότητα Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητα είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή, οργανικής αιτιολογίας, η οποία επηρεάζει τη συγκέντρωση του παιδιού και χαρακτηρίζεται από υπερκινητική και παρορμητική συμπεριφορά 6. Η ΔΕΠ-Υ επηρεάζει την απόδοση του παιδιού σε όλους τους τομείς έργου και προκαλεί σοβαρές και επίμονες δυσκολίες τόσο στο ίδιο το παιδί όσο και στο οικογενειακό και στο ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον 23. Τα κύρια συμπτώματα ενός παιδιού με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/ Υπερκινητικότητα είναι : Μειωμένη προσοχή-συγκέντρωση: το παιδί δυσκολεύεται να συγκεντρώσει την προσοχή του σε λεπτομέρειες και συχνά κάνει λάθη απροσεξίας στις σχολικές του εργασίες. Συχνά, δε μπορεί να παραμείνει συγκεντρωμένο σε μια δραστηριότητα έως ότου την ολοκληρώσει και δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες. Πολλές φορές δείχνει απροθυμία να εμπλακεί σε δραστηριότητες οι οποίες απαιτούν διαρκή πνευματική προσπάθεια (όπως σχολικές εργασίες), χάνει αντικείμενα απαραίτητα για εργασίες ή δραστηριότητες και ξεχνά καθημερινές υ- ποχρεώσεις. Είναι πιθανό η προσοχή του να διασπάται από εξωτερικά οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα, ενώ κάποιες φορές φαίνεται να μην ακούει όταν κάποιος του απευθύνει το λόγο. Υπερκινητικότητα: το παιδί βρίσκεται σε μια αδιάκοπη κίνηση. Τρέχει, στριφογυρίζει και σκαρφαλώνει, ακόμη και σε περιστάσεις και χώρους που δεν το ε- πιτρέπουν. Κατά τις καθιστικές δραστηριότητες συχνά κινεί νευρικά τα χέρια και τα πόδια του, ενώ συνηθίζει να μιλάει ακατάπαυστα. Δυσκολεύεται να παίξει ή να συμμετέχει ήσυχα σε δραστηριότητες κατά τον ελεύθερό του χρόνο. Παρορμητικότητα: το παρορμητικό παιδί συνηθίζει να διακόπτει τους άλλους και να παρεμβαίνει σε συζητήσεις και παιχνίδια. Συχνά δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του και απαντά απερίσκεπτα προτού του ολοκληρωθούν οι ερωτήσεις 20. Το παιχνίδι και η εργοθεραπεία Το παιχνίδι είναι ένας τομέας ο οποίος ανέκαθεν συγκέντρωνε την προσοχή όχι μόνο των εργοθεραπευτών, αλλά και άλλων ειδικοτήτων. Κατά καιρούς έχουν γίνει πολλές προσπάθειες ορισμού του παιχνιδιού. Οι ειδικοί από κάθε επιστημονικό πεδίο τείνουν να βλέπουν το παιχνίδι από τη δική τους σκοπιά και να το ορίζουν σύμφωνα με τις αρχές της ειδικότητάς τους. Στην ανθρωπολογία το παιχνίδι ορίζεται σαν μια ευχάριστη συμπεριφορά, η οποία εμφανίζεται σε ένα πολιτισμικό πλαίσιο και αντανακλά τα έθιμα και τις αξίες του πολιτισμού 1. Στη νευροανάπτυξη το παιχνίδι ορίζεται σαν μια συμπεριφορά μέσω της οποίας το παιδί λαμβάνει αισθητηριακά ερεθίσματα τα οποία βοηθούν στο να αναπτυχθεί και να ωριμάσει το νευρικό του σύστημα 18. Στις κοινωνικές επιστήμες το παιχνίδι αποτελεί ένα βασικό τομέα κοινωνικοποίησης του παιδιού. Σύμφωνα με τον Parten (1933), το παιδί μέσα από το παιχνίδι περνάει από 6 στάδια για να φτάσει από το μοναχικό παιχνίδι στο ομαδικό παιχνίδι συνεργασίας 7. Στην ψυχολογία το παιχνίδι θεωρείται ένας τρόπος μέσω του οποίου το παιδί ελέγχει τις ασυνείδητες ορμές του ενώ εκφράζει, χειρίζεται και έτσι ελέγχει τις ανησυχίες του 25. Παρόλα αυτά, έχουν παρουσιαστεί κάποια κοινά χαρακτηριστικά του παιχνιδιού στα οποία συμφωνούν όλοι. Σύμφωνα, λοιπόν, με τη θεωρία των Rubin και συνεργατών (1983), το παιχνίδι είναι μια συμπεριφορά που καθοδηγείται από εσωτερικό κίνητρο, ελέγχεται από το ίδιο το παιδί, απαιτεί την ενεργό συμμετοχή του και δεν περιορίζεται από ε- ξωτερικούς κανόνες 11. Σύμφωνα με την εργοθεραπευτική βιβλιογραφία το παιχνίδι παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη φυσική, συναισθηματική, κοινωνική, γνωστική και αντιληπτική ανάπτυξη των παιδιών, στην αισθητηριακή ολοκλήρωση και στη χρήση της γλώσσας. Το παιδί μέσα από το παιχνίδι αναπτύσσει δεξιότητες απαραίτητες για την παρούσα, αλλά και τη μελλοντική φάση της ζωής του. Επίσης, μέσα από το παίξιμο ρόλων (role playing) εκπαιδεύεται σε μελλοντικούς ρόλους τους οποίους πρόκειται να αναλάβει, για παράδειγμα παίζοντας προσποιείται ότι είναι γονιός και έχει ένα μωρό ή ότι πηγαίνει στο μανάβη να αγοράσει φρούτα 10,14. 93

3 Εργοθεραπευτικές θεωρίες παιχνιδιού Το 1960 η Mary Reilly δημιούργησε τη θεωρία της εργοσυμπεριφοράς (occupational behavior). Για να δημιουργήσει τη συγκεκριμένη θεωρία, η Reilly συνέλεξε πληροφορίες από τους χώρους της ανθρωπολογίας, της βιολογίας, της ψυχολογίας και της κοινωνολογίας και χαρακτήρισε το παιχνίδι ως ένα «βιοψυχοκοινωνικό φαινόμενο». Η Reilly διαμόρφωσε 3 αναπτυξιακά στάδια για το παιχνίδι, στα οποία το κυρίως κίνητρο είναι η περιέργεια. Αυτά τα στάδια είναι: 1. Διερευνητική συμπεριφορά (exploratory behavior). Το παιδί εμπλέκεται σε αισθητικοκινητικό παιχνίδι και εξερευνεί το περιβάλλον του. 2. Συμπεριφορά για ικανοποίηση (competency behavior). Το παιδί μέσω του παιχνιδιού προκαλεί το περιβάλλον του και λαμβάνει ανατροφοδότηση από τα αποτελέσματα που έχουν οι πράξεις του σε αυτό. 3. Συμπεριφορά της επίτευξης (achievement behavior). Το παιδί παίζει παιχνίδια αποσκοπώντας στο αίσθημα της επιτυχίας. Ανταγωνίζεται τον εαυτό του και τους άλλους, παίρνοντας ρίσκα και σχεδιάζοντας στρατηγικές 25,11,14. Η Reilly (1974) συνέδεσε το παιχνίδι με την εργασία του ατόμου στη μετέπειτα ζωή του και χαρακτήρισε το παιχνίδι σαν ένα μέσο καλλιέργειας των ικανοτήτων, τις οποίες χρειάζεται κανείς ώστε να αποκτήσει κυριαρχία στο περιβάλλον του. Το αναπτυξιακό συνεχές του παιχνιδιού με την εργασία το ονόμασε «εργοσυμπεριφορά» 14. Μια άλλη προσέγγιση του παιχνιδιού ήρθε από τη θεωρία της Takata (1974), η οποία πρότεινε ότι το παιχνίδι εξελίσσεται μέσα από μια σειρά «εποχών παιχνιδιού» (play epochs), οι οποίες σχετίζονται με την ηλικία 2. Κάθε εποχή παιχνιδιού έχει κάποια αντιπροσωπευτικά στοιχεία σε σχέση με τα υλικά, τους ανθρώπους και το περιβάλλον. Οι εποχές παιχνιδιού της Takata είναι οι εξής: Η αισθητικοκινητική εποχή (από 0 μέχρι 2 ετών): παιχνίδι που περιλαμβάνει αισθητηριακές εμπειρίες και κίνηση, όπως κουδουνίστρες, χρωματιστούς κώνους, πέταγμα μπάλας και σκαρφάλωμα. Η συμβολική και η απλή κατασκευαστική εποχή (από 2 μέχρι 4 ετών): κατασκευαστικό παιχνίδι με ακατέργαστα υλικά όπως πηλό και άμμο. Απλό συμβολικό παιχνίδι με ψεύτικα ζωάκια, αυτοκινητάκια, μικρά ανθρωπάκια. Η εποχή του δραματοποιημένου, πολύπλοκου κατασκευαστικού και προοργανωμένου παιχνιδιού (από 4 μέχρι 7 ετών): πολύπλοκο κατασκευαστικό παιχνίδι όπου το παιδί συνδυάζει υλικά (κύβους, τουβλάκια) και χρησιμοποιεί εργαλεία για να φτιάξει κατασκευές. Φαντασιακό παιχνίδι, όπου το παιδί μιμείται διάφορους ρόλους της πραγματικότητας (π.χ.δάσκαλος) και του αρέσει να μεταμφιέζεται με κοστούμια. Η εποχή του παιχνιδιού με κανόνες (από 7 μέχρι 12 ετών): παιχνίδι συνεργασίας με κανόνες, όπως επιτραπέζια παιχνίδια, πινγκ-πονγκ και διάφορα σπορ. Υπάρχει το αίσθημα του ανταγωνισμού. Η εποχή της ψυχαγωγίας (από 12 μέχρι 16 ετών): ομαδικό παιχνίδι, σπορ, συλλογές και ομάδες ειδικού ενδιαφέροντος, όπως είναι ο χορός και η μουσική 2,11,14. Η Anita Bundy (1987), στη συνέχεια, παρουσίασε μια νέα θεωρία για το παιχνίδι που συναντούμε σε πολλά σημεία στη βιβλιογραφία της εργοθεραπείας 11. Η Bundy τόνισε πόσο σημαντική είναι η διάθεση του παιδιού για παιχνίδι (playfulness) (Bundy, 1997). Σύμφωνα με τη θεωρία της, «το παιχνίδι είναι μια αλληλεπίδραση μεταξύ του παιδιού και του περιβάλλοντός του η οποία χαρακτηρίζεται από εσωτερικό κίνητρο, εσωτερικό έλεγχο και αναβολή των εξωτερικών κανόνων της πραγματικότητας» 11. Δυσκολίες στο παιχνίδι των παιδιών με ΔΕΠ-Υ Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ αντιμετωπίζουν διάφορες δυσκολίες στο παιχνίδι τους. Αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω των πρωτογενών συμπτωμάτων της διαταραχής, αλλά και των συνοδευτικών συμπτωμάτων της. Η διάσπαση της προσοχής του παιδιού με ΔΕΠ-Υ επηρεάζει άμεσα την ικανότητά του να ολοκληρώνει τις δραστηριότητες παιχνιδιού. Αντιμετωπίζει ιδιαίτερη δυσκολία στις δραστηριότητες παιχνιδιού που απαιτούν μεγάλη συγκέντρωση και ακολουθία βημάτων π.χ. κατασκευές, καθώς ξεχνά τα στάδια που πρέπει να ακολουθήσει. Η μειωμένη συγκέντρωση των παιδιών με ΔΕΠ-Υ τα ωθεί σε μια ιδιαίτερη συμπεριφορά στο παιχνίδι τους, ήδη από την προσχολική ηλικία. Διαλέγουν φανταχτερά παιχνίδια, τα οποία απευθύνονται σε παιδιά μικρότερης 94

4 ηλικίας και χαρακτηρίζονται από έντονα χρώματα και ήχους. Αυτά τα παιχνίδια εγκαταλείπονται σε μικρό χρονικό διάστημα και συχνά καταστρέφονται, καθώς το παιδί δε μπορεί να εστιάσει στη λειτουργικότητα ή στη σκοπιμότητά τους 26. Η υπερκινητικότητα, σε συνδυασμό με τη διάσπαση της προσοχής, κάνει ακόμα πιο δύσκολη την επιτυχή εμπλοκή του παιδιού με ΔΕΠ-Υ στις δραστηριότητες παιχνιδιού. Το γεγονός ότι κινείται αδιάκοπα δεν του επιτρέπει ούτε να καθίσει στην καρέκλα το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την ολοκλήρωση μιας δραστηριότητας παιχνιδιού, ούτε και να διατηρήσει μια θέση κατά το παιχνίδι. Για παράδειγμα, όταν χρειάζεται να διατηρήσει θέση για να πετάξει μπάλα σε στόχο ή συμμετέχει σε παιχνίδια κύκλου με άλλα παιδιά, συνήθως φεύγει από τη θέση του και περιφέρεται αδιάκοπα. Η παρορμητικότητα του παιδιού με ΔΕΠ-Υ το δυσκολεύει αρκετά σε δραστηριότητες οι οποίες απαιτούν οργάνωση και ακολουθία συγκεκριμένων βημάτων. Επειδή είναι ιδιαίτερα ανυπόμονο και παρορμητικό, δεν του αρέσουν τα κατασκευαστικά παιχνίδια με βήματα και τα επιτραπέζια παιχνίδια με κανόνες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ξεκινά μια δραστηριότητα πριν ακούσει τους κανόνες ενεργώντας απερίσκεπτα 22. Καθώς το παιδί με ΔΕΠ-Υ μεγαλώνει και εντάσσεται στο πλαίσιο του σχολείου δυσκολεύεται, λόγω της παρορμητικότητάς του, να λάβει μέρος στα ομαδικά παιχνίδια που εμπεριέχουν κανόνες 21. Δεν περιμένει να ακούσει τους κανόνες του παιχνιδιού, ενώ δεν κρατά και τη σειρά του. Προκειμένου να κερδίσει δεν ακολουθεί τους κανόνες, κάνει ζαβολιές, ενώ πολλές φορές αποχωρεί από τα ομαδικά παιχνίδια, επειδή δε μπορεί να συνεργαστεί με τους συμμαθητές του. Οι συνομήλικοί του το απορρίπτουν και δεν το θέλουν στο παιχνίδι τους, καθώς είναι πολύ απαιτητικό και αυταρχικό, ενεργεί μόνο με βάση τις επιθυμίες του αδιαφορώντας για τις συνέπειες, ενώ πολλές φορές είναι αγενές, απότομο και ανυπάκουο. Όταν χάνει μπορεί να γίνει επιθετικό, να προκαλέσει τσακωμό ή να φορτιστεί έντονα συναισθηματικά και να ξεσπάσει σε κλάματα (δεν έχει ανοχή στη ματαίωση) 22. Εκτός από τα πρωτογενή συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ, κάποια παιδιά αντιμετωπίζουν και συνοδά προβλήματα τα οποία τα δυσκολεύουν ιδιαίτερα στην εκτέλεση των δραστηριοτήτων παιχνιδιού. Αυτά τα προβλήματα μπορεί να είναι αισθητηριακά, κινητικά ή και προβλήματα λόγου. Οι διαταραχές της αισθητηριακής ολοκλήρωσης (διαταραχές ρύθμισης και διάκρισης), δυσκολεύουν τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ να οργανώσουν και να επεξεργαστούν σωστά τα αισθητηριακά ερεθίσματα τα οποία εμπεριέχονται στις δραστηριότητες παιχνιδιού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το μειωμένο εσωτερικό έλεγχο, κύριο χαρακτηριστικό και προϋπόθεση για το παιχνίδι. Έτσι, τα συγκεκριμένα παιδιά αποφεύγουν κάποιες δραστηριότητες παιχνιδιού και δε λαμβάνουν ευχαρίστηση από αυτές 3. Για παράδειγμα, ένα παιδί με βαρυτική ανασφάλεια δε θα μπορέσει να κάνει κούνια, να ανέβει στην τραμπάλα ή στο μονόζυγο. Αντίστοιχα, το παιδί με ΔΕΠ-Υ το οποίο εμφανίζει απτική αμυντικότητα, δε θα θέλει να συμμετάσχει σε ένα ομαδικό παιχνίδι από το φόβο μήπως το αγγίξουν. Τέλος, ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ το οποίο παρουσιάζει δυσπραξία θα δυσκολευτεί να μάθει ποδήλατο 12. Οι δυσκολίες κινητικού συντονισμού θέτουν εμπόδια στο παιδί με ΔΕΠ-Υ στις δραστηριότητες αδρού κινητικού παιχνιδιού, όπως η κούνια, τα παιχνίδια στόχου, το σχοινάκι κ.λπ. Το αποτέλεσμα αυτών των δυσκολιών είναι πως τα παιδιά συχνά χτυπούν ή αποτυγχάνουν και συνεπώς απογοητεύονται. Η δυσκολία του συντονισμού, πέρα από τα παιχνίδια αδρής κίνησης, παρουσιάζεται και στα παιχνίδια που απαιτούν λεπτή κίνηση, όπως πάζλ και κατασκευές, όπου χρειάζεται ο χειρισμός μικρών αντικειμένων στο χέρι, ώριμες συλλήψεις, επιδεξιότητα κ.ά. 22. Τέλος, όταν το παιδί με ΔΕΠ-Υ αντιμετωπίζει και προβλήματα λόγου είναι πιθανό να παρουσιάσει δυσκολίες και στο συμβολικό και φαντασιακό παιχνίδι. Αυτό συμβαίνει επειδή το παιδί δυσκολεύεται να προχωρήσει στην εσωτερική αναπαράσταση των αντικειμένων. Συνεπώς είναι περισσότερο προσκολλημένο στα πραγματικά αντικείμενα, τα οποία χρειάζεται ν αγγίξει προκειμένου να λαμβάνει μέσω των αισθήσεών του, τις πληροφορίες και τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος 21. Εργοθεραπευτική διαδικασία Η αξιολόγηση παιχνιδιού του παιδιού με ΔΕΠ-Υ Η αξιολόγηση του παιχνιδιού του παιδιού είναι μια 95

5 πολύ σημαντική διαδικασία, η οποία συνδέεται άμεσα με την επιτυχία της παρέμβασης. Για να είναι ολοκληρωμένη μια αξιολόγηση, ο εργοθεραπευτής μπορεί να χρησιμοποιήσει μεθόδους όπως: συνέντευξη με τους γονείς ή το παιδί, παρατήρηση του παιδιού κατά την εκτέλεση δραστηριοτήτων παιχνιδιού, αλλά και ειδικά σταθμισμένα εργαλεία 2,28. Μέσω της συνέντευξης ο εργοθεραπευτής μπορεί να συλλέξει πληροφορίες για το παιχνίδι του παιδιού σε διάφορα περιβάλλοντα, όπως στο σπίτι, στο σχολείο ή στον παιδικό σταθμό. Για παράδειγμα οι γονείς του παιδιού μπορούν να δώσουν πληροφορίες για τις συνήθειες παιχνιδιού του παιδιού στο σπίτι, τις σχετικές με το παιχνίδι αξίες που διέπουν την οικογένεια και τον τρόπο που παίζει το παιδί με τα μέλη της 5. Ένα αξιολογητικό εργαλείο, το οποίο συνδυάζει τα οφέλη της συνέντευξης με την εγκυρότητα ενός ειδικά σταθμισμένου εργαλείου είναι το Ιστορικό του Παιχνιδιού (The Play History), το οποίο αναπτύχθηκε από την Takata (1974) 2. Το Ιστορικό του Παιχνιδιού εξετάζει αναπτυξιακά το παιχνίδι του παιδιού και περιλαμβάνει ερωτήσεις όπως: με τι παιχνίδια παίζει το παιδί; πώς είναι το παιχνίδι του (ήσυχο ή ακατάστατο); ποια είδη παιχνιδιού προτιμά περισσότερο ή αποφεύγει; με ποιον συνηθίζει να παίζει (γονείς, αδέρφια, συνομήλικους, κατοικίδια ζώα); πώς είναι στο παιχνίδι του με άλλα πρόσωπα (συμμετέχει ή είναι απόμακρο); 2. Οι πληροφορίες οι οποίες λαμβάνονται από τη συνέντευξη αναλύονται σύμφωνα με την ταξινόμηση του παιχνιδιού που έχει αναπτύξει η Takata (1974) και τις εποχές του παιχνιδιού. Μετά την επεξεργασία των πληροφοριών, ο εργοθεραπευτής τοποθετεί το παιδί στο ανάλογο αναπτυξιακό στάδιο παιχνιδιού 2,5,10,11. Η παρατήρηση του παιχνιδιού ενός παιδιού με ΔΕΠ-Υ μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. Ο ένας τρόπος είναι η δομημένη παρατήρηση σε ένα προκαθορισμένο περιβάλλον, όπου θα παρατηρηθούν συγκεκριμένες συμπεριφορές, ενώ ο άλλος τρόπος είναι η μη δομημένη παρατήρηση του ελεύθερου παιχνιδιού του παιδιού σε ένα οικείο για εκείνο περιβάλλον 28,29. Στην εργοθεραπεία υπάρχουν δύο σταθμισμένα α- ξιολογητικά εργαλεία, τα οποία εξετάζουν το παιχνίδι χρησιμοποιώντας ως μέσο την παρατήρηση. Αυτά είναι η Κλίμακα Προσχολικού Παιχνιδιού (Play Scale) της Knox (1974) 8 και το τεστ της Αξιολόγησης της Διάθεσης του Παιδιού για Παιχνίδι (Test of Playfulness) της Bundy (1997) 10. Η Κλίμακα Προσχολικού Παιχνιδιού επικεντρώνεται στα εξής σημεία: στη διαχείριση του χώρου κατά το παιχνίδι: στην αδρή του κίνηση και τα ενδιαφέροντά του. στη διαχείριση των υλικών κατά το παιχνίδι: στο χειρισμό των υλικών, στην ικανότητα κατασκευής, στο στόχο που τίθεται και στη διάρκεια συγκέντρωσης της προσοχής. στο συμβολικό παιχνίδι: στη μίμηση και στη δραματοποίηση. στη συμμετοχή: στην αλληλεπίδραση με τα άλλα παιδιά, στη συνεργασία, στο χιούμορ και στη λεκτική επικοινωνία 9. Το αξιολογητικό εργαλείο της Bundy εξετάζει τη διάθεση του παιδιού για παιχνίδι (playfulness). Συγκεκριμένα, αξιολογεί αν το παιδί παρουσιάζει κατά το παιχνίδι του: εσωτερικό κίνητρο: αν λαμβάνει ευχαρίστηση από το παιχνίδι του και εμπλέκεται ενεργά. εσωτερικό έλεγχο: αν παίζει με άλλους, αν συμμετέχει ενεργά, αν αναλαμβάνει το ρόλο του αρχηγού. εσωτερική πραγματικότητα: αν χειρίζεται αντικείμενα με ιδιόμορφους τρόπους, αν κάνει αστεία ή προσποιείται 25,9. Με βάση την Κλίμακα Προσχολικού Παιχνιδιού της Knox (1974) μπορούμε να αντιληφθούμε σε ποιο αναπτυξιακό στάδιο παιχνιδιού βρίσκεται το παιδί. Αντίθετα, το αξιολογητικό εργαλείο της Bundy (1997) δεν εξετάζει το παιχνίδι αναπτυξιακά, αλλά τη διάθεση που έχει το παιδί ενώ παίζει. Η εργοθεραπευτική παρέμβαση Ο κύριος στόχος του εργοθεραπευτή είναι να βελτιώσει το παιχνίδι του παιδιού με ΔΕΠ-Υ, ώστε να παίζει παιχνίδια που αντιστοιχούν στην ηλικία του, να λαμβάνει ευχαρίστηση και ικανοποίηση από το παιχνίδι και να χαρακτηρίζεται από εσωτερικό κίνητρο και έλεγχο 25,11,16. Για να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι, η εργοθεραπευτική παρέμβαση επικεντρώνεται: στη βελτίωση των δεξιοτήτων του παιδιού, οι οποίες 96

6 είναι απαραίτητες για το παιχνίδι του. στην εκπαίδευση του παιδιού στις ίδιες τις δραστηριότητες παιχνιδιού. στην τροποποίηση του περιβάλλοντος, έτσι ώστε να διευκολύνεται το παιχνίδι του παιδιού. στην προσαρμογή των δραστηριοτήτων παιχνιδιού. Σχετικά με τη βελτίωση των δεξιοτήτων, ο εργοθεραπευτής παρεμβαίνει αναπτύσσοντας τις απαραίτητες για το παιχνίδι δεξιότητες. Για παράδειγμα ρυθμίζοντας τις διαταραχές της αισθητηριακής ολοκλήρωσης, το παιδί θα μπορεί να εμπλακεί καλύτερα σε αισθητικοκινητικό παιχνίδι. Βελτιώνοντας τον αμφίπλευρο συντονισμό του παιδιού με ΔΕΠ-Υ θα είναι ευκολότερη η συμμετοχή του στα ομαδικά παιχνίδια με τη μπάλα και σε κινητικά παιχνίδια όπως είναι το ποδήλατο. Αντίστοιχα, με τη βελτίωση της συγκέντρωσης προσοχής, το παιδί θα μπορεί να ολοκληρώσει με επιτυχία ένα πάζλ ή μία πιο απαιτητική κατασκευή. Παράλληλα, ο εργοθεραπευτής μπορεί να εκπαιδεύσει το παιδί σε στρατηγικές με στόχο τη βελτίωση των ψυχοκοινωνικών του δεξιοτήτων, όπως ο αυτοέλεγχος και η παρορμητική συμπεριφορά κατά τα ομαδικά παιχνίδια 17. Ως προς την εκπαίδευση στις ίδιες τις δραστηριότητες παιχνιδιού, ο εργοθεραπευτής εκπαιδεύει το παιδί σε δραστηριότητες κατάλληλες για το αναπτυξιακό του στάδιο, καθώς και σε τρόπους με τους οποίους το παιδί με ΔΕΠ-Υ μπορεί να εμπλακεί επιτυχώς σε αυτές. Ο εργοθεραπευτής μπορεί να επιλέξει μεθόδους εκπαίδευσης όπως η επανάληψη, το παίξιμο ρόλων, η επίδειξη της δραστηριότητας παιχνιδιού ή η εκτέλεση (μέσω της μίμησης) από το παιδί 28. Σχετικά με την τροποποίηση του περιβάλλοντος, ο εργοθεραπευτής καλείται να προσαρμόσει το φυσικό αλλά και το κοινωνικό περιβάλλον στις ανάγκες του παιδιού. Τροποποιώντας το φυσικό περιβάλλον, ο εργοθεραπευτής διευκολύνει το παιδί να παίξει, ενώ φροντίζει και για την ασφάλειά του. Το παιδί με ΔΕΠ-Υ, για παράδειγμα, παίζει καλύτερα σε ένα χώρο όπου τα οπτικά και τα ακουστικά ερεθίσματα, τα οποία επηρεάζουν την προσοχή του, έχουν περιοριστεί. Επιπλέον, για τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ τα οποία παρουσιάζουν δυσκολίες κινητικού συντονισμού, ο χώρος δεν πρέπει να έχει φυσικά εμπόδια και επιφάνειες που γλιστρούν 16. Όσον αφορά στο κοινωνικό περιβάλλον, ο εργοθεραπευτής ενημερώνει και εκπαιδεύει γονείς, δασκάλους και άλλα προσώπα σχετικά με τις δυσκολίες παιχνιδιού του παιδιού, καθώς επίσης και με τη χρήση στρατηγικών διαχείρισης 6. Για παράδειγμα, ποια στάση πρέπει να κρατούν οι γονείς όταν είναι συμπαίκτες του παιδιού ή πώς μπορούν οι εκπαιδευτικοί να βοηθήσουν το παιδί με ΔΕΠ-Υ να λαμβάνει μεγαλύτερη ευχαρίστηση από τα ομαδικά παιχνίδια στο προαύλιο του σχολείου. Η προσαρμογή των δραστηριοτήτων παιχνιδιού γίνεται μέσω της ανάλυσης των δραστηριοτήτων παιχνιδιού και αφορά τη διαβάθμιση της δυσκολίας τους. Για παράδειγμα, ο εργοθεραπευτής μπορεί να χωρίσει τη δραστηριότητα παιχνιδιού σε μικρότερα στάδια, έτσι ώστε να μην απαιτείται σύνθετη και εκτεταμένη ακολουθία ενεργειών από το παιδί με ΔΕΠ-Υ. Επίσης, μπορεί να διαβαθμίσει τις δραστηριότητες παιχνιδιού ως προς το χρόνο που απαιτείται για την ολοκλήρωσή τους, έτσι ώστε να είναι βραχύχρονες στην αρχή και συνεπώς το παιδί να τις ολοκληρώνει χωρίς να χάνει το ενδιαφέρον του 28. Στην παρέμβαση που έχει ως στόχο την ανάπτυξη του παιχνιδιού του παιδιού με ΔΕΠ-Υ, ο ρόλος του εργοθεραπευτή είναι ένα καταλυτικό στοιχείο έτσι ώστε η συνεδρία να είναι αποτελεσματική και να διέπεται από μια παιχνιδιάρικη ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με την Parham (1992), ο εργοθεραπευτής είναι απαραίτητο να εκφράζει μια παιχνιδιάρικη διάθεση μέσω του λόγου του, της κίνησης του σώματός του και των εκφράσεων του προσώπου του 9. Επίσης, πρέπει να δίνει επιλογές στο παιδί κατά το παιχνίδι, ενώ ο ρόλος του δεν πρέπει να είναι αυστηρά κατευθυντικός. Η Bundy (1991) χαρακτηρίζει τον εργοθεραπευτή σαν «παίκτη πρότυπο» (model player), ο οποίος καλείται να βοηθήσει το παιδί να μάθει να παίζει. Για να επιτύχει ο εργοθεραπευτής τους στόχους του, μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποια πλαίσια αναφοράς (θεραπευτικές προσεγγίσεις), τα οποία θα τον καθοδηγήσουν κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του. Παραδείγματα τέτοιων πλαισίων αναφοράς που μπορεί να χρησιμοποιήσει για την ανάπτυξη του παιχνιδιού είναι το Αναπτυξιακό, το Συμπεριφορικό, το Γνωσιακό- Συμπεριφορικό, το Ψυχοκοινωνικό, το Πλαίσιο Αναφοράς της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης και το Αντισταθμιστικό ή Αποκαταστασιακό Πλαίσιο Αναφοράς 23,24,12,13. 97

7 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Μελετώντας τη σχετική βιβλιογραφία του άρθρου, διαπιστώθηκε πως οι εργοθεραπευτές στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες σπάνια επικεντρώνονται στο παιχνίδι των παιδιών σαν στόχο θεραπείας, ενώ συχνότερα το χρησιμοποιούν σαν μέσο για να επιτύχουν άλλους στόχους, όπως είναι οι δεξιότητες. Σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας στη χρήση του παιχνιδιού ως στόχο θεραπείας φαίνεται να είναι η έλλειψη σταθμισμένων αξιολογητικών εργαλείων. Στόχος αυτού του άρθρου είναι να βοηθήσει στην κατανόηση της σημασίας του παιχνιδιού στη ζωή των παιδιών αλλά και να δώσει έναυσμα για την ενίσχυση και ανάπτυξή του στα παιδιά με ΔΕΠ-Υ με τα οποία ασχολούμαστε. ΑΒSTRACT Kampouroglou A, Morozini M. Symptoms of Attention Deficit Disorder / Hyperactivity affect the child in all areas of work, hence the game. This article outlines the difficulties facing a child with ADHD in the game and the Occupational therapy intervention may be implemented to overcome these difficulties. Originally defined as "ADHD" and indicates the main characteristics. Then presents the definition of gambling and its role in child development and cited and relevant Occupational therapy theories. It then sets out the problems facing the child with this disorder in the game and also presents some methods evaluated. Finally followed by the Occupational therapy intervention itself, which includes setting goals, one short shot of Occupational therapy intervention and a presentation of the role of therapist and frames of reference, according to the literature, can be used. Κey words: ADHD, game, Occupational therapy intervention. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Anderson, R. (1997). The anthropological study of play. In B.E. Chandler (Ed), The Essence of Play, a Child s Occupation, Bethesda: The American Occupational Therapy Association. 2. Bryze, K. (1997). Narrative Contributors to the Play History. In L.D. Parham & L.S. Fazio (Eds), Play in Occupational Therapy for Children, St. Louis: Mosby. 3. Bundy, A.S. (1991). Play Theory and Sensory Integration. In A.G. Fisher, E.A. Murray & A.C. Bundy (Eds), Sensory Integration: Theory and Practice, Philadelphia: F.A. Davis Company. 4. Bundy, A.S. (1997). Play and playfulness: what to look for. In L.D. Parham & L.S. Fazio (Eds), Play in Occupational Therapy for Children, St. Louis: Mosby. 5. Burke, J.P. (1998). Play: The life role of the infant and young child. In J. Case-Smith (Ed), Pediatric Occupational Therapy and Early Intervention, (2nd ed), Boston: Butterworth-Heinemann. 6. Cermak, S.A. (2005). Cognitive rehabilitation of children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. In N. Katz (Ed), Cognition and Occupation across the Life Span. Models for Intervention in Occupational Therapy, (2nd ed), Bethesda, MD: The American Occupational Therapy Association. 7. Greene, S. (1997). Playmates: social interaction in early and middle childhood. In B.E. Chandler (Ed), The Essence of Play, a Child s Occupation, Bethesda: The American Occupational Therapy Association. 8. Knox, S. (1997). Development and Current Use of the Knox Preschool Play Scale. In L.D. Parham & L.S. Fazio (Eds), Play in Occupational Therapy for Children, St. Louis: Mosby. 9. Knox, S. & Mailloux, Z. (1997). Play as treatment and treatment through play. In B.E. Chandler (Ed), The Essence of Play, a Child s Occupation, Bethesda: The American Occupational Therapy Association. 10. Knox, S. (2005). Play. In J. Case-Smith (Ed), Occupational Therapy for Children, (5th ed), St. Louis: Mosby. 11. Morrison, C.D., Metzger, P. & Pratt, P.N. (1996). Play. In J. Case-Smith & A.S. Allen & P.N. Pratt, (Eds), Occupational Therapy For Children, (3rd ed), St. Louis: Mosby. 12. Mulligan, S. (1996). An analysis of score patterns of children with attention disorders on the Sensory Integration and Praxis Tests. American Journal of Occupational Therapy, 50 (8), Olson, L. (1993). Psychosocial Frame of Reference. In P. Kramer & J. Hinojosa (Eds), Frames of Reference for Pediatric Occupational Therapy, Baltimore: Williams and Wilkins. 14. Parham, L.D. & Primeau, L.A. (1997). Play and Occupational Therapy. In L.D. Parham & L.S. Fazio (Eds), Play in Occupational Therapy for Children, St. Louis: Mosby. 15. Reilly, M. (1974). Play as exploratory learning, Beverly Hills, CA: Sage Publications. 16. Rigby, P. & Rodger, S. (2006). Developing as a player. In S. Rodger & J. Ziviani (Eds), Occupational Therapy 98

8 with Children: understanding children s occupations and enabling participation, Oxford: Blackwell. 17. Rogers, S.L. (2005). Common conditions that influence children s participation. In J. Case-Smith (Ed), Occupational Therapy for Children, (5th ed), St. Louis: Mosby. 18. Schaaf, R & Burke, J. (1997). What happens when we play? A neurodevelopmental explanation. In B.E. Chandler (Ed), The Essence of Play, a Child s Occupation, Bethesda: The American Occupational Therapy Association. 19. Takata, N. (1974). Play as prescription. In M. Reilly (Ed), Play as exploratory learning, Beverly Hills, CA: Sage Publications. 20. Ε. Κάκουρος & Κ. Μανιαδάκη (2000α). Η περιγραφή και τα διαγνωστικά κριτήρια της ΔΕΠ-Υ. Στο: Ε. Κάκουρος & Κ. Μανιαδάκη (επιμ.), Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητα, Ελληνικά Γράμματα, Aθήνα. 21. Ε. Κάκουρος & Κ. Μανιαδάκη (2000β). Η εξελικτική πορεία του παιδιού με ΔΕΠ-Υ και η έκβαση της ΔΕΠ-Υ κατά την ενηλικίωση. Στο: Ε. Κάκουρος & Κ. Μανιαδάκη (επιμ.), Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. 22. Ε. Κάκουρος (2001). Η φύση και τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠ-Υ. Στο: Ε. Κάκουρος (επιμ.), Το Υπερκινητικό παιδί: Οι δυσκολίες του στη μάθηση και στη συμπεριφορά, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. 23. Ε. Κάκουρος & Κ. Μανιαδάκη (2005). Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα. Στο Ε. Κάκουρος & Κ. Μανιαδάκη (επιμ.), Ψυχοπαθολογία Παιδιών και Εφήβων: Αναπτυξιακή Προσέγγιση, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. 24. Σ. Κανταρτζή (2002). Εργοθεραπεία III. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας, Τμήμα Εργοθεραπείας, Αθήνα. 25. Σ. Κανταρτζή (2003). Βοήθημα για το μάθημα Εργοθεραπεία σε Παιδιά και Εφήβους II. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας, Τμήμα Εργοθεραπείας, Αθήνα. 26. Π. Καρδαράς & Ο. Κοτζαερίδου. Υπερκινητικό Σύνδρομο και Ελεύθερος Χρόνος. Νέα Παιδιατρικά Χρονικά. 2004; 4(2): Ε. Κούρτη. Διαταραχές Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητα. Εργοθεραπεία: Επίσημο περιοδικό του Συλλόγου Ελλήνων Εργοθεραπευτών. 2007; (30): Μ. Σηφάκη (2002). Εργοθεραπεία σε παιδιά και εφήβους, με νευρομυικές διαταραχές. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας, Τμήμα Εργοθεραπείας, Αθήνα. 29. Α. Σιάννη (2001). Σημειώσεις Εργοθεραπείας II. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας, Τμήμα Εργοθεραπείας, Αθήνα. Το άρθρο αποτελεί μια σύνοψη της ομώνυμης πτυχιακής εργασίας της Καμπούρογλου Άννας με εισηγήτρια την κ. Μοροζίνη Μαριάννα στο τμήμα Εργοθεραπείας, ΤΕΙ Αθήνας. 99

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) Σαββίδου Αβρόρα Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) - διεθνώς Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) -

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Κόπτσης Αλέξανδρος

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Κόπτσης Αλέξανδρος ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Κόπτσης Αλέξανδρος Ανομοιογενής ομάδα διαταραχών που σχετίζονται με την απόκτηση και χρήση ικανοτήτων ακρόασης-ομιλίας-ανάγνωσης-γραφήςσυλλογισμού-μαθηματικών δεξιοτήτων. Δυσλεξία-Δυσγραφία-Δυσαναγνωσία-Δυσορθογραφία-Δυσαριθμησία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 5η Μαθησιακές Δυσκολίες Σύνδρομο Μειωμένης Προσοχής Και Υπερκινητικότητας

Διάλεξη 5η Μαθησιακές Δυσκολίες Σύνδρομο Μειωμένης Προσοχής Και Υπερκινητικότητας ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 5η Μαθησιακές Δυσκολίες Σύνδρομο Μειωμένης Προσοχής Και Υπερκινητικότητας Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΙΔΙΩ Ν ΜΕ ΔΕΠ-Υ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΙΔΙΩ Ν ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας;

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ όπως είναι γνωστή από τα ακρωνύμια, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής. και υπερκινητικότητα: Δρ Μαρίνα Πατσίδου Ηλιάδου. Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ

Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής. και υπερκινητικότητα: Δρ Μαρίνα Πατσίδου Ηλιάδου. Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητα: Δρ Μαρίνα Πατσίδου Ηλιάδου Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ Η περίπτωση του Ορέστη Προνήπιο Χωρίς προβλήματα στο νοητικό επίπεδο. Έχει πολύ καλό γνωστικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μαθησιακές Δυσκολίες Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Διαταραχή Ελλειμματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος σκοπός Να γνωρίσετε τις μορφές των νευροαναπτυξιακών διαταραχών των μαθητών που συναντάμε πιο συχνά στο σχολικό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειµµατικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ)

Διαταραχή Ελλειµµατικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Διαταραχή Ελλειµµατικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Εισαγωγικά για ΔΕΠ-Υ Αφορά είτε σε υψηλό επίπεδο είτε σε ανεπαρκές επίπεδο ελέγχου συµπεριφορών που οι ενήλικες αναµένουν σε συγκεκριµένα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι και κοινωνικοποίηση

Παιχνίδι και κοινωνικοποίηση Παιχνίδι και κοινωνικοποίηση Πάτρα 23/11/13 Αντύπας Γεώργιος Παιδοψυχίατρος Ορισμοί Παιχνίδι: Δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο την συναισθηματική τους ευχαρίστηση Κοινωνικοποίηση: Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ευχάριστο διάβασμα στο σπίτι. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Καθηγήτρια Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου

Ευχάριστο διάβασμα στο σπίτι. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Καθηγήτρια Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Ευχάριστο διάβασμα στο σπίτι Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Καθηγήτρια Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Βασική Αρχή!!! Ο ενήλικας καθοδηγεί το παιδί κατά τη φοίτηση του στην Α τάξη του Δημοτικού Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα Διάγνωση Υπερκινητικότητας Τα εξωτερικά, εμφανή συμπτώματα, του συνδρόμου της υπερκινητικότητας, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια πρώτη αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 4η: Αναπτυξιακές Διαταραχές Σχολικών Επιδόσεων Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 4η: Αναπτυξιακές Διαταραχές Σχολικών Επιδόσεων Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 4η: Αναπτυξιακές Διαταραχές Σχολικών Επιδόσεων Ι Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΤΕΣΤ ΣΕ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΤΕΣΤ ΣΕ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΤΕΣΤ ΣΕ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #6: ΕΤΟΙΜΑ ΠΑΙΔΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό!

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΓΟΝΙΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ, της Ψυχολόγου Έλλης Τιγγινάγκα, MSc Τι είναι ο αυτισμός, ποια τα αίτια που τον προκαλούν; Ο αυτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαιδευτή ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Οδηγός Εκπαιδευτή ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Οδηγός Εκπαιδευτή ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Mintaze Kerem Gunel Akmer Mutlu Ozgun Kaya Kara Ayse Livanelioglu 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

Gerards Papadakis Soccer Academy

Gerards Papadakis Soccer Academy Παιδί Τεχνική Στόχος Gerards Papadakis Soccer Academy ΤΙ ΕΊΝΑΙ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΕ ΤΙ ΩΦΕΛΕΙ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Τεχνική είναι η ικανότητα του παίκτη να μπορεί να ελέγχει την μπάλα και το σώμα του κάτω από την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Ο Παγκύπριος Σύλλογος Εργοθεραπευτών ανακοινώνει τη διοργάνωση σεμιναρίου στη μέθοδο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Sherborne Developmental Movement στις 25 και 26 Μαρτίου 2017 Εκπαιδευτές: Καγκιλέρης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικες Αποκαταστασης, Εκπαιδευση Και Συστηματα Υγειονομικης Περιθαλψης

Τεχνικες Αποκαταστασης, Εκπαιδευση Και Συστηματα Υγειονομικης Περιθαλψης Ενότητα 6 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ Τεχνικες Αποκαταστασης, Εκπαιδευση Και Συστηματα Υγειονομικης Περιθαλψης Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Mintaze Kerem Gunel Akmer Mutlu Ozgun Kaya Kara Ayse Livanelioglu

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: Δρω-Αλληλεπιδρώ, Act-Interact Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact" Ειρήνη Κόκκα, Ψυχολόγος, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Γεωργία Ζέρβα, Κοιν. Λειτουργός, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Διαβάστε περισσότερα

«Μπορείς ν ανακαλύψεις περισσότερα για έναν άνθρωπο μέσα σε μία ώρα παιχνιδιού απ ότι μέσα σ ένα χρόνο συζήτησης» Πλάτων π.χ.

«Μπορείς ν ανακαλύψεις περισσότερα για έναν άνθρωπο μέσα σε μία ώρα παιχνιδιού απ ότι μέσα σ ένα χρόνο συζήτησης» Πλάτων π.χ. «Μπορείς ν ανακαλύψεις περισσότερα για έναν άνθρωπο μέσα σε μία ώρα παιχνιδιού απ ότι μέσα σ ένα χρόνο συζήτησης» Πλάτων 427-347 π.χ. Ερευνητική Εργασία Β Τάξης 1ου Γενικού Λυκείου Πάτρας Ομάδα Γ Το παιχνίδι

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση ψυχοκινητικών παιχνιδιών. Στρατηγικές παιχνιδιών

Ταξινόμηση ψυχοκινητικών παιχνιδιών. Στρατηγικές παιχνιδιών Ταξινόμηση ψυχοκινητικών παιχνιδιών Στρατηγικές παιχνιδιών Σκοποί της παρουσίασης Κριτήρια επιλογής παιχνιδιών Τα χαρακτηριστικά των παιχνιδιών Είδη ψυχοκινητικών παιχνιδιών Μορφές τροποποίησης των παιχνιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Διάσπαση προσοχής - Μύθοι και πραγματικότητες

Διάσπαση προσοχής - Μύθοι και πραγματικότητες 2009, (39):87-91 Διάσπαση προσοχής - Μύθοι και πραγματικότητες Σ. Αλεξάνδρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) είναι ένα αρκετά συχνό πρόβλημα (τουλάχιστον ένας μαθητής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

βεβαίωση συμμετοχής Ο εκπαιδευτής Χρυσοβαλάντης Παπαθανασίου

βεβαίωση συμμετοχής Ο εκπαιδευτής Χρυσοβαλάντης Παπαθανασίου Οι Κοινωνικές Ιστορίες (Social Stories) αποτελούν μια σύγχρονη μέθοδο που βοηθά το παιδί στο φάσμα του αυτισμού (και όχι μόνο) να κατανοήσει έννοιες και να μάθει να λειτουργεί με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ DQS DIN EN ISO 9001:2008

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. - ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ DQS DIN EN ISO 9001:2008 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σας καλωσορίζει στο Πρόγραμμα Συμπληρωματικής εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτική Ημερίδα. Η σχολική ένταξη μαθητών με Διάσπαση Προσοχής- Υπερκινητικότητα ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΓΙΩΤΗ ΕΚΠ/ΚΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΕ70 ΚΕΔΔΥ Δ ΑΘΗΝΑΣ

Επιμορφωτική Ημερίδα. Η σχολική ένταξη μαθητών με Διάσπαση Προσοχής- Υπερκινητικότητα ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΓΙΩΤΗ ΕΚΠ/ΚΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΕ70 ΚΕΔΔΥ Δ ΑΘΗΝΑΣ Επιμορφωτική Ημερίδα Η σχολική ένταξη μαθητών με Διάσπαση Προσοχής- Υπερκινητικότητα ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΓΙΩΤΗ ΕΚΠ/ΚΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΕ70 ΜΑ Ειδικής Αγωγής ΕΚΠΑ, ΜΑ Επιστήμες της Αγωγής ΑΠΚΥ ΚΕΔΔΥ Δ ΑΘΗΝΑΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία

Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία Ενότητα 6.2: ΔΕΠ Υ. Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας. Σουζάνα Παντελιάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ (ΔΕΠ-Υ) ΟΡΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΛΕΝΗ ΒΟΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΚΕ. Δ. Δ. Υ. ΧΑΝΙΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιο Αθηνών. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μαράσλειο Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιο Αθηνών. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μαράσλειο Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μαράσλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠ-Υ ή αναζήτηση προσοχής; Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Το να επιζητεί κάποιος την προσοχή των άλλων και ιδιαίτερα αυτών που θεωρεί «σημαντικούς άλλους»

ΔΕΠ-Υ ή αναζήτηση προσοχής; Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Το να επιζητεί κάποιος την προσοχή των άλλων και ιδιαίτερα αυτών που θεωρεί «σημαντικούς άλλους» 1 ΔΕΠ-Υ ή αναζήτηση προσοχής; Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Το να επιζητεί κάποιος την προσοχή των άλλων και ιδιαίτερα αυτών που θεωρεί «σημαντικούς άλλους» είναι κατανοητό. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Για την προσαρμογή Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ

Για την προσαρμογή Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Πέτρος Γαλάνης & Ντορέττα Αστέρη Π Για την προσαρμογή Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ Βασική αρχή της διαφοροποίησης Όλα τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Στη δραματοθεραπεία εκδραματίζονται σκηνές και γεγονότα της ζωής στην προσωπική παράσταση του καθενός, με την ασφάλεια που προσφέρουν οι μορφές τέχνης που χρησιμοποιούνται,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό. Τροκάνα Αρίστη ΠΕ02.50

Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό. Τροκάνα Αρίστη ΠΕ02.50 «Πρόγραμμα εξειδικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό Τροκάνα Αρίστη

Διαβάστε περισσότερα

«Αναπτυξιακή Δυσπραξία» και Εργοθεραπεία

«Αναπτυξιακή Δυσπραξία» και Εργοθεραπεία «Αναπτυξιακή Δυσπραξία» και Εργοθεραπεία ( Βιργινία Πολυμεροπούλου Εργοθεραπεύτρια) Τι συμβαίνει μέσα στον εγκέφ αλο; Ο φλοιός του εγκεφάλου αποτελεί το μεγάλο σημαντικό χώρο του εγκεφάλου και διαιρείται

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 02_ Εισαγωγή στην αξιολόγηση και τις μετρήσεις στην προσχολική ηλικία Μετρήσεις Η μέτρηση είναι η αριθμητική απόδοση ενός χαρακτηριστικού Π.χ. καλός

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί στόχοι της έρευνας

Βασικοί στόχοι της έρευνας Λέκκα Έλενα, MSc Βασικοί στόχοι της έρευνας Οι περισσότερες έρευνες στον τομέα των φιλοδοξιών εστιάζουν στις ακαδημαϊκές και επαγγελματικές φιλοδοξίες στην εφηβική ηλικία και στο πώς αυτές επηρεάζουν τις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται: ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ «Οικογένεια και Αυτισμός» «Επαγγελματικός Προσανατολισμός» «Μαθησιακές Δυσκολίες: Ανίχνευση, Σχεδιασμός, Παρέμβαση & Αποκατάσταση» «Μαθησιακές Δυσκολίες και Σχολικός Εκφοβισμός» «Εξερευνώντας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 12. Κώνσταντινος Π. Χρήστου 1

Μάθηµα 12. Κώνσταντινος Π. Χρήστου 1 Μάθηµα 12 Κώνσταντινος Π. Χρήστου 1 Προϊόν της αξιολόγησης Process product research Ορισµός των παραγόντων που καθιστούν τη διδασκαλία αποτελεσµατική Εξαρτάται από τους στόχους, την ιδεολογία, τα ιδεώδη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο ΓΝΑ 4/10000 άτομα Α:Κ 3:1 70% IQ

Διαβάστε περισσότερα

6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερργοθεραπείας

6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερργοθεραπείας ΣΑΒΒΑΤΟ 22 0ΚΤΩΒΡΙΟΥ 2011 8.30-9.15 ΕΓΓΡΑΦΕΣ 9.15-9.45 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 9.45-10.30 ΔΙΑΛΕΞΗ : Πρόεδρος: Σ. Αλεξάνδρου «ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΜΕΣΟ Ή ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΑΣ;» Μ. Μοροζίνη.

Διαβάστε περισσότερα

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής:

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής: Tι είναι ο αυτισμός Ο Αυτισμός είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

Το ψηφιακό παιχνίδι σαν εργαλείο συμμετοχής, επικοινωνίας και δημιουργικότητας

Το ψηφιακό παιχνίδι σαν εργαλείο συμμετοχής, επικοινωνίας και δημιουργικότητας Το ψηφιακό παιχνίδι σαν εργαλείο συμμετοχής, επικοινωνίας και δημιουργικότητας Μαρία Σαριδάκη, Κωνσταντίνος Μουρλάς ΝΤLab - Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εngagement

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης Μαθησιακή υσκολία Στρατηγικές ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης να διδάξει στους µαθητές τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Ι Ζαφειρίου Καθηγητής Παιδιατρικής Νευρολογίας- Αναπτυξιολογίας ΑΠΘ

Δημήτριος Ι Ζαφειρίου Καθηγητής Παιδιατρικής Νευρολογίας- Αναπτυξιολογίας ΑΠΘ Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (Attention Deficit Hyperactivity Disorder,ADHD) στην Εφηβεία Δημήτριος Ι Ζαφειρίου Καθηγητής Παιδιατρικής Νευρολογίας- Αναπτυξιολογίας ΑΠΘ Μαρία Κυριαζή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΕΒΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Εργοθεραπεύτρια

ΤΣΕΒΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Εργοθεραπεύτρια ΤΣΕΒΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Εργοθεραπεύτρια Τηλ. 2102528200, 6949373364 E mail: peggy_2580@hotmail.com Πατριάρχου Κων/νου 14, Νέα Φιλαδέλφεια. Προσωπικές πληροφορίες Ημερομηνία Γέννησης: 24 Απριλίου 1993 Οικογενειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Πρόλογος Η μάθηση είναι μια διαδικασία ζωής που πραγματοποιείται μέσα από αλληλεπιδράσεις του ατόμου κατά τη διάρκεια των καθημερινών συμβάντων.στο σημερινό Γενικό Σχολείο φοιτούν και μαθητές που δυσκολεύονται

Διαβάστε περισσότερα

«Η ανάπτυξη είναι μια σειρά από διαδοχικές γεννήσεις» Μαρία Μοντεσσόρι, Δεκτικός Νους

«Η ανάπτυξη είναι μια σειρά από διαδοχικές γεννήσεις» Μαρία Μοντεσσόρι, Δεκτικός Νους «Η ανάπτυξη είναι μια σειρά από διαδοχικές γεννήσεις» Μαρία Μοντεσσόρι, Δεκτικός Νους Αθήνα, 2017 Μοντεσσοριανή Σχολή Αθηνών ΜΑΡΙΑ ΓΟΥΔΕΛΗ Έλσα Χωριανοπούλου, δασκάλα και διευθύντρια Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλάκος,

Διαβάστε περισσότερα

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260 TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. 25 ης Μαρτίου 12-177 78 Ταύρος Τηλ. 210 48 11 260 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και η αναπαραγωγή του παρόντος βιβλίου με οποιοδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜOΣ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ «κοιτάζουμε με τα μάτια αλλά βλέπουμε με τον εγκέφαλο» 90% των πληροφοριών που φθάνουν στον εγκέφαλο περνούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης

«ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης «ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης Σκοπός: Σκοπός του προγράμματος είναι η εκπαίδευση και η πιστοποίηση ειδικών στην εφαρμογή του θεραπευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΑΝΟΪΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ

Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΑΝΟΪΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΑΝΟΪΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Σταφυλαράκη Κλαίρη, Εργοθεραπεύτρια Κέντρου Ημέρας ν. Α. Χανίων Τζανακάκη Μελισσάρη Μαρία, Ψυχίατρος Νευρολόγος, Πρόεδρος Ε.Ε.Ν.Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 1η ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Φοιτήτρια : Τεκτονίδου Βαρβάρα (12871) Καθηγήτρια: Παίλα Νικολέτα T.E.I Ηπείρου, 2014 Ταξινόμηση φωνολογικών/αρθρωτικών διαταραχών Αναπτυξιαξή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα εκπαίδευσης

πρόγραμμα εκπαίδευσης πρόγραμμα εκπαίδευσης στις μαθησιακέςδυσκολίες Υπεύθυνη: Δρ. Κατερίνα Μανιαδάκη Ψυχολόγος Επίκ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Αθήνας Κάθε Τετάρτη, 20.30-22.00 με έναρξη στις 3 Μαρτίου 2010 και διάρκεια 8 μήνες Ψυχολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι και η αξία του στη φυσική αγωγή. Διγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ

Το παιχνίδι και η αξία του στη φυσική αγωγή. Διγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ Το παιχνίδι και η αξία του στη φυσική αγωγή Διγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ Σκοποί της παρουσίασης Η καλύτερη κατανόηση του παιχνιδιού Η κατανόηση της αξίας του παιχνιδιού στη φυσική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα