Υπερκινητικότητα, άγχος και γνωστικές ικανότητες σε δίγλωσσα παιδιά: µια διαπολιτισµική προσέγγιση µε προεκτάσεις στην εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υπερκινητικότητα, άγχος και γνωστικές ικανότητες σε δίγλωσσα παιδιά: µια διαπολιτισµική προσέγγιση µε προεκτάσεις στην εκπαίδευση"

Transcript

1 Υπερκινητικότητα, άγχος και γνωστικές ικανότητες σε δίγλωσσα παιδιά: µια διαπολιτισµική προσέγγιση µε προεκτάσεις στην εκπαίδευση Αµπόνη- Τσούρα Λυδία Περίληψη Η παρούσα µελέτη αφορά έρευνα που έγινε σε µαθητές ηλικίας ετών σχολείων της Αττικής. Μελετώνται δύο υποοµάδες µαθητών/τριών, γηγενών και αλλοδαπών ως προς δύο παράγοντες ψυχικής υγείας, την υπερκινητικότητα και το άγχος και δύο βασικές γνωστικές ικανότητες, την κατανόηση κειµένου και τη λύση προβλήµατος. Τα ευρήµατα δείχνουν ότι υπάρχουν διαφορές ως προς την υπερκινητικότητα και οµοιότητες ως προς το άγχος, καθώς επίσης διαφορές ως προς την κατανόηση κειµένου και µικρές -εξειδικευµένες διαφορές ως προς τη λύση προβλήµατος. Γίνεται συζήτηση για τη συµβολή των παραγόντων µετανάστευσης ή των διαφορετικών πολιτισµικών στοιχείων ενώ τα αποτελέσµατα συγκρίνονται και µε αντίστοιχες διεθνείς µελέτες. Τέλος προτείνονται περαιτέρω προοπτικές έρευνας καθώς επίσης και πρακτικές προοπτικές για την Εκπαίδευση. Summary The present study concernsresearch among studentsbetween10-12 yearsof age at choolsof Attica Greece area. They were studied two subgroupsof students, nativesand emigrantsasfor 2 factorsof mentalhealth, hyperactivity and stressand asfor 2 basic cognitive abilities, reading and problemsolving. The results how differencesconcerning asfor the hyperactivity and imilaritiesasfor stress, they also partialdifferencesconcerning the reading and specialised differencesasfor problemthere isa discussion asfor the contributionof immigrationfactorsand the different culturalfactorswhile the resultsare also compared with corresponding internationalstudies. Finally they are proposed further prospectsof research aswellaspracticalprospectsfor the Education. 1. Εισαγωγή Η ψυχολογία εδώ και χρόνια είχε αγνοήσει τον πολιτισµό ως πηγή επιρροών στην ανθρώπινη συµπεριφορά και µάθηση και πολύ περισσότερο σε σχέση µε την έννοια της µετανάστευσης. Σήµερα όλο και περισσότεροι ερευνητές, κυρίως στο διεθνή χώρο καταβάλλουν προσπάθειες να ερευνήσουν τις έννοιες της ταυτότητας των πολιτισµών, όπως π.χ. της συµπεριφοράς στην οµάδα, των γνωστικών διαδικασιών, των συνηθειών γονεϊκότητας κλπ (recherstopics2001) Η παρούσα έρευνα επιχειρεί µια µελέτη στα ελληνικά δεδοµένα µε σκοπό τις προεκτάσεις στην Εκπαίδευση και τη συµβολή στη έρευνα στο χώρο της Ψυχολογίας.

2 2. Σύντοµη Θεωρητική Προσέγγιση 2.1. Πολιτισµός, µετανάστευση, έθνος Καταρχήν ο πολιτισµός ως έννοια µπορεί να οριστεί ως κοινές αξίες, πεποιθήσεις και πρακτικές µεταξύ των ανθρώπων µιας οµάδας ανάµεσα στους οποίους κυρίαρχο κοινό χαρακτηριστικό είναι η γλώσσα. Από την άλλη πλευρά η έννοια του έθνους αναφέρεται στην ταυτότητα που θεωρητικά επιλέγει ως ένα βαθµό το άτοµο ως προς την οµάδα ανθρώπων όπου θέλει να ανήκει (Lewis,2000) Σύµφωνα µε πολλούς ερευνητές ο πολιτισµός περιλαµβάνει µαθηµένες συµπεριφορές και συνήθειες ανθρώπων, που µεταδίδονται από γενιά σε γενιά. Για παράδειγµα έχει παρατηρηθεί ότι τα αφρικανές, ιταλίδες και ιαπωνίδες µητέρες κοιµούνται µαζί µε τα νήπια τους για µεγαλύτερο διάστηµα απ ό,τι οι αµερικανίδες µητέρες. Ή ότι στις δυτικές κοινωνίες καλλιεργείται περισσότερο το αίσθηµα της αυτάρκειας και αυταξίας, ενώ στις µεσογειακές δίνεται περισσότερη αξία στη συντροφικότητα και την διατήρηση της αυτοαξίας µέσα απ αυτήν. (Christensen, Μ.,&all, 2001) Οι µετανάστες είναι µια οµάδα ανθρώπων που ζουν έξω από την χώρα προέλευσής τους. Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις που έχουν γίνει στις ΗΠΑ άνθρωποι ζουν εκτός από τις χώρες προέλευσής τους, (ard et all, 2001). Υπάρχουν πολλές παραλλαγές στην σχετική πολιτιστική απόσταση µεταξύ των κοινωνιών υποδοχής και των οµάδων µετανάστευσης. Σχετική βιβλιογραφία σε ενήλικες (Cropley, Ruddat, Dehn, &Lucassen, 1994). Μέσα σε αυτά εντάσσεται και η διαδικασία σεβασµού και ενσωµάτωσης των πολιτισµών µεταξύ τους µε αµοιβαίο σεβασµό και αποδοχή της διαφορετικότητας. Από την άλλη πλευρά σύµφωνα µε τις διεθνείς έρευνες, ο πολιτισµός αναγνωρίζεται ως σηµαντικός παράγοντας αξιολόγησης της των ψυχολογικών και νοητικών λειτουργιών σε νήπια και παιδιά. Παρά την διερεύνηση των στοιχείων των πολιτισµών και τον αντίκτυπο στην ενήλικη ζωή σχετικά λίγη προσοχή έχει δοθεί στην εξερεύνηση του πολιτισµού και τον αντίκτυπο στις νοητικές λειτουργίες. Πολύ λιγότερες είναι οι έρευνες που ασχολούνται µε τα παιδιά που ζουν σε χώρες-υποδοχής µεταναστών, όπου τα παιδιά καλούνται να µεγαλώσουν µε την επίδραση δύο πολιτισµών: αυτόν που προέρχεται από την εθνική τους προέλευση- και είναι ο πολιτισµός των γονέων τους, αφού οι ίδιοι µεγάλωσαν σε µονοπολιτισµικό περιβάλλον, και αυτόν στον οποίο καλούνται να ζήσουν πλέον λόγω των επιλογών των γονέων τους.(apa, 1993, APA,1994) 2.2. Ψυχικές λειτουργίες (υπερκινητικότητα, άγχος) στα παιδιά Μια από τις σηµαντικές ενδείξεις ψυχικής υγείας των παιδιών στο χώρο της Ψυχολογίας είναι η κατάσταση που περιγράφει κατά πόσον τα παιδιά έχουν πρόβληµα διάσπασης της προσοχής τους και σωµατικής υπερδραστηριότητας. Τα βασικά χαρακτηριστικά των παιδιών µε αυτό το πρόβληµα είναι απροσεξία, διάσπαση (της προσοχής) και υπερκινητικότητα. Συµπεριφορικά, αυτό µεταφράζεται ως δυσκολία ελέγχου των παρορµήσεων κινητικότητας και προσοχής. Τα παιδιά µπορεί να έχουν δυσκολία αφοσίωσης στην σχολική εργασία ή στο να ακούν τις υποδείξεις στο σπίτι. Αυτό µπορεί να έχει αρνητική επίδραση στη µάθηση και την επικοινωνία. Τα συµπτώµατα ή οι αιτιάσεις πρέπει

3 να είναι παρόντα για τουλάχιστον 6 µήνες, και συνήθως ξεκινούν στην προσχολική ηλικία. Τα παιδιά αυτά έχουν επίσης συχνά γλωσσικές δυσκολίες ή ειδικές µαθησιακές ανάγκες. - Αδυνατούν να περιµένουν τη σειρά τους στην τάξη, σε παιχνίδια, στη συζήτηση ή σε άλλη κοινωνική κατάσταση. Τα παιδιά µε ADHDσυνήθως έχουν φυσιολογική διανοητική ικανότητα. Μερικά παιδιά όµως µε µαθησιακές δυσκολίες µπορεί επίσης να έχουν Υπολογίζεται ότι περίπου ένα 5-10% των παιδιών ηλικίας στις ΗΠΑ εντοπίζονται σήµερα έχουν το σύνδροµο της υπερκινητικότητας. Η έννοια του άγχους (ΣΤΡΕΣΣ). Άγχος (tress) είναι ψυχοσωµατική αντίδραση του ανθρώπινου οργανισµού σε καταστάσεις φόβου στις οποίες η πηγή δεν είναι συγκεκριµένη, αλλά αόριστη. Φόβος είναι οι σκέψεις που κάνει το άτοµο για τους λόγους που θεωρεί ότι βρίσκεται σε κάποιον πραγµατικό ή αναµενόµενο κίνδυνο. Είναι µια σφοδρή αρνητική θυµική αντίδραση προς αντικείµενα, πρόσωπα ή καταστάσεις που αποτελούν απειλή-κίνδυνο για την ψυχοσωµατική υπόσταση του ατόµου. Η κατάσταση άγχους έχει επιπλέον αντιδράσεις στο περιβάλλον όπως οξυθυµία στο σπίτι (59%) κατηγορίες εναντίον άλλων (55%), ανησυχία (64%) και συναισθήµατα αδυναµίας (45%). Τα ψυχοσωµατικά συµπτώµατα (π.χ. χρόνια κούραση, πονοκέφαλοι, παλµοί καρδιών) αναφέρθηκαν σε ποσοστό 18% των ερωτώµενων. Το άγχος δεν είναι το ίδιο µια ασθένεια αλλά είναι ένας λόγος που µπορεί να προκαλέσει µια πραγµατική ασθένεια. Σύµφωνα µε έρευνα που παρουσίασε το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛΙΝΥΑΕ) το 2000 αναφέρεται ότι από τα πλέον συνήθη προβλήµατα που σχετίζονται µε την εργασία είναιτο άγχος σε ποσοστό 28% και η επαγγελµατική εξουθένωση σε ποσοστό 23%. Το άγχος σε υπερβολικό βαθµό και για µεγάλη διάρκεια-πάνω από 6 µήνεςσχετίζεται µε ψυχονευρώσεις. 2.3.Γνωστικές λειτουργίες (κατανόηση κειµένου, λύση προβλήµατος) Οι γνωστικές λειτουργίες του παιδιού είναι αντικείµενο έρευνας της Γνωστικής Ψυχολογίας. Πολλές θεωρίες µε αντιπροσωπευτική αυτή του Piaget, µελετούν τις γνωστικές νοητικές λειτουργίες και τον τρόπο εξέλιξής τους µαζί µε την ανάπτυξη του ανθρώπου. Μία από τις γνωστικές λειτουργίες είναι η σκέψηγλώσσα, δηλαδή το είδος και η πολυπλοκότητα των συλλογισµών που κάνει το παιδί καθώς και ο τρόπος έκφρασης των συλλογισµών µε λέξεις. Ο Vigotsky είναι γνωστός ιδιαίτερα µε την θεωρία της ζώνης επικείµενης ανάπτυξης, η οποία µε λίγα λόγια δηλώνει το βαθµό στον οποίο ένα παιδί µπορεί-είναι ικανό να ανταποκριθεί στις γνωστικές λειτουργίες της κάθε ηλικίας και το βαθµό των προσδοκιών που δέχεται από το κοντινό του περιβάλλον. Στα πλαίσια αυτά η έννοια κατανόηση κειµένου σχετίζεται µε την αποκωδικοποίηση των µηνυµάτωνπληροφοριών, και επεξεργασία µέσω των αντιληπτικών µηχανισµών της νόησης. Στις µέρες µας η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως εγγραµµατισµός. Ο εγγραµµατισµός διαφοροποιείται από τον γραµµατισµό ως προς την έννοια της κατανόησης των γραπτών µηνυµάτων, ενώ ο γραµµατισµός αναφέρεται απλά στην κατανόηση του µηχανισµού της ανάγνωσης. Από την άλλη πλευρά η λύση προβλήµατος αποτελεί µια πλευρά ανάπτυξης των γνωστικών λειτουργιών. Η λύση προβλήµατος προϋποθέτει την

4 κατανόηση των συνθηκών, σε µια κατάσταση-πρόβληµα την επεξεργασία και δοκιµή λύσεών του και τέλος την λύση του προβλήµατος. Μ αυτήν την έννοια δεν αποτελεί όρο αποκλειστικά των µαθηµατικών αλλά αναφέρεται σε κάθε κατάσταση-πρόβληµα που καλείται να λύσει ο άνθρωπος κάθε στιγµή και τους τρόπους που χρησιµοποιεί για να το λύσει. Η βάση για την έρευνα είναι µια διάκριση µεταξύ δύο γνωστικές διαδικασίες που έχουν αποδειχθεί ότι αποκλίνουν στην ανάπτυξη των µονόγλωσσων και δίγλωσσων παιδιών (Bialystok, 1993). Στοιχεία από αντίστοιχες έρευνες δείχνουν ότι η έννοια της χρήσης µιας ή δύο γλωσσών των παιδιών στην καθηµερινή ζωή έχουν επίδραση στις πιο πάνω νοητικές λειτουργίες επειδή σχετίζονται µε τα επίπεδα προσοχής κατά τη λειτουργία των νοητικών αυτών λειτουργιών (2001) 3. Η έρευνα H παρούσα µελέτη διερευνά τις επιδόσεις των µονόγλωσσων (onolingual) και δίγλωσσων παιδιών(bilingual) στη λύση προβλήµατος και στην σκατανόηση κειµένου. Εξετάζει επίσης και ως προς τις διαστάσεις ψυχικής υγείας, την υπερκινητικότητα-διάσπαση προσοχής και το άγχος. Η βάση για την έρευνα είναι µια διάκριση µεταξύ δύο γνωστικές διαδικασίες που έχουν αποδειχθεί ότι αποκλίνουν στην ανάπτυξη των µονόγλωσσων και δίγλωσσων παιδιών (Bialystok, 1993). Στοιχεία από αντίστοιχες έρευνες δείχνουν ότι η έννοια της χρήσης µιας ή δύο γλωσσών των παιδιών στην καθηµερινή ζωή έχουν επίδραση στις πιο πάνω νοητικές λειτουργίες επειδή σχετίζονται µε τα επίπεδα προσοχής κατά τη λειτουργία των νοητικών αυτών λειτουργιών (2001) 3.1. Ο σκοπός Ο σκοπός της έρευνας είναι Α) Να διερευνηθεί αν υπάρχει διαφοροποίηση στην ικανότητα κατανόησης κειµένου και λύση προβλήµατος σε µονόγλωσσα και δίγλωσσα παιδιά Β) Να διερευνηθεί αν υπάρχει διαφοροποίηση στην υπερκινητικότητα-διάσπαση προσοχής και τα επίπεδα άγχους στο ίδιο δείγµα παιδιών 3.2. Η µέθοδος Το δείγµα Οι µαθητές/τριες που συµµετείχαν στην έρευνα προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή Αττικής και συγκεκριµένα από σχολεία όπου υπάρχει αρκετός αριθµός δίγλωσσων µαθητών. Εποµένως υπάρχει εκπροσώπηση αστικού, ηµιαστικού πληθυσµού. Το συµµετέχον δείγµα είναι 98 µαθητές και µαθήτριες (Ν=98) εκ των οποίων οι 49 µονόγλωσσοι-γηγενείς µαθητές/τριες και οι 49 δίγλωσσοι/µετανάστες. Τα δεδοµένα συνελέγησαν από τις µετεκπαιδευόµενες εκπαιδευτικούς του Μαρασλείου ιδασκαλείου κ. Β.Ταµβάκη, Ιφ.Λυράκη και την φιλόλογο-εκπαιδευτικό του τµήµατος γλωσσικής στήριξης του Πανεπιστηµίου Αθηνών κ. Μούσιου. Τα ερωτηµατολόγια συµπληρώθηκαν από του ίδιους τους µαθητές ενώ πριν από την συµπλήρωση του καθενός δόθηκαν εξηγήσεις και οι

5 προτάσεις διαβάζονταν προφορικά από τις εκπαιδευτικούς ενώ τα παιδιά συµπλήρωναν αντίστοιχα στο γραπτό τους. Το δείγµα της έρευνας αποτελείται από 39 αγόρια και 59 κορίτσια. Από αυτά τα 27 είναι ηλικίας 10 ετών, τα ετών και τα ετών. Μέσος όρος ηλικιών του δείγµατος είναι τα 11 έτη. Η δειγµατοληψία θεωρείται τυχαία διότι δεν επιλέχθηκε κάποιο συγκεκριµένο κριτήριο «διαλογής» των µαθητών. Στην έρευνα συµµετείχε µεγαλύτερος αριθµός γηγενών/µονογλωσσων µαθητών και στη συνέχεια έγινε εξίσωση κατά ζεύγη, ως προς την ηλικία και το φύλο ώστε να υπάρξει ίδιος αριθµός µαθητών µε τους δίγλωσσους/µετανάστες Τα ψυχοµετρικά εργαλεία Για τη συλλογή των δεδοµένων χρησιµοποιήθηκαν τέσσερα διαφορετικά ερωτηµατολόγια. Α. Το ερωτηµατολόγιο «Τεστ κατανόησης κειµένου» (Τάφα, 2003) το οποίο είναι κατασκευασµένο για να ελέγχει την ικανότητα ανάγνωσης-κατανόησης (reading) µαθητών του δηµοτικού. Β. Το ερωτηµατολόγιο επίλυσης προβλήµατος (Αµπόνη Λ.2006), το οποίο περιλαµβάνει σε µορφή σχεδίου µια ζυγαριά που ισορροπεί µε δύο ίσα βαρίδια στις άκρες της. Έξι διαφορετικές ερωτήσεις καλούν το παιδί να σκεφτεί και να απαντήσει «Τι θα γίνει αν.» Οι ερωτήσεις σχετίζονται µε διαφορετικές θέσεις των βαριδίων στη ζυγαριά. Σε δεύτερο επίπεδο ερωτήσεων έπρεπε να βρουν και να γράψουν δικές τους επιλογές των βαριδίων ώστε η ζυγαριά να ισορροπήσει. Γ. Ερωτηµατολόγιο αυτοαναφοράς για τη διάγνωση υπερκινητικότητας-διάσπαση προσοχής (Πανεπιστήµιο Αθηνών,2005) που περιλαµβάνει δεκαεπτά (17) προτάσεις (Items) που δηλώνουν χαρακτηριστικά υπερκινητικότητας όπως αυτά υπάρχουν στο DSM IY εργαλείο της Αµερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης (APA,2000). «Ερωτηµατολόγιο αυτοαναφοράς µέτρησης άγχους» το οποίο περιλαµβάνει δέκα (10) προτάσεις (items) που δηλώνουν χαρακτηριστικά άγχους και έχουν χρησιµοποιηθεί σε παιδιά και εφήβους.(koch et al., 2000) Τέλος ακολουθούσε µια σελίδα συµπλήρωσης µε δηµογραφικά δεδοµένα, όπως φύλο, ηλικία, τόπος γέννησης του παιδιού, τόπος γέννησης της µητέρας, µητρική γλώσσα, γλώσσα που µιλάνε στο σπίτι κλπ. Ο έλεγχος αξιοπιστίας εσωτερικής συνέπειας Chronbach alpha των πιο πάνω ερωτηµατολογίων έδειξε τα εξής: Α. Τεστ κατανόησης κειµένου: Alfha:0,91 Β. Τεστ λύσης προβλήµατος: Alfha:0,74 Γ. Τεστ υπερκινητικότητας-διάσπασης προσοχής:alfha:0,89. Τεστ άγχους: Alfha:0,73 Όπως προκύπτει από τους παραπάνω δείκτες η αξιοπιστία των ερωτηµατολογίων αποδεικνύεται ικανοποιητική.

6 4. Τα αποτελέσµατα Για την αξιολόγηση των αποτελεσµάτων έγινε στατιστική επεξεργασία µέσω του προγράµµατος SPSS. Χρησιµοποιήθηκε η µέθοδος ανάλυσης παραγόντων για να εξαχθούν οι προαναφερόµενοι παράγοντες και στη συνέχεια ακολούθησε επεξεργασία µέσων όρων των δεδοµένων ( one-way anova) των δύο εξισωµένων δειγµάτων. Στη συνέχεια παρουσιάζονται αναλυτικά τα στοιχεία: Α. Υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές ως προς την κατανόηση κειµένου στις δυο υποοµάδες. ηλαδή τα δίγλωσσα παιδιά (Ν=49) φαίνεται ότι έχουν µικρότερες επιδόσεις στην κατανόηση κειµένου (F1,97=6,10,p=0,01) από ό,τι αντίστοιχα τα µονόγλωσσα παιδιά (Πίνακας 1) ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Μέσοι όροι επίδοσης µονόγλωσσων και δίγλωσσων µαθητών/τριών, ηλικίας 11 ετών, ως προς την κατανόηση κειµένου (Ν=98) Β. Επίσης τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές ως προς την επίλυση προβλήµατος στις δυο υποοµάδες. ηλαδή τα δίγλωσσα παιδιά (Ν=49) φαίνεται ότι έχουν µικρότερες επιδόσεις στην επίλυση προβλήµατος (F1,97=5,48,p=0,02) από τα µονόγλωσσα αντίστοιχα παιδιά (Πίνακας 2) ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Μέσοι όροι επίδοσης µονόγλωσσων και δίγλωσσων µαθητών/τριών, ηλικίας 11 ετών, ως προς την επίλυση προβλήµατος (Ν=98) Γ. Τα αποτελέσµατα έδειξαν επιπλέον ότι υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές ως προς την υπερκινητικότητα-διάσπαση προσοχής στις δυο υποοµάδες. ηλαδή τα δίγλωσσα παιδιά (Ν=49) φαίνεται ότι έχουν περισσότερη υπερκινητικότητα και διάσπαση προσοχής ( F1,97=4,23,p=0,04) από ό,τι τα µονόγλωσσα αντίστοιχα παιδιά (Πίνακας 3)

7 ΠΙΝΑΚΑΣ 3: Μέσοι όροι επίδοσης µονόγλωσσων και δίγλωσσων µαθητών/τριών, ηλικίας 11 ετών, ως προς την υπερκινητικότητα-διάσπαση προσοχής (Ν=98). Τέλος τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι δεν υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές ως προς το άγχο ς που παρατηρείται στις δυο υποοµάδες. ηλαδή τα δίγλωσσα παιδιά (Ν=49) φαίνεται ότι έχουν περίπου το ίδιο άγχος( F1,97=0,03,p=0,86) µε τα µονόγλωσσα αντίστοιχα παιδιά (Πίνακας 4) ΠΙΝΑΚΑΣ 4: Μέσοι όροι άγχους των µονόγλωσσων και δίγλωσσων µαθητών/τριών, ηλικίας 11 ετών (Ν=98) 3.6. Συζήτηση Η παρούσα έρευνα αποτελεί το α µέρος ευρύτερης ερευνητικής διαδικασίας που γίνεται στα πλαίσια ερευνών του Μαρασλείου ιδασκαλείου Αθηνών σε συνεργασία µε την 23η Εκπαιδευτική Περιφέρεια Αττικής µε σκοπό την διερεύνηση σηµαντικών παραµέτρων που σχετίζονται µε τους γηγενείς και αλλοδαπούς µαθητές και την αξιοποίησή των ευρηµάτων στην Εκπαίδευση. Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα αυτής της έρευνας τα παιδιά που προέρχονται από δίγλωσσο περιβάλλον, δηλαδή, µιλούν ταυτόχρονα δύο γλώσσες, τη µητρική και την ελληνική, φαίνεται ότι έχουν µεγαλύτερες δυσκολίες να κατανοούν το περιεχόµενο των κειµένων, να αποκωδικοποιούν δηλαδή τα µηνύµατα που περιέχονται σε ένα κείµενο και να τα συσχετίζουν κατάλληλα µε τις υπάρχουσες εσωτερικές γνώσεις. Σηµειώνεται ότι τα πλαίσια της έρευνας δεν προέβλεπαν ανάγνωση κειµένου-αφού ήταν ο δάσκαλος που διάβαζε το κείµενο- αλλά την κατανόηση του νοήµατος του κειµένου. Σύµφωνα µε έρευνες προβλήµατα ως προς τις δεξιότητες φωνολογικής επεξεργασίας οδηγούν άµεσα στη χαµηλή αποκωδικοποίηση, ελλείµµατα στην ικανότητα για αυτόµατη αποκωδικοποίηση (Penninghtonκαι συν., 2001), ενώ το φτωχό λεξιλόγιο και η αδυναµία κατανόησης του προφορικού λόγου, επηρεάζουν αρνητικά την αναγνωστική κατανόηση (Oakhill, Cain, &Bryant, 2003). Το επιπλέον στοιχείο της έρευνας είναι ότι τα παιδιά αυτά του δείγµατος έχουν τόπο γέννησης την Ελλάδα, εποµένως οι πιο πάνω

8 δυσκολίες δε σχετίζονται µε τον ελάχιστο χρόνο παραµονής στη χώρα φιλοξενίας, αλλά πιθανώς στη συχνή χρήση διπλού λεξιλογίου, δηλαδή της γλώσσας που χρησιµοποιούν συχνά στο σπίτι και τη γλώσσας που χρησιµοποιούν για τις κοινωνικές ανταλλαγές τους. Μια άλλη έρευνα υποστηρίζει ότι ο καθένας σκέφτεται σε µια γλώσσα, τη µητρική, ενώ όταν θέλει να επικοινωνήσει σε µιαν άλλη γλώσσα περνάει από διαφορετικούς νοητικούς «διαύλους» προκειµένου να σχηµατίσει τα νοήµατα και να τα εκφράσει. Πιθανώς λοιπόν αυτά τα παιδιά να καταβάλλουν περισσότερο «κόπο» για να ανταποκριθούν στις συγκεκριµένες νοητικές λειτουργίες. Ένα δεύτερο συµπέρασµα είναι ότι παρόµοιες δυσκολίες υπάρχουν και ως προς τους τρόπους επίλυσης προβλήµατος. ηλαδή φαίνεται ότι οι γηγενείς/µονόγλωσσοι µαθητές είναι σε θέση να αναπαριστούν στη σκέψη τα δεδοµένα ενός σχήµατος, να κατανοούν το πρόβληµα, και να βρίσκουν ευκολότερα τη λύση του, ιδιαίτερα όταν το πρόβληµα απαιτεί την ικανότητα της αντιστροφής και διατήρησης δεδοµένων.η διαφορά δηλαδή ανάµεσα στα δύο δείγµα δεν ήταν εµφανής όταν η ερώτηση που σχετιζόταν µε τη λύση προβλήµατος αναφερόταν στην αλλαγή ενός µόνο δεδοµένου από το σχήµα. Οι µαθητές µπορούσαν το ίδιο εύκολα να σκεφτούν και να απαντήσουν για το «τι θα συµβεί αν..» Η δυσκολία φαίνεται όταν την αποκωδικοποίηση των δεδοµένων έπρεπε να ακολουθήσει η συγκράτηση στη µνήµη µιας υπόθεσης που µετασχηµατίζει το συγκεκριµένο σχήµα και ζητά να προβλέψει µια άλλη ενέργεια για ένα συγκεκριµένο αποτέλεσµα. Πιο των υποοµάδων στην τελευταία ερώτηση, όπου ζητήθηκε να βρουν πολλούς τρόπους λύσης για το ίδιο αποτέλεσµα. Μπορούν να δοθούν δύο ερµηνείες για το αποτέλεσµα. Πρώτον η δυσκολία στην κατανόηση της ερώτησης και επιπλέον στην διατύπωση νέων σκέψεων, αφού είναι γνωστό ότι υπάρχει διαφορά µεταξύ των σύνθετων δεδοµένων που έχουν να κάνουν µε την κατανόηση των δοµών της γλώσσας και πιθανώς και του συµβολισµού. εύτερον τα επίπεδα προσοχής πρέπει να είναι πιο υψηλά για τις πιο σύνθετες διεργασίες ενώ όπως φάνηκε στη συνέχεια οι δύο υποοµάδες είχαν διαφορά µεταξύ τους. Το τρίτο συµπέρασµα αναφέρεται στο επίπεδο υπερκινητικότητας /διάσπαση προσοχής των δύο υποοµάδων. Φαίνεται δηλαδή ότι οι δίγλωσσοι µαθητές έχουν υψηλότερα επίπεδα υπερκινητικότητας / διάσπασης της προσοχής από ό,τι οι µονόγλωσσοι. Εποµένως η διαφοροποίηση των πιο πάνω αποτελεσµάτων είναι πιθανόν να σχετίζεται και µε την µεγαλύτερη διάσπαση προσοχής που παρατηρείται στα δίγλωσσα παιδιά στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν στο νέο περιβάλλον. Green, 1998)..Τα αποτελέσµατα αυτά συµπίπτουν µε αντίστοιχη έρευνα του Martin, Μ.,2004 σε παιδιά 7 ετών, όπου παρατηρήθηκε ότι η διάσπαση προσοχής επιδρούσε στην αντιληπτική ικανότητα των δίγλωσσων µαθητών καθώς προσπαθούσαν να επιλύσουν ένα πρόβληµα. Το τέταρτο συµπέρασµα αναφέρεται στα επίπεδα άγχους των δύο υποοµάδων. Οι δίγλωσσοι και µονόγλωσσοι µαθητές δεν σηµείωσαν διαφορές άγχους, ο µέσος όρος του οποίου βρίσκεται στις 40 µονάδες, σε

9 εκατοντάβαθµη κλίµακα µέτρησης. Το αποτέλεσµα συµπίπτει µε τα αντίστοιχα ερευνητικά δεδοµένα έρευνας στην Ελλάδα (Ρούσσου,2003). Μπορεί λοιπόν κανείς να υποθέσει ότι προβλήµατα ένταξης στο σχολείο δεν πρέπει να είναι σηµαντικά από την άποψη των διαπροσωπικών σχέσεων, κάτι που θα έδειχνε ιδιαίτερο άγχος στους δίγλωσσους µαθητές. 4. Συµπεράσµατα- Προοπτικές Ένα από τα συµπεράσµατα που µπορεί να εξαχθεί από την ανωτέρων έρευνα είναι το εξής: Φαίνεται ότι οι δίγλωσσοι µαθητές αντιµετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες κατανόησης κειµένων και επίλυσης προβληµάτων στο σχολείο. Επιπλέον καθώς τα παιδιά ζουν σε ένα περιβάλλον όπου και οι γονείς προσπαθούν να ανταποκριθούν σε νέες συνθήκες εργασίας, διαφορετικές από τις παραδοσιακές που είχαν πολιτιστικά γνωρίσει, δηµιουργείται µια κατάσταση υπερκινητικότητας και διάσπασης της προσοχής. Η παρούσα έρευνα δεν ήταν δυνατόν να διερευνήσει διαπολιτισµικές παραµέτρους, όπως αυτές µελετώνται από τη ιαπολιτισµική Ψυχολογία, όπως για παράδειγµα, το βαθµό κινήτρων των οικογενειών των δύο υποοµάδων για καλή επίδοση στο σχολείο, ή την θετική ή µη στάση τους στη γνώση κλπ. παράµετροι που µπορεί να σχετίζονται µε την εξήγηση των πιο πάνω ευρηµάτων. Όµως µε βάση τα πιο πάνω αποτελέσµατα και τις εξηγήσεις είναι δυνατόν να γίνουν προτάσεις για αποτελεσµατικότερη διδασκαλία στην τάξη προς τους δίγλωσσους µαθητές. Για παράδειγµα, φαίνεται ότι οι δίγλωσσοι µαθητές κατανοούν καλύτερα όταν κατά τη διδασκαλία χρησιµοποιούνται σχήµατα, χρώµατα και σχέδια που βοηθούν το µαθητή να οπτικοποιεί παραστάσεις και να σκέφτεται στη «γλώσσα» που «σκέφτεται» καλύτερα. Επίσης οι τυποποιηµένες µορφές ερωτήσεων που ζητούν ένα µόνο αποτέλεσµα από τα παιδιά φαίνεται ότι έχουν καλύτερο αποτέλεσµα στη µάθηση από τις πιο σύνθετες αναζητήσεις και ερωτήσεις. Επιπλέον το ήσυχο περιβάλλον που προστατεύει από επιπλέον διασπάσεις της προσοχής καθώς και τα συχνά διαλείµµατα «γνώσης» βοηθούν τα παιδιά που δεν έχουν ικανοποιητικά επίπεδα προσοχής. τυποποιηµένες µορφές ερωτήσεων, φαίνεται ότι βοηθούν τα δίγλωσσα παιδιά σε καλύτερες επιδόσεις. Τέλος ένα µεγάλο θέµα προς έρευνα είναι ο βαθµός συνεργασίας και αλληλοαποδοχής µεταξύ των µονόγλωσσων και δίγλωσσων µαθητών κάτι που δεν ήταν δυνατόν να αποτιµηθεί στην παρούσα έρευνα µπορεί όµως να αποτελέσει πλευρές για περαιτέρω έρευνες στο χώρο της Ψυχολογίας και της Εκπαίδευσης.

10 Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση Αµπόνη-Τσούρα Λ.(2008) Προαγωγή της ψυχικής υγείας στο σχολείο. Σηµειώσεις σε µετεκπαιδευόµενους, Αθήνα Μπερερής, Π., Σιασιάκος, Κ., Λαζακίδου, Γ., (2007) Πολυπολιτισµική Εκπαίδευση, εκδ. Ελληνοεκδοτική Παρασκευόπουλος Ι. Εξελικτική Ψυχολογία τ.2,3, αυτοέκδοση Τάφα, Ε., Καλύβα, Ε. &Φραγκιά, Μ. (1998). Πρόγραµµα ενίσχυσης της φωνολογικής ενηµερότητας στα παιδιά του νηπιαγωγείου. Ανοιχτό Σχολείο, 66: Ξενόγλωσση Achenbach, T. Rescorla, CBCL Εγχειρίδιο για τα ερωτηµατολόγια σχολικής ηλικίας, επιµέλεια Ρούσσου Αλεξάνδρα. AmericanPsychiatric Association(1994). Diagnostic and statisticalmanualof AmericanPsychologicalAssociation(1993). Guidelinesfor providersof Angewandte Psychologie. Bialystok, Ε., Martin, Μ. «Attentionand inhibitioninbilingualchildren: evidence fromthe dimensionalchange card sort task Ellenand Michelle M. Department of Psychology, York University, Toronto, Canada ialystok, E. (1986). Factorsinthe growth of linguistic awareness.child Development, 57, ialystok, (1988). Levelsof bilingualismand levelsof awareness. Developmental Psychology, 24, ialystok, (1993). Metalinguistic awareness: the development of children srepresentationsof language. InC. Pratt ialystok, (1997). The effectsof bilingualismand biliteracy onchildren semerging conceptsof print. Developmental Psychology, 33, ialystok, E. (1999). Cognitive complexity and attentionalcontrolinthe bilingualmind. Child Development, 70, ialystok, (2001). Bilingualism in development: Language,literacy, and cognition. New York: Cambridge University Press. ialystok, E., &Codd, J. (1997). Cardinallimits: evidence fromlanguage awarenessand bilingualismfor developing conceptsof number. Cognitive Development, 12, ialystok, Shenfield, T., Codd, J. (2000). Language, scripts, and the environment: factorsindeveloping conceptsof print. Developmental Psychology, 36, Cropley, A. J., Ruddat, H., Dehn, D., Lucassen, S. (Eds.). (1994). Probleme der David William spopular AlternativesNewsletter September 1999 CulturalPerspectivesfor Assessing Infantsand Young ChildrenDevelopmentalScience 7:3 (2004), pp Garton(Eds.), Systems of representation in children: Development and use (pp ). London: Wiley Sons.

11 Oakhill, J. V., Cain, K., Bryant, P. E. (2003). The dissociationof word reading and text comprehension: Evidence fromcomponent skills. Language and Cognitive Processes, 18(4), Pennington, B.F, Cardoso-Martins, C., Green, P.A., Lefly, D. (2001). Comparing the phonologicaland the double deficit hypothesisfor developmentaldyslexia. Reading and Writing: An Interdisciplinary Journal, 14, Ward, C. A., Bochner, S., Furnham, A. (2001). The psychology of culture shock (2nd ed.).

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 έσπω Κυπριανού 5 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 23 ιατύπωση του προβλήµατος 25 Οριοθέτηση του προβλήµατος 28 Αναγκαιότητα και χρησιµότητα της έρευνας 29 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα

Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα Βιβέτα Λυμπεράκη Ξένια Κωνσταντινοπούλου Καθηγήτριες αγγλικών ειδικής αγωγής Ποιοί μαθητές αναμένεται να αντιμετωπίσουν δυσκολία στις ξένες γλώσσες Μαθητές που: παρουσιάζουν δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα 1 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα Επάγγελµα ιευθυντής Εκπαιδευτικός προσχολικής Εκπαιδευτικός πρωτοβάθµιας Εκπαιδευτικός δευτεροβάθµιας Εκπαιδευτικός Ειδικού Σχολείου Εκπαιδευτικός Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Πέρα όµως από την Γνωσιακή/Εννοιολογική ανάλυση της δοµής και του περιεχοµένου των σχολικών εγχειριδίων των Μαθηµατικών του Δηµοτικού ως προς τις έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών 12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών Διαδικασίες διαχείρισης περίπτωσης Στάδιο 1 Εντοπισμός Στάδιο 2 Αξιολόγηση Στάδιο 3 Παρέμβαση Στάδιο 4 Υποστήριξη Παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 37 1.1. Λειτουργικός ορισµός των εννοιών 38 1.1.1. Λειτουργικός ορισµός της έννοιας παλιννοστούντες 38 1.1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) Σαββίδου Αβρόρα Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) - διεθνώς Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) -

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης Αναγνωστική ετοιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τίτλος Ονοματεπώνυμο συγγραφέα Πανεπιστήμιο Ονοματεπώνυμο δεύτερου (τρίτου κ.ο.κ.) συγγραφέα Πανεπιστήμιο Η κεφαλίδα (μπαίνει πάνω δεξιά σε κάθε σελίδα): περιγράφει το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ βιβλιο_layout 1 24/12/2015 11:50 πμ Page 7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 1. Εισαγωγή... 21 2. Τα αλφάβητα και οι λειτουργίες τους... 24 2.1 Το ελληνικό αλφάβητο: χαρακτήρες και χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013

ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΡΑΣΗ ΕΡΓΑ Έργο 1.1.α/13: Πρόγραµµα προληπτικής ιατρικής και παροχής στοχευµένων υπηρεσιών πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας µέσω ενεργειών οµάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ)

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ) Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ) Διεθνής Έρευνα Δεξιοτήτων Ενηλίκων H πιο διεξοδική και εκτενής διεθνής έρευνα μελέτης των δεξιοτήτων και ικανοτήτων ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 1 ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 ΕΚΔΟΣΗ: 1 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 509. Θέματα ιστορίας και φιλοσοφίας των

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επιστημών Υγείας

Σχολή Επιστημών Υγείας ς Σχολή Επιστημών Υγείας Ψυχολογία Σχολή Επιστημών της Υγείας www.nup.ac.cy ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πτυχίο στην Ψυχολογία BSc in Psychology Περιγραφή Προγράμματος Το πτυχιακό Πρόγραμμα Ψυχολογίας εστιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΕΙ ΗΠΕIΡΟΥ ΣΧΟΛH ΕΠΑΓΓΕΛΜAΤΩΝ ΥΓΕIΑς ΚΑΙ ΠΡOΝΟΙΑς ΤΜHΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕIΑς ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑ ΤΕΣΤ ΕΙΣΗΓΗΤHς: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛIΔΗς ΠΑYΛΟς ΣΠΟΥΔΑΣΤEς: ΜΑΚΑΡΟYΝΑ ΚΑΛΛΙOΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Επαγγελματικής Μάθησης «Διδασκαλία Κατανόηση Γραπτού Λόγου

Υποστήριξη Επαγγελματικής Μάθησης «Διδασκαλία Κατανόηση Γραπτού Λόγου Υποστήριξη Επαγγελματικής Μάθησης «Διδασκαλία Κατανόηση Γραπτού Λόγου Ανάγκη εκπαιδευτικών για αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας Ανάγκη για αξιολόγηση δράσης για σχολική βελτίωση (2013-14) με τη βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση και ψυχική υγεία:

Μετανάστευση και ψυχική υγεία: Μετανάστευση και ψυχική υγεία: από τους «μύθους» στην πραγματικότητα ή από τη θεωρία στην πράξη Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Τμήμα Φ.Π.Ψ., Πανεπιστήμιο Αθηνών Συζήτηση στο συμπόσιο Όψεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν: Ποια είναι τα ερευνητικά δεδοµένα που δείχνουν ότι η προαγωγή της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

H διγλωσσία στο εκπαιδευτικό μας σύστημα

H διγλωσσία στο εκπαιδευτικό μας σύστημα H διγλωσσία στο εκπαιδευτικό μας σύστημα Ασπασία Χατζηδάκη Πανεπιστήμιο Κρήτης aspahatz@edc.uoc.gr Ποιοι είναι οι -εν δυνάμει- δίγλωσσοι μαθητές στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα σήμερα; (1/4) (1) Παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α. Δημογραφικά χαρακτηριστικά 1. Φύλο Άνδρας Γυναίκα 2. Ηλικία 22 30 31 40 41 50 51 + 3. Χρόνια υπηρεσίας 1 5 6 15 16+ 4. Σημειώστε τα πτυχία που κατέχετε Πτυχίο Παιδαγωγικής Ακαδημίας Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Επιπολιτισμός, οικογενειακοί παράγοντες και προσαρμογή μεταναστών εφήβων: Διαχρονική προσέγγιση

Επιπολιτισμός, οικογενειακοί παράγοντες και προσαρμογή μεταναστών εφήβων: Διαχρονική προσέγγιση Επιπολιτισμός, οικογενειακοί παράγοντες και προσαρμογή μεταναστών εφήβων: Διαχρονική προσέγγιση Βασίλης Παυλόπουλος & Φρόσω Μόττη-Στεφανίδη Τομέας Ψυχολογίας, Φ.Π.Ψ., Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των παραγόντων που προσδιορίζουν την επιχειρηµατική επιλογή καριέρας. Η περίπτωση του Έλληνα επιχειρηµατία. ρ. Α. Σαχινίδης, Λ. ηµητρακοπούλου, Ε. Μεταλίδου, Μ. Χανιώτη 2 ΣκοπόςτηςΈρευνας Η

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις και προτάσεις των ΠΕ09 στο πλαίσιο του διαλόγου για την παιδεία

Τάσεις και προτάσεις των ΠΕ09 στο πλαίσιο του διαλόγου για την παιδεία Τάσεις και προτάσεις των ΠΕ09 στο πλαίσιο του διαλόγου για την παιδεία Στο πλαίσιο του διαλόγου για την παιδεία το Π.Τ. Αθήνας και Ανατολικής Αττικής της ΕΟΕΔΕ πήρε την πρωτοβουλία να συγκεντρώσει τις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Η ΓΛΩΣΣΑ! Η γλώσσα είναι το μέσο με το οποίο σκεφτόμαστε και επικοινωνούμε με τους άλλους, αλλά και ένα μέσο με το οποίο δημιουργούμε

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δυσκολίες στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Μαθησιακές δυσκολίες στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Τσιαλαμπάνα Δήμητρα Α.Μ. 11556 Μαθησιακές δυσκολίες στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Διδακτική Παρέμβαση Βασικοί Ορισμοί Samuel Orton Strauss και Lehtinen (νευροψυχολογική βάση) Bannatyne και Myklebust (ιατροκεντικοί)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές επιπολιτισμού, εθνική ταυτότητα και ψυχολογική επάρκεια μεταναστών εφήβων, ανάλογα με την εθνική καταγωγή

Τακτικές επιπολιτισμού, εθνική ταυτότητα και ψυχολογική επάρκεια μεταναστών εφήβων, ανάλογα με την εθνική καταγωγή Τακτικές επιπολιτισμού, εθνική ταυτότητα και ψυχολογική επάρκεια μεταναστών εφήβων, ανάλογα με την εθνική καταγωγή Βασίλης Παυλόπουλος, Μαρίνα Ντάλλα, Νίκος Τάκης, Φρόσω Μόττη-Στεφανίδη Τομέας Ψυχολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Ψυχολογία

Εξελικτική Ψυχολογία Εξελικτική Ψυχολογία Ενότητα 6: Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της προσχολικής ηλικίας Ι Ασημίνα Ράλλη Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Προσχολική ηλικία Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ Ο λόγος είναι ίσως η σηµαντικότερη µορφή έκφρασης όσο για την επικοινωνία αλλά και για την περαιτέρω ανάπτυξη του ανθρώπου από τον προφορικό στον γραπτό λόγο. Γιατί αν ένα παιδί δεν συνειδητοποιήσει πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καθηγητής/τρια: Αρ. Μαθητών/τριών : Ημερομηνία: Χρόνος: Τμήμα: Ενότητα & Θέμα Μαθήματος: Μάθημα: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Απαραίτητες προϋπάρχουσες/προαπαιτούμενες γνώσεις (προηγούμενοι/προαπαιτούμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο Πείραµα 12 ο Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας 2 Εισαγωγή Τα παιδιά µε κινητική αδεξιότητα (ή µε αναπτυξιακή διαταραχή της συναρµογής) είναι αυτά χωρίς (εµφανή)

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση Πρόλογος Tα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια υπάρχουν δύο έννοιες που κυριαρχούν διεθνώς στο ψυχολογικό και εκπαιδευτικό λεξιλόγιο: το μεταγιγνώσκειν και η αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση. Παρά την ευρεία χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗ- ΤΕΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 βιβλιο_layout 1 20/6/2014 4:43 πμ Page 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕφAλαιο 1: Ένα μοντέλο αναγνωστικής κατανόησης Η εξέλιξη της έννοιας «αναγνωστική κατανόηση»...

Διαβάστε περισσότερα