ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ: ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ Η ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΜΗ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ: ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ Η ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΜΗ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ"

Transcript

1 ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ: ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ Η ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΜΗ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός

2 Περιεχόμενα 10. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ Η ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΜΗ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗError! Bookmark not defined. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός... Error! Bookmark not defined. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΒΑΣΗ... Error! Bookmark not defined. Α. Εισαγωγή... Error! Bookmark not defined. Β. Αίτια... Error! Bookmark not defined. Γ. Αξιολόγηση... Error! Bookmark not defined. Δ. Διαχείριση... Error! Bookmark not defined. Βιβλιογραφία... Error! Bookmark not defined. ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ... Error! Bookmark not defined. Α. Νοσηλευτική Διάγνωση: Μη ισορροπημένη διατροφή: περισσότερη από τις απαιτήσεις του σώματος... Error! Bookmark not defined. Σχετιζόμενοι παράγοντες... Error! Bookmark not defined. Προσδιοριστικά Χαρακτηριστικά... Error! Bookmark not defined. Β. Επιθυμητές Εκβάσεις:... Error! Bookmark not defined. Γ. Ενέργειες / Παρεμβάσεις... Error! Bookmark not defined. 1ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Αξιολόγηση των αιτιολογικών/ συμμετεχόντων παραγόντων... Error! Bookmark not defined. 2ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Καθιέρωση προγράμματος μείωσης βάρους... Error! Bookmark not defined. 3ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Προαγωγή της ευεξίας (Εκπαίδευση/Παράγοντες σχεδιασμού εξόδου)... Error! Bookmark not defined. Βιβλιογραφία... Error! Bookmark not defined. ΕΝΤΥΠΑ... Error! Bookmark not defined. Α. Έντυπο επικεντρωμένης αξιολόγησης μη ισορροπημένης διατροφής: περισσότερη από τις απαιτήσεις του σώματος... Error! Bookmark not defined. Υποκειμενικά Δεδομένα (Προσωπικές Αναφορές)... Error! Bookmark not defined. Αντικειμενικά Δεδομένα (Ευρήματα)... Error! Bookmark not defined. Β. Έντυπο διατύπωσης νοσηλευτικής διάγνωσης... Error! Bookmark not defined. Γ. Έντυπο καταγραφής επιθυνητών εκβάσεων... Error! Bookmark not defined. Δ. Νοσηλευτικές παρεμβάσεις... Error! Bookmark not defined. ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ... Error! Bookmark not defined. Α. Νοσηλευτική Διάγνωση: Μη ισορροπημένη διατροφή: λιγότερη από τις απαιτήσεις του σώματος... Error! Bookmark not defined. Σχετιζόμενοι παράγοντες... Error! Bookmark not defined.

3 Προσδιοριστικά Χαρακτηριστικά... Error! Bookmark not defined. Β. Επιθυμητές Εκβάσεις:... Error! Bookmark not defined. Γ. Ενέργειες / Παρεμβάσεις... Error! Bookmark not defined. 1ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Αξιολόγηση των αιτιολογικών/ συμμετεχόντων παραγόντων... Error! Bookmark not defined. 2ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Εκτίμηση του βαθμού του βαθμού του ελλείμματος... Error! Bookmark not defined. 3ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Ανάπτυξη διατροφικού σχεδίου που καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες... Error! Bookmark not defined. 4ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Προαγωγή της ευεξίας (Εκπαίδευση/ Παράγοντες σχεδιασμού εξόδου)... Error! Bookmark not defined. Βιβλιογραφία... Error! Bookmark not defined. ΕΝΤΥΠΑ... Error! Bookmark not defined. Α. Έντυπο επικεντρωμένης αξιολόγησης μη ισορροπημένης διατροφής: λιγότερη από τις απαιτήσεις του σώματος... Error! Bookmark not defined. Υποκειμενικά Δεδομένα (Προσωπικές Αναφορές)... Error! Bookmark not defined. Αντικειμενικά Δεδομένα (Ευρήματα)... Error! Bookmark not defined. Β. Έντυπο διατύπωσης νοσηλευτικής διάγνωσης... Error! Bookmark not defined. Γ. Έντυπο καταγραφής επιθυνητών εκβάσεων... Error! Bookmark not defined. Δ. Νοσηλευτικές παρεμβάσεις... Error! Bookmark not defined.

4 ΔΙΑΤΡΟΦΗ: ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ Η ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΜΗ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΒΑΣΗ Α. Εισαγωγή Η διατροφή είναι βασική ανθρώπινη ανάγκη και διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στη διατήρηση και προαγωγή της υγείας του ανθρώπινου οργανισμού. Αλλάζει συνεχώς καθ όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου αλλά και στο συνεχές ευεξίας-ασθένειας. Η λήψη φαγητού μπορεί να αποτελεί πηγή απόλαυσης, κοινωνικό γεγονός, να έχει πολιτισμικές προεκτάσεις ή να αποτελεί μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας (Taylor, Lillis and LeMone 2006). Η λήψη τροφής βρίσκεται κυρίως υπό τον έλεγχο του υποθαλάμου και τα υποθαλαμικά κέντρα αντιδρούν σε δύο κύρια είδη ερεθισμάτων: σε βραχυπρόθεσμους παράγοντες που αντικατοπτρίζουν τα ημερήσια γεύματα και σε μακροπρόθεσμους παράγοντες που αντικατοπτρίζουν τις ενεργειακές αποθήκες ολόκληρου του οργανισμού. Η τροφές παρέχουν στον οργανισμό τα θρεπτικά συστατικά τα οποία χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξή του, τη συντήρηση και την αποκατάσταση των βλαβών των διαφόρων ιστών. Από τις έξι κατηγορίες θρεπτικών συστατικών, οι τρεις παράγουν ενέργεια (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπη) και οι άλλες τρεις ρυθμίζουν τις μεταβολικές διεργασίες του σώματος (βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, νερό). Μερικά θρεπτικά συστατικά θεωρούνται απαραίτητα επειδή είτε δεν παράγονται στον οργανισμό είτε παράγονται σε ανεπαρκείς ποσότητες και πρέπει να παρέχονται με τη βασική διατροφή ή διαμέσου συμπληρωμάτων. Τα μη απαραίτητα θρεπτικά συστατικά δεν χρειάζονται να παρέχονται από εξωγενείς πηγές επειδή είτε δεν απαιτούνται για τη λειτουργία του οργανισμού ή συντίθενται στον οργανισμό σε ανεπαρκείς ποσότητες (Taylor, Lillis and LeMone 2006). Η λειτουργία με την οποία ο οργανισμός προσλαμβάνει, απορροφά, μεταφέρει και χρησιμοποιεί τις τροφές, αποβάλλοντας στη συνέχεια τα άχρηστα προϊόντα της πέψης των τροφών, ονομάζεται θρέψη. Τα όργανα που είναι υπεύθυνα για τη διαδικασία αυτή είναι ο πεπτικός σωλήνας (στόμα, φάρυγγας, οισοφάγος, στόμαχος, λεπτό και παχύ έντερο) και τα επικουρικά όργανα του πεπτικού σωλήνα (ήπαρ, χοληδόχος κύστη, πάγκρεας). Το επίπεδο θρέψης αντανακλά την ισορροπία μεταξύ των θρεπτικών απαιτήσεων και της πρόσληψης των θρεπτικών συστατικών. Η ασθένεια, οι λοιμώξεις, οι στρεσσογόνες καταστάσεις ή τα συναισθήματα αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν τις απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά. Η πρόσληψη τροφής επηρεάζεται από παράγοντες όπως οι διατροφικές συνήθειες, η ασθένεια, η συναισθηματική σταθερότητα, η λήψη φαρμακευτικών σκευασμάτων, οι οικονομικοί και πολιτισμικοί παράγοντες (LeMone and Burke, 2004). Η υποθρεψία και η παχυσαρκία είναι δυο συχνά διατροφικά προβλήματα. Εμφανίζονται ως προοδευτικές αλλαγές στον ανθρώπινο οργανισμό προσβάλλοντας διάφορα όργανα και συστήματα. Όταν υπάρχει διατροφικό έλλειμμα ή περίσσεια, το σώμα προσαρμόζεται με τη

5 χρήση ομοιοστασιών μηχανισμών. Το επίπεδο θρέψης ενός ατόμου μπορεί να καθοριστεί από την παρουσία ή την απουσία αυτών των προσαρμοστικών μηχανισμών (Ignatavicius and Workman, 2008). Β. Αίτια Υποθρεψία: Η υποθρεψία προκύπτει από την ανεπαρκή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών, τις αυξημένες απώλειες των θρεπτικών συστατικών αλλά και τις αυξημένες ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά. Όταν η ενέργεια που καταναλώνεται από τον οργανισμό υπερβαίνει την προσλαμβανόμενη, τότε χρησιμοποιούνται οι αποθήκες ενέργειας για να καλύψουν το διατροφικό αυτό έλλειμμα, οδηγώντας σε απώλεια βάρους (Ignatavicius and Workman, 2008). Παχυσαρκία: Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λίπους ή λιπώδους ιστού στον οργανισμό και είναι το αποτέλεσμα ανισοζυγίου μεταξύ της πρόσληψης και της κατανάλωσης ενέργειας. Η παχυσαρκία όμως έχει επικρατήσει να ορίζεται με βάση τα το σωματικό βάρος (LeMone and Burke, 2004). Ένα παχύσαρκο άτομο ζυγίζει τουλάχιστον 20% πάνω από το ιδανικό βάρος σώματος, ενώ η υπέρβαρη κατάσταση είναι η αύξηση του σωματικού βάρους έως 10% παραπάνω από το ιδανικό βάρος σώματος. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οφείλεται σε υπερβολική πρόσληψη ενέργειας, σε μειωμένη κατανάλωση ενέργειας ή σε συνδυασμό και των δύο (Ignatavicius and Workman, 2008). Η περίσσεια της ενέργειας αυτής αποθηκεύεται στο λιπώδη ιστό. Τα λιποτκύτταρα στη συνέχεια αποθηκεύουν την περίσσεια της ενέργειας υπό τη μορφή τριγλυκεριδίων, που συντίθενται από τα λίπη και τους υδατάνθρακες της τροφής. Τα αίτια της παχυσαρκίας περιλαμβάνουν συχνά σύνθετες σχέσεις πολλών παραγόντων, περιβαλλοντικών, γενετικών και συμπεριφορικών (LeMone and Burke, 2004). Γ. Αξιολόγηση Υποθρεψία: Στα άτομα με κακή θρέψη ο καταβολισμός των πρωτεϊνών υπερβαίνει την πρωτεϊνική πρόσληψη και σύνθεση νέων πρωτεϊνών οδηγώντας σε αρνητικό ισοζύγιο αζώτου, απώλεια βάρους μειωμένη μυϊκή μάζα και αδυναμία. Άλλες εκδηλώσεις της υποθρεψίας περιλαμβάνουν την εμφάνιση ενός εξαντλημένου ατόμου, με ξηρές, εύθραυστες τρίχες και ωχρούς βλεννογόνους. Το χρόνιο έλλειμμα πρωτεϊνών με επαρκή προσφορά θερμίδων για την κάλυψη των ενεργειακών απαιτήσεων είναι γνωστό ως σύνδρομο kwashiorkor. Όταν υπάρχει έλλειμμα τόσο σε πρωτεΐνες όσο και σε θερμίδας, η υποθρεψία είναι γνωστή ως μαρασμός (Ignatavicius and Workman, 2008). Στους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση υποθρεψίας περιλαμβάνονται: οι ηλικιωμένοι, πτωχοί και άστεγοι που δεν έχουν τη δυνατότητα παρασκευής και συντήρησης της τροφής, άτομα με χρόνια προβλήματα, λειτουργικά προβλήματα υγείας ή όσοι λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την όρεξη (LeMone and Burke, 2004). Παχυσαρκία: Η κατανομή του λίπους στον ανθρώπινο οργανισμό στην παχυσαρκία περιλαμβάνει δύο τύπους, την κεντρική και την περιφερική παχυσαρκία. Κεντρική ονομάζεται η παχυσαρκία όταν ο λόγος της μέσης προς την περίμετρο του ισχίου είναι μεγαλύτερος από 1 εκατοστό στους άνδρες και μεγαλύτερος από 0,8 εκατοστά στις γυναίκες. Τα άτομα με παχυσαρκία κεντρικού τύπου παρουσιάζουν μεγαλύτερη ποσότητα σπλαχνικού λίπους και υψηλότερα επίπεδα ελεύθερων λιπαρών οξέων στην κυκλοφορία του αίματος. Η παχυσαρκία

6 αυτού του τύπου σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών, όπως αντίσταση στη δράση της ινσουλίνης και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος και διαταραχές της αναπαραγωγικής λειτουργίας. Περιφερική ονομάζεται η παχυσαρκία όταν ο λόγος της μέσης προς την περίμετρο του ισχίου είναι μικρότερος από 0,8 εκατοστά και παρατηρείται κυρίως στις γυναίκες. Ο κίνδυνος εμφάνισης επιπλοκών στην περίπτωση αυτή είναι μικρότερος σε σχέση με την κεντρική παχυσαρκία (LeMone and Burke, 2004). Δ. Διαχείριση Υποθρεψία: Η θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας περιλαμβάνει τη χορήγηση δίαιτας υψηλής θερμιδικής και πρωτεϊνικής αξίας καθώς και τη χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής. Ο στόχος της θεραπείας του ατόμου με υποθρεψία είναι η ανάκτηση του ιδανικού βάρους σώματος με αποκατάσταση των ελλειμμάτων των θρεπτικών ουσιών, των μετάλλων και των ιχνοστοιχείων. Η θεραπεία μπορεί επίσης να περιλαμβάνει την εντερική ή την ολική παρεντερική διατροφή(lemone and Burke, 2004). Παχυσαρκία: Με δεδομένο ότι στη ανάπτυξη της παχυσαρκίας συμβάλλουν ποικίλοι παράγοντες, για την αντιμετώπισή της δεν αρκεί μια απλή μείωση της ποσότητας της προσλαμβανόμενης τροφής. Η θεραπεία της παχυσαρκίας είναι διαρκής και πρέπει να περιλαμβάνει την υιοθέτηση περισσότερων από μια στρατηγικών, όπως ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης, μια ισοθερμιδική δίαιτα καθώς και τροποποίηση της συμπεριφοράς του ατόμου (LeMone and Burke, 2004). Βιβλιογραφία Ignatavicius, D., Workman, L. (2008). Παθολογική-Χειρουργική Νοσηλευτική Κριτική Σκέψη για Συνεργατική Φροντίδα. Τόμος 2ος. 5η Έκδοση. Εκδόσεις Βήτα: Αθήνα. LeMone, Pr., Burke, K. (2004). Παθολογική-Χειρουργική Νοσηλευτική, Κριτική Σκέψη κατά τη Φροντίδα του Ασθενούς. Τόμος ΙΙ. 3η Έκδοση. Εκδόσεις Λαγός: Αθήνα. Taylor, C., Lillis, C., LeMone, Pr. (2006). Θεμελιώδεις Αρχές της Νοσηλευτικής, Η Επιστήμη και η Τέχνη της Νοσηλευτικής Φροντίδας. Τόμος ΙΙΙ. Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης: Αθήνα.

7 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Α. Νοσηλευτική Διάγνωση: Μη ισορροπημένη διατροφή: περισσότερη από τις απαιτήσεις του σώματος. Ορισμός: Πρόσληψη θρεπτικών ουσιών που υπερβαίνουν τις ανάγκες του μεταβολισμού. Σχετιζόμενοι παράγοντες Κληρονομικοί και γενετικοί παράγοντες, οικογενές πρότυπο παχυσαρκίας. Υπερβολική πρόσληψη σε σχέση με τις ανάγκες του μεταβολισμού. Διατροφικές συνήθειες. Λήψη τροφής σε ανταπόκριση σε εξωτερικά (κοινωνική κατάσταση) ή εσωτερικά (άγχος) ερεθίσματα. Συγκεντρωτική λήψη τροφής στο τέλος της ημέρας. Καθιστικός τρόπος ζωής. Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Λήψη φαρμάκων (κορτικοστεροειδή, οιστρογόνα, αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά και άλλα ψυχοδραστικά, αντιεπιληπτικά). Διαταραχές του νευροενδοκρινικού συστήματος (υποθερεοειδισμός, νόσος Cushing, τραύμα υποθαλάμου, πολυκυστικές ωοθήκες, υπογοναδισμός, ινσουλίνωμα). Προσδιοριστικά Χαρακτηριστικά Αντικειμενικά Βάρος σώματος πάνω από το ιδανικό για την ηλικία, το ύψος και το σωματικό τύπο του ατόμου. Δείκτης μάζας σώματος για την αναγνώριση της περίσσειας του λιπώδους ιστού. Πάχος δερματικής πτυχής. Προσδιορισμός επίπεδων γλυκόζης ορού για τη διάγνωση τυχόν συνυπάρχοντος σακχαρώδη διαβήτη. Προσδιορισμός λιπιδαιμικού προφίλ. Στα παχύσαρκα άτομα παρατηρείται αύξηση των επιπέδων της λιποπρωτείνης χαμηλής πυκνότητας και ελάττωση των επιπέδων της λιποπρωτείνης υψηλής πυκνότητας. Ηλεκτροκαρδιογράφημα για ανίχνευση τυχόν συνεπειών της παχυσαρκίας στην καρδιαγγειακή λειτουργία. Έλεγχος της αρτηριακής πίεσης. Προβλήματα από το αναπνευστικό σύστημα (δυσχερής αναπνευστική λειτουργία, αποφρακτική υπνική άπνοια). Καθυστέρηση στην επούλωση των τραυμάτων. Λοιμώξεις. Υποκειμενικά Αναφορά για πρόσφατη αύξηση του βάρους σώματος.

8 Αντίληψη και ιδέα του ατόμου για το σωματικό βάρος και την επίδρασή του στην υγεία (χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαταραγμένη εικόνα σώματος). Άγχος. Συνήθης δίαιτα (τροφές πλούσιες σε λίπος και χοληστερόλη) και πρόσληψη μεγάλων ποσοτήτων τροφής. Προηγούμενες προσπάθειες για απώλεια βάρους. Β. Επιθυμητές Εκβάσεις: Το άτομο θα: Επιδεικνύει σταδιακή μείωση του βάρους σε σχέση με την ηλικία, το ύψος και το σωματικό τύπο αλλά και σε σχέση με το στόχο. Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των αιτιολογικών/συμμετεχόντων παραγόντων και των συγκεκριμένων παρεμβάσεων για την αποφυγή και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των επιπλοκών της παχυσαρκίας (σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, στεφανιαία νόσος, αποφρακτική υπνική άπνοια, χολολιθίαση, οστεοαρθρίτιδα, μειωμένη επούλωση τραυμάτων). Επιδεικνύει τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις συμπεριφορές (πρότυπα σίτισης, ποσότητα/ποιότητα φαγητού, πρόγραμμα άσκησης) για τη διατήρηση του κατάλληλου σωματικού βάρους. Εκφράζει λεκτικά μια ρεαλιστική εικόνα σώματος και θα επιδεικνύει αποδοχή του εαυτού του όπως είναι. Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση συμμόρφωσης στο συγκεκριμένο τύπο διαιτολογίου. Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση συμμόρφωσης στο συγκεκριμένο πρόγραμμα άσκησης. Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των στρατηγικών τροποποίησης της συμπεριφοράς (έλεγχος του περιβάλλοντος, έλεγχος των σωματικών αντιδράσεων στην τροφή, έλεγχος των ψυχολογικών αντιδράσεων στην τροφή). Αναγνωρίζει τα συστήματα υποστήριξης σε επίπεδο κοινότητας. Γ. Ενέργειες / Παρεμβάσεις 1 ΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Αξιολόγηση των αιτιολογικών/ συμμετεχόντων παραγόντων: Συζήτηση του ιστορικού διατροφής (διατροφικές συνήθειες/συνήθης λήψη τροφής) και υπολογισμός των συνολικά προσλαμβανομένων θερμίδων. Διερεύνηση του τρόπου που το άτομα αντιλαμβάνεται το φαγητό και τη διαδικασία της σίτισης (χρόνος και τόπος σίτισης, δραστηριότητες/χώρος, μόνος ή με παρουσία άλλων ατόμων, συναισθήματα).

9 Ανασκόπηση της καθημερινής δραστηριότητας και του συνήθους προγράμματος άσκησης του ατόμου. Αξιολόγηση παραγόντων/καταστάσεων που σχετίζονται με την παχυσαρκία (χρόνια νοσήματα, φάρμακα, οικογενειακό ιστορικό παχυσαρκίας, κοινωνικοοικονομικοί και πολιτισμικοί παράγοντες). Αξιολόγηση των ανθρωπομετρικών δεδομένων για τον καθορισμό της παρουσίας ή της σοβαρότητας της παχυσαρκίας. Συζήτηση για την αντίληψη για τον εαυτό του που έχει το άτομο με το παρόν βάρος σώματος. Κάποια άτομα δεν θεωρούν πρόβλημα το υπερβολικό βάρος, γεγονός που επηρεάζει τη θεραπεία και την έκβαση, ενώ άλλοι έχουν διαταραγμένη εικόνα σώματος και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Συζήτηση για τις συνέπειες της παχυσαρκίας στις διαπροσωπικές σχέσεις του ατόμου. Συζήτηση προηγούμενων προσπαθειών απώλειας βάρους και έκβαση αυτών. 2 ΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Καθιέρωση προγράμματος μείωσης βάρους: Καταγραφή ύψους, βάρους, δομής σώματος, φύλου και ηλικίας για τον καθορισμό των διατροφικών αναγκών του ατόμου. Υπολογισμός των απαιτήσεων σε θερμίδες με βάση τους οργανικούς παράγοντες και το επίπεδο δραστηριότητας. Το βάρος μειώνεται όταν η ενέργεια που καταναλώνεται είναι μεγαλύτερη από αυτή που προσλαμβάνεται. Παροχή πληροφοριών για την κάλυψη συγκεκριμένων διατροφικών αναγκών και ενθάρρυνση για σταδιακή αλλαγή των διατροφικών συνηθειών. Η ακολουθούμενη δίαιτα θα πρέπει να είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε θερμίδες και λιπαρά και να περιέχει επαρκείς ποσότητες θρεπτικών ουσιών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων και φυτικών ινών. Παροχή βοήθειας για ανεύρεση υγιεινών επιλογών και υποστήριξης αλλαγών της συμπεριφοράς, του τρόπου ζωής, της προσωπικότητας και του περιβάλλοντος. Η τροποποίηση της συμπεριφοράς αποτελεί βασική παράμετρο στην προσπάθεια επιτυχούς ελέγχου του σωματικού βάρους (καταγραφή τροφών, ποσότητας, χώρου που γευμάτισε το άτομο και των καταστάσεων που οδήγησαν στην κατανάλωση τροφής). Διατύπωση ρεαλιστικών στόχων για τη σταδιακή απώλεια βάρους και συζήτηση για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας του προγράμματος διατροφής. Η απώλεια βάρους μπορεί να επιτευχθεί σταδιακά (η απώλεια βάρους δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 0,5-1 κιλό/εβδομάδα). Ενθάρρυνση συμμετοχής του ατόμου σε προγραμματισμένο σχέδιο άσκησης ανάλογα με τις επιλογές του και τις σωματικές του ικανότητας (δημιουργεί ένα θερμιδικό έλλειμμα σε συνδυασμό με την τροποποίηση των διαιτητικών συνηθειών). Η άσκηση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι κάθε προσπάθειας για απώλεια σωματικού βάρους αλλά και για τη διατήρηση του αποτελέσματος. Επιπλέον, βελτιώνει τη φυσική κατάσταση του ατόμου, μειώνει την όρεξη, βελτιώνει την αυτοπεποίθηση και αυξάνει το ρυθμό του βασικού μεταβολισμού. Ένα πρόγραμμα αεροβικής άσκησης, διάρκειας 30 λεπτών επί 3 έως 5 φορές την εβδομάδα προάγει την απώλεια βάρους μειώνοντας ταυτόχρονα το

10 σωματικό λίπος, αυξάνοντας τη μυϊκή μάζα και διευκολύνοντας το μακροπρόθεσμο έλεγχο του σωματικού βάρους. Παροχή θετικής ενίσχυσης/ενδυνάμωσης των προσπαθειών του ατόμου, ώστε να επιλέγει δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με την κατανάλωση τροφής. Παρακολούθηση της λήψης φαρμακευτικών σκευασμάτων (συνταγογραφούμενων ή μη) και υιοθέτηση συνεργατικής προσέγγισης. Παραπομπή σε ομάδες κοινωνικής υποστήριξης που βοηθούν το άτομο στην προσπάθειά του να χάσει βάρος μέσω της ψυχολογικής ενίσχυσής του από άλλα άτομα με το ίδιο πρόβλημα. Παραπομπή σε ειδικό για επιπρόσθετες παρεμβάσεις, αν ενδείκνυται. 3 ΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Προαγωγή της ευεξίας (Εκπαίδευση/ Παράγοντες σχεδιασμού εξόδου): Ενημέρωση για την παχυσαρκία και της επιπτώσεις της στην υγεία του ατόμου. Παροχή πληροφοριών για την επιλογή θρεπτικών φαγητών, που καλύπτουν τις προσωπικές επιθυμίες, ικανοποιούν τις προσωπικές ανάγκες και είναι αποδεκτά για τον οικονομικό προγραμματισμό του ατόμου. Ενημέρωση για τη σημασία μιας υγιούς δίαιτας που περιλαμβάνει παράγωγα δημητριακών, φρούτα και λαχανικά. Η δίαιτα πρέπει να έχει μέτρια περιεκτικότητα σε αλάτι και ζάχαρη και χαμηλή σε χοληστερόλη και λίπη. Ενίσχυση των γονιών να είναι πρότυπο καλών διατροφικών επιλογών για την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών διατροφής από τα παιδιά. Ενημέρωση για την ανάγκη συμμετοχής σε μέτρια σωματική δραστηριότητα (για τουλάχιστον 30 λεπτά κάθε μέρα). Συζήτηση των στρατηγικών αποτελεσματικής διαχείρισης στρεσσογόνων καταστάσεων/συναισθημάτων έναντι της υπερβολικής λήψης τροφής. Πρόταση για μέτρηση του βάρους του σώματος μία φορά την εβδομάδα. Παρακολούθηση των μετρήσεων του λίπους του σώματος, αν ενδείκνυται. Ενθάρρυνση οικογένειας/σημαντικών άλλων για παροχή συνεχούς υποστήριξης στο άτομο. Παραπομπή σε κοινοτικές πηγές για πληροφορίες, στρατηγικές ή ειδικά προγράμματα και υποστήριξη για τον επιτυχή έλεγχο του σωματικού βάρους (εκπαίδευση σχετικά με τις διαιτητικές αρχές και τις επιπλοκές της παχυσαρκίας, προγράμματα φυσικής δραστηριότητας). Παραπομπή για αναζήτηση εξειδικευμένης βοήθειας. Βιβλιογραφία

11 Κουρλαμπά, Γ., Παναγιωτάκος, Δ.Β. (2010). Δείκτες διατροφικής αξιολόγησης. Ελληνική Επιθεώρηση Διαιτολογίας-Διατροφής, 1(1), σ Marjory, G. (2009). Eγχειρίδιο Νοσηλευτικής Διαγνωστικής. 11η έκδοση. Εκδόσεις ΒΗΤΑ: Αθήνα. Πατηράκη Κουρμπάνη, Ε. (2009). Οδηγός Ανάπτυξης Σχεδίου Νοσηλευτικής Φροντίδας Διαγνώσεις, Παρεμβάσεις και Αιτιολογήσεις. 11η Αγγλική Έκδοση 1η Ελληνική Έκδοση. Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης: Αθήνα. Επιμέλεια του: Doenges, M. E., Moorhouse, M. F., Murr, A. (2008). Nurse s pocket guide diagnoses, prioritized interventions and rationales. 11th edition. F. A. Davis Company: Philadelphia. Phillips, M.B., Foley, A.L., Barnard, R., Isenring, E., Miller, M.D. (2010). Nutritional screening in community-dwelling older adults: a systematic literature review. Asia Pac J Clin Nutr, 19 (3), pp Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, Ανώτατο Ειδικό Επιστημονικό Συμβούλιο Υγείας. (1999). Διατροφικές οδηγίες για ενήλικες στην Ελλάδα. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 16(6), σ Ηλεκτρονικές Πηγές (Πρόσβαση 29 Μαρτίου 2015) (Πρόσβαση 27 Ιουλίου 2015) (Πρόσβαση 05 Αυγούστου 2015) (Πρόσβαση 05 Αυγούστου 2015) (Πρόσβαση 05 Αυγούστου 2015)

12 ΕΝΤΥΠΑ Α. Έντυπο επικεντρωμένης αξιολόγησης μη ισορροπημένης διατροφής: περισσότερη από τις απαιτήσεις του σώματος. Υποκειμενικά Δεδομένα (Προσωπικές Αναφορές) Πρόσφατη αύξηση του βάρους σώματος. Λανθασμένη αντίληψη και ιδέα για το σωματικό του βάρος και την επίδρασή του στην υγεία του ατόμου. Συνήθης δίαιτα πλούσια σε λίπη και χοληστερόλη και πρόσληψη μεγάλων ποσοτήτων τροφής. Απουσία φυσικής δραστηριότητας. Προηγούμενες προσπάθειες για απώλεια βάρους. Αντικειμενικά Δεδομένα (Ευρήματα) Αύξηση του βάρους σώματος πάνω από το ιδανικό για την ηλικία, το ύψος και το σωματικό τύπο του ατόμου. Αύξηση του δείκτη μάζας σώματος. Αύξηση του πάχους της δερματικής πτυχής. Αυξημένα επίπεδα γλυκόζης ορού. Δισλιπιδαιμία (αύξηση των επιπέδων της λιποπρωτείνης χαμηλής πυκνότητας και ελάττωση των επιπέδων της λιποπρωτείνης υψηλής πυκνότητας). Αυξημένη αρτηριακή πίεση. Ευρήματα από το ηλεκτροκαρδιογράφημα. Β. Έντυπο διατύπωσης νοσηλευτικής διάγνωσης Μη ισορροπημένη διατροφή: περισσότερη από τις απαιτήσεις του σώματος που σχετίζεται με: Κληρονομικούς και γενετικούς παράγοντες, οικογενές πρότυπο παχυσαρκίας. Υπερβολική πρόσληψη τροφής σε σχέση με τις ανάγκες του μεταβολισμού. Διατροφικές συνήθειες. Λήψη τροφής σε ανταπόκριση σε εξωτερικά (κοινωνική κατάσταση) ή εσωτερικά (άγχος) ερεθίσματα. Συγκεντρωτική λήψη τροφής στο τέλος της ημέρας. Καθιστικός τρόπος ζωής. Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Λήψη φαρμάκων (κορτικοστεροειδή, οιστρογόνα, αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά και άλλα ψυχοδραστικά, αντιεπιληπτικά).

13 Παθολογικές καταστάσεις. Γ. Έντυπο καταγραφής επιθυμητών εκβάσεων Προηγούμενη Βαθμολόγηση κλίμακας εκβάσεων: Βαθμολόγηση με 1: σοβαρή απόκλιση από τα φυσιολογικά όρια, 2: ουσιώδης απόκλιση από τα φυσιολογικά όρια, 3: μέτρια απόκλιση από τα φυσιολογικά όρια, 4: ήπια απόκλιση από τα φυσιολογικά όρια, 5: καμία απόκλιση από τα φυσιολογικά όρια, ΜΕ: μη εφαρμόσιμο. Αρχική βαθμολογία:... Τελική βαθμολογία: Δείκτες σοβαρή απόκλιση 1 ουσιώδης απόκλιση 2 μέτρια απόκλιση 3 ήπια απόκλιση 4 καμία απόκλιση 5 μη εφαρμόσιμο ΜΕ Βάρος σώματος Δείκτης Μάζας Σώματος Πάχος δερματικής πτυχής Λόγος περιμέτρου μέσηςισχίων (προγνωστικός δείκτης για ΣΝ) Ζωτικά σημεία Μυοσκελετικό σύστημα Αναπνευστικό σύστημα Καρδιαγγειακό σύστημα Εργαστηριακά ευρήματα: 1. Γλυκόζη ορού 2. Λιπιδαιμικό προφίλ 3. ΗΚΓ Δείκτες Το άτομο/οικογένεια/ καθόλου 1 σπάνια 2 μερικές φορές 3 συχνά 4 συνεχώς 5 μη εφαρμόσιμο ΜΕ

14 σημαντικοί άλλοι: Επιδεικνύει σταδιακή μείωση του βάρους σε σχέση με την ηλικία, το ύψος και το σωματικό τύπο αλλά και σε σχέση με το στόχο Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των αιτιολογικών/συμμετεχόντων παραγόντων της παχυσαρκίας Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων για την αποφυγή και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των επιπλοκών της παχυσαρκίας Επιδεικνύει τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις συμπεριφορές για τη διατήρηση του κατάλληλου σωματικού βάρους Εκφράζει λεκτικά μια ρεαλιστική εικόνα σώματος και επιδεικνύει αποδοχή του εαυτού του όπως είναι Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση συμμόρφωσης στο συγκεκριμένο τύπο διαιτολογίου Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση συμμόρφωσης στο συγκεκριμένο πρόγραμμα άσκησης Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των στρατηγικών

15 τροποποίησης συμπεριφοράς της Αναγνώριση των συστημάτων υποστήριξης σε επίπεδο κοινότητας Δ. Νοσηλευτικές παρεμβάσεις Αξιολόγηση του ιστορικού διατροφής (διατροφικές συνήθειες/συνήθης λήψη τροφής) και υπολογισμός των συνολικά προσλαμβανομένων θερμίδων. Διερεύνηση του τρόπου που το άτομο αντιλαμβάνεται το φαγητό και τη διαδικασία της σίτισης. Ανασκόπηση της καθημερινής δραστηριότητας και του συνήθους προγράμματος άσκησης του ατόμου. Αξιολόγηση παραγόντων/καταστάσεων που σχετίζονται με την παχυσαρκία (χρόνια νοσήματα, φάρμακα, οικογενειακό ιστορικό παχυσαρκίας, κοινωνικοοικονομικοί και πολιτισμικοί παράγοντες). Αξιολόγηση των ανθρωπομετρικών δεδομένων για τον καθορισμό της παρουσίας και/ή της σοβαρότητας της παχυσαρκίας. Αξιολόγηση αναπνευστικής και καρδιαγγειακής λειτουργίας. Αξιολόγηση εργαστηριακών δεδομένων. Συζήτηση προηγούμενων προσπαθειών απώλειας βάρους και έκβαση αυτών. Καθιέρωση εξατομικευμένου προγράμματος μείωσης βάρους. Καθορισμός διατροφικών αναγκών με βάση το ύψος, το βάρους, τη δομή σώματος, το φύλου και την ηλικίας του ατόμου. Ενθάρρυνση για την υιοθέτηση δίαιτας χαμηλής περιεκτικότητας σε θερμίδες και λιπαρά. Ενθάρρυνση για τη λήψη επαρκών ποσοτήτων θρεπτικών ουσιών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων και φυτικών ινών. Παροχή βοήθειας για ανεύρεση υγιεινών επιλογών και υποστήριξης αλλαγών της συμπεριφοράς, του τρόπου ζωής, της προσωπικότητας και του περιβάλλοντος. Ενθάρρυνση συμμετοχής του ατόμου στο προγραμματισμένο σχέδιο άσκησης ανάλογα με τις επιλογές του και τις σωματικές του ικανότητας. Παροχή θετικής ενίσχυσης/ενδυνάμωσης των προσπαθειών του ατόμου. Πρόταση για απώλεια βάρους το 0,5-1 κιλό/εβδομάδα. Παρακολούθηση της λήψης φαρμακευτικών σκευασμάτων (συνταγογραφούμενων ή μη) και υιοθέτηση συνεργατικής προσέγγισης. Παραπομπή σε ομάδες κοινωνικής υποστήριξης που βοηθούν το άτομο στην προσπάθειά του να χάσει βάρος μέσω της ψυχολογικής ενίσχυσής του από άλλα άτομα με το ίδιο πρόβλημα. Παραπομπή σε ειδικό για επιπρόσθετες παρεμβάσεις, αν ενδείκνυται.

16 Συζήτηση των στρατηγικών αποτελεσματικής διαχείρισης στρεσσογόνων καταστάσεων/συναισθημάτων έναντι της υπερβολικής λήψης τροφής. Πρόταση για μέτρηση του βάρους του σώματος μία φορά την εβδομάδα. Παρακολούθηση των μετρήσεων του λίπους του σώματος, αν ενδείκνυται. Ενθάρρυνση οικογένειας/σημαντικών άλλων για παροχή συνεχούς υποστήριξης στο άτομο. Παραπομπή σε κοινοτικές πηγές για πληροφορίες, στρατηγικές ή ειδικά προγράμματα και υποστήριξη για τον επιτυχή έλεγχο του σωματικού βάρους (εκπαίδευση σχετικά με τις διαιτητικές αρχές και τις επιπλοκές της παχυσαρκίας, προγράμματα φυσικής δραστηριότητας). Παραπομπή για αναζήτηση εξειδικευμένης βοήθειας. Εκπαίδευση Ενημέρωση του ατόμου/οικογένειας σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου/αιτίες της παχυσαρκίας. Ενημέρωση του ατόμου/οικογένειας σχετικά με τις επιπλοκές της παχυσαρκίας. Ενημέρωση για τη σημασία μιας υγιούς δίαιτας που να περιλαμβάνει παράγωγα δημητριακών, φρούτα και λαχανικά, καθώς και να είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε θερμίδες και λιπαρά. Ενίσχυση των γονιών να είναι πρότυπο καλών διατροφικών επιλογών για την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών διατροφής από τα παιδιά. Ενημέρωση για την ανάγκη υιοθέτησης ενός δραστήριου τρόπου ζωής. Εκπαίδευση στην αποτελεσματική διαχείρισης στρεσσογόνων καταστάσεων/συναισθημάτων. Ενημέρωση της οικογένειας/ σημαντικών άλλων σε θέματα κάλυψης των διατροφικών αναγκών και υγιεινών διατροφικών επιλογών.

17 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Α. Νοσηλευτική Διάγνωση: Μη ισορροπημένη διατροφή: λιγότερη από τις απαιτήσεις του σώματος. Ορισμός: ανεπαρκής πρόσληψη θρεπτικών ουσιών για την κάλυψη των αναγκών του μεταβολισμού. Σχετιζόμενοι παράγοντες Αδυναμία μάσησης και κατάποσης τροφής (απώλεια οδόντων, τεχνητές οδοντοστοιχίες). Αδυναμία πέψης και απορρόφησης θρεπτικών ουσιών λόγω οργανικών διαταραχών (δυσαπορρόφηση, διάρροια, αιμορραγία). Παθολογικές καταστάσεις που επηρεάζουν τη λήψη τροφής ή τις ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά (καρκίνος, λοιμώξεις, χειρουργική επέμβαση, σωματικές ή νοητικές αναπηρίες). Αυξημένες μεταβολικές απαιτήσεις (π.χ. εκτεταμένα εγκαύματα, υπερθυρεοειδισμός). Χρόνια χρήση φαρμάκων που επηρεάζουν την πρόσληψη τροφής (μεθοτρεξάτη, αμφεταμίνες, φαινοβαρβιτάλη, διγοξίνη, αντιβιοτικά), την απορρόφηση (αντιόξινα, σιμετιδίνη, καθερτικά, νεομυκίνη, χημειοθεραπευτικά/επηρεάζουν την απορρόφηση, καθώς και κουμαρινικά, μεθοτρεξάτη, ασπιρίνη, κορτικοειδή/ ανταγωνίζονται το μεταβολισμό ή την απορρόφηση θρεπτικών ουσιών) και την απέκκριση ουσιών (διουρητικά). Κατάχρηση οινοπνεύματος. Προσδιοριστικά Χαρακτηριστικά Αντικειμενικά Αλλαγή/απώλεια βάρους τους τελευταίους μήνες σε σχέση με την ηλικία, το ύψος και το σωματικό τύπο. Απώλεια βάρους με επαρκή λήψη τροφής (ανεξήγητη απώλεια βάρους). Απώλεια υποδόριου λίπους (μετρήσεις πτύχωσης του δέρματος). Απώλεια μυϊκής μάζας (απίσχναση, καχεξία) και αδύναμος μυϊκός τόνος (αδυναμία κατάποσης και μάσησης, δυσκολία στην προετοιμασία του φαγητού). Διαταραχές δέρματος και εξαρτημάτων (σκληρό, ξηρό και οιδηματώδες δέρμα, κοιλονυχία, εύθραυστα νύχια, θαμπά και ξηρά μαλλιά, λεπτά και αραιά, απώλεια μαλλιών). Επώδυνη στοματική κοιλότητα, ωχροί βλεννογόνοι, οιδηματώδη και φλεγμαίνοντα ούλα, απώλεια οδόντων/κακή θέση, γλώσσα οιδηματώδη, υπερτροφική ή ατροφική.

18 Σημεία από το γαστρεντερικό όπως έμετος, αυξημένοι εντερικοί ήχοι, διάρροια, στεατόρροια. Αφυδάτωση. Οίδημα (ασκίτης, ιερό οστό, κάτω άκρα). Μείωση ή απώλεια αντανακλαστικών, απώλεια αίσθησης, διανοητική σύγχυση, απάθεια, νωθρότητα. Δεδομένα από τον αιματολογικό και βιοχημικό έλεγχο (αιματοκρίτης, αιμοσφαιρίνη, λεμφοκύτταρα, δείκτες ηπατικής λειτουργίας, δείκτες νεφρικής λειτουργίας). Υποκειμενικά Αναφορά για λήψη τροφής λιγότερη σε σχέση με τη συνήθη ημερήσια κατανάλωση. Μειωμένη όρεξη για φαγητό και αποστροφή στη λήψη τροφής. Αναφορά αισθήματος πληρότητας μετά τη λήψη τροφής. Αναφορά για ναυτία. Αδυναμία και εύκολη κόπωση (καθόλου ενέργεια), μειωμένη αντοχή στις δραστηριότητες. Β. Επιθυμητές Εκβάσεις: Το άτομο θα: Επιδεικνύει σταδιακή αύξηση του βάρους σε σχέση με την ηλικία, το ύψος και το σωματικό τύπο αλλά και σε σχέση με το στόχο. Είναι ελεύθερο από σημεία κακής θρέψης όπως φαίνεται από τη γενική εμφάνιση και ζωτικότητα, την κατάσταση του δέρματος, του βλεννογόνου και των εξαρτημάτων του, τη στοματική του υγιεινή, τη σκελετική μυϊκή μάζα, τη νευρολογική ανταπόκριση και τα εργαστηριακά ευρήματα. Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση των αιτιολογικών παραγόντων και των συγκεκριμένων παρεμβάσεων για την αποφυγή και αντιμετώπιση της κακής θρέψης. Επιδεικνύει συμπεριφορές για την ανάκτηση και διατήρηση του κατάλληλου σωματικού βάρους. Εκφράζει λεκτικά την κατανόηση συμμόρφωσης στο συγκεκριμένο τύπο διαιτολογίου και στη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής, αν ενδείκνυται. Γ. Ενέργειες / Παρεμβάσεις 1 ΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Αξιολόγηση των αιτιολογικών/ συμμετεχόντων παραγόντων:

19 Αναγνώριση του ατόμου που βρίσκεται σε κίνδυνο κακής θρέψης (ηλικιωμένοι, άτομα με χρόνιες ασθένειες, χαμηλό βιοτικό επίπεδο, τραύμα ή παθολογικές καταστάσεις, υπερβολική χρήση μέτρων ελέγχου του βάρους). Αξιολόγηση όλων των παραγόντων που πιθανά επηρεάζουν την ικανότητα λήψης, μάσησης και κατάποσης της τροφής ή την επιλογή τροφής (μείωση διαθέσιμων οικονομικών πόρων, έλλειψη υποστηρικτικών συστημάτων, κακή στοματική υγιεινή, αλληλεπίδραση φαρμάκων, επιπτώσεις ασθένειας και αλλεργιών, πολιτισμικές επιδράσεις, ψυχολογικοί παράγοντες). Αξιολόγηση ευρημάτων από το γαστρεντερικό σύστημα, όπως δυσπεψία, ναυτία, διάρροια ή δυσκοιλιότητα και χαρακτηριστικά αυτών, καθώς και οτιδήποτε επιδεινώνει ή ανακουφίζει τα ενοχλήματα αυτά. Επιβεβαίωση της κατανόησης των ατομικών διατροφικών αναγκών για την παροχή κατάλληλων πληροφοριών και συζήτηση διατροφικών συνηθειών (αναγνώριση τροφών προτίμησης/αποστροφής). Αξιολόγηση της σωματικής και πνευματικής ικανότητας του ατόμου για την προετοιμασία φαγητού. Προσδιορισμός της ικανότητας απόκτησης και αποθήκευσης με ασφάλεια διαφόρων τύπων τροφών. 2 ΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Εκτίμηση του βαθμού του ελλείμματος: Αξιολόγηση των ανθρωπομετρικών δεδομένων για τον καθορισμό των σωματικών διαστάσεων και τον προσδιορισμό των παραμέτρων για σύγκριση (βάρος σώματος, ύψος, δείκτης μάζας σώματος, μέτρηση δερματικών πτυχών, μέτρηση περιφερειών του σώματος για την εκτίμηση της μυϊκής μάζας/περιφέρεια μέσης, αναλογία περιφέρειας μέσης προς ισχίων). Αξιολόγηση σημείων που αποτελούν ενδείξεις πρωτεϊνικής/ενεργειακής κακής θρέψης, όπως απώλεια τριχών, ξηρά και θαμπά μαλλιά, ραγισμένα νύχια, καθυστερημένη επούλωση, αιμορραγία ούλων, οιδηματώδη κοιλία, μυϊκή ατροφία. Αξιολόγηση διατροφικών δεδομένων με τη χρήση εργαλείων ελέγχου, όπως ανάκληση 24ώρου, ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων, ημερολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων, εκτίμηση διατροφικής πρόσληψης, αξιολόγηση της χρήσης διατροφικών συμπληρωμάτων. Σε κάθε περίπτωση η διατροφική αξιολόγηση θα πρέπει να εστιάζει στη συνήθη διατροφή, στις αλλεργίες σε τρόφιμα και σε δυσανεξία, στην προετοιμασία και αποθήκευση των τροφών, στον τύπο του διαιτολογίου που ακολουθείται, στις διατροφικές συνήθειες και στην ύπαρξη τυχόν διατροφικών διαταραχών. Αξιολόγηση εργαστηριακών δεδομένων (αιματοκρίτης, αιμοσφαιρίνη, λεμφοκύτταρα, δείκτες ηπατικής λειτουργίας, δείκτες νεφρικής λειτουργίας). 3 ΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Ανάπτυξη διατροφικού σχεδίου που καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες:

20 Προσδιορισμός των διατροφικών αναγκών του ατόμου με βάση τα ατομικά χαρακτηριστικά (ηλικία, δομή σώματος, μυϊκή ισχύς, επίπεδο δραστηριότητας), τις συνολικές προσλαμβανόμενες θερμίδες και τις διατροφικές συνήθειες (ημερήσια πρόσληψη τροφής, τρόπος και χρόνος γευμάτων), καθώς και την εκτίμηση των ενεργειακών και πρωτεϊνικών απαιτήσεων του ατόμου. Εφαρμογή μέτρων που ενθαρρύνουν και διευκολύνουν την κάλυψη των καθημερινών αναγκών όπως, μικρά και συχνά γεύματα, διεγερτικά όρεξης, χρήση αρωματικών ουσιών (λεμόνι, βότανα), συμμετοχή του ατόμου στην επιλογή τροφής από τις διατροφικές πηγές για την καλύτερη δυνατή πρόσληψη πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών, εξασφάλιση μηχανικής σίτισης με μαλακές/πολτοποιημένες τροφές, αποφυγή τροφών που προκαλούν μη ανοχή/αύξηση της γαστρικής κινητικότητας, περιορισμός των ινών και των μεγάλων ποσοτήτων για την αποφυγή αισθήματος πληρότητας, περιορισμός των υγρών μια ώρα πριν το φαγητό και προαγωγή της επαρκούς ενυδάτωσης του ατόμου, εξασφάλιση ευχάριστου περιβάλλοντος και ελαχιστοποίηση της κακοσμίας ή των δυσάρεστων εικόνων. Εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων πρωτεϊνών, θερμίδων, μετάλλων, ιχνοστοιχείων και βιταμινών ανάλογα με τις διατροφικές ανάγκες. Οι θερμίδες που προέρχονται από τους υδατάνθρακες και τα λίπη είναι κατεξοχήν αυτές που καταναλίσκονται στην παραγωγή ενέργειας, ενώ οι πρωτεϊνικές θερμίδες χρησιμοποιούνται για την ανασυγκρότηση των ιστών. Εξασφάλιση ανάπαυσης πριν και μετά τα γεύματα. Η σίτιση απαιτεί ενέργεια και το άτομο με υποθρεψία μπορεί να παραπονεθεί για μειωμένη σωματική δύναμη και ενεργητικότητα. Συνεργασία/διεπιστημονική αντιμετώπιση στη διαχείριση των υποκείμενων αιτιολογικών παραγόντων. Συζήτηση για τη χορήγηση φαρμακευτικών σκευασμάτων (συμπληρωμάτων διατροφής). Εκπαίδευση ατόμου/οικογένειας στη χρήση βοηθητικών μέσων κατά τη σίτιση. Εκπαίδευση οικογένειας/σημαντικών άλλων στη σίτιση με ρινογαστρικό σωλήνα. Η εκπαίδευση θα αφορά στον τρόπο προετοιμασίας και χειρισμού των διαλυμάτων, στον τρόπο χορήγησης, στον χειρισμό των αντλιών έγχυσης, στη φροντίδα του σωλήνα εντερικής σίτισης, στην αναγνώριση και αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων και επιπλοκών. Εκπαίδευση ατόμου/οικογένειας στην παροχή στοματικής υγιεινής πριν και μετά τα γεύματα αλλά και πριν την νυχτερινή κατάκλιση. Ενθάρρυνση ατόμου/οικογένειας για συστηματικό ζύγισμα με σκοπό την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων. Παραπομπή σε πρόγραμμα θεραπείας με χορήγηση παρεντερικής διατροφής, αν ενδείκνυται. Παραπομπή σε κοινοτικές δομές/υπηρεσίες για παροχή βοήθειας σε άτομα με περιορισμούς στην αγορά/προετοιμασία του φαγητού. 4 ΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Προαγωγή της ευεξίας (Εκπαίδευση/Παράγοντεςς σχεδιασμού εξόδου):

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ (Readiness for enchanced nutrition) Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Σύνδρομο βραχέος εντέρου ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη/αντιμετώπιση της κακής θρέψης Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Προσαρμογή του εναπομείναντος

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου. Μάθημα Επιλογής (4ωρο)

Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου. Μάθημα Επιλογής (4ωρο) Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου Μάθημα Επιλογής (4ωρο) Βασικές επισημάνσεις Το μάθημα σε Γυμνάσιο και Λύκειο ονομάζεται Οικιακή Οικονομία Το περιεχόμενο του μαθήματος και των Δεικτών Επιτυχίας/Επάρκειας, βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικές Δράσεις Προαγωγής Υγείας & Ευεξίας

Εταιρικές Δράσεις Προαγωγής Υγείας & Ευεξίας Εταιρικές Δράσεις Προαγωγής Υγείας & Ευεξίας www.primus-seminaria.gr Προαγωγή Υγείας Στον Εργασιακό Χώρο Μέσω Αθλητικής Κινητικής Αναψυχής Το πρόγραμμα έχει σκοπό να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο

Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο Η αντιμετώπιση του ογκολογικού ασθενή είναι μια περίπλοκη υπόθεση διότι εκτός από την κύρια θεραπεία (είτε χημειοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις:

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Το σώμα μας περιέχει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το ασβέστο είναι υπεύθυνο για το 1,5-2% του σωματικού μας βάρους. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 22/12/2015. Κύριοι,

ΑΘΗΝΑ 22/12/2015. Κύριοι, ΠΡΟΣ 5 η ΥΠΕ Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ «ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ & ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ» ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΗΣ ΕΔΡΑΣ ΛΑΡΙΣΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο σακχαρώδης διαβήτης ( ΣΔ ) είναι το κλινικό σύνδρομο που οφείλεται. είτε σε έλλειψη ινσουλίνης λόγω μείωσης η παύσης παραγωγής (σακχαρώδης

Ο σακχαρώδης διαβήτης ( ΣΔ ) είναι το κλινικό σύνδρομο που οφείλεται. είτε σε έλλειψη ινσουλίνης λόγω μείωσης η παύσης παραγωγής (σακχαρώδης ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ Ο σακχαρώδης διαβήτης ( ΣΔ ) είναι το κλινικό σύνδρομο που οφείλεται είτε σε έλλειψη ινσουλίνης λόγω μείωσης η παύσης παραγωγής (σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 ) είτε

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η συστηματική επίλυση ενός προβλήματος στην πράξη

Είναι η συστηματική επίλυση ενός προβλήματος στην πράξη Είναι η συστηματική επίλυση ενός προβλήματος στην πράξη Είναι μια σειρά από σχεδιασμένες ενέργειες για την επίλυση των προβλημάτων του ασθενή και της οικογένειάς του Όλα τα βιολογικά, ψυχολογικά, περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα καθημερινής φροντίδας σε ανθρώπους με Άνοια

Θέματα καθημερινής φροντίδας σε ανθρώπους με Άνοια Θέματα καθημερινής φροντίδας σε ανθρώπους με Άνοια Βασίλης Παπαδόπουλος Νοσηλευτής Τ.Ε. Προϊστάμενος Νοσηλευτής Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων Άκτιος και Άκτιος Μονάδα Alzheimer Ο ρόλος του νοσηλευτή σε

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισµό µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση αυξηµένου λίπους κάτω από το δέρµα (υποδόριο) αλλά και σε διάφορα όργανα του σώµατος (σπλαχνικό)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΣΚΟΠΩΝ/ΕΚΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Τι είναι ο καρκίνος; Ο καρκίνος περιλαμβάνει μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζονται από ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό μη υγιών κυττάρων σε

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας Γυναικολόγος Νεότερες απόψεις και θεραπείες Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι η συχνότερη ορμονική πάθηση της σύγχρονης γυναίκας. Υπολογίζεται ότι περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr!

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! «Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! Γνωρίζεις ποιες είναι οι τροφές που θα σε βοηθήσουν στην απώλεια βάρους; Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα 10.ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ... Error! Bookmark not defined. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός... Error!

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα»

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Πως υπολογίζουµε εάν ένα παιδί έχει φυσιολογικό βάρος ; ΒΜΙ = Βάρος/Ύψος² (σε kg/m²) Χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΟΣΜΩΤΙΚΟ ΜΗ ΚΕΤΩΝΙΚΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΚΩΜΑ. Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη- Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Τμήματος

ΥΠΕΡΟΣΜΩΤΙΚΟ ΜΗ ΚΕΤΩΝΙΚΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΚΩΜΑ. Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη- Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Τμήματος ΥΠΕΡΟΣΜΩΤΙΚΟ ΜΗ ΚΕΤΩΝΙΚΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΚΩΜΑ Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη- Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Τμήματος Γυναίκα 68 ετών μεταφέρεται στο Τμήμα Επειγόντων. Η ασθενής νοσηλεύονταν σε μονάδα αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΟΝΟΜ/ΜΟ: ΔΙΕΘΥΝΣΗ:... ΤΗΛ.ΟΙΚΙΑΣ:... ΚΙΝΗΤΟ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ: ΣΑΣ ΣΥΣΤΗΣΕ: Ομάδα Αίματος: Rhesus:.. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

ΑΤΟΜΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΟΝΟΜ/ΜΟ: ΔΙΕΘΥΝΣΗ:... ΤΗΛ.ΟΙΚΙΑΣ:... ΚΙΝΗΤΟ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ: ΣΑΣ ΣΥΣΤΗΣΕ: Ομάδα Αίματος: Rhesus:.. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Maria Mitka Ernährungsberaterin Nutritionist- Dietician Tel: 0049 (0) 7031 6136 156 Fax: 0049 (0) 7031 6136 155 Mob: 0049 (0) 1767 6960 664 Email: mariamitka@essenweiss.com Website: www.essenweiss.com

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning)

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning) http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning), Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα τόσο του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία στους νέους. Ερευνητική εργασία

Η παχυσαρκία στους νέους. Ερευνητική εργασία 2014 Η παχυσαρκία στους νέους. Ερευνητική εργασία 2ο λύκειο Αμαλιάδας. Μέλη: Καλοπίσης Αλέξανδρος, Ματαράγκας Αλέξης, Μακρής Διονύσης, Λήλος Διονύσης. Ενότητα 1: Τι είναι παχυσαρκία και πώς τη μετράμε.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν ιδανική περίοδο για την υιοθέτηση της αποκαλούμενης «μεσογειακής διατροφής». Η μεσογειακή διατροφή, η οποία πήρε το όνομά της από τον τρόπο διατροφής των λαών της Μεσογείου,

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος Συντετμημένος Τίτλος: Πλήρης Τίτλος: ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Κωδικός Μαθήματος: MA0111 ΜΑ0112 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Έτος Σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ

I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ a) Υπολογισμός της θερμιδικής πρόσληψης του ατόμου και της πρόσληψης θρεπτικών συστατικών (έλεγχος επάρκειας) Με τη λήψη: 1.Διαιτολογικού ιστορικού

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τα παιδιά παρουσιάζουν υψηλό μεταβολικό ρυθμό (3 4 φορές μεγαλύτερος των ενηλίκων). Έχουν αυξημένες ανάγκες για ανάπτυξη. Έχουν αυξημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα 10.ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ... Error! Bookmark not defined. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός... Error!

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η φροντίδα για τη λήψη τροφής αποτελεί μια από τις κυριότερες ασχολίες του ανθρώπου. Όσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο η τροφή τόσο σημαντική είναι και η στέρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιωτικό Διαιτολογικό Γραφείο Μιχάλης Μακρυλλός

Ιδιωτικό Διαιτολογικό Γραφείο Μιχάλης Μακρυλλός Ιδιωτικό Διαιτολογικό Γραφείο Μιχάλης Μακρυλλός Sports Nutrition and Ηuman Metabolism ΜΠΟΥΛΟΥΓΟΥΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ (Α.Μ 213053) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2017 Λίγα λόγια για τον κ. Μακρυλλό ΣΠΟΥΔΕΣ Πτυχιούχος του

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. «ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΡΕΙΑ»

ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. «ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΡΕΙΑ» ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. «ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΡΕΙΑ» ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ; Ο όρος δυσκοιλιοτητα σημαίνει οτι υπάρχει δυσκολία στο άτομο για αφόδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Παχυσαρκία Σακχαρώδης Διαβήτης Νευρική ανορεξία Ψυχογενής βουλιμία Νηστεία Τροφές που προκαλούν αλλεργία Καρκίνος του προστάτη

Περιεχόμενα. Παχυσαρκία Σακχαρώδης Διαβήτης Νευρική ανορεξία Ψυχογενής βουλιμία Νηστεία Τροφές που προκαλούν αλλεργία Καρκίνος του προστάτη Περιεχόμενα Παχυσαρκία Σακχαρώδης Διαβήτης Νευρική ανορεξία Ψυχογενής βουλιμία Νηστεία Τροφές που προκαλούν αλλεργία Καρκίνος του προστάτη Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση, στην οποία κυρίαρχο χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr!

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! «Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! Λέω συχνά στους διαβητικούς ασθενείς, που με επισκέπτονται στο ιατρείο μου, να μην επαναπαύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του παχέος εντέρου

Καρκίνος του παχέος εντέρου Καρκίνος τι Πρ έπ ει να ''ξέρω... του Π. Πετρίδη* Παχύ έντερο Το παχύ έντερο είναι το τελευταίο τμήμα του πεπτικού συστήματος και αποτελεί τη συνέχεια του λεπτού εντέρου. Αποτελείται από 6 τμήματα που

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής, η συχνότητα και η ποιότητα των γευμάτων ασκεί ουσιαστικό ρόλο για τη διασφάλιση της καλής υγείας.

Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής, η συχνότητα και η ποιότητα των γευμάτων ασκεί ουσιαστικό ρόλο για τη διασφάλιση της καλής υγείας. Πρωινό Γεύμα: είναι απαραίτητο; Διαιτολόγοι Ηράκλειο - Eat for Life - Συμβουλευτικό Κέντρο Κλινι Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής, η συχνότητα και η ποιότητα των γευμάτων ασκεί ουσιαστικό ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ

11/6/2015 ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ Η ανάταξη επιτυγχάνεται με 3 τρόπους. Η επιλογή γίνεται από τον γιατρό βάση της κατάστασης του ασθενή. Α)Χειρισμοί Εφαρμόζεται έλξη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής. Πρακτική Άσκηση στην Κοινότητα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής. Πρακτική Άσκηση στην Κοινότητα ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής Πρακτική Άσκηση στην Κοινότητα 2016 2017 ΦΟΡΕΑΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ: Διαιτολογικό Γραφείο κυρίου Κανελλάκη Σπυρίδωνα Αιμιλία Κουτρουλάκη (ds213036)

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οστεοπόρωση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 23 Νοέμβριος :22

Σακχαρώδης διαβήτης και οστεοπόρωση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 23 Νοέμβριος :22 Δημήτρης Ι. Χατζηδάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας - Ενδοκρινολογίας, Υπεύθυνος Ενδοκρινολογικής Mονάδας Β' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της παχυσαρκίας των ενηλίκων. Ιωάννα Πασπάλα, Άννα Τσιλιγκίρογλου - Φαχαντίδου

Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της παχυσαρκίας των ενηλίκων. Ιωάννα Πασπάλα, Άννα Τσιλιγκίρογλου - Φαχαντίδου Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της παχυσαρκίας των ενηλίκων Ιωάννα Πασπάλα, Άννα Τσιλιγκίρογλου - Φαχαντίδου Θεσσαλονίκη 2007 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στην αναφορά του για την παχυσαρκία

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα ζωής ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Μ. Γκουντάρα Προϊσταμένη ΤΕΠ Α. Κουλούρης Αν. Προιστάμενος ΤΕΠ Γ. Ν.

Ποιότητα ζωής ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Μ. Γκουντάρα Προϊσταμένη ΤΕΠ Α. Κουλούρης Αν. Προιστάμενος ΤΕΠ Γ. Ν. Ποιότητα ζωής ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο Μ. Γκουντάρα Προϊσταμένη ΤΕΠ Α. Κουλούρης Αν. Προιστάμενος ΤΕΠ Γ. Ν. Ιπποκράτειο 2016 ΟΞΎ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ (ΟΣΣ) Ασταθής στηθάγχη Ο.Ε.Μ χωρίς ανάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δημήτριος Π. Χιώτης, Διευθυντής Ενδοκρινολογικού Τμήματος και Κέντρου Παιδικής Παχυσαρκίας Ευρωκλινικής Παίδων

Γράφει: Δημήτριος Π. Χιώτης, Διευθυντής Ενδοκρινολογικού Τμήματος και Κέντρου Παιδικής Παχυσαρκίας Ευρωκλινικής Παίδων Γράφει: Δημήτριος Π. Χιώτης, Διευθυντής Ενδοκρινολογικού Τμήματος και Κέντρου Παιδικής Παχυσαρκίας Ευρωκλινικής Παίδων Η συχνότητα της παιδικής παχυσαρκίας έχει παγκοσμίως αυξηθεί και καθίσταται ολοένα

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc

Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc Χωρίς εξατομίκευση (ισορροπημένο) Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε το άτομο. Φύλο Ηλικία Σωματικό βάρος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη

Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη Η διατροφή αποτελεί μοναδικό παράγοντα για την ανάπτυξη του σώματος, την καλή λειτουργία του, την διατήρηση της υγείας και την προστασία

Διαβάστε περισσότερα