ΠOIOTIKH EPEYNA ΣTIΣ ΔHMOΣIEΣ ΣXEΣEIΣ: TO ENAΛΛAKTIKO EPΓAΛEIO ΠPOΣEΓΓIΣHΣ THΣ KOINHΣ ΓNΩMHΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠOIOTIKH EPEYNA ΣTIΣ ΔHMOΣIEΣ ΣXEΣEIΣ: TO ENAΛΛAKTIKO EPΓAΛEIO ΠPOΣEΓΓIΣHΣ THΣ KOINHΣ ΓNΩMHΣ"

Transcript

1 84 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ΠOIOTIKH EPEYNA ΣTIΣ ΔHMOΣIEΣ ΣXEΣEIΣ: TO ENAΛΛAKTIKO EPΓAΛEIO ΠPOΣEΓΓIΣHΣ THΣ KOINHΣ ΓNΩMHΣ Των: Γιάννη Κωνσταντινίδη, Λιάνας Μιχαηλίδου Συμπληρωματικές ή αντίπαλες μεθοδολογίες; Οόρος ποιοτική έρευνα ταυτίζεται από πολλούς με την εγγενώς θετική έννοια της ποιότητας, αντιπαρατιθέμενη παραλλήλως με την περιορισμένου βάθους και ουσίας ποσοτική έρευνα. Πράγματι, η ποιοτική έρευνα διαφέρει σημαντικά ως προς τα μεθοδολογικά εργαλεία άντλησης γνώσης, αλλά και τη θεωρητική αφετηρία, από την ποσοτική έρευνα, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι η μία από τις δύο μεθοδολογίες είναι ποιοτικά ανώτερη. Η επιλογή μεταξύ των δύο δεν πρέπει να βασίζεται σε αξιολογικά κριτήρια, αλλά να συναρτάται της φύσης του ερευνητικού προβλήματος. Οι ποιοτικές μέθοδοι εφαρμόζονται σε ερευνητικά εγχειρήματα που στοχεύουν στην περιγραφή, α- νάλυση και κατανόηση κοινωνικών διαδικασίων, καταστάσεων ή σχέσεων μεταξύ κοινωνικών υποκειμένων ή ομάδων, ενώ οι ποσοτικές σε ερωτήματα που στοχεύουν στην α- ναγωγή των σχέσεων σε μετρήσιμες ποσότητες. Όπως ορθώς σημειώνει και ο Ιωσηφίδης (2003), η ποιοτική έρευνα απαντά κυρίως στα ερωτήματα πώς και γιατί, ενώ η ποσοτική μάλλον επικεντρώνεται στα ερωτήματα πόσο και ποιος. Η διερεύνηση της διαδικασίας καταγραφής θανάτων στα χειρουργεία ενός νοσοκομείου αποτελεί παράδειγμα ποιοτικής έρευνας, ενώ η ίδια η καταγραφή των αιτιών θανάτων κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων μπορεί να θεωρηθεί ως παράδειγμα ποσοτικής έρευνας. Εκ των δύο μεθοδολογικών παραδειγμάτων, η ποσοτική έρευνα είναι η σαφώς συχνότερα χρησιμοποιούμενη στις κοινωνικές επιστήμες. Η ερμηνεία της επικράτησης της ποσοτικής μεθοδολογίας σε βάρος της ποιοτικής θα πρέπει να συνδέεται με την ιεράρχηση των ερευνητικών στόχων των χρηστών των ερευνών (κυβερνήσεις, ΜΜΕ, οργανισμοί) και συγκεκριμένα με την απόδοση υψηλότερης προτεραιότητας στην πρόβλεψη ή στην επιβεβαίωση έναντι της διερεύνησης ή της εμβάθυνσης. Ανεξάρτητα της κριτικής που έχει διατυπωθεί σε βάρος της ποσοτικής έρευνας (βλ. μεταξύ άλλων Hammersley and Atkinson 1983; Gubrium and Holstein 1997), η ποιοτική έρευνα παρέχει το συγκριτι- Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης είναι Λέκτορας,Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Η Λιάνα Μιχαηλίδου είναι Λέκτορας ΠΔ 407/80,Τμήμα Μάρκετινγκ & Διοίκησης Λειτουργιών Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

2 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 85 κό πλεονέκτημα της διερεύνησης της εμπειρίας των κοινωνικών υποκειμένων, δυνατότητα ιδιαιτέρως σημαντική για την περίπτωση των δημοσίων σχέσεων, εκ των βασικών αντικειμένων των οποίων αποτελεί η μελέτη της κοινής γνώμης. Η επικέντρωση της έ- ρευνας δημοσίων σχέσεων στον τόνο, τις εκφράσεις ή τις ανομολόγητες επιθυμίες του α- κροατηρίου βαρύνει συχνά περισσότερο από την αναγκαιότητα στατιστικής επιβεβαίωσης των αναδυόμενων τάσεων της κοινής γνώμης. Είναι μάλλον περιττό να υπογραμμιστεί ότι για τη λήψη πολλών αποφάσεων στο χώρο των δημοσίων σχέσεων απαιτείται η χρήση στοιχείων και των δύο μεθοδολογιών και υπό αυτήν την έννοια το παρόν κείμενο δεν επιχειρηματολογεί υπέρ της χρήσης της ποιοτικής μεθοδολογίας, αλλά επιχειρεί την προσέγγιση των σπανιότερα χρησιμοποιούμενων εργαλείων της ποιοτικής έρευνας. 1 Μέθοδοι συλλογής ποιοτικών δεδομένων Το περισσότερο εμφανές σημείο διαφοροποίησης των δύο μεθοδολογιών εστιάζεται στη χρήση διαφορετικών μεθόδων συλλογής δεδομένων. 2 Τα βασικότερα εργαλεία άντλησης γνώσης από το ερευνητικό πεδίο στα πλαίσια μιας ποιοτικής έρευνας είναι η συνένετευξη σε βάθος, η συμμετοχική παρατήρηση, η έρευνα με τη βοήθεια ομάδων (focus groups), η ανάλυση περιεχομένου, η μελέτη περίπτωσης (case study), η βιογραφική ανάλυση και η αρχειακή έρευνα. Παρακάτω, παρουσιάζονται συνοπτικά ο τρόπος χρήσης, τα ισχυρά και τα αδύνατα σημεία των εργαλείων αυτών, ενώ ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην έρευνα με τη βοήθεια ομάδων και στην ανάλυση περιεχομένου, εργαλεία των οποίων η εφαρμογή παρουσιάζει για τους δικούς του λόγους το καθένα ξεχωριστό ενδιαφέρον για το χώρο των δημοσίων σχέσεων. Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ, και με δεδομένη την εκ της κυριαρχίας των ποσοτικών μεθόδων προερχόμενης εμμονής στη διαδικασία επιλογής του δείγματος, ότι στις ποιοτικές έρευνες δεν εγείρονται απαιτήσεις περί του μεγέθους του δείγματος και της αντιπροσωπευτικότητάς του. Ο στόχος μιας μελέτης στην οποία χρησιμοποιούνται ποιοτικά δεδομένα είναι η ανάλυση των συγκεκριμένων περιπτώσεων και όχι η γενίκευση των συμπερασμάτων που προήλθαν από την ανάλυση των συγκεκριμένων περιπτώσεων σε έναν ευρύτερο πληθυσμό. Συνεπώς, η ποιοτική έρευνα στηρίζεται συνήθως σε μικρά δείγματα, 3 τα οποία δεν έχουν επιλεγεί βάσει των τυπικών κανόνων τυχαίας δειγματοληψίας, αλλά βάσει των λεγόμενων μη τυχαίων δειγματοληψιών, όπως η σκόπιμη ή η δειγματοληψία χιονόμπαλας, 4 και άρα τα δείγματα αυτά δεν μπορούν να θεωρηθούν ως αντιπροσωπευτικά ενός πληθυσμού. Βάσει του επιχειρήματος της μη αντιπροσωπευτικότητας των δειγμάτων, η πληροφόρηση που προκύπτει από τέτοιες τεχνικές θεωρείται συχνά μεροληπτική (Ξυγγή 2000), κρίση σαφώς λανθασμένη αφού τα κριτήρια αξιολόγησης ποσοτικών ερευνών δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται στην εκτίμηση των ποιοτικών, ο στόχος των οποίων είναι διαφορετικός. Στην παρουσίαση και κριτική των μεθόδων συλλογής ποιοτικών δεδομένων παρακάτω λοιπόν δεν γίνονται αναφορές σε ζητήματα αντιπροσωπευτικότητας των δειγμάτων. Α. H συνέντευξη σε βάθος Σε αντίθεση με τη συνέντευξη βάσει δομημένου ερωτηματολογίου, η οποία χρησιμοποιείται ευρύτατα σε ποσοτικές έρευνες με συχνότερο στόχο την κατάταξη του ερωτώμενου σε κάποιο από τα προτεινόμενα πρότυπα συμπεριφοράς, σε αυτόν τον τύπο συνέντευξης ο ερευνητής δίνει μόνο ένα γενικό προσανατολισμό στον ερωτώμενο, αναμένοντας από αυτόν να αναπτύξει τις θέσεις του και τις σκέψεις του ελεύθερα και σε βά-

3 86 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH θος. Ο σκοπός της συνέντευξης αυτού του τύπου είναι η συλλογή όσο το δυνατό περισσότερων πληροφοριών για τις εμπειρίες, τις στάσεις και τις αναπαραστάσεις των υποκειμένων. Συνεντεύξεις αυτού του τύπου θα ήταν, για παράδειγμα, το κατάλληλο εργαλείο μελέτης, από τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων, των περιθωρίων συγκέντρωσης χρημάτων (χορηγιών) από φορείς και επιχειρήσεις μιας κοινότητας. Η δυσκολία της μεθόδου έγκειται στο ότι προϋποθέτει σημαντικές επικοινωνιακές και ερμηνευτικές δυνατότητες από την πλευρά του ερευνητή, ο οποίος θα πρέπει να προχωρά σε ερμηνείες των απόψεων των ερωτωμένων κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ώ- στε να μπορεί να τις επιβεβαιώσει ή να τις διαψεύσει πριν από την ολοκλήρωσή της (Ιωσηφίδης 2003). Η ορθή χρήση της μεθόδου προϋποθέτει ακόμα την αναγνώριση των κινδύνων διαστέβλωσης των δεδομένων, όπως η απόκρυψη πλευρών της πραγματικότητας από τους ερωτώμενους ή η δυσπιστία των ερωτώμενων έναντι του ερευνητή, κινδύνων που ενυπάρχουν πάντως και στην περίπτωση των συνεντεύξεων βάσει δομημένου ερωτηματολογίου. 5 Στα μειονεκτήματα της μεθόδου θα πρέπει ακόμα να σημειωθεί ότι είναι εξαιρετικά χρονοβόρα (όχι μόνο ως προς την υλοποίησή της, αλλά και ως προς το σχεδιασμό της και την απόκτηση πρόσβασης στους ερωτώμενους), καθώς επίσης ότι ένα σημαντικό τμήμα της πληροφορίας που αντλείται μέσα από τις συνεντεύξεις δεν είναι α- παραίτητο ή τελικά δε γίνεται αντικείμενο ανάλυσης (Kvale 1996). B. H συμμετοχική παρατήρηση Η μέθοδος αυτή επιτρέπει τη συστηματική παρατήρηση κοινωνικών συμπεριφορών, φαινομένων και διαδικασιών στο πραγματικό κοινωνικό περιβάλλον με συμμετοχή του ερευνητή στις κοινωνικές διαδικασίες που ερευνά και με συνεχή αλληλεπίδραση ε- ρευνητή και ερευνωμένων.τα δεδομένα που συλλέγονται μπορούν να έχουν πολλές μορφές: σημειώσεις από παρατήρηση ή συμμετοχή σε δραστηριότητες, συνεντεύξεις, γραπτά τεκμήρια, φωτογραφίες ή βίντεο. Η μέθοδος εφαρμόζεται συνήθως στην κοινωνική ανθρωπολογία για τη μελέτη μικρότερων και σχετικά συνεκτικών κοινωνικών ομάδων, ωστόσο είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί και στην έρευνα δημοσίων σχέσεων για την α- ξιολόγηση, για παράδειγμα, της συμπεριφοράς του προσωπικού ή της γενικότερης λειτουργίας ενός τμήματος μιας επιχείρησης. Η δυνατότητα αβίαστης προσέγγισης του ερευνητικού αντικειμένου, ή των υποκειμένων, σε φυσικές συνθήκες αποτελεί το σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου, αν και, την ίδια στιγμή, αποτελεί δυνητικά την πηγή σοβαρών αδυναμιών της μεθόδου. Η μέθοδος προϋποθέτει την ανάπτυξη σχέσεων αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αποδοχής, οι ο- ποίες εκτός από τις εγγενείς δυσκολίες που παρουσιάζουν, παρατείνουν τη χρονική διάρκεια και το κόστος της έρευνας. Επιπλέον, ο ερευνητής θα πρέπει να έχει την ικανότητα να προλαμβάνει παγίδες και συμπεριφορές που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ερευνητική διαδικασία, όπως η ταύτιση του ερευνητή με την ερευνώμενη ομάδα, η επιλεκτική προσοχή σε ορισμένες μόνο διαδικασίες και συμβάντα, η επιλεκτική μνήμη ή η δημιουργία εντάσεων (Robson 2002).Τέλος, δε θα πρέπει να υποτιμάται και η δυσκολία απόκτησης πρόσβασης στο ερευνητικό πεδίο. 6 Γ. Oι ομάδες εστίασης (focus groups) Η μέθοδος των ομάδων εστίασης συνίσταται στην άντληση ποιοτικών δεδομένων μέσα από μια διαδικασία άμεσης αλληλεπίδρασης ενός αριθμού συμμετεχόντων (ομάδα) για ένα συγκεκριμένο και σαφώς καθορισμένο θέμα (εστίαση). Πρόκειται δηλαδή για μια ομαδική συνέντευξη, η οποία ωστόσο προϋποθέτει την ταυτόχρονη εξέταση, μέσω

4 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 87 οργανωμένης συζήτησης, των απόψεων των μελών της ομάδας. Όπως υπογραμμίζει και ο Ιωσηφίδης (2003: 59), σε σχέση με τις ατομικές συνεντεύξεις, η μέθοδος υπερέχει διότι περιέχει ως συστατικό στοιχείο της την άμεση αλληλεπίδραση και την ομαδική δυναμική, ενώ υστερεί στην έκταση του βάθους της επικοινωνίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ερευνητή και ερευνώμενου. Αναφορικά δε με τη μέθοδο της συμμετοχικής παρατήρησης, η εφαρμογή των ομάδων εστίασης δεν εκτείνεται βέβαια ούτε χρονικά, ούτε θεματολογικά όσο η συμμετοχική παρατήρηση, στοιχεία που την καθιστούν ευκολότερη στη χρήση της. Ωστόσο, η συμμετοχική παρατήρηση είναι λιγότερο τεχνητή μέθοδος αφού επιτρέπει την παρατήρηση της αλληλεπίδρασης στα πλαίσια της πραγματικής κοινωνικής ζωής. Η μέθοδος έχει τις ρίζες της σε έρευνες που ασχολήθηκαν με την αποτελεσματικότητα της πολεμικής προπαγάνδας και γενικότερα των κοινωνικών επιπτώσεων της μαζικής προπαγάνδας. Παρά τις ιστορικές της καταβολές, η τεχνική αναπτύχθηκε κυρίως στο χώρο της προώθησης πωλήσεων από τη δεκαετία του 1950 με στόχο να διερευνήσει την καταναλωτική συμπεριφορά (Goldman and McDonald 1987). Παρότι ο χώρος της προώθησης πωλήσεων εξακολουθεί να αποτελεί το βασικότερο τομέα εφαρμογής της μεθόδου, συμπεριλαμβανομένου μάλιστα και του αναπτυσσόμενου χώρου του πολιτικού μάρκετινγκ με στόχο την αναζήτηση νέων τρόπων προσέγγισης των ψηφοφόρων και τον καλύτερο σχεδιασμό της προεκλογικής εκστρατείας, αυτή χρησιμοποιείται εκτενώς σε περιπτώσεις διερεύνησης της οργάνωσης και λειτουργίας οργανισμών και οργανωμένων κοινωνικών ομάδων (π.χ. διαδικασία λήψης αποφάσεων ή ζητήματα συντονισμού μεταξύ εργαζόμενων συναδέλφων). Στο χώρο των δημοσίων σχέσεων, ομάδες εστίασης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να καταγραφούν οι πρώτες αντιδράσεις έναντι μιας νέας προκλητικής διαφήμισης ενός προϊόντος ή προκειμένου να δοκιμαστεί μια σειρά μηνυμάτων διαφορετικού αριθμού λέξεων και βαθμού δυσκολίας στην απομνημόνευση. Αναφορικά με τον τρόπο συλλογής των δεδομένων της ομάδας, θα πρέπει αρχικά να υπογραμμιστεί ότι το μέγεθος της ομάδας μπορεί να ποικίλλει από οκτώ έως δώδεκα ά- τομα, όμως η σύνθεσή του πρέπει να λαμβάνει υπόψη της διάφορους παράγοντες, όπως τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των μελών. Οι ερευνητές διαφωνούν σχετικά με το βαθμό που τα άτομα της ομάδας εστίασης θα πρέπει να μοιάζουν μεταξύ τους: μεγάλες διαφορές σε κοινωνικά χαρακτηριστικά μπορούν να οδηγήσουν σε πόλωση και διάλυση της συζήτησης, ενώ η απόλυτη ομοιομορφία σε έλλειψη παραγωγικότητας και δημιουργικών ιδεών (Bowling 2002). Σε κάθε περίπτωση πάντως, τις ομάδες αποτελούν άτομα ά- γνωστα μεταξύ τους, καθώς η γνωριμία μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία υποομάδων, εξέλιξη που προφανώς θα δυσχέραινε την αλληλεπίδραση μεταξύ του συνόλου των συμμετεχόντων. 7 Οι ομάδες εστίασης συνήθως συγκεντρώνονται μόνο μία φορά και οι απαντήσεις τους μαγνητοφωνούνται ή, συχνότερα, βιντεοσκοπούνται προκειμένου να δίνεται η δυνατότητα στους ερευνητές να εξετάσουν όχι μόνο το περιεχόμενο των λόγων, αλλά επιπλέον τις χειρονομίες, τις εκφράσεις του προσώπου και άλλες μορφές μη λεκτικής επικοινωνίας που μπορούν να αποκαλύψουν την ουσία των νοημάτων ή των συναισθημάτων (Ξυγγή 2000). 8 Στα μέλη των ομάδων αυτών υποβάλλονται ανοιχτές ερωτήσεις που χρησιμοποιούνται για να ενθαρρύνουν την αλληλεπίδραση και να εξετάσουν σε βάθος τη φύση των πιστεύω τους.τη διεξαγωγή της συζήτησης αναλαμβάνει ο συντονιστής, οι ικανότητες του οποίου αποτελούν τον κομβικότερο παράγοντα για την επιτυχημένη εφαρμογή της μεθόδου. Ο συντονιστής καλείται να ελέγχει ταυτόχρονα το περιεχόμενο των απαντήσεων και την πορεία της διαδικασίας, στοχεύοντας στη συγκέντρωση πλούσιων πληροφοριών από όλους τους συμμετέχοντες χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η αποτελεσματικότητα

5 88 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ή και η ολοκλήρωση της διαδικασίας (λόγω μονοπώλησης της συζήτησης από τους λεγόμενους φλύαρους ή παντογνώστες και αλλεπάλληλων διακοπών της από την αρνητική στάση των λεγόμενων σιωπηλών στην πρώτη περίπτωση ή τη μη τήρηση χρονικών ορίων και την ανεπαρκή κάλυψη των θεμάτων στη δεύτερη). 9 Το βασικό χαρακτηριστικό της μεθόδου είναι η αξιοποίηση της δυναμικής των ομάδων.τα δεδομένα που συλλέγονται με τη μέθοδο δεν αποτελούν ένα απλό άθροισμα α- πόψεων κάποιων ατόμων, αλλά επηρεάζονται καταλυτικά από το κλίμα της ομαδικής αλληλεπίδρασης που δημιουργείται κάθε φορά. Η κατανόηση των παραγόντων που ε- πηρεάζουν την ομαδική συμπεριφορά και δυναμική, όπως τα φυσικά και ατομικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων ή ο βαθμός συνεκτικότητας της ομάδας, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ερμηνεία των ποιοτικών δεδομένων που προκύπτουν (Σταυρίδου 2002). Η ανάλυση της αλληλεπίδρασης στην ομάδα, σε αντιδιαστολή με την ανάλυση των μεμονωμένων απαντήσεων των μελών της ομάδας, αποκαλύπτει επιπλέον χρήσιμες πληροφορίες για τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν τα άτομα όταν οι απόψεις τους αντικρούονται και το είδος των επιχειρημάτων ή πηγών που προκαλούν αλλαγές γνώμης και επανερμηνείες. Η επίδραση της δυναμικής της ομάδας, κυρίαρχο στοιχείο της μεθόδου των focus groups, είναι το κλειδί για τη συγκέντρωση δεδομένων πλούσιου χαρακτήρα.το πλαίσιο της ομάδας δίνει τη δυνατότητα μελέτης κοινωνικών αναπαραστάσεων, καθώς αυτές είναι σχεδόν πάντα απόσταγμα διεργασιών που γίνονται μέσα σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικο-πολιτισμικό πλαίσιο και δε σχηματίζονται με τρόπο αυτόνομο στο μυαλό του κάθε ατόμου (Σταυρίδου 2002: σ.293).από την άλλη, η ίδια η δυναμική της ομάδας μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά μολύνοντας ουσιαστικά τις αληθινές απόψεις του κάθε ατόμου με μία αδιαφοροποίητη άποψη που διαμορφώνει η ομάδα ως σύνολο (Morgan 1993). Ως συνέπεια των παραπάνω, η μέθοδος δε συνίσταται σε περιπτώσεις μη ικανοποιητικής συμμετοχής λόγω περιπλοκότητας του αντικειμένου, καθώς σε αυτήν την περίπτωση ο κίνδυνος της ομαδοποιημένης σκέψης μεγιστοποιείται, αλλά ούτε και σε περιπτώσεις σημαντικών προβλημάτων συνεκτικότητας και συνύπαρξης των συμμετεχόντων στην ομάδα, καθώς σε αυτήν την περίπτωση το πλεονέκτημα της αλληλεπίδρασης ουσιαστικά εξαλείφεται. Δ. H ανάλυση περιεχομένου Η ανάλυση περιεχομένου είναι μια μέθοδος δευτερογενούς ανάλυσης ποιοτικού υλικού το οποίο μπορεί να έχει διάφορες μορφές, όπως κείμενα, συνεντεύξεις, εικόνες κ.α. Όπως σημειώνουν οι Wilcox και συν.(1998), η ανάλυση περιεχομένου περιλαμβάνει τη συστηματική ανάλυση οποιασδήποτε από τις διάφορες πλευρές που συνιστά την επικοινωνία, από τις λέξεις-κλειδιά ή τις παραπομπές στο νόημα, όπως το όνομα μιας εταιρίας ή ε- νός προϊόντος,έως τα δελτία τύπου,τις τηλεοπτικές διαφημίσεις της ή τις αναφορές που γίνονται σε αυτήν σε δημοσιεύματα. Συνήθως, η ανάλυση περιεχομένου εφαρμόζεται σε υ- λικό προερχόμενο από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (εφημερίδες, τηλεόραση κλπ.), αλλά είναι δυνατόν να εφαρμοστεί και σε άλλου τύπου κείμενα, όπως φύλλα παραπόνων, τηλεφωνήματα ή επιστολές. Στο χώρο των δημοσίων σχέσεων, η μέθοδος θα μπορούσε να ε- φαρμοστεί προκειμένου να καταγράψει, για παράδειγμα, τις συχνότερες αιτίες μη ικανοποίησης των πελατών ενός οργανισμού όπως αυτές σημειώνονται στα φύλλα ή στις επιστολές παραπόνων, ή προκειμένου να διερευνήσει την αναγκαιότητα αύξησης των δραστηριοτήτων των δημοσίων σχέσεων λόγω της περιορισμένης κάλυψης των δραστηριοτήτων του οργανισμού από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Η ανάλυση περιεχομένου είναι

6 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 89 άλλωστε η τεχνική που χρησιμοποιείται συχνότερα για τη μελέτη των δεδομένων που συγκεντρώνονται από τις ομάδες εστίασης και συνεπώς η εφαρμογή της εκτείνεται σε όλες τις περιπτώσεις χρήσης των ομάδων εστίασης που περιγράφηκαν παραπάνω. Στην πρώτη φάση εφαρμογής της μεθόδου, και προφανώς κατόπιν της αποσαφήνισης των ερευνητικών ερωτημάτων, απαιτείται ο καθορισμός των πηγών του ποιοτικού υ- λικού, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της μελέτης της κάλυψης των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού τις τέσσερις ημερήσιες εφημερίδες με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία σε ένα δεδομένο χρονικό διάστημα. Σε μία δεύτερη φάση, καθορίζεται η μονάδα καταγραφής και ανάλυσης των κειμένων που παρουσιάζουν ερευνητικό ενδιαφέρον, η ο- ποία μπορεί να είναι μικρότερης ή μεγαλύτερης έκτασης, όπως πρόταση, παράγραφος ή σελίδα (Κυριαζή 1999).Το επόμενο στάδιο αφορά στη συστηματοποίηση των εννοιολογικών κατηγοριών στις οποίες κατατάσσονται οι μονάδες ανάλυσης και φυσικά στην κωδικοποίηση του υλικού στις διάφορες αυτές κατηγορίες. 10 Η διαδικασία της κωδικοποίησης είναι ίσως το πιο επίπονο τμήμα της εφαρμογής της μεθόδου και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αντιμετωπίζεται ως μηχανιστική διαδικασία, ακόμα και μετά την εισαγωγή των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην ερευνητική διαδικασία. 11 Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών για την ανάλυση ποιοτικών δεδομένων είναι μια σχετικά πρόσφατη εξέλιξη, αν και οι εφαρμογές του σχετικού λογισμικού αυξήθηκαν τάχιστα κυρίως λόγω του αυξανόμενου όγκου των ποιοτικών δεδομένων όλων των μορφών και της συνεπαγόμενης δυσκολίας επεξεργασίας τους με τον παραδοσιακό τρόπο. Θα πρέπει εδώ να υπογραμμιστεί πάντως ότι η χρήση λογισμικών πακέτων ποιοτικής ανάλυσης 12 δεν είναι επιβεβλημένη και δεν προσδίδει υποχρεωτικά μεγαλύτερη α- ξιοπιστία στην έρευνα. Αντιθέτως, η χρήση τους θα πρέπει να είναι επιλεκτική και να γίνεται με μεγάλη προσοχή προκειμένου να αποφεύγεται ο κίνδυνος καθοδήγησης του ε- ρευνητή από την τεχνική της ανάλυσης που είναι διαθέσιμη στο εκάστοτε λογισμικό πρόγραμμα. Η συνειδητή χρήση υπολογιστικών τεχνικών στην ποιοτική έρευνα είναι αυτή που προσφέρει στον ερευνητή ένα ισχυρό και με διευρυμένες δυνατότητες εργαλείο ταχύτερης και αποτελεσματικότερης οργάνωσης, διαχείρισης, αποθήκευσης και α- νάκτησης μεγάλου όγκου ποιοτικών δεδομένων. Παρότι η κωδικοποίηση των ποιοτικών δεδομένων αποτελεί οργανικό τμήμα της α- νάλυσης, ο τελικός στόχος της αναλυτικής διαδικασίας είναι η παραγωγή νοήματος, ή αλλιώς η ερμηνεία. Η ερμηνεία μπορεί να βρίσκεται στον προσδιορισμό διαφορών και ο- μοιοτήτων μεταξύ συμμετεχόντων ή αντικειμένων ανάλυσης και στην εύρεση σχέσεων μεταξύ των εννοιολογικών κατηγοριών, όπως για παράδειγμα, σχέσεων συνάφειας (ταυτόχρονη εμφάνιση ή απουσία δύο ή περισσοτέρων κατηγοριών), σχέσεων αιτιότητας (η μία εννοιολογικη κατηγορία αποτελεί την αιτία για την παρουσία της άλλης) και σχέσεων αμοιβαιότητας (η αλλαγή σε μία εννοιολογική κατηγορία οδηγεί σε αλλαγή και σε άλλη ή άλλες εννοιολογικές κατηγορίες και στη συνέχεια σε περαιτέρω αλλαγή στην πρώτη κατηγορία). Οι εκάστοτε ερμηνείες ενισχύονται κατά την παρουσίαση της ανάλυσης περιεχομένου με την παράθεση τμημάτων των υπό ανάλυση κειμένων ή των προφορικών απαντήσεων, στα οποία προφανώς καταδεικνύεται η σχέση ή η διαφορά, αυτολεξεί. Σημειώνεται ότι τα ποιοτικά δεδομένα παρουσιάζονται συχνά και σε ποσοτική μορφή (π.χ. ποσοστό ψηφοφόρων που ανέφεραν ως σημαντικότερο πρόβλημα που α- ντιμετωπίζει η χώρα ένα συγκεκριμένο ζήτημα), κάτι που αν και δεν αποτελεί πρωταρχικό στόχο της ανάλυσης περιεχομένου, ευνοεί την εύρεση σχέσεων και τον εντοπισμό διαφορών μεταξύ κατηγοριών. 13 Πέραν της καταγραφής συχνοτήτων εμφάνισης εννοιολογικών κατηγοριών, με απώτερο σκοπό τον εντοπισμό διαφορών, ομοιοτήτων ή σχέσεων μεταξύ των αντικειμένων

7 90 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ανάλυσης, η ανάλυση περιεχομένου μπορεί να επικεντρώνεται και στην καταγραφή της κατεύθυνσης της αναφοράς (δηλ. αν αυτή είναι θετική ή αρνητική) ή του χρόνου και του τόπου στον οποίο αναφέρεται ή των ρόλων των προσώπων που σχετίζονται με αυτήν (π.χ. γονέας, σύζυγος, ειδικός, διασημότητα). Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου τύπου ανάλυσης αποτελούν οι έρευνες επί του περιεχομένου τηλεοπτικών ή εντύπων διαφημίσεων (Manstead and McCulloch 1981). Εν κατακλείδι, η ιδιαιτερότητα της μεθόδου έγκειται στην ανάλυση λόγου, ο οποίος μπορεί να μετατραπεί, αν δεν είναι εξαρχής, σε γραπτό κείμενο. Στα πλεονεκτήματα της μεθόδου θα πρέπει να σημειώσουμε λοιπόν ότι τα δεδομένα υπάρχουν σε σταθερή και μόνιμη μορφή επιτρέποντας επαναλαμβανόμενες αναλύσεις καθώς και εφαρμογή ελέγχων αξιοπιστίας και εγκυρότητας, με σχετικά χαμηλό κόστος. Από την άλλη πλευρά ω- στόσο, τα διαθέσιμα γραπτά τεκμήρια μπορεί να είναι περιορισμένα και ελλιπή, ενώ σε πολλές περιπτώσεις είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να τεκμηριωθούν αιτιακές σχέσεις, αφού δεν είναι ξεκάθαρο αν αυτά που αναφέρονται στα γραπτά δεδομένα αποτελούν αιτία ή αποτέλεσμα του υπό μελέτη φαινομένου. Ε. H μελέτη περίπτωσης Η μέθοδος συνίσταται στην ολοκληρωμένη ανάλυση ενός γενικού φαινομένου μέσα από μια συγκεκριμένη μορφή εκδήλωσής του, δηλαδή μέσα από μια συγκεκριμένη περίπτωση. H έρευνα για τα αίτια της διακοπής του ασφαλιστικού συμβολαίου ορισμένων πελατών μιας ασφαλιστικής εταιρείας ή η έρευνα για τα αίτια της αποχώρησης δύο υψηλόβαθμων στελεχών μιας τράπεζας μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα αποτελούν μελέτες περίπτωσης ενός γενικότερου φαινομένου σε μια ειδικότερη εκδήλωση και μορφή του.τέτοιου τύπου ερωτήματα απαιτούν από τους υπευθύνους δημοσίων σχέσεων τη σε βάθος διερεύνηση δεδομένων ποικίλου τύπου (αρχεία, συνεντεύξεις, παρατηρήσεις κλπ.) προκειμένου να σχηματιστεί μια πλήρης εικόνα της υπό εξέταση περίπτωσης. Η διαφορετικότητα της μεθόδου δεν έγκειται στη χρήση διαφορετικών τεχνικών συλλογής ή επεξεργασίας των δεδομένων, αλλά στο στόχο της ανάλυσης, ο οποίος είναι η ερμηνεία της συγκεκριμένης περίπτωσης ή η γέννεση ερευνητικών υποθέσεων, οι οποίες διερευνόνται στη συνέχεια με τη βοήθεια άλλων ποιοτικών ή ποσοτικών μεθόδων με στόχο, άλλοτε σε μικρότερο και άλλοτε σε μεγαλύτερο βαθμό, τη γενίκευση (Stake 1995). Επανερχόμενοι στα παραδείγματα που σημειώθηκαν παραπάνω, θα λέγαμε ότι ο στόχος της μελέτης της περίπτωσης των αποχωρήσαντων στελεχών από τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων θα ήταν η ευαισθητοποίηση του οργανισμού σε πιθανά προβλήματα στις σχέσεις των εργαζομένων με την εργοδοσία και όχι αυτή καθεαυτή η εύρεση των αιτιών αποχώρησης υπαλλήλων από μία επιχείρηση. Η μελέτη περίτπωσης είναι μια μάλλον οικονομική μέθοδος ανάλυσης, αν και οι απαιτήσεις της αναφορικά με τα προσόντα του ερευνητή, κυρίως λόγω της αναγκαιότητας εμβάθυνσης στην ανάλυση των δεδομένων, είναι υψηλές. ΣΤ. H βιογραφική ανάλυση Η μέθοδος δίνει έμφαση στην ίδια τη φωνή των υποκειμένων, στις ίδιες τις προσωπικές και συλλογικές τους εμπειρίες, είτε αυτές καταγράφονται από τρίτους, είτε είναι καταγεγραμμένες από τους ίδιους. Η βιογραφική προσέγγιση εφαρμόζεται κατ επανάληψη σε έρευνες για τη μεταναστευτική εμπειρία, ενώ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και ως μέθοδος λεπτομερούς ανάλυσης των εντυπώσεων ενός πελάτη από τη διαμονή

8 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 91 του σε ένα ξενοδοχείο ή ενός ασθενούς από την εμπειρία νοσηλείας του σε ένα νοσοκομείο (patient s stories). Η χρησιμότητα της μεθόδου μεγιστοποιείται στην περίπτωση που το ενδιαφέρον μας εστιάζεται στην καταγραφή μεταβολών στις προτιμήσεις ή στις αντιδράσεις των ατόμων, δηλαδή στην περίπτωση που η συλλογή των δεδομένων επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.(hyland 1996). Προφανώς βέβαια, κάτι τέτοιο προϋποθέτει ότι οι συμμετέχοντες θα είναι πρόθυμοι να καταγράφουν τις εμπειρίες ή τις απόψεις τους επαναλαμβανόμενα για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, κάτι που δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Το μειονέκτημα της μεθόδου συνίσταται ακριβώς στο υψηλό ποσοστό αποχωρήσεων μεταξύ του αριθμού των αρχικώς συμμετεχόντων κατά την πορεία της έρευνας ή και στο χαμηλό ποσοστό αρχικής ανταπόκρισης των ερωτωμένων σε τέτοιου τύπου έρευνες. Για το λόγο αυτό, η βιογραφική ανάλυση είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται μόνο σε μικρά δείγματα πρόθυμων ατόμων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο πλούτος της συλλεγόμενης πληροφορίας υπερκερνά τις πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής της μεθόδου. Η ανάλυση των καταγεγραμμένων εμπειριών μπορεί να ακολουθεί τη λογική της α- νάλυσης περιεχομένου που περιγράφηκε παραπάνω, αν και το συχνά μικρό μέγεθος του δείγματος καθιστά προβληματική την ποσοτικοποιημένη ανάλυση. Έτσι, η βιογραφική ανάλυση αρκείται συχνότερα στη λεκτική καταγραφή των μεταβολών στη συμπεριφορά των ερευνωμένων. Ζ. H αρχειακή έρευνα Η συγκεκριμένη μέθοδος συλλογής δεδομένων ταυτίζεται με την κατεξοχήν ιστορική έρευνα που αποσκοπεί στην εξέταση, ταξινόμηση και ανάλυση ιστορικών πηγών πάσης φύσεως που είναι οργανωμένες από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς με τη μορφή αρχείων. Ωστόσο, αρχεία χρησιμοποιούνται πολύ συχνά και από τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων κατά τη μελέτη κάποιων εκ των ομάδων κοινού (εργαζόμενοι, προμηθευτές, καταναλωτές). Η αναζήτηση του δημογραφικού προφίλ (ηλικία, εκπαίδευση, οικογενειακή κατάσταση κλπ.) των υπαλλήλων μιας επιχείρησης με στόχο την επιλογη ενός αριθμού υ- παλλήλων που θα μπορούσαν να καταρτιστούν στα πλαίσια ενός επιδοτούμενου σεμιναρίου ή την προσφορά δώρων στα ανήλικα τέκνα τους για παράδειγμα απαιτεί την έ- ρευνα του σχετικού αρχείου των εργαζομένων του οργανισμού. Καταληκτικές παρατηρήσεις Είναι προφανές ότι κάθε ένα από τα εργαλεία έρευνας παρουσιάζει τόσο θετικά, όσο και αρνητικά στοιχεία. Οι συνεντεύξεις, στις οποίες βασίζονται οι περισσότερες α- πό τις ποιοτικές μεθόδους, επιτρέπουν στους ερωτώμενους να απαντήσουν φυσικά και μπορούν να εκμαιεύσουν πληροφορίες που τα υποκείμενα των συνεντεύξεων δε θα έδιναν οικειοθελώς κατά τη συμπλήρωση ενός ερωτηματολογίου. Από την άλλη, η προσωπικότητα, η εμφάνιση ή η συμπεριφορά του συνεντευκτή μπορούν να προκαταβάλουν την απάντηση του ερωτώμενου, κάτι που είναι μάλλον απίθανο στην περίπτωση των ε- ρωτηματολογίων, όπου όλα τα υποκείμενα έχουν να αντιμετωπίσουν την ίδια ερώτηση με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Η απόφαση περί της μεθόδου συλλογής δεδομένων στην έ- ρευνα δημοσίων σχέσεων εξαρτάται από τον προϋπολογισμό της μελέτης, τα υποκείμενα και φυσικά το σκοπό της έρευνας. Η στατιστική τεκμηρίωση αποφάσεων για την εισαγωγή νέων προϊόντων, τη στήριξη δραστηριοτήτων ενός οργανισμού ή τη μεταβολή

9 92 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH συμπεριφορών απαιτεί τη συγκέντρωση ποσοτικών δεδομένων για τις στάσεις ή τις απόψεις των υποκειμένων και συνεπώς επιβάλλει τη χρήση ποσοτικών προσεγγίσεων. Η διερεύνηση των ερμηνειών στις οποίες προχωρούν οι ακροατές ενός διαφημιστικού μηνύματος ή των αντιδράσεων που προκαλεί στους εργαζόμενους μιας επιχείρησης η εισαγωγή νέου συστήματος αξιολόγησης της απόδοσής τους απαιτεί τη συγκέντρωση ποιοτικών δεδομένων για τις κρίσεις τους και άρα οδηγεί στη χρήση ποιοτικών μεθοδολογικών προσεγγίσεων. Η απουσία πίεσης χρόνου ή κόστους συνηγορεί και πάλι υπέρ της ε- πιλογής ποιοτικών προσεγγίσεων, η διάρκεια και το κόστος διεκπεραίωσης των οποίων είναι συνήθως μεγαλύτερα. Οι αδυναμίες των δύο μεθοδολογικών προσεγγίσεων έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη πολυμεθοδολογικών προσεγγίσεων στα πλαίσια των οποίων συσχετίζονται και συνδυάζονται με διάφορους τρόπους οι ποσοτικές και οι ποιοτικές μέθοδοι. Στις περιπτώσεις αυτές, είτε η μία μέθοδος συμπληρώνει την άλλη, είτε οι διαφορετικές μεθοδολογίες εφαρμόζονται στη διερεύνηση διαφορετικών χαρακτηριστικών του υπό μελέτη φαινομένου. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα εφαρμογής μεθόδων των δύο κατηγοριών από κοινού είναι η χρήση των ομάδων εστίασης για την πληρέστερη αρχική ποιοτική διερεύνηση των ερευνητικών ερωτημάτων με σκοπό τον ικανοποιητικότερο σχεδιασμό των ερωτηματολογίων που θα χρησιμοποιηθούν κατά την έρευνα με δομημένο ερωτηματολόγιο. Η παράλληλη χρήση διαφορετικών μεθοδολογικών προσεγγίσεων δεν θα πρέπει ω- στόσο να αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία άθροισης περισσότερων δεδομένων, τα οποία θα μας αποσαφηνίσουν διά μαγείας τη συνολική εικόνα του εξεταζόμενου φαινομένου. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο Silverman (2000), μία τέτοια στόχευση ευθύνεται συχνά για την ασαφή διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων, την επιφανειακή ανάλυση των δεδομένων και την εύκολη μετάβαση σε νέα δεδομένα στην περίπτωση που τα αρχικά παρουσιάζουν δυσκολίες στην ανάλυση ή απλά δεν επιβεβαιώνουν τις ερευνητικές υποθέσεις. Είναι προφανές ότι η επιλογή της χρήσης πολυμεθοδολογικών προσεγγίσεων (triangulation) θα πρέπει να εδράζεται σε συγκεκριμένες θεωρητικές αφετηρίες, όπως ε- πίσης και ότι η παραδοχή των περιορισμένων αναλυτικών δυνατοτήτων ως συνέπεια των συλλεχθέντων δεδομένων είναι προτιμότερη της επιπόλαιης συγκέντρωσης μεγάλου όγκου δεδομένων προς χάρη της μεγιστοποίησης των δυνατοτήτων ανάλυσης. Σημειώσεις 1. Όπως άλλωστε σημειώνει και ο Ιωσηφίδης (2003: 20), δεν υπάρχει μεθοδολογία έρευνας στην καθαρή της μορφή. Τα ποιοτικά δεδομένα είναι δυνατόν να ποσοτικοποιηθούν, έστω και για περιγραφικούς λόγους, ή να συμπληρωθούν με ποσοτικά στοιχεία, ενώ από την άλλη, δεν είναι δυνατό να υπάρξουν ποσοτικού χαρακτήρα εμπειρικές έρευνες οι οποίες δεν περιέχουν αξιολογικές κρίσεις ή ερμηνευτικές τοποθετήσεις. 2. Μια εξίσου σημαντική διαφοροποίηση εστιάζεται στην επιλογή κριτηρίων αξιολόγησης της έ- ρευνας, η οποία ωστόσο δε στερεί από καμία προσέγγιση τη δυνατότητα ελέγχου της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας τους. Στην περίπτωση της ποιοτικής μεθοδολογίας, τα κριτήρια σχετίζονται με το βαθμό αξιοπιστίας του υλικού, το βαθμό εξάρτησης των ευρημάτων από το υλικό και το βαθμό αβίαστης συγκρότησης των ευρημάτων από το υλικό, ενώ στην περίπτωση της ποσοτικής μεθοδολογίας, τα κριτήρια σχετίζονται με τη δυνατότητα αναπαραγωγής του υλικού και το βαθμό συνάφειας του υλικού με τα ερευνητικά ερωτήματα (King et al. 1994). 3. Σε ό,τι αφορά στο μέγεθος του δείγματος μιας ποιοτικής έρευνας, δεν είναι δυνατόν να ορίσουμε το ιδανικό ή το κατώτερο αποδεκτό αριθμό συμμετεχόντων. Θα μπορούσαμε ωστόσο να ισχυριστούμε ότι ένα επαρκές δείγμα έχει συγκεντρωθεί όταν το περιεχόμενο των απαντή-

10 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 93 σεων, διηγήσεων ή θεμάτων τα οποία αναφύονται από τη μελέτη αρχίζουν να επαναλαμβάνονται (Bowling 2002). 4. Για μια περιγραφή των τεχνικών μη τυχαίας δειγματοληψίας, βλ. Ζαφειρόπουλος (2005), σ Για το λόγο αυτό είναι άλλωστε απαραίτητη η παροχή όλων των απαραίτητων πληροφοριών για το αντικείμενο και τους σκοπούς της έρευνας στον ερωτώμενο, καθώς και η δέσμευση για την τήρηση της ανωνυμίας και της εμπιστευτικότητας των απαντήσεων, ώστε να εξασφαλίζεται ευκολότερα η συναίνεση για τη συμμετοχή του τελευταίου στην ερευνητική διαδικασία. Στην ελαχιστοποίηση των προβλημάτων αυτού του τύπου συμβάλλει ακόμα η χρήση ειδικά εκπαιδευμένου προσωπικού. 6. Οι στρατηγικές πρόσβασης μπορούν να διακριθούν σε φανερές και συγκαλυμμένες. Η πρώτη προϋποθέτει τη γνώση της ταυτότητας του ερευνητή από τους ερευνώμενους, καθώς και τη διαθεσιμότητα κάθε πληροφορίας που αφορά την έρευνα. Αντίθετα, η δεύτερη χαρακτηρίζεται από την απόκρυψη της πραγματικής ταυτότητας του ερευνητή από την υπό έρευνα κοινωνική ομάδα, γεγονός που εγείρει ζήτημα ερευνητικής ηθικής και δεοντολογίας (Ιωσηφίδης 2003: 55-56). 7. Εξαίρεση βεβαίως αποτελεί η περίπτωση διερεύνησης του τρόπου λειτουργίας μίας ομάδας συνεργαζόμενων υποκειμένων (π.χ. εργαζόμενοι μίας επιχείρησης ή μέλη ενός σωματείου), στην οποία περίπτωση η ομάδα εστίασης συγκροτείται από άτομα που γνωρίζονται εκ των προτέρων. 8. Όπως υπογραμμίζει η Ξυγγή (2000), οι συμμετέχοντες είναι σπάνια πρόθυμοι να συζητήσουν τα συναισθήματά τους στην περίπτωση που η συνάντηση μαγνητοφωνείται ή καταγράφεται, ενώ είναι πιο ανοιχτοί σε ό,τι αφορά στην κατάθεση των προσωπικών τους απόψεων. Παρόλα αυτά, οι ηθικοί και νομικοί περιορισμοί απαιτούν από τους ερευνητές να ενημερώνουν τις ο- μάδες εστίασης ότι οι συνομιλίες τους καταγράφονται και παρατηρούνται. 9. Εκ των δύο αντικειμενικών στόχων, δηλαδή της συγκέντρωσης πλούσιων πληροφοριών και της τήρησης της διαδικασίας, θα πρέπει να προτιμάται, σύμφωνα με τους περισσότερους ε- ρευνητές, ο συνδυασμός χαλαρού ελέγχου του περιεχομένου και πιο αυστηρού ελέγχου της διαδικασίας (Rubin and Rubin 1995). 10. Ως κωδικοποίηση θα μπορούσαμε να ορίσουμε την απόδοση ειδικής σημασίας και νοήματος σε διαφορετικά τμήματα του ποιοτικού υλικού (κειμένων). Για παράδειγμα σε μία έρευνα για τις αναπαραστάσεις που δημιουργεί η αγορά ενός προϊόντος από τους ίδιους τους αγοραστές, όλα τα τμήματα του υλικού (προτάσεις, παράγραφοι ή οτιδήποτε άλλο έχει επιλεχθεί ως μονάδα κωδικοποίησης) που δείχνουν ότι οι αγοραστές αποδίδουν την αγορά σε προσωπική α- πόλαυση κωδικοποιούνται με ενιαίο τρόπο κάτω από έναν τίτλο (εννοιολογική κατηγορία) της επιλογής του ερευνητή. Σημειώνεται ότι οι τίτλοι θα πρέπει να είναι αμοιβαίως αποκλειόμενοι έτσι ώστε κάθε μονάδα κωδικοποίησης να μπορεί να αντιστοιχηθεί μόνο σε μία εννοιολογική κατηγορία ή τίτλο (βλ. Bowling 2002, σ ). 11. Ειδικότερα η χειρωνακτική κωδικοποίηση απαιτεί την εκτενή διαδικασία αποκόλλησης και ε- πικόλλησης τμημάτων του κειμένου ( cut and paste process) κατά την οποία αρχικά εντοπίζονται τα σχετικά με το αντικείμενο ανάλυσης τμήματα του κειμένου, στη συνέχεια επικολλούνται σε ξεχωριστές κάρτες και τέλος ταξινομούνται βάσει του πλαισίου κωδικοποίησης που έ- χει οριστεί. Για μια εκτενέστερη περιγραφή της διαδικασίας χειρωνακτικής κωδικοποίησης βλ. Bowling (2002), σ Για μια συνοπτική παρουσίαση των βασικών αρχών και λειτουργιών των δημοφιλέστερων προγραμ-μάτων ποιοτικής ανάλυσης (NUD*IST, The Ethnograph, Atlas.ti) βλ. Ιωσηφίδης (2003), σ Θα πρέπει να γίνει σαφές ότι η καταμέτρηση των συχντήτων εμφάνισης εννοιολογικών κατηγοριών αποτελεί μόνο έναν από τους τύπους ανάλυσης περιεχομένου, καθώς τα κείμενα ή τα όποια άλλα δεδομένα μπορούν να αναλυθούν απευθείας, δηλαδή χωρίς κωδικοποίηση. Συνεπώς, η ανάλυση περιεχομένου δεν θα πρέπει να ταυτίζεται με τη χρήση τεχνικών μέτρησης λέξεων ή φράσεων που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες εννοιολογικές κατηγορίες, οι οποίες χρησιμοποιούνται κατ επανάληψη από τα λογισμικά πακέτα.

11 94 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Βιβλιογραφικές Αναφορές Bowling, A., Research Methods in Health, Open University Press, Buckingham, UK, Goldman, A. E. and S. S. McDonald, The Group Depth Interview: Principles and Practice, Prentice Hall, Englewood Cliffs, NJ, Gubrium, J. and J. Holstein,The New Language of Qualitative Method, Oxford University Press, New York, Ζαφειρόπουλος, Κ., Πώς Γίνεται Μια Επιστημονική Εργασία; Κριτική, Αθήνα, Hammersley, M. and P. Atkinson, Ethnography: Principles in Practice, Tavistock, London, Hyland, M. E., Diary assessments of quality of life, Quality of Life Newsletter 18, 1996, pp Ιωσηφίδης, Θ.,Ανάλυση Ποιοτικών Δεδομένων στις Κοινωνικές Επιστήμες, Κριτική,Αθήνα, King, G., R. O. Keohane and S. Verba, Designing Social Inquiry: Scientific Inference in Qualitative Research, Princeton University Press, Princetion, NJ, Kvale, S., Interviews: An Introduction to Qualitative Research Interviewing, Sage Publications, Thousand Oaks, CA, Κυριαζή, Α., Η Κοινωνιολογική Έρευνα: Κριτική Επισκόπηση των Μεθόδων και των Τεχνικών, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, Manstead, A.S.R. and C. McCulloch, Sex-role stereotyping in British television advertisements, British Journal of Social Psychology 20, 1981, pp Morgan, D. L., Successful Focus Groups: Advancing the state of the Art, Sage, Newbury Park, CA, Ξυγγή, Μ., Δημόσιες Σχέσεις: Προγραμματισμός και Σωστή Επικοινωνία με το Κοινό σας, Εκδόσεις Προπομπός, Αθήνα, Robson, C., Real World Research, 2 nd edition, Blackwell, Oxford, Rubin, H. J. and I. S. Rubin, Qualitative Interviewing: The Art of Hearing Data, Sage Publications, Thousand Oaks, CA, Silverman, D., Doing Qualitative Research, Sage Publications, London, Stake, R. E., The Art of Case Study Research, Sage Publications, London, Σταυρίδου, Α., Η σημασία της ποιοτικής έρευνας στο γενικό σχεδιασμό δημοσκοπήσεων-ερευνών πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου, στο Βερναρδάκης, Χ. (επιμ.) Η Κοινή Γνώμη στην Ελλάδα, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα, 2002.

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT)

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ (QUALITATIVE APPROACHES TO RESEARCH) 2 Ποιοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Qualitative Research Approaches) Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (3/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Sampling Tools (ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) Του Σπουδαστή ΛΙΩΛΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ

Sampling Tools (ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) Του Σπουδαστή ΛΙΩΛΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Sampling Tools (ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) Του Σπουδαστή ΛΙΩΛΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Στην εργασία αυτή αναπτύσσονται βασικές έννοιες μιας δειγματοληπτικής έρευνας, αναλύονται οι διαδικασίες και οι τρόποι διεξαγωγής της έρευνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η επιστημονική έρευνα στηρίζεται αποκλειστικά στη συστηματική μελέτη της εμπειρικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδικά Εστιασμένη Συνέντευξη (focus group interview)

Ομαδικά Εστιασμένη Συνέντευξη (focus group interview) Ομαδικά Εστιασμένη Συνέντευξη (focus group interview) ΚΕΘΕΑ Τομέας Εκπαίδευσης 1 Τι είναι μια Ομαδικά Εστιασμένη Συνέντευξη; και τι δεν είναι; Είναι μεθοδολογικό εργαλείο ποιοτικής έρευνας Η ΟΕΣ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Α Φάση Δι.Με.Π.Α 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Παρατήρηση Πλέγμα παραγόντων οργάνωσης και διεξαγωγής της διδασκαλίας Διαδικασία παρατήρησης έρευνα Περιβάλλον εργαστηρίου Mονοδρομικοί καθρέφτες,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] Διδάσκων: Ευστράτιος Παπάνης - Αντικείμενο του μαθήματος Ο κύριος σκοπός του μαθήματος είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 7: Η Συνέντευξη (4/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση τόσο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Δεδομένων Καταναλωτή μέσω Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών»

«Διαχείριση Δεδομένων Καταναλωτή μέσω Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών» «Διαχείριση Δεδομένων Καταναλωτή μέσω Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών» Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Καντιώτη Σειρά 10 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2013 Σκοπός Έρευνας Η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 9: Συμμετοχική Παρατήρηση (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης

Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης Διασφάλιση της Ποιότητας στις Υπηρεσίες Πληροφόρησης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Πέτρος Κωσταγιόλας λέκτορας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο pkostagiolas@ionio.gr (26610-87402 & 6944 456336)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1)

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (2) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (3) Ε: Για το προσωπικό αναφέρεστε; Και μία τελευταία ερώτηση. Από πόσα

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα # 9: Ερωτηματολόγιο Μιλτιάδης Χαλικιάς Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 3: Ζητήματα Μέτρησης στην Έρευνα (2/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς

Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς page...2 Ποια είναι η Global Link? Γιατί ONLINE έρευνα αγοράς? Αποτελέσματα έρευνας Global Sustain Stakeholders Engagement page...3

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 9: Μέθοδοι και Δεοντολογία στην Ψυχολογία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 9: Μέθοδοι και Δεοντολογία στην Ψυχολογία ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 9: Μέθοδοι και Δεοντολογία στην Ψυχολογία Θεματική Ενότητα 9: Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις μεθόδους έρευνας της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Υποενότητα Γ.α Ερωτηματολόγιο (είδη, σχεδιασμός). Ανάλυση και καλές πρακτικές Κώστας Ρόντος Σκοπός Σκοποί της υποενότητας αυτής

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Ερωτηματολόγια & Συνεντεύξεις Ποσοτική Έρευνα Βασικό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη 1 Η σημασία της έρευνας μάρκετινγκ Χώρα Τζίρος σε εκατομμύρια $ Μ. Βρετανία 2332 52,55 Γαλλία 1930 42,94 Σουηδία 261 39,38 Γερμανία 2080 35,32

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Ψηφιακό Περιεχόμενο & Ηλεκτρονικό Εμπόριο (Δ εξάμηνο) Διάλεξη # 8η: Έρευνα αγοράς στο Διαδίκτυο Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)»

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Μάριος Βρυωνίδης Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΜΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΑΣ. January 1. Ανάλυση έτους 2012

ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΑΣ. January 1. Ανάλυση έτους 2012 ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΑΣ January 1 2012 Σύγκριση έτους 2012 με έτος 2011 Ανάλυση έτους 2012 Περιγραφή του Δείγματος της Έρευνας Στον Πίνακα 1 και στο Σχήμα 1 που ακολουθούν παρουσιάζεται η κατανομή του δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Μέτρηση στάσεων χρηστών φροντιστηριακής εκπαίδευσης στην Αττική» [Έρευνα για λογαριασμό του Επαγγελματικού

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: «Μεθοδολογία έρευνας» Μορφές επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγείου και οικογένειας

Μάθημα: «Μεθοδολογία έρευνας» Μορφές επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγείου και οικογένειας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα: «Μεθοδολογία έρευνας» Μορφές επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγείου και οικογένειας Διδάσκων: Δρ. Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1 H διαπλοκή θεωρίας, μεθόδων και δεδομένων. 2 Θεωρητικές έννοιες, μεταβλητές και μέτρηση

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1 H διαπλοκή θεωρίας, μεθόδων και δεδομένων. 2 Θεωρητικές έννοιες, μεταβλητές και μέτρηση ΠPOΛOΓOΣ... 15 1 H διαπλοκή θεωρίας, μεθόδων και δεδομένων Eισαγωγή... 19 Αξιολογικές κρίσεις και αντικειμενικότητα... 20 Η ιδιαιτερότητα των κοινωνικών φαινομένων... 30 H σχέση θεωρίας και έρευνας...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου Ποσοτική έρευνα Γιώτα Παπαγεωργίου (Babbie, κεφ. 1,2 Bryman, kef. 1,2 Κυριαζή, κεφ. 2,3 Κατσίλλης, κεφ. 1 Martin, κεφ. 1 Mertens, κεφ. 11 Robson, κεφ. 4 de Vaus, kef. I). Σκοπός: Η κατανόηση και εξοικείωση

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας Στοιχεία για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της έρευνας «Ανίχνευση των Εκπαιδευτικών & Επιµορφωτικών Αναγκών των Συνδικαλιστικών Στελεχών που εκπροσωπούν Εργαζόµενους στο ηµόσιο» Μαρία Φιλιοπούλου Η ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1ο: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΜΕΡΟΣ 1ο: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΕΡΟΣ 1ο: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΕΦ. 1 Ο Ρόλος του Μάρκετινγκ στη Κοινωνία και την Οικονομία...29 1.1 Εισαγωγικές Οικονομικές Έννοιες...29 1.2 Η Εξέλιξη και το Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Περιεχόμενα Επιστημονική έρευνα Σε τι μας βοηθάει η έρευνα Χαρακτηριστικά της επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 4: Η Δειγματοληπτική έρευνα (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ / Θεολόγος Καθηγητής DEA

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ E-LEARNING ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ E-LEARNING ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ E-LEARNING ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Προϊόντων και Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Προϊόντων και Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Προϊόντων και Υπηρεσιών Έρευνα Μάρκετινγκ Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Διοίκησης Τεχνολογίας Διδάσκων Φώτης Χ. Κίτσιος Η εποχή της πληροφορίας ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ Η ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Γιατί Ένας Manager Πρέπει να Ξέρει Στατιστική. Περιεχόμενα. Η Ανάπτυξη και Εξέλιξη της Σύγχρονης Στατιστικής

Περιεχόμενα. Γιατί Ένας Manager Πρέπει να Ξέρει Στατιστική. Περιεχόμενα. Η Ανάπτυξη και Εξέλιξη της Σύγχρονης Στατιστικής Chapter 1 Student Lecture Notes 1-1 Ανάλυση Δεδομένων και Στατιστική για Διοικήση Επιχειρήσεων [Basic Business Statistics (8 th Edition)] Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή και Συλλογή Δεδομένων Περιεχόμενα Γιατί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος

Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος Οι κοινωνικές επιστήμες στοχεύουν στη συγκρότηση θεωριών, οι οποίες στηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 4: Η Δειγματοληπτική έρευνα (2/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δεξιοτήτων Μέντορινγκ

Πλαίσιο Δεξιοτήτων Μέντορινγκ MENTEE Mentoring, Networking and Training for European Entrepreneurs Proj.no: 2014-1-PL01-KA202-003383 Πλαίσιο Δεξιοτήτων Μέντορινγκ Μάιος 2015 0 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 2 2. Πλαίσιο Δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμο: Αντωνοπούλου- Δεληγιώργη Ελισσάβετ Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Πανηγυράκης Γεώργιος Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Ενότητα 6η: Το γενικό μεθοδολογικό πλαίσιο Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα μεθοδολογίας στη διαπολιτισμική έρευνα

Ζητήματα μεθοδολογίας στη διαπολιτισμική έρευνα Ζητήματα μεθοδολογίας στη διαπολιτισμική έρευνα Θεωρητικές μεθοδολογικές επιπτώσεις από την προσθήκη του πολιτισμού ως επιπέδου ανάλυσης Πολιτισμική προκατάληψη και ισοτιμία στη διαπολιτισμική σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Μέσα συλλογής δεδομένων Β) Συνέντευξη Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding.

Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding. Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding. Ονοματεπώνυμο: ΝΟΜΙΚΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: ΒΡΕΧΟΠΟΥΛΟΣ Α. Δεκέμβριος 2014 BRAND ΚΑΙ BRANDING Kotler and Armstrong

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ 2014

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ 2014 ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ικανοποίηση των Εργαζομένων του Τ.Ε.Ι. Κρήτης 2014 Συνοπτική Έκδοση Ηράκλειο, Σεπτέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι.

Διαβάστε περισσότερα

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Αξιολόγηση των Προεπαγγελματικών Προγραμμάτων που Εφαρμόζονται στα Ειδικά Σχολεία και στις Ειδικές Μονάδες Μέσης και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2014 Στόχοι Έρευνας Ο βαθμός χρήσης των συστημάτων διαχείρισης της απόδοσης στα ξενοδοχεία

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Προσήλωσης και Ηλεκτρονική Διαχείριση Σχέσεων Πελατών: Επιχειρηματικές Πρακτικές και Συμπεριφορά Καταναλωτή

Προγράμματα Προσήλωσης και Ηλεκτρονική Διαχείριση Σχέσεων Πελατών: Επιχειρηματικές Πρακτικές και Συμπεριφορά Καταναλωτή Προγράμματα Προσήλωσης και Ηλεκτρονική Διαχείριση Σχέσεων Πελατών: Επιχειρηματικές Πρακτικές και Συμπεριφορά Καταναλωτή Βασιλική Τσιλιγιάννη Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών Πόταρη Δέσποινα, Σακονίδης Χαράλαμπος Σχολή Θετικών επιστημών Τμήμα Μαθηματικών Μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Στάδιο Εκτέλεσης

Στάδιο Εκτέλεσης 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο 1.4.2.2 Στάδιο Εκτέλεσης Το στάδιο της εκτέλεσης μίας έρευνας αποτελεί αυτό ακριβώς που υπονοεί η ονομασία του. Δηλαδή, περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες από τη στιγμή που η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική Έρευνα Άλλοι μέθοδοι συλλογής στοιχείων έρευνας-ανάλυση δεδομένων-παρουσίαση

Ποιοτική Έρευνα Άλλοι μέθοδοι συλλογής στοιχείων έρευνας-ανάλυση δεδομένων-παρουσίαση Ποιοτική Έρευνα Άλλοι μέθοδοι συλλογής στοιχείων έρευνας-ανάλυση δεδομένων-παρουσίαση Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ Η θέαση

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση του προφίλ του Έλληνα καταναλωτή υπηρεσιών ψυχαγωγίας στο πολυκαναλικό περιβάλλον

Διερεύνηση του προφίλ του Έλληνα καταναλωτή υπηρεσιών ψυχαγωγίας στο πολυκαναλικό περιβάλλον Διερεύνηση του προφίλ του Έλληνα καταναλωτή υπηρεσιών ψυχαγωγίας στο πολυκαναλικό περιβάλλον Ονοματεπώνυμο: Σουλιώτης Κωνσταντίνος Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ Δεκέμβριος 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα... 19 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση... 21 Πρόλογος στην 5η διεθνή έκδοση... 25

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα... 19 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση... 21 Πρόλογος στην 5η διεθνή έκδοση... 25 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Σημείωμα του συγγραφέα................................................. 19 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση........................................... 21 Πρόλογος στην 5η διεθνή έκδοση...........................................

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του προβλήματος

Παρουσίαση του προβλήματος Εισαγωγή Κατά τον Martin (2013) ο φίλαθλος χρησιμοποιεί το άθλημα που παρακολουθεί και συγκεκριμένα την ομάδα ή τον αθλητή ως μέσο απόδρασης από τη καθημερινότητα, ως μέσο διασκέδασης, αίσθηση του επιτεύγματος,

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Επιλογή κειμένων των καθηγητών: Μ. GRAWITZ Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδοσυνεργατική Διερεύνηση

Ομαδοσυνεργατική Διερεύνηση Ομαδοσυνεργατική Διερεύνηση Φάσεις Διερεύνησης Χρονοδιάγραμμα και Προγραμματισμός Εργασιών Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογιας Υπ/ντης 3 ου Γενικού Λυκείου Κερατσινίου Ομαδοσυνεργατική Διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Προβλέψεων. Προβλέψεις

Τεχνικές Προβλέψεων. Προβλέψεις ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μονάδα Προβλέψεων & Στρατηγικής Forecasting & Strategy Unit Τεχνικές Προβλέψεων Προβλέψεις http://www.fsu.gr - lesson@fsu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Facilitating a European Quality Assurance through Peer Review for VET Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα