ΠOIOTIKH EPEYNA ΣTIΣ ΔHMOΣIEΣ ΣXEΣEIΣ: TO ENAΛΛAKTIKO EPΓAΛEIO ΠPOΣEΓΓIΣHΣ THΣ KOINHΣ ΓNΩMHΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠOIOTIKH EPEYNA ΣTIΣ ΔHMOΣIEΣ ΣXEΣEIΣ: TO ENAΛΛAKTIKO EPΓAΛEIO ΠPOΣEΓΓIΣHΣ THΣ KOINHΣ ΓNΩMHΣ"

Transcript

1 84 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ΠOIOTIKH EPEYNA ΣTIΣ ΔHMOΣIEΣ ΣXEΣEIΣ: TO ENAΛΛAKTIKO EPΓAΛEIO ΠPOΣEΓΓIΣHΣ THΣ KOINHΣ ΓNΩMHΣ Των: Γιάννη Κωνσταντινίδη, Λιάνας Μιχαηλίδου Συμπληρωματικές ή αντίπαλες μεθοδολογίες; Οόρος ποιοτική έρευνα ταυτίζεται από πολλούς με την εγγενώς θετική έννοια της ποιότητας, αντιπαρατιθέμενη παραλλήλως με την περιορισμένου βάθους και ουσίας ποσοτική έρευνα. Πράγματι, η ποιοτική έρευνα διαφέρει σημαντικά ως προς τα μεθοδολογικά εργαλεία άντλησης γνώσης, αλλά και τη θεωρητική αφετηρία, από την ποσοτική έρευνα, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι η μία από τις δύο μεθοδολογίες είναι ποιοτικά ανώτερη. Η επιλογή μεταξύ των δύο δεν πρέπει να βασίζεται σε αξιολογικά κριτήρια, αλλά να συναρτάται της φύσης του ερευνητικού προβλήματος. Οι ποιοτικές μέθοδοι εφαρμόζονται σε ερευνητικά εγχειρήματα που στοχεύουν στην περιγραφή, α- νάλυση και κατανόηση κοινωνικών διαδικασίων, καταστάσεων ή σχέσεων μεταξύ κοινωνικών υποκειμένων ή ομάδων, ενώ οι ποσοτικές σε ερωτήματα που στοχεύουν στην α- ναγωγή των σχέσεων σε μετρήσιμες ποσότητες. Όπως ορθώς σημειώνει και ο Ιωσηφίδης (2003), η ποιοτική έρευνα απαντά κυρίως στα ερωτήματα πώς και γιατί, ενώ η ποσοτική μάλλον επικεντρώνεται στα ερωτήματα πόσο και ποιος. Η διερεύνηση της διαδικασίας καταγραφής θανάτων στα χειρουργεία ενός νοσοκομείου αποτελεί παράδειγμα ποιοτικής έρευνας, ενώ η ίδια η καταγραφή των αιτιών θανάτων κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων μπορεί να θεωρηθεί ως παράδειγμα ποσοτικής έρευνας. Εκ των δύο μεθοδολογικών παραδειγμάτων, η ποσοτική έρευνα είναι η σαφώς συχνότερα χρησιμοποιούμενη στις κοινωνικές επιστήμες. Η ερμηνεία της επικράτησης της ποσοτικής μεθοδολογίας σε βάρος της ποιοτικής θα πρέπει να συνδέεται με την ιεράρχηση των ερευνητικών στόχων των χρηστών των ερευνών (κυβερνήσεις, ΜΜΕ, οργανισμοί) και συγκεκριμένα με την απόδοση υψηλότερης προτεραιότητας στην πρόβλεψη ή στην επιβεβαίωση έναντι της διερεύνησης ή της εμβάθυνσης. Ανεξάρτητα της κριτικής που έχει διατυπωθεί σε βάρος της ποσοτικής έρευνας (βλ. μεταξύ άλλων Hammersley and Atkinson 1983; Gubrium and Holstein 1997), η ποιοτική έρευνα παρέχει το συγκριτι- Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης είναι Λέκτορας,Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Η Λιάνα Μιχαηλίδου είναι Λέκτορας ΠΔ 407/80,Τμήμα Μάρκετινγκ & Διοίκησης Λειτουργιών Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

2 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 85 κό πλεονέκτημα της διερεύνησης της εμπειρίας των κοινωνικών υποκειμένων, δυνατότητα ιδιαιτέρως σημαντική για την περίπτωση των δημοσίων σχέσεων, εκ των βασικών αντικειμένων των οποίων αποτελεί η μελέτη της κοινής γνώμης. Η επικέντρωση της έ- ρευνας δημοσίων σχέσεων στον τόνο, τις εκφράσεις ή τις ανομολόγητες επιθυμίες του α- κροατηρίου βαρύνει συχνά περισσότερο από την αναγκαιότητα στατιστικής επιβεβαίωσης των αναδυόμενων τάσεων της κοινής γνώμης. Είναι μάλλον περιττό να υπογραμμιστεί ότι για τη λήψη πολλών αποφάσεων στο χώρο των δημοσίων σχέσεων απαιτείται η χρήση στοιχείων και των δύο μεθοδολογιών και υπό αυτήν την έννοια το παρόν κείμενο δεν επιχειρηματολογεί υπέρ της χρήσης της ποιοτικής μεθοδολογίας, αλλά επιχειρεί την προσέγγιση των σπανιότερα χρησιμοποιούμενων εργαλείων της ποιοτικής έρευνας. 1 Μέθοδοι συλλογής ποιοτικών δεδομένων Το περισσότερο εμφανές σημείο διαφοροποίησης των δύο μεθοδολογιών εστιάζεται στη χρήση διαφορετικών μεθόδων συλλογής δεδομένων. 2 Τα βασικότερα εργαλεία άντλησης γνώσης από το ερευνητικό πεδίο στα πλαίσια μιας ποιοτικής έρευνας είναι η συνένετευξη σε βάθος, η συμμετοχική παρατήρηση, η έρευνα με τη βοήθεια ομάδων (focus groups), η ανάλυση περιεχομένου, η μελέτη περίπτωσης (case study), η βιογραφική ανάλυση και η αρχειακή έρευνα. Παρακάτω, παρουσιάζονται συνοπτικά ο τρόπος χρήσης, τα ισχυρά και τα αδύνατα σημεία των εργαλείων αυτών, ενώ ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην έρευνα με τη βοήθεια ομάδων και στην ανάλυση περιεχομένου, εργαλεία των οποίων η εφαρμογή παρουσιάζει για τους δικούς του λόγους το καθένα ξεχωριστό ενδιαφέρον για το χώρο των δημοσίων σχέσεων. Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ, και με δεδομένη την εκ της κυριαρχίας των ποσοτικών μεθόδων προερχόμενης εμμονής στη διαδικασία επιλογής του δείγματος, ότι στις ποιοτικές έρευνες δεν εγείρονται απαιτήσεις περί του μεγέθους του δείγματος και της αντιπροσωπευτικότητάς του. Ο στόχος μιας μελέτης στην οποία χρησιμοποιούνται ποιοτικά δεδομένα είναι η ανάλυση των συγκεκριμένων περιπτώσεων και όχι η γενίκευση των συμπερασμάτων που προήλθαν από την ανάλυση των συγκεκριμένων περιπτώσεων σε έναν ευρύτερο πληθυσμό. Συνεπώς, η ποιοτική έρευνα στηρίζεται συνήθως σε μικρά δείγματα, 3 τα οποία δεν έχουν επιλεγεί βάσει των τυπικών κανόνων τυχαίας δειγματοληψίας, αλλά βάσει των λεγόμενων μη τυχαίων δειγματοληψιών, όπως η σκόπιμη ή η δειγματοληψία χιονόμπαλας, 4 και άρα τα δείγματα αυτά δεν μπορούν να θεωρηθούν ως αντιπροσωπευτικά ενός πληθυσμού. Βάσει του επιχειρήματος της μη αντιπροσωπευτικότητας των δειγμάτων, η πληροφόρηση που προκύπτει από τέτοιες τεχνικές θεωρείται συχνά μεροληπτική (Ξυγγή 2000), κρίση σαφώς λανθασμένη αφού τα κριτήρια αξιολόγησης ποσοτικών ερευνών δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται στην εκτίμηση των ποιοτικών, ο στόχος των οποίων είναι διαφορετικός. Στην παρουσίαση και κριτική των μεθόδων συλλογής ποιοτικών δεδομένων παρακάτω λοιπόν δεν γίνονται αναφορές σε ζητήματα αντιπροσωπευτικότητας των δειγμάτων. Α. H συνέντευξη σε βάθος Σε αντίθεση με τη συνέντευξη βάσει δομημένου ερωτηματολογίου, η οποία χρησιμοποιείται ευρύτατα σε ποσοτικές έρευνες με συχνότερο στόχο την κατάταξη του ερωτώμενου σε κάποιο από τα προτεινόμενα πρότυπα συμπεριφοράς, σε αυτόν τον τύπο συνέντευξης ο ερευνητής δίνει μόνο ένα γενικό προσανατολισμό στον ερωτώμενο, αναμένοντας από αυτόν να αναπτύξει τις θέσεις του και τις σκέψεις του ελεύθερα και σε βά-

3 86 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH θος. Ο σκοπός της συνέντευξης αυτού του τύπου είναι η συλλογή όσο το δυνατό περισσότερων πληροφοριών για τις εμπειρίες, τις στάσεις και τις αναπαραστάσεις των υποκειμένων. Συνεντεύξεις αυτού του τύπου θα ήταν, για παράδειγμα, το κατάλληλο εργαλείο μελέτης, από τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων, των περιθωρίων συγκέντρωσης χρημάτων (χορηγιών) από φορείς και επιχειρήσεις μιας κοινότητας. Η δυσκολία της μεθόδου έγκειται στο ότι προϋποθέτει σημαντικές επικοινωνιακές και ερμηνευτικές δυνατότητες από την πλευρά του ερευνητή, ο οποίος θα πρέπει να προχωρά σε ερμηνείες των απόψεων των ερωτωμένων κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ώ- στε να μπορεί να τις επιβεβαιώσει ή να τις διαψεύσει πριν από την ολοκλήρωσή της (Ιωσηφίδης 2003). Η ορθή χρήση της μεθόδου προϋποθέτει ακόμα την αναγνώριση των κινδύνων διαστέβλωσης των δεδομένων, όπως η απόκρυψη πλευρών της πραγματικότητας από τους ερωτώμενους ή η δυσπιστία των ερωτώμενων έναντι του ερευνητή, κινδύνων που ενυπάρχουν πάντως και στην περίπτωση των συνεντεύξεων βάσει δομημένου ερωτηματολογίου. 5 Στα μειονεκτήματα της μεθόδου θα πρέπει ακόμα να σημειωθεί ότι είναι εξαιρετικά χρονοβόρα (όχι μόνο ως προς την υλοποίησή της, αλλά και ως προς το σχεδιασμό της και την απόκτηση πρόσβασης στους ερωτώμενους), καθώς επίσης ότι ένα σημαντικό τμήμα της πληροφορίας που αντλείται μέσα από τις συνεντεύξεις δεν είναι α- παραίτητο ή τελικά δε γίνεται αντικείμενο ανάλυσης (Kvale 1996). B. H συμμετοχική παρατήρηση Η μέθοδος αυτή επιτρέπει τη συστηματική παρατήρηση κοινωνικών συμπεριφορών, φαινομένων και διαδικασιών στο πραγματικό κοινωνικό περιβάλλον με συμμετοχή του ερευνητή στις κοινωνικές διαδικασίες που ερευνά και με συνεχή αλληλεπίδραση ε- ρευνητή και ερευνωμένων.τα δεδομένα που συλλέγονται μπορούν να έχουν πολλές μορφές: σημειώσεις από παρατήρηση ή συμμετοχή σε δραστηριότητες, συνεντεύξεις, γραπτά τεκμήρια, φωτογραφίες ή βίντεο. Η μέθοδος εφαρμόζεται συνήθως στην κοινωνική ανθρωπολογία για τη μελέτη μικρότερων και σχετικά συνεκτικών κοινωνικών ομάδων, ωστόσο είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί και στην έρευνα δημοσίων σχέσεων για την α- ξιολόγηση, για παράδειγμα, της συμπεριφοράς του προσωπικού ή της γενικότερης λειτουργίας ενός τμήματος μιας επιχείρησης. Η δυνατότητα αβίαστης προσέγγισης του ερευνητικού αντικειμένου, ή των υποκειμένων, σε φυσικές συνθήκες αποτελεί το σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου, αν και, την ίδια στιγμή, αποτελεί δυνητικά την πηγή σοβαρών αδυναμιών της μεθόδου. Η μέθοδος προϋποθέτει την ανάπτυξη σχέσεων αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αποδοχής, οι ο- ποίες εκτός από τις εγγενείς δυσκολίες που παρουσιάζουν, παρατείνουν τη χρονική διάρκεια και το κόστος της έρευνας. Επιπλέον, ο ερευνητής θα πρέπει να έχει την ικανότητα να προλαμβάνει παγίδες και συμπεριφορές που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ερευνητική διαδικασία, όπως η ταύτιση του ερευνητή με την ερευνώμενη ομάδα, η επιλεκτική προσοχή σε ορισμένες μόνο διαδικασίες και συμβάντα, η επιλεκτική μνήμη ή η δημιουργία εντάσεων (Robson 2002).Τέλος, δε θα πρέπει να υποτιμάται και η δυσκολία απόκτησης πρόσβασης στο ερευνητικό πεδίο. 6 Γ. Oι ομάδες εστίασης (focus groups) Η μέθοδος των ομάδων εστίασης συνίσταται στην άντληση ποιοτικών δεδομένων μέσα από μια διαδικασία άμεσης αλληλεπίδρασης ενός αριθμού συμμετεχόντων (ομάδα) για ένα συγκεκριμένο και σαφώς καθορισμένο θέμα (εστίαση). Πρόκειται δηλαδή για μια ομαδική συνέντευξη, η οποία ωστόσο προϋποθέτει την ταυτόχρονη εξέταση, μέσω

4 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 87 οργανωμένης συζήτησης, των απόψεων των μελών της ομάδας. Όπως υπογραμμίζει και ο Ιωσηφίδης (2003: 59), σε σχέση με τις ατομικές συνεντεύξεις, η μέθοδος υπερέχει διότι περιέχει ως συστατικό στοιχείο της την άμεση αλληλεπίδραση και την ομαδική δυναμική, ενώ υστερεί στην έκταση του βάθους της επικοινωνίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ερευνητή και ερευνώμενου. Αναφορικά δε με τη μέθοδο της συμμετοχικής παρατήρησης, η εφαρμογή των ομάδων εστίασης δεν εκτείνεται βέβαια ούτε χρονικά, ούτε θεματολογικά όσο η συμμετοχική παρατήρηση, στοιχεία που την καθιστούν ευκολότερη στη χρήση της. Ωστόσο, η συμμετοχική παρατήρηση είναι λιγότερο τεχνητή μέθοδος αφού επιτρέπει την παρατήρηση της αλληλεπίδρασης στα πλαίσια της πραγματικής κοινωνικής ζωής. Η μέθοδος έχει τις ρίζες της σε έρευνες που ασχολήθηκαν με την αποτελεσματικότητα της πολεμικής προπαγάνδας και γενικότερα των κοινωνικών επιπτώσεων της μαζικής προπαγάνδας. Παρά τις ιστορικές της καταβολές, η τεχνική αναπτύχθηκε κυρίως στο χώρο της προώθησης πωλήσεων από τη δεκαετία του 1950 με στόχο να διερευνήσει την καταναλωτική συμπεριφορά (Goldman and McDonald 1987). Παρότι ο χώρος της προώθησης πωλήσεων εξακολουθεί να αποτελεί το βασικότερο τομέα εφαρμογής της μεθόδου, συμπεριλαμβανομένου μάλιστα και του αναπτυσσόμενου χώρου του πολιτικού μάρκετινγκ με στόχο την αναζήτηση νέων τρόπων προσέγγισης των ψηφοφόρων και τον καλύτερο σχεδιασμό της προεκλογικής εκστρατείας, αυτή χρησιμοποιείται εκτενώς σε περιπτώσεις διερεύνησης της οργάνωσης και λειτουργίας οργανισμών και οργανωμένων κοινωνικών ομάδων (π.χ. διαδικασία λήψης αποφάσεων ή ζητήματα συντονισμού μεταξύ εργαζόμενων συναδέλφων). Στο χώρο των δημοσίων σχέσεων, ομάδες εστίασης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να καταγραφούν οι πρώτες αντιδράσεις έναντι μιας νέας προκλητικής διαφήμισης ενός προϊόντος ή προκειμένου να δοκιμαστεί μια σειρά μηνυμάτων διαφορετικού αριθμού λέξεων και βαθμού δυσκολίας στην απομνημόνευση. Αναφορικά με τον τρόπο συλλογής των δεδομένων της ομάδας, θα πρέπει αρχικά να υπογραμμιστεί ότι το μέγεθος της ομάδας μπορεί να ποικίλλει από οκτώ έως δώδεκα ά- τομα, όμως η σύνθεσή του πρέπει να λαμβάνει υπόψη της διάφορους παράγοντες, όπως τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των μελών. Οι ερευνητές διαφωνούν σχετικά με το βαθμό που τα άτομα της ομάδας εστίασης θα πρέπει να μοιάζουν μεταξύ τους: μεγάλες διαφορές σε κοινωνικά χαρακτηριστικά μπορούν να οδηγήσουν σε πόλωση και διάλυση της συζήτησης, ενώ η απόλυτη ομοιομορφία σε έλλειψη παραγωγικότητας και δημιουργικών ιδεών (Bowling 2002). Σε κάθε περίπτωση πάντως, τις ομάδες αποτελούν άτομα ά- γνωστα μεταξύ τους, καθώς η γνωριμία μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία υποομάδων, εξέλιξη που προφανώς θα δυσχέραινε την αλληλεπίδραση μεταξύ του συνόλου των συμμετεχόντων. 7 Οι ομάδες εστίασης συνήθως συγκεντρώνονται μόνο μία φορά και οι απαντήσεις τους μαγνητοφωνούνται ή, συχνότερα, βιντεοσκοπούνται προκειμένου να δίνεται η δυνατότητα στους ερευνητές να εξετάσουν όχι μόνο το περιεχόμενο των λόγων, αλλά επιπλέον τις χειρονομίες, τις εκφράσεις του προσώπου και άλλες μορφές μη λεκτικής επικοινωνίας που μπορούν να αποκαλύψουν την ουσία των νοημάτων ή των συναισθημάτων (Ξυγγή 2000). 8 Στα μέλη των ομάδων αυτών υποβάλλονται ανοιχτές ερωτήσεις που χρησιμοποιούνται για να ενθαρρύνουν την αλληλεπίδραση και να εξετάσουν σε βάθος τη φύση των πιστεύω τους.τη διεξαγωγή της συζήτησης αναλαμβάνει ο συντονιστής, οι ικανότητες του οποίου αποτελούν τον κομβικότερο παράγοντα για την επιτυχημένη εφαρμογή της μεθόδου. Ο συντονιστής καλείται να ελέγχει ταυτόχρονα το περιεχόμενο των απαντήσεων και την πορεία της διαδικασίας, στοχεύοντας στη συγκέντρωση πλούσιων πληροφοριών από όλους τους συμμετέχοντες χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η αποτελεσματικότητα

5 88 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ή και η ολοκλήρωση της διαδικασίας (λόγω μονοπώλησης της συζήτησης από τους λεγόμενους φλύαρους ή παντογνώστες και αλλεπάλληλων διακοπών της από την αρνητική στάση των λεγόμενων σιωπηλών στην πρώτη περίπτωση ή τη μη τήρηση χρονικών ορίων και την ανεπαρκή κάλυψη των θεμάτων στη δεύτερη). 9 Το βασικό χαρακτηριστικό της μεθόδου είναι η αξιοποίηση της δυναμικής των ομάδων.τα δεδομένα που συλλέγονται με τη μέθοδο δεν αποτελούν ένα απλό άθροισμα α- πόψεων κάποιων ατόμων, αλλά επηρεάζονται καταλυτικά από το κλίμα της ομαδικής αλληλεπίδρασης που δημιουργείται κάθε φορά. Η κατανόηση των παραγόντων που ε- πηρεάζουν την ομαδική συμπεριφορά και δυναμική, όπως τα φυσικά και ατομικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων ή ο βαθμός συνεκτικότητας της ομάδας, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ερμηνεία των ποιοτικών δεδομένων που προκύπτουν (Σταυρίδου 2002). Η ανάλυση της αλληλεπίδρασης στην ομάδα, σε αντιδιαστολή με την ανάλυση των μεμονωμένων απαντήσεων των μελών της ομάδας, αποκαλύπτει επιπλέον χρήσιμες πληροφορίες για τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν τα άτομα όταν οι απόψεις τους αντικρούονται και το είδος των επιχειρημάτων ή πηγών που προκαλούν αλλαγές γνώμης και επανερμηνείες. Η επίδραση της δυναμικής της ομάδας, κυρίαρχο στοιχείο της μεθόδου των focus groups, είναι το κλειδί για τη συγκέντρωση δεδομένων πλούσιου χαρακτήρα.το πλαίσιο της ομάδας δίνει τη δυνατότητα μελέτης κοινωνικών αναπαραστάσεων, καθώς αυτές είναι σχεδόν πάντα απόσταγμα διεργασιών που γίνονται μέσα σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικο-πολιτισμικό πλαίσιο και δε σχηματίζονται με τρόπο αυτόνομο στο μυαλό του κάθε ατόμου (Σταυρίδου 2002: σ.293).από την άλλη, η ίδια η δυναμική της ομάδας μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά μολύνοντας ουσιαστικά τις αληθινές απόψεις του κάθε ατόμου με μία αδιαφοροποίητη άποψη που διαμορφώνει η ομάδα ως σύνολο (Morgan 1993). Ως συνέπεια των παραπάνω, η μέθοδος δε συνίσταται σε περιπτώσεις μη ικανοποιητικής συμμετοχής λόγω περιπλοκότητας του αντικειμένου, καθώς σε αυτήν την περίπτωση ο κίνδυνος της ομαδοποιημένης σκέψης μεγιστοποιείται, αλλά ούτε και σε περιπτώσεις σημαντικών προβλημάτων συνεκτικότητας και συνύπαρξης των συμμετεχόντων στην ομάδα, καθώς σε αυτήν την περίπτωση το πλεονέκτημα της αλληλεπίδρασης ουσιαστικά εξαλείφεται. Δ. H ανάλυση περιεχομένου Η ανάλυση περιεχομένου είναι μια μέθοδος δευτερογενούς ανάλυσης ποιοτικού υλικού το οποίο μπορεί να έχει διάφορες μορφές, όπως κείμενα, συνεντεύξεις, εικόνες κ.α. Όπως σημειώνουν οι Wilcox και συν.(1998), η ανάλυση περιεχομένου περιλαμβάνει τη συστηματική ανάλυση οποιασδήποτε από τις διάφορες πλευρές που συνιστά την επικοινωνία, από τις λέξεις-κλειδιά ή τις παραπομπές στο νόημα, όπως το όνομα μιας εταιρίας ή ε- νός προϊόντος,έως τα δελτία τύπου,τις τηλεοπτικές διαφημίσεις της ή τις αναφορές που γίνονται σε αυτήν σε δημοσιεύματα. Συνήθως, η ανάλυση περιεχομένου εφαρμόζεται σε υ- λικό προερχόμενο από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (εφημερίδες, τηλεόραση κλπ.), αλλά είναι δυνατόν να εφαρμοστεί και σε άλλου τύπου κείμενα, όπως φύλλα παραπόνων, τηλεφωνήματα ή επιστολές. Στο χώρο των δημοσίων σχέσεων, η μέθοδος θα μπορούσε να ε- φαρμοστεί προκειμένου να καταγράψει, για παράδειγμα, τις συχνότερες αιτίες μη ικανοποίησης των πελατών ενός οργανισμού όπως αυτές σημειώνονται στα φύλλα ή στις επιστολές παραπόνων, ή προκειμένου να διερευνήσει την αναγκαιότητα αύξησης των δραστηριοτήτων των δημοσίων σχέσεων λόγω της περιορισμένης κάλυψης των δραστηριοτήτων του οργανισμού από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Η ανάλυση περιεχομένου είναι

6 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 89 άλλωστε η τεχνική που χρησιμοποιείται συχνότερα για τη μελέτη των δεδομένων που συγκεντρώνονται από τις ομάδες εστίασης και συνεπώς η εφαρμογή της εκτείνεται σε όλες τις περιπτώσεις χρήσης των ομάδων εστίασης που περιγράφηκαν παραπάνω. Στην πρώτη φάση εφαρμογής της μεθόδου, και προφανώς κατόπιν της αποσαφήνισης των ερευνητικών ερωτημάτων, απαιτείται ο καθορισμός των πηγών του ποιοτικού υ- λικού, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της μελέτης της κάλυψης των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού τις τέσσερις ημερήσιες εφημερίδες με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία σε ένα δεδομένο χρονικό διάστημα. Σε μία δεύτερη φάση, καθορίζεται η μονάδα καταγραφής και ανάλυσης των κειμένων που παρουσιάζουν ερευνητικό ενδιαφέρον, η ο- ποία μπορεί να είναι μικρότερης ή μεγαλύτερης έκτασης, όπως πρόταση, παράγραφος ή σελίδα (Κυριαζή 1999).Το επόμενο στάδιο αφορά στη συστηματοποίηση των εννοιολογικών κατηγοριών στις οποίες κατατάσσονται οι μονάδες ανάλυσης και φυσικά στην κωδικοποίηση του υλικού στις διάφορες αυτές κατηγορίες. 10 Η διαδικασία της κωδικοποίησης είναι ίσως το πιο επίπονο τμήμα της εφαρμογής της μεθόδου και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αντιμετωπίζεται ως μηχανιστική διαδικασία, ακόμα και μετά την εισαγωγή των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην ερευνητική διαδικασία. 11 Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών για την ανάλυση ποιοτικών δεδομένων είναι μια σχετικά πρόσφατη εξέλιξη, αν και οι εφαρμογές του σχετικού λογισμικού αυξήθηκαν τάχιστα κυρίως λόγω του αυξανόμενου όγκου των ποιοτικών δεδομένων όλων των μορφών και της συνεπαγόμενης δυσκολίας επεξεργασίας τους με τον παραδοσιακό τρόπο. Θα πρέπει εδώ να υπογραμμιστεί πάντως ότι η χρήση λογισμικών πακέτων ποιοτικής ανάλυσης 12 δεν είναι επιβεβλημένη και δεν προσδίδει υποχρεωτικά μεγαλύτερη α- ξιοπιστία στην έρευνα. Αντιθέτως, η χρήση τους θα πρέπει να είναι επιλεκτική και να γίνεται με μεγάλη προσοχή προκειμένου να αποφεύγεται ο κίνδυνος καθοδήγησης του ε- ρευνητή από την τεχνική της ανάλυσης που είναι διαθέσιμη στο εκάστοτε λογισμικό πρόγραμμα. Η συνειδητή χρήση υπολογιστικών τεχνικών στην ποιοτική έρευνα είναι αυτή που προσφέρει στον ερευνητή ένα ισχυρό και με διευρυμένες δυνατότητες εργαλείο ταχύτερης και αποτελεσματικότερης οργάνωσης, διαχείρισης, αποθήκευσης και α- νάκτησης μεγάλου όγκου ποιοτικών δεδομένων. Παρότι η κωδικοποίηση των ποιοτικών δεδομένων αποτελεί οργανικό τμήμα της α- νάλυσης, ο τελικός στόχος της αναλυτικής διαδικασίας είναι η παραγωγή νοήματος, ή αλλιώς η ερμηνεία. Η ερμηνεία μπορεί να βρίσκεται στον προσδιορισμό διαφορών και ο- μοιοτήτων μεταξύ συμμετεχόντων ή αντικειμένων ανάλυσης και στην εύρεση σχέσεων μεταξύ των εννοιολογικών κατηγοριών, όπως για παράδειγμα, σχέσεων συνάφειας (ταυτόχρονη εμφάνιση ή απουσία δύο ή περισσοτέρων κατηγοριών), σχέσεων αιτιότητας (η μία εννοιολογικη κατηγορία αποτελεί την αιτία για την παρουσία της άλλης) και σχέσεων αμοιβαιότητας (η αλλαγή σε μία εννοιολογική κατηγορία οδηγεί σε αλλαγή και σε άλλη ή άλλες εννοιολογικές κατηγορίες και στη συνέχεια σε περαιτέρω αλλαγή στην πρώτη κατηγορία). Οι εκάστοτε ερμηνείες ενισχύονται κατά την παρουσίαση της ανάλυσης περιεχομένου με την παράθεση τμημάτων των υπό ανάλυση κειμένων ή των προφορικών απαντήσεων, στα οποία προφανώς καταδεικνύεται η σχέση ή η διαφορά, αυτολεξεί. Σημειώνεται ότι τα ποιοτικά δεδομένα παρουσιάζονται συχνά και σε ποσοτική μορφή (π.χ. ποσοστό ψηφοφόρων που ανέφεραν ως σημαντικότερο πρόβλημα που α- ντιμετωπίζει η χώρα ένα συγκεκριμένο ζήτημα), κάτι που αν και δεν αποτελεί πρωταρχικό στόχο της ανάλυσης περιεχομένου, ευνοεί την εύρεση σχέσεων και τον εντοπισμό διαφορών μεταξύ κατηγοριών. 13 Πέραν της καταγραφής συχνοτήτων εμφάνισης εννοιολογικών κατηγοριών, με απώτερο σκοπό τον εντοπισμό διαφορών, ομοιοτήτων ή σχέσεων μεταξύ των αντικειμένων

7 90 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ανάλυσης, η ανάλυση περιεχομένου μπορεί να επικεντρώνεται και στην καταγραφή της κατεύθυνσης της αναφοράς (δηλ. αν αυτή είναι θετική ή αρνητική) ή του χρόνου και του τόπου στον οποίο αναφέρεται ή των ρόλων των προσώπων που σχετίζονται με αυτήν (π.χ. γονέας, σύζυγος, ειδικός, διασημότητα). Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου τύπου ανάλυσης αποτελούν οι έρευνες επί του περιεχομένου τηλεοπτικών ή εντύπων διαφημίσεων (Manstead and McCulloch 1981). Εν κατακλείδι, η ιδιαιτερότητα της μεθόδου έγκειται στην ανάλυση λόγου, ο οποίος μπορεί να μετατραπεί, αν δεν είναι εξαρχής, σε γραπτό κείμενο. Στα πλεονεκτήματα της μεθόδου θα πρέπει να σημειώσουμε λοιπόν ότι τα δεδομένα υπάρχουν σε σταθερή και μόνιμη μορφή επιτρέποντας επαναλαμβανόμενες αναλύσεις καθώς και εφαρμογή ελέγχων αξιοπιστίας και εγκυρότητας, με σχετικά χαμηλό κόστος. Από την άλλη πλευρά ω- στόσο, τα διαθέσιμα γραπτά τεκμήρια μπορεί να είναι περιορισμένα και ελλιπή, ενώ σε πολλές περιπτώσεις είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να τεκμηριωθούν αιτιακές σχέσεις, αφού δεν είναι ξεκάθαρο αν αυτά που αναφέρονται στα γραπτά δεδομένα αποτελούν αιτία ή αποτέλεσμα του υπό μελέτη φαινομένου. Ε. H μελέτη περίπτωσης Η μέθοδος συνίσταται στην ολοκληρωμένη ανάλυση ενός γενικού φαινομένου μέσα από μια συγκεκριμένη μορφή εκδήλωσής του, δηλαδή μέσα από μια συγκεκριμένη περίπτωση. H έρευνα για τα αίτια της διακοπής του ασφαλιστικού συμβολαίου ορισμένων πελατών μιας ασφαλιστικής εταιρείας ή η έρευνα για τα αίτια της αποχώρησης δύο υψηλόβαθμων στελεχών μιας τράπεζας μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα αποτελούν μελέτες περίπτωσης ενός γενικότερου φαινομένου σε μια ειδικότερη εκδήλωση και μορφή του.τέτοιου τύπου ερωτήματα απαιτούν από τους υπευθύνους δημοσίων σχέσεων τη σε βάθος διερεύνηση δεδομένων ποικίλου τύπου (αρχεία, συνεντεύξεις, παρατηρήσεις κλπ.) προκειμένου να σχηματιστεί μια πλήρης εικόνα της υπό εξέταση περίπτωσης. Η διαφορετικότητα της μεθόδου δεν έγκειται στη χρήση διαφορετικών τεχνικών συλλογής ή επεξεργασίας των δεδομένων, αλλά στο στόχο της ανάλυσης, ο οποίος είναι η ερμηνεία της συγκεκριμένης περίπτωσης ή η γέννεση ερευνητικών υποθέσεων, οι οποίες διερευνόνται στη συνέχεια με τη βοήθεια άλλων ποιοτικών ή ποσοτικών μεθόδων με στόχο, άλλοτε σε μικρότερο και άλλοτε σε μεγαλύτερο βαθμό, τη γενίκευση (Stake 1995). Επανερχόμενοι στα παραδείγματα που σημειώθηκαν παραπάνω, θα λέγαμε ότι ο στόχος της μελέτης της περίπτωσης των αποχωρήσαντων στελεχών από τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων θα ήταν η ευαισθητοποίηση του οργανισμού σε πιθανά προβλήματα στις σχέσεις των εργαζομένων με την εργοδοσία και όχι αυτή καθεαυτή η εύρεση των αιτιών αποχώρησης υπαλλήλων από μία επιχείρηση. Η μελέτη περίτπωσης είναι μια μάλλον οικονομική μέθοδος ανάλυσης, αν και οι απαιτήσεις της αναφορικά με τα προσόντα του ερευνητή, κυρίως λόγω της αναγκαιότητας εμβάθυνσης στην ανάλυση των δεδομένων, είναι υψηλές. ΣΤ. H βιογραφική ανάλυση Η μέθοδος δίνει έμφαση στην ίδια τη φωνή των υποκειμένων, στις ίδιες τις προσωπικές και συλλογικές τους εμπειρίες, είτε αυτές καταγράφονται από τρίτους, είτε είναι καταγεγραμμένες από τους ίδιους. Η βιογραφική προσέγγιση εφαρμόζεται κατ επανάληψη σε έρευνες για τη μεταναστευτική εμπειρία, ενώ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και ως μέθοδος λεπτομερούς ανάλυσης των εντυπώσεων ενός πελάτη από τη διαμονή

8 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 91 του σε ένα ξενοδοχείο ή ενός ασθενούς από την εμπειρία νοσηλείας του σε ένα νοσοκομείο (patient s stories). Η χρησιμότητα της μεθόδου μεγιστοποιείται στην περίπτωση που το ενδιαφέρον μας εστιάζεται στην καταγραφή μεταβολών στις προτιμήσεις ή στις αντιδράσεις των ατόμων, δηλαδή στην περίπτωση που η συλλογή των δεδομένων επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.(hyland 1996). Προφανώς βέβαια, κάτι τέτοιο προϋποθέτει ότι οι συμμετέχοντες θα είναι πρόθυμοι να καταγράφουν τις εμπειρίες ή τις απόψεις τους επαναλαμβανόμενα για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, κάτι που δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Το μειονέκτημα της μεθόδου συνίσταται ακριβώς στο υψηλό ποσοστό αποχωρήσεων μεταξύ του αριθμού των αρχικώς συμμετεχόντων κατά την πορεία της έρευνας ή και στο χαμηλό ποσοστό αρχικής ανταπόκρισης των ερωτωμένων σε τέτοιου τύπου έρευνες. Για το λόγο αυτό, η βιογραφική ανάλυση είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται μόνο σε μικρά δείγματα πρόθυμων ατόμων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο πλούτος της συλλεγόμενης πληροφορίας υπερκερνά τις πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής της μεθόδου. Η ανάλυση των καταγεγραμμένων εμπειριών μπορεί να ακολουθεί τη λογική της α- νάλυσης περιεχομένου που περιγράφηκε παραπάνω, αν και το συχνά μικρό μέγεθος του δείγματος καθιστά προβληματική την ποσοτικοποιημένη ανάλυση. Έτσι, η βιογραφική ανάλυση αρκείται συχνότερα στη λεκτική καταγραφή των μεταβολών στη συμπεριφορά των ερευνωμένων. Ζ. H αρχειακή έρευνα Η συγκεκριμένη μέθοδος συλλογής δεδομένων ταυτίζεται με την κατεξοχήν ιστορική έρευνα που αποσκοπεί στην εξέταση, ταξινόμηση και ανάλυση ιστορικών πηγών πάσης φύσεως που είναι οργανωμένες από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς με τη μορφή αρχείων. Ωστόσο, αρχεία χρησιμοποιούνται πολύ συχνά και από τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων κατά τη μελέτη κάποιων εκ των ομάδων κοινού (εργαζόμενοι, προμηθευτές, καταναλωτές). Η αναζήτηση του δημογραφικού προφίλ (ηλικία, εκπαίδευση, οικογενειακή κατάσταση κλπ.) των υπαλλήλων μιας επιχείρησης με στόχο την επιλογη ενός αριθμού υ- παλλήλων που θα μπορούσαν να καταρτιστούν στα πλαίσια ενός επιδοτούμενου σεμιναρίου ή την προσφορά δώρων στα ανήλικα τέκνα τους για παράδειγμα απαιτεί την έ- ρευνα του σχετικού αρχείου των εργαζομένων του οργανισμού. Καταληκτικές παρατηρήσεις Είναι προφανές ότι κάθε ένα από τα εργαλεία έρευνας παρουσιάζει τόσο θετικά, όσο και αρνητικά στοιχεία. Οι συνεντεύξεις, στις οποίες βασίζονται οι περισσότερες α- πό τις ποιοτικές μεθόδους, επιτρέπουν στους ερωτώμενους να απαντήσουν φυσικά και μπορούν να εκμαιεύσουν πληροφορίες που τα υποκείμενα των συνεντεύξεων δε θα έδιναν οικειοθελώς κατά τη συμπλήρωση ενός ερωτηματολογίου. Από την άλλη, η προσωπικότητα, η εμφάνιση ή η συμπεριφορά του συνεντευκτή μπορούν να προκαταβάλουν την απάντηση του ερωτώμενου, κάτι που είναι μάλλον απίθανο στην περίπτωση των ε- ρωτηματολογίων, όπου όλα τα υποκείμενα έχουν να αντιμετωπίσουν την ίδια ερώτηση με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Η απόφαση περί της μεθόδου συλλογής δεδομένων στην έ- ρευνα δημοσίων σχέσεων εξαρτάται από τον προϋπολογισμό της μελέτης, τα υποκείμενα και φυσικά το σκοπό της έρευνας. Η στατιστική τεκμηρίωση αποφάσεων για την εισαγωγή νέων προϊόντων, τη στήριξη δραστηριοτήτων ενός οργανισμού ή τη μεταβολή

9 92 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH συμπεριφορών απαιτεί τη συγκέντρωση ποσοτικών δεδομένων για τις στάσεις ή τις απόψεις των υποκειμένων και συνεπώς επιβάλλει τη χρήση ποσοτικών προσεγγίσεων. Η διερεύνηση των ερμηνειών στις οποίες προχωρούν οι ακροατές ενός διαφημιστικού μηνύματος ή των αντιδράσεων που προκαλεί στους εργαζόμενους μιας επιχείρησης η εισαγωγή νέου συστήματος αξιολόγησης της απόδοσής τους απαιτεί τη συγκέντρωση ποιοτικών δεδομένων για τις κρίσεις τους και άρα οδηγεί στη χρήση ποιοτικών μεθοδολογικών προσεγγίσεων. Η απουσία πίεσης χρόνου ή κόστους συνηγορεί και πάλι υπέρ της ε- πιλογής ποιοτικών προσεγγίσεων, η διάρκεια και το κόστος διεκπεραίωσης των οποίων είναι συνήθως μεγαλύτερα. Οι αδυναμίες των δύο μεθοδολογικών προσεγγίσεων έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη πολυμεθοδολογικών προσεγγίσεων στα πλαίσια των οποίων συσχετίζονται και συνδυάζονται με διάφορους τρόπους οι ποσοτικές και οι ποιοτικές μέθοδοι. Στις περιπτώσεις αυτές, είτε η μία μέθοδος συμπληρώνει την άλλη, είτε οι διαφορετικές μεθοδολογίες εφαρμόζονται στη διερεύνηση διαφορετικών χαρακτηριστικών του υπό μελέτη φαινομένου. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα εφαρμογής μεθόδων των δύο κατηγοριών από κοινού είναι η χρήση των ομάδων εστίασης για την πληρέστερη αρχική ποιοτική διερεύνηση των ερευνητικών ερωτημάτων με σκοπό τον ικανοποιητικότερο σχεδιασμό των ερωτηματολογίων που θα χρησιμοποιηθούν κατά την έρευνα με δομημένο ερωτηματολόγιο. Η παράλληλη χρήση διαφορετικών μεθοδολογικών προσεγγίσεων δεν θα πρέπει ω- στόσο να αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία άθροισης περισσότερων δεδομένων, τα οποία θα μας αποσαφηνίσουν διά μαγείας τη συνολική εικόνα του εξεταζόμενου φαινομένου. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο Silverman (2000), μία τέτοια στόχευση ευθύνεται συχνά για την ασαφή διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων, την επιφανειακή ανάλυση των δεδομένων και την εύκολη μετάβαση σε νέα δεδομένα στην περίπτωση που τα αρχικά παρουσιάζουν δυσκολίες στην ανάλυση ή απλά δεν επιβεβαιώνουν τις ερευνητικές υποθέσεις. Είναι προφανές ότι η επιλογή της χρήσης πολυμεθοδολογικών προσεγγίσεων (triangulation) θα πρέπει να εδράζεται σε συγκεκριμένες θεωρητικές αφετηρίες, όπως ε- πίσης και ότι η παραδοχή των περιορισμένων αναλυτικών δυνατοτήτων ως συνέπεια των συλλεχθέντων δεδομένων είναι προτιμότερη της επιπόλαιης συγκέντρωσης μεγάλου όγκου δεδομένων προς χάρη της μεγιστοποίησης των δυνατοτήτων ανάλυσης. Σημειώσεις 1. Όπως άλλωστε σημειώνει και ο Ιωσηφίδης (2003: 20), δεν υπάρχει μεθοδολογία έρευνας στην καθαρή της μορφή. Τα ποιοτικά δεδομένα είναι δυνατόν να ποσοτικοποιηθούν, έστω και για περιγραφικούς λόγους, ή να συμπληρωθούν με ποσοτικά στοιχεία, ενώ από την άλλη, δεν είναι δυνατό να υπάρξουν ποσοτικού χαρακτήρα εμπειρικές έρευνες οι οποίες δεν περιέχουν αξιολογικές κρίσεις ή ερμηνευτικές τοποθετήσεις. 2. Μια εξίσου σημαντική διαφοροποίηση εστιάζεται στην επιλογή κριτηρίων αξιολόγησης της έ- ρευνας, η οποία ωστόσο δε στερεί από καμία προσέγγιση τη δυνατότητα ελέγχου της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας τους. Στην περίπτωση της ποιοτικής μεθοδολογίας, τα κριτήρια σχετίζονται με το βαθμό αξιοπιστίας του υλικού, το βαθμό εξάρτησης των ευρημάτων από το υλικό και το βαθμό αβίαστης συγκρότησης των ευρημάτων από το υλικό, ενώ στην περίπτωση της ποσοτικής μεθοδολογίας, τα κριτήρια σχετίζονται με τη δυνατότητα αναπαραγωγής του υλικού και το βαθμό συνάφειας του υλικού με τα ερευνητικά ερωτήματα (King et al. 1994). 3. Σε ό,τι αφορά στο μέγεθος του δείγματος μιας ποιοτικής έρευνας, δεν είναι δυνατόν να ορίσουμε το ιδανικό ή το κατώτερο αποδεκτό αριθμό συμμετεχόντων. Θα μπορούσαμε ωστόσο να ισχυριστούμε ότι ένα επαρκές δείγμα έχει συγκεντρωθεί όταν το περιεχόμενο των απαντή-

10 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 93 σεων, διηγήσεων ή θεμάτων τα οποία αναφύονται από τη μελέτη αρχίζουν να επαναλαμβάνονται (Bowling 2002). 4. Για μια περιγραφή των τεχνικών μη τυχαίας δειγματοληψίας, βλ. Ζαφειρόπουλος (2005), σ Για το λόγο αυτό είναι άλλωστε απαραίτητη η παροχή όλων των απαραίτητων πληροφοριών για το αντικείμενο και τους σκοπούς της έρευνας στον ερωτώμενο, καθώς και η δέσμευση για την τήρηση της ανωνυμίας και της εμπιστευτικότητας των απαντήσεων, ώστε να εξασφαλίζεται ευκολότερα η συναίνεση για τη συμμετοχή του τελευταίου στην ερευνητική διαδικασία. Στην ελαχιστοποίηση των προβλημάτων αυτού του τύπου συμβάλλει ακόμα η χρήση ειδικά εκπαιδευμένου προσωπικού. 6. Οι στρατηγικές πρόσβασης μπορούν να διακριθούν σε φανερές και συγκαλυμμένες. Η πρώτη προϋποθέτει τη γνώση της ταυτότητας του ερευνητή από τους ερευνώμενους, καθώς και τη διαθεσιμότητα κάθε πληροφορίας που αφορά την έρευνα. Αντίθετα, η δεύτερη χαρακτηρίζεται από την απόκρυψη της πραγματικής ταυτότητας του ερευνητή από την υπό έρευνα κοινωνική ομάδα, γεγονός που εγείρει ζήτημα ερευνητικής ηθικής και δεοντολογίας (Ιωσηφίδης 2003: 55-56). 7. Εξαίρεση βεβαίως αποτελεί η περίπτωση διερεύνησης του τρόπου λειτουργίας μίας ομάδας συνεργαζόμενων υποκειμένων (π.χ. εργαζόμενοι μίας επιχείρησης ή μέλη ενός σωματείου), στην οποία περίπτωση η ομάδα εστίασης συγκροτείται από άτομα που γνωρίζονται εκ των προτέρων. 8. Όπως υπογραμμίζει η Ξυγγή (2000), οι συμμετέχοντες είναι σπάνια πρόθυμοι να συζητήσουν τα συναισθήματά τους στην περίπτωση που η συνάντηση μαγνητοφωνείται ή καταγράφεται, ενώ είναι πιο ανοιχτοί σε ό,τι αφορά στην κατάθεση των προσωπικών τους απόψεων. Παρόλα αυτά, οι ηθικοί και νομικοί περιορισμοί απαιτούν από τους ερευνητές να ενημερώνουν τις ο- μάδες εστίασης ότι οι συνομιλίες τους καταγράφονται και παρατηρούνται. 9. Εκ των δύο αντικειμενικών στόχων, δηλαδή της συγκέντρωσης πλούσιων πληροφοριών και της τήρησης της διαδικασίας, θα πρέπει να προτιμάται, σύμφωνα με τους περισσότερους ε- ρευνητές, ο συνδυασμός χαλαρού ελέγχου του περιεχομένου και πιο αυστηρού ελέγχου της διαδικασίας (Rubin and Rubin 1995). 10. Ως κωδικοποίηση θα μπορούσαμε να ορίσουμε την απόδοση ειδικής σημασίας και νοήματος σε διαφορετικά τμήματα του ποιοτικού υλικού (κειμένων). Για παράδειγμα σε μία έρευνα για τις αναπαραστάσεις που δημιουργεί η αγορά ενός προϊόντος από τους ίδιους τους αγοραστές, όλα τα τμήματα του υλικού (προτάσεις, παράγραφοι ή οτιδήποτε άλλο έχει επιλεχθεί ως μονάδα κωδικοποίησης) που δείχνουν ότι οι αγοραστές αποδίδουν την αγορά σε προσωπική α- πόλαυση κωδικοποιούνται με ενιαίο τρόπο κάτω από έναν τίτλο (εννοιολογική κατηγορία) της επιλογής του ερευνητή. Σημειώνεται ότι οι τίτλοι θα πρέπει να είναι αμοιβαίως αποκλειόμενοι έτσι ώστε κάθε μονάδα κωδικοποίησης να μπορεί να αντιστοιχηθεί μόνο σε μία εννοιολογική κατηγορία ή τίτλο (βλ. Bowling 2002, σ ). 11. Ειδικότερα η χειρωνακτική κωδικοποίηση απαιτεί την εκτενή διαδικασία αποκόλλησης και ε- πικόλλησης τμημάτων του κειμένου ( cut and paste process) κατά την οποία αρχικά εντοπίζονται τα σχετικά με το αντικείμενο ανάλυσης τμήματα του κειμένου, στη συνέχεια επικολλούνται σε ξεχωριστές κάρτες και τέλος ταξινομούνται βάσει του πλαισίου κωδικοποίησης που έ- χει οριστεί. Για μια εκτενέστερη περιγραφή της διαδικασίας χειρωνακτικής κωδικοποίησης βλ. Bowling (2002), σ Για μια συνοπτική παρουσίαση των βασικών αρχών και λειτουργιών των δημοφιλέστερων προγραμ-μάτων ποιοτικής ανάλυσης (NUD*IST, The Ethnograph, Atlas.ti) βλ. Ιωσηφίδης (2003), σ Θα πρέπει να γίνει σαφές ότι η καταμέτρηση των συχντήτων εμφάνισης εννοιολογικών κατηγοριών αποτελεί μόνο έναν από τους τύπους ανάλυσης περιεχομένου, καθώς τα κείμενα ή τα όποια άλλα δεδομένα μπορούν να αναλυθούν απευθείας, δηλαδή χωρίς κωδικοποίηση. Συνεπώς, η ανάλυση περιεχομένου δεν θα πρέπει να ταυτίζεται με τη χρήση τεχνικών μέτρησης λέξεων ή φράσεων που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες εννοιολογικές κατηγορίες, οι οποίες χρησιμοποιούνται κατ επανάληψη από τα λογισμικά πακέτα.

11 94 ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Βιβλιογραφικές Αναφορές Bowling, A., Research Methods in Health, Open University Press, Buckingham, UK, Goldman, A. E. and S. S. McDonald, The Group Depth Interview: Principles and Practice, Prentice Hall, Englewood Cliffs, NJ, Gubrium, J. and J. Holstein,The New Language of Qualitative Method, Oxford University Press, New York, Ζαφειρόπουλος, Κ., Πώς Γίνεται Μια Επιστημονική Εργασία; Κριτική, Αθήνα, Hammersley, M. and P. Atkinson, Ethnography: Principles in Practice, Tavistock, London, Hyland, M. E., Diary assessments of quality of life, Quality of Life Newsletter 18, 1996, pp Ιωσηφίδης, Θ.,Ανάλυση Ποιοτικών Δεδομένων στις Κοινωνικές Επιστήμες, Κριτική,Αθήνα, King, G., R. O. Keohane and S. Verba, Designing Social Inquiry: Scientific Inference in Qualitative Research, Princeton University Press, Princetion, NJ, Kvale, S., Interviews: An Introduction to Qualitative Research Interviewing, Sage Publications, Thousand Oaks, CA, Κυριαζή, Α., Η Κοινωνιολογική Έρευνα: Κριτική Επισκόπηση των Μεθόδων και των Τεχνικών, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, Manstead, A.S.R. and C. McCulloch, Sex-role stereotyping in British television advertisements, British Journal of Social Psychology 20, 1981, pp Morgan, D. L., Successful Focus Groups: Advancing the state of the Art, Sage, Newbury Park, CA, Ξυγγή, Μ., Δημόσιες Σχέσεις: Προγραμματισμός και Σωστή Επικοινωνία με το Κοινό σας, Εκδόσεις Προπομπός, Αθήνα, Robson, C., Real World Research, 2 nd edition, Blackwell, Oxford, Rubin, H. J. and I. S. Rubin, Qualitative Interviewing: The Art of Hearing Data, Sage Publications, Thousand Oaks, CA, Silverman, D., Doing Qualitative Research, Sage Publications, London, Stake, R. E., The Art of Case Study Research, Sage Publications, London, Σταυρίδου, Α., Η σημασία της ποιοτικής έρευνας στο γενικό σχεδιασμό δημοσκοπήσεων-ερευνών πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου, στο Βερναρδάκης, Χ. (επιμ.) Η Κοινή Γνώμη στην Ελλάδα, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα, 2002.

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (3/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η επιστημονική έρευνα στηρίζεται αποκλειστικά στη συστηματική μελέτη της εμπειρικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Sampling Tools (ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) Του Σπουδαστή ΛΙΩΛΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ

Sampling Tools (ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) Του Σπουδαστή ΛΙΩΛΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Sampling Tools (ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) Του Σπουδαστή ΛΙΩΛΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Στην εργασία αυτή αναπτύσσονται βασικές έννοιες μιας δειγματοληπτικής έρευνας, αναλύονται οι διαδικασίες και οι τρόποι διεξαγωγής της έρευνας,

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] Διδάσκων: Ευστράτιος Παπάνης - Αντικείμενο του μαθήματος Ο κύριος σκοπός του μαθήματος είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 9: Συμμετοχική Παρατήρηση (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς

Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς page...2 Ποια είναι η Global Link? Γιατί ONLINE έρευνα αγοράς? Αποτελέσματα έρευνας Global Sustain Stakeholders Engagement page...3

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Ψηφιακό Περιεχόμενο & Ηλεκτρονικό Εμπόριο (Δ εξάμηνο) Διάλεξη # 8η: Έρευνα αγοράς στο Διαδίκτυο Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1)

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (2) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (3) Ε: Για το προσωπικό αναφέρεστε; Και μία τελευταία ερώτηση. Από πόσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη 1 Η σημασία της έρευνας μάρκετινγκ Χώρα Τζίρος σε εκατομμύρια $ Μ. Βρετανία 2332 52,55 Γαλλία 1930 42,94 Σουηδία 261 39,38 Γερμανία 2080 35,32

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Μέτρηση στάσεων χρηστών φροντιστηριακής εκπαίδευσης στην Αττική» [Έρευνα για λογαριασμό του Επαγγελματικού

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Ερωτηματολόγια & Συνεντεύξεις Ποσοτική Έρευνα Βασικό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)»

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Μάριος Βρυωνίδης Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΜΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας Στοιχεία για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της έρευνας «Ανίχνευση των Εκπαιδευτικών & Επιµορφωτικών Αναγκών των Συνδικαλιστικών Στελεχών που εκπροσωπούν Εργαζόµενους στο ηµόσιο» Μαρία Φιλιοπούλου Η ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Προϊόντων και Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Προϊόντων και Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Προϊόντων και Υπηρεσιών Έρευνα Μάρκετινγκ Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Διοίκησης Τεχνολογίας Διδάσκων Φώτης Χ. Κίτσιος Η εποχή της πληροφορίας ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ Η ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου Ποσοτική έρευνα Γιώτα Παπαγεωργίου (Babbie, κεφ. 1,2 Bryman, kef. 1,2 Κυριαζή, κεφ. 2,3 Κατσίλλης, κεφ. 1 Martin, κεφ. 1 Mertens, κεφ. 11 Robson, κεφ. 4 de Vaus, kef. I). Σκοπός: Η κατανόηση και εξοικείωση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος

Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος Οι κοινωνικές επιστήμες στοχεύουν στη συγκρότηση θεωριών, οι οποίες στηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Α. Σερβετάς ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Α. Σερβετάς ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ 2010 Α. Σερβετάς ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ημερομηνία: 15/3/2011 Εκτύπωση: 15/3/2011, 2:43 μμ 1 από 35 Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...5 1.1 ΓΕΝΙΚΆ 5 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Το Peer Review for EQAVET ως εργαλείο Διασφάλισης της Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Facilitating a European Quality Assurance through Peer Review for VET Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2014 Στόχοι Έρευνας Ο βαθμός χρήσης των συστημάτων διαχείρισης της απόδοσης στα ξενοδοχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Επιλογή κειμένων των καθηγητών: Μ. GRAWITZ Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα... 19 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση... 21 Πρόλογος στην 5η διεθνή έκδοση... 25

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα... 19 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση... 21 Πρόλογος στην 5η διεθνή έκδοση... 25 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Σημείωμα του συγγραφέα................................................. 19 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση........................................... 21 Πρόλογος στην 5η διεθνή έκδοση...........................................

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding.

Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding. Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding. Ονοματεπώνυμο: ΝΟΜΙΚΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: ΒΡΕΧΟΠΟΥΛΟΣ Α. Δεκέμβριος 2014 BRAND ΚΑΙ BRANDING Kotler and Armstrong

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο ΕΚΠ65 ιπλωματικές Εργασίες Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2009

Σεμινάριο ΕΚΠ65 ιπλωματικές Εργασίες Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2009 Με δείγματα ευκολίας δεν γίνεται έρευνα: Η επιλογή των υποκειμένων της έρευνας Βιβή Βασάλα ΣΕΠ στο ΕΑΠ Ερωτήματα Πώς προσδιορίζονται τα όρια του ερευνητικού πληθυσμού; ; Ποιος είναι ο τρόπος-μέθοδος επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας και στατιστική

Μεθοδολογία έρευνας και στατιστική Μεθοδολογία έρευνας και στατιστική Μέσα ελέγχου θεωρητικών υποθέσεων στην ψυχολογία Άννα Μαντόγλου Επιλογή ερευνητικού αντικειμένου Χρηστικότητα ή κοινωνική αξία Συγκρουσιακό: εκφέρονται διαφορετικά επιχειρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013

Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013 Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013 Νοέμβριος 2013 Περιεχόμενα 1. Στατιστικά Στοιχεία υποχρεωτικών ελέγχων (Νοέμβριος 2013) 2. Στελέχωση Ομάδας Ποιοτικού Ελέγχου 3. Μεθοδολογία Ποιοτικών Ελέγχων 4. Ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία. Δρ. Βασιλική Καζάνα

Επικοινωνία. Δρ. Βασιλική Καζάνα Επικοινωνία Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Ύπαρξη στόχων καθορισμένων με σαφήνεια (μετρήσιμοι και λειτουργικοί) Συντελεί στην καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ενδιαφερόμενων μερών

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Σύνταξη Δημήτριος Τσέλιος Πρακτική Άσκηση ΤΕΙ Λάρισας Υποέργο 02 Ε 2.21 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ Π.Α 2

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.»

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» «Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» Ονοματεπώνυμο: Πιπικάκης Γεώργιος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριτσωτάκης Γεώργιος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ

ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ...είναι να διερευνηθεί κατά πόσο γίνεται χρήση των Social Media στο πολιτικό μάρκετινγκ στην Ελλάδα και ποια είναι η σχέση της χρήσης αυτών των μέσων με την πολιτική συμπεριφορά... Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Εισαγωγή στο P.A.S.W. Υποχρεωτικό μάθημα 4 ου εξαμήνου

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΑ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ Χαρακτηριστικά Επιστημονικής Έρευνας Ασχολείται με τη συγκέντρωση, την ανάλυση και την ερμηνεία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα. ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.

Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα. ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh. Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.gr Εισαγωγή / Στόχος της Έρευνας Στα πλαίσια της μεγαλύτερης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΕΝΤΟΥΡΑ ΖΩΗ ΧΑΝΟΣ ΖΑΝΝΗΣ ΤΙ ΕΊΝΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ??? Η χορηγία ή αλλιώς sponsoring είναι μια λέξη η οποία έχει τις ρίζες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΕΤΑΙΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΩΝ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΗΣ 1 ΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ 08-06-2011 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο

Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο Ονοματεπώνυμο: Ευελπίδου Μαριάννα-Γεωργία Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Το διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΓΟΥΜΙΝΤΖΗΣ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ, PHD ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΓΟΥΜΙΝΤΖΗΣ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ, PHD ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΓΟΥΜΙΝΤΖΗΣ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ, PHD ΙΑΤΡΙΚΗΣ Τις επιστημονικές έρευνες μπορούμε να τις διακρίνουμε σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τις ποσοτικές και τις ποιοτικές. Όπως καταλαβαίνει

Διαβάστε περισσότερα