Ευρωπαϊκή έρευνα για τους νέους και τους αναδυόμενους κινδύνους στις επιχειρήσεις Περίληψη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ευρωπαϊκή έρευνα για τους νέους και τους αναδυόμενους κινδύνους στις επιχειρήσεις Περίληψη"

Transcript

1 Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία Ευρωπαϊκή έρευνα για τους νέους και τους αναδυόμενους κινδύνους στις επιχειρήσεις Περίληψη Σκοπός της πανευρωπαϊκής έρευνας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) είναι να βοηθήσει τους αρμόδιους στους χώρους εργασίας να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τα ζητήματα ασφάλειας και υγείας στο εργασιακό περιβάλλον και να προαγάγουν την υγεία και την ευημερία των εργαζομένων. Επιπλέον, θα παράσχει στους αρμοδίους για τη χάραξη πολιτικής συγκρίσιμες, εθνικής κλίμακας πληροφορίες μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή νέων πολιτικών στον τομέα αυτό. Περιεχόμενα Γενικό πλαίσιο... 1 Βασικές διαπιστώσεις... 1 Διαχείριση της ΕΑΥ... 3 Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι και η διαχείρισή τους... 7 Ευνοϊκοί και ανασταλτικοί παράγοντες... 8 Συμμετοχή των εργαζομένων...12 Μεθοδολογία έρευνας...15 Γενικό πλαίσιο Μέσω της οδηγίας πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ και των επιμέρους ειδικών οδηγιών, η κοινοτική νομοθεσία παρέχει στους ευρωπαίους εργαζομένους ένα πλαίσιο για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας. Η πρακτική εφαρμογή των διατάξεων αυτών διαφοροποιείται ανά χώρα, κλάδο, κατηγορία εργαζομένων και μέγεθος επιχείρησης. Η αυξανόμενη σημασία των «αναδυόμενων» κινδύνων όπως το άγχος, η βία και η παρενόχληση αποτελεί πρόκληση για τους αρμόδιους χάραξης πολιτικής κατά την ανάπτυξη αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης. Στο πλαίσιο αυτό, η πανευρωπαϊκή έρευνα του EU-OSHA για τους νέους και τους αναδυόμενους κινδύνους στις επιχειρήσεις (ESENER) ζητά να μάθει από τους εκπροσώπους της διοίκησης και των εργαζομένων σε θέματα ασφάλειας και υγείας σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία στους χώρους εργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, δηλαδή στο άγχος στην εργασία, στη βία και την παρενόχληση. Την άνοιξη του 2009 πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με συνολικά διοικητικά στελέχη και εκπροσώπους σε θέματα υγείας και ασφάλειας στις 31 χώρες που κάλυψε η έρευνα, δηλαδή στις 27 χώρες της ΕΕ και στην Κροατία, στην Τουρκία, στην Ελβετία και τη Νορβηγία. Έχοντας την υποστήριξη των κυβερνήσεων και των οργανώσεων των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σκοπός της έρευνας ESENER είναι να βοηθήσει τους αρμόδιους στους διάφορους χώρους εργασίας να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τα ζητήματα ασφάλειας και υγείας και να προαγάγουν την υγεία και την ευημερία των εργαζομένων, καθώς και να παράσχει στους αρμόδιους για τη χάραξη πολιτικής συγκρίσιμες, εθνικής κλίμακας πληροφορίες μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, οι οποίες παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή νέων πολιτικών. Παράλληλα με τη διερεύνηση των πρακτικών διοίκησης, η έρευνα ESENER εξετάζει διεξοδικά τους τρόπους με τους οποίους οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στη διαχείριση της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία, στοιχείο που αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την επιτυχή εφαρμογή μέτρων πρόληψης στους χώρους εργασίας. Βασικές διαπιστώσεις Καθώς η κοινωνία μας εξελίσσεται υπό την επίδραση των νέων τεχνολογιών και των μεταβαλλόμενων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, οι χώροι εργασίας, οι εργασιακές πρακτικές και οι διαδικασίες παραγωγής αλλάζουν διαρκώς. Οι νέες αυτές εργασιακές συνθήκες συνοδεύονται από νέους και αναδυόμενους κινδύνους, καθώς και προκλήσεις που απαιτούν με τη σειρά τους πολιτικές, διοικητικές και τεχνικές προσεγγίσεις οι οποίες θα διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ασφάλειας και υγείας στην εργασία. Σύμφωνα με την έρευνα ESENER ( 1 ), οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν επίσημες δράσεις (βάσει ( 1 ) Η έρευνα ESENER δεν καλύπτει επιχειρήσεις με λιγότερους από δέκα εργαζομένους ούτε καλύπτει τους κλάδους της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας (NACE A), νοικοκυριά (NACE T) και ετερόδικους οργανισμούς (NACE U). 1

2 πολιτικών ή διαδικασιών) για τη διαχείριση τόσο γενικών θεμάτων επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας (ΕΑΥ) όσο και ψυχοκοινωνικών κινδύνων, αλλά και λιγότερο επίσημες (ειδικές) δράσεις, ιδίως όταν πρόκειται για ψυχοκοινωνικούς κινδύνους. Οι επίσημες πολιτικές για την ΕΑΥ εφαρμόζονται πιο συχνά στις μεγάλες επιχειρήσεις και σε χώρες όπως η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Κάτω Χώρες και οι σκανδιναβικές χώρες απ ό,τι στις χώρες της νότιας Ευρώπης, στα νέα κράτη μέλη και τις υποψήφιες χώρες. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο διαφορετικό επίπεδο των χωρών αυτών όσον αφορά την ενημέρωση, τις γνώσεις και την παράδοση στη διαχείριση θεμάτων ΕΑΥ. Οι επιχειρήσεις που δεν εφαρμόζουν πολιτικές για την ΕΑΥ ή δεν διεξάγουν εκτιμήσεις κινδύνου ούτε λαμβάνουν παρόμοια μέτρα ( 2 ), αναφέρουν ως βασικούς λόγους για τη στάση αυτή το ότι οι ενέργειες αυτές δεν είναι απαραίτητες ή το ότι στερούνται της σχετικής εμπειρογνωμοσύνης. Αυτό αφορά συνήθως στις μικρότερες επιχειρήσεις σε συγκεκριμένες χώρες. Κατά παράδοξο τρόπο, ο πολύπλοκος χαρακτήρας της νομοθεσίας δεν αναφέρεται ως βασικό εμπόδιο για την καθιέρωση πολιτικών ΕΑΥ σε μια επιχείρηση. Εκτιμήσεις κινδύνου ή παρόμοια μέτρα εφαρμόζουν ως επί το πλείστον μεγάλες επιχειρήσεις, επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε επικίνδυνους τομείς και επιχειρήσεις οι οποίες έχουν στο δυναμικό τους εκπρόσωπο υγιεινής και ασφάλειας. Βασικός παράγοντας για την αντιμετώπιση ζητημάτων ΕΑΥ φαίνεται να είναι η εκπροσώπηση των εργαζομένων. Περισσότερο από το ένα τρίτο των επιχειρήσεων ιδίως οι μικρότερες αναθέτουν την εκτίμηση κινδύνων σε εξωτερικούς παρόχους υπηρεσιών. Υπάρχουν, ωστόσο, σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών, με ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά εξωτερικής ανάθεσης να αναφέρονται στη Δανία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Σουηδία και την Εσθονία, ακόμη και από μικρότερες επιχειρήσεις. Στο 40 % περίπου των επιχειρήσεων, τα θέματα ΕΑΥ συζητούνται τακτικά στις συναντήσεις των υψηλόβαθμων διοικητικών στελεχών, ενώ η πλειονότητα των επιχειρήσεων αναφέρει πολύ υψηλή ή αρκετά υψηλή συμμετοχή των μεσαίου επιπέδου διευθυντικών στελεχών στη διαχείριση της ΕΑΥ (75 %). Αυτό είναι ελπιδοφόρο, καθώς η συμμετοχή των μεσαίου επιπέδου διευθυντικών στελεχών αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την εφαρμογή καλών πρακτικών ΕΑΥ. Τα ατυχήματα, οι μυοσκελετικές παθήσεις (ΜΣΠ) και το άγχος στην εργασία είναι οι βασικοί προβληματισμοί των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων όσον αφορά στην ΕΑΥ. Η βία και ιδίως ο εκφοβισμός και η παρενόχληση αναφέρεται ότι απασχολούν σε σημαντικό βαθμό αρκετά μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων. Η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων είναι συχνότερη στον κλάδο της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, καθώς και στις μεγάλες επιχειρήσεις. Οι χώρες της νότιας Ευρώπης με εξαίρεση την Ισπανία εμφανίζονται λιγότερο ευαισθητοποιημένες και είναι λιγότερο πιθανό να λαμβάνουν μέτρα για τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Σε λίγες μόνο χώρες, όπως στην Ιρλανδία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις Κάτω Χώρες και τις σκανδιναβικές χώρες, είναι διαδεδομένες πιο τυπικές διαδικασίες για τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Το ίδιο ισχύει για μεγάλες επιχειρήσεις και σε κλάδους όπως ο δημόσιος τομέας, η χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση, η εκπαίδευση, η υγεία και η κοινωνική πρόνοια. Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν εν γένει τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους παρέχοντας κατάρτιση και εφαρμόζοντας αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας. Εντούτοις, μόλις το ήμισυ των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα ενημερώνουν τους εργαζόμενούς τους σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια και την υγεία στους χώρους εργασίας. Η εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων και τα αιτήματα των εργαζομένων φαίνονται να είναι οι βασικοί παράγοντες που ωθούν τις επιχειρήσεις να ασχοληθούν τόσο με την ΕΑΥ εν γένει όσο και με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους ειδικότερα. Τα σημαντικότερα εμπόδια για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στις επιχειρήσεις είναι ο ευαίσθητος χαρακτήρας του ζητήματος σε συνδυασμό με την έλλειψη ενημέρωσης και διαθέσιμων πόρων. Η διοίκηση αναγνωρίζει ότι η συμμετοχή των εργαζομένων αποτελεί βασικό παράγοντα επιτυ- ( 2 ) Το ερώτημα της ESENER εστιάζει στους ελέγχους στους χώρους εργασίας και όχι στις εκτιμήσεις κινδύνου, οι οποίες είναι πιο επίσημες. 2

3 χίας τόσο για την ΕΑΥ όσο και για τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, και, συνεπώς, ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων εξακολουθεί να έχει ζωτική σημασία για την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων. Διαχείριση της ΕΑΥ Η επαγγελματική ασφάλεια και υγεία (ΕΑΥ) είναι ένας διεπιστημονικός τομέας που άπτεται της προστασίας της ασφάλειας, της υγείας και της ευημερίας των εργαζομένων. Οι ολοένα και πιο σύνθετες εργασιακές διαδικασίες και οι αλλαγές στις συνθήκες εργασίας, σε συνδυασμό με τους νέους ή μεταβαλλόμενους τύπους των διαφόρων πηγών κινδύνου, απαιτούν μια νέα και συστηματική προσέγγιση της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία. Απαιτούνται λύσεις οι οποίες θα παρέχουν στους εργοδότες τη δυνατότητα να ενσωματώνουν τις αρχές ασφάλειας και υγείας σε όλες τις επιχειρησιακές βαθμίδες και σε όλους τους τύπους δραστηριότητας και, υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας της επιχείρησης, να τις μετατρέπουν σε μέτρα κατάλληλα για την αντιμετώπιση των αναγκών σε καθημερινή βάση. Γενική διαχείριση της ασφάλειας και της υγείας στην επιχείρηση Ο βασικός λόγος που αναφέρεται για την απουσία πολιτικής για την ΕΑΥ είναι ότι «δεν θεωρείται απαραίτητη λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων για την ΕΑΥ στην επιχείρηση» (54 %) (διάγραμμα 1). Ο λόγος αυτός αναφέρεται συχνότερα στον κλάδο της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης (69 %) και στις μικρές επιχειρήσεις, μπορεί δε να αντανακλά είτε την πραγματική απουσία κινδύνων είτε μικρότερα επίπεδα επίγνωσης του κινδύνου στον χώρο των ΜΜΕ. Σε επίπεδο χωρών, η δεύτερη περίπτωση συναντάται συχνότερα στην Τσεχική Δημοκρατία (71 %) και την Πολωνία (70 %). Ο δεύτερος συχνότερος λόγος (51 %) είναι η «έλλειψη εμπειρογνωμοσύνης» για την ανάπτυξη αυτών των μέτρων, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στη Γερμανία (65 %) και τη Γαλλία (60 %). Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα διαπίστωση η οποία υποδεικνύει ότι ακόμη και στα παλαιότερα κράτη μέλη η έλλειψη εμπειρογνωμοσύνης σε επίπεδο επιχείρησης μπορεί να εμποδίσει την υλοποίηση πολιτικών και συστημάτων για την ΕΑΥ. Η συμμετοχή της διοίκησης στην ΕΑΥ αναγνωρίζεται ως βασικός παράγοντας για την υλοποίηση δράσεων σε θέματα ΕΑΥ. Η έρευνα ESENER διερευνά την παράμετρο αυτή τόσο στις υψηλότερες όσο και στις μεσαίες βαθμίδες της διοίκησης. Από μόλις 40 % των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα αναφέρεται ότι τα θέματα ΕΑΥ Στην πλειονότητα των επιχειρήσεων (76 %), και ιδίως στις μεγάλες επιχειρήσεις, αναφέρεται η ύπαρξη καταγεγραμμένης πολιτικής και καθιερωμένου συστήματος ή σχεδίου δράσης για την ΕΑΥ. Μεταξύ των χωρών, τα υψηλότερα ποσοστά αναφέρονται στο Ηνωμένο Βασίλειο (98 %), στην Ισπανία (97 %) και την Ιρλανδία (96 %), σε αντίθεση με την Ελλάδα (38 %), την Τουρκία (38 %) και το Λουξεμβούργο (46 %). Από τις επιχειρήσεις με καταγεγραμμένη πολιτική ΕΑΥ, το 33 % περίπου θεωρεί ότι η πολιτική αυτή έχει μεγάλο αντίκτυπο στην ΕΑΥ στον χώρο εργασίας και το 52 % περίπου ότι έχει αντίκτυπο σε κάποιο βαθμό. Τα ποσοστά αυτά είναι υψηλότερα στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, γεγονός το οποίο εξηγείται από τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα πόρων για την αποτελεσματική υλοποίηση αυτής της πολιτικής ή από την πιο εκτεταμένη χρήση τυπικών διαδικασιών. Διάγραμμα 1: Αναφερόμενοι λόγοι για την απουσία καταγεγραμμένης πολιτικής, συστήματος διαχείρισης ή σχεδίου δράσης για την ΕΑΥ (% επιχειρήσεων στην EΕ-27) Λαμβανομένων υπόψη εμπειρογνω- Έλλειψη των κινδύνων ως προς μοσύνης την υγεία και την ασφάλεια, δεν θεωρείται απαραίτητο Έλλειψη χρόνου Δεν φαίνεται να υπάρχει όφελος Έλλειψη οικονομικών πόρων Βάση: Επιχειρήσεις ΧΩΡΙΣ καταγεγραμμένη πολιτική, σύστημα διαχείρισης ή σχέδιο δράσης. 3

4 συζητούνται «τακτικά» στις συναντήσεις των υψηλόβαθμων διοικητικών στελεχών, με το ποσοστό αυτό να αυξάνεται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Σε επίπεδο χωρών, κάτι τέτοιο αναφέρεται συχνότερα στην περίπτωση της Σουηδίας (66 %), του Ηνωμένου Βασιλείου (60 %) και των Κάτω Χωρών (60 %), και σπανιότερα στη Λιθουανία (14 %) και την Εσθονία (22 %) (διάγραμμα 2). Περίπου 15 % των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα αναφέρουν ότι θέματα ΕΑΥ δεν τίθενται σχεδόν ποτέ υπό συζήτηση στις συσκέψεις των ανώτερων διοικητικών στελεχών. Η συμμετοχή των μεσαίου επιπέδου διοικητικών στελεχών θεωρείται βασικός παράγοντας επιτυχημένης διαχείρισης της ΕΑΥ και ως εκ τούτου είναι ιδιαίτερα ευοίωνο το γεγονός ότι αναφέρονται υψηλά ή πολύ υψηλά ποσοστά συμμετοχής τους στην πλειονότητα των επιχειρήσεων (75 %). Τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής αναφέρονται στην Ιταλία (92 %) και τις Κάτω Χώρες (90 %). Οι υπηρεσίες των εμπειρογνωμόνων σε θέματα ασφάλειας στην εργασία (71 %) και των ιατρών εργασίας (69 %) είναι οι συχνότερα χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες ΕΑΥ στην ΕΕ-27. Οι μεγάλες επιχειρήσεις αναφέρουν συχνότερη χρήση όλων των τύπων των υπηρεσιών ΕΑΥ. Σε ορισμένες χώρες, όπως η Φινλανδία, οι επιχειρήσεις προσφεύγουν στις υπηρεσίες ενός ευρέος φάσματος εμπειρογνωμόνων ΕΑΥ, ενώ σε άλλες χώρες (π.χ. Ελλάδα) το εύρος των εμπειρογνωμόνων είναι πολύ πιο περιορισμένο. Οι διαπιστώσεις αυτές εξηγούνται από διάφορους λόγους, όπως η έλλειψη ενημέρωσης, η μη ιεράρχηση προτεραιοτήτων ή η έλλειψη διαθέσιμων εμπειρογνωμόνων (πίνακας 1). Η χρήση υπηρεσιών ψυχολόγων αναφέρεται συχνότερα στους κλάδους της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας (37 %) και της εκπαίδευσης (33 %), γεγονός που αντικατοπτρίζει πιθανώς τα υψηλότερα επίπεδα ευαισθητοποίησης αλλά και αναφοράς των ψυχοκοινωνικών κινδύνων που χαρακτηρίζουν τους συγκεκριμένους κλάδους. Διάγραμμα 2: Θέματα ασφάλειας και υγείας που συζητούνται τακτικά στις συναντήσεις των υψηλόβαθμων διοικητικών στελεχών, ανά χώρα (% επιχειρήσεων) Σουηδία Ηνωμένο Βασίλειο Κάτω Χώρες Νορβηγία Ιρλανδία Δανία Σλοβακία Βέλγιο Γαλλία Ρουμανία ΕΕ-27 Βουλγαρία ΣΥΝΟΛΟ των 31 χωρών Φινλανδία Τσεχική Δημοκρατία Λουξεμβούργο Ισπανία Κύπρος Ιταλία Μάλτα Κροατία Γερμανία Πολωνία Ουγγαρία Αυστρία Πορτογαλία Τουρκία Ελλάδα Ελβετία Λετονία Σλοβενία Εσθονία Λιθουανία 4

5 Πίνακας 1: Χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας: χώρες με τα υψηλότερα και χαμηλότερα ποσοστά (% επιχειρήσεων) Εμπειρογνώμονας (% μέσου όρου στην ΕΕ-27) Εμπειρογνώμονας σε θέματα ασφάλειας στην εργασία (71 %) Ιατρός εργασίας (69 %) Παροχή γενικών συμβουλών σε θέματα ΕΑΥ (62 %) Εμπειρογνώμονας σε θέματα εργονομίας (28 %) Ψυχολόγος (16 %) Βάση: Ολες οι επιχειρήσεις. Χώρα Υψηλό Χαμηλό Ιταλία (93 %) Δανία (15 %) Σλοβακία (87 %) Εσθονία (21 %) Λετονία (87 %) Τουρκία (23 %) Φινλανδία (97 %) Δανία (13 %) Ουγγαρία (97 %) Ελβετία (13 %) Βέλγιο (94 %) Λιθουανία (15 %) Ιταλία (86 %) Τουρκία (19 %) Ισπανία (82 %) Γαλλία (20 %) Ουγγαρία (80 %) Ελλάδα (24 %) Φινλανδία (77 %) Ελλάδα (7 %) Σουηδία (68 %) Ουγγαρία (8 %) Ισπανία (59 %) Αυστρία (11 %) Σουηδία (65 %) Ελλάδα (4 %) Φινλανδία (52 %) Λιθουανία (5 %) Δανία (48 %) Τουρκία (6 %) Διάγραμμα 3: Χώροι εργασίας στις επιχειρήσεις οι οποίοι ελέγχονται τακτικά ως προς την ασφάλεια και την υγεία στο πλαίσιο διενέργειας εκτίμησης κινδύνου ή παρόμοιων μέτρων, ανά μέγεθος επιχείρησης (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) 10 έως έως έως έως ΕΕ-27 Σύνολο Επιχειρήσεις με εκπρόσωπο υγιεινής και ασφάλειας αναμενόμενο, στους πιο επικίνδυνους κλάδους, όπως η εξόρυξη (99 %), η μεταποίηση (91 %) και οι κατασκευές (91 %). Εκτίμηση κινδύνου ή παρόμοια μέτρα Ένα μείζον θέμα ΕΑΥ που διερευνά η έρευνα ESENER είναι το κατά πόσον οι χώροι εργασίας ελέγχονται τακτικά ως προς την ασφάλεια και την υγεία στο πλαίσιο διενέργειας εκτίμησης κινδύνου ή παρόμοιων μέτρων ( 3 ). Η πλειονότητα των επιχειρήσεων στην ΕΕ-27 (87 %) διενεργεί ελέγχους στο πλαίσιο της διενέργειας εκτίμησης κινδύνου ή παρόμοιων μέτρων, με τα ποσοστά να είναι ελαφρώς υψηλότερα στις επιχειρήσεις που έχουν εντάξει στο δυναμικό τους εκπρόσωπο υγιεινής και ασφάλειας. Η θετική αυτή διαπίστωση αφορά τα λιγότερο επίσημα μέτρα που ενδεχομένως χρησιμοποιούνται, ιδίως από μικρές επιχειρήσεις (διάγραμμα 3). Σε επίπεδο χωρών, τα υψηλότερα ποσοστά διενέργειας εκτίμησης κινδύνου ή παρόμοιων μέτρων αναφέρονται από επιχειρήσεις στην Ιταλία (99 %), στο Ηνωμένο Βασίλειο (97 %) και την Ισπανία (95 %). Σε επίπεδο κλάδων, τα υψηλότερα ποσοστά (άνω του 90 %) αντιστοιχούν, όπως είναι Σε επίπεδο ΕΕ, 36 % των επιχειρήσεων αναφέρουν ότι αναθέτουν τη διενέργεια εκτίμησης κινδύνου σε εξωτερικούς παρόχους υπηρεσιών, όμως τα ποσοστά παρουσιάζουν υψηλές διακυμάνσεις μεταξύ των χωρών (διάγραμμα 4). Σε γενικές γραμμές, όσο μικρότερη είναι η επιχείρηση τόσο πιθανότερο είναι να αναθέσει τη διενέργεια εκτίμησης κινδύνου σε εξωτερικούς παρόχους υπηρεσιών. Σε ορισμένες χώρες, πάντως, η εξωτερική ανάθεση αποτελεί πρακτική που χρησιμοποιείται κατ εξαίρεση ακόμη και από τις μικρότερες επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα (π.χ. Δανία). Οι διαφορές αυτές μεταξύ χωρών μπορούν να οφείλονται στον τρόπο με τον οποίο είναι διαρθρωμένες σε εθνικό επίπεδο οι υπηρεσίες που σχετίζονται με την ΕΑΥ ή να οφείλονται στην εκάστοτε πρακτική εξωτερικής ανάθεσης, όμως πρέπει να επισημανθεί ότι η εξωτερική ανάθεση μπορεί επίσης να σχετίζεται με χαμηλά ποσοστά συμμετοχής της διοίκησης στην ΕΑΥ. Τακτική διενέργεια ελέγχων αναφέρεται από το 83 % των επιχειρήσεων. Όσο μεγαλύτερη η επιχείρηση τόσο πιθανότερο είναι οι έλεγχοι να διενερ- ( 3 ) Το ερώτημα της ESENER εστιάζει στους ελέγχους στους χώρους εργασίας και όχι στις εκτιμήσεις κινδύνου, οι οποίες είναι πιο επίσημες. 5

6 Διάγραμμα 4: Εκτιμήσεις κινδύνου ή έλεγχοι στον χώρο εργασίας που ανατίθενται συνήθως σε εξωτερικούς παρόχους υπηρεσιών, ανά χώρα (% επιχειρήσεων) Σλοβενία Ισπανία Πορτογαλία Ουγγαρία Αυστρία Λιθουανία Γερμανία Βουλγαρία Κροατία Ρουμανία Τσεχική Δημοκρατία Σλοβακία Μάλτα ΕΕ-27 Βέλγιο ΣΥΝΟΛΟ των 31 χωρών Πολωνία Ιταλία Γαλλία Κάτω Χώρες Λετονία Φινλανδία Λουξεμβούργο Κύπρος Ελλάδα Ιρλανδία Τουρκία Νορβηγία Εσθονία Ελβετία Σουηδία Ηνωμένο Βασίλειο Δανία Βάση: Επιχειρήσεις στις οποίες διενεργούνται τακτικά έλεγχοι όσον αφορά την ασφάλεια και την υγεία στους χώρους εργασίας. γούνται «κατόπιν αιτήματος των εργαζομένων», γεγονός το οποίο ενδεχομένως είναι ενδεικτικό της συχνότερης ύπαρξης εκπροσώπων υγιεινής και ασφάλειας στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Οι τομείς που καλύπτονται συχνότερα από αυτούς τους ελέγχους είναι ο «εξοπλισμός και το περιβάλλον εργασίας» (96 %) και «ο τρόπος οργάνωσης της εργασίας» (75 %), ενώ οι δράσεις παρακολούθησης επικεντρώνονται στον «εξοπλισμό και στο περιβάλλον εργασίας» (84 %), στην «παροχή κατάρτισης» (80 %) και στον «τρόπο οργάνωσης της εργασίας» (63 %). Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, αν και οι αναφερόμενες ενέργειες τείνουν να επικεντρώνονται στους πιο παραδοσιακούς τομείς του εξοπλισμού, του περιβάλλοντος εργασίας και της κατάρτισης, ένα σημαντικό ποσοστό επιχειρήσεων αναφέρει ότι εστιάζει σε θέματα οργάνωσης της εργασίας. Από τις επιχειρήσεις που δεν διενεργούν τακτικά ελέγχους για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, το 12 % αναφέρει συχνότερα ως αιτία το ότι οι έλεγχοι «δεν θεωρούνται απαραίτητοι διότι δεν αντιμετωπίζουμε σημαντικά προβλήματα» (71 %). Σε επίπεδο χωρών, ο λόγος αυτός αναφέρεται πολύ συχνά από την Τσεχική Δημοκρατία (95 %) και τη Δανία (92 %), αλλά κυμαίνεται κάτω του μέσου όρου στην Ισπανία (50 %) και την Ελλάδα (52 %). Δεδομένου ότι ο λόγος αυτός αναφέρεται συχνότερα από τις μικρότερες επιχειρήσεις, γεννάται το ερώτημα εάν οι μικρότερες επιχειρήσεις έχουν λιγότερα προβλήματα ή εάν έχουν μικρότερη ευασθητοποίηση ως προς τα θέματα ΕΑΥ (διάγραμμα 5). Αντιθέτως, οι «υπερβολικά περίπλοκες νομικές απαιτήσεις» αναφέρονται ως αιτία για τη μη διενέργεια ελέγχων από μόλις 37 % των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα. Κίνδυνοι για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία Τα ατυχήματα αναφέρονται ως η βασική πηγή ανησυχίας των διοικητικών στελεχών στην 6

7 Διάγραμμα 5: Αναφερόμενοι λόγοι για τους οποίους οι έλεγχοι αυτοί δεν διενεργούνται τακτικά, ανά μέγεθος επιχείρησης (% επιχειρήσεων, ΕΕ-27) 10 έως έως έως έως Έλλειψη της απαραίτητης εμπειρογνωμοσύνης Οι εκτιμήσεις κινδύνου είναι πολύ χρονοβόρες/ακριβές Πολύ περίπλοκες νομικές υποχρεώσεις για τη διενέργεια εκτίμησης κινδύνου Δεν θεωρείται απαραίτητο, καθώς δεν αντιμετωπίζουμε σημαντικά προβλήματα Βάση: Επιχειρήσεις στις οποίες δεν διενεργούνται τακτικοί έλεγχοι της υγείας και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας. Διάγραμμα 6: Ζητήματα που εγείρουν ανησυχία σε σημαντικό ή σε κάποιο βαθμό (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) Ατυχήματα Άγχος στην εργασία Μυοσκελετικές παθήσεις Θόρυβος και κραδασμοί Επικίνδυνες ουσίες Βία/απειλή βίας Εκφοβισμός ή παρενόχληση Πίνακας 2: Ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία στη εργασία και κλάδοι στους οποίους αναφέρεται συχνότερα ότι προκύπτουν ανησυχίες σε σημαντικό ή σε κάποιο βαθμό (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) Ευρώπη (κατά 80 % ως σημαντικός λόγος ανησυχίας ή λόγος ανησυχίας σε κάποιο βαθμό), ακολουθούμενα από το άγχος στην εργασία (79 %) και τις μυοσκελετικές παθήσεις (78 %) (διάγραμμα 6). Η βία ή η απειλή βίας, ο εκφοβισμός και η παρενόχληση αναφέρονται ως σημαντικός λόγος ανησυχίας ή λόγος ανησυχίας σε κάποιο βαθμό από το 40 % περίπου των επιχειρήσεων, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στους κλάδους της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας και της εκπαίδευσης (πίνακας 2). Οι μικρότερες επιχειρήσεις έχουν λιγότερες πιθανότητες να αναφέρουν ότι κάποιος κίνδυνος τις απασχολεί σε σημαντικό ή σε κάποιο βαθμό, είτε διότι από τις επιχειρήσεις αυτές όντως εκλείπουν οι κίνδυνοι είτε διότι υπάρχουν χαμηλότερα επίπεδα ευαισθητοποίησης ως προς τους κινδύνους. Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι και η διαχείρισή τους Οι σημαντικές αλλαγές που συντελούνται στον κόσμο της εργασίας έχουν ως συνέπεια την εμφάνιση ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Οι κίνδυνοι αυτοί, οι οποίοι σχετίζονται με τον τρόπο σχεδιασμού, οργάνωσης και διαχείρισης της εργασίας καθώς και με το οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο της εργασίας, αυξάνουν τα επίπεδα άγχους και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή υποβάθμιση της ψυχικής και της σωματικής υγείας. Ζητήματα (% μέσου όρου στην ΕΕ-27) Ατυχήματα (80 %) Άγχος στην εργασία (79 %) Μυοσκελετικές παθήσεις (78 %) Θόρυβος και κραδασμοί (61 %) Επικίνδυνες ουσίες (58 %) Βία ή απειλή βίας (37 %) Εκφοβισμός ή παρενόχληση (37 %) Βάση: Ολες οι επιχειρήσεις. Κλάδος δραστηριότητας Κατασκευές (90 %) Ηλεκτροδότηση, παροχή αερίου, υδροδότηση (87 %) Υγεία και κοινωνική πρόνοια (91 %) Εκπαίδευση (84 %) Ηλεκτροδότηση, παροχή αερίου, υδροδότηση (87 %) Υγεία και κοινωνική πρόνοια (86 %) Εξόρυξη και λατομεία (84 %) Κατασκευές (82 %) Ηλεκτροδότηση, παροχή αερίου, υδροδότηση (75 %) Εξόρυξη και λατομεία (73 %) Υγεία και κοινωνική πρόνοια (57 %) Εκπαίδευση (51 %) Υγεία και κοινωνική πρόνοια (47 %) Εκπαίδευση(47 %) Όσον αφορά τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, οι κυριότερες ανησυχίες των διοικητικών στελεχών είναι η «πίεση λόγω χρονικών περιθωρίων» (52 %) και «το να πρέπει να αντιμετωπίσει κανείς δύσκολους πελάτες, ασθενείς κ.λπ.» (50 %) (διάγραμμα 7). Η «πίεση λόγω χρονικών περιθωρίων» είναι η συχνότερα αναφερόμενη ανησυχία στις μεγάλες επιχειρήσεις και στον τομέα των ακινήτων (61 %) και, σε επίπεδο χωρών, στις σκανδιναβικές χώρες (με το υψηλότερο ποσοστό της τάξης του 80 % στη Σουηδία), ενώ είναι η σπανιότερα αναφερόμενη ανησυχία στην Ιταλία (31 %), στην Ουγγαρία (37 %) και τη Λετονία (41 %). 7

8 Διάγραμμα 7: Οι ανησυχίες της διοίκησης όσον αφορά τους παράγοντες των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) Πίεση λόγω χρονικών περιθωρίων Το να πρέπει να αντιμετωπίσει κανείς δύσκολους πελάτες, ασθενείς, μαθητές κ.λπ. Κακή επικοινωνία ανάμεσα στη διοίκηση και τους εργαζόμενους Ανασφάλεια για τη θέση εργασίας Κακή συνεργασία μεταξύ συναδέλφων τοποίησης αλλά και το πόσο συνηθισμένη είναι στις συγκεκριμένες χώρες η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Μεταξύ των μέτρων που λαμβάνονται, συχνότερα αναφέρεται η «παροχή εκπαίδευσης» (58 %) και οι «αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας» (40 %) (διάγραμμα 9). Το ποσοστό είναι υψηλότερο στις μεγάλες επιχειρήσεις, αν και ο τομέας της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας αναφέρει συστηματικά υψηλότερα ποσοστά σε όλες τις εξεταζόμενες κατηγορίες. Παρατεταμένες ή ακανόνιστες ώρες εργασίας Προβλήματα στη σχέση προϊσταμένων εργαζομένων Έλλειψη ελέγχου από πλευράς εργαζομένων σχετικά με την οργάνωση της εργασίας τους Ασαφής πολιτική ανθρωπίνου δυναμικού Διακρίσεις (για παράδειγμα, λόγω φύλου, ηλικίας ή εθνοτικής καταγωγής) Για ακόμη μία φορά, μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία αναφέρονται συχνότερα στην Ιρλανδία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις σκανδιναβικές χώρες και τις Κάτω Χώρες. Στις μικρές επιχειρήσεις, στις χώρες της νότιας Ευρώπης και στον κλάδο της μεταποίησης λαμβάνονται λιγότερα μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Διαχείριση ψυχοκοινωνικών κινδύνων Η έρευνα ESENER διερευνά τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων με δύο τρόπους: α) εξετάζοντας εάν υπάρχουν τυπικές διαδικασίες για την αντιμετώπιση του άγχους στην εργασία, της βίας και του εκφοβισμού και β) εξετάζοντας εάν έχουν ληφθεί μέτρα για τον έλεγχο συγκεκριμένων ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Λιγότερο από το ένα τρίτο των επιχειρήσεων στην ΕΕ-27 αναφέρουν ότι έχουν θεσπίσει διαδικασίες για την αντιμετώπιση του εκφοβισμού ή της παρενόχλησης (30 %), της βίας (26 %) ή του άγχους στην εργασία (26 %). Αυτού του είδους οι διαδικασίες αναφέρονται συχνότερα στις μεγάλες επιχειρήσεις. Οι πιο τυπικές αυτές διαδικασίες είναι διαδεδομένες σε μερικές μόνο χώρες. Πιο συχνά αναφέρεται η ύπαρξή τους στην Ιρλανδία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις σκανδιναβικές χώρες και το Βέλγιο (διάγραμμα 8). Σε επίπεδο κλάδων, οι διαδικασίες αυτές εφαρμόζονται συχνότερα στους κλάδους της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, της εκπαίδευσης και της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης. Οι διαπιστώσεις αυτές ενδέχεται να σχετίζονται με τη φύση της εργασίας στους συγκεκριμένους κλάδους, καθώς και με το επίπεδο ευαισθη- 53 % των επιχειρήσεων αναφέρουν ότι ενημερώνουν τους εργαζομένους τους σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, ενώ το 69 % τούς ενημερώνει σχετικά με το πού να απευθυνθούν σε περίπτωση ψυχοκοινωνικών προβλημάτων που σχετίζονται με την εργασία τους. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, οι μεγάλες επιχειρήσεις αναφέρουν μεγαλύτερα ποσοστά. Σε επίπεδο κλάδων, η ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια και την υγεία στην εργασία αναφέρεται συχνότερα στους κλάδους της εξόρυξης και των λατομείων (71 %), της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας (69 %). Πληροφορίες στους υπαλλήλους σχετικά με το πού να απευθυνθούν σε περίπτωση ψυχοκοινωνικών προβλημάτων κατά την εργασία παρέχονται συχνότερα στους κλάδους της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας (83 %) και της εκπαίδευσης (73 %) (διάγραμμα 10). Ευνοϊκοί και ανασταλτικοί παράγοντες Οι λόγοι που κινητοποιούν τις επιχειρήσεις να ασχοληθούν με τη διαχείριση της ΕΑΥ και των ψυχοκοινωνικών κινδύνων ή οι λόγοι για τους οποίους δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο αποτελούν συνάρτηση πληθώρας παραγόντων όπως η συμμόρφωση προς νόμους και κανονισμούς, ο εξορθολογισμός, η κατανόηση της 8

9 Διάγραμμα 8: Διαδικασίες για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία, ανά χώρα (% επιχειρήσεων) Ιρλανδία Ηνωμένο Βασίλειο Σουηδία Βέλγιο Φινλανδία Νορβηγία Κάτω Χώρες Κροατία Δανία ΣΥΝΟΛΟ των 31 χωρών ΕΕ-27 Ελβετία Τουρκία Γαλλία Πολωνία Τσεχική Δημοκρατία Γερμανία Ισπανία Ρουμανία Μάλτα Λουξεμβούργο Λετονία Σλοβακία Σλοβενία Ιταλία Βουλγαρία Κύπρος Πορτογαλία Αυστρία Λιθουανία Ελλάδα Ουγγαρία Εσθονία Εκφοβισμός ή παρενόχληση Βία στην εργασία Άγχος στην εργασία Διάγραμμα 9: Μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) Αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας Παροχή εκπαίδευσης Ανασχεδιασμός του χώρου εργασίας Παροχή εμπιστευ-αλλαγέτικών συμβουλευμίσεις του ωρακασίας επίλυσης στις ρυθ- Θέσπιση διαδιτικών υπηρεσιών ρίου εργασίας συγκρούσεων για υπαλλήλους Διάγραμμα 10: Ενημέρωση των υπαλλήλων σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, ανά κλάδο (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) Υγεία και κοινωνική πρόνοια Εκπαίδευση Ξενοδοχεία και εστίαση Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, εκμίσθωση και επιχειρηματικές δραστηριότητες Μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνία Χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση Άλλες δραστηριότητες σε σχέση με υπηρεσίες της κοινότητας, κοινωνικές και προσωπικές υπηρεσίες ΕΕ-27 Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων, μοτοσικλετών, ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης Δημόσια διοίκηση και άμυνα, υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση Κατασκευές Μεταποίηση Εξόρυξη και λατομεία Ηλεκτροδότηση, παροχή αερίου και υδροδότηση Ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με πού να απευθυνθούν σε περίπτωση ψυχοκοινωνικών προβλημάτων κατά την εργασία τους Ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και τις επιπτώσεις τους για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία επιχειρηματικής ωφέλειας ή του κόστους, η συμμόρφωση προς αξίες και πρότυπα κ.λπ. Εντούτοις, υπάρχουν προεξάρχοντες παράγοντες, όπως τα επίπεδα ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης αλλά και ιεράρχησης προτεραιοτήτων, η δέσμευση της διοίκησης και η συμμετοχή των εργαζομένων, οι οποίοι συμβάλλουν σημαντικά στη διαχείριση της ΕΑΥ και των ψυχοκοινωνικών κινδύνων. 9

10 Διαχείριση ΕΑΥ Ευνοϊκοί παράγοντες Ο κυριότερος λόγος για την ενασχόληση με θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία είναι η «εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων», όπως αναφέρεται από το 90 % των εκπροσώπων της διοίκησης στην ΕΕ-27 (πίνακας 3). Ως προς αυτό, οι διαφορές με βάση το μέγεθος της επιχείρησης ή τον κλάδο δεν είναι σημαντικές. Ο δεύτερος συχνότερος λόγος είναι «τα αιτήματα των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους» (76 %), με το χαμηλότερο ποσοστό να καταγράφεται στον κλάδο των ξενοδοχείων και της εστίασης (71 %) και το υψηλότερο στον κλάδο της εξόρυξης και των λατομείων (87 %). Οι «απαιτήσεις των πελατών ή η ανησυχία για τη φήμη της επιχείρησης» είναι εξίσου σημαντικά κίνητρα για τη διαχείριση της ΕΑΥ (67 %). Αναφέρονται ως κίνητρο από το 77 % των εκπροσώπων της διοίκησης στον κλάδο των ξενοδοχείων και της εστίασης αλλά μόλις από το 53 % στον κλάδο της δημόσιας διοίκησης. Πίνακας 3: Αναφερόμενοι λόγοι για την ενασχόληση με τα θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία σε μια επιχείρηση (% επιχειρήσεων που αναφέρουν λόγους «ύψιστης σημασίας») Αναφερόμενος λόγος (% μέσου όρου στην ΕΕ-27) Εκπλήρωση νομικής υποχρέωσης (90 %) Αιτήματα των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους (76 %) Απαιτήσεις των πελατών ή ανησυχία για τη φήμη της επιχείρησης (67 %) Διατήρηση του προσωπικού και διαχείριση/έλεγχος της απουσίας των εργαζομένων (59 %) Άσκηση πίεσης από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (57 %) Οικονομικά αίτια ή αίτια σχετικά με την απόδοση (52 %) Χώρα Υψηλό Χαμηλό Ουγγαρία (97 %) Ελλάδα (70 %) Ρουμανία (96 %) Κύπρος (73 %) Φινλανδία (96 %) Λετονία (74 %) Φινλανδία (96 %) Κροατία (23 %) Ρουμανία (91 %) Βουλγαρία (54 %) Δανία (90 %) Σλοβενία (55 %) Τουρκία (89 %) Κροατία (12 %) Πορτογαλία (83 %) Σλοβενία (40 %) Ρουμανία (83 %) Αυστρία (46 %) Φινλανδία (93 %) Κροατία (10 %) Νορβηγία (91 %) Ιταλία (33 %) Κάτω Χώρες (87 %) Πολωνία (37 %) Γερμανία (80 %) Κροατία (16 %) Τουρκία (73 %) Αυστρία (25 %) Ρουμανία (68 %) Βουλγαρία (28 %) Τουρκία (84 %) Κροατία (15 %) Ρουμανία (83 %) Ιταλία (35 %) Πορτογαλία (78 %) Λουξεμβούργο(38 %) Διαχείριση της ΕΑΥ Ανασταλτικοί παράγοντες Όσον αφορά τις κυριότερες δυσκολίες ως προς την ενασχόληση με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, η «έλλειψη πόρων (χρόνου, προσωπικού ή χρημάτων)» αναφέρεται ως σημαντικός παράγοντας από το 36 % των επιχειρήσεων στην ΕΕ-27 (πίνακας 4), με το ποσοστό να ανέρχεται σε έως και 51 % στον κλάδο της δημόσιας διοίκησης. Σε επίπεδο χωρών, αυτός είναι ο σημαντικότερος ανασταλτικός παράγοντας στη Ρουμανία (74 %), στην Πορτογαλία (61 %) και τη Λετονία (60 %), σε αντίθεση με την Αυστρία (19 %), τη Φινλανδία (21 %) και τις Κάτω Χώρες (22 %). Ο δεύτερος συνηθέστερος παράγοντας, η «έλλειψη ευαισθητοποίησης» (26 %), είναι ιδιαίτερα ανασταλτικός στη Ρουμανία (69 %), στην Πορτογαλία (61 %) και την Κύπρο (51 %) αλλά ελάσσονος σημασίας στη Δανία (6 %), στην Κροατία (8 %) και τη Σλοβακία (8 %). Η «έλλειψη εμπειρογνωμοσύνης» αποτελεί σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα για το 24 % των επιχειρήσεων, με το σχετικό ποσοστό να κυμαίνεται από 5 % στη Σλοβενία, στην Κροατία και τη Σλοβακία έως 57 % στην Πορτογαλία, 55 % στην Τουρκία και 54 % στη Ρουμανία. Τα αποτελέσματα ανά κλάδο υποδεικνύουν ότι η «έλλειψη ευαισθητοποίησης» θεωρείται βασικός ανασταλτικός παράγοντας από το 31 % των επιχειρήσεων στον κλάδο των κατασκευών, σε σύγκριση με 17 % στον τομέα της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης. Εν τω μεταξύ, η «έλλειψη εμπειρογνωμοσύνης» αναφέρεται ως ανασταλτικός παράγοντας από το 28 % των επιχειρήσεων στον κλάδο της δημόσιας διοίκησης έναντι 14 % στον κλάδο της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης. Πίνακας 4: Οι κυριότεροι ανασταλτικοί παράγοντες για την ενασχόληση με θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) Παράγοντας % των επιχειρήσεων στην ΕΕ-27 Έλλειψη πόρων όπως χρόνος, προσωπικό ή χρήματα 36 % Έλλειψη ευαισθητοποίησης 26 % Έλλειψη εμπειρογνωμοσύνης 24 % Η ενδοεπιχειρησιακή νοοτροπία (κουλτούρα) 24 % Ο ευαίσθητος χαρακτήρας του ζητήματος 23 % Έλλειψη τεχνικής υποστήριξης ή καθοδήγησης 21 % Βάση: Ολες οι επιχειρήσεις. 10

11 Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι Ευνοϊκοί παράγοντες Μεταξύ των επιχειρήσεων που αναφέρουν ότι εφαρμόζουν σχετικές διαδικασίες, ο βασικός λόγος της ενασχόλησής τους με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους είναι η «εκπλήρωση νομικής υποχρέωσης» (63 % των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα στην ΕΕ-27), ακολουθούμενος με σημαντική διαφορά από τα «αιτήματα των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους» (36 %) (διάγραμμα 11). Η «εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων» αναφέρεται συχνότερα στην Ισπανία (85 %), στην Ιρλανδία (78 %) και τη Βουλγαρία (77 %), σε αντίθεση με την Ελλάδα (30 %), τη Σλοβακία (33 %) και την Κύπρο (35 %). Τα «αιτήματα των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους» αναφέρονται πιο συχνά στις μεγάλες απ ό,τι στις μικρές επιχειρήσεις ως κίνητρο για τη διαχείριση ψυχοκοινωνικών κινδύνων. Όσον αφορά τα αποτελέσματα ανά χώρα, τα μεγαλύτερα ποσοστά παρατηρούνται στη Φινλανδία (63 %), στη Σουηδία (59 %) και τη Δανία (58 %), σε αντίθεση με την Ιταλία (20 %), τη Σλοβενία (20 %) και την Κροατία (23 %). Τα αποτελέσματα αυτά οφείλονται ενδεχομένως σε διαφορές στα συστήματα εργασιακών σχέσεων, ιδίως όσον αφορά το πόσο δεκτικές είναι οι επιχειρήσεις στα αιτήματα των εργαζομένων τους (ή των εκπροσώπων τους). Σε επίπεδο κλάδων, «τα αιτήματα των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους» είναι το συνηθέστερο κίνητρο για την ενασχόληση με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στον κλάδο της υγείας και της κοινωνικής Διάγραμμα 11: Aναφερόμενοι λόγοι για την ενασχόληση των επιχειρήσεων με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην εργασία (% επιχειρήσεων στην EΕ-27) Η εκπλήρωση νομικής υποχρέωσης Αιτήματα των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους Απαιτήσεις των πελατών ή ανησυχία για τη φήμη της επιχείρησης Μείωση της παραγωγικότητας ή της ποιότητας των αποτελεσμάτων Άσκηση πίεσης από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας Υψηλά ποσοστά απουσίας των εργαζομένων Βάση: Επιχειρήσεις που αναφέρουν ότι εφαρμόζουν διαδικασίες και μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων. πρόνοιας (49 %), αλλά αναφέρεται από μόλις 29 % των επιχειρήσεων στον κλάδο των κατασκευών. Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι Ανασταλτικοί παράγοντες 42 % των εκπροσώπων της διοίκησης θεωρούν ότι η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων είναι πιο δύσκολη σε σύγκριση με άλλα θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Παραδόξως, οι μεγάλες επιχειρήσεις αναφέρουν πιο συχνά απ ό,τι οι μικρές επιχειρήσεις τις πρόσθετες αυτές δυσκολίες (διάγραμμα 12). Οι σημαντικότεροι παράγοντες που καθιστούν ιδιαιτέρως δύσκολη τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων είναι ο «ευαίσθητος χαρακτήρας του ζητήματος», η «έλλειψη ευαισθητοποίησης», η «έλλειψη πόρων (χρόνου, προσωπικού ή χρημάτων)» και η «έλλειψη κατάρτισης». Ο «ευαίσθητος χαρακτήρας του ζητήματος» αποτελεί συχνότερα πρόβλημα στις μεγάλες επιχειρήσεις, όπως και τα προβλήματα που σχετίζονται με την «ενδοεπιχειρησιακή νοοτροπία (κουλτούρα)» (πίνακας 5). Ο «ευαίσθητος χαρακτήρας του ζητήματος» αναφέρεται συχνότερα ως ανασταλτικός παράγοντας στην Τουρκία (76 %) και τη Δανία (68 %), και λιγότερο συχνά στην Αυστρία (18 %), στην Ουγγαρία (21 %) και τη Σλοβακία (22 %). Εν τω μεταξύ, τα ποσοστά «έλλειψης ευαισθητοποίησης» είναι ιδιαιτέρως υψηλά στην Τουρκία (75 %), στην Εσθονία (64 %) και το Ηνωμένο Βασίλειο (61 %). Η «έλλειψη πόρων» είναι συνηθέστερη στην Τουρκία (80 %), στην Πορτογαλία (65 %) και τη Λιθουανία (63 %), σε αντίθεση με τις Κάτω Χώρες (34 %), την Αυστρία (35 %) και την Ιταλία (38 %). Σε επίπεδο κλάδων και όσον αφορά στη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία, η «έλλειψη πόρων» είναι ο σημαντικότερος ανασταλτικός παράγοντας στον κλάδο της εκπαίδευσης (61 %) έναντι ποσοστού 41 % στον κλάδο της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης. Αντιθέτως, 61 % των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα και δραστηριοποιούνται στον κλάδο της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης αναφέρουν την «έλλειψη ενημέρωσης» ως ανασταλτικό παράγοντα, έναντι ποσοστού μόλις 40 % στον κλάδο της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας. Όσον αφορά στην «έλλειψη εκπαίδευσης ή εμπειρογνωμοσύνης», αναφέρεται ως ανασταλτικός παράγοντας από το 65 % των επιχειρήσεων που συμ- 11

12 Διάγραμμα 12: Δυσκολία διαχείρισης ψυχοκοινωνικών κινδύνων σε σύγκριση με άλλα θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, ανά μέγεθος επιχείρησης (% των επιχειρήσεων στην ΕΕ έως έως έως έως ΕΕ-27 Πολύ δύσκολο Λιγότερο δύσκολο Δεν υπάρχει διαφορά Πίνακας 5: Παράγοντες που καθιστούν ιδιαιτέρως δύσκολη τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία (% επιχειρήσεων στην EΕ-27) Παράγοντας % των επιχειρήσεων στην ΕΕ-27 Ο ευαίσθητος χαρακτήρας του ζητήματος 53 % Έλλειψη ευαισθητοποίησης 50 % Έλλειψη πόρων όπως χρόνος, προσωπικό ή χρήματα 49 % Έλλειψη εκπαίδευσης ή/και εμπειρογνωμοσύνης 49 % Έλλειψη τεχνικής υποστήριξης ή καθοδήγησης 33 % Η ενδοεπιχειρησιακή νοοτροπία (κουλτούρα) 30 % Βάση: Επιχειρήσεις που αναφέρουν ότι η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων είναι πιο δύσκολη απ ό,τι η διαχείριση άλλων θεμάτων υγείας και ασφάλειας στην εργασία. μετείχαν στην έρευνα και δραστηριοποιούνται στον κλάδο της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης και από το 39 % των επιχειρήσεων στον κλάδο της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας. Σε επίπεδο χωρών, οι επιχειρήσεις στην Αυστρία (21 %), στην Εσθονία (21 %) και την Ελλάδα (23 %) είναι λιγότερο πιθανό να καταφύγουν σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης απ ό,τι οι επιχειρήσεις στην Ισπανία (68 %), στη Σουηδία (59 %) και τη Σλοβενία (58 %) (διάγραμμα 13). Σε επίπεδο κλάδων, ο κλάδος της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας αναφέρει την υψηλότερη χρήση εξωτερικών πληροφοριών ή υποστήριξης (53 %), σε σύγκριση με τη μεταποίηση (33 %) και τις κατασκευές (33 %). Από τις επιχειρήσεις που έχουν κάνει χρήση εξωτερικών πληροφοριών ή στήριξης, 35 % αναφέρουν ότι χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη στον συγκεκριμένο τομέα, με τη μεγαλύτερη ανάγκη να αναφέρεται από την Κύπρο (64 %), τη Λετονία (59 %) και την Πορτογαλία (58 %), ενώ τη μικρότερη από την Αυστρία (10 %), τις Κάτω Χώρες (15 %) και την Ελβετία (20 %). Σε επίπεδο κλάδων, η ανάγκη για πρόσθετη υποστήριξη είναι μεγαλύτερη στους κλάδους της εκπαίδευσης (45 %) και της δημόσιας διοίκησης (45 %). Στις επιχειρήσεις που δεν έχουν χρησιμοποιήσει εξωτερικές πληροφορίες ή υποστήριξη, 43 % των εκπροσώπων της διοίκησης αναφέρουν ότι οι πληροφορίες αυτού του είδους θα μπορούσαν να αποβούν χρήσιμες για την επιχείρησή τους. Σε επίπεδο κλάδων, το ποσοστό είναι υψηλότερο στον κλάδο της δημόσιας διοίκησης (61 %), της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας (58 %) και της εκπαίδευσης (54 %), ενώ σε επίπεδο χωρών το ποσοστό είναι υψηλότερο στην Πορτογαλία (73 %), στην Τουρκία (72 %) και τη Ρουμανία (71 %). Ο τομέας στον οποίο οι εν λόγω πληροφορίες ή η υποστήριξη αυτή θα χρησίμευαν περισσότερο είναι ο «τρόπος σχεδιασμού και εφαρμογής μέτρων πρόληψης» (91 %), ακολουθούμενος από τον «τρόπο ενσωμάτωσης των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στις εκτιμήσεις κινδύνου» (83 %) και από τον «τρόπο αντιμετώπισης συγκεκριμένων ζητημάτων όπως η βία, η παρενόχληση ή το άγχος» (77 %). Συμμετοχή των εργαζομένων Κατά μέσο όρο, 38 % των επιχειρήσεων στην ΕΕ-27 έχουν χρησιμοποιήσει πληροφορίες ή υποστήριξη από εξωτερικές πηγές για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία. Οι μεγάλες επιχειρήσεις (64 % των επιχειρήσεων με υπαλλήλους) καταφεύγουν συχνότερα σε σχετικές πηγές απ ό,τι οι μικρές επιχειρήσεις (32 % των επιχειρήσεων με υπαλλήλους). Στην έρευνα ESENER πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ της άτυπης και της επίσημης συμμετοχής των εργαζομένων μέσω της εκπροσώπησής τους από επιτροπές υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση και από εργατικά σωματεία/συνδικάτα. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, επειδή οι δύο τύποι συμμετοχής διαφέρουν ως προς τον βαθμό συμμετοχής και ρύθμισης της συμμετοχής. Άτυπη ή «άμεση» συμμετοχή υπάρχει σε όλους τους τύπους των επιχειρήσεων ανεξαρτήτως μεγέθους ή κλάδου. Απεναντίας, η επίσημη ή θεσμική συμμετοχή απαιτεί τη σύσταση επίσημων οργάνων σύμφωνα με τα εθνικά νομικά πλαίσια και τις κατά παράδοση κοινωνικές συμβάσεις. Λογικά, ο συγκεκριμένος τύπος συμμετοχής συνδέεται με το μέγεθος της επιχείρησης. 12

13 Διάγραμμα 13: Χρήση πληροφοριών ή υποστήριξη από εξωτερικές πηγές σχετικά με την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία, ανά χώρα (% επιχειρήσεων) Ισπανία Σουηδία Σλοβενία Λιθουανία Βέλγιο Φινλανδία Νορβηγία Κάτω Χώρες Δανία Βουλγαρία Ρουμανία Ιρλανδία Ηνωμένο Βασίλειο ΕΕ-27 ΣΥΝΟΛΟ των 31 χωρών Πολωνία Πορτογαλία Μάλτα Τσεχική Δημοκρατία Λετονία Ιταλία Σλοβακία Κροατία Γαλλία Λουξεμβούργο Κύπρος Ελβετία Ουγγαρία Τουρκία Γερμανία Ελλάδα Εσθονία Αυστρία Ο συνδυασμός υψηλών επιπέδων επίσημης και άτυπης συμμετοχής (υπό την έννοια του κοινωνικού διαλόγου) είναι ενδεικτικός της καλής ποιότητας εργασίας, περιλαμβανομένης της ποιότητας της διαχείρισης της ΕΑΥ εν γένει και της διαχείρισης των ψυχοκοινωνικών κινδύνων ειδικότερα. Διαβούλευση 54 % των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα αναφέρουν ότι ζητείται η γνώμη των εργαζομένων τους σχετικά με τα μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία και έως και 67 % αναφέρουν ότι ενθαρρύνουν τους εργαζομένους τους να συμμετέχουν ενεργά στην εφαρμογή και την αξιολόγηση των μέτρων. Τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα στις μεγάλες επιχειρήσεις. Σε επίπεδο χωρών, η Ρουμανία, η Δανία και η Νορβηγία είναι οι χώρες στις οποίες οι επιχειρήσεις αναφέρουν συχνότερα ότι ζητούν τη γνώμη των εργαζομένων τους και ότι τους ενθαρρύνουν ενεργά να συμμετέχουν στην εφαρμογή των μέτρων, σε αντίθεση με την Εσθονία, την Ουγγαρία και το Λουξεμβούργο. Σε επίπεδο κλάδων, τα υψηλότερα ποσοστά άτυπης συμμετοχής των υπαλλήλων αναφέρονται στους κλάδους της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, της εξόρυξης και των λατομείων και της εκπαίδευσης (διάγραμμα 14). Επίσημη εκπροσώπηση των εργαζομένων Σε ό,τι αφορά την επίσημη εκπροσώπηση των εργαζομένων, άνω του 40 % των διοικητικών στελεχών που ρωτήθηκαν αναφέρουν ότι στην επιχείρηση υπάρχει εκπροσώπηση είτε με τη μορφή επιτροπής υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση είτε μέσω εργατικού σωματείου/συνδικάτου. Η επίσημη συμμετοχή των εργαζομένων αυξάνεται με το μέγεθος της επιχείρησης (διάγραμμα 15). 13

14 Διάγραμμα 14: Διαβούλευση με τους εργαζομένους και συμμετοχή τους όσον αφορά στα μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία, ανά κλάδο (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) Υγεία και κοινωνική πρόνοια Εξόρυξη και λατομεία Εκπαίδευση Μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνία Ηλεκτροδότηση, παροχή αερίου και υδροδότηση ΕΕ-27 Δημόσια διοίκηση και άμυνα, υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση Άλλες δραστηριότητες σε σχέση με υπηρεσίες της κοινότητας, κοινωνικές και προσωπικές υπηρεσίες Χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, εκμίσθωση και επιχειρηματικές δραστηριότητες Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων, μοτοσικλετών, ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης Κατασκευές Σε επίπεδο κλάδων, οι κλάδοι ηλεκτροδότησης, παροχής αερίου και υδροδότησης, η δημόσια διοίκηση και η εκπαίδευση αναφέρουν συχνότερα κάποιο είδος επίσημης εκπροσώπησης των εργαζομένων στην επιχείρηση (επιτροπή υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση ή εργατικά σωματεία/συνδικάτα). Οι σκανδιναβικές χώρες αναφέρουν συχνότερα κάποιο είδος επίσημης εκπροσώπησης των εργαζομένων στις επιχειρήσεις, σε αντίθεση με την Πορτογαλία, την Ελλάδα και την Τσεχική Δημοκρατία. Σε ό,τι αφορά τις επιτροπές υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση, αναφέρονται σε μεγαλύτερα ποσοστά από τη Δανία (61 %), ακολουθούμενη από την Ισπανία (58 %) και το Λουξεμβούργο (57 %). Όσον αφορά την εκπροσώπηση από τα εργατικά σωματεία/συνδικάτα, αναφέρεται συχνότερα από τη Νορβηγία (87 %), τη Σουηδία (73 %), τη Δανία (65 %) και τη Φινλανδία (59 %). Ξενοδοχεία και εστίαση Μεταποίηση Διαβούλευση με τους εργαζομένους σχετικά με τα μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία Ενθάρρυνση των εργαζομένων να συμμετάσχουν ενεργά στην εφαρμογή και αξιολόγηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία Βάση: Επιχειρήσεις που αναφέρουν ότι έχουν θεσπίσει διαδικασίες και μέτρα για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία. Διάγραμμα 15: Επίσημη εκπροσώπηση των εργαζομένων στην επιχείρηση, ανά μέγεθος επιχείρησης: εκπροσώπηση μέσω επιτροπής υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση ή μέσω εργατικού σωματείου/συνδικάτου (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) 10 έως έως έως ΕΕ-27 Σημείωση: Επιτροπή υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση: όλες οι χώρες εκτός από την Κύπρο, τη Μάλτα και τη Σουηδία. Εκπροσώπηση μέσω εργατικού σωματείου/συνδικάτου: όλες οι χώρες (εκτός από τη Γερμανία, την Αυστρία και το Λουξεμβούργο, όπου, λόγω αρμοδιότητας, η σχετική ερώτηση τέθηκε στους εκπροσώπους των επιτροπών υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση και όχι στους εκπροσώπους των εργατικών σωματείων/συνδικάτων). Επίσημη εκπροσώπηση σε θέματα ΕΑΥ Στο πλαίσιο της επίσημης εκπροσώπησης σε θέματα ΕΑΥ, η έρευνα ESENER διερευνά την ύπαρξη εκπροσώπου υγιεινής και ασφάλειας και επιτροπής υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση. Οι επιχειρήσεις στην ΕΕ-27 αναφέρουν πολύ πιο συχνά την ύπαρξη εκπροσώπου υγιεινής και ασφάλειας (65 %) παρά επιτροπών υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση (28 %). Όπως ήταν αναμενόμενο, το χάσμα είναι μικρότερο στις μεγάλες επιχειρήσεις ( υπάλληλοι), οι οποίες αναφέρουν ποσοστά 87 και 83 % αντίστοιχα (διάγραμμα 16). Όπως και στην επίσημη εκπροσώπηση των εργαζομένων, υπάρχει μια σαφής αντιστοιχία με το μέγεθος της επιχείρησης, ιδίως όσον αφορά την ύπαρξη επιτροπής υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση, με την εκπροσώπηση να αυξάνεται όσο μεγαλύτερη είναι η επιχείρηση. Σε επίπεδο κλάδων, η επίσημη εκπροσώπηση σε θέματα ΕΑΥ αναφέρεται συχνότερα στους κλάδους της ηλεκτροδότησης, της παροχής αερίου, της υδροδότησης, της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας και της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης. Όσον αφορά στους εκπροσώπους υγιεινής και ασφάλειας, τα υψηλότερα ποσοστά αναφέρονται στους κλάδους της ηλεκτροδότησης, της παροχής αερίου και της υδροδότησης (75 %), της υγείας και της κοινωνι- 14

15 Διάγραμμα 16: Επίσημη εκπροσώπηση σε θέματα ΕΑΥ στην επιχείρηση, ανά μέγεθος επιχείρησης: εκπρόσωπος υγιεινής και ασφάλειας και επιτροπή υγεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση (% επιχειρήσεων στην ΕΕ-27) 10 έως έως έως έως ΕΕ-27 Εκπρόσωπος υγιεινής και ασφάλειας Επιτροπή υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας Σημείωση: Εκπρόσωπος υγιεινής και ασφάλειας: όλες οι χώρες εκτός της Ελβετίας. Ειδική περίπτωση στις Κάτω Χώρες. Επιτροπή υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση: όλες οι χώρες εκτός του Λουξεμβούργου και της Σλοβενίας. κής πρόνοιας (68 %) και της μεταποίησης (68 %), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στους κλάδους της εξόρυξης και των λατομείων (53 %) και των ξενοδοχείων και της εστίασης (55 %). Η ύπαρξη επιτροπών υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση αναφέρεται συχνότερα στους κλάδους της ηλεκτροδότησης, της παροχής αερίου και της υδροδότησης (50 %), της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης (35 %) και της εκπαίδευσης (34 %). Σε επίπεδο χωρών, υψηλότερα ποσοστά επίσημης εκπροσώπησης σε θέματα ΕΑΥ καταγράφονται σε επιχειρήσεις στη Δανία, στη Νορβηγία, στη Βουλγαρία και την Ιρλανδία. Η παρουσία εκπροσώπων υγιεινής και ασφάλειας κυμαίνεται σε ιδιαιτέρως υψηλά επίπεδα στην Ιταλία (98 %), στη Νορβηγία (92 %) και τη Δανία (89 %), ενώ τα χαμηλότερα επίπεδα καταγράφονται στην Ελλάδα (14 %), στην Τουρκία (19 %) και την Πορτογαλία (27 %). Επιτροπές υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας στην επιχείρηση αναφέρονται συχνότερα στη Δανία (71 %), στη Βουλγαρία (68 %) και την Εσθονία (48 %), σε αντίθεση με τη Λετονία (3 %), την Ελλάδα (8 %) και την Ουγγαρία (10 %). Μεθοδολογία έρευνας Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν την άνοιξη του 2009 σε επιχειρήσεις με δέκα ή περισσότερους υπαλλήλους από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα και σε όλους τους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας, εκτός της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας (NACE A), των ιδιωτικών νοικοκυριών (NACE T) και των ετερόδικων οργανισμών (NACE U). Καλύφθηκαν 31 χώρες: το σύνολο των 27 κρατών μελών της ΕΕ, δύο υποψήφιες χώρες (Κροατία και Τουρκία) και δύο χώρες ΕΖΕΣ (Νορβηγία και Ελβετία). Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με διοικητικά στελέχη και εκπροσώπους σε θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Σε κάθε χώρα συμμετείχαν στην έρευνα από 350 (Μάλτα) έως επιχειρήσεις (βλ. Ο αριθμός και το ποσοστό των συνεντεύξεων με τους εκπροσώπους υγιεινής και ασφάλειας παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των χωρών. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων με τη βοήθεια Η/Υ (CATI). Οι εργασίες πεδίου διεξάχθηκαν από την TNS Infratest Socialforschung. Τα δείγματα συλλέχθηκαν βάσει μη αναλογικού σχεδίου δειγματοληψίας που διορθώθηκε στη συνέχεια μέσω στάθμισης. Καταβλήθηκαν προσπάθειες για τη διαμόρφωση δειγμάτων που παρέχουν την απαιτούμενη ποιότητα και διασφαλίζουν συγκρισιμότητα μεταξύ χωρών. Η εργασία αυτή διεξάχθηκε σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound). Τα δύο ερωτηματολόγια (ερωτηματολόγιο για τους εκπροσώπους της διοίκησης και ερωτηματολόγιο για τους εκπροσώπους των εργαζομένων) καταρτίστηκαν από ομάδα στην οποία συμμετείχαν εμπειρογνώμονες σε θέματα σχεδιασμού ερευνών και ΕΑΥ (ιδίως σε ό,τι αφορά τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους) μαζί με προσωπικό του EU-OSHA. Στη διατύπωση χρήσιμων ερωτήσεων για τα ενδιαφερόμενα μέρη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού σημαντική ήταν η συμβολή της τριμερούς συμβουλευτικής ομάδας, η οποία απαρτίζεται από μέλη του ΔιοικητικούΣυμβουλίου του και του Προεδρείου του EU-OSHA. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη μεθοδολογία της έρευνας ESENER, επισκεφθείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση: 15

16 Υπάρχει καταγεγραμμένη πολιτική, καθιερωμένο σύστημα διαχείρισης ή σχέδιο δράσης για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία στην επιχείρησή σας; TE EL-C doi: /24345 ISBN ΝΑΙ 100% 85% 70% Περισσότερες πληροφορίες Αναλυτικά αποτελέσματα διατίθενται στην ηλεκτρονική διεύθυνση ενώ από τον Ιούνιο του 2010 το σύνολο δεδομένων της ESENER θα είναι προσβάσιμο μέσω του Αρχείου Δεδομένων του Ηνωμένου Βασιλείου (UKDA) του Πανεπιστημίου του Essex στη διεύθυνση Περαιτέρω αναλύσεις θα συνεχίσουν να διεξάγονται καθ όλη τη διάρκεια του 2010 και θα δημοσιευθούν το Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (European Agency for Safety and Health at Work, EU-OSHA) Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Κινδύνων (European Risk Observatory) Gran Vía 33, Bilbao, ΙΣΠΑΝΙΑ Τηλ Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής. Printed in Belgium,

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή Αυστρία 1998 0 0 1999 1.1 1.7 2000 1.1 1.7 2001 0 0 2002 1.1 1.7 2003 0 0 2004 0 0 Βέλγιο 1998 0 0 1999 0 0 2000 1.2 2.2 2001 1.3 2.2 2002 1.3 2.2 2003 1.2 2.2 2004 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, για το μήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 -

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διεθνείς Συμβάσεις Πρότυπα εργασίας Βάσεις δεδομένων Εκδόσεις Διεθνής Σύμβαση 155 που αφορά στην Υγεία και την Ασφάλεια στους χώρους εργασίας (τέθηκε σε ισχύ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τρίτη, 8 Μαΐου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Πολύ μακροχρόνια ανεργία σε % του ενεργού πληθυσμού Euro area(eur 11:BE,DE,ES,FR,IE,IT,LU,NL,AT,PT,FI) 1992 1992 1993 1993 1994 1994 Άντρες 2.2 Γυναίκες 4.3 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΛΜΕ - ΟΛΜΕ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014»

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+

Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+ Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+ Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 5 Δεκεμβρίου 2014 Αθανάσιος Καυκαλίδης Υπεύθυνος για τη Διεθνή Κινητικότητα & τις Κεντρικές Δράσεις ΕRASMUS + Τομέας Ανώτατης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Ταχυδρομική Αγορά Στοιχεία και τάσεις αγοράς. Διεύθυνση Ταχυδρομείων ΕΕΤΤ

Ελληνική Ταχυδρομική Αγορά Στοιχεία και τάσεις αγοράς. Διεύθυνση Ταχυδρομείων ΕΕΤΤ Ελληνική Ταχυδρομική Αγορά Στοιχεία και τάσεις αγοράς Διεύθυνση Ταχυδρομείων ΕΕΤΤ Ετήσια Μελέτη Ελληνικής Ταχυδρομικής Αγοράς Η διεύθυνση ταχυδρομείων της ΕΕΤΤ διεξήγαγε την ετήσια μελέτη της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ-ΕΤΑΙΡΟΥΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 Ατυχήματα στην Ελλάδα Σε 3.828 ανήλθε το 2013 ο αριθμός των ατυχημάτων από αυτοκίνητα με ξένες πινακίδες στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA)

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διευκολύνοντας τη διενέργεια εκτίμησης κινδύνου για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις στην Ευρώπη European Agency for Safety and Health

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς, 5 Ιουλίου 26 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΛΤΑ Πηγή: Ευρυδίκη (2011a, 2012) ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ποσοστό φοιτητών που πληρώνουν δίδακτρα για φοίτηση στον 2 o κύκλο σπουδών 13,8% Κανένας δεν πληρώνει ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 31,0% Όλοι πληρώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο ονομάζεται το εκλεγμένο κοινοβουλευτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκλέγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

Health at a Glance: Europe 2010

Health at a Glance: Europe 2010 Health at a Glance: Europe 2010 Summary in Greek Περίληψη στα ελληνικά HEALTH AT GLANCE: EUROPE 2010 ISBN 978-92-64-090309 OECD 2010 1 Περίληψη Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο όσον

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Α. Καβαδέλλα, Κ. Τσιχλάκης, Α. Κοσιώνη, Ι. Τζούτζας, J. Cowpe, A. Bullock Οδοντιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αθήνα Cardiff University,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012.

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. 1 PISA 2012 ΜΕΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ/ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από τα

Διαβάστε περισσότερα

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών.

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. Πειραιάς, 25 Σεπτεµβρίου 2015 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Πλαίσιο και στόχοι της παρούσας δημόσιας διαβούλευσης: Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις οι οποίες επιδιώκουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών. Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας Τεύχος 18 Μάρτιος 2004 ελτίο Ανταγωνιστικότητας Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας; Σταύρος Ιωαννίδης Ιωάννης Γιωτόπουλος Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Καβάλα, 25 Νοεμβρίου 2015 Ανακοίνωση υπ αριθμ. 149 «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ CCBE. Αθήνα, 8 Οκτωβρίου, 2015

Καβάλα, 25 Νοεμβρίου 2015 Ανακοίνωση υπ αριθμ. 149 «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ CCBE. Αθήνα, 8 Οκτωβρίου, 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Παύλου Μελά 5 Τ.Κ. 65403 Τηλ.: 2510224436 2510222289 FAX : 2510228364 e mail: dskaval@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πανεπιστημιακός Χάρτης Erasmus Erasmus Charter for Higher Education 2014-2020 3 βασικές δράσεις (Key Actions) KA1 Μαθησιακή Κινητικότητα των Aτόμων ΚΑ2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.3.2014 COM(2014) 176 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)?

Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)? MEMO/11/406 Βρυξέλλες, 16 Ιουνίου 2011 Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)? Στις διακοπές να περιµένετε το απροσδόκητο. Σχεδιάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Αθήνα 18 Ιουνίου 2009, Διήμερη συνάντηση εργασίας του ΤΕΕ «Πιστοποίηση Επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΚΔΟΣΗ: 28 Νοεμβρίου 2008 (σελίδα 1) ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ (+ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΛΟΓΟΤΥΠΟ) 1 (σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 Με βάση το Nόµο 4053/2012 (ΦΕΚ 44/Α/7-3-2012), "Ρύθµιση λειτουργίας της ταχυδροµικής αγοράς, θεµάτων ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΡΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΠΤΩΧΕΥΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΕ ΟΡΑΤΑ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΡΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΠΤΩΧΕΥΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΕ ΟΡΑΤΑ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ Αθήνα, 22 Ιουλίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΡΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΠΤΩΧΕΥΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΕ ΟΡΑΤΑ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ Η Ετήσια Πανευρωπαϊκή Μελέτη με τη συμμετοχή της ICAP Group δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκλογική ανάλυση 2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2014

Μετεκλογική ανάλυση 2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2014 Directorate-General for Communication PUBLIC OPINION MONITORING UNIT Brussels, October 2014 Μετεκλογική ανάλυση 2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Κάλυψη: Πληθυσμός: Μεθοδολογία: Περίοδος διεξαγωγής:

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012 ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 20 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...3 2. Εξέλιξη ευρυζωνικών γραμμών...4 3. Πορεία σύγκλισης με τη υπόλοιπη Ευρώπη...4 4. Ανάλυση με βάση τον τύπο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Μισσός Βλάσης Ερευνητής του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, phd student Χαρακτηριστικά των σχημάτων ΕΕΕ στις χώρες τις Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Φορολογικοί συντελεστές στην Ελλαδα και στα κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) συμφωνα με τα στοιχεια της Eurostat

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Φορολογικοί συντελεστές στην Ελλαδα και στα κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) συμφωνα με τα στοιχεια της Eurostat ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Τρίτη, 29 Μαΐου 2012 ΘΕΜΑ: Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Φορολογικοί συντελεστές στην Ελλαδα και στα κράτη Μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη μεταρρύθμιση υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού. Στις 6 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α B ΤΡΙΜΗΝΟ 2014

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α B ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α B ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύνοψη... 3 2. Εξέλιξη ευρυζωνικών γραµµών... 4 3. Πορεία σύγκλισης µε τη υπόλοιπη Ευρώπη... 4 4. Ανάλυση µε βάση τον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΟΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Η αναγκαιότητα για την εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω για την Ευρώπη

Μαθαίνω για την Ευρώπη Όνομα: ΤΑΞΗ: Β 3 Μαθαίνω για την Ευρώπη Η Ευρώπη είναι μια από τις πέντε ηπείρους. Άσκηση: Βάλε σε κύκλο την Ευρώπη στον πιο πάνω χάρτη. Ο μύθος της Ευρώπης Κάποτε στη Φοινίκη, τη σημερινή Συρία, ζούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ Γραφείο Erasmus Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ Ημ/νία: 20/05/2014 Αρ. Πρωτοκ.: 548 Κτίριο Α, Κωστακιοί, 471 00 Άρτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26810 50544 e-mail: erasmus @ teiep. gr ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμοί-Κλειδιά της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ευρώπη - 2007

Αριθμοί-Κλειδιά της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ευρώπη - 2007 ελτίο Τύπου Αριθμοί-Κλειδιά της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ευρώπη - 2007 Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ευρώπη πραγματοποιούνται μεγάλες αλλαγές που αφορούν στην καθιέρωση μέχρι το έτος 2010 ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Συμπόσιο To E.M.Π. στην πρωτοπορία της έρευνας και της τεχνολογίας Αθήνα, 4 Δεκεμβρίου 2007 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γ. Κανελλαΐδης, Ι. Γκόλιας, Γ. Γιαννής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ "Γυναίκες και Επιστήµη"

Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ Γυναίκες και Επιστήµη Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ "Γυναίκες και Επιστήµη" ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ * ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ * Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αναπτύχθηκε µεγάλος προβληµατισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΓΑΛΟΥΠΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB/PE 82.4) Δημοσκόπηση Parlemeter 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB/PE 82.4) Δημοσκόπηση Parlemeter 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Directorate-General for Communication Public Opinion Monitoring Unit Βρυξέλλες, 30 Ιανουαρίου 2015 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB/PE 82.4) Δημοσκόπηση Parlemeter 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Κάλυψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 1. Κινητικότητα φοιτητών ERASMUS+ με σκοπό την Πρακτική Άσκηση Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ 2006

ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ 2006 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ Πειραιάς, 10 Ιουλίου 2007 Από τη Γενική Γραμματεία Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη 1 Η σημασία της έρευνας μάρκετινγκ Χώρα Τζίρος σε εκατομμύρια $ Μ. Βρετανία 2332 52,55 Γαλλία 1930 42,94 Σουηδία 261 39,38 Γερμανία 2080 35,32

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012

L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012 L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) αριθ. 1020/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 6ης Νοεμβρίου 2012 σχετικά με την έγκριση σχεδίου κατανομής, στα κράτη μέλη, των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι SEVESO ΙΙΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΥΓΕΙΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ REACH, CLP-2015 & Εθνική Συνάντηση Εργασίας (Workshop) Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS ΑΘΗΝΑ, 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 Σύµφωνα µε το άρθρο 6, παρ. 1, του ν. 4053/2012 (ΦΕΚ 44/Α/7-3-2012), "Ρύθµιση λειτουργίας της ταχυδροµικής αγοράς,

Διαβάστε περισσότερα

Theo Nichols Nadir Suğur

Theo Nichols Nadir Suğur 1 2 The Nichls Nadir Suğur 3 4 Ευχαριστίες Ευχαριστίες οφείλονται σε όλους τους εταίρους του προγράμματος που συμμετείχαν στην άσκηση αυτή, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να ευχαριστήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Η πρόσβαση στην πληροφορία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα κάθε μαθητή, με ή χωρίς αναπηρίες και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σε μία κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2015/2107(INI) 29.5.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2015/2107(INI) 29.5.2015 EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 29.5.2015 2015/2107(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition Summary in Greek Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση: Το σύμβολο Χ που εμφανίζεται στο Σχήματα δηλώνει τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα PISA και αποφάσισαν να μην θέσουν σε κυκλοφορία το

Σημείωση: Το σύμβολο Χ που εμφανίζεται στο Σχήματα δηλώνει τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα PISA και αποφάσισαν να μην θέσουν σε κυκλοφορία το 2 Όλοι σχεδόν οι 15χρονοι νέοι έχουν ήδη χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό υπολογιστή. Αλλά τα αγόρια το έκαναν για μεγαλύτερο διάστημα και συχνότερα από τα κορίτσια Γενικά, όλοι, σχεδόν, οι 15χρονοι νέοι (99,31%)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 23 Απριλίου 2012 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί η

Διαβάστε περισσότερα

«Ένα χρόνο πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2014» Θεσμικό μέρος

«Ένα χρόνο πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2014» Θεσμικό μέρος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα «Παρακολούθηση της κοινής γνώμης» Βρυξέλλες, 21 Αυγούστου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «Ένα χρόνο πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2014»

Διαβάστε περισσότερα

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα Σταύρος Π. Γαβρόγλου Παρατηρητήριο Απασχόλησης (ΠΑΕΠ) sgavroglou@paep.org.gr Τι είναι η ευελιξία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ L 48/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 21.2.2013 ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 19ης Φεβρουαρίου 2013 για την εφαρμογή συντονισμένου προγράμματος με σκοπό να διαγνωστεί η συχνότητα δόλιων

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών 28-11-2012 1 Μέτρα ή μεταρρύθμιση Στην περίοδο της μεταπολίτευσης έγινε μια ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Επιστημονικός Υπεύθυνος: sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Στα πλαίσια του έργου: Improving Gender Equality

Διαβάστε περισσότερα

EB71.3 - ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009. Μετεκλογική ανάλυση Πρώτα αποτελέσματα: επικέντρωση στην κατανομή ανδρών/γυναικών

EB71.3 - ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009. Μετεκλογική ανάλυση Πρώτα αποτελέσματα: επικέντρωση στην κατανομή ανδρών/γυναικών Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Διεύθυνση Γ Σχέσεις με τους πολίτες ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ 27/10/2009 EB71.3 - ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009 Μετεκλογική ανάλυση Πρώτα αποτελέσματα: επικέντρωση στην κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

επιχειρηματικό ΠΡΟΣΦΟΡΑ για περιορισμένο χρονικό διάστημα Ταχύτητα έως 24Μbps στην τιμή των 4Mbps μόνο 25 /μήνα για 1 χρόνο!

επιχειρηματικό ΠΡΟΣΦΟΡΑ για περιορισμένο χρονικό διάστημα Ταχύτητα έως 24Μbps στην τιμή των 4Mbps μόνο 25 /μήνα για 1 χρόνο! επιχειρηματικό ΠΡΟΣΦΟΡΑ για περιορισμένο χρονικό διάστημα Ταχύτητα έως 24Μbps στην τιμή των 4Mbps μόνο /μήνα για 1 χρόνο! 2 ο κανάλι φωνής -50% για 1 χρόνο! επιχειρηματικό για ευέλικτη επικοινωνία, με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία, βρίσκονταν

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση 1: Ο φοιτητής είναι δυνατό να μεταβεί στο εξωτερικό για να παρακολουθήσει

Σημείωση 1: Ο φοιτητής είναι δυνατό να μεταβεί στο εξωτερικό για να παρακολουθήσει ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΤΕΙ) ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΓΙΑ ΦΟΙΤΗΤΕΣ στα πλαίσια του Προγράμματος ERASMUS+ Μαθησιακής Κινητικότητας Φοιτητών για Σπουδές (σε ΑΕΙ της Ευρώπης)

Διαβάστε περισσότερα

Μanpower Έρευνα για τις Προοπτικές Απασχόλησης Ελλάδα Q3 2011. Μία Έρευνα της Manpower

Μanpower Έρευνα για τις Προοπτικές Απασχόλησης Ελλάδα Q3 2011. Μία Έρευνα της Manpower Μanpower Έρευνα για τις Προοπτικές Απασχόλησης Ελλάδα Q3 11 Μία Έρευνα της Manpower Περιεχόµενα Οι Προοπτικές Απασχόλησης στην Ελλάδα Συγκρίσεις ανά Γεωγραφική Περιοχή Συγκρίσεις ανά Τοµέα Οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Α) Προσδιορισµός ύψους υποτροφίας Β) Δικαιολογητικά για την κινητικότητα προσωπικού (διοικητικό ή διδακτικό προσωπικό) για επιµόρφωση Γ) Χρονοδιάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα