ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:"

Transcript

1 ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ HΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΡΑΣΜΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΥ ΤΑΜΠΕΡΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΘΕΩΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ: ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: Δρ. ΜΑΝΖΤΟΥΚΑΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ A.M: ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012

2 Πίνακας περιεχομένων ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Εισαγωγή... 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Στόχοι και σκοποί της εργασίας... 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Ιστορική ανάδρομη των νοσηλευτικών θεωριών Η φιλοσοφία της νοσηλευτικής α Το μεταπαράδειγμα στην νοσηλευτική Νοσηλευτικές θεωρίες α Κατηγοριοποίηση νοσηλευτικών θεωριών β Η συμβολή των νοσηλευτικών θεωριών στην νοσηλευτική επιστήμη Κριτική στις νοσηλευτικές θεωρίες Αναφορά στο κενό μεταξύ θεωρίας και πράξης α Κλινική πρακτική και νοσηλευτικές θεωρίες β Νοσηλευτική εκπαίδευση και θεωρία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Το είδος της έρευνας Περιγραφή δείγματος Μέθοδος και διαδικασία συλλογής δεδομένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5o Ανάλυση των δεδομένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6o Συζήτηση/ Συμπεράσματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι νοσηλευτικές θεωρίες αποτελούν ένα μεγάλο και σημαντικό κομμάτι στην εκπαίδευση των φοιτητών νοσηλευτικής. Η θέση που έχουν στην εκπαίδευση αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για την ενσωμάτωση τους ή όχι στην μελλοντική επαγγελματική συμπεριφορά των φοιτητών. Επίσης οι χρήση και η κατανόηση των θεωριών μας πληροφορεί για τον βαθμό που έχουν εισχώρηση οι φοιτητές στην νοσηλευτική επιστήμη. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνηθούν οι απόψεις και οι εμπειρίες των φοιτητών του ΤΕΙ ηπείρου και των εράσμους φοιτητών του πανεπιστημίου εφαρμοσμένων επιστημών του Τάμπερε σχετικά με την χρήση των νοσηλευτικών θεωριών στην κλινική πρακτική κατά την διάρκεια τον προπτυχιακών σπουδών. Υλικό και μέθοδος: πάρθηκαν συνεντεύξεις σε 4 προπτυχιακούς φοιτητές του ΤΕΙ ηπείρου και 4 συνεντεύξεις από εράσμους φοιτητές νοσηλευτικής του πανεπιστημίου εφαρμοσμένων επιστημών του Τάμπερε. Για την ανάλυση των δεδομένων που προέκυψαν χρησιμοποιήθηκε αρχικά η κωδικοποίηση, στην συνεχεία η θεματική κατηγοριοποίηση και τέλος η δημιουργία θεματικών ενοτήτων. Αποτελέσματα: Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψαν τρεις θεματικές κατηγορίες. Η πρώτη αφορά την γνώμη τόσο των φοιτητών του ΤΕΙ ηπείρου όσο και των εράσμους φοιτητών σχετικά με την χρήση των νοσηλευτικών θεωριών. Η δεύτερη θεματική κατηγορία αφορά τις εμπειρίες και των δυο ομάδων σχετικά με την χρήση των νοσηλευτικών θεωριών. Τέλος η τρίτη πρόεκυψε από την σύγκριση των αποτελεσμάτων των δυο ομάδων για την ανάδειξη τυχών διαφορών και ομοιοτήτων. 2

4 Α ΜΕΡΟΣ 3

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1.1 Εισαγωγή Η κλινική εκπαίδευση των φοιτητών της νοσηλευτικής αποτελεί ένα πεδίο πολύ ενδιαφέρων το οποίο προσφέρεται για έρευνα και συγκεντρώνει το ενδιαφέρων τόσο των φοιτητών όσο και τον εκπαιδευτικών. Επίσης θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι ένα θέμα που αφορά και τους επαγγελματίες νοσηλευτές έμμεσα είτε γιατί έρχονται σε επαφή καθημερινά με φοιτητές στην πρακτική τους άσκηση κάτι που σημαίνει πως επηρεάζουν τον τρόπο σκέψεις τον φοιτητών ακόμη και αν δεν το αντιλαμβάνονται είτε γιατί μπορεί οι ίδιοι να συνεχίζουν την εκπαίδευση τους παρά το πέρας τον σπουδών τους. Είναι πολύ σημαντικό σήμερα να γνωρίζουμε τις απόψεις των φοιτητών σχετικά με την χρήση των νοσηλευτικών θεωριών στην κλινική τους εκπαίδευση επειδή έτσι θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε και να διορθώσουμε τυχών λάθη που συμβαίνουν στην κλινική πρακτική και αποθαρρύνουν τους φοιτητές από την αποτελεσματική μάθηση κλινικών δεξιοτήτων. Με την παρούσα συγκριτική μελέτη επιχειρείτε η σύγκριση των απόψεων και των εμπειριών των φοιτητών νοσηλευτικής του ΤΕΙ ηπείρου και των εράσμους φοιτητών νοσηλευτικής του πανεπιστημίου των εφαρμοσμένων επιστημών του Τάμπερε (Π.Ε.Ε.Τ). Στόχοι της έρευνας είναι να κατανοηθούν οι εμπειρίες και οι απόψεις τόσο των εράσμους φοιτητών όσο και των φοιτητών του ΤΕΙ ηπείρου αλλά και μέσα από την σύγκριση να εντοπιστούν τυχών διαφορές και ομοιότητες. Στην συνέχεια πραγματοποιείτε βιβλιογραφική ανασκόπηση των νοσηλευτικών θεωριών σε ότι αφορά την ιστορία τους, την κατηγοριοποίηση τους, την αξιολόγηση αλλά και την κρητική που υπάρχει για αυτές. Το δεύτερο μέρος της εργασίας αποτελείτε από το ερευνητικό κομμάτι όπου παραθέτεται η μεθοδολογία και ότι έχει σχέση με αυτή όπως είναι το είδος της έρευνας, η περιγραφή του δείγματος, η μέθοδος συλλογής των δεδομένων και η διαδικασία ανάλυσης αυτών. Τέλος παρουσιάζονται τα αποτελέσματα και γίνεται συζήτηση σχετική με αυτά καθώς επίσης και εξάγετε ένα τελικό συμπέρασμα. 4

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο 2.1 Στόχοι και σκοποί της εργασίας Οι νοσηλευτικές θεωρίες αποτελούν ένα ξεχωριστό κομμάτι στην εκπαίδευση των φοιτητών της νοσηλευτικής και θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελούν και ένα παράθυρο που ανοίγετε σε αυτούς μέσα από το οποίο μπορούν να δουν τόσο την ιστορία της νοσηλευτικής επιστήμης όσο και την εξελικτική πορεία της νοσηλευτικής σκέψεις και γνώσης σε διάφορες περιόδους. Παρά τον σπουδαίο ρόλο που επιτελούν οι νοσηλευτικές θεωρίες στην νοσηλευτική πολύ από τους φοιτητές αδυνατούν να προσαρμοστούν στην χρήση αυτών σε διάφορα επίπεδα άσκησης της νοσηλευτικής ιδιαίτερα σε ότι αφορά την νοσηλευτική πρακτική. Με αφορμή το μάθημα των νοσηλευτικών θεωριών και λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω έγινε μια εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση και ανακαλύφθηκε πως υπάρχει ένα κενό στην βιβλιογραφία σχετικά με τις απόψεις και τις εμπειρίες των φοιτητών τόσο των ελλήνων όσο και των ξένων σε ότι αφορά την χρήση των νοσηλευτικών θεωριών στην κλινική πρακτική. Προχωρώντας και λίγο πιο πέρα το παραπάνω σκεπτικό επιχειρείτε και η σύγκριση των δυο αυτών ομάδων για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Πιο συγκεκριμένα η εργασία αυτή έχει ως στόχους του εξής: Την κατανόηση των εμπειριών των φοιτητών του ΤΕΙ ηπείρου και των εμπειριών των Εράσμους φοιτητών του Π.Ε.Ε.Τ σχετικά με την χρήση των νοσηλευτικών θεωριών στην κλινική πρακτική. Την κατανόηση των αποψεων των φοιτητών του ΤΕΙ ηπείρου και των Εράσμους φοιτητών του Π.Ε.Ε.Τ σχετικά με την χρήση των νοσηλευτικών θεωριών στην κλινική πρακτική. Την σύγκριση των δυο ομάδων για την ανάδειξη των ομοιοτήτων και των διαφορών. 5

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο 3.1 Ιστορική ανάδρομη των νοσηλευτικών θεωριών Μετά την Nightingale πέρασε σχεδόν ένας αιώνας πριν άλλοι μελετητές επιχειρήσουν την συνέχιση του φιλοσοφικού και θεωρητικού έργου της περιγραφής και του καθορισμού της νοσηλευτικής, αλλά και της καθοδήγησης της κλινικής πράξης. Οι Kidd και Morrison (1998) περιέγραψαν πέντε στάδια στην ανάπτυξη της θεωρίας και φιλοσοφίας της νοσηλευτικής: (1) τη σιωπηλή γνώση, (2) την προσλαμβανόμενης γνώση, (3) την υποκειμενική γνώση, (4) τη διαδικαστική γνώση και (5) τη δομημένη γνώση. Στον πίνακα 2-2 συνοψίζονται τα χαρακτηριστικά των σταδίων αυτών, ενώ ακολουθεί η αναλυτική περιγραφή. Στάδιο της Σιωπηλής Γνώσης Αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις της φτωχής εκπαίδευσης των νοσηλευτών στην αντιμετώπιση των τραυματιών του Αμερικανικού Εμφυλίου, το 1868 ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος πρότεινε την τυποποίηση των νοσηλευτικών σπουδών και συνέστησε τη σύνδεση των σχολών με νοσοκομεία, όπου θα διδάσκει το ιατρικό προσωπικό. Η πρώτη σχολή νοσηλευτικής των ΗΠΑ λειτούργησε το 1872 στο Νοσοκομείο της Νέας Αγγλίας. Τρεις ακόμα σχολές, στη Νέα Υόρκη, το New Haven και τη Βοστώνη, ακολούθησαν σύντομα (Kalisch & Kalisch, 1995). Οι περισσότερες σχολές ήταν εξαρτημένες από νοσοκομεία, επιβλεπόμενες από τους διευθυντές και τους γιατρούς. Η εκπαίδευση και η πρακτική βασίζονταν σε κανόνες, αρχές και παραδόσεις, που μεταδίδονταν μέσω μιας εμπειρικής μορφής μαθητείας. Ακολούθησε ταχύς πολλαπλασιασμός των νοσοκομειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων για νοσηλευτές, τα οποία το 1902 είχαν φτάσει τα 492 (Kalisch & Kalisch, 1995). Στις πρώτες αυτές σχολές, η παρουσία της θεωρίας στην προσφερόμενη από γιατρούς εκπαίδευση ήταν ελάχιστη, ενώ η πράξη διδασκόταν από έμπειρες 6

8 νοσηλεύτριες. Τα προγράμματα σπουδών περιλάμβαναν στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας, όπως και περιστασιακές διαλέξεις περί ειδικών νόσων. Ελάχιστα συγγράμματα νοσηλευτικής υπήρχαν, ενώ το κεντρικό στοιχείο της εκπαίδευσης ήταν η εξυπηρέτηση των οδηγιών του γιατρού. Στο επίκεντρο της εκπαίδευσης και της πρακτικής βρισκόταν ή εξάσκηση τεχνικών δεξιοτήτων και η εφαρμογή ελάχιστων βασικών αρχών, όπως η ασηψία και η κινητοποίηση. Οι νοσηλευτές στηρίζονταν στη διάγνωση και τις εντολές του γιατρού, με αποτέλεσμα την προσκόλληση κατά μεγάλο μέρος στο ιατρικό πρότυπο, που θεωρεί το σώμα διακριτό από το πνεύμα και εστιάζει στη θεραπεία και αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων (Kenney, 1995). Οι διοικητές των νοσοκομείων αντιμετώπιζαν τους νοσηλευτές ως φτηνό εργατικό δυναμικό. Οι τελευταίοι υφίσταντο την εκμετάλλευση τόσο ως σπουδαστές όσο και ως ανειδίκευτοι εργάτες. Διδάσκονταν την υποταγή και την υπακοή, ώστε να εκπληρώνουν τα καθήκοντα τους χωρίς ερωτήσεις (Chinn & Kramer, 1999). Δυστυχώς, αυτό το μοντέλο νοσηλευτικής εκπαίδευσης επιβίωσε για περισσότερο από 80 χρόνια, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Μια απ αυτές ήταν το Πανεπιστήμιο Yale, που ίδρυσε την πρώτη αυτόνομη σχολή νοσηλευτικής το 1924, Σ αυτήν και αργότερα σε άλλα κολεγιακά προγράμματα, η επαγγελματική εκπαίδευση εμπλουτιζόταν με μια σε βάθος παρουσίαση της θεωρίας της νόσου, όπως και των κοινωνικών, ψυχολογικών, και ιατρικών απόψεων της φροντίδας του ασθενούς. Η εξέλιξη των προγραμμάτων αυτών ωστόσο υπήρξε βραδεία, λόγω της αντίθεσης πολλών γιατρών, που υποστήριζαν ότι η πανεπιστημιακή εκπαίδευση των νοσηλευτών αποτελεί υπερβολή. Οι νοσοκομειακές σχολές επέμεναν ότι η εκπαίδευση νοσηλευτών σήμαινε την ανάπτυξη τεχνικών ικανοτήτων, ενώ η θεωρητική γνώση αποτελούσε ανώφελο πλεονασμό, που θα μπορούσε ν αποδειχθεί μειονέκτημα για τον νοσηλευτή (Chinn & Kramer, 1999) (Kalisch & Kalisch, 1995). 7

9 Στάδιο της προσλαμβανόμενης γνώσης Μόνο μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στην νοσηλευτική εκπαίδευση. Στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και αρχές αυτής του 1950 διαπιστώθηκε έλλειψη νοσηλευτών, λόγο μείωσης των εγγραφών στις νοσηλευτικές σχολές. Το 1948 στην αναφορά νοσηλευτική για το μέλλον, η Esther Brown, PhD, συνέκρινε τη νοσηλευτική με το επάγγελμα του δασκάλου. Σημείωνε ότι το ισχύων μοντέλο εκπαίδευσης αποτελούσε μια από τις κύριες αιτίες των προβλημάτων του επαγγέλματος και πρότεινε η εκπαίδευση να επικεντρωθεί στα πανεπιστήμια, να τυποποιηθεί και να σταματήσει το σύστημα μαθητείας, που εφαρμοζόταν στα πλαίσια των περισσότερων νοσοκομειακών προγραμμάτων (Kalisch & kalisch, 1995). Κατά την περίοδο αυτή και άλλοι παράγοντες έπληξαν το παραδοσιακό πρότυπο νοσοκομειακής εκπαίδευσης. Μια θεαματική αύξηση του αριθμού των νοσοκομείων, αποτέλεσμα του Νόμου Hill-Burton, επιδείνωσε σε δραματικό βαθμό τη συνεχιζόμενη έλλειψη νοσηλευτών. Επιπλέον, οι επαγγελματικές οργανώσεις νοσηλευτών αναδιοργανώθηκαν και άρχισαν να παίρνουν σημαντικές διαστάσεις. Επίσης θεσμοθετήθηκε η αδειοδότηση μετά από εξετάσεις και ως το 1949, 41 Πολιτείες απαιτούσαν από τους νοσηλευτές να υποβάλλονται σε εξετάσεις. Η απαίτηση αυτή επέβαλε την αναθεώρηση του περιεχομένου των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ώστε να καθοριστούν τα ελάχιστα κριτήρια και κάποιου βαθμού ομοιογένεια. Ακόμα αναγκαία αποδείχθηκε η αναθεώρηση και επανεκτίμηση των εκπαιδευτικών διαδικασιών (Kalisch & Kalisch, 1995). Κατά την επόμενη δεκαετία μια σειρά γεγονότων επηρέασε τη νοσηλευτική εκπαίδευση και πρακτική. Το 1950 προδημοσιεύτηκε το περιοδικό Nursing Research (Νοσηλευτική Έρευνα). Η Αμερικανική Ένωση Νοσηλευτικής ξεκίνησε ένα πρόγραμμα ενθάρρυνσης των νοσηλευτών για μεταπτυχιακή εκπαίδευση, όπου μελετάται η λειτουργία και πρακτική της νοσηλευτικής. Εμφανίστηκαν βιβλία σχετικά με την ερευνητική μεθοδολογία και τη θεωρία της νοσηλευτικής. Το 1956, ο Νόμος Μεταρρύθμισης της Υγείας ενέκρινε την επιδότηση μεταπτυχιακών σπουδών των νοσηλευτών, προετοιμάζοντας τους για διοικητικά, εποπτικά και διδακτικά καθήκοντα. 8

10 Τα γεγονότα αυτά είχαν αποτέλεσμα την αργή αλλά σταθερή αύξηση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων νοσηλευτικής. Τα πρώτα διδακτορικά προγράμματα στη νοσηλευτική ξεκίνησαν στο κολέγιο Teachers, στο πανεπιστήμιο Columbia (1933) και στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (1934). Είκοσι χρόνια αργότερα, ανάλογα προγράμματα ξεκίνησαν και στο πανεπιστήμιο του Pittsburgh (1954). Η εξέλιξη συνεχίστηκε με τον ίδιο βραδύ ρυθμό, ωστόσο το 1970 υπήρχαν 20 διδακτορικά προγράμματα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στην διάρκεια αυτής του 1990 παρατηρείτε θεαματική αύξηση, που έφτασε σχεδόν τα 80 το 2000 (McEwen & Bechtel, 2000). Η ανάπτυξη της μεταπτυχιακής εκπαίδευσης επέτρεψε στους μελετητές της νοσηλευτικής να αντιπαραθέσουν ιδέες, απόψεις και ερευνητικές μεθοδολογίες μέσα από την βιβλιογραφία. Έτσι άρχισαν να αμφισβητούνται οι απόψεις που είχαν καθιερωθεί στη νοσηλευτική και διαμόρφωναν την παραδοσιακή βάση της άσκησης του επαγγέλματος. Στάδιο της υποκειμενικής γνώσης Μέχρι τη δεκαετία του 1950 η νοσηλευτική βασιζόταν κυρίως σε θεωρίες προερχόμενες από τις κοινωνικές, βιολογικές και ιατρικές επιστήμες. Εξαιρούμενης της εργασίας της Nightingale το 1850, η νοσηλευτική θεωρία ξεκινά με τη δημοσίευση του βιβλίου της Hildegarde Peplau, το 1852, που περιέγραφε τις διαπροσωπικές σχέσεις νοσηλευτή και ασθενούς. Έτσι ξεκίνησε μια επανάσταση στη νοσηλευτική, καθώς στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και την επόμενη αρκετοί θεωρητικοί επιχείρησαν να διαμορφώσουν ένα ανεξάρτητο εννοιολογικό πλαίσιο για τη διδασκαλία και την πρακτική της νοσηλευτικής (Hilton, 1997). Ο ρόλος του νοσηλευτή διερευνήθηκε ενδελεχώς κατά την περίοδο αυτή, καθώς οι ηγετικές μορφές του χώρου συζητούσαν τη φύση της πρακτικής και θεωρητικής ανάπτυξης του κλάδου. Κατά τη δεκαετία του 1960 η θεωρητική ανάπτυξη επηρεάστηκε ισχυρά από τρεις φιλοσόφους, τους James Dickoff, Patricia James και Ernestine Wiedenbach, οι οποίοι σε μια σειρά από άρθρα περιέγραψαν τη θεωρητική ανάπτυξη, όπως και τη φύση της θεωρίας ενός πρακτικού γνωστικού πεδίου. Άλλες προσεγγίσεις συνδύαζαν την 9

11 άμεση παρατήρηση της πρακτικής, συμπεράσματα από προϋπάρχουσες θεωρίες και βιβλιογραφικές πηγές, όπως και πορίσματα φιλοσοφικών αναζητήσεων σχετικών με τη νοσηλευτική και τη φύση της υγείας και της ατομικής εμπειρίας. Τις πρώιμες θεωρίες χαρακτηρίζει μια λειτουργική οπτική της νοσηλευτικής και της υγείας. Επιχειρούσαν να προσδιορίσουν τη φύση του πεδίου, να περιγράψουν την κοινωνική αποστολή του νοσηλευτή, να ερμηνεύσουν τις λειτουργίες μέσω των οποίων ικανοποιείται η αποστολή αυτή, και ακόμα ν αναγνωρίσουν τις παραμέτρους και μεταβλητές που σχετίζονται με την υγεία και ασθένεια (Chinn & Kramer, 1999). Την ίδια περίοδο, ένας αριθμός κορυφαίων νοσηλευτών (Abdellah, Orlando, Wiedenbach, Hall, Henderson, Levine, και Rogers) ανέπτυξαν και δημοσίευσαν τις απόψεις τους. Οι περιγραφές της νοσηλευτικής και των σχετικών μοντέλων που διατύπωσαν είχαν εξαχθεί από τις προσωπικές, επαγγελματικές και εκπαιδευτικές τους εμπειρίες, αντανακλώντας την προσωπική τους αντίληψη περί ιδανικής πρακτικής. Στάδιο της διαδικαστικής γνώσης Στην επόμενη δεκαετία η νοσηλευτική αντιμετωπιζόταν ως ένα επιστημονικό πεδίο, εξελισσόμενο προς μια πρακτική βασισμένη στη θεωρία και εστιασμένη στον ασθενή. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές αυτής του 1970 διοργανώθηκαν αρκετά συνέδρια νοσηλευτικής θεωρίας. Το 1972 η Εθνική Ένωση Νοσηλευτικής εισήγαγε μια σημαντική οδηγία, σύμφωνα με την οποία τα προγράμματα σπουδών των σχολών νοσηλευτικής έπρεπε να βασίζονται σε εννοιολογικά πλαίσια. Την εποχή αυτή δημοσιεύτηκαν οι πεποιθήσεις και απόψεις πολλών θεωρητικών της νοσηλευτικής, ορισμένοι από τους οποίους επιχείρησαν ν αναπτύξουν εννοιολογικά μοντέλα. Ορισμένοι απ αυτούς ωστόσο, όπως οι Orem, King, Neuman, και Roy, αντιμετώπιζαν το ζήτημα ιδεαλιστικά μάλλον, παρά πρακτικά και ρεαλιστικά, έτσι οι νοσηλευτές αντιμετώπιζαν δυσκολίες στην πρακτική εφαρμογή των προτάσεων τους (Kenny, 1995). Σταδιακά αναπτύχθηκε κάποια ομοφωνία σχετικά με τα στοιχεία της νοσηλευτικής. Σ αυτά συμπεριλαμβανόταν η φύση της νοσηλευτικής (ρολόι/πράξεις), η προσωπική φύση του αποδέκτη της φροντίδας υγείας (ασθενής), το πλαίσιο των 10

12 αλληλεπιδράσεων νοσηλευτή- ασθενούς (περιβάλλον) και τέλος η υγεία. Ακολούθησε έντονος διάλογος σχετικά με την επικράτηση ενός ενιαίου μοντέλου νοσηλευτικής, ή αν απαιτούνται περισσότερα μοντέλα για να περιγράψουν τις σχέσεις μεταξύ νοσηλευτή, ασθενούς, περιβάλλοντος και υγείας (Fawcett, 1993) (Kenny, 1995). Ακολούθησαν βιβλία με θέμα την αξιολόγηση, ανάπτυξη και εφαρμογή των νοσηλευτικών θεωριών, ενώ οι ερευνητές αναγνώρισαν τις θεωρίες ως κατάλληλα εννοιολογικά πλαίσια για τις εργασίες τους. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και αρχές αυτής του 1980 οι θεωρίες προχώρησαν στην εξέταση του ρόλου της νοσηλευτικής, από το ερώτημα τι κάνει στο τι είναι. Το ίδιο το πεδίο έπαψε να εξαρτάται από το πλαίσιο και ν αντιδρά εκ των υστέρων, αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία (Chinn & Kramer, 1999). Στάδιο της δομημένης γνώσης Ουσιαστική θεωρία που παρέχει αξιόπιστη υποστήριξη στη νοσηλευτική πρακτική, υπήρξε ο στόχος των μελετητών στα τέλη της δεκαετίας του Αναζητήθηκε η ανάπτυξη της ουσίας στη θεωρία και η επιμονή σε έννοιες στηριγμένες στην πρακτική και συνδεδεμένες με την έρευνα. Η επόμενη δεκαετία γνώρισε μια σημαντική στροφή προς την φιλοσοφία και επιστημολογία της νοσηλευτικής. Η προσοχή αποσπάστηκε από της μεγάλες θεωρίες, στρεφόμενη στις πρακτικές και μέσου πεδίου θεωρίες, όπως και στις εφαρμογές της θεωρίας στην έρευνα και την πρακτική. Σε αυτό το στάδιο εξακολουθεί να βρίσκεται η θεωρητική ανάπτυξη της νοσηλευτικής. Εκτιμάται ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί, παραγκωνίζοντας τις μεγάλες θεωρίες και τα εννοιολογικά πλαίσια (Chinn & Kramer, 1999). 11

13 3.2 Η φιλοσοφία της νοσηλευτικής Η φιλοσοφία στη νοσηλευτική περιλαμβάνει γενικές αρχές και παραδοχές για την φύση της ίδιας της νοσηλευτικής καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα το οποίο περιλαμβάνει την έρευνα την εκπαίδευση και την πρακτική. Στην ουσία προσπαθεί να δώσει απαντήσεις και να υποβάλει ερωτήματα για την ίδια την ύπαρξη της νοσηλευτικής (McEwen M. & Wills M., 2002). Αν και έχουν ασχοληθεί πολλοί θεωρητικοί με την αναγνώριση μιας συγκεκριμένης φιλοσοφίας που αφορά το γνωστικό πεδίο της νοσηλευτικής ωστόσο ως σήμερα δεν έχει προσδιοριστεί μια συγκεκριμένη φιλοσοφία που να εντάσσει την ολότητα του γνωστικού πεδίου της νοσηλευτικής αντίθετα έχουν απομονωθεί και αναλυθεί πολλά μεμονωμένα μέρη της (Gortner, 1990). Η συμβολή της φιλοσοφίας στη νοσηλευτική είναι πολύ σημαντική γιατί είναι αυτή που μας πληροφορεί για τις θεωρίες, τους νόμους, την ηθική και τους στόχους που έχει η νοσηλευτική και πως όλα αυτά εμπλέκονται στην πρακτική στην εκπαίδευση και στην έρευνα. Στη φιλοσοφία γίνετε εμπεριστατωμένη διερεύνηση της αιτιότητας,της προγνωστικής αξίας, και της κριτικής σκέψης των θεωριών και των εννοιών που σχετίζονται άμεσα με την νοσηλευτική (Edwards S.D, 1997). Τομείς όπως η επιστημολογία, η οντολογία, και η μεθοδολογία μας βοηθούν να απαντήσουμε σε ερωτήματα που αφορούν το θεωρητικό κομμάτι της νοσηλευτικής όπως τα είδη της γνώσης που υπάρχουν στην νοσηλευτική και προτείνουν τρόπους και μεθόδους για την ανακάλυψη της γνώσης (Wainwright, 1997). H Κάρπερ το 1978 στις ΗΠΑ σε μια εργασία της απομόνωσε και ονομάτισε τέσσερα είδη γνώσης που χρησιμοποιούνται στην νοσηλευτική. Οι γνώσεις αυτές είναι η εμπειρική, η αισθητική, η ηθική και η προσωπική. Η εμπειρική αναφέρετε στην επιστήμη της νοσηλευτικής και πηγάζει μέσα από την επανάληψη την παρατήρηση και την μέτρηση των δεδομένων (θεωρίες, αρχές, νόμοι κ.α). H αισθητική αφορά την τέχνη της 12

14 νοσηλευτικής και σχετίζεται με το μέτρο την ισορροπία την αναλογία και την ενότητα εδώ υπάγεται και η ενσυναίσθηση. Η ηθική σχετίζετε με την ενσυνείδητη σχέση, την ορθολογική, τις υποχρεώσεις μέσα από τον διάλογο και την γενίκευση με κύριο στόχο την ανάδειξη του χρήσιμου, του ορθού, του αποδεκτού. Τέλος η προσωπική γνώση είναι αυτή που έχει να κάνει με την εμπειρία μέσα από την καθημερινή επαφή με την νοσηλευτική και αναπτύσσει τα αντανακλαστικά για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη θεραπευτική ικανότητα. 13

15 3.2.α Το μεταπαράδειγμα στην νοσηλευτική Το μεταπαράδειγμα είναι μια γενική άποψη μιας επιστήμης. σύμφωνα μη την Fawcett (2005) το μεταπαράδειγμα είναι μια γενική έννοια η οποία ορίζει το κύριο φαινόμενο μιας επιστήμης, μια γενική υπόθεση η οποία περιγράφει τις έννοιες και μια γενική υπόθεση που δηλώνει τις σχέσεις μεταξύ των εννοιών. Κάθε επιστήμη καταπιάνεται με φαινόμενα που την αφορούν και περιγράφει τον μοναδικό τρόπο το φαινόμενο αυτό. Οι έννοιες και οι υποθέσεις που περιγράφουν τα φαινόμενα σε μια επιστήμη παρουσιάζουν υψηλή βαθμού αφαίρεση ειδικά στο μεταπαράδειγμα αλλά είναι αυτά που μας επιτρέπουν να καθορίζουμε και να κτίζουμε καινούργια γνώση στα όρια του γνωστικού αντικειμένου που έχει προκαθοριστεί (Kim, 2000). Οι περισσότερες επιστήμες έχουν ένα μεταπαράδειγμα και πολλά εννοιολογικά πλαίσια. Τα πολλά εννοιολογικά πλαίσια επιτρέπουν σε εμάς να βλέπουμε τα φαινόμενα με διαφορικό τρόπο ( Fawcett, 2005). Ενώ έχουν προταθεί διάφοροι ορισμοί για το τι θα πρέπει να περιλαμβάνει το μεταπαράδειγμα στην νοσηλευτική επιστήμη οι περισσότεροι θεωρητικοί αποδέχονται ως κύριες έννοιες το άτομο, το περιβάλλον, την υγεία και την νοσηλευτική. Ως άτομο ορίζονται μεμονωμένα άτομα, οικογένειες, κοινότητες και άλλες ομάδες που συμμετέχουν στην νοσηλευτική. Περιβάλλων είναι όλες εκείνες οι συνθήκες που επηρεάζουν κοινωνικοπολιτικά, οικονομικά, βιολογικά τα άτομα και έχουν ως συνέπεια την μεταβολή της υγείας τους. Η ανθρώπινη διαδικασία της ζωής και του θανάτου ονομάζεται υγεία Ως νοσηλευτική ορίζονται οι ενέργειες, οι στόχοι και τα αποτελέσματα των νοσηλευτικών πράξεων. Ενέργειες οι οποίες αφορούν την αξιολόγηση, διάγνωση, προγραμματισμό, παρέμβαση και εκτίμηση (Fawcett, 2005). 14

16 Επειδή οι έννοιες παρουσιάζουν μεγάλη αφαίρεση σε επίπεδο μεταπαραδείγματος πολλά εννοιολογικά πλαίσια έχουν αναπτυχτεί από αυτό. Ως αποτέλεσμα έχουμε την ανάπτυξη πολλών θεωριών και μοντέλων που προσπαθούν να περιγράψουν, εξηγήσουν και προβλέψουν νοσηλευτικά φαινόμενα. Αυτές οι θεωρίες και τα μοντέλα παρουσιάζουν ποικιλία παραδειγμάτων που ξεπηδούν από το μεταπαράδειγμα της νοσηλευτικής. Εξ αιτίας αυτού πολλές θεωρίες και μοντέλα μπορεί να συνδέουν και να ορίζουν με σαφήνεια η όχι τις τέσσερις κύριες έννοιες του μεταπαραδείγματος. 15

17 3.3 Νοσηλευτικές θεωρίες Αν και ίχνη της νοσηλευτικής άρχισαν να αναπτύσσονται με την Florence Νightingale συνεχίστηκε η ανάπτυξη της ως επιστήμη στο δεύτερο μισό του 20ο αιώνα. Κατά την διάρκεια των δεκαετιών 1960 και 1970 η ανάπτυξη της θεωρίας της νοσηλευτικής ήταν το κύριο θέμα συζήτησης και αρθρογραφίας. Κατά την διάρκεια του 1970 οι περισσότερες συζητήσεις γίνονταν γύρο από την δημιουργία μιας παγκόσμιας θεωρίας για την νοσηλευτική. Ωστόσο την δεκαετία του 1980 η προσοχή απομακρύνθηκε από μια μεμονωμένη παγκόσμια θεωρία και έγινε ευρέως αποδεκτή η άποψη για πολλαπλή προσέγγιση στην ανάπτυξη των θεωριών στην νοσηλευτική. Εξαιτίας λοιπών της τελευταίας τάσης για πλουραλισμό στις θεωρίες τις νοσηλευτικής επιβάλετε μια αποτελεσματική οργάνωση αυτών έτσι ώστε να γίνουν εποικοδομητικές για την πρακτική, την έρευνα και την περεταίρω ανάπτυξη της θεωρητικής νοσηλευτικής.νοσηλευτική θεωρία είναι ένα πλαίσιο εννοιών μέσα στο οποίο ορίζονται έννοιες που σχετίζονται με την επιστήμη της νοσηλευτικής καθώς και με το επάγγελμα του νοσηλευτή ως προς τη φύση το στόχο και το πρακτικό αποτέλεσμα (McKenna, 1993). Μια νοσηλευτική θεωρία είναι πιο συγκεκριμένη από ένα εννοιολογικό πλαίσιο (Alligood, 2012). Μια θεωρία είναι ένα οργανωμένο συστηματικό και λογικό σύνολο από δηλώσεις σχετικές με σημαντικές ερωτήσεις που όλα αυτά μαζί σχηματίζουν μια έννοια εφευρεμένη ή επινοημένη για την περιγραφή, την πρόβλεψη και την καταγραφή φαινομένων, καταστάσεων, συνθηκών ή σχέσεων (Meleis, 2007). Πιο συγκεκριμένα νοσηλευτική θεωρία ορίζετε από τον Meleis ως ενοιοποίηση μερικών διαστάσεων της πραγματικότητας που σχετίζονται με την νοσηλευτική. Η ενοιοποίηση είναι σχεδιασμένη 16

18 για την περιγραφή, εξήγηση, πρόβλεψη και καταγραφή της νοσηλευτικής φροντίδας. Επίσης σύμφωνα με τη Fawcett (1994) η κύρια διαφορά μεταξύ ενός εννοιολογικού μοντέλου και μιας θεωρίας είναι το επίπεδο αφαίρεσης. Το εννοιολογικό πλαίσιο παρουσιάζει μεγαλύτερου βαθμού αφαίρεση από αυτή της θεωρίας. Οι νοσηλευτικές θεωρίες μπορεί να προέρχονται από ήδη υπάρχοντα νοσηλευτικά εννοιολογικά μοντέλα. Τέτοιες θεωρίες αναπτύσσονται από την νοσηλευτική πραγματικότητα όπως την έχει αντιληφτεί ο θεωρητικός. Οι θεωρητικοί νοσηλευτές όπως και όλοι οι νοσηλευτές επηρεάζονται από ιστορικές και φιλοσοφικές επιρροές στις ζωές τους. Επίσης οι νοσηλευτικές θεωρίες μπορεί να αναπτύσσονται πάνω στην ιδέα της ιδανικής νοσηλευτικής πρακτικής. Όμως η ποικιλομορφία που παρουσιάζουν οι νοσηλευτικές θεωρίες δεν είναι αποτέλεσμα ανταγωνιστικότητας της μιας θεωρίας με την άλλη αλλά αποτέλεσμα συμπληρωματικότητας της μιας ως προς την άλλη έτσι ώστε να περιγράψει, εξηγήσει, και προβλέψει έννοιες που εμπεριέχονται στην νοσηλευτική φροντίδα. Ένα παράδειγμα που εξηγεί πολύ καλά την ποικιλομορφία των θεωριών στην νοσηλευτική είναι αυτό του Curley (2007). Στο παράδειγμα αυτό παρομοιάζει την ποικιλομορφία των θεωριών με την συλλογή χαρτών της ίδιας περιοχής. Κάθε χάρτης μπορεί να παρουσιάζει ένα διαφορετικό χαρακτηριστικό της περιοχής όπως την βροχόπτωση, την τοπογραφία, τα αέρια ρεύματα κ.α.. όμως όλοι οι χάρτες είναι ακριβείς και η καταλληλότητα τους εξαρτάτε από το λόγο για τον οποίο θα χρησιμοποιήσουμε τον χάρτη. Το ίδιο γίνετε και με τις νοσηλευτικές θεωρίες στην κλινική πρακτική. Το περιεχόμενο των θεωριών περιλαμβάνει συστατικά όπως είναι ο σκοπός, έννοιες και ορισμοί, θεωρητικές δηλώσεις, δομή και παραδοχές (Bishop, 1998). Οι παραδοχές αντιπροσωπεύουν τις αξίες και τα πιστεύω της θεωρίας ή των εννοιολογικών πλαισίων και γίνονται αποδεκτές πάντα ως αληθής. Οι παραδοχές σχηματίζουν την βάση για να οριστούν οι έννοιες και να καθοριστούν τα όρια μέσα στα οποία θα γίνουν οι υποθέσεις (Meleis, 2007). Οι έννοιες και οι εννοιολογική ορισμοί αποτελούν τους δομικούς λίθους μιας θεωρίας και είναι τίτλοι που προσδιορίζουν τα αντικείμενα έτσι ώστε να προσδιορίζονται τα διάφορα φαινόμενα ως δείκτες μιας έννοιας. Οι θεωρητικές δηλώσεις είναι προτάσεις 17

19 ή δηλώσεις παραγμένες από τη σύνθεση των εννοιών μιας θεωρίας. Παραδείγματα τέτοιων δηλώσεων είναι οι νόμοι, τα αξιώματα κ.α (Chinn & Kramer, 1999). Οι υποθέσεις είναι δηλώσεις που αφορούν είτε την ύπαρξη των θεωριών είτε τις σχέσεις που διέπουν μεταξύ τους τις έννοιες μιας θεωρίας (Fawcett, 2005). Οι υποθέσεις που αφορούν την ύπαρξη των θεωριών αναφέρονται στην ταξινόμηση και την ονομασία των αντικειμένων αντίθετα οι υποθέσεις που αφορούν τις σχέσεις των αντικειμένων προσπαθούν να τις προβλέψουν, να τις ελέγξουν και να τις ερμηνεύσουν (Reynolds PD., 1971). Η δομή της θεωρίας είναι το καλούπι πάνω στο οποίο θα χτισθεί έτσι ώστε να διαφυλάξει την συνοχή και να πραχτεί ένα ορθολογικό αποτέλεσμα που δεν θα παρεκκλίνει από τον σκοπό της θεωρίας. Οι παραδοχές είναι προτάσεις οι οποίες γίνονται δεκτές ως έχουν χωρίς να υπόκεινται σε κρίση ή επεξεργασία πράγμα που συντελεί στη διατήρηση της συνοχής της θεωρίας. Συνήθως πρόκειται για αξιώματα ή γενικές παραδοχές (Chinn & Kramer, 1999). 18

20 3.3.α Κατηγοριοποίηση νοσηλευτικών θεωριών Ένα πολύ σημαντικό κομμάτι που αφορά τις νοσηλευτικές θεωρίες είναι οι κατηγοριοποίηση τους. Τόσο σε πρακτικό επίπεδο έτσι ώστε να μπορούν οι κλινική νοσηλευτές να ανατρέχουν στην κατάλληλη θεωρία που χρειάζονται για την άσκηση της κλινικής τους πρακτικής κάθε φορά χωρίς να χάνονται στο πλήθος των θεωριών όσο και σε ερευνητικό επίπεδο έτσι ώστε ομοίως και η ερευνητές ή οι φοιτητές να μπορούν να βρουν τις κατάλληλες θεωρίες οι οποίες εφαρμόζουν στο ερευνητικό τους πεδίο. Οι νοσηλευτικές θεωρίες μπορούν να ταξινομηθούν σε διαφορές κατηγορίες που είναι ανάλογες της μεθόδου κατηγοριοποίησης την όποια χρησιμοποιούμε. Αναπτύχτηκαν διάφοροι τρόποι ταξινόμησης των θεωριών μερικοί από αυτούς είναι: α) κατηγοριοποίηση με βάση το εύρος και το επίπεδο αφαίρεσης β)κατηγοριοποίηση με βάση το σκοπό της θεωρίας γ) κατηγοριοποίηση με βάση το γνωστικό πεδίο πάνω στο οποίο αναπτύχτηκε η θεωρία (Higgins P. & Moore M., 2000). Από τις παραπάνω κατηγορίες θα αναπτυχτεί εν συντομία η ταξινόμηση που βασίζετε στο εύρος η επίπεδο αφαίρεσης της θεωρίας. Σύμφωνα με αυτή την κατηγοριοποίηση η θεωρίες ταξινομούνται σε μεγάλες θεωρίες, θεωρίες μέσου πεδίου και σε πρακτικές θεωρίες. Οι μεγάλες παρουσιάζουν υψηλού βαθμού αφαιρετικοτητα κάτι που της κάνει δυσπροσάρμοστες στην κλινική πρακτική αντίθετα επειδή αναφέρονται σε γενικές παραδοχές και έννοιες είναι κατάλληλες σαν εννοιολογικά πλαίσια στην 19

21 έρευνα. Το μεγάλο τους μειονέκτημα είναι το μεγάλο επίπεδο γενίκευσης που παρουσιάζουν (Moody, 1990). Οι θεωρίες μέσου πεδίου τοποθετούνται μετά από τις μεγάλες και πριν τις πρακτικές θεωρίες και αυτό γιατί ενώ έχουν αναπτύξει γενικευμένες έννοιες ωστόσο αυτές είναι σε τέτοιο βαθμό που μπορούν εύκολα να επαληθευτούν υποθέσεις σχετιζόμενες με αυτές (Walker & Avant, 1995). Οι πρακτικές θεωρίες παρουσιάζουν πολύ περιορισμένο βαθμό αφαίρεσης και αναφέρονται σε πρακτικές διαδικασίες που σχετίζονται με συγκεκριμένα αντικείμενα όπως είναι η αντιμετώπιση του πόνου σε ασθενής με καρκίνο η άλλα κομμάτια που αφορούν την νοσηλευτική πρακτική (McEwen & Wills M., 2002). 3.3.β Η συμβολή των νοσηλευτικών θεωριών στην νοσηλευτική επιστήμη Η σπουδαιότητα και η συμβολή των νοσηλευτικών θεωριών είναι πολύ μεγάλη στη νοσηλευτική επιστήμη και αυτό μπορεί να υπολογιστεί με βάση τον ρόλο που αυτές επιτελούν. Στόχος των νοσηλευτικών θεωριών είναι να περιγράψουν, να προβλέψουν και να εξηγήσουν τα φαινόμενα στην νοσηλευτική (Chinn and Jacobs, 1978). Η θεωρία Θα πρέπει να αποτελεί τα θεμέλια για την νοσηλευτική πρακτική να την βοηθά έτσι ώστε να παράγει καινούργια γνώση και να την κατευθύνει σε νέους ορίζοντες (Brown, 1964). Επίσης αποτελούν τον οδηγώ έτσι ώστε να διακριθεί τι αποτελεί την βάση της νοσηλευτικής πρακτικής βασιζόμενη στην σαφή περιγραφή του γνωστικού αντικειμένου της νοσηλευτικής επιστήμης. Η επιπρόσθετα αν αναλογιστούμε πως η θεωρία είναι ένα από τα κύρια μέσα ανεξαρτητοποίησης και αυτονόμησης του νοσηλευτικού επαγγέλματος μέσα από τον προσδιορισμό και τη συγκεκριμενοποίηση του γνωστικού πεδίου της νοσηλευτικής. Με την συμβολή της θεωρίας η νοσηλευτική σταμάτησε να παίζει υποβοηθητικό ρόλο στη σκιά της ιατρικής υπηρετώντας τους σκοπούς της ιατρικής και αυτονομήθηκε αφιερώνοντας όλη της τη γνώση στα πλαίσια της φροντίδας των ασθενών καθώς επίσης και στην ουσιαστικότερη επικοινωνία των νοσηλευτών δημιουργώντας έναν κοινά αποδεκτό ηθικό κώδικα και μια κοινή δεοντολογία. Πιο συγκεκριμένα η θεωρία 20

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός ΣκοπόςκαιΜεθοδολογία Η εργασία αυτή στοχεύει στην χρήση της βιογραφικής έρευνας για την καλύτερη κατανόηση της επαγγελµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψήφισμα Συμβουλίου Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) Mάιος 2013 Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ελληνική μετάφραση του ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας. Όραμα και στόχοι του τμήματος 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ DF8201 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Έκτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Διοίκηση Ποιότητας στον Τουρισμό ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

European Federation of Psychological Associations (EFPA)

European Federation of Psychological Associations (EFPA) European Federation of Psychological Associations (EFPA) Εκπαιδευτικά Κριτήρια για τους ψυχολόγους που ειδικεύονται στην Ψυχοθεραπεία 24/3/2003 http://www.efpa.be/documentsonprofissues/docmain.htm Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα»

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» Τα θέματά μας Γιατί «μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας» για εσάς; Ποιους τομείς είναι δυνατόν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4 ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Παραδόσεις 4 ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ DP2021 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Τρίτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Στόχοι Ο κύριος στόχος του μαθήματος είναι να βοηθήσει τους φοιτητές να αναπτύξουν πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Ακαδημαϊκό Έτος: 2014-15 Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Κωδικός: Ψ4607 Περίληψη του εργαστηρίου Η Αλκοολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGA310 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 3 ο ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

4 Πιθανότητες και Στοιχεία Στατιστικής για Μηχανικούς

4 Πιθανότητες και Στοιχεία Στατιστικής για Μηχανικούς Πρόλογος Ο μηχανικός πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνει την ποιότητα της δουλειάς του εάν επιθυμεί να είναι ανταγωνιστικός στην αγορά της χώρας του και γενικότερα της Ευρώπης. Μία σημαντική αναλογία σε αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης

Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης Κωδικός Μαθήματος: ΠΑ0200 Διδάσκων: Δόμνα Κακανά [dkakana@uth.gr] Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 3 ο & 4 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στοιχεία προγράμματος ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πρωτόκολλα και διαδικασίες (διοικητικές, ιατρικές, νοσηλευτικές) στις Δημόσιες Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο I. Τι είναι η επιστήμη; A. Ο στόχος της επιστήμης είναι να διερευνήσει και να κατανοήσει τον φυσικό κόσμο, για να εξηγήσει τα γεγονότα στο φυσικό κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993.

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993. 2006 Copyright: - / 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ISBN: 960 631 539 8,,.2121/1993,. 100/1975.,,,,, 51. 2121/1993. , ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ......σελ. 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα