ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ&ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ&ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ"

Transcript

1 ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ&ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «Μεσογειακή διατροφή και οι επιπτώσεις στην υγεία» Επιμέλεια: Σεγγερίδου Ειρήνη Τζιναρά Χριστίνα Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Λεονταρίδου Ιωάννα

2 TΕCHNOLOGICAL EDUCATIONAL INSTITUTE OF THESSALONIKI DEPARTMENT OF COSMETOLOGY Dissertation Subject: «Mediterranean Diet and Health Effects» Authors: Seggeridoy Irene Tzinara Christine Supervisor:Leontaridoy Joan 2

3 Περίληψη Σκοπός της παρούσης μελέτης ήταν να γίνει κατανοητή η Μεσογειακή Διατροφή ως ένα μέσο δίαιτας και οι επιπτώσεις αυτής στην υγεία. Αρχικά έγινε μια σύντομη αναδρομή στην ιστορία της Μεσόγειου Διατροφής αλλά και το πως εξελίχθηκε ανά τους αιώνες. Εν συνεχεία αναλύθηκε η Μεσογειακή πυραμίδα καθώς και τα τρόφιμα που περιλαμβάνονται σε αυτή, αποκαλύπτοντας την ιδανικότητα αυτής στην προαγωγή της υγείας. Επιπλέον παρουσιάστηκαν αναλυτικά διάφορες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν με σκοπό να αποδείξουν κατά πόσο συμβάλλει θετικά ή όχι η ίδια σε ασθένειες όπως η καρδιαγγειακή νόσος, ο καρκίνος, το μεταβολικό σύνδρομο, η παχυσαρκία, o διαβήτης και η νόσος αλτσχάιμερ. Τέλος έγινε αναφορά στο ελαιόλαδο και τις ιδιότητες αυτού βασισμένη σε εμπεριστατωμένες μελέτες. Συμπερασματικά διαπιστώθηκε η σπουδαιότητα της Μεσογειακής Διατροφής στην πρόληψη και καταπολέμηση διαφόρων ασθενειών αλλά και στην απόκτηση και διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, ωφέλιμου για την υγεία. Λέξεις κλειδιά: Μεσογειακή δίαιτα, Μεσογειακή πυραμίδα, Δίαιτα, Καρδιαγγειακά, Καρκίνος, Παχυσαρκία, Διαβήτης, Αλτσχαιμερ, Μεσόγειος, Κρητική διατροφή, Ελαιόλαδο, Μακροζωία, Μεταβολικό σύνδρομο, Καρδιακή μελέτη Λυών, Πρόληψη με Μεσογειακή Διατροφή. 3

4 Αbstract The purpose of this study was to understand the Mediterranean Diet as a means of dieting and its health implications as well. Initially, there was a brief review of the history of the Mediterranean Diet and how it has evolved over the centuries. The Mediterranean pyramid and the foods included in it were then analyzed, revealing how this diet is an ideal way to promote good helth. Additionally, the study presented, in detail, various surveys which were conducted in order to prove whether or not the Mediterranean Diet can contribute positively to diseases such as cardiovascular disease, cancer, metabolic syndrome, obesity, o diabetes and Alzheimer's. Finally, there was aslo a reference to olive oil and its nutritional properties based on detailed studies. Conclusively, not only the importance of the Mediterranean Diet in preventing and fighting various diseases but also as a means of acquiring and maintaining a healthy lifestyle, so beneficial to one s health. Keywords: Mediterranean diet, Mediterranean Pyramid Diet, Cardiovascular, Cancer, Obesity, Diabetes, Alzheimer's, Mediterranean, Cretan diet, Olive oil, Longevity, Metabolic Syndrome, Heart Study Lyon, Predimed Study. 4

5 Περιεχόμενα Περίληψη... 3 Αbstract... 4 Κεφάλαιο 1ο : Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή... 9 Κεφάλαιο 2o Περιγραφή Μεσογειακής Διατροφής Εισαγωγή Μεσογειακή Πυραμίδα Εξέλιξη της Μεσογειακής-Κρητικής διατροφής ανά τους αιώνες Διατροφικές Οδηγίες Τα τρόφιμα της μεσογειακής πυραμίδας Ιδανικότητα και Οφέλη της Μεσογειακής Διατροφής Κεφάλαιο 3o Καρδιαγγειακή νόσος & Μεσογειακή Διατροφή Εισαγωγή Σχέση Μεσογειακών τροφίμων με την καρδιαγγειακή νόσο Έρευνες Κεφάλαιο 4o Καρκίνος και Μεσογειακή Διατροφή Εισαγωγή Θρεπτικές ουσίες και καρκίνος Έρευνες Κεφάλαιο 5o Μεταβολικό σύνδρομο και Μεσογειακή Διατροφή Εισαγωγή Ορισμός μεταβολικού συνδρόμου Διατροφική αντιμετώπιση μεταβολικού συνδρόμου Έρευνες Κεφάλαιο 6o Παχυσαρκία και Μεσογειακή Διατροφή Εισαγωγή Σχέση θρεπτικών ουσιών και παχυσαρκίας

6 6.3 Έρευνες Κεφάλαιο 7o Διαβήτης και Μεσογειακή Διατροφή Εισαγωγή Έρευνες Κεφάλαιο 8o Νόσος Αλτσχάιμερ & Μεσογειακή Διατροφή Εισαγωγή Σχέση διατροφής και Αλτσχάιμερ Έρευνες Κεφάλαιο 9o Ελαιόλαδο Εισαγωγή Έρευνες Συμπεράσματα Βιβλιογραφία

7 Κεφάλαιο 1ο : Εισαγωγή Ο άνθρωπος είναι ένα όν που προσαρμόζεται στο περιβάλλον στο οποίο ζει. Κατά τα προϊστορικά χρόνια ο Homosapiens τρεφόταν με ειδή που υπήρχαν διαθέσιμα στο τοπικό του περιβάλλον. Το γεγονός ότι οι πληθυσμοί έχουν διασωθεί και αναπτυχτεί σε πολύ διαφορετικά κλίματα με αντίστοιχη μεταβολή στις διατροφικές τους συνήθειες αποτελεί μια μαρτυρία για την αξιόλογη βιολογική και πολιτιστική ανθεκτικότητα των ανθρώπων. Αν και υπάρχουν διαφορετικοί πληθυσμοί οι όποιοι ζούσαν σε ένα εξαιρετικά εύρη φάσμα περιβαλλόντων, κατάφεραν να επιβιώσουν μέχρι την πιο κρίσιμη ηλικία, την αναπαραγωγική, παρόλο που το περιβάλλον και οι διατροφικές τους συνήθειες δεν ήταν ικανά να τους προσφέρουν μακροζωία και ευημερία. Πλέον η μετανάστευση των φυτικών ειδών σε άλλες ηπείρους και η ανάπτυξη της τεχνολογίας στην μεταφορά και διατήρηση των τροφίμων, έχουν αυξήσει δραματικά τις ανθρώπινες επιλογές για την κατανάλωση ποικίλων τροφών. Το γεγονός αυτό κίνησε το ενδιαφέρον σε πολλούς ερευνητές στη σύγχρονη πια εποχή να μελετούν τις επιπτώσεις που έχουν αυτές οι ποικίλες διατροφικές επιλογές στην υγεία του ανθρώπου. (Willett,2006) Τις τελευταίες δεκαετίες η χρήση του όρου «δίαιτα» έχει αυξηθεί ραγδαία. Με μια ευρύτερη έννοια ο όρος δίαιτα αναφέρεται στο είδος των τροφίμων που καταναλώνεται συνήθως από ένα άτομο η μια κοινότητα της οποίας το μέγεθος εξαρτάται από τον πληθυσμό. Ετυμολογικά, η λέξη δίαιτα προέρχεται από τη λατινική diaeta η οποία με τη σειρά της προέρχεται από την ελληνική λέξη δίαιτα, που σημαίνει «τρόπος ζωής» ή «καθεστώς ζωής». Η ελληνική λέξη «δίαιτα» χρησιμοποιείται με την έννοια της λογικής χρήσης τροφών με στόχο την καλή υγεία. Ο όρος «διαιτολόγιο» ενέχει ιατρική χροιά και υπονοεί τον καθορισμό τροφών με σκοπό την διατήρηση ή την αποκατάσταση της υγείας (Renaud, 1995). Ένας διάσημος ελληνιστής ο Anatole Bailly μεταφράζει τον όρο δίαιτα ως είδος ζωής και την προσδιορίζει, εν γένει, ως μια ολόκληρη σειρά από συνήθειες του σώματος και του πνεύματος, γεύσεις, έθιμα κλπ. Οι διάφορες χρόνιες νόσοι που μαστίζουν τον δυτικό κόσμο τους οδήγησαν στη διερεύνηση της σύνδεσης τους με τις διατροφικές επιλογές και γενικότερα τις διατροφικές συνήθειες. (Bailly,2000) 7

8 Οι κλινικές μελέτες που έγιναν από τον Δρ Grande Covian στην Νότια Ευρώπη έδειξαν ότι τα ποσοστά της στεφανιαίας νόσου ήταν ιδιαίτερα χαμηλά στην γεωγραφική αυτή περιοχή, γεγονός που οδήγησε την δεκαετία του 1960 στην ανάπτυξη της μελέτης των επτά χώρων από τον Ancel Keys. (Keys,1980) Η μεσογειακή διατροφή έχει διακριθεί για τα σπουδαία οφέλη της στην υγεία του ανθρώπου, μεταξύ των οποίων είναι ο μειωμένος κίνδυνος διαφόρων παθήσεων, όπως του διαβήτη τύπου 2, της παχυσαρκίας και της καρδιαγγειακής νόσου, ως αποτέλεσμα της βελτίωσης του μεταβολισμού της γλυκόζης.αυτά προέρχονται από την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων τα όποια ήταν κοινά στις χώρες της Μεσόγειου την δεκαετία του 1970.Γενικότερα η μεσογειακή δίαιτα κατατάσσεται στο πλαίσιο ενός πολύπλοκου τρόπου ζωής που έχει τα εξής κοινά χαρακτηρίστηκα όπως είναι η θάλασσα, ο ήλιος και η σιέστα, τα όποια μπορεί να έχουν συμβάλει κατά κάποιο τρόπο στα οφέλη για την υγεία. (Bellisle,2009) 8

9 1.1 Ιστορική αναδρομή Η δίαιτα που καταναλώνονταν από τους λαούς της μεσογείου, αποτέλεσε αντικείμενο ενδιαφέροντος από την αρχαιότητα με τις πιο πρόσφατες έρευνες να εστιάζουν στα οφέλη που προσφέρει στην υγεία (Nestle, 1995). Μιλώντας για την μεσογειακή διατροφή πολύ γρήγορα φάνηκε ότι πρόκειται για μια ιστορία που χάνεται στα βάθη του χρόνου. Η κρητική διατροφή ξεκινά από πολύ παλιά, ακόμα και πριν την νεολιθική εποχή. Ευρήματα από αρχαιολογικές ανασκαφές δείχνουν ότι οι αρχαίοι Κρήτες, οι Μινωίτες, κατανάλωναν σχεδόν τα ίδια προϊόντα που καταναλώνει και ο σημερινός Κρητικός. Στα ανάκτορα της μινωικής εποχής βρέθηκαν μεγάλα πιθάρια για το λάδι, τους δημητριακούς καρπούς, τα όσπρια και το μέλι. Όπως επίσης και στις διάφορες εικονογραφίες φαίνεται ο απίθανος κόσμος των κρητικών φυτών και βοτάνων. Με το πέρασμα των χρόνων η κρητική κουζίνα συγκέντρωνε τις γνώσεις και την εμπειρία που μεταδίδονταν από γενιά σε γενιά, διατηρώντας τις συνήθειες τους απο τα βυζαντινά χρόνια ακόμα και μέχρι σήμερα (Serge, 1996). Η πρώτη συστηματική διερεύνηση της διαιτητικής πρόσληψης στην περιοχή της μεσογείου πραγματοποιήθηκε μετά το τέλος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Το 1948 η κυβέρνηση της Ελλάδας λόγω της ανησυχίας της για την ανάγκη να βελτιωθούν οι οικονομικές, κοινωνικές και υγειονομικές συνθήκες, κάλεσε το ίδρυμα Ροκφέλερ να προβεί σε σημαντικη επιδημιολογική έρευνα στη Κρήτη για να προσδιοριστεί ο καλύτερος τρόπος ανύψωσης του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού. Ανταποκρινόμενοι σε αυτό το αίτημα το ίδρυμα διόρισε τον Leland Allbaugh να κατευθύνει αυτό που κατέληξε να είναι μια ασυνήθιστα διαφωτισμένη έρευνα για να ανακαλύψει το πώς «η γνώση και οι δεξιότητες των βιομηχανικών χωρών θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν καλύτερα η τουλάχιστον να προκαλέσουν τις λιγότερες επιπτώσεις σε μια υποανάπτυκτη περιοχή όπως η Κρήτη» (Allbaugh, 1953) Ο Allbaugh και οι συνεργάτες του ανταποκρίθηκαν σχεδιάζοντας και διεξάγοντας μια διεξοδική έρευνα των δημογραφικών, οικονομικών, κοινωνικών υγειονομικών και διατροφικών χαρακτηριστικών μέσα από ένα δείγμα που επιλέχθηκε από μια προσεκτικά σχεδιασμένη διαδικασία τυχαιοποίησης. Το ίδρυμα δημοσίευσε τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών μέχρι το 1953 (Allbaugh, 1953). Παρά όμως τις πολυάριθμες πληροφορίες που προέρχονται από την έρευνα του ιδρύματος Ροκφέλερ για την διατροφή των Κρητών το σημερινό ενδιαφέρον για την 9

10 μεσογειακή διατροφή πηγάζει από το έργο του Ancel Keys. Το 1952 εντυπωσιασμένος από τα χαμηλά ποσοστά καρδιακών παθήσεων στην περιοχή, ξεκίνησε μια σειρά από έρευνες με τους συναδέλφους του σε επτά χώρες διερευνώντας διατροφικές συνήθειες αλλά και άλλους παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο (Keys, 1995). 2 ο Κεφάλαιο: Περιγραφή Μεσογειακής Διατροφής 2.1 Εισαγωγή Η ανθρώπινη ιστορία έχει επηρεαστεί ανέκαθεν από την διαθεσιμότητα των τροφίμων. Οι διάφορες διατροφικές ελλείψεις εξακολουθούν να αποτελούν βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν το νοσολογικό φάσμα κάποιων πληθυσμιακών ομάδων του αναπτυσσόμενου κόσμου. Από την άλλη μεριά στις αναπτυγμένες χώρες ο όρος «κακή διατροφή» εκφράζει μια διαφορετική έννοια. Οι διατροφικές ελλείψεις εξακολουθούν να υπάρχουν αλλά και νέα σύνδρομα διατροφικών ελλείψεων ανακαλύπτονται. Οι περισσότερες παθολογικές καταστάσεις που εξαρτώνται από τη διατροφή πηγάζουν από διατροφικές υπερβολές και ποιοτικές παρεκκλίσεις και εμφανίζονται κυρίως στον ενήλικο πληθυσμό με τη μορφή χρόνιων νοσημάτων όπως τα καρδιαγγειακά και οι νεοπλασίες διαφόρων εντοπίσεων (Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, 1999). Στη σύγχρονη εποχή η διατροφή έχει συνδεθεί με την υγεία και την ευρωστία, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μια απόλαυση. Η απόλαυση και η ευχαρίστηση που προσφέρει η πληθώρα εύληπτων τροφών οδηγεί πολλούς ανθρώπους στην πολυφαγία, η οποία, μαζί με την μειωμένη φυσική δραστηριότητα, οδηγεί στην συνεχώς αυξανόμενη εμφάνιση της παχυσαρκίας και των συνοδών νοσημάτων. Σε ένα κόσμο στον οποίο η διατροφή κατέχει ένα τόσο σημαντικό ρόλο είναι φυσικό, ο σημερινός καταναλωτής να δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για την ενημέρωση πάνω στην διατροφή. Οι συνεχείς πληροφορίες που δίδονται από διάφορους φορείς ειδικούς και μη κάποιες φορές προκαλούν σύγχυση στο κοινό. Για το λόγο αυτό η έγκυρη ενημέρωση είναι πολύ σημαντική (Mathioudakis, 2001). Η μεσογειακή διατροφή έχει αναφερθεί από καιρό ότι αποτελεί βέλτιστη διατροφή για την πρόληψη των μη-μεταδοτικών ασθενειών και τη διατήριση της 10

11 καλής υγείας (Martinez-Gonzalez et al, 2009; Serra-Majem et al, 2006; Sofi et al, 2008). Η διατροφή αυτή δεν είναι μια συγκεκριμένη δίαιτα αλλά μια συλλογή από παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες ακολουθούμενες από χώρες γύρω από την μεσόγειο θάλασσα και εμπλουτισμένη με τρόφιμα που παράγονται στην συγκεκριμένη περιοχή όπως το ελαιόλαδο (Bach et al, 2006). Στις αρχές της δεκαετίας του 50 αρκετοί ερευνητές είχαν παρατηρήσει ότι οι διαφορές στο τρόπο ζωής και πιθανότατα και στο τρόπο διατροφής μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση των καρδιαγγειακών παθήσεων (Renaud, 2001). Η έννοια της μεσογειακής διατροφής προέρχεται από την μελέτη των 7 χωρών που ξεκίνησε ο Ancel ο όποιος απόφάσησε να διεξάγει μια συγκριτική μελέτη διαφόρων πληθυσμών ώστε να τεκμηριώσει την παραπάνω θεωρία και στην οποία συμμετείχε και η Ελλάδα (Renaud, 2001; Frank, 2003). Ο εμπνευστής της μελέτης ήταν γνωστός και ως «Mr Cholesterol» στην Αμερική καθώς ήταν ο πρώτος εκφραστής της σύνδεσης μεταξύ της χοληστερίνης και της στεφανιαίας νόσου (Ancel, 1975). Η μελέτη άρχισε το 1956 και κατά την διάρκεια της μελετήθηκαν άνδρες ηλικίας ετών, οι οποίοι προέρχονταν από επτά διαφορετικές χώρες και χωρίζονταν σε 16 διαφορετικές υποομάδες. Πρόκειται για ομάδες πληθυσμού από χώρες και περιοχές με διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης, διαφορετικό πολιτισμό και συνήθειες. Συγκεκριμένα μελετήθηκαν 3 ομάδες πληθυσμού από την Ιταλία, 5 από την πρώην Γιουγκοσλαβία, 2 από την Ιαπωνία, 2 από την Φιλανδία, 1 από την Ολλανδία, 1 από τις ΗΠΑ και 2 από την Ελλάδα. Οι δύο αυτές ομάδες από την Ελλάδα προέρχονταν από την Κέρκυρα και την Κρήτη (Ψιλάκης, 2001). Η επιλογή του δείγματος στην Ελλάδα έγινε με το εξής σκεπτικό: οι περιοχές έπρεπε να είναι μακριά από το κέντρο ώστε να μην υπάρχει η επίδραση της αστικής ζωής στην περιοχή. Οι ερευνητές σκεφτήκαν να φτάσουν σε ένα πολύ απομακρυσμένο σημείο τη Κρήτη. Ήταν από πριν γνωστό πως ότι η Κρητική διατροφή ήταν μια τυπική διατροφή ενός επαρχιακού λαού με μεγάλη κατανάλωση λίπους και σκληρή αγροτική εργασία σε καθημερινή βάση. Τελικά επιλέχθηκε μια αγροτική περιοχή 50 χλμ. έξω από το Ηράκλειο το Καστέλι Πεδιάδας. Ένα χρόνο αργότερα ξεκίνησε η έρευνα και στην Κέρκυρα, συγκεκριμένα 45χλμ. έξω από την πόλη της Κέρκυρας. Συνολικά μελετήθηκαν 1250 άτομα τα οποία μετά την επιλογή τους δέχθηκαν ετήσια παρακολούθηση σε ότι αφορά την καταγραφή τυχών ασθενειών και πενταετή πλήρη επανεξέταση (Ancel, 1980). Η δημοσίευση των 11

12 πρώτων αποτελεσμάτων προκάλεσε μεγάλη συζήτηση. Υπήρχε ένα γενικό συμπέρασμα που έδειχνε ότι ο πληθυσμός των μεσογειακών χωρών είχαν γενικώς καλύτερη υγεία από τους κατοίκους των βορείων χωρών. Αλλά αυτό που συνέβαινε με τους κατοίκους της Κρήτης ήταν κάτι το εντυπωσιακό (Ψιλάκης, 2001; Ancel, 1980). Ύστερα από παρακολούθηση 10 χρόνων η θνησιμότητα από καρδιαγγειακά ανέρχονταν σε 184 θανάτους ανά άτομα στις άλλες μεσογειακές ομάδες και μόνο 9 θανάτους ανά άτομα στην ομάδα της Κρήτης κάτι που αντιστοιχεί σε ένα ποσοστό χαμηλότερο κατά 95% (Renaud, 2001). Έτσι παρά την υψηλή πρόσληψη λίπους, ο πληθυσμός του νησιού της Κρήτης είχε πολύ χαμηλά ποσοστά στεφανιαίας νόσου, ορισμένων τύπων καρκίνου και είχαν μεγάλο προσδόκιμο ζωής. Τα αποτελέσματα αυτά εξηγήθηκαν από τον παραδοσιακό τρόπο διατροφής των πληθυσμών της Κρήτης, μεγάλου μέρους της Ελλάδας και της νοτίου Ιταλίας (Frank, 2003). Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων της έρευνας των 7 χωρών με τα τόσα σημαντικά αποτελέσματα όσων αναφορά την υγεία και την μακροζωία των Κρητών, είναι γεγονός ότι προκάλεσε σύγχυση, καθώς ορισμένοι εξέφρασαν τη δυσπιστία τους, ενώ άλλοι άρχισαν να προβληματίζονται μήπως άλλα αίτια, γενετικά, κλιματολογικά, ψυχολογικά (στρες) ήταν εκείνα στα οποία οφειλόταν η υγεία των Κρητών (Βρυνιώτη, 2009). 12

13 Πίνακας 1:Μελέτη επτά χωρών- θνησιμότητα από στεφανιαία νόσο /100000/10 χρόνια Σειρά1 (Ψιλάκης, 2001) Πολλά χρόνια αργότερα ο καθηγητής Renaud σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει το κρητικό διατροφικό πρότυπο για την πρόληψη των θανάτων σε ασθενείς που είχαν ήδη υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου και που ήταν υπό ιατρική παρακολούθηση. Χώρισε τους ασθενείς σε δύο ομάδες όπου οι ασθενείς της μιας έπρεπε να τρέφονται σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικάνικης Καρδιολογικής Εταιρίας που ήταν παρόμοιες σε πολλές χώρες και αφορούσαν τον περιορισμό του λίπους. Οι ασθενείς της άλλης ομάδας από την άλλη έπρεπε να τρέφονται σύμφωνα με το κρητικό πρότυπο. Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια με την μελέτη των επτά χωρών με εκείνους που ακολουθούσαν το κρητικό πρότυπο να έχουν 70% χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο (Ψιλάκης, 2001). Μια από τις δύο πιο πρόσφατες σημαντικές μελέτες που διερεύνησε την μεσογειακή διατροφή αποτελεί η Lyon Heart Study, τα αποτελέσματα της οποίας αποκαλύπτουν την σπουδαιότητα που έχει η διαιτητική παρέμβαση σε ασθενείς που έχουν υψηλό κίνδυνο για στεφανιαία νόσο. Αυτή η τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη εξέτασε την αποτελεσματικότητα ενός μεσογειακού τύπου διατροφής 13

14 σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικάνικης Καρδιολογικής Εταιρίας. Οι εξεταζόμενοι χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, η ομάδα παρέμβασης πήρε οδηγίες από διαιτολόγους και καρδιολόγους να υιοθετήσουν μια μεσογειακού τύπου διατροφή που ήταν πλούσια σε δημητριακά, λαχανικά, ψάρι, φρούτα και λιγότερο κόκκινο κρέας που αντικαταστάθηκε με πουλερικά. Επιπλέον το βούτυρο και η κρέμα γάλακτος αντικαταστάθηκαν από μαργαρίνη που παρέχονταν από τη μελέτη και το λίπος της ήταν συγκρίσιμο με εκείνο του ελαιολάδου με την διαφορά ότι περιείχε περισσότερο α-λινολενικό οξύ. Επίσης έγινε η σύσταση για χρήση ελαιόλαδου και κραμβέλαιου στη προετοιμασία του φαγητού και στις σαλάτες και τέλος επιτρέπονταν κρασί με μέτρο μαζί με το γεύμα. Οι ασθενείς της ομάδας αυτής συμμετείχαν και σε μια συμβουλευτική συνεδρία που είχε διάρκεια μια ώρα. Η ομάδα ελέγχου από την άλλη έλαβε μη ειδικές συμβουλές που εν γένει προέρχονταν από τους διαιτολόγους και τους ιατρούς που τους παρακολουθούσαν. Η ομάδα αυτή κατανάλωνε μια δίαιτα που το 32% προέρχονταν από λίπος από το οποία το 12% ήταν από κορεσμένα λίπη, το 11% από μονοακόρεστα και το 6% πολυακόρεστα, ενώ κατανάλωναν και 320mg χοληστερίνης από την διατροφή τους καθημερινά. Αντιθέτως η ομάδα ελέγχου με την μεσογειακού τύπου διατροφή κατά μέσο όρο το 30% της ενέργειας τους προέρχονταν από το λίπος από το οποίο το 8% ήταν κορεσμένο, το 13% μονοακόρεστο και το 5% πολυακόρεστο, ενώ η ποσότητα της ημερήσιας πρόσληψης χοληστερόλης ήταν στα 203mg. Μετά από 46 μήνες παρακολούθησης των 219 ατόμων παρέμβασης και 204 ατόμων που συμμετείχαν τελικά στην εξέταση η μελέτη διακόπηκε πρόωρα λόγω των σημαντικών ευεργετικών αποτελεσμάτων που εμφανίστηκαν στην ομάδα παρέμβασης. Παρά το γεγονός ότι οι δύο ομάδες είχαν παρόμοιο προφίλ παραγόντων στεφανιαίου κινδύνου (λιπίδια του πλάσματος, λιποπρωτεϊνών, συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης, δείκτη μάζας σώματος και κάπνισμα) η ομάδα ελέγχου είχε μειώσει τον κίνδυνο για υποτροπή της καρδιακής νόσου κατά 50-70%.Τα ευεργετικά αυτά αποτελέσματα θεωρήθηκαν πως ήταν αποτέλεσμα της υψηλής περιεκτικότητας του διαιτητικού προτύπου αυτού σε ω-3, καθώς και φρούτων, λαχανικών και δημητριακών (Etherton et al, 2001). Μία ομάδα αποτελούμενη από επιστήμονες πραγματοποίησε την δεύτερη πιο σπουδαία, μεγάλη τυχαιοποιημένη ατομική και ομαδική έρευνα παρέμβασης, η οποία διεξήχθη από εγγεγραμμένους διαιτολόγους, με θέμα την αυξημένη προσκόλληση σε 14

15 δίαιτες μεσογειακού τύπου. Σκοπός ήταν η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της παρέμβασης με στόχο να αυξηθεί η προσκόλληση στη μεσογειακή διατροφή. Η Prevención con Dieta Mediterránea ή αλλιώς PREDIMED μελέτη είναι η πρώτη μεγάλη δοκιμή σε άτομα υψηλού κινδύνου με βασική επιδίωξη να ακολουθήσουν μία από τις δύο μεσογειακές δίαιτες ή μια δίαιτα ελέγχου για την πρωτοβάθμια πρόληψη του καρδιαγγειακού κινδύνου. Στην έρευνα πήραν μέρος 1551 ασυμπτωματικά άτομα, ηλικίας 55 έως 80 ετών, με σακχαρώδη διαβήτη ή καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν προσληφθεί σε κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας συνδεδεμένα με 10 πανεπιστημιακά νοσοκομεία σε οκτώ πόλεις της Ισπανίας και τυχαιοποιήθηκαν σε τρείς ίσου-μεγέθους ομάδες, σε ομάδα ελέγχου ή σε δύο ομάδες μεσογειακής διατροφής. Εκείνοι που ακολούθησαν τις δύο ομάδες διατροφής πραγματοποιούσαν κάθε 3 μήνες ατομικές κινητήριες συνεντεύξεις για να διαπραγματευτούν τους διατροφικούς στόχους καθώς και ομαδικά εκπαιδευτικά σεμινάρια σε τριμηνιαία βάση. Στην μια ομάδα δόθηκε δωρεάν παρθένο ελαιόλαδο (1 L / εβδομάδα), ενώ στην άλλη δόθηκαν δωρεάν ξηροί καρποί (30 g / ημέρα). Η ομάδα ελέγχου από την άλλη είχε λάβει προφορικές οδηγίες και ένα φυλλάδιο προτείνοντας το Εθνικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης για τη Χοληστερόλη (Adult Treatment Panel III) ως διατροφική κατευθυντήρια γραμμή. Πιο αναλυτικά στις ομάδες μεσογειακής διατροφής δόθηκαν οι εξής οδηγίες: άφθονη χρήση του ελαιολάδου για το μαγείρεμα, κατανάλωση συνολικά 125g/ημέρα λαχανικών (τουλάχιστον ένα από αυτά ως σαλάτα),125g/ημέρα φρέσκα φρούτα (συμπεριλαμβανομένων των φυσικών χυμών) 40g/εβδομάδα όσπρια, 150 g/εβδομάδα ψάρι ή θαλασσινά, 25g/εβδομάδα ξηρούς καρπούς ή σπόρους, επιλεγμένα λευκά κρέατα (δηλαδή, πουλερικά χωρίς το δέρμα ή κουνέλι), αντί του κόκκινου κρέατος ή μεταποιημένων κρεάτων (δηλαδή, μπιφτέκια και λουκάνικα) και επτά ή περισσότερα ποτήρια κάθε εβδομάδα κρασιού. Αρνητικές συστάσεις δόθηκαν επίσης για κατάργηση ή μείωση κρέμας γάλακτος, βουτύρου, μαργαρίνης, αλλαντικών, πατέ, πάπιας, ανθρακούχα ή ζαχαρούχα ποτά, γλυκά, εμπορικά προϊόντα αρτοποιείου (π.χ. γλυκά επιδόρπια, κέικ, μπισκότα, πουτίγκες), τηγανιτές πατάτες ή πατατάκια και τέλος προμαγειρεμένα γεύματα. Τα στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα έδειξαν πως και στις τρεις ομάδες μειώθηκε η πρόσληψη κρέατος, γλυκών και κέικ σε αντίθεση με την αύξηση φυτικών ινών, μονοακόρεστων λιπαρων οξέων και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων που 15

16 παρατηρήθηκε στις ομάδες μεσογειακής διατροφής. Ευνοϊκές μεταβολές στην πρόσληψη άλλων θρεπτικών συστατικών συνέβη μόνο στις ομάδες μεσογειακής διατροφής. Η PREDIMED είναι η μεγαλύτερη τυχαιοποιημένη μελέτη που έχει διεξαχθεί ποτέ για την επίδραση του μεσογειακού διατροφικού προτύπου και τα βασικά τρόφιμα του στην πρωτοβάθμια πρόληψη καρδιαγγειακών επεισοδίων. Μια σημαντική πτυχή της μελέτης είναι ότι τονίζει την κατανάλωση υγιεινών λιπών, αντί της μείωσης του συνολικού λίπους. Επιπλέον, αναπαράγει πραγματικές συνθήκες με σπιτικά τρόφιμα, με έναν τρόπο σημαντικό για προαγωγή ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Από την άλλη πλευρά, οι διαιτητικοί στόχοι που βασίζονται αποκλειστικά στην καθοδήγηση της συμπεριφοράς ήταν δύσκολο να εφαρμοστούν επειδή ο πληθυσμόςστόχος ήταν μια ομάδα ηλικιωμένων που ζούσαν σε ελεύθερες συνθήκες και με βαθιά ριζωμένες διατροφικές συνήθειες. Συμπερασματικά μετά από μια 12-μηνη συμπεριφορική παρέμβαση μπορεί να τροποποιηθεί ευνοϊκά η διατροφική συνήθεια ενός ατόμου. Τα επιμέρους κίνητρα της παρέμβασης σε συνδυασμό με τις συνόδους της ομάδας, την ελεύθερη παροχή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και τα εύγευστα τρόφιμα ήταν το κλειδί για την αποτελεσματική βελτίωση της διατροφικής συνήθειας των συμμετεχόντων σε αυτή τη μελέτη (Zazpe et al, 2008). Πίνακας 2:Διατροφικές συνήθειες ανά περιοχή (gr/ημέρα) (Ψιλάκης, 2001) ΚΡΗΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΧΩΡΕΣ ΟΛΛΑΝΔΊΑ ΗΠΑ 16

17 Όταν αναφερόμαστε στη μεσογειακή διατροφή δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι οι σημερινοί κάτοικοι της Μεσογείου την τηρούν ή τουλάχιστον οι περισσότεροι από αυτούς. Δυστυχώς αργά αλλά σταθερά αυτό το πολυσυζητημένο διατροφικό πρότυπο εγκαταλείπεται. Τα επιστημονικά στοιχεία που αποτελούν ένδειξη για την ευεργετική επίδραση της μεσογειακής διατροφής δεν αναφέρονται στην σημερινή διατροφή των λαών της μεσογείου αλλά στην παραδοσιακή διατροφή των μεσογειακών λαών. Σειρά μελετών έχει καταδείξει πως τα ευεργετικά αποτελέσματα της μεσογειακής διατροφής εκφράζονται από το σύνολο της και όχι από μεμονωμένα τρόφιμα και θρεπτικές ουσίες. Φαίνεται πως από τον συνδυασμό των τροφίμων και από τις βιολογικές αλληλεπιδράσεις των διαφόρων συστατικών της μεσογειακής διατροφής συνεπάγονται τα σημαντικά οφέλη για την υγεία. Οι ευεργετικές συνέπειες μπορούν επίσης να αποδοθούν στα παραδοσιακά τρόφιμα που αποτελούν τον κορμό της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής. Τα παραδοσιακά αυτά τρόφιμα ενσωματώνουν την γνώση και την σοφία των γενεών του παρελθόντος οι οποίες, ζώντας κάτω από δύσκολες συνθήκες, έμαθαν πώς να αξιοποιούν τα τοπικά διαθέσιμα προϊόντα με σκοπό την παραγωγή εύγευστων εδεσμάτων και συνταγών συμβατών με τις επιταγές της σωστής διατροφής (Τριχοπούλου, 2010). 2.2 Μεσογειακή Πυραμίδα Εξέλιξη της Μεσογειακής-Κρητικής διατροφής ανά τους αιώνες Ο όρος «Μεσογειακή Διατροφή» περιγράφει ένα συγκεκριμένο τρόπο διατροφής ο οποίος περιλαμβάνει τρόφιμα τα οποία είναι χαμηλά σε λιπαρά, έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες καθώς σημαντικό κομμάτι της είναι τρόφιμα όπως τα δημητριακά, το ψωμί, το ρύζι, τα μακαρόνια, τα φρούτα, τα λαχανικά, το γάλα και τα γαλακτοκομικά (Renaud, 2001). Ταυτόχρονα περιλαμβάνει πλήθος βιταμινών, ωστόσο η βασική πηγή λίπους εντάσσει μόνο το ελαιόλαδο, το οποίο όμως ως γνωστών αποτελεί εξαιρετική πηγή υγιεινής διατροφής λόγω της περιεκτικότητας του σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικά (Αλεπουδέα, 2010). 17

18 Έρευνες οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς σε παγκόσμιο επίπεδο συγκλίνουν στο νησί της Κρήτης το οποίο αποτελεί χαρακτηριστικό υπόδειγμα μεσογειακής διατροφής. Όπως έχει ήδη αναφερθεί τα αποτελέσματα από αυτές τις σημαντικές έρευνες φανέρωσαν ότι ο πληθυσμός αυτός παρουσίαζε, σε παγκόσμιο επίπεδο, τα χαμηλότερα επίπεδα θανάτων που οφείλονταν σε καρδιαγγειακά νοσήματα. Έτσι οι ερευνητές προσπάθησαν να βρουν το πρότυπο διατροφής το οποίο προσέφερε και συνεχίζει να προσφέρει αυτά τα εξαιρετικά ποσοστά υγείας. Σχετικά γρήγορα έγινε αντιληπτό ότι η διατροφή των Κρητικών έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Πιο συγκεκριμένα, η κρητική διατροφή ανάγεται από πολύ παλιά, ακόμη και πριν από την νεολιθική εποχή. Μετά από τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις διαπιστώθηκε ότι από την εποχή που άκμασε ο Μινωικός πολιτισμός (4000 χρόνια πριν) οι αρχαίοι Κρήτες, δηλαδή οι Μινωίτες διατρέφονταν σχεδόν με τα ίδια αγροτικά προϊόντα που διατρέφονται και σύγχρονοι Κρητικοί (χόρτα όσπρια, δημητριακά, ελαιόλαδο) (Renaud, 2001). Πιο αναλυτικά στα ανάκτορα της μινωικής εποχής εντοπίστηκαν μεγάλα πιθάρια τα οποία προορίζονταν για το λάδι της ελιάς, τους δημητριακούς καρπούς, τα όσπρια και το μέλι. Παράλληλα και στις διάφορες τοιχογραφίες της εποχής αντλούνται πολύτιμες πληροφορίες για το σημαντικό κόσμο των κρητικών φυτών και βοτάνων και τις ευεργετικές ιδιότητες τους στην υγεία. Μελετώντας το πέρασμα των αιώνων, διαπιστώνεται ότι η κρητική κουζίνα συνέλλεξε τη γνώση και την εμπειρία που μεταδίδονταν από γενιά σε γενιά. Όταν έφτασε η Βυζαντινή εποχή οι Κρητικοί εξακολουθούσαν να τηρούν τις ίδιες διατροφικές συνήθειες που ανά τους αιώνες φτάνουν μέχρι και τη σημερινή εποχή. Τέλος αξίζει να αναφερθεί ότι ο μεγάλος φιλόσοφος και συγγραφέας Πλάτων (427 π.χ.-347 π.χ.) στο έργο του «Πολιτεία», συμβουλεύει τους νέους να ακολουθήσουν μια λιτή διατροφή η οποία περιλαμβάνει: ψωμί, ελιές, τυρί, βολβούς και λαχανικά (Renaud, 2001). 18

19 2.2.2 Διατροφικές Οδηγίες Για την καλύτερη κατανόηση των διατροφικών οδηγιών έχουν επινοηθεί διάφορα απεικονιστικά σχήματα. Η πιο κοινή είναι το τρίγωνο ή η πυραμίδα στην βάση της οποίας περιέχει τρόφιμα που θα πρέπει να καταναλώνονται πολύ συχνά, (USDA, 1992) ενώ στη κορυφή της τρόφιμα που θα πρέπει να καταναλώνονται σπάνια (Υπουργείο Υγείας & Πρόνοιας, Ανώτατο Ειδικό Επιστημονικό Συμβούλιο, 1999). Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ κατασκεύασε την διατροφική πυραμίδα το

20 (USDA, 1992). Από τότε πολλές επιστημονικές μελέτες έδειξαν πως επηρεάζουν την υγεία τα διάφορα τρόφιμα. Ωστόσο η πυραμίδα που αναπτύχθηκε από το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ ήταν μια προσπάθεια για την παροχή διατροφικών πληροφοριών στο κοινό με ένα εξαιρετικά απλοποιημένο τρόπο. Από την άλλη το Υπουργείο αυτό αντιπροσώπευε τα οικονομικά συμφέροντα των παραγωγών κρέατος, ζάχαρης πουλερικών, αυγών και άλλων προϊόντων αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι παραγωγή και οι ισχυρές ομάδες του εμπορίου άσκησαν μεγάλη επιρροή στο Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ ώστε να συστήσει την κατανάλωση προϊόντων τους στην πυραμίδα που κατασκεύασε. Παραδόξως, η πυραμίδα δεν είχε κατασκευαστεί από οποιαδήποτε από τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες, των οποίων ο σκοπός ήταν η προαγωγή της υγείας ή οποιαδήποτε υπηρεσία που ασχολούνταν με θέματα διατροφής ή ιατρικά θέματα. Οι διατροφικές συστάσεις πρέπει να βασίζονται σε επιστημονικές αντικειμενικές έρευνες και όχι στον ανταγωνισμό των οικονομικών συμφερόντων (Hanson, 2012). Λόγω αυτών των ανεπαρκειών, οι γιατροί στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ της Σχολής Δημόσιας Υγείας και τη Σχολή του Χάρβαρντ της Ιατρικής, δημιούργησαν μια πυραμίδα τροφίμων που βασιζόταν σε επιστημονικά ευρήματα, κάνοντας ανασκοπήσεις σε νεότερες έρευνες που την ονόμασαν Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής. Στην νέα αυτή πυραμίδα προσθέσανε την καθημερινή άσκηση, όπως και τον έλεγχο του σωματικού βάρους. Καμία δίαιτα δεν είναι πραγματικά υγιεινή, ανεξάρτητα από την θρεπτικότητα των τροφίμων που περιλαμβάνει, αν δεν περιέχει τη διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους και την καθημερινή φυσική δραστηριότητα. Αυτοί οι δύο παράγοντες που προστέθηκαν ήταν αποτελεσματικότεροι στην πρόληψη διαφόρων σοβαρών ασθενειών και στην μείωση των παραγόντων κινδύνου τους σε σύγκριση με την πυραμίδα του 1992 (Elfhag et al, 2003). 20

21 Εικόνα 5: Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής (Hanson, 2012) Η μεσογειακή πυραμίδα διατροφής χαρακτηρίζεται από την απαιτούμενη ποσότητα των διαφόρων τροφίμων σε μηνιαία, εβδομαδιαία και καθημερινή βάση, δίνοντας έμφαση στην συχνότητα της κατανάλωσης κάποιου τροφίμου και όχι σε γραμμάρια. (Υπουργείο Υγείας & Πρόνοιας, Ανώτατο Ειδικό Επιστημονικό Συμβούλιο, 1999). Πολλές χώρες έχουν διαμορφώσει της δικές τους διατροφικές οδηγίες σε επίπεδο τροφίμων (WHO, 1998). Μια ομάδα που οργανώθηκε στο πανεπιστήμιο του Harvard των ΗΠΑ με μεγάλη συμβολή από Έλληνες επιστήμονες είχε επίσης διαμορφώσει μια εναλλακτική πυραμίδα η οποία βασίζεται στις αρχές 21

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Δρ Ελενα Φιλίππου, Δρ Μιχάλης Τορναρίτης, Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής (10/5/2012) και Δραστηριότητες για την Εβδομάδα 7-13/5/2012 Φετινό θέμα: «Προγραμματίστε σωστά το πιάτο σας:

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η Μεσογειακή διατροφή παρουσιάζει ένα μοντέλο διατροφής στο οποίο διαφοροποιείται από χώρα σε χώρα της Μεσογείου.Άλλο στην Ισπανία, την Ιταλία,την Ελλάδα και την Γιουγκοσλαβία 1. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΜΕ ΘΕΜΑ: Σωστή διατροφή και άσκηση για τους εφήβους ΚΑΙ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑ: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ -ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΦΑΓΗΤΟ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΟΙ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών Δέσποινα Στεργίου, Τεχνολόγος Τροφίμων Αντώνιος Τραγαντζόπουλος, Χημικός Γεώργιος Μόνιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Εβδομάδα Πρόληψης Καρδιοπαθειών (24-28/9/2012) Φετινό Θέμα: «Go Red for Women «Κόκκινος συναγερμός για την γυναικεία καρδιά»

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Π. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΦΕΤ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑΣ NEW YORK COLLEGE

ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Π. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΦΕΤ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑΣ NEW YORK COLLEGE ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Π. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΦΕΤ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑΣ NEW YORK COLLEGE ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις 10/10/2009 εγκρίθηκε στην Nairobi της Κένυα η Μεσογειακή Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, M.Sc. Διαιτολόγος - διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη LDL - κακή χοληστερίνη apo-al ά apo τριγλυκερίδια αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων LDL - κακή χοληστερίνη αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων ΙΑΤΡΕΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Page1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΗΜΕΡΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 10 η ΜΑΙΟΥ 2014 Θέμα: Τρώω σωστά και ισορροπημένα και το απολαμβάνω! «Μεσογειακή Διατροφή και η Αξία

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ EΙΣΑΓΩΓΗ Στίς 16 Οκτωβρίου 2010 εγκρίθηκε απο την UNESCO η Μεσογειακή Διατροφή ως μέρος της αϋλης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & ιατροφής ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη - Τηλ. 2810-394758, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Kαρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Τρόφιμο ονομάζουμε οποιαδήποτε ουσία ή προϊόν, είτε αυτό έχει υποστεί πλήρη ή μερική επεξεργασία είτε όχι, το οποίο μπορεί να καταναλωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΡΕΣ (%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ (%)

ΑΝΤΡΕΣ (%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ (%) Αποτελέσματα από «Επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος βάρους στην Κύπρο και διαπίστωση των διατροφικών συνηθειών του Κύπριου πολίτη" του Συνδέσμου ιαιτολόγων και ιατροφολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Περιεχόμενα 18/06/2014

Στόχοι. Περιεχόμενα 18/06/2014 Ερωτηματολόγιο γνώσεων μεσογειακής διατροφής, ελαιόλαδου 1. Tα βασικά στοιχεία της σωστής διατροφής είναι : Ισορροπία, Μέτρο, Ποικιλία, Μόνο φυτικές τροφές Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής: «Τρώω σωστά και ισορροπημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος;

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος; Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Το Πρόγραμμα ΔΙΑ.ΤΡΟΦΗ απευθύνεται σε μαθητές δημοσίων σχολείων κοινωνικοοικονομικά ευπαθών περιοχών της χώρας, που πλήττονται περισσότερο από

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χρήστος Πίτσα6ος Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ν αναρωτηθούμε ποια είναι η νόσος που

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων

Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων Ευφιλήτου, 6 ος αιώνας πχ Αντώνης Καφάτος, Ομότιμος καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης Κλινική Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα