ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΟ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας Αρδευτικών Υδάτων) ΕΡΓΟ ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΩΝ Υ ΑΤΩΝ (ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΓΕΙΩΝ) ΣΕ ΚΛΙΜΑΚΑ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙI ΑΝΑ ΟΧΟΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗ: 1. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝ ΥΛΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ 2. ΣΠΥΡΙ ΗΣ Α. - ΚΟΥΤΑΛΟΥ Β. Ο.Ε. - "ΥΕΤΟΣ" 3. ΠΕΡΛΕΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Γεωλόγος 4. ΛΙΟΝΗΣ ΜΙΧΑΗΛ, Γεωλόγος 5. ΛΕΒΟΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΗΛ, Γεωπόνος 0

2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IΙ Α. Σύντομη Ανασκόπηση της τύχης και συμπεριφοράς γεωργικών φαρμάκων στο περιβάλλον Για τον εντοπισμό των σημειακών πηγών ρύπανσης των επιφανειακών και υπόγειων νερών από γεωργικά φάρμακα, έπρεπε να εξευρεθεί κάποιο εργαλείο με το οποίο να είναι δυνατό, με κάποια σημαντική βεβαιότητα, να διακριθούν οι συγκεντρώσεις γεωργικών φαρμάκων που βρίσκονται στα επιφανειακά και υπόγεια νερά και που προέρχονται από σημειακές πηγές ρύπανσης από τα επίπεδα των συγκεντρώσεων της αναπόφευκτης ρύπανσης των νερών που προκαλείται από την χρήση γεωργικών φαρμάκων στην Φυτοπροστασία και αύξηση της γεωργικής παραγωγής. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι η ρύπανση περιβάλλοντος και ειδικότερα των επιφανειακών νερών είναι αναπόφευκτη ακόμη και κάτω από τις αυστηρότερες αρχές εξάσκησης γεωργικής πρακτικής στον τομέα της φυτοπροστασίας (Hartley and Graham-Bryce, 1980, Cheng, 1990, Honeycutt and Schabacker, 1994, Παπαδοπούλου-Μουρκίδου, 2008 και Παπαδοπούλου-Μουρκίδου και Πατσιάς, 2009). Ρύπανση περιβάλλοντος προκαλείται ακόμη και όταν οι καλλιέργειες γίνονται κάτω από πλήρως ελεγχόμενες συνθήκες όπως συμβαίνει για παράδειγμα στις υδροπονικές-θερμοκηπιακές καλλιέργειες των οποίων τα υγρά απόβλητα συνιστούν σημαντικές πηγές ρύπανσης (Hatzilazarou et al., 2004 και 2005). Τα γεωργικά φάρμακα για να εξασκήσουν την δράση τους ελευθερώνονται στο περιβάλλον (ψεκάζονται σε δένδρα, θάμνους, πολυετή και ετήσια φυτά ή στο έδαφος ακόμη και απευθείας σε κάποιο υδατοσύστημα για την καταπολέμηση της υδρόβιας βλάστησης, προνυμφών κουνουπιών κ.ά.) και συνεπώς αναπόφευκτα υπολείμματά τους θα μείνουν στα διάφορα τμήματα του περιβάλλοντος για αρκετό χρονικό διάστημα (ανάλογα με τις φυσικοχημικές τους ιδιότητες και την χημική και μεταβολική τους σταθερότητα στο περιβάλλον) μετά από κάθε εφαρμογή. Επίσης κατά την εφαρμογή (ψεκασμό) των γεωργικών φαρμάκων και αργότερα ποσότητες των υπολειμμάτων τους μεταφέρονται σε άλλα τμήματα του περιβάλλοντος όπως για παράδειγμα με το drift (εναπόθεση ψεκαστικού υγρού εκτός στόχου κατά τον ψεκασμό) και την εξάτμιση από την επιφάνεια των φυτών ή του εδάφους και νερού φθάνουν στην ατμόσφαιρα, από τα ψεκασμένα φυτά φθάνουν στο έδαφος και από εκεί ενδεχομένως να μεταφερθούν με την έκπλυση προς τα υπόγεια νερά ή με επιφανειακή απορροή, διάβρωση και στράγγιση των εδαφών να φθάσουν σε παρακείμενα επιφανειακά νερά. Φυσικά οι συγκεντρώσεις Σελ.1/14

3 γεωργικών φαρμάκων που θα φθάσουν εκτός στόχου και θα προκαλέσουν ρύπανση περιβάλλοντος θα εξαρτηθούν, εκτός από τις φυσικοχημικές τους ιδιότητες και την μεταβολική και χημική τους σταθερότητα, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, και από τις εδαφο-κλιματικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε περιοχή (έχοντας υπόψη ότι υψηλές θερμοκρασίες για παράδειγμα κατά την περίοδο των ψεκασμών θα επιτείνουν την εξάτμιση και τις απώλειες φαρμάκων προς την ατμόσφαιρα, βροχοπτώσεις θα αυξήσουν τις απώλειες μέσω απορροής, διάβρωσης, στράγγισης ή έκπλυσης εδαφών κ.ά.), την επιμέρους χρήση γης στην κάθε περιοχή και ειδικότερα το ποσοστό των καλλιεργειών που απαιτούν εντατικά μέτρα φυτοπροστασίας και την τοπική γεωργική πρακτική των αγροτών. Θα πρέπει να αναφερθεί επίσης ότι, γενικά τα γεωργικά φάρμακα που έχουν την μεγαλύτερη συχνότητα ανίχνευσης και στις υψηλότερες συγκεντρώσεις στα επιφανειακά αλλά και υπόγεια νερά είναι αυτά που εφαρμόζονται στο έδαφος ή προστίθενται στο νερό άρδευσης και τα γεωργικά φάρμακα αυτά είναι κυρίως ζιζανιοκτόνα (Greenhalgh and Roberts, 1987 και Meyer and Thurman, 1996). Τα ζιζανιοκτόνα, ως ομάδα, μεταξύ των υπόλοιπων ομάδων γεωργικών φαρμάκων, είναι η ομάδα η οποία έχει την υψηλότερη υδατοδιαλυτότητα και συνεπώς είναι τα γεωργικά φάρμακα τα οποία όταν εφαρμόζονται ή φθάνουν στο έδαφος σε μεγάλο ποσοστό (αν δεν είναι θετικά φορτισμένα όπως τo paraquat, diquat και glyphosate, που προσροφούνται ισχυρά επάνω στα κολλοειδή του εδάφους), βρίσκονται διαλυμένα στο εδαφικό διάλυμα και ακολουθώντας την κίνηση του νερού έχουν την δυνατότητα αφενός να εκπλυθούν προς τα κατώτερα στρώματα του εδάφους, να φθάσουν τον φρεάτιο ορίζοντα και ακόμη και βαθιά υδροφόρα στρώματα και αφετέρου με την στράγγιση των εδαφών και την επιφανειακή απορροή να φθάσουν σε επιφανειακά νερά (στραγγιστικά κανάλια, ποταμούς και λίμνες). Ακόμη και για τα ζιζανιοκτόνα που δεν εφαρμόζονται απευθείας στο έδαφος αλλά εφαρμόζονται με διαφυλλικούς ψεκασμούς (μεταφυτρωτικά ζιζανιοκτόνα), λόγω του ότι τα ζιζάνια έχουν μικρό ύψος και οι ψεκασμοί γίνονται με κατεύθυνση προς το έδαφος, ακόμη και με κατευθυνόμενους ψεκασμούς, ένα σημαντικό ποσοστό του ψεκαστικού υγρού εναποτίθεται επάνω στην επιφάνεια του εδάφους και επομένως και τα ζιζανιοκτόνα αυτά έχουν την ίδια συμπεριφορά και τύχη στο περιβάλλον όπως και εκείνα που εφαρμόζονται απευθείας στο έδαφος, όπως περιγράφτηκε παραπάνω. Όσον αφορά τα ζιζανιοκτόνα, ένα μικρό ποσοστό της ρύπανσης επιφανειακών νερών μπορεί να οφείλεται σε εναπόθεση ψεκαστικού υγρού εκτός στόχου (drift) και μεταφορά μέσω της ατμόσφαιρας (αυτό συμβαίνει όταν τα γεωργικά φάρμακα και συνεπώς και τα ζιζανιοκτόνα εφαρμόζονται κυρίως με αεροψεκασμούς σε χώρες με πολύ εκτατικές καλλιέργειες-στην Σελ.2/14

4 EU απαγορεύονται οι αεροψεκασμοί εκτός αν υπάρχει έκτακτη ανάγκη). Όμως με την εξάτμιση από τις ψεκασμένες επιφάνειες (έδαφος, φυτά, νερό) μέσω της ατμόσφαιρας μεταφέρονται σε παρακείμενες καλλιέργειες, προκαλώντας προβλήματα φυτοτοξικότητας, αλλά και σε σημαντικές αποστάσεις προκαλώντας ρύπανση της ατμόσφαιρας και του περιβάλλοντος γενικότερα. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι ένα σημαντικό ποσοστό των χημικών ομάδων των ζιζανιοκτόνων είναι οργανικά οξέα είτε καρβοξυλικά οξέα τα οποία τυποποιούνται υπό μορφή εστέρων και αλάτων (προκειμένου να καταστεί δυνατή η απορρόφησή τους μέσω των βιολογικών μεμβρανών των φυτικών κυττάρων) ή οξέα κατά Levis, τα οποία όταν βρεθούν διαλυμένα σε νερό με ph>6 ή 7 είναι πλήρως ιονισμένα (φέρουν αρνητικό φορτίο). Τα ιονισμένα μόρια αφενός έχουν κατά 10 με 100 φορές υψηλότερη υδατοδιαλυτότητα σε σύγκριση με τα μη-ιονισμένα μόρια και αφετέρου λόγω του αρνητικού φορτίου που αποκτούν με τον ιονισμό απωθούνται από τα κολλοειδή της αργίλου, τα οποία επίσης είναι αρνητικά φορτισμένα και συνεπώς εμποδίζεται η προσρόφησή τους επάνω στα συστατικά του εδάφους και όντας διαλυμένα στο εδαφικό νερό η κίνησή τους μέσω της στράγγισης των εδαφών είναι ταχύτερη. Από άλλες κατηγορίες γεωργικών φαρμάκων (εντομοκτόνα, ακαρεοκτόνα, νηματωδοκτόνα, μυκητοκτόνα) μόνο τα νηματωδοκτόνα σχεδόν όλα εφαρμόζονται στο έδαφος (αλλά ο αριθμός των διαθέσιμων στην αγορά φαρμάκων είναι πολύ περιορισμένος σήμερα) και μικρός αριθμός φαρμάκων από τις υπόλοιπες κατηγορίες όπως είναι εκείνα από τα εντομοκτόνα και μυκητοκτόνα που κυρίως εφαρμόζονται ως επενδυτικά σπόρων. Συνεπώς η πλειονότητα των εντομοκτόνων/ακαρεοκτόνων και μυκητοκτόνων εφαρμόζονται με διαφυλλικούς ψεκασμούς. Κατά την εφαρμογή των φαρμάκων αυτών (ψεκασμούς) ένα ποσοστό του ψεκαστικού υγρού εναποτίθεται ή απορρέει στο έδαφος (οι ψεκασμοί συστήνεται να γίνονται μέχρι πλήρους διαβροχής του φυλλώματος και απορροής) και το ποσοστό αυτό του φαρμάκου μπορεί να έχει την τύχη αυτών που εφαρμόζονται στο έδαφος, όπως περιγράφτηκε παραπάνω, με τη διαφορά όμως επειδή τα φάρμακα αυτά έχουν μέτρια έως πολύ μικρή υδατοδιαλυτότητα και υψηλή λιποφιλικότητα δεσμεύονται συνήθως επάνω στην οργανική ύλη του εδάφους (προσρόφηση, μεταβολισμός) και η κίνηση τους στο έδαφος είναι αργή και δύσκολη έως αδύνατη. Όμως συμβαίνει ρύπανση και από τα φάρμακα αυτά, κυρίως όταν ψεκάζονται δενδρώδεις καλλιέργειες, με την μεταφορά του ψεκαστικού υγρού εκτός στόχου (drift) και μέσω της ατμόσφαιρας (αν υπάρχει και λίγος άνεμος) μεταφορά τους σε μεγάλες αποστάσεις οπότε ενδέχεται να γίνει τελική εναπόθεση ψεκαστικού υγρού σε παραπλήσια Σελ.3/14

5 επιφανειακά νερά. Για τον λόγο αυτό για πολλά από τα γεωργικά φάρμακα αυτά η Κοινοτική Νομοθεσία προβλέπει ζώνες προστασίας (buffer zones) μεταξύ των αγροτεμαχίων και επιφανειακών νερών στις οποίες απαγορεύονται οι ψεκασμοί. Το πλάτος των ζωνών προστασίας ποικίλει ανάλογα με τις οικοτοξικολογικές ιδιότητες του κάθε φαρμάκου και μπορεί να κυμαίνεται από 5 μέχρι 100 ή και περισσότερα μέτρα (αν υπάρχουν περιορισμοί στην χρήση ενός φαρμάκου και απαιτείται να υπάρχει αψέκαστη ζώνη όπως και το αντίστοιχο πλάτος αναφέρονται στην ετικέτα της συσκευασίας του κάθε φαρμάκου). Συνεπώς, από τα ανωτέρω, προκύπτει ότι αναπόφευκτα κατά τον ψεκασμό των γεωργικών φαρμάκων και μετέπειτα λειτουργούν μηχανισμοί διασποράς και μεταφοράς των υπολειμμάτων τους σε διάφορα άλλα τμήματα του περιβάλλοντος. Αυτό που είναι σημαντικό είναι η προκαλούμενη αναπόφευκτη ρύπανση να μην επηρεάζει μη αντιστρέψιμα το περιβάλλον ή όπως αναφέρεται στα σχετικά νομοθετήματα της ΕU οι επιδράσεις να είναι ``αποδεκτές``. Ένας από τους φιλόδοξους στόχους του έργου, στο πλαίσιο της διαπίστωσης της υφιστάμενης κατάστασης και τον εντοπισμό των σημειακών πηγών ρύπανσης από γεωργικά φάρμακα, ήταν αφενός να διακρίνει και να ποσοτικοποιήσει την αναπόφευκτη ρύπανση των επιφανειακών νερών κάτω από τις τοπικές εδαφο-κλιματικές συνθήκες και την εξασκούμενη γεωργική πρακτική σε κάθε μία από τις 21 λεκάνες απορροής ποταμών και λιμνών και αφετέρου να προτείνει δείκτες για τον έλεγχο των παρεκκλίσεων καθώς και τον περαιτέρω εντοπισμό σημειακών πηγών ρύπανσης. Για τον σκοπό αυτό έγινε επεξεργασία των αναλυτικών δεδομένων εφαρμόζοντας την τεχνική των Box Plots, από το στατιστικό πακέτο SPSS. Με την επεξεργασία αυτή έγινε εκτίμηση της διασποράς των συγκεντρώσεων κάθε γεωργικού φαρμάκου σε κάθε λεκάνη απορροής ξεχωριστά, ώστε να καθοριστούν τα όρια εμπιστοσύνης με βεβαιότητα 95% του κατώτατου και ανώτατου ορίου της διασποράς του 75% των συγκεντρώσεων και να αναδειχθούν οι τιμές που ξεφεύγουν τα στατιστικά όρια του 100% και χαρακτηρίζονται ως outliers και extreme values (εξαιρετικά υψηλές τιμές). Σημειώνεται ότι κατά την επεξεργασία αυτή επιλέχθηκαν τα γεωργικά φάρμακα τα οποία ανιχνεύθηκαν τουλάχιστον 5 φορές κατά την διάρκεια και 2012, αντίστοιχα. Σε κάθε Box Plot όλες οι τιμές συγκεντρώσεων που εμπίπτουν μέσα στα όρια του Box συνιστούν το 75% και από 12,5% των τιμών περιλαμβάνονται στο εύρος που καλύπτεται από κάθε whisker (μουστάκι). Συνεπώς οι συγκεντρώσεις που δεν ξεπερνούν το ανώτατο χείλος του 75% του Βox Σελ.4/14

6 εμπίπτουν στο 87,5% του πληθυσμού των τιμών. Όταν σε μία λεκάνη απορροής το 87,5% των συγκεντρώσεων που αφορούν κάποιο γεωργικό φάρμακο έχουν ένα στενό εύρος διακύμανσης και ένα μικρό ποσοστό στατιστικά ξεφεύγει και οι αντίστοιχες τιμές χαρακτηρίζονται ως outliers ή extreme values σημαίνει ότι για το μικρό αυτό ποσοστό συνέβηκε κάτι ιδιαίτερο όπως μη ενδεδειγμένη χρήση ή προήλθε από κάποια σημειακή πηγή ρύπανσης. Η τεχνική των Box Plots είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν για την αξιολόγηση υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων που βρέθηκαν σε διάφορα τμήματα του περιβάλλοντος όπως στα υπόγεια νερά περιοχών της χώρας μας όπου καλλιεργείται αραβόσιτος (Papastergiou and Papadopoulou-Mourkidou, 2001), στο επίπεδο της λεκάνης απορροής του ποταμού Αξιού ( Papadopoulou-Mourkidou et al., 2004a και 2004b) και σε ευρύτερες περιοχές της Μακεδονίας και Θράκης (Papadopoulou-Mourkidou et al., 2001b). Δεδομένου, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η περιβαλλοντική συμπεριφορά των γεωργικών φαρμάκων, εκτός από τις φυσικοχημικές τους ιδιότητες και τις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής χρήσης, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από το τμήμα του περιβάλλοντος που γίνεται η αρχική διασπορά του φαρμάκου προκειμένου να βρεθεί σε σημαντική συγκέντρωση στην περιοχή του στόχου ή να υπάρχει πιθανότητα να απορροφηθεί σε ικανοποιητική συγκέντρωση από τον στόχο ώστε να επιτευχθεί η καταπολέμησή του, παρακάτω παρουσιάζονται πληροφορίες σχετικά με τις βιολογικές δράσεις των διαφόρων γεωργικών φαρμάκων που περιλαμβάνονται στους καταλόγους των μεθόδων ανάλυσης. Στον κατάλογο των γεωργικών φαρμάκων και άλλων οργανικών ουσιών που αναλύονταν περιλαμβάνονται 329 ουσίες για τις οποίες έγινε ανίχνευση και ποσοτικός προσδιορισμός στα δείγματα που συλλέγονταν κατά την διάρκεια εκτέλεσης του έργου. Μεταξύ των ανωτέρω ουσιών περιλαμβάνεται η καφεΐνη, η οποία θα χρησιμοποιηθεί ως δείκτης για την διαπίστωση της ρύπανσης που προκαλείται από αστικά απόβλητα, άλλες 27 ουσίες που είναι είτε μεταβολίτες ή ισομερή ή ουσίες που βρίσκονται στα σκευάσματα γεωργικών φαρμάκων και οι υπόλοιπες 301 ουσίες είναι δραστικά συστατικά γεωργικών φαρμάκων που κυκλοφορούν σήμερα στην Ευρωπαϊκή αγορά ή κυκλοφορούσαν στο παρελθόν. Σελ.5/14

7 Από τις 27 ουσίες, που αναφέρθηκαν παραπάνω, το aldicarb sulfone και aldicarb sulfoxide είναι μεταβολίτες του aldicarb, το 3-OH carbofuran είναι μεταβολίτης του carbofuran, το butocarboxim sulfoxide είναι μεταβολίτης του butocarboxim, η DEA είναι μεταβολίτης της atrazine, το demeton-s-methyl sulfone είναι μεταβολίτης του demeton-smethyl, το endosulfan sulphate είναι μεταβολίτης του endosulfan, το heptachlor epoxide είναι μεταβολίτης του heptachlor, το malaoxon είναι μεταβολίτης του malathion, το methiocarb sulfone είναι μεταβολίτης του methiocarb, τα paraoxon ethyl και paraoxon methyl είναι μεταβολίτες των parathion ethyl και parathion methyl, αντίστοιχα, το phorate sulfone και phorate sulfoxide είναι μεταβολίτες του phorate, και τα thiofanox sulfone και thiofanox sulfoxide είναι μεταβολίτες του thiofanox. Από τα υπόλοιπα τα ισομερή του εξαχλωρο-κυκλοεξανίου a-hch, b-hch και d-hch είναι ισομερή του γ-ηch ή lindane και βρίσκονται ως παραπροϊόντα σύνθεσης στα σκευάσματα του. Τα p,p-ddd και p,p-dde είναι σταθεροί μεταβολίτες του p,p-ddt ενώ τα o,p-ddd, o,p-dde και ο,p-ddt είναι ισομερή που είτε βρίσκονται στα σκευάσματα ή παράγονται με ισομερισμό από τους αντίστοιχους μεταβόλιτες ή το ίδιο το δραστικό συστατικό και γνωστό εντομοκτόνο DDT που είναι το p,p-ddt. Επίσης οι ουσίες propazine και simetryne είναι τριαζίνες που δεν κυκλοφόρησαν ως γεωργικά φάρμακα ποτέ αλλά βρίσκονται στα σκευάσματα άλλων τριαζινικών ζιζανιοκτόνων όπως είναι η atrazine, prometryne, terbuthylazine κ.ά. Οι υπόλοιπες 301 ουσίες είναι δραστικά συστατικά γεωργικών φαρμάκων και διακρίνονται στις κάτωθι ομάδες. Στον σχετικό κατάλογο η βιολογική κατηγορία της κάθε ουσίας δίδεται σε παρένθεση με τα κάτωθι σύμβολα Ζ, Ε, Μ, Α, Ν, που σημαίνει ζιζανιοκτόνο, εντομοκτόνο, μυκητοκτόνο, ακαρεοκτόνο, νηματωδοκτόνο, αντίστοιχα. Ζιζανιοκτόνα Τα δραστικά συστατικά (active ingredients) ζιζανιοκτόνων που περιλαμβάνονται στις μεθόδους ανάλυσης του έργου είναι 2,4,5-T, 2,4-D, 2,4-DB, acetochlor, aclonifen, alachlor, ametryne, amitrole, atrazine, bentazone, beflubutamid, bromacil, bromoxynil, butachlor, carfentrazone ethyl, chloridazone (pyrazone), chlortoluron, chlorthal dimethyl, chlorsulfuron, cinidon-ethyl, clodinafop, clomazone, clopyralid, cyanazine, cycloate, cycloxidim, cyhalafop-butyl, desmedipham, desmetryn, dichlorprop, diclofop-methyl, diuron, diflufenican, dimethenamid, ethalfluralin, ethofumesate, fenoxaprop-pethyl,flufenacet,flumioxazin (flumionazin), fluazifop-p-butyl, fluometuron, Σελ.6/14

8 clurochloridone,foramsulfuron, imazamox, ioxynil, isoproturon, isoxaflutol, isopropalin, lenacil, linuron, MCPA, mecoprop, metamitron, metazachlor, metosulam, metribuzin, molinate, monolinuron, napropamide, nicosulfuron, oxyfluorfen, oxadiazon,picolinafen, pethoxamid, propaquizafop, propoxycarbazone, prosulfocarb, pyrafluorfen ethyl, pebulate, pendimethalin, phenmedipham, profoxydim, prometon, prometryne, propachlor, propanil, pyridate, propyzamide, quizalofop-ethyl, rimsulfuron, S-metolachlor, simazine, terbacil, terbuthylazine, terbutryn, tepraloxydim, triallate, triasulfuron, thiobencarb, triclopyr και trifluralin. Εντομοκτόνα Τα δραστικά συστατικά (active ingredients) των εντομοκτόνων που περιλαμβάνονται στις μεθόδους ανάλυσης είναι acetamiprid, aldicarb, aldrin, aminocarb, azinphos ethyl, azinphos methyl, bendiocarb, bifenthrin, bromophos ethyl, butocarboxim, buprofezin, carbaryl, carbofuron, carbosulfan, lindane, chlordane, chlorfenvinphos,chlorpyrifos ethyl, chlorpyrifos methyl, chlorhion, coumaphos, cyanophos, cyfluthrin, cypermethrin, cyromazine, deltamethrin, demeton O&S, demeton-s-methyl, dialifos, diazinon, dialifos, dieldrin, diflubenzuron, dimethoate, disulfoton, endosulfan I & II, endrin, ethion, etofenprox, ethiofencarb, fenchlorphos, fenitrothion, fenoxycarb, fenthion, fenvalerate, fipronil, flonicamid, fluvalinate, fonofos, formetanate, heptachlor, imidacloprid, indoxacarb, isodrin, isofenphos, L-cyhalothrin, lufenuron, mecarbam, malathion, metaflumizone, methoxychlor, methacrifos, methamidophos, methidathion, methiocarb, methomyl, methoxyfenozide, mevinphos, mirex, novaluron, omethoate, oxydemeton methyl, p,p- DDT, parathion ethyl, parathion methyl, permethin, phenthoate, phorate, phosalone, phosmet, phosphamidon, pirimicarb, pirimiphos ethyl, pirimiphos methyl, profenofos, promecarb, propoxur, prothoate, pymetrozine, pyriproxyfen, quinalphos, tebufenozide, teflubenzuron, tefluthron, thiofanox, terbufos, tetrachlorvinphos, thiacloprid, thiamethoxam και vamidothion, Μυκητοκτόνα Τα δραστικά συστατικά (active ingredients) των μυκητοκτόνων που περιλαμβάνονται στις μεθόδους ανάλυσης είναι acibenzolar-s-methyl, azoxystrobin, benalaxyl, bitertanol, boscalid, bupirimate, butoxycarboxim, captafol, captan, carbendazim, chlorothalonil, cyproconazole, chinomethionate, cyazofamid, cyprodinil, difenoconazole, dimethomorph, dimoxystrobin, dichlofluanid, dodemorph, epoxyconazole, etridiazole, famoxadone, fenamidone, fenbuconazole, fenhexamid, fluazinam, fludioxonil, fluopicolid, flusilazole, Σελ.7/14

9 flutolanil, fuberidazole, fenpropimorph, fluoxastrobin, fluquinconazole, flutriafol, folpet, furalaxyl, HCB, imazalil, iprovalicarb, kresoxym-methyl, metalaxyl, metconazole, myclobutanil, mepanipyrim, metrafenone, nuarimol, PCNB, penconazole, pencycuron, pentachlorophenol, pentachlorobenzene, picoxystrobin, prochloraz, procymidone, propamocarb, proquizamide, propiconazole, prothioconazole, pyraclostrobin, pyrimethanil, pyrazophos, quinoxyfen, silthiofam,spiroxamine, tebuconazole, tertaconazole, thiabendazole, thiophanate-methyl, tolclofos-methyl, tolyfluanid, triadimenol, trifloxystrobin, triticonazole, vinclozolin και zoxamide. Ακαρεοκτόνα Τα δραστικά συστατικά (active ingredients) των ακαρεοκτόνων που περιλαμβάνονται στις μεθόδους ανάλυσης είναι abamectin, acrinathrin, bifenazate, bromopropylate, chlorobenzilate, chloropropylate, clofentezine, etoxazole, flufenoxuron, fenazaquin, fenpyroximate, hexythiazox, propargite, pyridaben, spirodiclofen, spiromesifen, tebufenpyrad, tetradifon. Νηματωδοκτόνα Τα δραστικά συστατικά (active ingredients) των νηματωδοκτόνων που περιλαμβάνονται στις μεθόδους ανάλυσης είναι cadusafos, ethoprofos, fenamiphos, fosthiazate, fensulfothion, oxamyl και triazophos. Λοιπά Diphenylamine. Η διφαινυλαμίνη έχει έγκριση κυκλοφορίας ως γεωργικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για την μετασυλλεκτική προστασία μήλων και αχλαδιών κατά την αποθήκευση σε ψυγεία για την αποφυγή του scald (Papadopoulou-Mourkidou, 1991a). H δράση της είναι αντιοξειδωτική. Όμως λόγω αυτής της αντιοξειδωτικής δράσης τόσο η διφαινυλαμίνη όσο και παράγωγά της έχουν ποικίλες άλλες χρήσεις όπως ως αντιοξειδωτικές ουσίες στα λιπαντικά λάδια μηχανών και αυτοκινήτων, αντιοξειδωτικά πολυμερών όπως τα ελαστικά αυτοκινήτων κ.α. (Drzyzga, 2003) και συνεπώς η παρουσία της στο περιβάλλον έχει διάφορες πηγές προέλευσης. Μεταξύ των ανωτέρω εντομοκτόνων, ακαρεοκτόνων, νηματωδοκτόνων και ζιζανιοκτόνων οι μεταβολίτες τους (aldicarb sulfone και aldicarb sulfoxide, 3-OH carbofuran, butocarboxim sulfoxide, η DEA που είναι de-ethylated-atrazine, το demeton-s-methyl Σελ.8/14

10 sulfone, το endosulfan sulphate, το heptachlor epoxide, malaoxon, το methiocarb sulfone, τα paraoxon ethyl και paraoxon methyl, το phorate sulfone και phorate sulfoxide, και τα thiofanox sulfone και thiofanox sulfoxide) έχουν την υψηλότερη υδατοδιαλυτότητα, σε σύγκριση με την υδατοδιαλυτότητα που έχουν τα αντίστοιχα μητρικά μόρια και γιαυτό άλλωστε συχνά η ρύπανση υπόγειων νερών προκαλείται από μεταβολίτες γεωργικών φαρμάκων ενώ τα ίδια τα μητρικά μόρια ή δεν ανιχνεύονται ή βρίσκονται σε κατά πολύ χαμηλότερες συγκεντρώσεις στα υπόγεια νερά. Ευνόητο είναι ότι οι μεταβολίτες που βρίσκονται στα φυσικά νερά κυρίως προέρχονται από την μεταβολική δραστηριότητα των μικροοργανισμών (κυρίως βακτήρια και σε μικρότερο βαθμό μύκητες) που βρίσκονται στα επιφανειακά νερά και το έδαφος και κυρίως το επιφανειακό καλλιεργούμενο έδαφος. Η πυκνότητα των μικροοργανισμών (βακτήρια, μύκητες) μειώνεται σημαντικά με την αύξηση του βάθους του εδάφους (Vryzas et al., 2012a). Συνεπώς ο κύριος μεταβολισμός των γεωργικών φαρμάκων στο έδαφος λαμβάνει χώρα στα ανώτερα 0-40 cm του εδάφους. Η παρουσία μεταβολιτών γεωργικών φαρμάκων στα υπόγεια νερά είναι ένδειξη ότι τόσο τα μητρικά μόρια όσο και οι μεταβολίτες έφθασαν στα υπόγεια νερά μέσω στράγγισης διαμέσου του εδάφους όπου τα μητρικά μόρια, κατά την πορεία μέσω του καλλιεργούμενου εδάφους, υπέστησαν την μικροβιακή δραστηριότητα του εδάφους καθώς και τις υπόλοιπες διεργασίες απομείωσης των συγκεντρώσεων τους (Linn, D. M., Brusseau, M.L. and Chang, F.H., 1993). Η ανωτέρω πληροφορία χρησιμοποιείται συχνά για την διάκριση της ρύπανσης υπόγειων νερών που προκαλείται από γεωργικά φάρμακα που εκπλύνονται μέσω του εδάφους από εκείνην που προκαλείται από σημειακές πηγές μέσω διευκολυνόμενης κίνησης (preferential flow) ρυπασμένου νερού, ψεκαστικών διαλυμάτων, αποχύσεις υγρών σκευασμάτων κ.α. Η δεύτερη περίπτωση συμβαίνει συχνά σε αργιλώδη εδάφη που έχουν μεγάλες ρωγμές και σε μεγάλο βάθος (λόγω συστολής σε περίοδο ξηρασίας), αλλά και σε εδάφη που έχουν ρωγμές και αύλακες που σχηματίζονται από γαιοσκώληκες, από ρίζες φυτών κ.ά. (Vryzas et al., 2012c). Σε περιπτώσεις που οι ρωγμές αυτές και οι αύλακες υπάρχουν στο έδαφος στον περίγυρο αρδευτικών ή υδρευτικών γεωτρήσεων που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ψεκαστικών διαλυμάτων γεωργικών φαρμάκων διευκολύνουν την ταχεία κίνηση των γεωργικών αποβλήτων, που ενδεχομένως θα πέσουν στο έδαφος, προς τα υπόγεια υδροφόρα χωρίς να υποστούν την επίδραση της μεταβολικής δραστηριότητας του εδάφους. Το φαινόμενο αυτό δικαιολογεί την παρουσία γεωργικών φαρμάκων σε βαθιά υδροφόρα που υπό κανονικές συνθήκες τα φάρμακα αυτά δεν θα εκπλύνονταν ή θα είχαν μικρή πιθανότητα έκπλυσης. Σελ.9/14

11 Στο έδαφος, ταυτόχρονα με το φαινόμενο της στράγγισης, διενεργούνται και πολλές άλλες διεργασίες απομείωσης των συγκεντρώσεων γεωργικών φαρμάκων όπως μεταβολική και χημική διάσπαση ή τροποποίηση των μορίων και φαινόμενα προσφόρησης/εκρόφησης (Papadopoulou-Mourkidou, 1991b, 1994b; Papadopoulou-Mourkidou and Kotopoulou, 1995c; Spyropoulos and Papadopoulou-Mourkidou, 2000; Suett et al. 1996; Vryzas et al. 2007b). Αν φυσικά τα φάρμακα που δεν εκπλύνονται (leaching) λόγω του ότι έχουν μικρή υδατοδιαλυτότητα ή είναι ισχυρά προσροφημένα επάνω στα κολλοειδή του εδάφους τότε με τον καιρό τόσο τα μητρικά μόρια όσο και οι μεταβολίτες τους ενσωματώνονται στην οργανική ύλη του εδάφους (aged ή bound residues). Μεταξύ των διαφόρων βιολογικών ομάδων γεωργικών φαρμάκων που αναφέρθηκαν παραπάνω η ομάδα των ζιζανιοκτόνων έχει την μεγαλύτερη υδατοδιαλυτότητα και γιαυτό άλλωστε τον λόγο τα γεωργικά φάρμακα που συνήθως βρίσκονται στα υπόγεια αλλά και στα επιφανειακά νερά είναι τα ζιζανιοκτόνα. Εξαίρεση αποτελεί περιορισμένος αριθμός ζιζανιοκτόνων που είναι θετικά φορτισμένα όπως τα διπυριδύλια (paraquat και diquat) και το glyphosate που είναι μία φωσφονομεθυλο-γλυκίνη τα οποία λόγω του θετικού φορτίου που έχουν στο μόριο τους προσροφούνται ισχυρά επάνω στα κολλοειδή της αργίλου και δεν εκπλύνονται. Για τον λόγο αυτό ποτέ δεν ανιχνεύθηκαν υπολείμματα των ανωτέρω ζιζανιοκτόνων σε υπόγεια νερά. Όσον αφορά το glyphosate έχουν αναφερθεί περιπτώσεις ατυχημάτων που είχαν ως αποτέλεσμα την ρύπανση υπόγειων υδροφόρων. Άλλωστε και τα τρία ανωτέρω ζιζανιοκτόνα εφαρμόζονται με διαφυλλικούς ψεκασμούς (είναι μεταφυτρωτικά ζιζανιοκτόνα), και οι ποσότητες του ψεκαστικού υγρού που φθάνουν στο έδαφος αφενός δεν εκπλύνονται αλλά και η οποιαδήποτε διασπορά μέσω άλλων μηχανισμών (απορροή, εξάτμιση, κ.ά.) είναι αδύνατη λόγω της άμεσης ισχυρής προσρόφησης επάνω στα κολλοειδή του εδάφους, με εξαίρεση το glyphosate για το οποίο υπάρχουν δεδομένα ότι ενδεχομένως προκαλεί ρύπανση επιφανειακών νερών σε περιοχές όπου γίνεται εντατική χρήση του. Για παράδειγμα μελέτη που διεξήχθηκε την περίοδο για τον έλεγχο της παρουσίας του glyphosate και του κύριου μεταβολίτη του AMPA στα επιφανειακά νερά περιοχών της Μακεδονίας και Θεσσαλίας για τις οποίες υπήρχαν δεδομένα ότι το glyphosate είχε ευρεία χρήση οι συγκεντρώσεις που βρέθηκαν ήταν γενικά σε χαμηλά επίπεδα και οι υψηλότερες συγκεντρώσεις και μεγαλύτερη συχνότητα ανίχνευσης βρέθηκαν για τα υδατοσυστήματα της λεκάνης απορροής του ποταμού Στρυμόνα και του παραποτάμου του Αγγίτη (Papadopoulou- Mourkidou, 2004). Για τις αναλύσεις του ανωτέρω προγράμματος εφαρμόσθηκε αναλυτική μέθοδος που αναπτύχθηκε στο εργαστήριο (Patsias et al., 2001). Σελ.10/14

12 Μεταξύ των υπολοίπων ομάδων όλα τα νηματωδοκτόνα είναι επίσης ουσίες με σχετικά υψηλή υδατοδιαλυτότητα όπως και όλα τα διασυστηματικά εντομοκτόνα και μυκητοκτόνα και περιλαμβάνονται μεταξύ των γεωργικών φαρμάκων που συνήθως ανιχνεύονται σε υπόγεια νερά. Την μικρότερη υδατοδιαλυτότητα και υψηλότερη λιποφιλικότητα έχουν τα περισσότερα εντομοκτόνα, ακαρεοκτόνα και μυκητοκτόνα που εφαρμόζονται συνήθως με διαφυλλικούς ψεκασμούς. Μεταξύ αυτών τα γεωργικά φάρμακα που έχουν αλογόνα στο μόριό τους είναι αυτά που έχουν την μικρότερη υδατοδιαλυτότητα και την υψηλότερη λιποφιλικότητα και σταθερότητα στο περιβάλλον. Κλασσικό παράδειγμα της ομάδος αυτής είναι το DDT το οποίο είναι ένας αλογονωμένος υδρογονάνθρακας που περιέχει 5 άτομα χλωρίου στο μόριό του και είναι ένα από τα πιο λιπόφιλα γεωργικά φάρμακα που ανακαλύφθηκαν (θεωρείται σχεδόν αδιάλυτο στο νερό) και από τα πιο σταθερά στο περιβάλλον λόγω χημικής και μεταβολικής σταθερότητας. Ακριβώς λόγω αυτής της μεγάλης σταθερότητας στο περιβάλλον και λιποφιλικότητας δημιουργήθηκαν και όλα τα γνωστά προβλήματα βιοσυσσώρευσης (bioaccumulation) και βιοσυμπύκνωσης (bioconcentration) του DDT και των υπόλοιπων μελών της ομάδας των οργανοχλωριωμένων εντομοκτόνων/ακαρεοκτόνων που είχε ως αποτέλεσμα την απαγόρευση της χρήσης τους παγκοσμίως ήδη από την δεκαετία του Η βιοσυμπύκνωση αναφέρεται στην διαδικασία κατά την οποία η συγκέντρωση μιας ουσίας που είναι διαλυμένη στην υδατική φάση κάποιου υδατοσυστήματος αυξάνεται σταδιακά επάνω ή μέσα στους ιστούς των υδρόβιων οργανισμών που ζουν στο συγκεκριμένο υδατοσύστημα και αξιολογείται ποσοτικά με τον Δείκτη Βιοσυμπύκνωσης (Bioconcentration Factor, BCF) που ισούται με λόγο της συγκεντρώσεως μιας ουσίας σε κάποιο υδρόβιο οργανισμό προς την συγκέντρωση της ίδιας της ουσίας στην υδατική φάση του περιβάλλοντος υδατοσυστήματος. Η βιοσυσσώρευση (bioaccumulation) είναι γενικότερος όρος και αφορά την σταδιακή αύξηση της συγκέντρωσης κάποιας ουσίας στο σώμα ενός οργανισμού (φυτικού ή ζωικού) προσλαμβανόμενη από διάφορες πηγές (τροφή, νερό, αέρα) και τούτο συμβαίνει όταν η ταχύτητα πρόσληψης της ουσίας είναι μεγαλύτερη από την ταχύτητα μεταβολισμού και απέκκρισης της ουσίας. Συνεπώς στους ζωικούς οργανισμούς οι ουσίες που βιοσυσσωρεύονται είναι λιπόφιλες ουσίες που όταν προσλαμβάνονται έχοντας μεγαλύτερη συγγένεια με τις λιπόφιλες ουσίες αποθηκεύονται στους λιπώδης ιστούς όπου Σελ.11/14

13 βιοσυσσωρεύνοται με τον χρόνο. Μεταξύ των γεωργικών φαρμάκων οι ουσίες που έχουν την μεγαλύτερη τάση βιοσυσσώρευσης στους λιπώδης ιστούς των ζώων είναι τα οργανοχλωριωμένα εντομοκτόνα/ακαρεοκτόνα (τα περισσότερα από αυτά έχουν απαγορευτεί στην αγορά της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) και σε μικρότερο βαθμό τα πολυαλογονωμένα πυρεθροειδή εντομοκτόνα και ελάχιστα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Όμως βιοσυσσώρευση συμβαίνει και με ορισμένα βαρέα (τοξικά) μέταλλα όπως υδράργυρο, μόλυβδο, στρόντιο κ.ά. Για παράδειγμα όταν προσλαμβάνεται υδράργυρος από τους ανώτερους ζωικούς οργανισμούς σχηματίζονται στο σώμα του οργανομεταλλικές ενώσεις όπως μεθυλο-υδράργυρος που είναι μία λιπόφιλη ουσία που έχει την τάση να συσσωρεύεται στα κύτταρα του εγκεφάλου του ζώων. Επίσης ο μόλυβδος προσλαμβανόμενος σχηματίζει τετρα-αιθυλο-μόλυβδο που λόγω λιποφιλικότητας συσσωρεύεται και αποθηκεύεται στους λιπώδης ιστούς των ζώων όπως και όλα τα οργανοχλωριωμένα εντομοκτόνα/ακαρεοκτόνα και άλλα εντομοκτόνα που αναφέρθηκαν παραπάνω. Οι ουσίες που αποθηκεύονται στους λιπώδης ιστούς των ζώων ενδέχεται να βγουν στην γενική κυκλοφορία του ζωικού οργανισμού όταν αυτό βρεθεί στην ανάγκη να χρησιμοποιήσει την αποθηκευμένη ενέργεια υπό μορφή λίπους που έχει στο σώμα του και στις περιπτώσεις αυτές ενδέχεται οι αντίστοιχες συγκεντρώσεις των ουσιών αυτών που θα ελευθερωθούν στο αίμα των ζώων να φθάσουν τις αντίστοιχες θανατηφόρες δόσεις. Β. Οικοτοξικολογική αξιολόγηση των ευρημάτων υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων ανά λεκάνη απορροής ποταμών ή λιμνών. Η αξιολόγηση του κινδύνου έγινε με βάση τον Συντελεστή Κινδύνου (Risk Quotient, RQ). Ο συντελεστής κινδύνου RQ υπολογίσθηκε από τον λόγο C/PNEC όπου C είναι η συγκέντρωση του κάθε γεωργικού φαρμάκου που βρέθηκε σε κάποιο υδατοσύστημα και η PNEC είναι η προβλεπόμενη ανώτατη συγκέντρωση που δεν αναμένεται να επιφέρει δυσμενείς επιδράσεις (Predicted non Effect Concentration) σε υδρόβιους οργανισμούς. Η PNEC υπολογίσθηκε για κάθε γεωργικό φάρμακο από την αντίστοιχη NOEC (Non Effect Concentration) αφού έγινε διόρθωση της τιμής εφαρμόζοντας κάποιον Παράγοντα Αξιολόγησης (ΑF, Assessment Factor) ήτοι PNEC=NOEC/AF. Για την επιλογή της καταλλήλου NOEC επιλέχθηκε η χαμηλότερη NOEC, μεταξύ των δεδομένων που βρέθηκαν διαθέσιμα για τρία είδη υδρόβιων οργανισμών (ψαριών, ασπονδύλων και φυκιών) ήτοι για τρία τροφικά επίπεδα ενός υδατοσυστήματος. Σε περίπτωση απουσίας Σελ.12/14

14 δεδομένων NOEC χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα οξείας τοξικότητας (LC50) και μεγαλύτερος Παράγοντας Αξιολόγησης (AF). H αξιολόγηση του οικοτοξικολογικού κινδύνου με βάση τον Συντελεστή Κινδύνου (Risk Quotient) ήδη έχει εφαρμοστεί από τους Palma et al. (2004), Vryzas et al και 2011 και πολυάριθμες άλλες εφαρμογές που αφορούν τα υδατοσυστήματα άλλων χωρών του πλανήτη. Γ. Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των αναλύσεων καφεΐνης για τον εντοπισμό πηγών ρύπανσης (σημειακών και διάχυτων) που προέρχονται από αστικά απόβλητα. H παρουσία καφεΐνης σε επιφανειακά και υπόγεια νερά της Μακεδονίας είχε διαπιστωθεί ήδη από την δεκαετία του 2000 (Patsias and Papadopoulou-Mourkidou, 2000 και Papadopoulou-Mourkidou et al., 2001a) και σήμερα υπάρχουν δεδομένα από πολλές χώρες (Κolpin et al., 2002, Knee et al., 2010; Buerge et al, 2003; Glassmeyer et al., 2005; Chen et al. 2006; Kelly, 2009) που δείχνουν ότι όχι μόνο η καφεΐνη αλλά και άλλες ουσίες που αποβάλλονται από τον άνθρωπο με τα ούρα όπως φαρμακευτικά προϊόντα (αντιβιοτικά και άλλα ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα, ορμόνες κ.ά.) και βρίσκονται στα υγρά αστικά απόβλητα φθάνουν ως ρυπαντές στα επιφανειακά και υπόγεια νερά. Αντιβιοτικά και άλλα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην προστασία και θεραπευτική των κατοικίδιων ζώων και ποσότητες τους αποβάλλονται με τα κόπρανα και τα ούρα βρέθηκε ότι εκπλύνονται ή βρίσκονται στο νερό απορροής εδαφών που δέχθηκαν εδαφοβελτιωτικές εφαρμογές κοπριάς (Dolliver H., and Gupta, S., 2008). Η καφεΐνη όμως παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι καταναλώνεται αποκλειστικά από τον άνθρωπο μέσω του ροφήματος του καφέ και πολλών αναψυκτικών που περιέχουν καφεΐνη αλλά και φαρμακευτικών προϊόντων που επίσης περιέχουν καφεΐνη. Η καφεΐνη θεωρείται το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο φαρμακευτικό προϊόν ανά τον κόσμο (Buerge et al., 2003, Glassmeyer et al., 2005, Peeler et al. 2006, Verenitch and Mazumder, 2008). Αντίθετα άλλες ουσίες που εκκρίνονται με τα ούρα και ρυπαίνουν επιφανειακά και υπόγεια νερά όπως ορμόνες, αντιβιοτικά κ.λπ., που αναφέρθηκαν παραπάνω, χρησιμοποιούνται επικουρικά στην διερεύνηση της προέλευσης ρυπαντικών φορτίων καθόσον εκκρίνονται και από κατοικίδια ζώα που βρίσκονται υπό την επήρεια κάποιας φαρμακευτικής αγωγής και συνεπώς η προκαλούμενη ρύπανση ενδεχομένως να προέρχεται και από την έκπλυση Σελ.13/14

15 ή απορροή ή απευθείας τροφοδοσία επιφανειακών και υπόγειων νερών με υγρά απόβλητα κτηνοτροφικών μονάδων. Ασφαλώς υπάρχουν περιπτώσεις που η απουσία καφεΐνης από κάποιο υδατοσύστημα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπάρχει ρύπανση από αστικά απόβλητα και για τον λόγο αυτό γίνεται προσπάθεια τα τελευταία έτη να βρεθεί κάποιος συνδυασμός δεικτών (π.χ. καφεΐνης με νιτρικά ή φαρμακευτικά προϊόντα κ.ά. και σε συνδυασμό με εξειδικευμένο μικροβιακό φορτίο) ώστε να μην υπάρχουν περιπτώσεις λανθασμένων αρνητικών ταυτοποιήσεων προέλευσης ρύπων. Για όλους τους ανωτέρω λόγους η καφεΐνη περιλήφθηκε μεταξύ των ουσιών που ελέγχονταν στα υδατικά δείγματα που συλλέχθηκαν στην διάρκεια του έργου και η παρουσία της χρησιμοποιήθηκε αφενός για την διάκριση των πηγών ρύπανσης οφειλόμενης στην γεωργία, κτηνοτροφία, βιομηχανία ή είναι ανθρωπογενούς προέλευσης και αφετέρου για την διερεύνηση της ενδεχόμενης επικοινωνίας υδατοσυστημάτων και κυρίως επιφανειακών και υπόγειων νερών. Δ. Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των αναλύσεων διφαινυλαμίνης (diphenylamine) για τον εντοπισμό πηγών ρύπανσης (σημειακών και διάχυτων) που προέρχονται από λιπαντικά λάδια (πρατήρια καυσίμων), χώρους ανακύκλωσης απορριμάτων και ελαστικών αυτοκινήτων και ΧΥΤΑ. Η διφαινυλαμίνη έχει έγκριση κυκλοφορίας ως γεωργικό φάρμακο χρησιμοποιούμενο για την μετασυλλεκτική συντήρηση στα ψυγεία μήλων και αχλαδιών. Η διφαινυλαμίνη είναι μία αρωματική αμίνη που η ίδια ή παράγωγά της χρησιμοποιούνται επίσης ως σταθεροποιητές σε εκρηκτικά υλικά της νιτρο-κυταρρίνης, σε προωθητικά, στην βιομηχανία αρωμάτων και ως αντιοξειδωτικά στην βιομηχανία ελαστικών και άλλων πολυμερών αλλά και στα λιπαντικά λάδια αυτοκινήτων και άλλου μηχανολογικού εξοπλισμού. Δεν είναι γνωστή ακόμη η συμπεριφορά της διφαινυλαμίνης στο περιβάλλον και ούτε έχει ακόμη γίνει πλήρης αξιολόγηση του κινδύνου στην υγεία των ανώτερων ζώων (Drzynga O., 2003). Πρόσφατα η διφαινυλαμίνη έχει προστεθεί στον κατάλογο των ουσιών προτεραιότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σελ.14/14

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΟ PESTICIDE

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΟ PESTICIDE ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Sample origin ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ Laboratory Code of sample ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Sample description ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Sampling ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ Date of receipt ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ . ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Πελάτης / Client SOTIRALE BIO Ηµεροµηνία Έκδοσης / Date 8/1/2015 Ηµεροµηνία δειγµατοληψίας / Date of sampling 29/12/2014 Κωδικός δείγµατος / Sample code N61014 Είδος δείγµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αρ. Πιστοπ.: Ε52 Ημερομηνία: 24,02,15 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Στοιχεία Πελάτη: Δ. ΚΑΤΖΟΥΡΙΔΗΣ Ι.ΦΩΤΙΟΥ Ο.Ε. Ημερομηνία Παραλαβής: 12,02,15 Στοιχεία Δείγματος: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΤΕΡΝΑ 4 Συσκευασία: ΦΙΑΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Χαχούδη A. 1 και Νικολάου Κ. 2 1 Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ REPORT OF PESTICIDE ANALYSIS

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ REPORT OF PESTICIDE ANALYSIS ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 153, 2Ο2 ΟΟ ΚΙΑΤΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, ΤΗΛ: 2742 Ο 22 554 FAX: 2742 Ο 22 545, E-MAIL: info@cadmion.gr, www.cadmion.gr 153, ETHNIKIS ANTISTASEOS STR., 2O2 OO KIATO KORINTHIA, GREECE, TEL: +3O

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (4) Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (4) Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει 6.12.2008 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 328/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1213/2008 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Δεκεμβρίου 2008 για ένα συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου για τα έτη 2009,

Διαβάστε περισσότερα

L 269/8 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 13.10.2010

L 269/8 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 13.10.2010 L 269/8 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 13.10.2010 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 915/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12ης Οκτωβρίου 2010 για ένα συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Παράρτηµα F1/Α12 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της AGROLAB A.E. (Εργαστήριο Θεσσαλονίκης) Υλικά / Προϊόντα Χηµικές

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. Παράρτηµα F1/Β16 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. Παράρτηµα F1/Β16 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4 Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Παράρτηµα F1/Β16 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της AGROLAB A.E. (Εργαστήριο Αθηνών) Υλικά / Προϊόντα υποβαλλόµενα

Διαβάστε περισσότερα

FAX: + 30 2310471478 E-mail: mourkidu@agro.auth.gr

FAX: + 30 2310471478 E-mail: mourkidu@agro.auth.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΒΕΓΟΡΙΤΙΔΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΒΕΓΟΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01 ΑΡ. ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΗΜ. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΠΡΟΙΟΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 61 766-24/04/13 Πατάτες (χώρα Αίγυπτος) ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστικές ουσίες) MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστική σε mg / kg)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ (ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΓΕΙΩΝ) ΣΕ ΚΛΙΜΑΚΑ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΕΡΓΟ ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ (ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΓΕΙΩΝ) ΣΕ ΚΛΙΜΑΚΑ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΜΟΓΛΕΝΙΤΣΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΜΟΓΛΕΝΙΤΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

MRL. mg / kg) 0.03 0.01

MRL. mg / kg) 0.03 0.01 ΑΡ. ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΗΜ. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΠΡΟΙΟΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 61 766-24/04/13 Πατάτες (χώρα Αίγυπτος) 61 767-24/04/13 Πατάτες (χώρα ΕΥΡΗΜΑΤΑ ( ραστικές ουσίες) MRL (σε mg/kg) ΕΥΡΗΜΑΤΑ ( ραστική σε mg / kg) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΡΕΣΠΩΝ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΡΕΣΠΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Υ Α Ρ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Δ Ε Υ Α Ρ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Δ Ε Υ Α Ρ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΡΟΔΟΥ 2ο ΧΛΜ ΕΘΝ. ΟΔΟΥ ΡΟΔΟΥ-ΛΙΝΔΟΥ, 85100 ΡΟΔΟΣ - ΝΠΙΔ - ΑΦΜ 997562265 ΔOY ΡΟΔΟΥ ΤΗΛ: 22410 45300 FAX: 22410 45329 -EMAIL deyarlab@gmail.com ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (GC-MS/MS) MULTI RESIDUE ANALYSIS (GC-MS/MS) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ( Results ) (mg / kg)

ΠΟΛΥ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (GC-MS/MS) MULTI RESIDUE ANALYSIS (GC-MS/MS) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ( Results ) (mg / kg) ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΚΩΔΙΚΟΣ OLITECN : 70936 ΠΕΛΑΤΗΣ: ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΡΓ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΙΚ. ΚΑΛΛΙΕΡΓ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ : 08/11/2013 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ : 11/11/2013 ΔΗΛΟΥΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΛΑΙΟΥ : ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΡΟΔΟΠΗΣ - ΒΙΣΤΩΝΙΔΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΡΟΔΟΠΗΣ - ΒΙΣΤΩΝΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αζωτούχα Φυτοφάρμακα Nitrogen-containing Pesticides

Αζωτούχα Φυτοφάρμακα Nitrogen-containing Pesticides Αζωτούχα Φυτοφάρμακα Nitrogen-containing Pesticides Απαιτούμενη ποσότητα δείγματος : Βέλτιστο 400g / Ελάχιστο 200g Μέθοδος : Το δείγμα εκχυλίζεται με ακετόνη. Προ της εκχύλισης προστίθεται κατάλληλη ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΙΤΑΡΗΣΙΟΥ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΙΤΑΡΗΣΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΕΒΡΟΥ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΕΒΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΞΙΟΥ - ΛΟΥΔΙΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΞΙΟΥ - ΛΟΥΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΜΕΘΟ ΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΕ ΕΥΕΛΙΚΤΟ ΠΕ ΙΟ ΕΣΥ ΚΟ-ΦΥΤΟΠΡΟΣΤ/01/01/6-6-2007 1/16 ΕΣΥ ΚΟ-ΦΥΤΟΠΡΟΣΤ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 01

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΛΑΓΚΑΔΑ ΒΟΛΒΗΣ- ΜΥΓΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΛΑΓΚΑΔΑ ΒΟΛΒΗΣ- ΜΥΓΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΡΔΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΡΔΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΓΓΙΤΗ - ΔΡΑΜΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΓΓΙΤΗ - ΔΡΑΜΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα και Ασφάλεια του Ελληνικού Μελιού

Ποιότητα και Ασφάλεια του Ελληνικού Μελιού Ποιότητα και Ασφάλεια του Ελληνικού Μελιού Προσφορά της μέλισσας Επικονίαση Επικονίαση Μέλι Διαύγαση Το μέλι μετά τον τρύγο ηρεμεί για 24-48 ώρες σε βαρέλια με θερμοκρασία 30-35 ο C. Ποιοτικό μέλι Αγνό

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα F1/Α16 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-5

Παράρτημα F1/Α16 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-5 Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Παράρτημα F1/Α16 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-5 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της BIOLAB (ΑΝΑΛΥΣΙΣ Α.Ε.) στην Άρτα Υλικά /Προϊόντα Τύποι

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων 2.1. ιείσδυση των φυτοφαρµάκων σε ζωικούς και φυτικούς οργανισµούς Για να εκδηλωθεί η δράση των φυτοφαρµάκων στα παράσιτα των φυτών, µέλη του ζωικού

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του 2011R0540 EL 01.02.2014 012.001 1 Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του B ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 540/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΘΡΟΙ -ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΧΛΑ ΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΛΙΑΣ

ΕΧΘΡΟΙ -ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΧΛΑ ΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΛΙΑΣ ΕΧΘΡΟΙ -ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΧΛΑ ΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΛΙΑΣ ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΣΤΑ ΙΑ ΜΗΛΙΑΣ - ΑΧΛΑ ΙΑΣ Λήθαργος (Β) Φούσκωµα (Γ) Έκπτυξη ( 3) Πράσινη κορυφή ( 3-Ε) Ρόδινη κορυφή (µηλιά) ή Λευκή κορυφή (αχλαδιά) (Ε2) Φουζικλάδι. Προσβολή

Διαβάστε περισσότερα

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου,

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου, Ζιζανιολογία, Ν. 4036/12 & Ν. 4036/12 / & Εθνικό Σχέδιο Δράσης Δρ. Σ. Βυζαντινόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας Κοινοτική Οδηγία 2009/128/ΕΚ Ορθολογική χρήση γεωργικών φαρμάκων Η ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Τα επίσημα στοιχεία μάς εμφανίζουν σε πολύ ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: από τα οκτώ εργαστήρια που διενεργούν τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Imperial Tech. Health Washer Machine % αποµάκρυνση 98.9 99.8 99.3 98.9 99.8 98.8 99.9 99.8 99.4 99.9 99.6 99.7

Imperial Tech. Health Washer Machine % αποµάκρυνση 98.9 99.8 99.3 98.9 99.8 98.8 99.9 99.8 99.4 99.9 99.6 99.7 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA XHMEIAΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κ. ΦΥΤΙΑΝΟΣ ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI DEPARTMENT OF CHEMISTRΥ ENVIRONMENTAL POLLUTION

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΟ ΙΥΛΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Σ. Πολυµατίδου, Γ. Σερετούδη και Αικ. Χαραλαµπίδου

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΟ ΙΥΛΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Σ. Πολυµατίδου, Γ. Σερετούδη και Αικ. Χαραλαµπίδου ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΟ ΙΥΛΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σ. Πολυµατίδου, Γ. Σερετούδη και Αικ. Χαραλαµπίδου ΕΤΑΙΡΙΑ Υ ΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ A.E. /νση: Ποιοτικού και Περιβαλλοντικού Ελέγχου Εγνατία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Π.Ε ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ &ΦΥΤΟΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 20/5/2013 (Επιμέλεια: Ιωάννα Σαρίγκολη Ηλίας Ελευθεριάδης)

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΠΟΙΙΟΤΗΤΑ ΕΠΙΙΦΑΝΕΙΙΑΚΩΝ ΚΑΙΙ ΥΠΟΓΕΙΙΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Π ΕΕ ΡΡ ΙΙ ΙΟΟ ΔΔ ΟΟ ΣΣ Α ΝΝ ΑΑΦ ΟΟ ΡΡ ΑΑ ΣΣ : 8 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 212 (2 η έκδοση) ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1 Η τεχνική έκθεση με τίτλο «: περίοδος αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα

Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Εντομοκτόνα 1. Οργανοφωσφορικά 2. Καρβαμιδικά 3. Οργανοχλωριωμένα 4. Πυρεθροειδή 5. Πυραζόλια 6. Παρεμποδιστές Ανάπτυξης (ΙGRs) 7. Συνθετικά Ανάλογα φυτικών προϊόντων 8. Εντομοκτόνα φυσικής προέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

A/A 5 LAMDA - CYALOTHRIN 10 ΚΙΛΑ 2 TOLKLOFOS METHYL 3 ΚΙΛΑ. 3 2,4D 70g/L MCPA 70g/L Mecoprop-P 42g/L Dicamba 20g/L 23%

A/A 5 LAMDA - CYALOTHRIN 10 ΚΙΛΑ 2 TOLKLOFOS METHYL 3 ΚΙΛΑ. 3 2,4D 70g/L MCPA 70g/L Mecoprop-P 42g/L Dicamba 20g/L 23% ΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ /ΝΣΗ: ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ. 26416/17-11-2015 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Προκειµένου ο ήµος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΝΕΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟ Ν. ΕΒΡΟΥ 23 24 Ιανουαρίου 2009, Ορεστιάδα Ν. Έβρου Μόσχος Πολυσίου Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία

Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία ΔΠΜΣ «Επιστήμη & Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία Ηλιάνα Αδαμοπούλου Ευστρατία Σεπετζή Διαχείριση Υδατικών Πόρων Δ. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Εργαστήριο Γεωργικών Φαρμάκων

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Εργαστήριο Γεωργικών Φαρμάκων Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Εργαστήριο Γεωργικών Φαρμάκων ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ``Πρόγραμμα Ελέγχου Ποιότητας Επιφανειακών Υδάτων στη Μακεδονία-Θράκη`` Επιστημονικά Υπεύθυνη: Ευθυμία Παπαδοπούλου-Μουρκίδου

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΑΤΩΝ

ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΑΤΩΝ Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας - Σημαντικά Θέματα Διαχείρισης Νερού - Μέτρα Οργάνωσης της Διαβούλευσης ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΑΤΩΝ Κ/ΞΙΑ Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας, Ηπείρου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας Η

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα EcoPest (LIFE07 ENV/GR/000266)

Πρόγραµµα EcoPest (LIFE07 ENV/GR/000266) Πρόγραµµα EcoPest (LIFE07 ENV/GR/000266) «Στρατηγικός σχεδιασµός για την προσαρµογή & εφαρµογή των αρχών της ορθολογικής χρήσης των γεωργικών φαρµάκων σε ένα ευάλωτο οικοσύστηµα» Κ. Μαχαίρα, Αι. Μαρκελλου,.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

επικινδυνότητας των γεωργικών φαρμάκων Tο νέο νομοθετικό πλαίσιο

επικινδυνότητας των γεωργικών φαρμάκων Tο νέο νομοθετικό πλαίσιο ΜΠΕΝΑΚΕΙΟ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΠΔΔ Ο έλεγχος και η αξιολόγηση της επικινδυνότητας των γεωργικών φαρμάκων Tο νέο νομοθετικό πλαίσιο Δρ Κυριακή Μαχαίρα, e mail: k.machera@bpi.gr Ιστορική αναδρομή:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των ζιζανίων...21 1.4 Κατάταξη ζιζανίων...22

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 23 Απριλίου 2010 (26.04) (OR. fr) 8924/10 AGRILEG 45 ENV 237 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 23 Απριλίου 2010 (26.04) (OR. fr) 8924/10 AGRILEG 45 ENV 237 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 23 Απριλίου 2010 (26.04) (OR. fr) 8924/10 AGRILEG 45 ENV 237 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ημερομηνία Παραλαβής: 22 Απριλίου 2010 Αποδέκτης:

Διαβάστε περισσότερα

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013)

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013) KENTΡΟ ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α.Ε. Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης Step C, N. Πλαστήρα 100, Βασιλικά Βουτών, Τ.Κ. 700 13 Ηράκλειο, Κρήτη www.toxplus.gr ToxPlus Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Δημοσθένης Χάχαλης

Δρ Δημοσθένης Χάχαλης SAGE10 Δρ Δημοσθένης Χάχαλης Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, Εργαστήριο Ζιζανιολογίας, Σ. Δέλτα 8, Αθήνα 145 61. www.bpi.gr d.chachalis@bpi.gr SAGE10 ζιζάνια ζιζανιοκτόνα Διαχείριση Ζιζανίων μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 978 960 7667 34 2. Copyright 2008 ΑγροΤύπος α.ε. Πρόλογος 11 Εισαγωγικό σημείωμα 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 978 960 7667 34 2. Copyright 2008 ΑγροΤύπος α.ε. Πρόλογος 11 Εισαγωγικό σημείωμα 13 Ζιζανιολογία: Ζιζάνια, Ζιζανιοκτόνα, Περιβάλλον, Αρχές και Μέθοδοι Διαχείρισης (3η έκδοση), Η.Γ. Ελευθεροχωρινός, 2008. Αθήνα, Εκδόσεις ΑγροΤύπος, 408 σελίδες. ISBN 978 960 7667 34 2 Copyright 2008 ΑγροΤύπος

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Εργαστήριο Υπολειμμάτων Γεωργικών Φαρμάκων Τμήμα Ελέγχου Γεωργικών Φαρμάκων & Φυτ/κής Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο e-mail : G.Miliadis@bpi.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ;

Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ; Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ; Κρατικές πηγές και πανεπιστημιακές μελέτες εμφανίζουν εντελώς διαφορετικά ποσοστά τροφίμων που έχουν υποστεί τις συνέπειες της αλόγιστης χρήσης φυτοφαρμάκων. Για εμάς όμως

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία, Διατροφή και Περιβάλλον

Φυτοπροστασία, Διατροφή και Περιβάλλον Φυτοπροστασία, Διατροφή και Περιβάλλον Δρ Ροδιτάκης Εμμανουήλ Ινστιτούτο Προστασίας Φυτών Ηρακλείου Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας Επιμορφωτική Ημερίδα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Γεωργία - Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 324/1

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 324/1 10.12.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 324/1 I (Πράξεις εγκριθείσες δυνάμει των συνθηκών ΕΚ/Ευρατόμ των οποίων η δημοσίευση είναι υποχρεωτική) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1185/2009 ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα