ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ"

Transcript

1

2

3

4

5 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ÐÑÁÊÔÉÊÁ ÄÅÕÔÅÑÏÕ ÅÔÇÓÉÏÕ ÌÅÔÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÕ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏÕ ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ ÌÅÔÁÂÏËÉÊÇ ÁËÊÁËÙÓÇ ÁÍÁÐÍÅÕÓÔÉÊÇ ÏÎÅÙÓÇ ÊÁÉ ÁËÊÁËÙÓÇ ÌÉÊÔÅÓ ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÅÓ ÄÉÁÔÁÑÁ ÅÓ ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÅÊÄÏÓÇÓ Ê. ÌÁÕÑÏÌÁÔÉÄÇÓ,. ÊÁÔÓÉÍÁÓ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

6 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Copyright K. Μαυροματίδης, Χ. Κατσίνας Ηλεκτρονική σελιδοποίηση Εκτύπωση: AltaVista, Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή στο σύνολο ή κατά τμήμα του παρόντος έργου, με οποιοδήποτε μέσο ή τρόπο, σύμφωνα με το Ν. 2387/1920, τα Ν.Δ. 3565/56, 4265/6, το Ν. 100/75 και τους λοιπούς κανόνες διεθνούς δικαίου, χωρίς την άδεια των συγγραφέων 4

7 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Περιεχόμενα Χαιρετισμός Οργανωτικής Επιτροπής Οργάνωση Σεμιναρίου Συγγραφείς Πρόεδροι Σχολιαστές ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ι: Μεταβολική αλκάλωση Ι Προεδρείο: Β. Βαργεμέζης, Σ. Σπαΐα 1. Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σ. Μιχαήλ Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Β. Μαργέλλος Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χ. Κατσίνας Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Ε. Καλογιαννίδου Σχόλια Παραδείγματα Κ. Σόμπολος, Κ. Μαυροματίδης ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΙΙ: Μεταβολική αλκάλωση ΙΙ Προεδρείο: Δ. Τσακίρης, Ι. Τζανάκης 1. Κλινική εικόνα Ν. Αφεντάκης Εργαστηριακά ευρήματα Η. Θώδης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Χ. Δημητριάδης Θεραπεία Γ. Λιάμης Σχόλια Παραδείγματα Κ. Χ. Σιαμόπουλος, Π. Αληβάνης ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΙΙΙ: Αναπνευστική οξέωση Προεδρείο: Ι. Παπαδάκης, Ν. Ζουμπαρίδης 1. Φυσιολογία της αναπνοής Μεταφορά αερίων Αίτια ΑΟ Δ. Λαγονίδης Αντιρρόπηση Κλινική εικόνα Εργαστηριακά ευρήματα Γ. Φιλντίσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Πρόληψη Θεραπεία Μ. Τσαγκούριας Σχόλια Παραδείγματα Γ. Μπαλτόπουλος 5

8 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ IV: Αναπνευστική αλκάλωση Προεδρείο: Χ. Συργκάνης, Φ. Χριστίδου 1. Αίτια Αντιρρόπηση Ε. Ντουνούση Κλινική εικόνα Εργαστηριακά ευρήματα Δ. Γεωργόπουλος Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Πρόληψη Θ. Πλιακογιάννης Θεραπεία Ε. Μάνου Σχόλια Παραδείγματα Γ. Φιλντίσης, Π. Πασαδάκης ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ V: Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Προεδρείο: Κ. Περάκης, Ν. Νικολακάκης 1. Είδη μικτών Κλινική εικόνα Διάγνωση Διαγνωστικές οδηγίες Θεραπεία Χ. Μηλιώνης Ερμηνεία αερίων αίματος Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών ΟΔ Ν. Κακλαμάνης Σχόλια Παραδείγματα Γ. Μπαλτόπουλος ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Προεδρείο: Ν. Παπαγαλάνης, Μ. Γενναδίου 1. Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων Κ. Π. Κατωπόδης Χρήση των χασμάτων αίματος. Χρήση του ωσμωτικού χάσματος και του χάσματος ανιόντων των ούρων Κ. Μαυροματίδης Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Γ. Κουτρούμπας Συντμήσεις Ευχαριστίες

9 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Μετά την επιτυχία του 1 ου Μετεκπαιδευτικού Σεμιναρίου Υγρών Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που έγινε πέρυσι στην Πτολεμαΐδα, συνεχίζουμε την προσπάθειά μας και σας καλωσορίζουμε στο 2 ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο για να καλύψουμε το υπόλοιπο της οξεοβασικής ισορροπίας. Το 2 ο Σεμινάριο με θέμα Μεταβολική αλκάλωση Αναπνευστική οξέωση και αλκάλωση Μικτές οξεοβασικές διαταραχές, διοργανώνεται και πάλι σε συνεργασία του Νεφρολογικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο με τη Μονάδα Τεχνητού Νεφρού του Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο, φυσικά και πάλι τίθεται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, γεγονός που μας τιμά και επαυξάνει τις υποχρεώσεις μας απέναντι σας. Το επιστημονικό πρόγραμμα περιλαμβάνει πέντε Στρογγυλά Τραπέζια, στα οποία αναπτύσσονται διεξοδικά, με διδακτικό τρόπο, όλες οι πτυχές των επιμέρους εισηγήσεων και ένα Κλινικό Φροντιστήριο. Στόχος μας είναι και πάλι να μυήσουμε όσο γίνεται περισσότερους στον όμορφο χώρο της οξεοβασικής ισορροπίας που επίμονα την αγνοούμε και την απωθούμε στο υποσυνείδητό μας, απλά επειδή τη θεωρούμε δύσκολη. Στοχεύουμε στη συμμετοχή των νεότερων συναδέλφων, αλλά και όσων από τους παλαιότερους βρίσκουν το θέμα μας ενδιαφέρον, ώστε στο μέλλον να καταστούμε μία μεγάλη ομάδα ιατρών που θα αγαπούν και θα μελετούν τις διαταραχές αυτές. Σας ευχόμαστε καλή και ευχάριστη διαμονή στην όμορφη Κομοτηνή και εποικοδομητική συμμετοχή στην επιστημονική μας εκδήλωση. Με εκτίμηση Εκ μέρους της Οργανωτικής Επιτροπής Κ. Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής Σισμανόγλειο Χ. Κατσίνας Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν. Πτολεμαϊδας Μποδοσάκειο 7

10 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Οργάνωση Νεφρολογικό Τμήμα Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο Υπό την αιγίδα της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδροι: Κ. Μαυροματίδης Χ. Κατσίνας Μέλη: Κ. Αρμεντζιοΐου Τασιοπούλου Ε. Καλογιαννίδου Κ. Πιπύρος Δ. Σιβρίδης Ν. Σωτηρακόπουλος Τ. Τσίτσιος Στο 2 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάρο ΥΓΡΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ & ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Μεταβολική αλκάλωση Αναπνευστική οξέωση και αλκάλωση Μικτές οξεοβασικές διαταραχές αντιστοιχούν 9 μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα κριτήρια της EACCME UEMS 8

11 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Συγγραφείς Πρόεδροι Σχολιαστές Αληβάνης Π. Αφεντάκης Ν. Βαργεμέζης Β. Γενναδίου Μ. Διευθυντής Νεφρολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Γ. Γεννηματάς Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Διευθύντρια Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Λιβαδειάς Γεωργόπουλος Δ. Καθηγητής / Διευθυντής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου Δημητριάδης Χ. Ζουμπαρίδης Ν. Θώδης Η. Κακλαμάνης Ν. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Ιπποκράτειο Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Έδεσσας Αν. Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Σάμου Καλογιαννίδου Ε. Ειδικευόμενη Νεφρολογίας Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο Κατσίνας Χ. Κατωπόδης Κ.Π. Κουτρούμπας Γ. Λαγονίδης Δ. Λιάμης Γ. Μάνου Ε. Μαργέλλος Β.Κ. Μαυροματίδης Κ. Μηλιώνης Χ. Νεφρολόγος, Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο Επικ. Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βόλου Πνευμονολόγος Εντατικολόγος, Διευθυντής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Γενικού Νοσοκομείου Γιαννιτσών Λέκτορας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Νεφρολόγος, Επιμελήτρια Β Νεφρολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Παπαγεωργίου Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Ο Ευαγγελισμός Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο Επικ. Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 9

12 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Μιχαήλ Σ. Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Λαϊκό Μπαλτόπουλος Γ. Καθηγητής Εντατικής Νοσηλείας & Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Νικολακάκης Ν. Ντουνούση Ε. Παπαγαλάνης Ν. Παπαδάκης Ι. Πασαδάκης Π. Περάκης Κ. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Ιπποκράτειο Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Αν. Διευθυντής Νεφρολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου Πλιακογιάννης Θ. Επιμελητής Α Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας Σιαμόπουλος Κ.Χ. Καθηγητής Παθολογίας/Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Σόμπολος Κ. Σπαΐα Σ. Συργκάνης Χ. Τζανάκης Ι. Τσαγκούριας Μ. Τσακίρης Δ. Φιλντίσης Γ. Χριστίδου Φ. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Γ. Παπανικολάου Αν. Διευθύντρια Νεφρολογικού Τμήματος 2 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ Θεσσαλονίκης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βόλου Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Χανίων Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος, Επιμελητής Α Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Παπαγεωργίου Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βέροιας Επικ. Καθηγητής Εντατικολογίας & Υπερβαρικής Ιατρικής Τμήματος Νοσηλευτικής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πολυγύρου 10

13 Μεταβολική αλκάλωση Ι ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ι Μεταβολική αλκάλωση Ι Προεδρείο: Β. Βαργεμέζης, Σ. Σπαΐα 1. Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σ. Μιχαήλ 2. Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Β. Μαργέλλος 3. Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χ. Κατσίνας 4. Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Ε. Καλογιαννίδου Σχόλια Παραδείγματα Κ. Σόμπολος, Κ. Μαυροματίδης 11

14 Μεταβολική αλκάλωση Ι Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σπυρίδων Μιχαήλ Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Λαϊκό» 1. Εισαγωγή Ορισμός Οι μηχανισμοί άμυνας των θηλαστικών έναντι των σταθερά προστιθέμενων μη πτητικών οξέων, ώστε το ph του πλάσματος να διατηρείται μέσα σε στενά φυσιολογικά όρια (7,387,42), είναι η άμεση φυσικοχημική εξουδετέρωση από τα ρυθμιστικά συστήματα του πλάσματος (κυρίως το σύστημα των HCO 3 ), η άμεση αποβολή από τους πνεύμονες του παραγόμενου CO 2 και η βραδεία νεφρική συμμετοχή, η οποία συνίσταται στην απέκκριση από τα κύτταρα των ουροφόρων σωληναρίων και την αποβολή στα ούρα Η +, στην επαναρρόφηση των διηθούμενων HCO 3, στην ανασύνθεση HCO 3 στα κύτταρα των ουροφόρων σωληναρίων και στη μεταφορά τους στη κυκλοφορία. Σύμφωνα με την εξίσωση των HendersonHasselbach, όταν αυτή εφαρμόζεται στο σύστημα των HCO 3 (ph=pk+log [HCO 3 ]/[H 2 CO 3 ] ή [H + ]=24xPaCO 2 /[HCO 3 ]), η διατήρηση σταθερού του ph του πλάσματος (ή της συγκέντρωσης H + ) εξαρτάται από τη σχέση της PaCO 2 προς τη συγκέντρωση των HCO 3ˉ. Η πρωτοπαθής διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας που χαρακτηρίζεται από αύξηση της συγκέντρωσης των HCO 3 του πλάσματος και του ph του αρτηριακού αίματος και η αντιρροπιστική αύξηση της PaCO 2 ονομάζεται μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) και προκαλείται από πρόσληψη και κατακράτηση HCO 3 ή συχνότερα από απώλεια H + και είναι η συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας σε ενδονοσοκομειακούς ασθενείς. Κατά την αξιολόγηση ενός ασθενούς με ΜΑ πρέπει να τίθενται δύο ερωτήματα. Πρώτον πως δημιουργήθηκε η αλκάλωση, δηλαδή ποια ήταν η αιτία αύξησης των HCO 3 (προσθήκη HCO 3 ή απώλεια H + ) και δεύτερον ποιοι είναι οι νεφρικοί μηχανισμοί που εμποδίζουν την αποβολή της περίσσειας των HCO 3, διαιωνίζοντας έτσι παρά 12

15 Μεταβολική αλκάλωση Ι διορθώνοντας την αλκάλωση, δεδομένου ότι φυσιολογικά οι νεφροί αποβάλλουν εύκολα και γρήγορα την περίσσεια των HCO 3. Για παράδειγμα, εάν σ ένα φυσιολογικό άτομο χορηγηθούν 1000 meq NaHCO 3 το 24ωρο για δύο εβδομάδες, η συγκέντρωση των HCO 3 θα αυξηθεί ελάχιστα, γιατί όλα τα επιπλέον HCO 3 θα αποβληθούν διαμέσου των νεφρών. Η πλειοψηφία των ασθενών με ΜΑ εμφανίζει υποχλωραιμία, συνήθως λόγω απώλειας CI και H + από τον γαστρεντερικό σωλήνα (ΓΕΣ) και τους νεφρούς. Η υποχλωραιμία διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στη διατήρηση της ΜΑ αυξάνοντας την επαναρρόφηση HCO 3 από τους νεφρούς και συνεπώς μειώνοντας την αποβολή τους στα ούρα. 2. Ταξινόμηση μεταβολικής αλκάλωσης Από παθοφυσιολογική σκοπιά η ΜΑ μπορεί να προκληθεί από απώλεια H + από το πεπτικό (στόμαχος, έντερο) ή τους νεφρούς (αλατοκορτικοειδή, υποκαλιαιμία), από εξωγενή φόρτιση με αλκάλεα (HCO 3, αντιόξινα, άλατα οργανικών οξέων), κατά την αντιμετώπιση της χρόνιας υπερκαπνίας (μεταϋπερκαπνική αλκάλωση) και από αιμοσυμπύκνωση. Για πρακτικούς, διαγνωστικούς και θεραπευτικούς λόγους, η ΜΑ θα πρέπει να διακρίνεται σε χωριοευαίσθητη και χλωριοανθεκτική. 3. Χλωριοευαίσθητη μεταβολική αλκάλωση Είναι η ΜΑ που ανταποκρίνεται στη χορήγηση CI. Τα αίτια της χλωριοευαίσθητης ΜΑ φαίνονται στον Πίνακα 1. Τα συνηθέστερα απ αυτά είναι η απώλεια γαστρικού υγρού (έμετοι, γαστρική παροχέτευση) και η χορήγηση διουρητικών. 1. Απώλεια γαστρικού υγρού 1.1. Έμετοι 1.2 Γαστρική παροχέτευση 2. Χορήγηση διουρητικών 2.1. Διουρητικά αγκύλης 2.2. Θειαζίδες κ.ά. 13

16 Μεταβολική αλκάλωση Ι 3. Ταχεία διόρθωση χρόνιας υπερκαπνίας (μεταϋπερκαπνική ΜΑ) 4. Ορισμένες μορφές διάρροιας που συνοδεύονται από καθ υπεροχή απώλεια CI (διάρροια χλωριούχων) 5. Εξωγενής χορήγηση αλκάλεων παρουσία συστολής του εξωκυττάριου όγκου υγρών ή νεφρικής ανεπάρκειας 5.1. Διττανθρακικά 5.2. Άλατα ασθενών οργανικών οξέων (γαλακτικό, κιτρικό, οξικό) 5.3. Σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος 6. Αιμοσυμπύκνωση 7. Χορήγηση μη απορροφήσιμων ανιόντων Πίνακας 1: Αίτια χλωριοευαίσθητης ΜΑ 3.1. Παθογένεια χλωριοευαίσθητης μεταβολικής αλκάλωσης Ιδιαίτερης παθοφυσιολογικής σημασίας στη χλωριοευαίσθητη ΜΑ είναι όχι τόσο οι μηχανισμοί που τη δημιουργούν, αλλά οι νεφρικοί μηχανισμοί που την διατηρούν. Σταθερές συνοδές διαταραχές είναι η υποχλωραιμία, η χαμηλή συγκέντρωση CI στα ούρα (στην πλειονότητα των περιπτώσεων), η υπογκαιμία και η υποκαλιαιμία Αλκάλωση από απώλεια γαστρικού υγρού Η κατανόηση της παθογένειας της αλκάλωσης που προκαλείται από απώλεια γαστρικού υγρού απαιτεί τη διάκρισή της σε φάση έναρξης, κατά την οποία δημιουργείται και σε φάση διατήρησης κατά την οποία διαιωνίζεται. Το αρχικό γεγονός είναι η απώλεια HCl. Φυσιολογικά στα κύτταρα του στομάχου η διάσπαση του Η 2 Ο αποδίδει H + και OH. Υπό την επίδραση της καρβονικής ανυδράσης (ΚΑ) το OH αντιδρά με το CO 2 και παράγεται HCO 3 που μαζί με Na + μεταφέρεται στη συστηματική κυκλοφορία, ενώ το H + μαζί με το Cl απεκκρίνονται στον αυλό του στομάχου και από εκεί μεταφέρονται στο 12/ δάκτυλο, όπου διεγείρει την έκκριση μιας ισοδύναμης ποσότητας NaHCO 3 στον αυλό του εντέρου (Εικόνα 1). 14

17 Μεταβολική αλκάλωση Ι Όταν το γαστρικό υγρό (HCl) δεν φέρεται στο 12/δάκτυλο λόγω εμέτων ή γαστρικής παροχέτευσης, το NaHCO 3 δεν εκκρίνεται στο 12/δάκτυλο, αλλά κατακρατείται στο πλάσμα. Έτσι η απώλεια όξινου γαστρικού υγρού προκαλεί μεταβολές στη σύνθεση του πλάσματος με μείωση της συγκέντρωσης των H +, αύξηση των HCO 3 και μείωση του Cl. Αντίθετα οι απώλειες σε Na + και K + είναι μικρές. Όταν το ph του γαστρικού υγρού είναι ίσο με 1, κάθε L περιέχει 100 meq ΗCl, 15 meq NaCl και 10 meq KCl. Φυσιολογικά οι νεφροί αποβάλλουν πολύ γρήγορα την περίσσεια του NaHCO 3. Όταν όμως η απώλεια του CI συνεχίζεται, αυξάνεται η νεφρική επαναρρόφηση HCO 3, που τελικά προκαλείται από την υποχλωραιμία και την υπογκαιμία. Αρχικά οι μεταβολές στη σύνθεση του πλάσματος αντανακλώνται σ αυτή του σπειραματικού διηθήματος, όπου η συγκέντρωση των HCO 3 αυξάνεται, ενώ του CI μειώνεται. Οι μεταβολές αυτές έχουν ως αποτέλεσμα την αυξημένη αποβολή NaHCO 3 και την μειωμένη προσφορά CI στο σωληναριακό υγρό. Η αυξημένη αποβολή Na + στα ούρα σε συνδυασμό με την απώλεια NaCl και H 2 O από τον στόμαχο, προκαλούν συστολή του εξωκυττάριου όγκου υγρών, με συνέπεια την αύξηση της επαναρρόφησης του Na + στα νεφρικά σωληνάρια. Το επαναρροφούμενο Na + θα πρέπει να συνοδεύεται από κάποιο ανιόν (κυρίως Cl ) 15

18 Μεταβολική αλκάλωση Ι ή να ισορροπείται ηλεκτρικά από εκκρινόμενα H + ή Κ +. Ο πρώτος όμως μηχανισμός διαταράσσεται λόγω της μειωμένης συγκέντρωσης Cl στο σωληναριακό υγρό, ενώ ο δεύτερος ευοδώνεται, με αποτέλεσμα αυξημένη έκκριση H + και Κ + από τα σωληναριακά κύτταρα. Οι νεφροί όμως για κάθε H + που εκκρίνουν, επαναρροφούν ή συνθέτουν ένα HCO 3, το οποίο μεταφέρεται στο πλάσμα. Έτσι διατηρείται η υψηλή συγκέντρωση των HCO 3 στο πλάσμα και η ΜΑ. Συνεπώς η υποχλωραιμία και η συστολή του εξωκυττάριου όγκου υγρών αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που διατηρούν την αλκάλωση, η οποία επιμένει μέχρι να αποκατασταθεί το CI, που θα συνοδεύσει το επαναρροφούμενο Na +, θα μειώσει την απέκκριση H + από τα νεφρικά σωληνάρια και τη σύνθεση των HCO 3 στα νεφρικά σωληναριακά κύτταρα. Η υποχλωραιμία μειώνει επίσης την ικανότητα αποβολής HCO 3 από τα εμβόλιμα κύτταρα τύπου β των φλοιωδών αθροιστικών ουροφόρων σωληναρίων. Συμβολή στη διατήρηση της ΜΑ έχουν ο δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός και η υποκαλιαιμία. Σταθερό εύρημα στη ΜΑ από απώλεια γαστρικού υγρού είναι η χαμηλή συγκέντρωση CI στα ούρα. Η ακολουθία των διαταραχών που παράγουν και διατηρούν τη ΜΑ, που οφείλεται σε εμέτους ή γαστρική παροχέτευση φαίνεται στην Εικόνα 2. 16

19 Μεταβολική αλκάλωση Ι Αλκάλωση από διουρητικά Τα διουρητικά της αγκύλης και οι θειαζίδες συνοδεύονται από ΜΑ, η βαρύτητα της οποίας είναι ανάλογη της αύξησης του ρυθμού διούρησης που προκαλούν. Τα διουρητικά αναστέλλουν την επαναρρόφηση NaCl στην αγκύλη του Henle (φουροσεμίδη) ή στο αρχικό τμήμα των άπω σωληναρίων (θειαζίδες). Η φάση έναρξης της αλκάλωσης οφείλεται πιθανώς σε τρεις παράγοντες: α) στην απώλεια CI, β) στη διέγερση της ανταλλαγής Na + /H + στη θέση δράσης των διουρητικών και γ) στη διέγερση έκκρισης Η + (και συνεπώς αύξησης του ρυθμού αναγέννησης HCO 3 ) πέραν της θέσης δράσης των διουρητικών. Σε οιδηματικές καταστάσεις (νεφρωσικό σύνδρομο, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια), όπου οι νεφροί αδυνατούν να αποβάλλουν Na +, στα άπω και αθροιστικά σωληνάρια, υπάρχει ένας συνδυασμός αυξημένης προσφοράς NaCl, αυξημένης ροής σωληναριακού υγρού και αυξημένης επαναρρόφησης NaCl. Αυτός ο συνδυασμός οδηγεί σε αυξημένη έκκριση Κ + και Η +. Η τελευταία συνοδεύεται (meq προς meq), είτε από αυξημένη επαναρρόφηση HCO 3 ή ανασύνθεση HCO 3 διαμέσου της έκκρισης οξέος. Σημαντικό ρόλο στην παθογένεια διαδραματίζουν η συνοδός υπογκαιμία, ο δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός και η υποκαλιαιμία που διεγείρουν την απέκκριση H + και την ανασύνθεση HCO 3. Η υποκαλιαιμία προκαλεί επίσης ανακατανομή των H + του εξωκυττάριου χώρου με είσοδο H + στα κύτταρα με ανταλλαγή Κ +. Η παθογένεια της διατήρησης της ΜΑ από διουρητικά δεν διαφέρει ουσιαστικά απ αυτήν της απώλειας γαστρικού υγρού. Κεντρικό ρόλο κατέχει κι εδώ η υποχλωραιμία, που έχει ως συνέπεια τη μείωση του διηθούμενου Cl και επομένως μειωμένη προσφορά Cl στα εγγύς σωληνάρια. Σε οιδηματικές καταστάσεις συνυπάρχει αυξημένη επαναρρόφηση Na + και το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το χαμηλό Cl αυξάνει την απέκκριση Η + και την επαναρρόφηση HCO 3. Σημειώνεται ωστόσο ότι η ΜΑ που προκαλείται από τη χορήγηση διουρητικών είναι συνήθως ηπιότερη αυτής που προκαλείται από απώλεια γαστρικού υγρού. 17

20 Μεταβολική αλκάλωση Ι Μεταϋπερκαπνική αλκάλωση Η χρόνια αναπνευστική οξέωση συνοδεύεται από αντιρροπιστική αύξηση της νεφρικής απέκκρισης Η + και συνεπώς αύξηση της συγκέντρωσης των HCO 3 του πλάσματος, έτσι ώστε το ph του εξωκυττάριου υγρού να διατηρείται κοντά στο φυσιολογικό. Επίσης στη χρόνια υπερκαπνία αυξάνεται η αποβολή CI στα ούρα, με συνέπεια υποχλωραιμία και υπογκαιμία. Η αντιμετώπιση της χρόνιας αναπνευστικής οξέωσης με μηχανικό αερισμό μπορεί να προκαλέσει ταχεία μείωση της PaCO 2. Η συγκέντρωση όμως των HCO 3 του πλάσματος παραμένει υψηλή με αποτέλεσμα τη ΜΑ. Λόγω της ταχείας μείωσης της PaCO 2 η ΜΑ δεν αντιρροπείται, με συνέπεια η οξεία αύξηση του ph του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ENY) να προκαλεί σοβαρές νευρολογικές διαταραχές που μπορούν να οδηγήσουν στο θάνατο. Η διέγερση της επαναρρόφησης HCO 3 που προκαλείται από την υπερκαπνία επιμένει, παρά το γεγονός ότι η PaCO 2 είναι πλέον φυσιολογική. Ο ακριβής μηχανισμός δεν είναι απόλυτα διευκρινισμένος. Είναι γνωστό ότι η νεφρική αντιρρόπηση στην αναπνευστική οξέωση είναι βραδεία και ότι απαιτούνται 35 24ωρα για να ολοκληρωθεί και ότι η αντιστροφή του φαινομένου είναι εξίσου βραδεία. Η χρόνια αναπνευστική οξέωση συνοδεύεται επίσης από υποξαιμία (με πιθανή συνοδό νεφρική αγγειοσύσπαση) και απώλεια CI στα ούρα, με αποτέλεσμα υποχλωραιμία και συστολή του εξωκυττάριου όγκου υγρών. Η αυξημένη αποβολή Cl μπορεί, μερικώς να οφείλεται σε αυξημένη απέκκριση CI μέσω της αντλίας Η + ATPάσης στον άπω νεφρώνα. Συνεπώς η μεταϋπερκαπνική αλκάλωση μπορεί να επιμένει μέχρι να αποκατασταθεί η ισορροπία του CI Αλκάλωση από διάρροια χλωριούχων Η διάρροια προκαλεί μεταβολική οξέωση (ΜΟ) επειδή το περιεχόμενο του εντέρου είναι αλκαλικό. Μία σπάνια όμως κατάσταση, η συγγενής χλωριοδιάρροια, που μεταβιβάζεται κατά τον αυτοσωματικό υπολειπόμενο χαρακτήρα, συνοδεύεται από διαταραχή της αντλίας CI HCO 3 στον ειλεό, με αποτέλεσμα τη μείωση της επανναρρόφησης CI και τη μείωση της απέκκρισης HCO 3. Τα κόπρανα αυτών των ασθενών εμφανίζουν υψηλή συγκέντρωση CI και χαμηλό ph και τα ούρα πολύ χαμηλή συγκέντρωση CI. 18

21 Μεταβολική αλκάλωση Ι Η συγγενής χλωριοδιάρροια συνοδεύεται από υποχλωραιμία, υποκαλιαιμία και υπογκαιμία, παράγοντες που διατηρούν την αλκάλωση, όπως συμβαίνει με τη χορήγηση διουρητικών. Η διαφορά είναι ότι στη συγγενή χλωριοδιάρροια το Na + και το CI των ούρων είναι σταθερά χαμηλά Αλκάλωση από εξωγενή χορήγηση αλκάλεων Μεταβολική αλκάλωση μπορεί να προέλθει από χορήγηση HCO 3 σε ειδικές όμως καταστάσεις και από χορήγηση αλάτων ασθενών οργανικών οξέων. Επίσης χαρακτηρίζει το σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος Αλκάλωση από χορήγηση διττανθρακικών Η χρόνια χορήγηση HCO 3 σε άτομα με φυσιολογική νεφρική λειτουργία δεν προκαλεί ΜΑ, λόγω της δυνατότητας των νεφρών να αποβάλλουν την περίσσεια των HCO 3. Μεταβολική αλκάλωση μπορεί να αναπτυχθεί όταν υπάρχει αδυναμία αποβολής των HCO 3, όπως στη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (XNA) ή όταν αυτά χορηγούνται σε μεγάλες ποσότητες κατά τη διόρθωση της κετοξέωσης ή της γαλακτικής οξέωσης. Η έλλειψη ινσουλίνης προάγει την λιπόλυση και την παραγωγή ελεύθερων λιπαρών οξέων στα λιποκύτταρα. Στο ήπαρ τα ελεύθερα λιπαρά οξέα μετατρέπονται σε βυδροξυβουτυρικό και ακετοξικό οξύ, που φέρονται στη κυκλοφορία και καταναλώνουν τα HCO 3 του πλάσματος με αποτέλεσμα την ΜΟ (κετοξέωση). Όταν χορηγείται ινσουλίνη, η λιπόλυση επιβραδύνεται και μειώνεται η παραγωγή κετοξέων, ενώ ταυτόχρονα επιταχύνεται η είσοδός τους στα κύτταρα (κυρίως τα μυϊκά). Μ αυτή τη διαδικασία μέσα στα κύτταρα παράγονται HCO 3 που φέρονται στην κυκλοφορία. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και όταν αντιμετωπίζεται η αιτία της γαλακτικής οξέωσης (όταν δηλαδή διακοπεί η παραγωγή γαλακτικού). Σ αυτές τις καταστάσεις η εξωγενής χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων HCO 3 για την αντιμετώπιση της οξέωσης, σε συνδυασμό με την ενδογενή παραγωγή HCO 3 μπορεί να προκαλέσει ΜΑ, μερικές φορές πολύ βαριά. 19

22 Μεταβολική αλκάλωση Ι Αλκάλωση από χορήγηση αλάτων ασθενών οργανικών οξέων Τα ανιόντα των αλάτων ασθενών οργανικών οξέων (γαλακτικό, κιτρικό, οξικό) μεταβολίζονται γρήγορα σε HCO 3 και η χορήγησή τους μπορεί να προκαλέσει ΜΑ. Αυτό συμβαίνει σε μαζικές μεταγγίσεις αίματος ή παραγώγων αίματος και σε αιμοκαθαιρομένους ασθενείς, όταν λόγω διαταραχών πήξεως, αντικαθίσταται η ηπαρίνη από άλατα κιτρικού. Σ αυτές τις περιπτώσεις η ΜΑ μπορεί να επιμένει για αρκετές ημέρες, επειδή τα παραγόμενα HCO 3 δεν μπορούν να αποβληθούν από τους νεφρούς Σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος Το κλασικό σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος, που χαρακτηρίζεται από υπερασβεστιαιμία, ΜΑ και νεφρική ανεπάρκεια και οφείλεται σε λήψη μεγάλων ποσοτήτων ασβεστίου δια του γάλακτος και απορροφήσιμων αλκάλεων (αντιόξινα), τείνει να εξαφανιστεί με την εισαγωγή των νέων φαρμάκων στην αντιμετώπιση του πεπτικού έλκους. Τα τελευταία όμως χρόνια και λόγω της ευρείας χρήσεως παρασκευασμάτων ασβεστίου στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης και CaCO 3 στην αντιμετώπιση του δευτεροπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού της XNA έχει εμφανιστεί ένα νέο σύνδρομο, με διαφορετικά δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά, που αποτελεί την τρίτη από πλευράς συχνότητας αιτία υπερασβεστιαιμίας μετά τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό και τις κακοήθειες. Το σύνδρομο αυτό συνοδεύεται από υποφωσφαταιμία. Η κλινική εικόνα του κλασικού συνδρόμου μπορεί να είναι οξεία, με προεξάρχοντα συμπτώματα αυτά της υπερασβεστιαιμίας, που συνοδεύεται από βαριά ΜΑ, φυσιολογικό ή αυξημένο φωσφόρο στο πλάσμα και οξεία νεφρική ανεπάρκεια (ΟΝΑ). Στη χρόνια μορφή του συνδρόμου υπάρχει μακρύ ιστορικό λήψης μεγάλων ποσοτήτων γάλακτος και αντιόξινων και συμπτωμάτων νεφρογενούς άποιου διαβήτη, με πολυουρία και πολυδιψία, κνησμό και μυαλγιών λόγω της χρόνιας υπερασβεστιαιμίας, ενώ συχνά διαπιστώνονται μεταστατικές ασβεστώσεις, όπως και κερατοειδοπάθεια και νεφρασβέστωση. Η διακοπή του γάλακτος και των αντιόξινων ομαλοποιεί με βραδύ ρυθμό τα επίπεδα του ασβεστίου στο πλάσμα και προκαλεί ύφεση των συνοδών συμπτωμάτων, αν και οι περισσότεροι 20

23 Μεταβολική αλκάλωση Ι ασθενείς παραμένουν σε ΧΝΑ. Η υποξεία ή ενδιάμεση μορφή παρατηρείται σε ασθενείς με πεπτικό έλκος που λαμβάνουν για πολλά χρόνια γάλα και αντιόξινα, αλλά με μεσοδιαστήματα διακοπής. Στη νεώτερη μορφή του συνδρόμου η κύρια πηγή ασβεστίου και αλκάλεων για όλους τους ασθενείς είναι το CaCO 3 ενώ το 40% των ασθενών λαμβάνει και γάλα. Στους μισούς από τους ασθενείς αυτούς η εμφάνιση του συνδρόμου είναι οξεία με συμπτωματική υπερασβεστιαιμία και στους υπόλοιπους χρόνια. Το 50% από τους τελευταίους είναι ασυμπτωματικοί και η διάγνωση του συνδρόμου γίνεται με τυχαία διαπίστωση της υπερασβεστιαιμίας και της νεφρικής ανεπάρκειας. Στο 40% των περιπτώσεων αυτού του συνδρόμου παρατηρείται υποφωσφαταιμία, παρά τη νεφρική ανεπάρκεια, η οποία οφείλεται αφενός στη μη πρόσληψη γάλακτος και αφετέρου στη δέσμευση του φωσφόρου της τροφής από το CaCO 3. Η παραθορμόνη πλάσματος, σ όσους ασθενείς έχει προσδιοριστεί βρέθηκε χαμηλή. Στους μισούς ασθενείς η διακοπή της θεραπείας συνοδεύεται από βελτίωση της νεφρικής λειτουργίας, αλλά στους υπόλοιπους παραμένει η ΧΝΑ. Το ποσοστό του πληθυσμού που λαμβάνει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου μαζί με απορροφήσιμα ανθρακικά και αναπτύσσει υπερασβεστιαιμία, ΜΑ και νεφρική ανεπάρκεια είναι μικρό. Προστατευτικοί παράγοντες θεωρούνται η φυσιολογική νεφρική λειτουργία και η καταστολή παραγωγής καλσιτριόλης, που μειώνει την κλασματική επαναρρόφηση του διηθούμενου ασβεστίου. Για να επιτευχθούν φυσιολογικά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, απουσία καλσιτριόλης, θα πρέπει η ημερήσια δόση του προσλαμβανόμενου ασβεστίου να είναι μεγαλύτερη από 4 gr. Όταν όμως η δόση είναι μεγαλύτερη των 10 gr το 24ωρο, η απορρόφηση του ασβεστίου αυξάνει πολύ, ενώ η ΜΑ διεγείρει ευθέως τη σωληναριακή μεταφορά του ασβεστίου. Σε ασθενείς με πεπτικό έλκος που έλαβαν γάλα και 12 gr CaCO 3 το 24ωρο παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στο βαθμό της υπερασβεστιαιμίας, η υπερφωσφαταιμία προηγήθηκε της πτώσης του ρυθμού σπειραματικής διήθησης (Glomerular filtration rategfr) και η νεφρική ανεπάρκεια ήταν αποτέλεσμα της υπερασβεστιαιμίας και άμεσα αντιστρεπτή με τη διακοπή της θεραπείας. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η νεφρική ανεπάρκεια οφείλεται σε νεφρική αγγειοσύσπαση που προκαλείται από την υπερασβεστιαιμία. 21

24 Μεταβολική αλκάλωση Ι Το σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος φαίνεται ότι αρχίζει με την ανάπτυξη υπερασβεστιαιμίας σε ευαίσθητα άτομα, η οποία μειώνει τον GFR. O συνδυασμός υπερασβεστιαιμίας, μείωσης του GFR και αυξημένης πρόσληψης αλκαλικών οδηγεί σε ΜΑ, η οποία διατηρεί την υπερασβεστιαιμία μειώνοντας την αποβολή ασβεστίου. Σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υπερασβεστιαιμίας και της ΜΑ κατέχει η υπογκαιμία, που συνήθως οφείλεται σε εμέτους, στη χρήση διουρητικών και στη νατριουρητική δράση της υπερασβεστιαιμίας. Τελικά αυτό που δεν έχει διευκρινιστεί είναι γιατί η διαταραχή δεν συμβαίνει σ όλους τους ασθενείς Αλκάλωση από αιμοσυμπύκνωση Ο υπεύθυνος μηχανισμός για την ΜΑ από αιμοσυμπύκνωση είναι η απώλεια NaCl και Η 2 Ο χωρίς απώλεια HCO 3 (Εικόνα 3). Η συχνότερη αιτία είναι τα διουρητικά της αγκύλης, μπορεί όμως να παρατηρηθεί κατά τη διάρκεια εμέτων, ακόμη και επί αχλωρυδρίας, όπου στο γαστρικό υγρό το NaCl αντικαθιστά το HCl και σε ασθενείς με κυστική ίνωση, όπου η συγκέντρωση του CI στον ιδρώτα φθάνει τα meq/l, ενώ η συγκέντρωση των HCO 3 είναι μικρότερη αυτής του πλάσματος. Απουσία μαζικής απώλειας υγρών, το άμεσο αποτέλεσμα της συστολής του όγκου ελαχιστοποιείται από την απελευθέρωση H + από τα ενδοκυττάρια ρυθμιστικά συστήματα, με συνέπεια τη μείωση των HCO 3 του πλάσματος. Έτσι κατά τη χορήγηση διουρητικών ή κατά τη διάρκεια εμέτων, ο κύριος μηχανισμός της αλκάλωσης είναι η απώλεια Η + ενώ η συστολή του όγκου υγρών αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα στη διατήρηση της αλκάλωσης με τη μείωση της νεφρικής αποβολής HCO 3. 22

25 Μεταβολική αλκάλωση Ι Αλκάλωση από χορήγηση μη απορροφήσιμων ανιόντων Η παρουσία στον άπω νεφρώνα ανιόντων που δεν μπορούν να απορροφηθούν αυξάνει την ηλεκτραρνητικότητα του σωληναριακού υγρού, γεγονός που ευνοεί την έκκριση Η + και Κ + και την αποβολή τους στα ούρα. Η συνύπαρξη υπογκαιμίας μειώνει την απέκκριση HCO 3 που εξαρτάται από το CI στα φλοιώδη αθροιστικά σωληνάρια και επίσης μπορεί να αυξήσει την απέκκριση Η +. Στην καθημερινή κλινική πράξη ΜΑ μπορεί να συμβεί, παρουσία υπογκαιμίας, κατά τη χορήγηση νατριούχου πενικιλλίνης ή καρμπενικιλλίνης. Η καλή ενυδάτωση και η χορήγηση K + εμποδίζουν την ανάπτυξη της διαταραχής. 23

26 Μεταβολική αλκάλωση Ι 4. Βιβλιογραφία 1. Beal DP, Scofield RH. Milkalkali syndrome associated with calcium carbonate consumption. Report of 7 patients with parathyroid hormone levels and an estimate of prevalence among patients hospitalized with hypercalcemia. Medicine (Baltimore) 1995; 74(2): Berger BE, Cogan MG, Sebastian A. Reduced glomerular filtration rate and enhanced bicarbonate reabsorption maintain metabolic alkalosis in humans. Kidney Int 1984; 26: Galla JH, Gifford JD, Luke RG, Rome L. Adaptations to chloride depletion alkalosis. Am J Physiol 1991; 261: F741F Galla JH. Metabolic alkalosis. J Am Soc Nephrol 2000; 11: Khanna A, Kurtzmann NA. Metabolic Alkalosis. J Nephrol 2006; 19(Suppl 9): S86S Μαυροματίδης Κ. Μεταβολική αλκάλωση. Στο: Διαταραχές ύδατος, ηλεκτρολυτών και οξεοβασικής ισορροπίας. Εκδότης: Κ. Μαυροματίδης, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2006, σελ Perez GO, Oster JR, Rogers A. Acidbase disturbances in gastrointestinal disease. Dig Dis Sci 1987; 32: Picolos MK, Lavis VR, Orlander PR. Milkalkali syndrome is a major cause of hypercalcemia among nonendstage renal disease (nonesrd) in patients. Clin Endocrinol (Oxf) 2005; 63: Rose BD, Post TN. Clinical Physiology of acidbase and electrolyte disorders, 5 th Edition, McGrawHill, New York, 2001, pp Valtin H, Gennari J. Metabolic Alkalosis: Clinical examples in acidbase disorders. Eds, Little, Brown and Company, Boston 1987, pp

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια)

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Μεταβολική αλκάλωση Ι Βασίλειος Κ. Μαργέλλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός» 1. Εισαγωγή Ως μεταβολική

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χρήστος Κατσίνας Νεφρολόγος, Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας «Μποδοσάκειο» 1. Εισαγωγή Η εγκατάσταση καθώς και η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης - Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια)

Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης - Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σπυρίδων Μιχαήλ Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Λαϊκό» 1. Εισαγωγή Ορισμός Οι μηχανισμοί άμυνας των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ;

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 9 ο Σεμινάριο Διαταραχές Οξεοβασικής Ισορροπίας 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015, ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Χρυσόστομος Δημητριάδης Νεφρολόγος, Επιμελητής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» Ως μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο»

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης

Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης Ηλίας Δ. Θώδης Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Κώστας Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση ΙΙ Γεώργιος Λιάμης Λέκτορας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή H μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) αποτελεί μία διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 7 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Τουλκερίδης Γεώργιος, Νεφρολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας Ορισμός οξέος και βάσης Οξύ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης

Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση Ι Ειρήνη Καλογιαννίδου Ειδικευόμενη Νεφρολογίας Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Είναι γνωστό ότι η διατήρηση του ph γύρω στα φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ Κ + ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ Κ + ΟΛΙΚΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ Κ + : 3.000-4.000mEq (50-55mEq/Kg),

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι, Τελικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στο 7 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που διεξάγεται στις 20 & 21

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νερού Επηρεάζεται από την : Ισορροπία μεταξύ πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας 2012-13 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Ανδρέας Γ. Φάσσαρης Υποπλοίαρχος (ΥΙ) Π.Ν Αναισθησιολόγος Ναυτικό Νοσοκοµείο Αθηνών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θεωρία των

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου

Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Παράγοντες που επηρεάζουν την Επαναρρόφηση των Διττανθρακικών Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Η διατήρηση της συγκέντρωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεόδωρος Ελευθεριάδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που τεκμηριώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Βιβλίο Πρακτικών Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Ερμηνεία αερίων αίματος Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Νικόλαος Σ. Κακλαμάνης Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Σάμου 1. Εισαγωγή Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Αγαπητοί συνάδελφοι, Χαιρετισμός Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 8 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μικτές ιαταραχές της ΟΒΙ - Προσέγγιση Είδη µικτών διαταραχών της ΟΒΙ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΛΙΟ Το σημαντικότερο ενδοκυττάριο κατιόν Διαδραματίζει σημαντικό στη φυσιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων

Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Γεώργιος Κουτρούμπας Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βόλου 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Αίτια Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Ευαγγελία Ντουνούση Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή Η αναπνευστική αλκάλωση (ΑΑ) αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛ ΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟ ΟΓΙΑ»

«ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛ ΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟ ΟΓΙΑ» «ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑ» ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Δ.Σ. Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, 2008-2010 Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Δ. Μέμμος Χρ. Ιατρού Δ. Οικονομίδου Κ. Κατωπόδης

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθήστε να γίνουν τα φάρμακα πιο ασφαλή: Αναφέρατε ΟΛΕΣ τις ανεπιθύμητες ενέργειες για ΟΛΑ τα φάρμακα Συμπληρώστε την «ΚΙΤΡΙΝΗ ΚΑΡΤΑ»

Βοηθήστε να γίνουν τα φάρμακα πιο ασφαλή: Αναφέρατε ΟΛΕΣ τις ανεπιθύμητες ενέργειες για ΟΛΑ τα φάρμακα Συμπληρώστε την «ΚΙΤΡΙΝΗ ΚΑΡΤΑ» Τελικό Πρόγραμμα Roche (Hellas) A.E. Αλαμάνας 4 & Δελφών 151 25 Μαρούσι, Αττική τηλ: 210 6166100, fax: 210 6166159 email: hellas.medinfo@roche.com τηλ: 800 111 93 00 Ελλάδα (δωρεάν γραμμή επικοινωνίας)

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 11 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 2 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 4ο Σεμινάριο: Μεταβολισμός καλίου ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Θεόδωρος Κασιμάτης Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας Εισαγωγή Η διατήρηση της συγκέντρωσης των Η + εντός ενός στενού εύρους τιμών (35-45nmol/L) είναι ζωτικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

μεταβολικό σύνδρομο Σεμινάριο για την Υπέρταση 5o Σεμινάριο Τελικό Πρόγραμμα Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία 28 & 29 Σεπτεμβρίου 2006

μεταβολικό σύνδρομο Σεμινάριο για την Υπέρταση 5o Σεμινάριο Τελικό Πρόγραμμα Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία 28 & 29 Σεπτεμβρίου 2006 EΛΛHNIKH ETAIPEIA NEΦPOΛOΓIKH 1 9 7 0 Eλληνική Nεφρολογική Eταιρεία 5o Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία μεταβολικό σύνδρομο 28 & 29 Σεπτεμβρίου 2006 Σεμινάριο για την Υπέρταση 29 & 30

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης

Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης Ορισμός.. αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Δημήτριος Β. Βλαχάκος

Εισαγωγή Δημήτριος Β. Βλαχάκος Εισαγωγή Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στον 12 ο Κύκλο των «Αλκυονίδων Ημερών Νεφρολογίας» με θέμα «Δίαυλοι Κυτταρικών Μεμβρανών στην Υγεία και στη Νόσο», που θα λάβει

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Οι λειτουργίες του νεφρού Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ - ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ Φυσιολογικές τιμές καλίου ορού 3.5-5 meq/l

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ. 16-20 Iανουαρίου 2013 EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. DIVANI CARAVEL HOTEL Αθήνα

ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ. 16-20 Iανουαρίου 2013 EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. DIVANI CARAVEL HOTEL Αθήνα Στο πλαίσιο της Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης 7o EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ 16-20 Iανουαρίου 2013 DIVANI CARAVEL HOTEL Αθήνα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Διοργάνωση Σεμιναρίου Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συµπύκνωση αραίωση ούρων

Συµπύκνωση αραίωση ούρων Συµπύκνωση αραίωση ούρων Boron σελ 1075-1091 Συµπυκνωµένα ούρα υπερωσµωτικά σε σχέση µε τη συγκέντρωση του πλάσµατος Η ικανότητα των νεφρών να παράγουν υπερωσµωτικά ούρα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph Σπ. Μιχαήλ Επίδραση του ενδοκυττάριου ph στις κυτταρικές λειτουργίες Κυτταρικός μεταβολισμός Μυϊκή συστολή Κυτταροσκελετός Διακυτταρική σύνδεση Διαμεμβρανική αγωγιμότητα Ενδοκυττάρια

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας. Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας. Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Υπονατριαιμία Υπερνατριαιμία Posm Posm είσοδος Η 2 Ο στα κύτταρα έξοδος

Διαβάστε περισσότερα

Σημασία των χασμάτων στη διερεύνηση και θεραπεία των οξεοβασικών διαταραχών

Σημασία των χασμάτων στη διερεύνηση και θεραπεία των οξεοβασικών διαταραχών 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας Κομοτηνή, 25-26 Σεπτεμβρίου 2015 Σημασία των χασμάτων στη διερεύνηση και θεραπεία των οξεοβασικών διαταραχών Νικόλαος Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

9 o Εκπαιδευτικό. Σεμινάριο Νεφρολογίας. 14-18 Ιανουαρίου 2015 Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

9 o Εκπαιδευτικό. Σεμινάριο Νεφρολογίας. 14-18 Ιανουαρίου 2015 Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Στο πλαίσιο της Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης 9 o Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Νεφρολογίας 14-18 Ιανουαρίου 2015 Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔιοικητικO ΣυΜβοYλιο Ελληνικής Νεφρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο γάλακτος-αλκάλεως σε ασθενή με μετεγχειρητικό υποπαραθυροειδισμό

Σύνδρομο γάλακτος-αλκάλεως σε ασθενή με μετεγχειρητικό υποπαραθυροειδισμό ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Σύνδρομο γάλακτος-αλκάλεως σε ασθενή με μετεγχειρητικό υποπαραθυροειδισμό 185 X. Δολαψάκης, Κ. Μηλάκη, Μ. Μπαχλιτζανάκη Παθολογική κλινική, Γενικό Νοσοκομείο-Κέντρο Υγείας Ιεράπετρας

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Hct 40,1% Glu 196 Mg 2,72 TBIL/DBIL 1,15/0,68. Hb 14,7g/dl BUN 63 P 1,62 TKE 28mm /1h. MCV 85,5 fl Cr 1,07 LDH 214 CK/CKMB 1153/28

Hct 40,1% Glu 196 Mg 2,72 TBIL/DBIL 1,15/0,68. Hb 14,7g/dl BUN 63 P 1,62 TKE 28mm /1h. MCV 85,5 fl Cr 1,07 LDH 214 CK/CKMB 1153/28 Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΤΜΗΜΑ /ντής ρ. ΒαϊδάκηςΕ. Γυναίκα 75 ετών µε χαλαρή παράλυση και υποκαλιαιµία ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ Μπαλωµενάκη Μαρία Ειδικευόµενη Παθολογικής Κλινικής Γυναίκα, 75 ετών µε αδυναµία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ 24 η σειρά 2013 2014 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 Ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 23 Νοεμβρίου 2013 Επιδημιολογία - Παθογένεια της ιδιοπαθούς υπέρτασης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Η συγκέντρωση των ιόντων υδρογόνου στο ECF φυσιολογικά διατηρείται μέσα σε πολύ στενά όρια. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS, 500 mg / 400 IU Μασώμενα Δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ & ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Δραστικές ουσίες Aσβέστιο..500 mg που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

10 o Σεμινάριο Η ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ. Απεικονιστικές και Παρεμβατικές Μέθοδοι 2013 ΑΡΙΣΤΗ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

10 o Σεμινάριο Η ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ. Απεικονιστικές και Παρεμβατικές Μέθοδοι 2013 ΑΡΙΣΤΗ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Οργάνωση: Νεφρολογική Κλινική Iατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Νεφρολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Νεφρολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών Υπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3-2.3mEq/L, PCO 2 11mmHg, K/Na/Cl : 5.1/140/115mEq/L. Γενική ούρων, σάκχαρο 4+,

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Πρόλογος. Αγαπητοί Συνάδελφοι, Roche Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κατ αρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω την Ελληνική Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Ε.Ε.Ε.Ε.Π.) για την ανάθεση του συντονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Αγαπητοί/-ες συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στο 9 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία με θέμα:

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Αγαπητοί/-ες συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στο 9 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία με θέμα: ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί/-ες συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στο 9 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία με θέμα: «Φάρμακα στις Νεφρικές Παθήσεις, Αναιμία και Ερυθροποιητικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική αλκάλωση (κλινική εικόνα)

Μεταβολική αλκάλωση (κλινική εικόνα) Μεταβολική αλκάλωση (κλινική εικόνα) Νικόλαος Αφεντάκης Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Γ. Γεννηματάς» Ελένη Φράγκου Ειδικευόμενη Νεφρολογίας Γενικού Νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Έναρξη εργασιών: Παρασκευή, 30 Μαρτίου 2012 ώρα 09.00 Λήξη εργασιών: Σάββατο, 31 Μαρτίου 2012 ώρα 14.00

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Έναρξη εργασιών: Παρασκευή, 30 Μαρτίου 2012 ώρα 09.00 Λήξη εργασιών: Σάββατο, 31 Μαρτίου 2012 ώρα 14.00 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Οργάνωση Νεφρολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Νεφρολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Υπό την αιγίδα της Ελληνικής Νεφρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ευστράτιος Βαρσαμής Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Αγία Όλγα» Αγγειοτασινογόνο Χυμάση Αγγειοτασίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι ανωτέρω τιμές είναι ανά διανυκτέρευση, ανά δωμάτιο και περιλαμβάνουν όλους τους φόρους και πρωινό.

Οι ανωτέρω τιμές είναι ανά διανυκτέρευση, ανά δωμάτιο και περιλαμβάνουν όλους τους φόρους και πρωινό. Γενικές Πληροφορίες Τόπος Ξενοδοχείο The MET, Θεσσαλονίκη, Τηλ.: 2310 017000 CME Credits Το σεμινάριο χορηγείται με 22 μόρια (Credit Points) Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης, από τον Πανελλήνιο Ιατρικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Η ποσότητα ούρων που παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση: Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία

Οργάνωση: Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία Οργάνωση: Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία ΚΥΘΗΡA Πνευματικό Κέντρο Ποταμού Κυθήρων Χ & ΚΥΘΗΡΑΪΚΕΣ Η Μ Ε Ρ Ε Σ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ 3-5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργανωτικό - Συντονιστικό Γραφείο/Γραμματεία:

Διαβάστε περισσότερα

ÕÃÑÙÍ, ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ

ÕÃÑÙÍ, ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ 3 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ÐÑÁÊÔÉÊÁ ΤΡΙΤΟΥ ÅÔÇÓÉÏÕ ÌÅÔÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÕ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏÕ ÕÃÑÙÍ, ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Υ ΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Αναπνευστική αλκάλωση Ελένη Μάνου Νεφρoλόγος, Επιμελήτρια Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» 1. Εισαγωγή Η μερική πίεση του διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα