ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ"

Transcript

1

2

3

4

5 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ÐÑÁÊÔÉÊÁ ÄÅÕÔÅÑÏÕ ÅÔÇÓÉÏÕ ÌÅÔÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÕ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏÕ ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ ÌÅÔÁÂÏËÉÊÇ ÁËÊÁËÙÓÇ ÁÍÁÐÍÅÕÓÔÉÊÇ ÏÎÅÙÓÇ ÊÁÉ ÁËÊÁËÙÓÇ ÌÉÊÔÅÓ ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÅÓ ÄÉÁÔÁÑÁ ÅÓ ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÅÊÄÏÓÇÓ Ê. ÌÁÕÑÏÌÁÔÉÄÇÓ,. ÊÁÔÓÉÍÁÓ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

6 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Copyright K. Μαυροματίδης, Χ. Κατσίνας Ηλεκτρονική σελιδοποίηση Εκτύπωση: AltaVista, Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή στο σύνολο ή κατά τμήμα του παρόντος έργου, με οποιοδήποτε μέσο ή τρόπο, σύμφωνα με το Ν. 2387/1920, τα Ν.Δ. 3565/56, 4265/6, το Ν. 100/75 και τους λοιπούς κανόνες διεθνούς δικαίου, χωρίς την άδεια των συγγραφέων 4

7 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Περιεχόμενα Χαιρετισμός Οργανωτικής Επιτροπής Οργάνωση Σεμιναρίου Συγγραφείς Πρόεδροι Σχολιαστές ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ι: Μεταβολική αλκάλωση Ι Προεδρείο: Β. Βαργεμέζης, Σ. Σπαΐα 1. Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σ. Μιχαήλ Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Β. Μαργέλλος Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χ. Κατσίνας Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Ε. Καλογιαννίδου Σχόλια Παραδείγματα Κ. Σόμπολος, Κ. Μαυροματίδης ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΙΙ: Μεταβολική αλκάλωση ΙΙ Προεδρείο: Δ. Τσακίρης, Ι. Τζανάκης 1. Κλινική εικόνα Ν. Αφεντάκης Εργαστηριακά ευρήματα Η. Θώδης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Χ. Δημητριάδης Θεραπεία Γ. Λιάμης Σχόλια Παραδείγματα Κ. Χ. Σιαμόπουλος, Π. Αληβάνης ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΙΙΙ: Αναπνευστική οξέωση Προεδρείο: Ι. Παπαδάκης, Ν. Ζουμπαρίδης 1. Φυσιολογία της αναπνοής Μεταφορά αερίων Αίτια ΑΟ Δ. Λαγονίδης Αντιρρόπηση Κλινική εικόνα Εργαστηριακά ευρήματα Γ. Φιλντίσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Πρόληψη Θεραπεία Μ. Τσαγκούριας Σχόλια Παραδείγματα Γ. Μπαλτόπουλος 5

8 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ IV: Αναπνευστική αλκάλωση Προεδρείο: Χ. Συργκάνης, Φ. Χριστίδου 1. Αίτια Αντιρρόπηση Ε. Ντουνούση Κλινική εικόνα Εργαστηριακά ευρήματα Δ. Γεωργόπουλος Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Πρόληψη Θ. Πλιακογιάννης Θεραπεία Ε. Μάνου Σχόλια Παραδείγματα Γ. Φιλντίσης, Π. Πασαδάκης ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ V: Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Προεδρείο: Κ. Περάκης, Ν. Νικολακάκης 1. Είδη μικτών Κλινική εικόνα Διάγνωση Διαγνωστικές οδηγίες Θεραπεία Χ. Μηλιώνης Ερμηνεία αερίων αίματος Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών ΟΔ Ν. Κακλαμάνης Σχόλια Παραδείγματα Γ. Μπαλτόπουλος ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Προεδρείο: Ν. Παπαγαλάνης, Μ. Γενναδίου 1. Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων Κ. Π. Κατωπόδης Χρήση των χασμάτων αίματος. Χρήση του ωσμωτικού χάσματος και του χάσματος ανιόντων των ούρων Κ. Μαυροματίδης Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Γ. Κουτρούμπας Συντμήσεις Ευχαριστίες

9 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Μετά την επιτυχία του 1 ου Μετεκπαιδευτικού Σεμιναρίου Υγρών Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που έγινε πέρυσι στην Πτολεμαΐδα, συνεχίζουμε την προσπάθειά μας και σας καλωσορίζουμε στο 2 ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο για να καλύψουμε το υπόλοιπο της οξεοβασικής ισορροπίας. Το 2 ο Σεμινάριο με θέμα Μεταβολική αλκάλωση Αναπνευστική οξέωση και αλκάλωση Μικτές οξεοβασικές διαταραχές, διοργανώνεται και πάλι σε συνεργασία του Νεφρολογικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο με τη Μονάδα Τεχνητού Νεφρού του Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο, φυσικά και πάλι τίθεται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, γεγονός που μας τιμά και επαυξάνει τις υποχρεώσεις μας απέναντι σας. Το επιστημονικό πρόγραμμα περιλαμβάνει πέντε Στρογγυλά Τραπέζια, στα οποία αναπτύσσονται διεξοδικά, με διδακτικό τρόπο, όλες οι πτυχές των επιμέρους εισηγήσεων και ένα Κλινικό Φροντιστήριο. Στόχος μας είναι και πάλι να μυήσουμε όσο γίνεται περισσότερους στον όμορφο χώρο της οξεοβασικής ισορροπίας που επίμονα την αγνοούμε και την απωθούμε στο υποσυνείδητό μας, απλά επειδή τη θεωρούμε δύσκολη. Στοχεύουμε στη συμμετοχή των νεότερων συναδέλφων, αλλά και όσων από τους παλαιότερους βρίσκουν το θέμα μας ενδιαφέρον, ώστε στο μέλλον να καταστούμε μία μεγάλη ομάδα ιατρών που θα αγαπούν και θα μελετούν τις διαταραχές αυτές. Σας ευχόμαστε καλή και ευχάριστη διαμονή στην όμορφη Κομοτηνή και εποικοδομητική συμμετοχή στην επιστημονική μας εκδήλωση. Με εκτίμηση Εκ μέρους της Οργανωτικής Επιτροπής Κ. Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής Σισμανόγλειο Χ. Κατσίνας Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν. Πτολεμαϊδας Μποδοσάκειο 7

10 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Οργάνωση Νεφρολογικό Τμήμα Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο Υπό την αιγίδα της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδροι: Κ. Μαυροματίδης Χ. Κατσίνας Μέλη: Κ. Αρμεντζιοΐου Τασιοπούλου Ε. Καλογιαννίδου Κ. Πιπύρος Δ. Σιβρίδης Ν. Σωτηρακόπουλος Τ. Τσίτσιος Στο 2 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάρο ΥΓΡΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ & ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Μεταβολική αλκάλωση Αναπνευστική οξέωση και αλκάλωση Μικτές οξεοβασικές διαταραχές αντιστοιχούν 9 μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα κριτήρια της EACCME UEMS 8

11 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Συγγραφείς Πρόεδροι Σχολιαστές Αληβάνης Π. Αφεντάκης Ν. Βαργεμέζης Β. Γενναδίου Μ. Διευθυντής Νεφρολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Γ. Γεννηματάς Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Διευθύντρια Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Λιβαδειάς Γεωργόπουλος Δ. Καθηγητής / Διευθυντής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου Δημητριάδης Χ. Ζουμπαρίδης Ν. Θώδης Η. Κακλαμάνης Ν. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Ιπποκράτειο Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Έδεσσας Αν. Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Σάμου Καλογιαννίδου Ε. Ειδικευόμενη Νεφρολογίας Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο Κατσίνας Χ. Κατωπόδης Κ.Π. Κουτρούμπας Γ. Λαγονίδης Δ. Λιάμης Γ. Μάνου Ε. Μαργέλλος Β.Κ. Μαυροματίδης Κ. Μηλιώνης Χ. Νεφρολόγος, Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειο Επικ. Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βόλου Πνευμονολόγος Εντατικολόγος, Διευθυντής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Γενικού Νοσοκομείου Γιαννιτσών Λέκτορας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Νεφρολόγος, Επιμελήτρια Β Νεφρολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Παπαγεωργίου Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Ο Ευαγγελισμός Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής Σισμανόγλειο Επικ. Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 9

12 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Μιχαήλ Σ. Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Λαϊκό Μπαλτόπουλος Γ. Καθηγητής Εντατικής Νοσηλείας & Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Νικολακάκης Ν. Ντουνούση Ε. Παπαγαλάνης Ν. Παπαδάκης Ι. Πασαδάκης Π. Περάκης Κ. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Ιπποκράτειο Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Αν. Διευθυντής Νεφρολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου Πλιακογιάννης Θ. Επιμελητής Α Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας Σιαμόπουλος Κ.Χ. Καθηγητής Παθολογίας/Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Σόμπολος Κ. Σπαΐα Σ. Συργκάνης Χ. Τζανάκης Ι. Τσαγκούριας Μ. Τσακίρης Δ. Φιλντίσης Γ. Χριστίδου Φ. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Γ. Παπανικολάου Αν. Διευθύντρια Νεφρολογικού Τμήματος 2 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ Θεσσαλονίκης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βόλου Αν. Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Χανίων Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος, Επιμελητής Α Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Παπαγεωργίου Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βέροιας Επικ. Καθηγητής Εντατικολογίας & Υπερβαρικής Ιατρικής Τμήματος Νοσηλευτικής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πολυγύρου 10

13 Μεταβολική αλκάλωση Ι ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ι Μεταβολική αλκάλωση Ι Προεδρείο: Β. Βαργεμέζης, Σ. Σπαΐα 1. Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σ. Μιχαήλ 2. Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Β. Μαργέλλος 3. Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χ. Κατσίνας 4. Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Ε. Καλογιαννίδου Σχόλια Παραδείγματα Κ. Σόμπολος, Κ. Μαυροματίδης 11

14 Μεταβολική αλκάλωση Ι Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σπυρίδων Μιχαήλ Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Λαϊκό» 1. Εισαγωγή Ορισμός Οι μηχανισμοί άμυνας των θηλαστικών έναντι των σταθερά προστιθέμενων μη πτητικών οξέων, ώστε το ph του πλάσματος να διατηρείται μέσα σε στενά φυσιολογικά όρια (7,387,42), είναι η άμεση φυσικοχημική εξουδετέρωση από τα ρυθμιστικά συστήματα του πλάσματος (κυρίως το σύστημα των HCO 3 ), η άμεση αποβολή από τους πνεύμονες του παραγόμενου CO 2 και η βραδεία νεφρική συμμετοχή, η οποία συνίσταται στην απέκκριση από τα κύτταρα των ουροφόρων σωληναρίων και την αποβολή στα ούρα Η +, στην επαναρρόφηση των διηθούμενων HCO 3, στην ανασύνθεση HCO 3 στα κύτταρα των ουροφόρων σωληναρίων και στη μεταφορά τους στη κυκλοφορία. Σύμφωνα με την εξίσωση των HendersonHasselbach, όταν αυτή εφαρμόζεται στο σύστημα των HCO 3 (ph=pk+log [HCO 3 ]/[H 2 CO 3 ] ή [H + ]=24xPaCO 2 /[HCO 3 ]), η διατήρηση σταθερού του ph του πλάσματος (ή της συγκέντρωσης H + ) εξαρτάται από τη σχέση της PaCO 2 προς τη συγκέντρωση των HCO 3ˉ. Η πρωτοπαθής διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας που χαρακτηρίζεται από αύξηση της συγκέντρωσης των HCO 3 του πλάσματος και του ph του αρτηριακού αίματος και η αντιρροπιστική αύξηση της PaCO 2 ονομάζεται μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) και προκαλείται από πρόσληψη και κατακράτηση HCO 3 ή συχνότερα από απώλεια H + και είναι η συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας σε ενδονοσοκομειακούς ασθενείς. Κατά την αξιολόγηση ενός ασθενούς με ΜΑ πρέπει να τίθενται δύο ερωτήματα. Πρώτον πως δημιουργήθηκε η αλκάλωση, δηλαδή ποια ήταν η αιτία αύξησης των HCO 3 (προσθήκη HCO 3 ή απώλεια H + ) και δεύτερον ποιοι είναι οι νεφρικοί μηχανισμοί που εμποδίζουν την αποβολή της περίσσειας των HCO 3, διαιωνίζοντας έτσι παρά 12

15 Μεταβολική αλκάλωση Ι διορθώνοντας την αλκάλωση, δεδομένου ότι φυσιολογικά οι νεφροί αποβάλλουν εύκολα και γρήγορα την περίσσεια των HCO 3. Για παράδειγμα, εάν σ ένα φυσιολογικό άτομο χορηγηθούν 1000 meq NaHCO 3 το 24ωρο για δύο εβδομάδες, η συγκέντρωση των HCO 3 θα αυξηθεί ελάχιστα, γιατί όλα τα επιπλέον HCO 3 θα αποβληθούν διαμέσου των νεφρών. Η πλειοψηφία των ασθενών με ΜΑ εμφανίζει υποχλωραιμία, συνήθως λόγω απώλειας CI και H + από τον γαστρεντερικό σωλήνα (ΓΕΣ) και τους νεφρούς. Η υποχλωραιμία διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στη διατήρηση της ΜΑ αυξάνοντας την επαναρρόφηση HCO 3 από τους νεφρούς και συνεπώς μειώνοντας την αποβολή τους στα ούρα. 2. Ταξινόμηση μεταβολικής αλκάλωσης Από παθοφυσιολογική σκοπιά η ΜΑ μπορεί να προκληθεί από απώλεια H + από το πεπτικό (στόμαχος, έντερο) ή τους νεφρούς (αλατοκορτικοειδή, υποκαλιαιμία), από εξωγενή φόρτιση με αλκάλεα (HCO 3, αντιόξινα, άλατα οργανικών οξέων), κατά την αντιμετώπιση της χρόνιας υπερκαπνίας (μεταϋπερκαπνική αλκάλωση) και από αιμοσυμπύκνωση. Για πρακτικούς, διαγνωστικούς και θεραπευτικούς λόγους, η ΜΑ θα πρέπει να διακρίνεται σε χωριοευαίσθητη και χλωριοανθεκτική. 3. Χλωριοευαίσθητη μεταβολική αλκάλωση Είναι η ΜΑ που ανταποκρίνεται στη χορήγηση CI. Τα αίτια της χλωριοευαίσθητης ΜΑ φαίνονται στον Πίνακα 1. Τα συνηθέστερα απ αυτά είναι η απώλεια γαστρικού υγρού (έμετοι, γαστρική παροχέτευση) και η χορήγηση διουρητικών. 1. Απώλεια γαστρικού υγρού 1.1. Έμετοι 1.2 Γαστρική παροχέτευση 2. Χορήγηση διουρητικών 2.1. Διουρητικά αγκύλης 2.2. Θειαζίδες κ.ά. 13

16 Μεταβολική αλκάλωση Ι 3. Ταχεία διόρθωση χρόνιας υπερκαπνίας (μεταϋπερκαπνική ΜΑ) 4. Ορισμένες μορφές διάρροιας που συνοδεύονται από καθ υπεροχή απώλεια CI (διάρροια χλωριούχων) 5. Εξωγενής χορήγηση αλκάλεων παρουσία συστολής του εξωκυττάριου όγκου υγρών ή νεφρικής ανεπάρκειας 5.1. Διττανθρακικά 5.2. Άλατα ασθενών οργανικών οξέων (γαλακτικό, κιτρικό, οξικό) 5.3. Σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος 6. Αιμοσυμπύκνωση 7. Χορήγηση μη απορροφήσιμων ανιόντων Πίνακας 1: Αίτια χλωριοευαίσθητης ΜΑ 3.1. Παθογένεια χλωριοευαίσθητης μεταβολικής αλκάλωσης Ιδιαίτερης παθοφυσιολογικής σημασίας στη χλωριοευαίσθητη ΜΑ είναι όχι τόσο οι μηχανισμοί που τη δημιουργούν, αλλά οι νεφρικοί μηχανισμοί που την διατηρούν. Σταθερές συνοδές διαταραχές είναι η υποχλωραιμία, η χαμηλή συγκέντρωση CI στα ούρα (στην πλειονότητα των περιπτώσεων), η υπογκαιμία και η υποκαλιαιμία Αλκάλωση από απώλεια γαστρικού υγρού Η κατανόηση της παθογένειας της αλκάλωσης που προκαλείται από απώλεια γαστρικού υγρού απαιτεί τη διάκρισή της σε φάση έναρξης, κατά την οποία δημιουργείται και σε φάση διατήρησης κατά την οποία διαιωνίζεται. Το αρχικό γεγονός είναι η απώλεια HCl. Φυσιολογικά στα κύτταρα του στομάχου η διάσπαση του Η 2 Ο αποδίδει H + και OH. Υπό την επίδραση της καρβονικής ανυδράσης (ΚΑ) το OH αντιδρά με το CO 2 και παράγεται HCO 3 που μαζί με Na + μεταφέρεται στη συστηματική κυκλοφορία, ενώ το H + μαζί με το Cl απεκκρίνονται στον αυλό του στομάχου και από εκεί μεταφέρονται στο 12/ δάκτυλο, όπου διεγείρει την έκκριση μιας ισοδύναμης ποσότητας NaHCO 3 στον αυλό του εντέρου (Εικόνα 1). 14

17 Μεταβολική αλκάλωση Ι Όταν το γαστρικό υγρό (HCl) δεν φέρεται στο 12/δάκτυλο λόγω εμέτων ή γαστρικής παροχέτευσης, το NaHCO 3 δεν εκκρίνεται στο 12/δάκτυλο, αλλά κατακρατείται στο πλάσμα. Έτσι η απώλεια όξινου γαστρικού υγρού προκαλεί μεταβολές στη σύνθεση του πλάσματος με μείωση της συγκέντρωσης των H +, αύξηση των HCO 3 και μείωση του Cl. Αντίθετα οι απώλειες σε Na + και K + είναι μικρές. Όταν το ph του γαστρικού υγρού είναι ίσο με 1, κάθε L περιέχει 100 meq ΗCl, 15 meq NaCl και 10 meq KCl. Φυσιολογικά οι νεφροί αποβάλλουν πολύ γρήγορα την περίσσεια του NaHCO 3. Όταν όμως η απώλεια του CI συνεχίζεται, αυξάνεται η νεφρική επαναρρόφηση HCO 3, που τελικά προκαλείται από την υποχλωραιμία και την υπογκαιμία. Αρχικά οι μεταβολές στη σύνθεση του πλάσματος αντανακλώνται σ αυτή του σπειραματικού διηθήματος, όπου η συγκέντρωση των HCO 3 αυξάνεται, ενώ του CI μειώνεται. Οι μεταβολές αυτές έχουν ως αποτέλεσμα την αυξημένη αποβολή NaHCO 3 και την μειωμένη προσφορά CI στο σωληναριακό υγρό. Η αυξημένη αποβολή Na + στα ούρα σε συνδυασμό με την απώλεια NaCl και H 2 O από τον στόμαχο, προκαλούν συστολή του εξωκυττάριου όγκου υγρών, με συνέπεια την αύξηση της επαναρρόφησης του Na + στα νεφρικά σωληνάρια. Το επαναρροφούμενο Na + θα πρέπει να συνοδεύεται από κάποιο ανιόν (κυρίως Cl ) 15

18 Μεταβολική αλκάλωση Ι ή να ισορροπείται ηλεκτρικά από εκκρινόμενα H + ή Κ +. Ο πρώτος όμως μηχανισμός διαταράσσεται λόγω της μειωμένης συγκέντρωσης Cl στο σωληναριακό υγρό, ενώ ο δεύτερος ευοδώνεται, με αποτέλεσμα αυξημένη έκκριση H + και Κ + από τα σωληναριακά κύτταρα. Οι νεφροί όμως για κάθε H + που εκκρίνουν, επαναρροφούν ή συνθέτουν ένα HCO 3, το οποίο μεταφέρεται στο πλάσμα. Έτσι διατηρείται η υψηλή συγκέντρωση των HCO 3 στο πλάσμα και η ΜΑ. Συνεπώς η υποχλωραιμία και η συστολή του εξωκυττάριου όγκου υγρών αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που διατηρούν την αλκάλωση, η οποία επιμένει μέχρι να αποκατασταθεί το CI, που θα συνοδεύσει το επαναρροφούμενο Na +, θα μειώσει την απέκκριση H + από τα νεφρικά σωληνάρια και τη σύνθεση των HCO 3 στα νεφρικά σωληναριακά κύτταρα. Η υποχλωραιμία μειώνει επίσης την ικανότητα αποβολής HCO 3 από τα εμβόλιμα κύτταρα τύπου β των φλοιωδών αθροιστικών ουροφόρων σωληναρίων. Συμβολή στη διατήρηση της ΜΑ έχουν ο δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός και η υποκαλιαιμία. Σταθερό εύρημα στη ΜΑ από απώλεια γαστρικού υγρού είναι η χαμηλή συγκέντρωση CI στα ούρα. Η ακολουθία των διαταραχών που παράγουν και διατηρούν τη ΜΑ, που οφείλεται σε εμέτους ή γαστρική παροχέτευση φαίνεται στην Εικόνα 2. 16

19 Μεταβολική αλκάλωση Ι Αλκάλωση από διουρητικά Τα διουρητικά της αγκύλης και οι θειαζίδες συνοδεύονται από ΜΑ, η βαρύτητα της οποίας είναι ανάλογη της αύξησης του ρυθμού διούρησης που προκαλούν. Τα διουρητικά αναστέλλουν την επαναρρόφηση NaCl στην αγκύλη του Henle (φουροσεμίδη) ή στο αρχικό τμήμα των άπω σωληναρίων (θειαζίδες). Η φάση έναρξης της αλκάλωσης οφείλεται πιθανώς σε τρεις παράγοντες: α) στην απώλεια CI, β) στη διέγερση της ανταλλαγής Na + /H + στη θέση δράσης των διουρητικών και γ) στη διέγερση έκκρισης Η + (και συνεπώς αύξησης του ρυθμού αναγέννησης HCO 3 ) πέραν της θέσης δράσης των διουρητικών. Σε οιδηματικές καταστάσεις (νεφρωσικό σύνδρομο, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια), όπου οι νεφροί αδυνατούν να αποβάλλουν Na +, στα άπω και αθροιστικά σωληνάρια, υπάρχει ένας συνδυασμός αυξημένης προσφοράς NaCl, αυξημένης ροής σωληναριακού υγρού και αυξημένης επαναρρόφησης NaCl. Αυτός ο συνδυασμός οδηγεί σε αυξημένη έκκριση Κ + και Η +. Η τελευταία συνοδεύεται (meq προς meq), είτε από αυξημένη επαναρρόφηση HCO 3 ή ανασύνθεση HCO 3 διαμέσου της έκκρισης οξέος. Σημαντικό ρόλο στην παθογένεια διαδραματίζουν η συνοδός υπογκαιμία, ο δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός και η υποκαλιαιμία που διεγείρουν την απέκκριση H + και την ανασύνθεση HCO 3. Η υποκαλιαιμία προκαλεί επίσης ανακατανομή των H + του εξωκυττάριου χώρου με είσοδο H + στα κύτταρα με ανταλλαγή Κ +. Η παθογένεια της διατήρησης της ΜΑ από διουρητικά δεν διαφέρει ουσιαστικά απ αυτήν της απώλειας γαστρικού υγρού. Κεντρικό ρόλο κατέχει κι εδώ η υποχλωραιμία, που έχει ως συνέπεια τη μείωση του διηθούμενου Cl και επομένως μειωμένη προσφορά Cl στα εγγύς σωληνάρια. Σε οιδηματικές καταστάσεις συνυπάρχει αυξημένη επαναρρόφηση Na + και το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το χαμηλό Cl αυξάνει την απέκκριση Η + και την επαναρρόφηση HCO 3. Σημειώνεται ωστόσο ότι η ΜΑ που προκαλείται από τη χορήγηση διουρητικών είναι συνήθως ηπιότερη αυτής που προκαλείται από απώλεια γαστρικού υγρού. 17

20 Μεταβολική αλκάλωση Ι Μεταϋπερκαπνική αλκάλωση Η χρόνια αναπνευστική οξέωση συνοδεύεται από αντιρροπιστική αύξηση της νεφρικής απέκκρισης Η + και συνεπώς αύξηση της συγκέντρωσης των HCO 3 του πλάσματος, έτσι ώστε το ph του εξωκυττάριου υγρού να διατηρείται κοντά στο φυσιολογικό. Επίσης στη χρόνια υπερκαπνία αυξάνεται η αποβολή CI στα ούρα, με συνέπεια υποχλωραιμία και υπογκαιμία. Η αντιμετώπιση της χρόνιας αναπνευστικής οξέωσης με μηχανικό αερισμό μπορεί να προκαλέσει ταχεία μείωση της PaCO 2. Η συγκέντρωση όμως των HCO 3 του πλάσματος παραμένει υψηλή με αποτέλεσμα τη ΜΑ. Λόγω της ταχείας μείωσης της PaCO 2 η ΜΑ δεν αντιρροπείται, με συνέπεια η οξεία αύξηση του ph του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ENY) να προκαλεί σοβαρές νευρολογικές διαταραχές που μπορούν να οδηγήσουν στο θάνατο. Η διέγερση της επαναρρόφησης HCO 3 που προκαλείται από την υπερκαπνία επιμένει, παρά το γεγονός ότι η PaCO 2 είναι πλέον φυσιολογική. Ο ακριβής μηχανισμός δεν είναι απόλυτα διευκρινισμένος. Είναι γνωστό ότι η νεφρική αντιρρόπηση στην αναπνευστική οξέωση είναι βραδεία και ότι απαιτούνται 35 24ωρα για να ολοκληρωθεί και ότι η αντιστροφή του φαινομένου είναι εξίσου βραδεία. Η χρόνια αναπνευστική οξέωση συνοδεύεται επίσης από υποξαιμία (με πιθανή συνοδό νεφρική αγγειοσύσπαση) και απώλεια CI στα ούρα, με αποτέλεσμα υποχλωραιμία και συστολή του εξωκυττάριου όγκου υγρών. Η αυξημένη αποβολή Cl μπορεί, μερικώς να οφείλεται σε αυξημένη απέκκριση CI μέσω της αντλίας Η + ATPάσης στον άπω νεφρώνα. Συνεπώς η μεταϋπερκαπνική αλκάλωση μπορεί να επιμένει μέχρι να αποκατασταθεί η ισορροπία του CI Αλκάλωση από διάρροια χλωριούχων Η διάρροια προκαλεί μεταβολική οξέωση (ΜΟ) επειδή το περιεχόμενο του εντέρου είναι αλκαλικό. Μία σπάνια όμως κατάσταση, η συγγενής χλωριοδιάρροια, που μεταβιβάζεται κατά τον αυτοσωματικό υπολειπόμενο χαρακτήρα, συνοδεύεται από διαταραχή της αντλίας CI HCO 3 στον ειλεό, με αποτέλεσμα τη μείωση της επανναρρόφησης CI και τη μείωση της απέκκρισης HCO 3. Τα κόπρανα αυτών των ασθενών εμφανίζουν υψηλή συγκέντρωση CI και χαμηλό ph και τα ούρα πολύ χαμηλή συγκέντρωση CI. 18

21 Μεταβολική αλκάλωση Ι Η συγγενής χλωριοδιάρροια συνοδεύεται από υποχλωραιμία, υποκαλιαιμία και υπογκαιμία, παράγοντες που διατηρούν την αλκάλωση, όπως συμβαίνει με τη χορήγηση διουρητικών. Η διαφορά είναι ότι στη συγγενή χλωριοδιάρροια το Na + και το CI των ούρων είναι σταθερά χαμηλά Αλκάλωση από εξωγενή χορήγηση αλκάλεων Μεταβολική αλκάλωση μπορεί να προέλθει από χορήγηση HCO 3 σε ειδικές όμως καταστάσεις και από χορήγηση αλάτων ασθενών οργανικών οξέων. Επίσης χαρακτηρίζει το σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος Αλκάλωση από χορήγηση διττανθρακικών Η χρόνια χορήγηση HCO 3 σε άτομα με φυσιολογική νεφρική λειτουργία δεν προκαλεί ΜΑ, λόγω της δυνατότητας των νεφρών να αποβάλλουν την περίσσεια των HCO 3. Μεταβολική αλκάλωση μπορεί να αναπτυχθεί όταν υπάρχει αδυναμία αποβολής των HCO 3, όπως στη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (XNA) ή όταν αυτά χορηγούνται σε μεγάλες ποσότητες κατά τη διόρθωση της κετοξέωσης ή της γαλακτικής οξέωσης. Η έλλειψη ινσουλίνης προάγει την λιπόλυση και την παραγωγή ελεύθερων λιπαρών οξέων στα λιποκύτταρα. Στο ήπαρ τα ελεύθερα λιπαρά οξέα μετατρέπονται σε βυδροξυβουτυρικό και ακετοξικό οξύ, που φέρονται στη κυκλοφορία και καταναλώνουν τα HCO 3 του πλάσματος με αποτέλεσμα την ΜΟ (κετοξέωση). Όταν χορηγείται ινσουλίνη, η λιπόλυση επιβραδύνεται και μειώνεται η παραγωγή κετοξέων, ενώ ταυτόχρονα επιταχύνεται η είσοδός τους στα κύτταρα (κυρίως τα μυϊκά). Μ αυτή τη διαδικασία μέσα στα κύτταρα παράγονται HCO 3 που φέρονται στην κυκλοφορία. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και όταν αντιμετωπίζεται η αιτία της γαλακτικής οξέωσης (όταν δηλαδή διακοπεί η παραγωγή γαλακτικού). Σ αυτές τις καταστάσεις η εξωγενής χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων HCO 3 για την αντιμετώπιση της οξέωσης, σε συνδυασμό με την ενδογενή παραγωγή HCO 3 μπορεί να προκαλέσει ΜΑ, μερικές φορές πολύ βαριά. 19

22 Μεταβολική αλκάλωση Ι Αλκάλωση από χορήγηση αλάτων ασθενών οργανικών οξέων Τα ανιόντα των αλάτων ασθενών οργανικών οξέων (γαλακτικό, κιτρικό, οξικό) μεταβολίζονται γρήγορα σε HCO 3 και η χορήγησή τους μπορεί να προκαλέσει ΜΑ. Αυτό συμβαίνει σε μαζικές μεταγγίσεις αίματος ή παραγώγων αίματος και σε αιμοκαθαιρομένους ασθενείς, όταν λόγω διαταραχών πήξεως, αντικαθίσταται η ηπαρίνη από άλατα κιτρικού. Σ αυτές τις περιπτώσεις η ΜΑ μπορεί να επιμένει για αρκετές ημέρες, επειδή τα παραγόμενα HCO 3 δεν μπορούν να αποβληθούν από τους νεφρούς Σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος Το κλασικό σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος, που χαρακτηρίζεται από υπερασβεστιαιμία, ΜΑ και νεφρική ανεπάρκεια και οφείλεται σε λήψη μεγάλων ποσοτήτων ασβεστίου δια του γάλακτος και απορροφήσιμων αλκάλεων (αντιόξινα), τείνει να εξαφανιστεί με την εισαγωγή των νέων φαρμάκων στην αντιμετώπιση του πεπτικού έλκους. Τα τελευταία όμως χρόνια και λόγω της ευρείας χρήσεως παρασκευασμάτων ασβεστίου στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης και CaCO 3 στην αντιμετώπιση του δευτεροπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού της XNA έχει εμφανιστεί ένα νέο σύνδρομο, με διαφορετικά δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά, που αποτελεί την τρίτη από πλευράς συχνότητας αιτία υπερασβεστιαιμίας μετά τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό και τις κακοήθειες. Το σύνδρομο αυτό συνοδεύεται από υποφωσφαταιμία. Η κλινική εικόνα του κλασικού συνδρόμου μπορεί να είναι οξεία, με προεξάρχοντα συμπτώματα αυτά της υπερασβεστιαιμίας, που συνοδεύεται από βαριά ΜΑ, φυσιολογικό ή αυξημένο φωσφόρο στο πλάσμα και οξεία νεφρική ανεπάρκεια (ΟΝΑ). Στη χρόνια μορφή του συνδρόμου υπάρχει μακρύ ιστορικό λήψης μεγάλων ποσοτήτων γάλακτος και αντιόξινων και συμπτωμάτων νεφρογενούς άποιου διαβήτη, με πολυουρία και πολυδιψία, κνησμό και μυαλγιών λόγω της χρόνιας υπερασβεστιαιμίας, ενώ συχνά διαπιστώνονται μεταστατικές ασβεστώσεις, όπως και κερατοειδοπάθεια και νεφρασβέστωση. Η διακοπή του γάλακτος και των αντιόξινων ομαλοποιεί με βραδύ ρυθμό τα επίπεδα του ασβεστίου στο πλάσμα και προκαλεί ύφεση των συνοδών συμπτωμάτων, αν και οι περισσότεροι 20

23 Μεταβολική αλκάλωση Ι ασθενείς παραμένουν σε ΧΝΑ. Η υποξεία ή ενδιάμεση μορφή παρατηρείται σε ασθενείς με πεπτικό έλκος που λαμβάνουν για πολλά χρόνια γάλα και αντιόξινα, αλλά με μεσοδιαστήματα διακοπής. Στη νεώτερη μορφή του συνδρόμου η κύρια πηγή ασβεστίου και αλκάλεων για όλους τους ασθενείς είναι το CaCO 3 ενώ το 40% των ασθενών λαμβάνει και γάλα. Στους μισούς από τους ασθενείς αυτούς η εμφάνιση του συνδρόμου είναι οξεία με συμπτωματική υπερασβεστιαιμία και στους υπόλοιπους χρόνια. Το 50% από τους τελευταίους είναι ασυμπτωματικοί και η διάγνωση του συνδρόμου γίνεται με τυχαία διαπίστωση της υπερασβεστιαιμίας και της νεφρικής ανεπάρκειας. Στο 40% των περιπτώσεων αυτού του συνδρόμου παρατηρείται υποφωσφαταιμία, παρά τη νεφρική ανεπάρκεια, η οποία οφείλεται αφενός στη μη πρόσληψη γάλακτος και αφετέρου στη δέσμευση του φωσφόρου της τροφής από το CaCO 3. Η παραθορμόνη πλάσματος, σ όσους ασθενείς έχει προσδιοριστεί βρέθηκε χαμηλή. Στους μισούς ασθενείς η διακοπή της θεραπείας συνοδεύεται από βελτίωση της νεφρικής λειτουργίας, αλλά στους υπόλοιπους παραμένει η ΧΝΑ. Το ποσοστό του πληθυσμού που λαμβάνει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου μαζί με απορροφήσιμα ανθρακικά και αναπτύσσει υπερασβεστιαιμία, ΜΑ και νεφρική ανεπάρκεια είναι μικρό. Προστατευτικοί παράγοντες θεωρούνται η φυσιολογική νεφρική λειτουργία και η καταστολή παραγωγής καλσιτριόλης, που μειώνει την κλασματική επαναρρόφηση του διηθούμενου ασβεστίου. Για να επιτευχθούν φυσιολογικά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, απουσία καλσιτριόλης, θα πρέπει η ημερήσια δόση του προσλαμβανόμενου ασβεστίου να είναι μεγαλύτερη από 4 gr. Όταν όμως η δόση είναι μεγαλύτερη των 10 gr το 24ωρο, η απορρόφηση του ασβεστίου αυξάνει πολύ, ενώ η ΜΑ διεγείρει ευθέως τη σωληναριακή μεταφορά του ασβεστίου. Σε ασθενείς με πεπτικό έλκος που έλαβαν γάλα και 12 gr CaCO 3 το 24ωρο παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στο βαθμό της υπερασβεστιαιμίας, η υπερφωσφαταιμία προηγήθηκε της πτώσης του ρυθμού σπειραματικής διήθησης (Glomerular filtration rategfr) και η νεφρική ανεπάρκεια ήταν αποτέλεσμα της υπερασβεστιαιμίας και άμεσα αντιστρεπτή με τη διακοπή της θεραπείας. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η νεφρική ανεπάρκεια οφείλεται σε νεφρική αγγειοσύσπαση που προκαλείται από την υπερασβεστιαιμία. 21

24 Μεταβολική αλκάλωση Ι Το σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος φαίνεται ότι αρχίζει με την ανάπτυξη υπερασβεστιαιμίας σε ευαίσθητα άτομα, η οποία μειώνει τον GFR. O συνδυασμός υπερασβεστιαιμίας, μείωσης του GFR και αυξημένης πρόσληψης αλκαλικών οδηγεί σε ΜΑ, η οποία διατηρεί την υπερασβεστιαιμία μειώνοντας την αποβολή ασβεστίου. Σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υπερασβεστιαιμίας και της ΜΑ κατέχει η υπογκαιμία, που συνήθως οφείλεται σε εμέτους, στη χρήση διουρητικών και στη νατριουρητική δράση της υπερασβεστιαιμίας. Τελικά αυτό που δεν έχει διευκρινιστεί είναι γιατί η διαταραχή δεν συμβαίνει σ όλους τους ασθενείς Αλκάλωση από αιμοσυμπύκνωση Ο υπεύθυνος μηχανισμός για την ΜΑ από αιμοσυμπύκνωση είναι η απώλεια NaCl και Η 2 Ο χωρίς απώλεια HCO 3 (Εικόνα 3). Η συχνότερη αιτία είναι τα διουρητικά της αγκύλης, μπορεί όμως να παρατηρηθεί κατά τη διάρκεια εμέτων, ακόμη και επί αχλωρυδρίας, όπου στο γαστρικό υγρό το NaCl αντικαθιστά το HCl και σε ασθενείς με κυστική ίνωση, όπου η συγκέντρωση του CI στον ιδρώτα φθάνει τα meq/l, ενώ η συγκέντρωση των HCO 3 είναι μικρότερη αυτής του πλάσματος. Απουσία μαζικής απώλειας υγρών, το άμεσο αποτέλεσμα της συστολής του όγκου ελαχιστοποιείται από την απελευθέρωση H + από τα ενδοκυττάρια ρυθμιστικά συστήματα, με συνέπεια τη μείωση των HCO 3 του πλάσματος. Έτσι κατά τη χορήγηση διουρητικών ή κατά τη διάρκεια εμέτων, ο κύριος μηχανισμός της αλκάλωσης είναι η απώλεια Η + ενώ η συστολή του όγκου υγρών αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα στη διατήρηση της αλκάλωσης με τη μείωση της νεφρικής αποβολής HCO 3. 22

25 Μεταβολική αλκάλωση Ι Αλκάλωση από χορήγηση μη απορροφήσιμων ανιόντων Η παρουσία στον άπω νεφρώνα ανιόντων που δεν μπορούν να απορροφηθούν αυξάνει την ηλεκτραρνητικότητα του σωληναριακού υγρού, γεγονός που ευνοεί την έκκριση Η + και Κ + και την αποβολή τους στα ούρα. Η συνύπαρξη υπογκαιμίας μειώνει την απέκκριση HCO 3 που εξαρτάται από το CI στα φλοιώδη αθροιστικά σωληνάρια και επίσης μπορεί να αυξήσει την απέκκριση Η +. Στην καθημερινή κλινική πράξη ΜΑ μπορεί να συμβεί, παρουσία υπογκαιμίας, κατά τη χορήγηση νατριούχου πενικιλλίνης ή καρμπενικιλλίνης. Η καλή ενυδάτωση και η χορήγηση K + εμποδίζουν την ανάπτυξη της διαταραχής. 23

26 Μεταβολική αλκάλωση Ι 4. Βιβλιογραφία 1. Beal DP, Scofield RH. Milkalkali syndrome associated with calcium carbonate consumption. Report of 7 patients with parathyroid hormone levels and an estimate of prevalence among patients hospitalized with hypercalcemia. Medicine (Baltimore) 1995; 74(2): Berger BE, Cogan MG, Sebastian A. Reduced glomerular filtration rate and enhanced bicarbonate reabsorption maintain metabolic alkalosis in humans. Kidney Int 1984; 26: Galla JH, Gifford JD, Luke RG, Rome L. Adaptations to chloride depletion alkalosis. Am J Physiol 1991; 261: F741F Galla JH. Metabolic alkalosis. J Am Soc Nephrol 2000; 11: Khanna A, Kurtzmann NA. Metabolic Alkalosis. J Nephrol 2006; 19(Suppl 9): S86S Μαυροματίδης Κ. Μεταβολική αλκάλωση. Στο: Διαταραχές ύδατος, ηλεκτρολυτών και οξεοβασικής ισορροπίας. Εκδότης: Κ. Μαυροματίδης, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2006, σελ Perez GO, Oster JR, Rogers A. Acidbase disturbances in gastrointestinal disease. Dig Dis Sci 1987; 32: Picolos MK, Lavis VR, Orlander PR. Milkalkali syndrome is a major cause of hypercalcemia among nonendstage renal disease (nonesrd) in patients. Clin Endocrinol (Oxf) 2005; 63: Rose BD, Post TN. Clinical Physiology of acidbase and electrolyte disorders, 5 th Edition, McGrawHill, New York, 2001, pp Valtin H, Gennari J. Metabolic Alkalosis: Clinical examples in acidbase disorders. Eds, Little, Brown and Company, Boston 1987, pp

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια)

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Μεταβολική αλκάλωση Ι Βασίλειος Κ. Μαργέλλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός» 1. Εισαγωγή Ως μεταβολική

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χρήστος Κατσίνας Νεφρολόγος, Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας «Μποδοσάκειο» 1. Εισαγωγή Η εγκατάσταση καθώς και η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης - Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια)

Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης - Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σπυρίδων Μιχαήλ Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Λαϊκό» 1. Εισαγωγή Ορισμός Οι μηχανισμοί άμυνας των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ;

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 9 ο Σεμινάριο Διαταραχές Οξεοβασικής Ισορροπίας 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015, ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. Μάριος Παπασωτηρίου.

Μεταβολική Αλκάλωση. Μάριος Παπασωτηρίου. Μεταβολική Αλκάλωση Μάριος Παπασωτηρίου mpapasotiriou@yahoo.com Μεταβολική Αλκάλωση Βασικές αρχές Μετ. Αλκάλωσης Κλινική εικόνα Επαναρρόφηση αναγέννηση HCO 3 / Λειτουργίες μεταφορέων νεφρικών σωληναρίων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης. Ντουνούση Ευαγγελία Λέκτορας Νεφρολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης. Ντουνούση Ευαγγελία Λέκτορας Νεφρολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Ντουνούση Ευαγγελία Λέκτορας Νεφρολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Συχνότερα αίτια μεταβολικής αλκάλωσης Έμετοι Χορήγηση διουρητικών Υπερέκκριση αλατοκορτικοειδών Σ. Bartter-Gitelman

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Χρυσόστομος Δημητριάδης Νεφρολόγος, Επιμελητής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» Ως μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ. Στρατής Κασιμάτης. Νεφρολόγος, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Νεφρολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ. Στρατής Κασιμάτης. Νεφρολόγος, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Νεφρολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ Στρατής Κασιμάτης Νεφρολόγος, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΟΡΙΣΜΟΙ Αλκαλαιμία = αύξηση του ph ή ελάττωση των [Η + ] Αλκάλωση = η εξεργασία που τείνει

Διαβάστε περισσότερα

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Στρατής Κασιμάτης Νεφρολόγος, Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» ΜΙΚΤΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΑΠΛΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Απλή διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο»

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης

Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης Ηλίας Δ. Θώδης Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Κώστας Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 7 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση ΙΙ Γεώργιος Λιάμης Λέκτορας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή H μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) αποτελεί μία διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Αλκοολισμός Διαταραχή από χρήση αλκοόλ (αιθανόλη C 2 H 6 O) 208.000.000 αλκοολικοί σε όλο τον

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας από τους νεφρούς

Ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας από τους νεφρούς Ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας από τους νεφρούς Δημήτριος Σ. Γούμενος Νεφρολογικό και Μεταμοσχευτικό Κέντρο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών www.nephrology-patra.gr Πηγές υδρογονοϊόντων [H + ] Ημερήσιος

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση

Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση Ευγενία Γκαλιαγκούση MD, PhD Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαγνωστική και Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και θεραπεία των μικτών οξεοβασικών διαταραχών

Διάγνωση και θεραπεία των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Διάγνωση και θεραπεία των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Στρατής Κασιμάτης Νεφρολόγος, Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Σε σχέση με την παρούσα παρουσίαση, δηλώνω ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Τουλκερίδης Γεώργιος, Νεφρολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας Ορισμός οξέος και βάσης Οξύ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης

Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση Ι Ειρήνη Καλογιαννίδου Ειδικευόμενη Νεφρολογίας Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Είναι γνωστό ότι η διατήρηση του ph γύρω στα φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο νεφρώνας είναι το πιο σημαντικο μερος των νεφρων υγρα και ηλεκτρολυτες

Ο νεφρώνας είναι το πιο σημαντικο μερος των νεφρων υγρα και ηλεκτρολυτες ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Ο νεφρώνας είναι το πιο σημαντικο μερος των νεφρων υγρα και ηλεκτρολυτες Σχηματισμος ουρων: 1. Σπειραματικη διηθηση (GFR) = 180L/day 2. Σωληναριακη επαναρροφηση(περιπου 98%) 3. Σωληναριακη απεκκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ Κ + ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ Κ + ΟΛΙΚΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ Κ + : 3.000-4.000mEq (50-55mEq/Kg),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία Ι Διαταραχές οξεοβασικής λιπίδια ηλεκτρολύτες μεταβολικό σύνδρομο Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας, Αλέξανδρος Α.

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι, Τελικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στο 7 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που διεξάγεται στις 20 & 21

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1. Εισαγωγή Εισαγωγή Σημασία των νεφρών στη ζωή Βιβλιογραφία Δομή και λειτουργία των νεφρών...

Περιεχόμενα. 1. Εισαγωγή Εισαγωγή Σημασία των νεφρών στη ζωή Βιβλιογραφία Δομή και λειτουργία των νεφρών... Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 1. Εισαγωγή... 1 2. Σημασία των νεφρών στη ζωή... 4 3. Βιβλιογραφία... 6 2. Δομή και λειτουργία των νεφρών... 7 1. Εισαγωγή... 8 2. Νεφρικά αγγεία... 9 3. Νεφρικό σπείραμα...

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ (ΣΕ ΝΕΦΡΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΤΕΡΟ) Γιώργος Χ. Κουτρούμπας Επιμελητής A Νεφρολογικό Τμήμα Γ.Ν.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ (ΣΕ ΝΕΦΡΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΤΕΡΟ) Γιώργος Χ. Κουτρούμπας Επιμελητής A Νεφρολογικό Τμήμα Γ.Ν. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ (ΣΕ ΝΕΦΡΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΤΕΡΟ) Γιώργος Χ. Κουτρούμπας Επιμελητής A Νεφρολογικό Τμήμα Γ.Ν. Βόλου ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της ομοιοστασίας του Καλίου σε συγκεκριμένες νοσολογικές οντότητες (αλκοολισμός, ηπατική νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, φάρμακα, λευχαιμίες)

Διαταραχές της ομοιοστασίας του Καλίου σε συγκεκριμένες νοσολογικές οντότητες (αλκοολισμός, ηπατική νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, φάρμακα, λευχαιμίες) Διαταραχές της ομοιοστασίας του Καλίου σε συγκεκριμένες νοσολογικές οντότητες (αλκοολισμός, ηπατική νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, φάρμακα, λευχαιμίες) Χαράλαμπος Μηλιώνης Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Ε. Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας Δ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ Το σύνολο των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού για τη διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία Ι Διαταραχές οξεοβασικής - λιπίδια ηλεκτρολύτες μεταβολικό σύνδρομο Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας, Αλέξανδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική οξέωση Μεταβολική αλκάλωση

Μεταβολική οξέωση Μεταβολική αλκάλωση Μεταβολική οξέωση Μεταβολική αλκάλωση Στρατής Κασιμάτης Νεφρολόγος, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Οκτώβριος 2011 ΟΞΕΑ και ΒΑΣΕΙΣ Οξύ: Ουσία που απελευθερώνει Η + Βάση: Ουσία που δέχεται ιόντα Η

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νερού Επηρεάζεται από την : Ισορροπία μεταξύ πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας 2012-13 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Ανδρέας Γ. Φάσσαρης Υποπλοίαρχος (ΥΙ) Π.Ν Αναισθησιολόγος Ναυτικό Νοσοκοµείο Αθηνών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θεωρία των

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλό τραπέζι IV Ηλεκτρολυτικές διαταραχές σε διάφορες καταστάσεις

Στρογγυλό τραπέζι IV Ηλεκτρολυτικές διαταραχές σε διάφορες καταστάσεις Στρογγυλό τραπέζι IV Ηλεκτρολυτικές διαταραχές σε διάφορες καταστάσεις Σχόλια - Παραδείγματα Ευστάθιος Μητσόπουλος Νεφρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ Νεφρολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη 10 ο Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική αλκάλωση. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Μεταβολική αλκάλωση. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Μεταβολική αλκάλωση Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Προσθήκη HCO 3 - Η νεφρική απάντηση είναι ταχύτερη από την προσθήκη Η + και η περίσσεια HCO 3 - απεκκρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου

Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Παράγοντες που επηρεάζουν την Επαναρρόφηση των Διττανθρακικών Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Η διατήρηση της συγκέντρωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεόδωρος Ελευθεριάδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που τεκμηριώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Βιβλίο Πρακτικών Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία φυσιολογίας αναπνευστικού 4 Ενότητα 1: Εισαγωγή

Στοιχεία φυσιολογίας αναπνευστικού 4 Ενότητα 1: Εισαγωγή Στοιχεία φυσιολογίας αναπνευστικού 4 Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ο πνεύμονας στη Ρύθμιση της Οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 10 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Ερμηνεία αερίων αίματος Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Νικόλαος Σ. Κακλαμάνης Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Σάμου 1. Εισαγωγή Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Τι μας λέει και τι δε μας λέει το ασβέστιο ορού;

Τι μας λέει και τι δε μας λέει το ασβέστιο ορού; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 10 ο Σεμινάριο Διαταραχές ύδατος και νατρίου 23 & 24 Σεπτεμβρίου 2016, ΚΟΜΟΤΗΝΗ Τι μας λέει και τι δε μας λέει το ασβέστιο

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί Ρυθμιστικά συστήματα. Χαράλαμπος Μηλιώνης Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Ορισμοί Ρυθμιστικά συστήματα. Χαράλαμπος Μηλιώνης Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ορισμοί Ρυθμιστικά συστήματα Χαράλαμπος Μηλιώνης Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Οξέα/Βάσεις - Ορισμοί Ορισμός #1: Arrhenius (κλασικός, 1887) Οξέα παράγουν ιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Κληρονομικές αιτίες υποκαλιαιμίας

Κληρονομικές αιτίες υποκαλιαιμίας Κληρονομικές αιτίες υποκαλιαιμίας Η. Μηνασίδης Νεφρολόγος 424 ΓΣΝΕ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΜΧΑ αιτίες υποκαλιαιμίας (ψευδοϋποκαλιαιμία: οξεία μυελογενής λευχαιμία) μειωμένη εξωγενής πρόσληψη ανακατανομή μεταξύ ενδο-

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μικτές ιαταραχές της ΟΒΙ - Προσέγγιση Είδη µικτών διαταραχών της ΟΒΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Ε. Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας Δ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ Το σύνολο των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού για τη διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΛΙΟ Το σημαντικότερο ενδοκυττάριο κατιόν Διαδραματίζει σημαντικό στη φυσιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Αγαπητοί συνάδελφοι, Χαιρετισμός Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 8 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΕΣ ΟΞΕΩΣΕΙΣ

ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΕΣ ΟΞΕΩΣΕΙΣ ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΕΣ ΟΞΕΩΣΕΙΣ ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΕΣ ΟΞΕΩΣΕΙΣ (ΝΣΟ) ΝΣΟ τύπου Ι: αδυναμία απέκκρισης Η + στα άπω σωληνάρια (διαταραχή αντλίας Η + -ATPάσης / ΔV) ΝΣΟ τύπου IΙ: αδυναμία επαναρρόφησης HCO

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΚΑΡΜΕΝ ΤΑΣΙΟΠΟΥΛΟΥ,

ΧΡΗΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΚΑΡΜΕΝ ΤΑΣΙΟΠΟΥΛΟΥ, ΧΡΗΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΚΑΡΜΕΝ ΤΑΣΙΟΠΟΥΛΟΥ, Επιμελήτρια Α Νεφρολογίας ΓΝ Γ Παπανικολάου Θεσσαλονίκη ΟΡΙΣΜΟΣ Αντίσταση στα διουρητικά ασαφής όρος Κλινικός ορισμός - Κατάσταση στην οποία η

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας από τους νεφρούς

Ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας από τους νεφρούς Ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας από τους νεφρούς Δημήτριος Σ. Γούμενος Νεφρολογικό και Μεταμοσχευτικό Κέντρο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών www.nephrology-patra.gr Πηγές υδρογονοϊόντων [H + ] Ημερήσιος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Ενότητα 4: Νοσήματα του αναπνευστικού Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ph Ο οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία Ι Διαταραχές οξεοβασικής - λιπίδια ηλεκτρολύτες μεταβολικό σύνδρομο Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας, Αλέξανδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ σε συνεργασία με τη Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ 1 ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρική παραγωγή ούρων: Σπειραματική διήθηση, νεφρική αιμάτωση και η ρύθμισή τους. Σ.Ζιάκκα Νεφρολόγος Διευθύντρια ΝΕΕΣ

Νεφρική παραγωγή ούρων: Σπειραματική διήθηση, νεφρική αιμάτωση και η ρύθμισή τους. Σ.Ζιάκκα Νεφρολόγος Διευθύντρια ΝΕΕΣ Νεφρική παραγωγή ούρων: Σπειραματική διήθηση, νεφρική αιμάτωση και η ρύθμισή τους Σ.Ζιάκκα Νεφρολόγος Διευθύντρια ΝΕΕΣ Ομοιοστατικές λειτουργίες των νεφρών Απέκκριση των άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων

Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Γεώργιος Κουτρούμπας Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βόλου 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Αίτια Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Ευαγγελία Ντουνούση Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή Η αναπνευστική αλκάλωση (ΑΑ) αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 11 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 2 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθήστε να γίνουν τα φάρμακα πιο ασφαλή: Αναφέρατε ΟΛΕΣ τις ανεπιθύμητες ενέργειες για ΟΛΑ τα φάρμακα Συμπληρώστε την «ΚΙΤΡΙΝΗ ΚΑΡΤΑ»

Βοηθήστε να γίνουν τα φάρμακα πιο ασφαλή: Αναφέρατε ΟΛΕΣ τις ανεπιθύμητες ενέργειες για ΟΛΑ τα φάρμακα Συμπληρώστε την «ΚΙΤΡΙΝΗ ΚΑΡΤΑ» Τελικό Πρόγραμμα Roche (Hellas) A.E. Αλαμάνας 4 & Δελφών 151 25 Μαρούσι, Αττική τηλ: 210 6166100, fax: 210 6166159 email: hellas.medinfo@roche.com τηλ: 800 111 93 00 Ελλάδα (δωρεάν γραμμή επικοινωνίας)

Διαβάστε περισσότερα

Παρεντερική χορήγηση υγρών Ποιο διάλυµα σε ποιόν ασθενή; Θεοδόσιος Φιλιππάτος Παθολόγος Επικουρικός Ιατρός ΠΓΝΙ

Παρεντερική χορήγηση υγρών Ποιο διάλυµα σε ποιόν ασθενή; Θεοδόσιος Φιλιππάτος Παθολόγος Επικουρικός Ιατρός ΠΓΝΙ Παρεντερική χορήγηση υγρών Ποιο διάλυµα σε ποιόν ασθενή; Θεοδόσιος Φιλιππάτος Παθολόγος Επικουρικός Ιατρός ΠΓΝΙ ΠΑΡΕΝΤΕΡΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ ΟΓΚΟΥ (ΥΠΟΟΓΚΑΙΜΙΑ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ασθενής 68 ετών Προσέρχεται στα Ε.Ι. λόγω αρρύθμιστου σακχάρου Ατομικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛ ΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟ ΟΓΙΑ»

«ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛ ΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟ ΟΓΙΑ» «ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑ» ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Δ.Σ. Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, 2008-2010 Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Δ. Μέμμος Χρ. Ιατρού Δ. Οικονομίδου Κ. Κατωπόδης

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με υποκαλιαιμία

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με υποκαλιαιμία Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με υποκαλιαιμία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Υποκαλιαιμία Φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕ ACTH

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕ ACTH ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕ ACTH Ενδείξεις: Διάγνωση επινεφριδιακής ανεπάρκειας, διαταραχή της σύνθεσης στεροειδών ή έλλειψη απάντησης στην ACTH. Διαδικασία: Η δοκιμασία αρχίζει στις 09:00π.μ. Cotrosyn (1-24

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΡΑ & ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΓΑΒΑΛΑΚΗΣ «ΤΖΑΝΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΥΓΡΑ & ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΓΑΒΑΛΑΚΗΣ «ΤΖΑΝΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΥΓΡΑ & ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΓΑΒΑΛΑΚΗΣ «ΤΖΑΝΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΥΓΡΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δ.Σ. Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη:

Δ.Σ. Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Δ.Σ. Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, 2010-2012 Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Χρ. Ιατρού Π. Πασαδάκης Δ. Γούμενος Κ. Φουρτούνας Ε. Σαρρής Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 4ο Σεμινάριο: Μεταβολισμός καλίου ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας»

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» 2. Νεφρολογική κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκης «Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» Π. Τολίκα¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Παθοφυσιολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία Ι Διαταραχές οξεοβασικής - λιπίδια ηλεκτρολύτες μεταβολικό σύνδρομο Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας, Αλέξανδρος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Θεόδωρος Κασιμάτης Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας Εισαγωγή Η διατήρηση της συγκέντρωσης των Η + εντός ενός στενού εύρους τιμών (35-45nmol/L) είναι ζωτικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Χ. Κουτρούμπας

Γιώργος Χ. Κουτρούμπας ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΜΑΓΝΗΣΙΑΙΜΙΑΣ (ΑΙΤΙΑ, ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ) Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Mg 2+ ΣΤΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ Κ + Γιώργος Χ. Κουτρούμπας Νεφρολόγος, Επιμελητής A ΓΝ Βόλου «Αχιλλοπούλειο» Υποκαλιαιμία της υπομαγνησιαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

μεταβολικό σύνδρομο Σεμινάριο για την Υπέρταση 5o Σεμινάριο Τελικό Πρόγραμμα Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία 28 & 29 Σεπτεμβρίου 2006

μεταβολικό σύνδρομο Σεμινάριο για την Υπέρταση 5o Σεμινάριο Τελικό Πρόγραμμα Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία 28 & 29 Σεπτεμβρίου 2006 EΛΛHNIKH ETAIPEIA NEΦPOΛOΓIKH 1 9 7 0 Eλληνική Nεφρολογική Eταιρεία 5o Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στη Νεφρολογία μεταβολικό σύνδρομο 28 & 29 Σεπτεμβρίου 2006 Σεμινάριο για την Υπέρταση 29 & 30

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολύτες. Ν. Ζάβρας Παιδοχειρουργός

Ηλεκτρολύτες. Ν. Ζάβρας Παιδοχειρουργός Ηλεκτρολύτες Ν. Ζάβρας Παιδοχειρουργός Οι ηλεκτρολύτες είναι στοιχεία που βρίσκονται στο σώµα και στα υγρά του και φέρουν ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρολύτες ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η θεραπεία παιδιατρικών ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές οξεοβασικής ισορροπίας. Σπ. Μιχαήλ

Βασικές αρχές οξεοβασικής ισορροπίας. Σπ. Μιχαήλ Βασικές αρχές οξεοβασικής ισορροπίας Σπ. Μιχαήλ Ορισμοί (Ι) Οξέα Ενώσεις που αποδίδουν Η + Βάσεις Ενώσεις που προσλαμβάνουν Η + Διάσπαση Οξέος ΗΑ Η + + Α Σθένος Καθαρό ηλεκτρικό φορτίο ένωσης ή στοιχείου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 - Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας

Κεφάλαιο 8 - Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας Κεφάλαιο 8 - Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας Σύνοψη Οι διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας αποτελούν συχνά κλινικά προβλήματα, ειδικά σε ασθενείς της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας. Η αλλαγή στο εξωκυττάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΜΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΜΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΜΙΑ Πετίδης Κωνσταντίνος Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΚΑΛΙΟ Κύριο ενδοκυττάριο κατιόν 40mEq/kg Φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ. 16-20 Iανουαρίου 2013 EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. DIVANI CARAVEL HOTEL Αθήνα

ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ. 16-20 Iανουαρίου 2013 EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. DIVANI CARAVEL HOTEL Αθήνα Στο πλαίσιο της Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης 7o EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ 16-20 Iανουαρίου 2013 DIVANI CARAVEL HOTEL Αθήνα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Διοργάνωση Σεμιναρίου Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

gr aiavramidis.gr

gr aiavramidis.gr ΕΠΙΠΕ Α ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΣΤΟ ΑΙΜΑ Φυσιολογικά ενήλικες 2,4-4,5 4,5 mg/dl ή 0,8-1,44 mmol/l παιδιά και έφηβοι 4-66 mg/dl ή 1,3-1,92 1,92 mmol/l αυξηµένη εγγύς επαναρρόφηση στα παιδιά (δράση IGF-I) I) τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης

Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης Ορισμός.. αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Δημήτριος Β. Βλαχάκος

Εισαγωγή Δημήτριος Β. Βλαχάκος Εισαγωγή Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στον 12 ο Κύκλο των «Αλκυονίδων Ημερών Νεφρολογίας» με θέμα «Δίαυλοι Κυτταρικών Μεμβρανών στην Υγεία και στη Νόσο», που θα λάβει

Διαβάστε περισσότερα