Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Καθηγητής Ευάγγελος Σαμπράκος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Καθηγητής Ευάγγελος Σαμπράκος"

Transcript

1 Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Καθηγητής Ευάγγελος Σαμπράκος Πανεπιστημιακές Σημειώσεις Για αποκλειστική και μόνο χρήση των φοιτητών του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς για το Ακαδημαϊκό Έτος ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2008

2 2 Οι Σημειώσεις αυτές του Καθηγητή Ε. Σαμπράκου, απευθύνονται στους φοιτητές του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς που έχουν επιλέξει το μάθημα της Διοίκησης των Μεταφορικών Επιχειρήσεων,

3 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εισαγωγή Τα βασικά χαρακτηριστικά του μεταφορικού κλάδου Εξέλιξη και νέες τάσεις Γενικά χαρακτηριστικά μιας επιχείρησης μεταφορών Το μεταφορικό προϊόν...18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Έννοια και λειτουργίες Μορφές οργάνωσης των επιχειρήσεων Θεωρίες Οργάνωσης και Διοίκησης...25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η έννοια και σημασία του σχεδιασμού Η διαδικασία του σχεδιασμού Η εταιρική αποστολή Στόχοι της επιχείρησης Στρατηγικός Σχεδιασμός στην επιχείρηση Ανάλυση του εξωτερικού περιβάλλοντος Η ανάλυση του ευρύτερου περιβάλλοντος Η ανάλυση του μίκρο περιβάλλοντος Ανάλυση του εσωτερικού περιβάλλοντος Η θεωρία των πόρων και ικανοτήτων Η Αλυσίδα Αξίας Καταγραφή της θέσης της επιχείρησης Ανάπτυξη κατάλληλης στρατηγικής Εταιρική στρατηγική Ανταγωνιστική στρατηγική Στρατηγική των επιμέρους λειτουργιών της επιχείρησης Ο Μεσοπρόθεσμος και βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός στην επιχείρηση Εφαρμογή στρατηγικής και έλεγχος...46 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο τομέας των Οδικών Μεταφορών Γενικά Στατιστική εξέλιξη Οικονομικά χαρακτηριστικά των οδικών μεταφορών Επενδύσεις στις οδικές μεταφορές Η Κοινή πολιτική οδικών εμπορευματικών μεταφορών...54

4 Ιστορική εξέλιξη Το πλαίσιο της Κοινής μεταφορικής πολιτικής Ελευθερία κινήσεως στον Κοινοτικό χώρο Πρόσβαση στην αγορά των διεθνών οδικών εμπορευματικών μεταφορών Εκτέλεση εθνικών οδικών, εμπορευματικών μεταφορών Είσοδος στο επάγγελμα του οδικού, εμπορευματικού μεταφορέα Δικαίωμα εγκατάστασης εργαζομένων και μεταφορικών επιχειρήσεων Πολιτική κομίστρων στις οδικές, εμπορευματικές μεταφορές Eναρμόνιση των συνθηκών εργασίας Εναρμόνιση των φορολογικών επιβαρύνσεων Κατάργηση εσωτερικών συνόρων και τελωνείων Η εναρμόνιση των τεχνικών προδιαγραφών Ο μηχανισμός κρίσεως της αγοράς Προστασία του περιβάλλοντος Eπιπτώσεις της ενοποίησης των οδικών εμπορευματικών μεταφορών Επιπτώσεις της Απορρύθμισης η διεθνής εμπειρία Η έννοια του Franchiseστις μεταφορές Η απελευθέρωση των μεταφορών στην Ελλάδα...77 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ανάπτυξη της Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας Εισαγωγή Το δίκτυο και η αγορά στον Ευρωπαϊκό χώρο Εισαγωγή Οι κυριότεροι ποτάμιοι άξονες Παραδοσιακές αγορές Το δίκτυο των ποταμών Ρήνου και Δούναβη Η περίπτωση της Γαλλίας Ελλάδα και εσωτερική ναυσιπλοΐα Οικονομικά χαρακτηριστικά της εσωτερικής ναυσιπλοΐας Η ένταξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας στις συνδυασμένες μεταφορές Οργάνωση της αγοράς Οργάνωση των τερματικών σταθμών Οικονομικοί Παράγοντες...97 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο τομέας των Θαλάσσιων Μεταφορών Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Εξέλιξη του μεταφορικού έργου Ιδιομορφίες Ναυτιλιακής Βιομηχανίας Οικονομικά χαρακτηριστικά της θαλάσσιας μεταφοράς Ο διεθνής χαρακτήρας της εμπορικής ναυτιλίας Είδη ποντοπόρου ναυτιλίας Ελεύθερη ναυτιλία tramp...106

5 Ναυτιλία τακτικών γραμμών Η ανάπτυξη των εμπορευματοκιβωτίων Η εξέλιξη των Ε/Κ Ο ρόλος των Ε/Κ στη μείωση του κόστους φορτοεκφόρτωσης Η πολιτική της Ε.Ε. στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών Βασικά θέματα της Κοινής Ναυτιλιακής Πολιτικής Η Πρώτη Φάση της Κοινής Ναυτιλιακής Πολιτικής Η Δεύτερη Φάση της Κοινής Ναυτιλιακής Πολιτικής Η νέα ναυτιλιακή στρατηγική Το σύστημα των συνδιασκέψεων Διάκριση σημαίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ανάπτυξη της Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων στην ΕΕ Γενικά Εξέλιξη της Ν.Μ.Α Οικονομικά χαρακτηριστικά της ΝΜΑ Η Πολιτική της Ε.Ε Η ένταξη της ΝΜΑ στο σύστημα των συνδυασμένων μεταφορών ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η απελευθέρωση της ακτοπλοϊκής αγοράς Γενικά Ιστορική εξέλιξη H άρση του προνομίου της ακτοπλοΐας Η σημασία του προνομίου της ακτοπλοίας Η ελληνική ακτοπλοϊκή αγορά Ιστορική αναδρομή Το Ακτοπλοϊκό Πρόβλημα Χαρακτηριστικά αγοράς Προσφορά και ζήτηση για ακτοπλοϊκές υπηρεσίες Η σημασία του cabotage για την Ελλάδα ΚΕΑΛΑΙΟ Αεροπορικές Μεταφορές Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Διαχρονική εξέλιξη Η ανάγκη για διεθνείς ή διακρατικές συμφωνίες Οι κυριότερες συμφωνίες και Οργανισμοί Σύμβαση Παρισιού Πράξη εμπορικών πτήσεων του 1926 (ΗΠΑ) Σύμβαση Αβάνας Σύμβαση Βαρσοβίας

6 Συμφωνίες του Σικάγου Ιδρυση του ICAO Ο ΙCΑΟ Διεθνής Συμφωνία Αεροπορικών Μεταφορών (International Air Transport Agreement) ΙΑΤΑ (International Air Transport Association) Οικονομικά χαρακτηριστικά της αερομεταφοράς Η Ευρωπαϊκή πολιτική στις αερομεταφορές Κρατικός παρεμβατισμός Ρύθμιση των αερομεταφορών Απελευθέρωση της αγοράς Η τρίτη δέσμη μέτρων απελευθέρωσης της αγοράς Καθορισμός Ναύλων Κανόνες πρόσβασης στην αγορά Χρήση κοινών κωδίκων Η ανάπτυξη των εταιρειών Προβλήματα εφαρμογής Επιπτώσεις της απελευθέρωσης και νέες τάσεις Η Λευκή Βίβλος για την ανάπτυξη των αεροπορικών μεταφορών Πρόσθετα θέματα ενδιαφέροντος στις αερομεταφορές Ασφάλεια Ευρωπαϊκών Αεροδρομίων Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Αεροδρομίων ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γενικά Το σιδηροδρομικό μεταφορικό έργο Οικονομικά Χαρακτηριστικά του σιδηροδρόμου Ο σιδηρόδρομος στον ευρωπαϊκό χώρο Η Ευρωπαϊκή πολιτική στις σιδηροδρομικές μεταφορές Γενικοί στόχοι Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την αναζωογόνηση των σιδηροδρόμων Το άνοιγμα της αγοράς των εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών Έμφαση στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων Οργάνωση δικτύων και βελτίωση παραγόμενων υπηρεσιών Επιπτώσεις της νέας μορφής οργάνωσης των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων στη μεταφορική ζήτηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ Μορφές διάρθρωσης της μεταφορικής αγοράς Τέλειος ανταγωνισμός Ατελής ανταγωνισμός (Μονοπώλιο - Ολιγοπώλιο - Μονοπωλιακός ανταγωνισμός) Ζήτηση για μεταφορικές υπηρεσίες Εισαγωγή Προσδιοριστικοί παράγοντες της ζήτησης Ελαστικότητα ζήτησης για μεταφορικές υπηρεσίες Ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή Εισοδηματική ελαστικότητα Σταυροειδής ελαστικότητα...198

7 Η προσφορά μεταφορικών υπηρεσιών Το Κόστος στην αεροπορική επιχείρηση, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Εισαγωγικές παρατηρήσεις Μεγιστοποίηση του κέρδους Τιμολόγηση με βάση το οριακό κόστος Προσδιορισμός της έννοιας του οριακού κόστους Απόκλιση μεταξύ ιδιωτικού και κοινωνικού οριακού κόστους Το πλεόνασμα του καταναλωτή Τιμολόγηση σε άλλους τομείς της οικονομίας Το κριτήριο του κέρδους Τιμολόγηση χωρίς την εφαρμογή της αρχής του οριακού κόστους Διάκριση τιμών Σταυροειδής επιδότηση μεταφορικής επιχείρησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η έννοια της Επένδυσης και του Επενδυτικού σχεδίου Μορφές επενδυτικών σχεδίων Ιδιωτική και κοινωνική αξιολόγηση Προαπαιτούμενα της αξιολόγησης Κατάστρωση επενδυτικών σχεδίων Εξακρίβωση στοιχείων κόστους και ωφελειών Εκτίμηση των στοιχείων κόστους και ωφελειών Αξιολόγηση στοιχείων κόστους και ωφελειών Μέθοδοι αξιολόγησης επενδύσεων...227

8 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΟ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1.1 Εισαγωγή Οι μεταφορές αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της παραγωγικής διαδικασίας, αφού παίρνουν μέρος σ αυτήν τόσο κατά τη διαδικασία παραγωγής ενός προϊόντος όσο και κατά τη διαδικασία προώθησής του στην αγορά. Δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά μέσο για την επίτευξη σκοπού, αφού χωρίς αυτές δεν μπορεί να λειτουργήσει η αλυσίδα της παραγωγική διαδικασίας. 1.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά του μεταφορικού κλάδου Οι μεταφορές, με όποια μορφή και αν παρουσιάζονται - οδικές, σιδηροδρομικές, αεροπορικές και θαλάσσιες - δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά μέσο για την επίτευξη σκοπού. Αποτελούν μέσο για την εξυπηρέτηση των λοιπών κλάδων της οικονομίας, όπως της γεωργίας, της βιομηχανίας, του εμπορίου, του τουρισμού, κλπ. Εντάσσονται μέσα στους σημαντικότερους κλάδους της Ελληνικής οικονομίας, οι δε Μεταφορικές Επιχειρήσεις αποτελούν σπουδαίο και εξαιρετικής σημασίας κεφάλαιο για την χώρα μας. Στα βασικά χαρακτηριστικά του τομέα των μεταφορών εντάσσονται τα παρακάτω α. Οι εξωτερικές επιδράσεις Ένας από τους λόγους αποτυχίας λειτουργίας του μηχανισμού της αγοράς στον μεταφορικό τομέα, είναι δυνατόν να θεωρηθεί το γεγονός ότι υπάρχουν κάποια αγαθά τα οποία δεν είναι δυνατόν να τιμολογηθούν ή είναι εξαιρετικά δύσκολη η τιμολόγησή τους. Σε αυτήν την περίπτωση, το πραγματικό χρηματικό κόστος που υφίσταται η μεταφορική επιχείρηση και ουσιαστικά χρησιμοποιείται ως βάση των αποφάσεων κατανομής πόρων, διαφέρει από το πραγματικό κόστος που υφίσταται ο χρήστης της μεταφορικής υπηρεσίας και ιδιαίτερα η κοινωνία. Υπάρχουν δύο ενδεικτικά παραδείγματα που θα αναφέρουμε, μιας τέτοιας κατάστασης στον τομέα των μεταφορών. Το πρώτο είναι το κόστος κυκλοφοριακής συμφόρησης. Στις αστικές περιοχές, για παράδειγμα, ο οριακός χρήστης ενός δρόμου μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά τους άλλους χρήστες. Έτσι, το πραγματικό κόστος στην κοινωνία, της αποφάσεως του αυτοκινητιστή να χρησιμοποιήσει το δρόμο, περιλαμβάνει το αυξημένο κόστος που προέρχεται από την απόφαση αυτή. Το ιδιωτικό κόστος του αυτοκινητιστή, όμως, δεν λαμβάνει υπόψην αυτό το κόστοςα. Συνεπώς, όπως θα δούμε αναλυτικότερα στο σχετικό κεφάλαιο, ο μηχανισμός της αγοράς δεν έχει ως αποτέλεσμα την αριστοποίηση της κατανομής των πλουτοπαραγωγικών πόρων.

9 9 Ένα δεύτερο, παρόμοιο παράδειγμα είναι η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Οι αυτοκινητόδρομοι σε αστικές περιοχές επιβαρύνουν σημαντικά το περιβάλλον με καυσαέρια, ηχορύπανση και οπτική παρενόχληση στους κατοίκους της περιοχής. Το κόστος όμως, που υφίστανται οι άνθρωποι αυτοί δεν εμφανίζεται στο λογιστικό κόστος των επενδυτικών σχεδίων. Συνεπώς, οι αποδοτικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψην στοιχεία πέρα από αυτά που κατά παράδοση συμπεριλαμβάνονται στους οικονομικούς υπολογισμούς. β. Τα Δημόσια αγαθά Ο μηχανισμός της αγοράς, όπως γνωρίζουμε από την οικονομική θεωρία, λειτουργεί επαρκώς μόνο στις περιπτώσεις εκείνες όπου ισχύει η αρχή της αποκλειστικότητας - με άλλα λόγια, όταν η κατανάλωση ενός αγαθού από ένα άτομο αποκλείει την κατανάλωση αυτού του αγαθού από κάποιο άλλο άτομο. Τα περισσότερα αγαθά ικανοποιούν την παραπάνω αρχή. Εντούτοις, σε μερικές περιπτώσεις (όπως στα Δημόσια αγαθά), η κατανάλωση κάποιων αγαθών από ένα άτομο είναι συμπληρωματική της κατανάλωσης άλλων ατόμων. Το πρόβλημα είναι ότι τέτοιου είδους υπηρεσίες, παρ όλο που είναι επιθυμητές, δεν θα παράγονταν αν αφήνονταν στην λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς. Η άμυνα και η δικαιοσύνη είναι δύο ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων υπηρεσιών, η λειτουργία των οποίων δεν έχει αφεθεί στον μηχανισμό αυτό της αγοράς. Πρόσφατα, η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος έχει αρχίσει να αντιμετωπίζεται ομοίως με τον ίδιο τρόπο και αναφέραμε προηγουμένως δύο παραδείγματα για τον ρόλο και την σημασία που διαδραματίζουν οι μεταφορές. Παρόμοια αντιμετώπιση έχουμε και για την οδική ασφάλεια αλλά και για την θαλάσσια και την εναέρια. Τέλος ας αναφέρουμε τα λόγια του A. Marshall «Οι μεταφορές έχουν αποτελέσει μίαν από τις σπουδαίες ανθρώπινες δραστηριότητες σε όλα τα στάδια του πολιτισμού» και ας μην ξεχνάμε ότι αποτελούν ένα αγαθό «συνολικής κατανάλωσης», δηλαδή μια υπηρεσία που έχει πλατύτερες επιδράσεις στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα. γ. Η μορφή της αγοράς και οι οικονομίες κλίμακος Οι δυνατές καταστροφικές επιδράσεις του μονοπωλίου, όσον αφορά την αποδοτική λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς, είναι ήδη γνωστές και δεν χρειάζονται ιδιαίτερη ανάλυση. Ο μονοπωλιακός επιχειρηματίας που επιθυμεί να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του θα περιορίσει την παραγωγή του κάτω από το επίπεδο που θα επικρατούσε σε συνθήκες ανταγωνισμού, ενώ θα καθορίσει τις τιμές του άνω του επιπέδου αυτού.

10 10 Στο άλλο άκρο, η ανταγωνιστική αγορά μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη και λειτουργία μιας βιομηχανίας, όπου οι παραγωγικές μονάδες θα είναι πολύ μικρές για να επωφεληθούν από τις οικονομίες κλίμακας. Σε μια τέτοια κατάσταση, ένας μεγαλύτερος βαθμός βιομηχανικής συγκέντρωσης θα επέφερε εμφανή πλεονεκτήματα. Ο τομέας των μεταφορών προσφέρει παραδείγματα και των δύο παραπάνω αντίθετων καταστάσεων. Η βιομηχανική συγκέντρωση στον μεταφορικό τομέα, όπως και σε άλλους τομείς, πρέπει να βασίζεται στην ύπαρξη σημαντικών οικονομιών κλίμακας, που να διασφαλίζουν ότι το κόστος παραγωγής θα είναι χαμηλότερο από ότι θα ήταν σε πιο ανταγωνιστικές συνθήκες, με περισσότερες και μικρότερες επιχειρήσεις. Τα κρίσιμα ερωτήματα, συνεπώς, είναι αν πραγματικά υπάρχουν οικονομίες κλίμακας σε επαρκή βαθμό, που να δικαιολογούν την ύπαρξη μονοπωλίου, και αν υπάρχουν, κατά πόσο διασφαλίζουν επαρκώς την εσωτερική άριστη παραγωγικότητα και τη σωστή διανεμητική αποδοτικότητα της επιχείρησης. δ Η επάρκεια των αντιλήψεων Βασική υπόθεση του μηχανισμού της αγοράς είναι ότι οι αποφάσεις των ατόμων αντανακλούν μια σωστή και επαρκή αντίληψη όσον αφορά τα κόστη και τα οφέλη που σχετίζονται με αυτές τις αποφάσεις. Σε μια σειρά περιπτώσεων όμως, υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι η αντίληψη των ατόμων σχετικά με τα κόστη και τα οφέλη είναι λανθασμένη. Μια τέτοια λανθασμένη αντίληψη οδηγεί στη υπο-παροχή ή στην υπερπροσφορά κάποιων υπηρεσιών από ότι θα συνέβαινε στην περίπτωση που υπήρχε πιο ακριβής αντίληψη των πραγμάτων. Η εξέταση των παραπάνω θεμάτων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός της αγοράς δεν διασφαλίζει πάντα την άριστη αποδοτικότητα. Για αυτό το λόγο, οι διάφορες κυβερνήσεις παρεμβαίνουν στην αγορά των μεταφορών, υιοθετώντας μέτρα πολιτικής που διορθώνουν τις παραπάνω ανεπάρκειες του μεταφορικού τομέα. Αυτά τα μέτρα πολιτικής ποικίλλουν από τη νομισματική πολιτική -μέσω φόρων και επιχορηγήσεων- και τον διοικητικό και νομοθετικό έλεγχο, μέχρι την πλήρη ιδιοκτησία από το κράτος. ε. Κρατικές παρεμβάσεις Όπως έγινε φανερό από την παραπάνω ανάλυση, η επέμβαση του κράτους καθίσταται αναγκαία, ώστε να διορθώσει τέτοιες καταστάσεις και να επαναφέρει τη διαταραγμένη ισορροπία. Όμως μια τέτοια παρέμβαση έχει και αυτή κόστος και μάλιστα ιδιαίτερα υψηλό, όπως φαίνεται από τις ενέργειες για την αντιμετώπιση της μόλυνσης στην Αθήνα (αντικατάσταση παλαιών λεωφορείων, νέες γραμμές σε ηλεκτροκίνητα λεωφορεία, λειτουργία Κέντρων Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων, κατασκευή metro, κλπ.)

11 11 Σε αυτό το σημείο θεωρούμε αναγκαίο να παραθέσουμε την τυπολογία που έκανε ο Musgrave σχετικά με τις οικονομικές λειτουργίες της Κρατικής εξουσίας. Σύμφωνα με αυτή διακρίνονται οι ακόλουθες τρεις κατηγορίες: Μια λειτουργία για την επιχορήγηση των απαραίτητων κονδυλίων. Μια λειτουργία για ανακατανομή πλούτου. Μια λειτουργία για μακρο-οικονομικό διακανονισμό Η επιχορήγηση των απαραίτητων κονδυλίων, στον τομέα των μεταφορών, απαιτεί μια άμεση παρέμβαση του κράτους, στην κατασκευή της υποδομής. Κυριότερος λόγος της παρέμβασης αυτής μπορεί να θεωρηθεί το υψηλό κόστος που απαιτείται για την κατασκευή και οι εξωτερικές επιδράσεις. Σε ότι αφορά την ανακατανομή του πλούτου, το κράτος προσπαθεί μέσα από την κατασκευή και διαχείρηση του συστήματος των μεταφορών, να εμποδίσει την υπέρμετρη ανάπτυξη ορισμένων περιοχών, εις βάρος άλλων. Επιδιώκει μέσα από μια συγκοινωνιακή πολιτική την ισόρροπη ανάπτυξη της επαρχίας και του κέντρου. Τέλος, όσον αφορά τη λειτουργία του μακρο-οικονομικού διακανονισμού, το κράτος προσπαθεί να αποφύγει τις κυκλικές διακυμάνσεις (κύκλοι Kondradieff) που οδηγούν ενδεχομένως στην ανεργία και τον πληθωρισμό. Πράγματι, η δυνατότητα που έχει το κράτος να επηρεάζει τον τομέα των μεταφορών αποτελεί ένα μέσο πολύτιμο για άσκηση μακροοικονομικής πολιτικής. Έργα συγκοινωνιακής υποδομής, μπορούν να κατασκευασθούν προκειμένου να αποφευχθούν ιδιαίτερα προβλήματα ανεργίας και οικονομικής αστάθειας. Το γεγονός αυτό ήταν επόμενο να δημιουργήσει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για μια έντονη παρουσία του κράτους στον τομέα των μεταφορών. Από την έντονη αυτή κρατική παρέμβαση δεν εξαιρέθησαν και οι επιχειρήσεις μεταφορών. Ίσως ο χώρος αυτός να ένιωσε εντονότερα από κάθε άλλον την κρατική παρουσία. Μεγάλες μεταφορικές επιχειρήσεις είναι στην ιδιοκτησία ή στον πλήρη έλεγχο του κράτους. Μάλιστα, ιδιαίτερα έντονη δραστηριότητα παρουσίασε η κρατικοποίηση των επιχειρήσεων αυτών μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην πατρίδα μας οι επιχειρήσεις Αστικών Μεταφορών της Πρωτεύουσας (ΗΛΠΑΠ, ΗΣΑΠ, ΕΘΕΛ και ο «επιτελικός» ΟΑΣΑ) ανήκουν πλήρως στο Ελληνικό κράτος, σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις Αστικών Μεταφορών της επαρχίας, που ανήκουν σε ιδιώτες. Ομοίως η μέχρι πρότινος μοναδική ελληνική αεροπορική εταιρεία, η Ολυμπιακή Αεροπορία, ανήκει ακόμη στο Ελληνικό κράτος, καθώς επίσης και η μοναδική σιδηροδρομική επιχείρηση, ο ΟΣΕ. Ας δούμε όμως και μερικά άλλα χαρακτηριστικά του μεταφορικού τομέα που επηρέασαν το ιδιοκτησιακό καθεστώς και το πλαίσιο ρύθμισης που επικρατεί στον τομέα αυτό.

12 12 Είναι γνωστό ότι ένα μέρος της βιομηχανίας μεταφορών είναι κινητό και άρα εντελώς διαφορετικό όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του από το σταθερό μέρος της βιομηχανίας αυτής (για παράδειγμα οι τερματικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια, σιδηροδρομικοί σταθμοί, κλπ.). Έτσι, ενώ τα περισσότερα εργοστάσια του κλάδου της μεταποίησης έχουν μια ζωή, ας πούμε, 100 χρόνων, ο μεταφορικός τομέας χρησιμοποιεί λιμάνια και δρόμους που κατασκευάστηκαν επί Ρωμαϊκών χρόνων. Σε αντίθεση, το κινητό μέρος της βιομηχανίας έχει μικρή διάρκεια ζωής. Επιπλέον, είναι φθηνό, όσον αφορά τη χρησιμοποίησή του σε εναλλακτικές λύσεις. Για παράδειγμα, ένα λεωφορείο μπορεί να μεταφερθεί σε ένα άλλο δρομολόγιο ή σε μια άλλη μορφή υπηρεσιών αν η ζήτηση μειωθεί στην αγορά που λειτουργεί. Ακόμη, σε αντίθεση με το σταθερό μέρος της βιομηχανίας, τα κινητά στοιχεία των μεταφορών υπόκεινται σε ελάχιστες οικονομίες κλίμακας (τα πλοία και τα αεροπλάνα αποτελούν εξαίρεση αυτού του κανόνα). Το σταθερό στοιχείο, όμως συνήθως υπόκειται σε σημαντικές οικονομίες κλίμακας. Από τη στιγμή που γίνεται η εγκατάσταση μιας σιδηροδρομικής γραμμής, για παράδειγμα, το οριακό κόστος της χρησιμοποίησής της μειώνεται μέχρι το σημείο κάποιας μέγιστης μεταφορικής ικανότητας. Αυτό σημαίνει ότι γενικά υπάρχει ένα ελάχιστο μέγεθος κάτω του οποίου η παροχή μεταφορικής υποδομής είναι ασύμφορη οικονομικά. Για παράδειγμα, υπάρχουν ελάχιστες ροές κίνησης, κάτω των οποίων δεν είναι οικονομικά αποδεκτή η κατασκευή αυτοκινητόδρομων ή η κατασκευή υπογείων σιδηροδρόμων (μετρό) και θα πρέπει να αναζητηθούν άλλες λύσεις όπως οδός με μικρότερες τεχνικές απαιτήσεις, επίγεια μέσα σταθερής τροχιάς (τραμ) κλπ. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά της σταθερής και κινητής βιομηχανίας έχουν επηρεάσει την οργάνωση του τομέα των μεταφορών. Το υψηλό κόστος παροχής, η μακροβιότητα και οι οικονομίες κλίμακας, που σχετίζονται με τα σταθερά συστατικά του τομέα, δημιουργούν τάσεις μονοπωλιακού ελέγχου, ενώ η ευκολία εισόδου, η ευκαμψία και η έλλειψη επιδράσεων κλίμακας τείνουν να αναζωπυρώνουν τον ανταγωνισμό στο κινητό μέρος του μεταφορικού τομέα. Τα διάφορα κράτη παρουσιάζουν διαφορές ως προς το βαθμό κρατικής ιδιοκτησίας του σταθερού εξοπλισμού του μεταφορικού τομέα και ως προς το είδος νομοθετικής ρύθμισης που επιβάλλεται στο κινητό μέρος της βιομηχανίας. Ενώ η λογική του άμεσου ελέγχου της παροχής των σταθερών στοιχείων του μεταφορικού τομέα στηρίζεται στην αποφυγή των μονοπωλιακών καταστάσεων που πιθανόν θα συνόδευαν την ιδωτική ιδιοκτησία, η ανάγκη νομοθετικού ελέγχου του κινητού μέρους της βιομηχανίας πηγάζει από μιαν άλλη διάσταση των μεταφορικών υπηρεσιών. Οι μεταφορές έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικές εξωτερικές επιδράσεις (οι πιο εμφανείς των οποίων είναι η συμφόρηση και η ρύπανση). Έτσι, θεωρήθηκε

13 13 σημαντική η εξάλειψη των παραπάνω εξωτερικών επιδράσεων ή τουλάχιστων η βελτίωσή τους. Σε συνδυασμό με τα παραπάνω, εμφανίζεται και η ατελής πληροφόρηση των μεταφορικών επιχειρήσεων και συγκεκριμένα, η αντικειμενική αδυναμία τους να προβλέψουν σχετικά βραχυπρόθεσμες μεταβολές στη ζήτηση. Η κρατική παρέμβαση, συνεπώς, διακαιολογείται συχνά από την ανάγκη διασφάλισης ότι ο υπερβολικός ανταγωνισμός σε περιόδους μειωμένης ζήτησης, δεν θα μειώσει την μεταφορική ικανότητα του μεταφορικού συστήματος σε βαθμό που να μην μπορεί να ικανοποιήσει τη ζήτηση όταν θα αυξηθεί. Τέλος, υπάρχουν πολιτικο-οικονομικά επιχειρήματα που υποστηρίζουν ότι οι μεταφορές αποτελούν δημόσια υπηρεσία που πρέπει να ικανοποιεί περισσότερο την ανάγκη και όχι την εκάστοτε ζήτηση. Συνεπώς, οι παραδοσιακές δυνάμεις της αγοράς πρέπει να συμπληρώνονται, έτσι ώστε να διασφαλίζεται αυτό το ευρύτερο κοινωνικό κριτήριο των μεταφορικών υπηρεσιών και όχι μόνο το απλό κίνητρο του κέρδους. 1.3 Εξέλιξη και νέες τάσεις Οι μεταφορές αποτελούν μία αναπτυσσόμενη βιομηχανία. Παρά τις διαφοροποιήσεις από περιοχή σε περιοχή και τη διαφορετική ανάπτυξη των διαφόρων μέσων μεταφοράς, η συνολική ζήτηση μεταφορών μεταξύ των ετών 1970 και 1990 υπήρξε διαρκής και έντονη. Γενικά η ζήτηση αυτή, τόσο για επιβατικές όσο και για εμπορευματικές μεταφορές, συμβαδίζει με την ανάπτυξη του ΑΕΠ. Από το 1970 η μέση ετήσια ανάπτυξη της Κοινότητας ήταν 2,6%, ενώ για την ίδια περίοδο παρατηρήθηκε αντίστοιχη αύξηση 2,3% για τις εμπορευματικές και 3,1% για τις επιβατικές μεταφορές. Από το 1970 οι εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρώπη έχουν παρουσιάσει σημαντική αύξηση κατά 70% περίπου. Το μεγαλύτερο κομμάτι της εμπορευματικής κίνησης έχει απορροφηθεί από τις οδικές μεταφορές, οι οποίες τριπλασίασαν το έργο τους την τελευταία τριακονταετία (Πίνακας 1.1) και αύξησαν αισθητά το μερίδιό τους στην αγορά των εμπορευματικών μεταφορών. Αντίστοιχα, το μερίδιο των σιδηροδρόμων έχει παρουσιάσει μείωση τα χρόνια από 21% το 1970 σε 8% το Πτώση έχει παρατηρηθεί και στην περίπτωση της εσωτερικής ναυσιπλοϊας αλλά και των αγωγών, ενώ οι θαλάσσιες μεταφορές φαίνεται να είναι οι μόνες που μπορεί να ανταγωνιστούν το οδικό δίκτυο μεταφοράς (Πίνακας 1.2).

14 14 Πίνακας 1.1: Εμπορευματικό Μεταφορικό Έργο στην Ε.Ε. (1000 εκ.τον.χλμ) Οδικές Σιδηρ/μικές Εσωτ. Αγωγοί Θαλάσσιες Σύνολο Ναυσιπλοϊα (ενδοκοινοτικές) Πηγή: EU Transport Statistics in Figures, 2000 Στον τομέα των επιβατικών μεταφορών η ζήτηση αυξήθηκε περισσότερο από 120% μεταξύ Τις μεγαλύτερες αυξήσεις παρουσίασαν οι αεροπορικές μεταφορές, οι οποίες εφταπλασίασαν το μεταφορικό τους έργο (Πίνακας 1.3) αλλά και το αντίστοιχο μερίδιο της αγοράς τους από 1,5% το 1970 σε 3,9% το 1990 και 5,4% το Αν και ο σιδηρόδρομος αύξησε το μεταφορικό του έργο κατά 35% σε απόλυτες τιμές, το μερίδιό του μειώθηκε από 10% σε περίπου 6% στο σύνολο του επιβατικού μεταφορικού έργου της Κοινότητας. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τις μεταφορές με λεωφορεία, όπου παρ' ότι σε απόλυτες τιμές παρουσιάζουν αύξηση κατά 50% περίπου, το μερίδιό τους στην αγορά μεταφορών μειώθηκε από 12% σε περίπου 8%. Οι επιβατικές μεταφορές με ιδιωτικά αυτοκίνητα παρουσιάζουν τις πιο μεγάλες αυξήσεις σε απόλυτα μεγέθη, κατά κύριο λόγο εξ αιτίας της μεγάλης αύξησης στην ιδιοκτησία επιβατικών αυτοκινήτων που παρατηρήθηκαν μεταξύ Η κυριαρχία των ιδιωτικών αυτοκινήτων ήταν απόλυτη ήδη από το 1970 (74%), ενώ το 1990 το μερίδιό τους στην αγορά έφθασε περίπου το 80%. Πίνακας 1.2: Ποσοστιαία Κατανομή των Μέσων στις εμπορευματικές μεταφορές στην ΕΕ Οδικές Σιδηρ/μικές Εσωτ. Αγωγοί Θαλάσσιες Σύνολο Ναυσιπλοϊα (ενδοκοινοτικές) ,0% 21,1% 7,7% 4,9% 35,2% ,2% 15,2% 5,6% 4,8% 41,2% ,7% 11,1% 4,7% 3,3% 40,2% ,5% 8,4% 4,3% 3,1% 40,7% ,5% 8,3% 4,2% 3,2% 40,7% ,5% 8,6% 4,3% 3,1% 40,6% ,7% 8,4% 4,2% 3,0% 40,7% Πηγή: EU Transport Statistics in Figures, 2000

15 15 Πίνακας 1.3 Επιβατικές μεταφορές στην Κοινότητα (δισ. χιλιομετρικοί επιβάτες) Έτος Σιδηρ/μος Λεωφορεία Ιδιωτικά Αεροπλάνα αυτοκίνητα ,1% 12,6% 74,0% 1,5% ,4% 11,6% 76,2% 2,5% ,7% 9,2% 79,1% 3,9% ,1% 8,7% 79,5% 4,6% ,2% 8,8% 79,3% 4,7% ,1% 8,6% 79,3% 4,9% ,0% 8,7% 79,1% 5,2% ,1% 8,4% 79,0% 5,4% Έτος Αυτοκίνητα Λεωφορεία Μετρό Σιδηρ/μος Αεροπλάνο Σύνολο % +49% +31% +35% +688% +123% % +9% +5% +8% +65% +19% 1999 Πηγή: EU Transport Statistics in Figures, 2000 Πίνακας 1.4 Ποσοστιαία Κατανομή των Μέσων στις επιβατικές μεταφορές στην Ε.Ε. Πηγή: EU Transport Statistics in Figures, 2000 Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση για μεταφορά είναι οι εξής: Αλλαγές στη δομή της βιομηχανίας, οι οποίες προκάλεσαν τοπικές μετατοπίσεις από αστικές περιοχές σε νέες βιομηχανικές ζώνες, με αποτέλεσμα την διασπορά οικονομικών δραστηριοτήτων. Οι αλλαγές αυτές ενισχύονται από την συνεχιζόμενη διαδικασία οικονομικής ολοκλήρωσης της Ευρώπης.

16 16 Αλλαγές στις μεθόδους παραγωγής, οι οποίες πλέον στρέφονται προς την μείωση των αποθηκεύσεων, στην ευέλικτη διανομή και στην άμεση και συνεχή μεταφορά, με μείωση του όγκου των φορτίων και αύξηση των συχνοτήτων μεταφοράς τους. Αύξηση του τομέα των υπηρεσιών και δημιουργία νέων απαιτήσεων εργασίας, που τονίζουν την ανάγκη πυκνών μετακινήσεων σε μικρές, μεσαίες, αλλά και μακρινές αποστάσεις. Αύξηση του εισοδήματος και δημογραφικές αλλαγές, που προκαλούν μεγάλες αυξήσεις στην ιδιοκτησία αυτοκινήτου και επεκτείνουν τον χρόνο ταξιδιών για διακοπές και διασκέδαση. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί και μάλλον να αυξηθεί κατά τα προσεχή έτη, εξαιτίας της δυναμικής που εμπεριέχει η ενιαία αγορά (μέτρα ελευθέρωσης, καθιέρωση ενδομεταφορών), των διαρθρωτικών αλλαγών της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς και του οικονομικού ανοίγματος της Ανατολικής Ευρώπης. Αν και η απλή επέκταση των τάσεων του παρελθόντος στο μέλλον δεν μπορεί να θεωρηθεί σαν πρόβλεψη μελλοντικής ζήτησης, εντούτοις δίνει μια σαφή εικόνα της αυξητικής πίεσης που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές μεταφορές. Αλλά και στο χώρο της παροχής μεταφορικών υπηρεσιών έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια ριζική αναδιάρθρωση, η οποία συνοψίζεται σε πέντε βασικά σημεία: Μείωση του κόστους μεταφοράς. Βελτιστοποίηση της αξιοποίησης όλων των υπαρχόντων διαθέσιμων μέσων. Παροχή της βέλτιστης δυνατής ποιότητας υπηρεσίας στον πελάτη. Άμεση συνεχής πληροφόρηση σε όλα τα στάδια. Συνεχής αναζήτηση νέων τρόπων και προοπτικών για απόκτηση πλεονεκτημάτων έναντι του ανταγωνισμού. Τα κύρια χαρακτηριστικά της νέας τάξης πραγμάτων, που έχει διαμορφωθεί στον τομέα των μεταφορών είναι: Η ανάγκη για προστασία του περιβάλλοντος, η οποία θα λειτουργεί πλέον σαν ρυθμιστικός παράγοντας. Η δημιουργία νέου πλέγματος παραγωγής διάθεσης των μεταφορικών υπηρεσιών. Η απελευθέρωση της παροχής υπηρεσιών μεταφοράς με κύριους άξονες την ιδιωτικοποίηση του σιδηρόδρομου και την απελευθέρωση των εσωτερικών μεταφορών. Η δημιουργία νέας μορφής - «Δικτύου» - εταιρειών παροχής υπηρεσιών μεταφοράς, κυρίως υπηρεσιών Logistics, η οποία θα αφορά όλα τα μεταφορικά μέσα.

17 Γενικά χαρακτηριστικά μιας επιχείρησης μεταφορών Μια επιχείρηση μεταφορών έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που την διαφοροποιούν από τις άλλες επιχειρήσεις. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι: α) Η Μεταφορική Επιχείρηση ανήκει στον τριτογενή τομέα της παραγωγής, παρέχει δηλαδή υπηρεσία και όχι υλικό προϊόν, Επομένως: Δεν χρησιμοποιούνται σ αυτήν πρώτες ύλες για την παραγωγή κάποιου προϊόντος. Το παραγόμενο προϊόν δεν αποθηκεύεται, αντιθέτως συμπίπτει χρονικά με την κατανάλωση. Παρουσιάζονται διακυμάνσεις, μικρές ή μεγάλες, στον βαθμό απασχόλησης της επιχείρησης. β) Ο τόπος της παραγωγικής δραστηριότητας μιας μεταφορικής επιχείρησης αλλάζει διαρκώς. Επομένως: Η απόδοση της επιχείρησης είναι συνάρτηση της μεταβολής χρόνου και τόπου. Η απόσταση της μεταφοράς είναι σημαντικός παράγων. Η μονάδα μέτρησης της απόδοσης μιας μεταφορικής επιχείρησης είναι το γινόμενο δύο μονάδων διαφορετικών μεγεθών (π.χ. τόνοι x χιλιόμετρα.) Τα μέσα παραγωγής της επιχείρησης προσφέρουν έργο μόνον όταν κινούνται, αλλά για την επαναχρησιμοποίησή τους πρέπει να επιστρέψουν στην έδρα τους. γ) Στη διαμόρφωση του κόστους των υπηρεσιών που προσφέρονται από την επιχείρηση επιδρούν εξωγενείς και αστάθμητοι παράγοντες, όπως: Οι καιρικές συνθήκες που επιδρούν άμεσα στην κίνηση των οχημάτων μεταφοράς, ειδικά το χειμώνα. Η ποιότητα και οι συνθήκες κυκλοφορίας στο δίκτυο όπου κινούνται τα οχήματα μεταφοράς. Οι επιπτώσεις είναι άμεσες (καθυστερήσεις, δυστυχήματα κ.λ.π.), αλλά και έμμεσες (φθορά οχημάτων). Ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως απεργίες, καθυστερήσεις των εργασιών κ.λ.π. δ) Η μεταφορική δραστηριότητα εξαρτάται άμεσα από το όχημα μεταφοράς. Δηλαδή από: Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του οχήματος. Τύπος, μέγεθος, βαθμός συντήρησης κ.λ.π.

18 18 Τα οικονομικά μεγέθη του οχήματος. Αξία αγοράς, έτος λειτουργίας κ.λ.π. Την απόδοση του οχήματος, ανάλογα με το είδος του φορτίου, τον αριθμό των πραγματοποιούμενων διαδρομών, τα διανυόμενα χιλιόμετρα κ.λ.π. 1.5 Το μεταφορικό προϊόν Το προϊόν που παρέχει μία μεταφορική επιχείρηση είναι ουσιαστικά η υπηρεσία μεταφοράς προσώπων και εμπορευμάτων, με όλες εκείνες τις διαδικασίες που προηγούνται και έπονται της μεταφοράς και είναι απαραίτητες για την πραγματοποίησή και ολοκλήρωσή της. Τα βασικά χαρακτηριστικά της μεταφορικής υπηρεσίας, τα οποία χαρακτηρίζουν γενικότερα το μεταφορικό προϊόν είναι τα εξής: υπάρχει χρονική ταύτιση της παραγωγής και κατανάλωσής του δεν υπάρχει η έννοια της αποθήκευσης δεν μπορεί να ελεγχθεί η ποιότητά του πριν την κατανάλωση είναι προσωποποιημένο η ακριβής παράδοση του επηρεάζεται από εξωγενής παράγοντες (καιρικές συνθήκες κλπ.) Το μεταφορικό προϊόν θα πρέπει να προσφέρεται με τέτοιον τρόπο ώστε να καλύπτεται η ζήτηση για μεταφορά, να ελαχιστοποιείται το κόστος (ιδιωτικό και κοινωνικό), να μεγιστοποιείται η ταχύτητα εξυπηρέτησης, η ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών και το επίπεδο ασφάλειας.

19 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2.1 Έννοια και λειτουργίες Ο κάθε οργανισμός (organization) αποτελεί μία δομημένη ομάδα ατόμων, που αποσκοπεί στην επίτευξη ενός στόχου, τον οποίο κανένα άτομο δεν μπορεί να επιτύχει μόνο του. Σύμφωνα με τον ορισμό αυτό λοιπόν, κάθε οργανισμός αποτελείται από τρία δομικά συστατικά, το σκοπό στόχο, τη δομή και τα άτομα. Η έννοια της οργάνωσης και διοίκησης (management) αναφέρεται στην διαδικασία επίτευξης των οργανωσιακών στόχων μίας επιχείρησης, οι οποίοι μπορεί να αφορούν τα κέρδη, το μερίδιο αγοράς, την ποιότητα των υπηρεσιών, την εικόνα και θέση στην εν λόγω αγορά κλπ.. Η οργάνωση και διοίκηση, όπως αυτή ορίσθηκε παραπάνω συντίθεται από τέσσερις βασικές λειτουργίες, οι οποίες αφορούν: τον σχεδιασμό δηλαδή τον καθορισμό των στόχων και την επιλογή των κατάλληλων εκείνων τρόπων για την επίτευξή τους την οργάνωση, δηλαδή την κατανομή και την διευθέτηση των ανθρωπίνων και υλικών πόρων έτσι ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της επιχείρησης. Καθορίζονται έτσι οι εργασίες που πρέπει να γίνουν, ο τρόπος συνδυασμού αυτών σε συγκεκριμένες θέσεις εργασίας, και ο τρόπος συγκέντρωσης αυτών σε μονάδες μέσα στην επιχείρηση, οι οποίες αποτελούν και τη δομή αυτής. την ηγεσία, η οποία αποτελεί τη δραστηριότητα επιρροής και επίδρασης των εργαζομένων για την ανάπτυξη εργασιακής συμπεριφοράς, η οποία συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της επιχείρησης. Η έννοια της ηγεσίας περιλαμβάνει την επικοινωνία μεταξύ των εργαζομένων, τη στοχοθεσία, τη παροχή κινήτρων κλπ. τον έλεγχο, ο οποίος έχει σαν στόχο τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων μέσα στον οργανισμό, έτσι ώστε η πραγματική απόδοση είναι σύμφωνη με την αναμενόμενη, όπως αυτή έχει καθοριστεί από τους στόχους και τα στάνταρ που έχει θέσει η επιχείρηση. Για την επίτευξη του ελέγχου απαιτείται η παρακολούθηση των δραστηριοτήτων και εργασιών στην επιχείρηση, η σύγκριση με τα προσδοκώμενα επίπεδα απόδοσης και η λήψη διορθωτικών μέτρων. Είναι συνεπώς μία διαρκής διαδικασία, η οποία αφορά την επίτευξη στόχων και την κατάλληλη και ορθολογική εκτέλεση των παραπάνω λειτουργιών. Κάθε επιχείρηση επιθυμεί την λειτουργία σε επίπεδα υψηλής αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας. Η έννοια της αποδοτικότητας (efficiency) αναφέρεται στην μεγιστοποίηση του αποτελέσματος δεδομένων των διαθέσιμων πόρων και τη μείωση του κόστους αυτών (δηλαδή τη σωστή επίτευξη των λειτουργιών της επιχείρησης doing the things right). Η αποτελεσματικότητα (effectiveness) αναφέρεται στην επίτευξη των στόχων

20 20 της επιχείρησης (δηλ. την επίτευξη των σωστών λειτουργιών της επιχείρησης doing the right things) Σχεδιασμός Οργάνωση Ηγεσία Έλεγχος Καθορισμός του τι Καθοδήγηση, πρέπει να γίνει, παροχή πως θα γίνει και κινήτρων, ποιος θα το κάνει επίλυση διαφορών Καθορισμός στόχων, και στρατηγικής, ανάπτυξη σχεδίων για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων Παρακολούθηση δραστηριοτήτων ώστε να εξασφαλιστεί η σωστή ολοκλήρωσή τους Επίτευξη των στόχων της επιχείρησης Σχήμα 2.1 : Η διαδικασία επίτευξης των δραστηριοτήτων μίας επιχείρησης αποδοτικά και αποτελεσματικά 2.2 Μορφές οργάνωσης των επιχειρήσεων Σύμφωνα με την κάθετη οργάνωση των επιχειρήσεων, η οργάνωσή αυτών χωρίζεται σε τρία επίπεδα διαχείρισης: τη διεύθυνση λειτουργίας (first line managers), η οποία αποτελεί το κατώτερο επίπεδο ιεραρχίας και περιλαμβάνει τα στελέχη εκείνα, τα οποία είναι άμεσα υπεύθυνα για τους εργαζόμενους της επιχείρησης. Περιλαμβάνουν τους διευθυντές, βοηθούς διευθυντών και επότπες, ενώ αποτελούν σημαντικό κομμάτι της επιχείρησης καθώς βρίσκονται άμεσα και καθημερινά σε επαφή με τις λειτουργίες της επιχείρησης. τη μέση διεύθυνση (middle managers), η οποία αποτελεί το δεύτερο επίπεδο διοίκησης και είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη των λειτουργικών προγραμμάτων και διαδικασιών καθώς και την εφαρμογή

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος υποδο?ών?εταφράζεταισε?ίαγενικότερηεξοικονό?ησηπαραγωγικώνπόρωνγιατηκοινωνία. τεχνικέςυποδο?ές,όπωςείναιαυτοκινητόδρο?οι,γέφυρεςκ.λ.π.ηκατασκευήτέτοιων Μιααπ τιςβασικέςλειτουργίεςτουκράτουςείναιοεφοδιασ?όςτηςκοινωνίας?εβασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα στατιστικά στοιχεία του βιβλίου που αναφέρονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορούν τις 27 χώρες-µέλη το 2007, εκτός αν διευκρινίζεται διαφορετικά.

Όλα τα στατιστικά στοιχεία του βιβλίου που αναφέρονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορούν τις 27 χώρες-µέλη το 2007, εκτός αν διευκρινίζεται διαφορετικά. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1.1. και οικονοµική δραστηριότητα Οι µεταφορές αποτελούν ουσιώδη συνιστώσα της οικονοµίας. Αντιπροσωπεύουν το 7,2% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος για τις 27 χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον

Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον 1 ΑΡΧΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ PEST POLITICAL Πολιτική σταθερότητα Νόµοι για την προστασία του περιβάλλοντος Νόµοι για τη φορολογία ιεθνείς εµπορικοί φραγµοί και νόµοι Νόµοι για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΠΛΑΙΣΙΟ/ ΕΝΝΟΙΕΣ/ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ/ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ/ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΕΛΑΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1 Οικονομικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ. Σαρτζετάκης 1 Εισαγωγή Το διοικητικό στέλεχος είναι ο άνθρωπος που κατευθύνει τις εισροές μιας επιχείρησης για

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Το πεπρωµένο δεν είναι θέµα τύχης, είναι θέµα επιλογής. W.J. Bryan. Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Σε έντονα διαφοροποιηµένους οµίλους ή οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΙΟΙΚΗΗ. ιδασκαλία Αρχών Οικονομικής Θεωρίας (Μικροοικονομία Μακροοικονομία) με τη χρήση Ηλεκτρονικού Υπολογιστή υνολική ιάρκεια 48 ώρες ΚΩ ΙΚΟ 1 2 Εισαγωγή-

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ.. 1 1.1. Σχεδιασμός των μεταφορών... 1 1.2. Κατηγοριοποίηση Δομικά στοιχεία των μεταφορών.. 2 1.3. Βασικοί άξονες της Ευρωπαϊκής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 23. Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση... 25

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 23. Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση... 25 Περιεχόμενα Πρόλογος................................................... 23 Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση.................................. 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ................. 27 1.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον. Γεωργία Ζάχου, HR, ICBS

Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον. Γεωργία Ζάχου, HR, ICBS Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον Νέες προσεγγίσεις PEST? STEEPLE SOCIAL/ DEMOGRAPHIC TECHNOLOGICAL ECONOMIC ENVIRONMENTAL POLITICAL LEGAL ETHICAL SLEPT LEGAL PESTLE ή PESTEL LEGISLATION ENVIRONMENTAL

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής : Γαλατσάνος Χ.

Εισηγητής : Γαλατσάνος Χ. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO 39001:2012 & ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Έννοια ακτοπλοΐας: ακτοπλοΐα είναι η μετακίνηση επιβατών και φορτίου

Διαβάστε περισσότερα

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Το λιμάνι της Πάτρας από τον 11 ο π.χ. αιώνα έχει συνδεθεί με την ιστορική ανάπτυξη της Πάτρας και της ευρύτερης περιφέρειας.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιωτικοποίηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ. Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Ιδιωτικοποίηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ. Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ιδιωτικοποίηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ιδιωτικοποίηση και Παρέμβαση Επιχειρήματα υπέρ της δημόσιας ιδιοκτησίας Ιδεολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 5η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει. στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Οι βασικές Αρχές της Ποιότητας: Πως εφαρμόζεται το ISO 9001;

ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει. στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Οι βασικές Αρχές της Ποιότητας: Πως εφαρμόζεται το ISO 9001; ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Το πρότυπο ISO 9001 είναι το πλέον διαδεδομένο πρότυπο διαχείρισης της ποιότητας, που θέτει τις απαιτήσεις με τις οποίες πρέπει να λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ηµήτριος Α. Τσαµπούλας, Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΑΘΗΝΑ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 οµή Παρουσίασης 1. Υφιστάµενη κατάσταση στην Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΛΕΩΝΙ ΑΣ ΜΟΣΧΟΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Η υπεροχή του σιδηρόδροµου σε ταχύτητα, οικονοµία, προστασία περιβάλλοντος, ασφάλεια κλπ. έναντι των

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τομέας Συμβατικής Διακίνησης Επιβατών Τομέας Εμπορευματικών Μεταφορών Τομέας Δημόσιων Μεταφορών ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΨΗΦΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Εφοδιαστική Αλυσίδα: Νέες Θέσεις Εργασίας Καλύτερες Υπηρεσίες. Τεκµηρίωση. Υποστήριξη

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΨΗΦΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Εφοδιαστική Αλυσίδα: Νέες Θέσεις Εργασίας Καλύτερες Υπηρεσίες. Τεκµηρίωση. Υποστήριξη ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΨΗΦΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Εφοδιαστική Αλυσίδα: Νέες Θέσεις Εργασίας Καλύτερες Υπηρεσίες Υποστήριξη Τεκµηρίωση // Ψηφιακή Οικονοµία Η εµβάθυνση της Ψηφιακής Οικονοµίας στον τοµέα της εφοδιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q ΚΕΦ. 4 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Η τιμή είναι η χρηματική αξία ανταλλαγής ενός αγαθού. Αποτελεί μέτρο σύγκρισης του καταναλωτή με άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Πολλές φορές τον επιρεάζει στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς 1) Με την ενεργειακή διαχείριση: α) εξασφαλίζονται οι αναγκαίες συνθήκες και υπηρεσίες με μικρή υποβάθμιση της

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης. Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν

Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης. Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν 3 Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν 3-1 Στην προηγούμενη εισήγηση παρουσιάσαμε την εξέλιξη της Θεωρίας της Διοίκησης 3-2 Στόχος της σημερινής εισήγησης : Θα αναπτύξω

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης 0.1 Σύσταση Υψηλού Επιπέδου Ομάδας Αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Διοίκησης 0.2 Σύσταση Ομάδας Υποστήριξης της

Διαβάστε περισσότερα

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ 10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ Όπως είδαµε στην Ενότητα 9, οι ΑΞΕ µπορούν να έχουν πολλές θετικές επιδράσεις στις χώρες υποδοχής τους. Οι αναµενόµενες αυτές θετικές επιδράσεις τους οδηγούν συχνά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΦΑΣΜΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΡΙΣΚΟΥ / ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΝΟΧΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 11η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα