ΑΝΘΡΩΠΟΘΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ. Μέρος Δεύτερον Ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ Διονύσου τοῦ ὠμηστοῦ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΘΡΩΠΟΘΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ. Μέρος Δεύτερον Ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ Διονύσου τοῦ ὠμηστοῦ."

Transcript

1 ΑΝΘΡΩΠΟΘΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Μέρος Δεύτερον Ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ Διονύσου τοῦ ὠμηστοῦ. ὑπὸ Κωνσταντίνου Σ. Χατζηελευθερίου, Πτυχίον (Θεολογία ) «ὀλβίη, ὅττι θεοῖσι καὶ ἀνδράσι χάρμα λοχεύσεις υἱέα κυσαμένη βροτέης ἐπίλυθον ἀνίης.» 1 Στὸ ἄρθρο μας αὐτό, θὰ ἐξετάσουμε ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ λατρευτικὰ προσωνύμια τοῦ Θεοῦ Διονύσου 2, τὸ ὁποῖο σ ἕνα συγγραφέα, φαίνεται νὰ συνδέεται μὲ τὸ ἱστορικὸ φαινόμενο τῶν ἀνθρωποθυσιῶν. Πιὸ συγκεκριμένα, θ ἀσχοληθοῦμε μὲ τὴν λατρεία τοῦ Θεοῦ Διονύσου τοῦ ὠμηστοῦ. Τὸ ἐπίθετο ὠμηστὴς-οῦ, σπανίως παροξύτονο ὠμήστης 3, ἐτυμολογεῖται «ἀπὸ τοῦ ἔδω (=τρώω), ἔσω, ἦκα, ἦσμαι, ἦσται, ῥηματικὸν ὄνομα ἔστης ὡς ψεύδω ψεύστης καὶ τροπῇ τοῦ ε εἰς η μετὰ 1 Noni Panopolitani, Διονυσιακά, Αἰῶνος λιταί. Ζεύς καὶ Σεμέλη, Arthurus Ludwich (ed.), Lipsiae, B. G. Teubner, 1909, vol. 1, 7, vers , p. 168 ἐλεύθερη ἀπόδοση ὑπὸ τοῦ ἀρθρογράφου: «(Ζεύς) τρισευτυχισμένη ἐσὺ (Σεμέλη), ποὺ πρόκειται νὰ γεννήσεις τὴν χαρὰ στοὺς Θεοὺς καὶ τοὺς ἀνθρώπους, γιατὶ ἔχεις συλλάβει ἕνα γιὸ (Διόνυσο) ποὺ θὰ φέρει τὴν λήθη στὰ βάσανα τῶν ἀνθρώπων». 2 Περὶ τῶν λατρευτικῶν προσωνυμιῶν τοῦ Θεοῦ Διονύσου βλέπε: C. Kerényi, «Surnames of Dionysos», στὸ The Gods of the Greeks, rendered into English by Norman Cameron, U.S.A., Thames and Hudson Ltd., 1992, p καὶ Jane Hellen Harrison, Ὁ Θεὸς Διόνυσος, μτφρ. Ἑλένης Παπαδοπούλου, Ἀθῆνα, ἐκδ. Ἰάμβλιχος, 1995, σελ , Henry G. Liddell Robert Scott, Μέγα λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, μεταφρασθὲν ἐκ τῆς ἀγγλικῆς εἰς τὴν ἑλληνικὴν ὑπὸ Ξενοφῶντος Π. Μόσχου, διὰ πολλῶν δὲ βυζαντινῶν ἰδίως λέξεων καὶ φράσεων πλουτισθὲν καὶ ἐκδοθὲν ἐπιστασίᾳ Μιχαὴλ Κωνσταντινίδου, Ἀθῆναι, ἐκδοτικὸς οἶκος Ι. Σιδέρη, ἄνευ χρον., τόμ. 4, σελ. 698αϘ.

2 2 τοῦ ὠμά, ὠμηστής» 4 καὶ σημαίνει κυρίως ὠμοφάγος 5 (μυθολογικὰ ὄντα, ἄνθρωποι καὶ ζῶα), καὶ δευτερευόντως ἄγριος, θηριώδης, ἄσπλαγχνος 6 (ἄνθρωποι) καὶ ἄκρατος, ἀσυγκράτητος 7 (θυμός). Μὲ τὴν ἴδια σημασία, τοῦ ὠμοφάγου, ἀπαντᾶται σπανίως καὶ ὁ τύπος ὠμηστὴρ-ῆρος 8. Ὡς λατρευτικὸ προσωνύμιο τοῦ Θεοῦ Διονύσου καὶ συνδεδεμένο μὲ ἀνθρωποθυσιαστικὲς τελετές, ἀπαντᾶται μόνο σ ἕνα ἀπόσπασμα ἑνὸς ἀπωλεσθέντος ἔργου, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα βιογραφικοῦ χαρακτῆρος, συγγραφέντος ὑπὸ τοῦ περιπατητικοῦ φιλοσόφου καὶ ἱστορικοῦ Φα(ι)νία (365; - 317/307; π.χ.), καταγομένου ἀπὸ τὴν πόλη Ἐρεσὸ τῆς νήσου Λέσβου 9. Τὸ ἐν λόγῳ ἀπόσπασμα διεσώθη στὸ βιογραφικοῦ χαρακτῆρος ἔργο τοῦ Πλουτάρχου (47/50-120/5 μ.χ.) «Θεμιστοκλῆς», ὅπου στὸ δέκατο τρίτο κεφάλαιο 10 αὐτοῦ, πληροφορούμαστε ὅτι πρὶν τὴν ἔναρξη τῆς ναυμαχίας τῆς Σαλαμῖνος καὶ ἐνῷ ὁ Θεμιστοκλῆς ἐθυσίαζε, προσήχθησαν ἐνώπιόν του τρεῖς αἰχμαλωτισθέντες εὐγενεῖς Πέρσες, οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ υἱοὶ τῆς ἀδελφῆς 4 Anonymi, Etymologicon Magnum, Thomas Gaisford (ed.), reprint of the edition Oxford 1848, Amsterdam, Adolf M. Hakkert publisher, 1994, col Iohannis Zonarae, Lexicon, ex tribus codicibus manuscriptis nunc primum edidit, observationibus illustravit et indibus instruxit Iohannes Augustus Henricus Tittmann, Lipsiae, sumptibus Siegfr. Lebr. Crusii, 1808, tomus secundus, col Suidae, Lexicon, Ada Adler (ed.), Lexicographi Graeci, recogniti et apparatu critico instructi, Lipsiae, B. G. Teubner, 1933, vol. 1, pars 3, Κ - Ο;Ω, 89, p Hesychii Alexandrini, Lexicon, Kurt Latte (ed.), Denmark, Ejnar Munksgaard editore, 1966, vol. 2, Ε - Ο, p H. G. Liddell R. Scott, ἔνθ. ἀνωτ., τόμ. 4, σελ. 698αʹ καὶ Guilelmus Schultze, Quaestiones Epicae, Gueterslohae C. Bertelsmanni, 1892, p J. B. Hofmann, Ἐτυμολογικὸν λεξικὸν τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς, ἐξελληνισθὲν ὑπὸ Ἀντωνίου Δ. Παπανικολάου, Ἀθῆναι, 1989, σελ Plutarch s, Moralia, E. H. Warmington (ed.), The Loeb Classical Library, founded by James Loeb, with an english translation by W. C. Helmbold, Great Britain, London William Heinemann LTD Cambridge, Massachusetts Harvard University Press, 1970, vol. VI, B, p.146, «ἂν μὴ προσγενόμενος ὁ θυμὸς ὠμηστήν». 8 Orphica, Λιθικά, cum notis H. Stephani - A. Chr. Eschenbachii - I. M. Gesneri - Th. Tyrwhitti, recensuit Godofredus Hermannus, Lipsiae, sumptibus Caspari Fritsch, 1805, pars prima, vol. I, L. 640, p. 429, «οὐρανός, ὠμηστῆρος ὑπαὶ παλάμῃσι Κρόνοιο» καὶ Nonii Panopolitani, Διονυσιακά, Ῥέα θεοὺς κορύσσει. στρατεία πρὸς Ἰνδούς, ἔνθ. ἀνωτ., vol. 1, 14, vers. 80, p. 298, «καὶ νομίῳ κεκόρυστο σὺν Ὠμηστῆρι Δαφοινεύς». 9 Γιὰ τὸν Φανία ἢ Φαινία βλέπε: Fritz von Wehrli (ed.), Die Schule des Aristoteles, Φανίας ἐκ τῆς Ἐρεσοῦ, Χαμαιλέων, Πραξιφάνης, Basel - Stuttgart, Benno Schwabe und Co., 1957, vol. IX, p καὶ Johannes Engels, «Phainias of Eresos», στὸ Die Fragmente der Griechischen Historiker continued, Felix Jacoby (ed.), part four, Biography and Antiquarian Literature, Edited by G. Schepens, The Pre - Hellenistic Periods by J. Bollansèe - J. Engels - G. Schepens - E. Theys, Netherlands, Brill, Leiden Boston - Köln, 1998, IV A: Biography, Fascicle 1, p Plutarque, Vies, Solon - Publicola, Thémistocle - Camille, Émile Chambry - Marcel Junaux (eds), Collection des universités de France, publiée sous le patronage de l association Guillaume Budé, texte établi et traduit par Robert Flacelière, Paris, Société d édition Les Belles Lettres, 1961, tom. II, , p. 117b - 118b.

3 3 τοῦ Ξέρξου Σανδάκης. Ἐν συνεχείᾳ, ἀφοῦ ἑρμήνευσε ὁ μάντις Εὐφραντίδης ἕνα «πταρμὸ» καὶ μία μεγάλη καὶ περιφανὴ ἀναλαμπὴ πυρός, ὡς θεϊκὰ σημεῖα - χρησμούς, ἐμφαίνοντα τὴν θεϊκὴ θέληση καὶ ἐπιθυμία γι ἀνθρωποθυσία, προέτρεψε τὸν Θεμιστοκλῆ νὰ θυσιάσει τοὺς τρεῖς αἰχμαλωτισθέντες Πέρσες στὸν Θεὸ Διόνυσο τὸν Ὠμηστή. Ἡ μαντικὴ ὅμως αὐτὴ ἑρμηνεία, δὲν εἰσηκούσθη ὑπὸ τοῦ Θεμιστοκλέους, ἀλλ ὑπὸ τοῦ πλήθους, τὸ ὁποῖο ἀφοῦ ἀπώλεσε τὴν λογικὴ καὶ ἐνεκολπώθη τὸ παράλογο, λόγῳ τοῦ ἐφεστῶτος καὶ ἀμέσου Περσικοῦ κινδύνου, ἐπέβαλε τὴν θέλησή του στὸν Θεμιστοκλῆ. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: Θεμιστοκλεῖ δὲ παρὰ τὴν ναυαρχίδα τριήρη σφαγιαζομένῳ τρεῖς προσήχθησαν αἰχμάλωτοι, κάλλιστοι μὲν ἰδέσθαι τὴν ὄψιν, ἐσθῆτι δὲ καὶ χρυσῷ κεκοσμημένοι διαπρεπῶς. Ἐλέγοντο δὲ Σανδάκης παῖδες εἶναι τῆς βασιλέως ἀδελφῆς καὶ Ἀρταΰκτου. 3 τούτους ἰδὼν Εὐφραντίδης ὁ μάντις, ὡς ἅμα μὲν ἀνέλαμψεν ἐκ τῶν ἱερῶν μέγα καὶ περιφανὲς πῦρ, ἅμα δὲ πταρμὸς ἐκ δεξιῶν ἐσήμηνε, τὸν Θεμιστοκλέα δεξιωσάμενος ἐκέλευσε τῶν νεανίσκων κατάρξασθαι καὶ καθιερεῦσαι πάντας Ὠμηστῇ Διονύσῳ προσευξάμενον οὕτω γὰρ ἅμα σωτηρίαν τε καὶ νίκην ἔσεσθαι τοῖς Ἕλλησιν. 4 Ἐκπλαγέντος δὲ τοῦ Θεμιστοκλέους ὡς μέγα τὸ μάντευμα καὶ δεινόν, οἷον εἴωθεν ἐν μεγάλοις ἀγῶσι καὶ πράγμασι χαλεποῖς, μᾶλλον ἐκ τῶν παραλόγων ἢ τῶν εὐλόγων τὴν σωτηρίαν ἐλπίζοντες οἱ πολλοὶ τὸν Θεὸν ἅμα κοινῇ κατεκαλοῦντο φωνῇ καὶ τοὺς αἰχμαλώτους τῷ βωμῷ προσαγαγόντες ἠνάγκασαν ὡς ὁ μάντις ἐκέλευσε τὴν θυσίαν συντελεσθῆναι. 5 Ταῦτα μὲν οὖν ἀνὴρ φιλόσοφος καὶ γραμμάτων οὐκ ἄπειρος ἱστορικῶν Φανίας 11 ὁ Λέσβιος εἴρηκε. Ἐξετάζοντες τὴν σύνδεση τοῦ ἐν λόγῳ λατρευτικοῦ προσωνυμίου τοῦ Θεοῦ Διονύσου μὲ ἀνθρωποθυσιαστικὲς τελετές, ἔχουμε νὰ 11 Fritz von Wehrli (ed.), Die Schule des Aristoteles, Φανίας ἐκ τῆς Ἐρεσοῦ, Χαμαιλέων, Πραξιφάνης, ἔνθ. ἀνωτ., p. 290, «Φαινίας is the spelling of his name found in inscriptiones from his native island Lesbos and is therefore to be preffered to Φανίας, the Attic and common Greek form of the same name used e.g. by Plutarch.».

4 4 παρατηρήσουμε, πέραν τῆς ἱστορικῆς ἀναξιοπιστίας τῆς προαναφερθείσης τριπλῆς ἀνθρωποθυσιαστικῆς ἀναφορᾶς 12, ὅτι: Ἐτυμολογικῶς τὸ «Ὠμηστής», δὲν παραπέμπει στὸ φαινόμενο τῶν ἀνθρωποθυσιῶν, ἀλλὰ στὴν ὠμοφαγία, ποὺ ὅπως θὰ δοῦμε παρακάτω, ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ τῆς Διονυσιακῆς λατρείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν χειρόγραφη παράδοση, οὔτε καὶ αὐτή, σὲ καμμία ἀπὸ τὶς διαφοροποιήσεις ποὺ παρατηροῦνται: αϙ) «ὡς μυστῇ 13 (=ὡς τελετουργός;)» κῶδιξ Baroccianum , βʹ) «ὠμιστῇ 15 (=ἀχθοφόρῳ)» 16 κῶδιξ Monacensem καὶ γϙ) «ὠμισθῇ 18 (=ἀχθοφόρῳ)» Lectiones Vulcobianas 19, δὲν σχετίζει τὴν ἐν λόγῳ λατρεία μὲ ἀνθρωποθυσιαστικὲς τελετές. Γιὰ τὴν λατρεία τοῦ Διονύσου τοῦ ὠμηστοῦ ἔχουμε πολὺ λίγα στοιχεῖα στὴ διάθεσή μας. Ἀπὸ αὐτά, οὐσιαστικὰ μόνο ἕνα συνδέει τὴν λατρεία του στὴ νῆσο Λέσβο μὲ ἀνθρωποθυσιαστικὲς τελετουργίες. Πιὸ συγκεκριμένα: αϙ) Στὸν εἰκοστὸ πέμπτο στίχο τοῦ ἐνάτου βιβλίου τῆς Παλατινῆς Ἀνθολογίας 20 καὶ στὸν ὑπ ἀριθμὸν ἀδέσποτο ὕμνο στὸν Θεὸ Διόνυσο «ὕμνος εἰς Διόνυσον», ὅπου ὁ ἄγνωστος συγγραφέας παρατάσσει κατ ἀλφαβητικὴ σειρὰ κάποια ἀπὸ τὰ πολλὰ λατρευτικὰ προσωνύμια τοῦ Διονύσου, φθάνοντας στὸ γράμμα ω, τὸν ἀποκαλεῖ, μεταξὺ ἄλλων, «ὠμηστὴν (=ὠμοφάγο)». Ὁ στίχος ἔχει ὡς ἑξῆς: 25 ὥριον, ὠμηστήν, ὠρείτροφον, ὠρεσίδουπον. 12 Κωνσταντίνου Στυλ. Χατζηελευθερίου, «Ἀνθρωποθυσίες καὶ ἀρχαία Ἑλλάδα - Θεμιστοκλῆς», Ανιστόρητον, τόμ. 2 (Μάρτιος 2002), 13 Στὴν προκειμένη περίπτωση εἶναι δύσκολο νὰ διαπιστωθεῖ ἐὰν πρόκειται περὶ παραναγνώσεως (ἀντιγραφικοῦ σφάλματος) ἢ περὶ ἠθελημένης διορθώσεως τοῦ ἀντιγραφέως. Κατὰ τὴν γνώμη μας πρόκειται μᾶλλον περὶ παραναγνώσεως. 14 Plutarchi, Vitae Parallelae, Θεμιστοκλῆς, Caroli Sintenis (ed.), Lipsiae, C. F. Koehler, 1839, vol. 1, p Κατὰ τὴν γνώμη μας πρόκειται περὶ παραναγνώσεως. 16 H. G. Liddell R. Scott, ἔνθ. ἀνωτ., τόμ. 4, σελ. 698βʹ. 17 Plutarchi, Vitae Parallelae, Ἀριστείδης, ἔνθ. ἀνωτ., 1841, vol. 2, p Κατὰ τὴν γνώμη μας, στὴν συγκεκριμένη περίπτωση, ὁ ἀντιγραφέας ἐθεώρησε ὡς ὀρθότερη τὴν λανθασμένη γραφὴ «ὠμιστῇ», διορθώνοντας - ἀντικαθιστώντας ὅμως τὸ τελευταῖο ἄφωνο καὶ ψιλόπνοο ὀδοντικὸ σύμφωνό της τ στὸ ἀντίστοιχό του ἄφωνο καὶ μέσο ὀδοντικὸ σύμφωνο θ. 19 Plutarchi, Vitae Parallelae, Πελοπίδας, ἔνθ. ἀνωτ., vol. 2, p Περὶ τῆς Παλατινῆς Ἀνθολογίας βλέπε: Paul Kroh, ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 65αϘ - 66βʹ. 21 The Greek Anthology, E. H. Warmington (ed.), The Loeb Classical Library, ἔνθ. ἀνωτ., with an english translation by W. R. Paton, 1968, vol. 3, 524. vers. 25, p. 290.

5 5 βʹ) Ὁ Πλούταρχος, στὸ εἰκοστὸ τέταρτο κεφάλαιο 22 τῆς βιογραφίας τοῦ Ῥωμαίου στρατηγοῦ Μάρκου Ἀντωνίου (86-30 π.χ.), περιγράφοντας τὴν θριαμβευτική του εἴσοδο στὴν πόλη τῆς Ἐφέσου, ἀσκεῖ μία ἔμμεση, πλὴν δύσκολα ἀποκρυπτόμενη κριτική, στὴν ὀργιαστικὴ πλευρὰ «Ὠμηστὴς καὶ ἀγριώνυμος» τῆς Διονυσιακῆς λατρείας, χωρὶς ὅμως νὰ ἐννοεῖ ἢ ὑπονοεῖ κάτι ξεκάθαρα, ἐν σχέσει μὲ τὸ θέμα μας. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: εἰς γοῦν Ἔφεσον εἰσιόντος αὐτοῦ, γυναῖκες μὲν εἰς Βάκχας ἄνδρες δὲ καὶ παῖδες εἰς Σατύρους καὶ Πᾶνας ἡγοῦντο διεσκευασμένοι, κιττοῦ δὲ καὶ θύρσων καὶ ψαλ- 5 τηρίων καὶ συρίγγων καὶ αὐλῶν ἡ πόλις ἦν πλέα, Διόνυσον αὐτὸν ἀνακαλουμένων Χαριδότην καὶ Μειλίχιον. ἦν γὰρ ἀμέλει τοιούτους ἐνίοις, τοῖς πολλοῖς Ὠμηστὴς καὶ ἀγριώνιος. γʹ) Ὁ Ὀξυῤῥύγχιος πάπυρος , περιέχει, ἀποσπασματικῶς, ἕνα ἀπωλεσθὲν ποίημα - λίβελλο τοῦ Ἀλκαίου (630/620 - ; π.χ.) 24, ἑνὸς ἀπὸ τοὺς πιὸ γνωστοὺς καὶ σημαντικοτέρους ἐκπροσώπους τῆς Αἰολικῆς λυρικῆς ποιήσεως 25, τὸ ὁποῖο ἔγραψε ἐξόριστος στὴν Πύῤῥα, ἐναντίον τοῦ αἰσυμνήτου 26 τῆς Λέσβου Πιττακοῦ, ὁ ὁποῖος παρέβη ἕνα ὅρκο 27 ποὺ εἶχε δώσει στοὺς πρῴην συντρόφους του. Φαίνεται πὼς οἱ Θεοὶ Δίας, Ἥρα καὶ Διόνυσος ὠμηστὴς «Ζόννυσσον ὠμήσταν» 28, τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖται ὁ ποιητής, εἶχαν ταχθεῖ νὰ ἐπιβλέπουν τὴν τήρηση τοῦ ὅρκου. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: 22 Plutarchi, Vitae Parallelae, Ἀντώνιος, Cl. Lindskog K. Ziegler (ed.), Lipsiae, B. G. Teubner, 1915, vol. III, fasc. I, , p Alcaeus, E. Lobel C. H. Roberts E. P. Wegener (eds), The Oxyrhynchus Papyri, Great Britain, London Egypt Exploration Society, 1941, part XVIII, fr. 1, p Paul Kroh, Λεξικὸ ἀρχαίων συγγραφέων - Ἑλλήνων καὶ Λατίνων, μτφρ. καὶ ἐπιμέλεια Δ. Λυπουρλῆ καὶ Λ. Τρομάρα, Θεσσαλονίκη, Studio University Press, 1996, σελ. 50αʹ - 51βʹ. 25 C. M. Bowra, Ἀρχαία Ἑλληνικὴ λυρικὴ ποίηση, μετφρ. Ι. Ν. Καζάζη, τέταρτη ἔκδοση, Ἀθῆνα, ἐκδ. Μορφωτικὸ ἵδρυμα ἐθνικῆς τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, 1997, τόμ. 1, σελ Ἐκλεγμένος ἀπὸ τὸν λαὸ κυβερνήτης μὲ πολλὲς ἐξουσίες, ὅπως ἦταν ὁ Σόλων στὴν Ἀθῆνα βλέπε: Σωκράτη Σκαλτσῆ, Ἀλκαῖος - Σαπφώ, Ἅπαντα, ἀρχαία Ἑλληνικὴ γραμματεία, 387, Οἱ Ἕλληνες, μτφρ. Σ. Σκαλτσῆ, εἰσαγωγὴ - σχόλια: φιλολογικὴ ὁμάδα Κάκτου, ἐπιμ. Δέσποινα Βλασσοπούλου, πρώτη ἔκδοση, Ἀθῆνα, ἐκδ. Κάκτος, 1996, σελ Ὁ Ἀλκαῖος, ὁ Πιττακὸς καὶ ἄλλοι, φαίνεται ὅτι ὁρκίστηκαν ν ἀνατρέψουν τὸν τύραννο τῆς Λέσβου Μύρσιλλο. Ὁ Πιττακὸς ὅμως ἐγινε ἐπίορκος, προδίδοντας τὸν Ἀλκαῖο καὶ τοὺς ἄλλους συνωμότες, παίρνοντας τὸ μέρος τοῦ Μυρσίλου. Ἔτσι ὁ Ἀλκαῖος, τὰ ἀδέλφια του καὶ πολλοὶ ἑταῖροι, ἀναγκάστηκαν νὰ πάρουν τὸν δρόμο τῆς ἐξορίας βλέπε: Σωκράτη Σκαλτσῆ, Ἀλκαῖος - Σαπφώ, ἔνθ. ἀνωτ., σελ C. M. Bowra, ἔνθ. ἀνωτ., σελ

6 6 ].ρα.α τόδε Λέσβιοι...]... εὔδειλον τέμενος μέγα 29 ξῦνον κά[τε]σσαν, ἐν δὲ βώμοις ἀθανάτων μακάρων ἔθηκαν 5 κἀπωνύμασαν ἀντίαον Δία σὲ δ Αἰοληίαν [κ]υδαλίμαν Θέον, πάντων γενέθλαν, τὸν δὲ τέρτον τόνδε κεμήλιον ὠνύμασσ[α]ν Ζόννυσσον ὠμήσταν. δϙ) Στὴν δεύτερη στήλη τοῦ Ὀξυῤῥυγχίου παπύρου , στὸν ὁποῖο σχολιάζονται διάφορα θέματα τῆς πρωΐμου ἱστορίας τῆς νήσου Λέσβου καὶ τῶν θρύλων αὐτῆς, περιέχονται δύο ἑρμηνείες γιὰ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος λατρευτικὸ προσωνύμιο τοῦ Θεοῦ Διονύσου. Ἡ πρώτη 31, δὲν σχετίζει τὸν Θεὸ Διόνυσο μὲ τὸ προσωνύμιο ὠμηστής, ἀλλὰ μὲ τὸν λειτουργὸ - ἱερέα τῆς λατρείας του ἢ μὲ τὸ θῦμα 32, γιὰ τὸ ὁποῖο δὲν μποροῦμε νὰ εἴμαστε σίγουροι καὶ μόνο ὑποθετικῶς μποροῦμε νὰ ἰσχυριστοῦμε, ἐὰν ἐπρόκειτο γιὰ ζῶο ἢ γιὰ ἄνθρωπο 33. Ἐπίσης καὶ ἡ δεύτερη 34, δὲν σχετίζει τὸν Διόνυσο μὲ τὸ ἐν λόγῳ προσωνύμιο, ἀλλὰ μὲ τὴν λατρευτικὴ πρακτικὴ τῶν Μαινάδων, πιστῶν ἀκολούθων τοῦ Θεοῦ Διονύσου, νὰ διασποῦν καὶ νὰ τρῶνε ὠμὰ τὰ ζῶα ποὺ περιήρχοντο στὰ χέρια τους. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: θ[ λων[ Κρ[ῆ]τας τ[ 5 σια.α[ καλ.[ Στήλη 2 29 Τὸ ἐν λόγῳ «τέμενος» ἴσως εἶναι τὸ ἱερό, τὸ ὁποῖο ἀνεσκάφη στὴ θέση Μέσα καὶ ἀπετέλεσε κέντρο παλλεσβιακῆς λατρείας ἀπὸ τὴν ἀρχαϊκὴ ἐποχὴ ἕως καὶ τὸν τέταρτο αἰῶνα π.χ., 30 Lesbiaca (Commentary on Alcaeus?), M. W. Haslam (ed.), The Oxyrhynchus Papyri, Greaco- Roman Memoirs, No. 73, Great Britain, Published for the British Academy by the London Egypt Exploration Society, 1986, vol. LIII, fr. 1, col. 2, vers. 1 30, p Lesbiaca (Commentary on Alcaeus?), M. W. Haslam (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., vers , p Lesbiaca (Commentary on Alcaeus?), M. W. Haslam (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., «Whether Omestes is the performer or the victim of the sacrifice depends upon the construction of 24-25». 33 Lesbiaca (Commentary on Alcaeus?), M. W. Haslam (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., σελ Lesbiaca (Commentary on Alcaeus?), M. W. Haslam (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., vers , p. 117 καὶ σχόλια σελ. 123.

7 ου.[ νιζ[ 10 στα[ θηρι[ Θέως βουλῇ ε[ καὶ ὠμηστῇ δ.[ καὶ τὸν Σμινθέα [ 15 ἐπ ἀτελεί[ᾷ] ποιο..[ λανεικ.. [..]τ.. 16 Μυρ[τί]λο.[.].ε ἐπὶ Μάκαρο[ς ὠ]μηστὴν.ο..ομα[ λεῦσαι θύειν ὃ ἂν λη[ 20 τον ἐκ τῶν πολε[...]..[ τους ουνει.η...[..].εκ.[ φθέντασα.[..]ειν...ι[..]καλον ἐκ τοῦ βασιλικοῦ γένους ον τῷ Διονύσῳ θῦσαι τὸν ὠμησ- 25 τὴν ἐπὶ τῇ ἱερω{ι}σύνῃ τοῦ Θεοῦ. ἐντεῦθεν οὖν ὠμηστὴν κεκλῆσθαι Διόνυσον. [ο]ἱ δὲ πολλοὶ διὰ τὰς μαινάδας, αἳ ὠμὰ διασπῶσι τῶ[ν] θηρίων τὰ εἰς χ[εῖ- 30 ρας αὐτῶν ἐλθ[ό]ντα. εʹ) Ὁ Ἑλληνικῆς καταγωγῆς ἐκκλησιαστικὸς συγγραφέας Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεὺς (150; - 211/15 μ.χ.) 35, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε βαθὺς γνώστης τῆς χριστιανικῆς καὶ θύραθεν παιδείας, ἀλλὰ καὶ κοινωνὸς τῶν Ἑλληνικῶν μυστηρίων, λόγῳ τοῦ ὅτι ἦταν ἐθνικὸς πρὶν γίνει Χριστιανός, στὴν πολὺ σημαντικὴ καὶ ἀξιόλογη πραγματεία του, γιὰ τὴν χριστιανικὴ ἀπολογητικὴ - ἀντιῤῥητικὴ γραμματεία, «Προτρεπτικὸς πρὸς Ἕλληνας» 36, ἀναφερόμενος πλειστάκις στὴν Διονυσιακὴ λατρεία, μεταξὺ ἄλλων «νοσηρῶν» ἐκδηλώσεών της, τὴν 35 Παναγιώτου Κων. Χρήστου, Ἑλληνικὴ Πατρολογία - Γραμματεία τῆς περιόδου τῶν διωγμῶν, Χριστιανικὴ Γραμματολογία 2, Θεσσαλονίκη, Πατριαρχικὸν Ἵδρυμα Πατερικῶν Μελετῶν, 1978, τόμ. 2, σελ Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κείμενο, χρησιμοποιοῦμε τὴν ἔκδοση τοῦ ἀειμνήστου καθηγητοῦ Παναγιώτου Κων. Χρήστου, Κλήμεντος Ἀλεξανδρέως, Προτρεπτικὸς πρὸς Ἕλληνας, Παιδαγωγός, εἰσαγωγή, κείμενο, μτφρ. καὶ σχόλια ὑπὸ Π. Χρήστου, ἐπιμελητὴς ἐκδόσεως Ἐλευθέριος Γ. Μερετάκης, Ἕλληνες Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας 112, Θεσσαλονίκη, Ἐκδοτικὸς οἶκος Ἐλευθερίου Μερετάκη Τὸ Βυζάντιον - Πατερικαὶ ἐκδόσεις Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, 1992, τόμ. 1.

8 8 συνδέει μὲ ἀνθρωποθυσίες 37, οἱ ὁποῖες μάλιστα ἐγένοντο στὴ νῆσο Λέσβο πρὸς τιμὴν τοῦ Θεοῦ Διονύσου. Τὴν πληροφορία αὐτὴ ὁ Κλήμης τὴν ἀντλεῖ ἀπὸ τὸ ἀπωλεσθὲν ἔργο «Κρητικά», κάποιου ἀγνώστου ἱστορικοῦ Δωσίδα (300; - 250; π.χ.) 38. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: 5 Λυκτίους δὲ ( Κρητῶν δὲ ἐθνος εἰσὶν οὗτοι) Ἀντικλείδης ἐν Νόστοις ἀποφαίνεται ἀνθρώπους ἀποσφάττειν τῷ Διί, καὶ Λεσβίους 6 Διονύσῳ τὴν ὁμοίαν προσάγειν θυσίαν Δωσίδας 39 λέγει Περὶ τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ Διονύσου, γιὰ τὴν ὁποία πρὶν ἀπὸ μερικὲς δεκαετίες ἐπικρατοῦσε ἡ θεωρία ὅτι εἰσήχθη στὴν κυρίως Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν Μικρὰ Ἀσία ἢ τὴν Θράκη, λίγα χρόνια πρὶν ἀπὸ τοὺς ἱστορικοὺς χρόνους, καὶ ἡ ὁποία ἀνετράπη αʹ) ὅταν τὸ 1953 τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἀνεγνώσθη δύο φορὲς σὲ πινακίδες τοῦ δωδεκάτου αἰῶνος π.χ. τῆς Πύλου σὲ γραμμικὴ γραφὴ Β 40 καὶ μάλιστα ἴσως σὲ σύνδεση μὲ τὸν οἶνο 41 καὶ βʹ) ὅταν διεπιστώθη ἀπὸ ἀναθηματικὴ ἐπιγραφὴ στὴν νῆσο Κέα, ἡ ὕπαρξη τῆς λατρείας τοῦ Διονύσου ἀπὸ τὸν δέκατο πέμπτο αἰῶνα 42, γνωρίζουμε ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ χαρακτηριστικά της ἦταν ἡ ὠμοφαγία 43 (ἔνθεη μανία, ὀρειβασία, θυρσοφορία, νεβρίζειν, διασπαραγμός 44, ὠμοφαγία), ἡ ὁποία ἕπετο τοῦ «σπαραγμοῦ» 45. Ἡ ὠμοφαγία, ὡς συστατικὸ στοιχεῖο τῶν τελετουργιῶν ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν λατρεία τοῦ Θεοῦ Διονύσου 46, δὲν συνδέεται σὲ 37 Κλήμεντος Ἀλεξανδρέως, Προτρεπτικὸς πρὸς Ἕλληνας, Παιδαγωγός, ἔνθ. ἀνωτ., , σελ Dosiadas <von Kydonia?>, Κρητικά, Die Fragmente der Griechischen Historiker, Felix Jacoby (ed.), Leiden, E. J. Brill, 1950, 458. frag. 7, vol. III B, p Ὀρθότερο Δωσιάδας. 40 Ἰωάννου Θ. Κακριδῆ, «Ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ Διονύσου», στὸ Ἑλληνικὴ μυθολογία - Οἱ Θεοί, γενικὴ ἐποπτεία Ι. Θ. Κακριδῆς, Ἀθῆνα, Ἐκδοτικὴ Ἀθηνῶν, 1986, τόμ. 2, σελ. 202βϘ. 41 Walter Burkert, Ἀρχαία Ἑλληνικὴ Θρησκεία - Ἀρχαϊκὴ καὶ κλασσικὴ ἐποχή, μτφρ. Νικ. Π. Μπεζαντάκου καὶ Ἀφροδίτης Ἀβαγιανοῦ, Ἀθῆνα, ἐκδ. Καρδαμίτσα, 1993, σελ Monique Gérard-Rousseau, Les mentions religieuses dans le tablettes mycéniennes, Italy, edizioni dell Ateneo Roma, 1968, p καὶ K. Kerényi, Dionysos : Urbild des unzerstörbaren Lebens, München Wien, 1976, p βλέπε καὶ W. Burkert, ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 344, ὅπου ἀνάγει τὴν λατρεία τοῦ Διονύσου σὲ ἀκόμη παλαιοτέρους χρόνους (Μινωϊκοὺς - Μυκηναϊκούς). 43 Εὐριπίδου, Bacchae, introduction, Eric Robertson Dodds (ed.), second edition, Great Britain, Oxford at the Clarendon Press, 1986, p. xvi xx. 44 Περὶ τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ Διονύσου τοῦ «ἀνθρωποῤῥαίστου (=διαμελιστοῦ ἀνθρώπων)», θ ἀσχοληθοῦμε σ ἑπόμενό μας ἄρθρο. 45 E. R. Dodds, Οἱ Ἕλληνες καὶ τὸ παράλογο, μτφρ. καὶ εἰσαγωγὴ Γιώργη Γιατρομανωλάκη, δεύτερη ἔκδοση, Ἀθῆνα, ἐκδ. Μ. Καρδαμίτσα, ἄνευ χρ., σελ Γιὰ τὴν ὠμοφαγία στοὺς Ὀρφικοὺς βλέπε: Jane Hellen Harrison, Ὀρφέας καὶ Ὀρφικὰ μυστήρια - Προλεγόμενα στὴ μελέτη τῆς Ἑλληνικῆς Θρησκείας, μτφρ. Ἑλένης Παπαδοπούλου, Ἀθῆνα, ἐκδ. Ἰάμβλιχος, 1995, σελ

9 9 καμμία ἀπὸ τὶς διασωθεῖσες γραπτὲς πηγὲς μὲ ἀνθρωποθυσιαστικὲς τελετές. Πιὸ συγκεκριμένα: αʹ) Σ ἕνα διασωθὲν ἀπόσπασμα 47 τῆς ἀπωλεσθείσης τραγωδίας τοῦ Εὐριπίδου (485/4; π.χ.) 48 «Κρῆτες», γιὰ τὴν ὁποία εἰκάζουμε ὅτι τὸ θέμα της ἀφοροῦσε τὸν ἄτυχο γάμο τῆς Πασιφάης 49, περιέχεται μία ὁμολογία τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Κρητῶν μυστῶν, ποὺ εἶχαν πάει στὸν βασιλέα Μίνωα γιὰ νὰ ἐξαγνίσουν τὸ παλάτι του, στὴν ὁποία ἀναφέρονται κάποιες τελετουργικὲς πράξεις, μέσῳ τῶν ὁποίων ἕνας ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ γίνει Βάκχος 50. Μία ἐξ αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ ὠμοφαγία. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: Χορὸς Φοινικογενοῦς τέκνον Εὐρώπης καὶ τοῦ μεγάλου Ζηνός, ἀνάσσων Κρήτης ἑκατομπτολιέθρου ἥκω ζαθέους ναοὺς προλιπών, 5 οὓς αὐθιγενὴς στεγανοὺς παρέχει τμηθεῖσα δοκοὺς χαλύβῳ πελέκει καὶ ταυροδέτῳ κόλλῃ κραθεῖσ ἀτρεκεῖς ἁρμοὺς κυπάρισσος. ἁγνὸν δὲ βίον τείνομεν ἐξ οὗ 10 Διὸς Ἰδαίου μύστης γενόμην καὶ νυκτιπόλου Ζαγρέως βούτης τὰς ὠμοφάγους δαῖτας τελέσας μητρί τ ὸρείαι δαῖδας ἀνασχὼν μετὰ Κουρήτων 15 Βάκχος ἐκλήθην ὁσιωθείς. πάλλευκα δ ἔχων εἵματα φεύγω γένεσίν τε βροτῶν < > καὶ νεκροθήκαις οὐ χριμπτόμενος τῶν ἐμψύχων 20 βρῶσιν ἐδεστῶν πεφύλαγμαι. 47 Εὐριπίδου, Κρῆτες, Colinus Austin (ed.), Kleine texte für vorlesungen und übungen, begründet von Hans Lietzmann, herausgegeben von Kurt Aland, 187, nova fragmenta Euripidea in papyris repeta, Berlin, Walter de Gruyter and Co., 1968, fr. 79 (472), pag P. Kroh, ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 184βϘ - 193αϘ καὶ P. E. Easterling, «Εὐριπίδης» στὸ Ἱστορία τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς λογοτεχνίας, P. E. Easterling B. M. W. Knox (eds), ἐπιμ. Α. Στεφανῆ, μτφρ. Ν. Κονομῆ, Χρ. Γρίμπα καὶ Μ. Κονομῆ, τετάρτη ἔκδοση, Ἀθῆνα, ἐκδ. Δημ. Ν. Παπαδῆμα, 2000, σελ J. H. Harrison, Ὀρφέας καὶ Ὀρφικὰ μυστήρια, ἔνθ. ἀνωτ., σελ J. H. Harrison, Ὀρφέας καὶ Ὀρφικὰ μυστήρια, ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 53.

10 10 βϙ) Στὴν τραγωδία τοῦ Εὐριπίδου «Βάκχαι» 51 (407; π.χ), οἱ ὁποῖες ἔχουν γιὰ θέμα τους ἕνα ἱστορικὸ γεγονός, τὸ ὁποῖο τὴν ἐποχὴ τοῦ Εὐριπίδου ἀνῆκε ἤδη στὸ ἀπώτερο παρελθόν, τὴν εἰσαγωγὴ δηλαδὴ στὴν Ἑλλάδα μιᾶς νέας Θρησκείας, τῆς Διονυσιακῆς 52, σ αὐτὲς λοιπὸν περιγράφονται, μεταξὺ ἄλλων, τὰ τελετουργικὰ στοιχεῖα τῆς Διονυσιακῆς λατρείας, ἕνα ἐκ τῶν ὁποίων ἦταν ἡ ὠμοφαγία, ἡ ὁποία πουθενὰ στὸ ἐν λόγῳ ἔργο, δὲν συνδέεται μὲ ἀνθρωποθυσιαστικὲς τελετές. Ὁ ποιητὴς ξεκάθαρα σχετίζει τὴν Διονυσιακὴ λατρευτικὴ πρακτικὴ τῆς ὠμοφαγίας, μὲ τὴν ζωοκτονία «τραγοκτόνων» καὶ τὴν βρῶση - ἀπόλαυση τοῦ ὠμοῦ κρέατος «ὠμοφάγον χάριν» τοῦ σπαραχθέντος ζώου. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: Χορὸς ἡδὺς ἐν ὄρεσιν, ὅταν ἐκ θιάσων δρομαί- 136 πέσῃ πεδόσε, νεβρίδος ἔχων ἱερὸν ἐνδυτόν, ἀγρεύων αἷμα τραγοκτόνων, ὠμοφάγον χάριν, γʹ) Σὲ μία ἐπιγραφὴ τοῦ τρίτου αἰῶνος (276 π.χ.) ἀπὸ τὴν Μίλητο 53, στὴν ὁποία περιγράφεται ἡ διαδικασία - κανονισμοὶ τελέσεως τῆς Διονυσιακῆς λατρείας καὶ πιὸ συγκεριμένα ὁ ρόλος ποὺ διεδραμάτιζε ἡ ἱέρεια τοῦ Θεοῦ, μνημονεύεται καὶ ἡ ὠμοφαγία ζώου, τοῦ ὁποίου τὰ τεμαχισμένα μέρη «ὠμοφάγιον» μοίραζε ἡ ἱέρεια στὸ πλῆθος τῶν πιστῶν. Στὴν συγκεκριμένη περίπτωση καὶ έν ἀντιθέσει πρὸς ὅλες τὶς ἄλλες ἀναφορές, τὶς ὁποῖες παραθέτουμε, ἔχουμε ἴσως τὴν μοναδικὴ γραπτὴ μαρτυρία, ἡ ὁποία μᾶς φανερώνει μία ἀστικοποιηθεῖσα - ὀρθολογικοποιηθεῖσα λατρευτικὴ πρακτικὴ τῶν Διονυσιακῶν μυστηρίων, «The old ritual of omophagy is recalled symbolically by the piece of raw flesh that the priestess has to place in a basket, the original wild chase through the mountains has been tamed into a formal procession, and the trance is made subject to precise rules» 54. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: 51 Εὐριπίδου, Bacchae, introduction, E. R. Dodds (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., p. xi lix. 52 Εὐριπίδου, Bacchae, introduction, E. R. Dodds (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., p. xi. 53 Franciszek Sokolowski, Lois sacrées de l Asie mineure, école Française d Athènes, travaux et mémoires des anciens membres étrangers de l école, Paris, E. De Boccard, 1955, p Louise Bruit Zaidman Pauline Schmitt Pantel, Religion in the ancient Greek city, translated by Paul Cartledge, Great Britain, Cambridge University Press, 1995, p. 199 καὶ Μαρίας Δαράκη, «Ὁ ἄγριος παράδεισος» στὸ Ὁ Διόνυσος καὶ ἡ Θεὰ Γῆ, Ἀθῆνα, ἐκδ. «Δαίδαλος» - Ἰ. Ζαχαρόπουλος Α.Ε., 1997, σελ

11 11... Ν. ὅταν δὲ ἡ ἱέρεια ἐπι [...]ῃ τὰ ἱερὰ ὑπὲρ τῆς πόλ[εω]ς [...] μὴ ἐξεῖναι ὠμοφάγιον ἐμβαλεῖν 55 μηθενὶ πρότερον [ἢ ἡ ἱέ]ρεια ὑπὲρ τῆς πόλεως ἐμβάλῃ, μὴ ἐξεῖναι δὲ μηδὲ [συν]αγαγεῖν τὸν θίασον μηθενὶ πρότερον τοῦ δημοσίου 5 [ἐὰ]ν δέ τις ἀνὴρ ἢ γυνὴ βούληται θύειν τῷ Διονύσῳ, [πρ]οϊεράσθω ὁπότερον ἂν βούληται ὁ θύων καὶ λαμβανέτω τὰ γέρη ὁ προϊερώμενος τὴν δὲ τιμὴν καταβάλλειν ἐν ἔτεσιν [δέ]κα, δέκατομ μέρος ἔτους ἑκάστου, τὴμ μὲν πρώτην κατα- [βολὴν] ἐμ μηνὶ Ἀπατουριῶνι τῷ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τοῦ μετὰ 10 [Πο]σείδιππον τῇ τετράδι ἱσταμένου, τὰς δὲ λοιπὰς ἐν τοῖς [ἐχο]μένοις ἔτεσιν μηνὸς Ἀρτεμισιῶνος τετράδι ἱσταμένου [...] δὲ τὴν ἱέρειαν γυναῖκας διδόναι [...τ]ὰ δὲ τέλεστρα <καὶ τελεστ> παρέχ[ειν ταῖς] 15 [γυναιξὶν] ἐν τοῖς ὀργί[οις πᾶ]σιν ἐὰν δέ τις θύειν βούλ[ηται] [τῷ] Διονύσῷ γυνή, διδότω γέρη τῇ ἱερείᾳ σπλάγχνα, νεφ[ρόν,] σκολιόν, ἱερὰμ μοῖραν, γλῶσσαν, σκέλος εἰς κοτυληδόνα [ἐκ-] [τ]ετμημένον καὶ ἐάν τις γυνὴ βούληται τελεῖν τῷ Διονύσῳ τῷ Βακχίῳ ἐν τῇ πόλει ἢ ἐν τῇ χώρᾳ ἢ ἐν ταῖς νήσοις, [ἀπο-] 20 διδότω τῇ ἱερείᾳ στατῆρα κατ ἐκάστην τριετηρίδα τοῖς δὲ Καταγωγίοις κατάγειν τὸν Διόνυσον τοὺς ἱερεῖ[ς] καὶ τὰς ἱερείας τοῦ [Διονύ]σου τοῦ Βακχίου μετὰ τοῦ [ἱερέως] [κ]αὶ τῆς ἱερείας πρ[ὸ τ]ῆ[ς] ἡμέρας μέχρι τ[ῆς ἡλίου δύσεως [... τ]ῆς πόλεως. δʹ) Ὁ βιογράφος καὶ ἱερέας τοῦ μαντείου τῶν Δελφῶν Πλούταρχος, στὴν θεολογικὴ πραγματεία του «Περὶ τῶν ἐκλελοιπότων χρηστηρίων» 56, ἀσκεῖ γιὰ μία ἀκόμη φορά, ἔμμεση ἀποῤῥιπτικὴ κριτική, στὴν λατρευτικὴ πρακτικὴ τῆς ὠμοφαγίας τῆς Διονυσιακῆς λατρείας, χωρὶς νὰ τὴν κατονομάζει, ἀλλὰ ὅμως σαφῶς ὑπονοώντας την. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: Περὶ μὲν οὖν τῶν μυστικῶν, ἐν οἷς τὰς μεγίστας ἐμφάσεις καὶ διαφάσεις λαβεῖν ἔστι τῆς περὶ δαιμόνων ἀληθείας, «εὔστομά μοι κείσθω» καθ Ἡρόδοτον ἑορτὰς δὲ θυσίας, ὥσπερ ἡμέρας ἀποφράδας καὶ σκυθρωπάς, ἐν αἷς ὠμοφαγίαι καὶ διασπασμοὶ νησ- 55 Εὐριπίδου, Bacchae, introduction, E. R. Dodds (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., p. xvi xvii, «ἐμβαλεῖν means, i think, throw to the crowd of celebrants». 56 Plutarque, Sur la Disparition des Oracles, Robert Flaceliere (ed.), Annales de l Université de Lyon, troisième série Lettres - Fascicule 14, Paris, Société d édition Les Belles Lettres, 1947, 14, p. 137.

12 12 τεῖαί τε καὶ κοπετοί, πολλαχοῦ δὲ πάλιν αἰσχρολογίαι πρὸς ἱεροῖς, «μανίαι τ ἀλαλαὶ τ ὀρινομένων ῥιψαύχενι σὺν κλόνῳ» 57, Θεῶν μὲν οὐδενί, δαιμόνων δὲ φαύλων ἀποτροπῆς ἕνεκα φήσαιμ ἂν τελεῖσθαι μειλίχια παραμύθια. εʹ) Τέλος, θὰ ἐξετάσουμε ἄλλη μία ἀναφορά, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἀναφέρεται ἄμεσα στὴν Διονυσιακὴ λατρεία, ἀλλὰ στὰ Βακχανάλια, τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν ἡ Ῥωμαϊκὴ ἐκδοχή της. Στὴν οὐσία ὅμως ἐπρόκειτο γιὰ μία τόσο ἐκχυδαϊσμένη καὶ ἐκφυλισμένη μορφὴ τῆς ὡς ἄνω λατρείας, τὴν ὁποία, προϊόντος τοῦ χρόνου, οἱ Ῥωμαϊκὲς ἀρχὲς ἀπηγόρευσαν μὲ μεγάλη αὐστηρότητα 58. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ὑπάρχει στὸ δέκατο ἔνατο κεφάλαιο, τοῦ πέμπτου βιβλίου 59, τοῦ ἀπολογητικοῦ ἔργου «Adversus Nationes» ἢ «Adversus Gentes», τὸ ὁποῖο ἔγραψε ὁ, ἥσσονος σημασίας, Λατῖνος ἐκκλησιαστικὸς συγγραφέας τοῦ τρίτου αἰῶνος μ.χ. Ἀρνόβιος 60. Τὸ κείμενο ἔχει ὡς ἑξῆς: Bacchanalia etiam praeter- 17 mittemus inmania quibus nomen Omophagiis graecum est, in 18 quibus furore mentito et sequestrata pectoris sanitate circum- 19 plicatis vos anguibus, atque ut vos plenos dei numine ac maies- 20 tate doceatis, caprorum reclamantium viscera cruentatis oribus 21 dissipatis Pindari, Carmina cum fragmentis selectis, Otto Schroeder (ed.), Lipsiae, B. G. Teubner, 1909, fr. 208, p Walter Burkert, ἔνθ. ἀνωτ., σελ καὶ Jean-Marie Pailler, Bacchanalia, Bibliothèque des écoles Françaises d Athènes et de Rome, fasc. 270, Roma, Ecole française de Rome Palais Farnèse, Arnobii, Adversus Nationes, Augustus Reifferscheid (ed.), Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, Editum Consilio et Impensis Academiae Litterarum Caesareae Vindobonensis, Apud C. Geroldi Filium Bibliopolam Academiae, 1875, vol. IV, , p Δημητρίου Τσάμη, Ἐκκλησιαστικὴ Γραμματολογία, Θεσσαλονίκη, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, 1988, σελ Ἐλεύθερη ἀπόδοση ὑπὸ τοῦ ἀρθρογράφου: Θὰ προσπεράσουμε ἐπίσης τὶς τελετὲς τῶν Βακχαναλίων, τὶς ὁποῖες οἱ Ἕλληνες ἀποκαλοῦν ὠμοφαγίες, κατὰ τὶς ὁποῖες μὲ προσποιητὴ μανία καὶ ἀπώλεια τῶν αἰσθήσεων τυλίγεις φίδια γύρω σου καὶ γιὰ νὰ φανεῖ ὅτι ἔχεις καταληφθεῖ ἀπὸ τὴν Θεότητα καὶ τὸ Θεϊκὸ μεγαλεῖο, κατασπαράζεις μὲ ἀδηφάγο στόμα τὴ σάρκα τράγων ποὺ βελάζουν γιὰ ἔλεος.

13 13 Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύγχρονη θρησκειολογικὴ ἐπιστημονικὴ ἔρευνα, αὐτὴ ἑρμηνεύει τὴν Διονυσιακὴ λατρευτικὴ πρακτικὴ τῆς ὠμοφαγίας, ὑπὸ τέσσερις διαφορετικὲς ὀπτικὲς γωνίες. Ἡ πρώτη 62, Gruppe 63, Farnell 64, Decharme 65, Harrison 66, Nilsson 67, Dodds 68, τὴν ἑρμηνεύει ὡς τὸ ἀποκορύφωμα ἑνὸς ἱεροῦ μυστηρίου, κατὰ τὸ ὁποῖο οἱ πιστοὶ τοῦ Θεοῦ Διονύσου, πίστευαν ὅτι ὁ Θεὸς ἔπαιρνε τὴν μορφὴ διαφόρων ζώων, π.χ. λέων 69, πάνθηρ, λεοπάρδαλη, ταῦρος, τράγος, νεβρὸς (=ἐλαφάκι), ἔχιδνα ἢ φυτῶν, π.χ. κλῆμα ἢ κισσός 70, παρευρισκόμενος μ αὐτὸν τὸν τρόπο μεταξύ τους. Ὡς ἐκ τούτου, ὁ διαμελισμὸς καὶ ἡ βρῶση, δὲν ἦταν μία ἁπλὴ ζωοκτονία καὶ ζωοφαγία - ὠμοφαγία, ἀλλὰ βρῶση Θεϊκή, Θεϊκὴ κοινωνία, δηλαδὴ Θεοφαγία. Ἐξ οὗ τὰ λατρευτικὰ προσωνύμια τοῦ Διονύσου «ἰσοδαίτης» 71 καὶ «ταυροφάγος» 72. Τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ τὴν παραλληλίσει μὲ τὸ χριστιανικὸ μυστήριο τῆς Θείας Κοινωνίας, δηλαδὴ τῆς βρώσεως καὶ τῆς πόσεως τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ 73. Τὴν θεωρία αὐτὴ δὲν τὴν ἀποδεχόμαστε, διότι «Ὁ ἱστορικὸς τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Θρησκείας... Θὰ πρέπει ν ἀποφύγει νὰ "ἐκχριστιανίσει" τὴν Θρησκεία ποὺ μελετᾷ, ἐρμηνεύοντας τὴν σκέψη, τὶς συμπεριφορές, τὰ συναισθήματα τοῦ ἀρχαίου Ἕλληνος, ποὺ ἐκφράζει τὴν εὐσέβειά του μέσα στὸ πλαίσιο μιᾶς ἐπισήμου Θρησκείας, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ 62 Εἶναι πολὺ ἔντονα ἐπηρεασμένη ἀπὸ τὶς ἀνθρωπολογικὲς θεωρίες τοῦ sir James George Fraser βλέπε τοῦ ἰδίου, The golden bough a study in magic and religion, New York, Oxford University Press, 1994 (κυκλοφορεῖ καὶ σὲ Ἑλληνικὴ μετάφραση ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Ἑκάτη). 63 O. Gruppe, Griechische mythologie und religionsgeschichte, München, C. H. Beck, 1906, vol. 2, p Lewis Richard Farnell, «Dionysiac ritual» στὸ The cults of the Greek states, Oxford at the Clarendon Press, 1909, vol. 5, p P. Decharme, Μυθολογία τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος, μτφρ. Ἀλεξάνδρου Μ. Κάραλη, ἐκδ. Χρ. Γιοβάνης, ἄνευ χρον., τόμ. 2, σελ J. H. Harrison, Ὁ Θεὸς Διόνυσος, ἔνθ. ἀνωτ., σελ M. P. Nilsson, Ἱστορία τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Θρησκείας, προλεγόμενα Δημητρίου Σταθοπούλου, μτφρ. Αἰκατερίνης Παπαθωμοπούλου, ἕκτη ἔκδοση, Ἀθῆνα, ἐκδ. Δημ. Ν. Παπαδημα, 1993, σελ E. R. Dodds, Οἱ Ἕλληνες καὶ τὸ παράλογο, ἔνθ. ἀνωτ., σελ Εὐριπίδου, Bacchae, introduction, E. R. Dodds (ed.), ἔνθ. ἀνωτ., p. xviii. 70 E. R. Dodds, Οἱ Ἕλληνες καὶ τὸ παράλογο, ἔνθ. ἀνωτ., σελ Jane Hellen Harrison, Ὀρφέας καὶ Ὀρφικὰ μυστήρια- Προλεγόμενα στὴ μελέτη τῆς Ἑλληνικῆς Θρησκείας, ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 56 καὶ σημ. 8, σελ J. H. Harrison, Ὁ Θεὸς Διόνυσος, σελ Μεγάλο ἐνδιαφέρον ἐν σχέσει μὲ τὸ Διονυσιακὸ λατρευτικὸ προσωνύμιο «ταυροφάγος» παρουσιάζει τὸ ἔθιμο τῆς σφαγῆς ταύρου στὴν νῆσο Λέσβο, περιοχή Μανταμάδος, τὴν Κυριακὴ τῶν Μυροφόρων, βλέπε: www. culture. gr/2/21/212/21203n/g212cn21.html. 73 NovumTestamentum Greace, κατὰ Μαθθαῖον εὐαγγέλιον, apparatum criticum recensuerunt et editionem novis curis elaboraverunt, Germany, Deutsche Bibelgesellschaft Stuttgart, 1991,

14 14 σημερινοῦ πιστοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζει τὴν προσωπική του σωτηρία, σ αὐτὴν ἐδῶ ἢ στὴν ἄλλη ζωή, μέσα στοὺς κόλπους μιᾶς Ἐκκλησίας...» 74. Ἡ δεύτερη, Burkert 75, τὴν ὁποία ἀποδεχόμαστε ὡς ὀρθότερη, ἑρμηνεύει τὴν ὠμοφαγία ὡς ἐπιβίωση - ἱεροποίηση τῆς κυνηγετικῆς πράξεως τοῦ ἀνθρώπου τῆς προϊστορικῆς ἐποχῆς, ὅταν ὁ ἄνθρωπος δηλαδὴ εὑρίσκετο σὲ πρωτόγονη κατάσταση. Ἔτσι λοιπόν, ἡ περιπλάνηση τῶν Μαινάδων στὰ βουνὰ «ὀρειβασία», φορώντας δέρματα ζώων «νεβρίζειν», γιὰ τὴν ἀναζήτηση - κυνήγι, τὸ κομμάτιασμα «διασπαραγμὸς» καὶ ἡ ἀπολαυστικὴ ὠμοφαγία «ὠμοφάγον χάριν» τῶν θηράματων, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ μετακίνηση τῆς κυνηγετικῆς πράξεως τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν λήθη στὴν περιοχὴ τοῦ ἱεροῦ. Ἡ τρίτη, Detienne 76, Zaidman καὶ Pantel, ἡ ὁποία εἶναι ἐντόνως ἐπηῤῥεασμένη ἀπὸ τὸν Γαλλικὸ στρουκτουραλισμό, ἑρμηνεύει τὴν ὠμοφαγία, αʹ) ὡς μία ἀντίθεση πρὸς τὶς ἀρχὲς καὶ ἀξίες τῆς ἀστικῆς (κρατικῆς) Θρησκείας, οἱ ὁποῖες ἐξεφράζοντο διὰ μέσου τοῦ Προμηθεϊκοῦ τύπου θυσίας, «At the opposite extreme from vegetarianism and abstinence from meat eating was the omophagia or eating of raw flesh practised by followers of Dionysos. This ritual took the form of hunting game, tearing the victim apart (diasparagmos), and devouring its limbs raw. Here we find the precise inversion of all the characteristics and values of the civic sacrifice, and a total confusion of the normal boundaries between the tame and the wild, and between men and the beasts. 77» καὶ «Here, then, are all the marks of a perversion and inversion of normal sacrifice and its functions: wild nature opposed to the cultured space of the city, the hunting of wild beasts as opposed to the killing of domestic animals, transgression of slaughter and distribution, absence of the fire and cooking that would have transformed the raw meat into cultivated food. To indulge in Dionysiac sacrifice, that is to say, was a way of turning oneself into a savage and thereby rejecting civic sacrifice and the values it expressed.» 78 καὶ βʹ) ὡς μία ἐξερεύνηση - κατανόηση κάποιων ἄλλων 74 Jean-Pierre Vernant, Μῦθος καὶ Θρησκεία στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, μτφρ. Μ. Ι. Γιόση, Ἀθῆνα, ἐκδ. Σμἰλη, 2000, σελ Walter Burkert, Homo Necans - The anthropology of ancient Greek sacrificial ritual and myth, translated by Peter Bing, Berkeley, California University Press, 1983, p M. Detienne, «Ronger la tête de ses parents» καὶ «Dionysos orphique et le bouilli rôti» στὸ Dionysos mis à mort, Paris, L. B. Zaidman P. S. Pantel, ἔνθ. ἀνωτ., p L. B. Zaidman P. S. Pantel, ἔνθ. ἀνωτ., p. 174.

15 15 πτυχῶν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, «By overstepping the boundary separating men from the beasts Dionysiac orgiastic worship provided an alternative means of exploring the human condition, beyond the limits set by the Promethean model of sacrifice.» 79. Ἡ τέταρτη καὶ τελευταία, ἡ ὁποία δὲν θὰ μποροῦσε νὰ χαρακτηρισθεῖ μὲ αὐστηρῶς ἐπιστημολογικὰ κριτήρια ἐπιστημονική, ἑρμηνεύει τὴν Διονυσιακὴ τελετουργικὴ ὠμοφαγία, καὶ κατ ἐπέκταση κάθε ἀρχαία Ἑλληνικὴ θρησκευτικὴ τελετουργία, ὡς μία ἐπανάληψη ἑνὸς ὑπερφυσικοῦ ἱστορικοῦ γεγονότος, δηλαδὴ μιᾶς Θεϊκῆς ἐπιφανείας μέσα στὸν κόσμο, καὶ ἐν προκειμένῳ τοῦ Θεοῦ Διονύσου. Εἶναι ὁ μῦθος, δηλαδὴ ἡ ἱστορικὴ φανέρωση τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο στὴν τελετουργία, δηλαδὴ στὴν ἱερὴ ἀνάμνηση τῆς Θεοφανείας του καὶ ὄχι τὸ ἀντίθετο, ὅπως ὑποστηρίζει ἡ αἰτιολογικὴ σχολή. Ὅπως εὔκολα μπορεῖ ν ἀντιληφθεῖ κανείς, ἡ ἑρμηνευτικὴ ποὺ χαράσσει ἡ ὡς ἄνω θεωρία, ἀποτελεῖ ἀποῤῥοὴ μιᾶς ἰδιωτικῆς, διανοητικῆς - ἀκαδημαϊκῆς ἐκδοχῆς (πίστεως), τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Θρησκείας. Κύριος ἐκφραστὴς τῆς ἐν λόγῳ θεωρίας, ὑπῆρξε ὁ πολὺς W. Otto 80. Στὸ πλευρό του, τοποθετεῖ ἐνσυνείδητα τὸν ἐαυτό του, ἄλλος ἕνας διάσημος θρησκειολόγος, ὁ C. Kerényi 81. Θεωρήσαμε σκόπιμο ν ἀναφέρουμε τὴν θεωρία αὐτή, τιμώντας κυρίως, τὶς σπουδαιότατες καὶ σοβαρότατες ἐπιστημονικὲς μελέτες καὶ ἔρευνες, στὸ πεδίο τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Θρησκείας, τῶν δύο προαναφερθέντων κορυφαίων θρησκειολόγων. Συνελόντ εἰπεῖν καὶ ἔχοντας ὑπ ὄψιν αϙ) τὴν ἀνυπαρξία ἀρχαιολογικῶν ἢ ἀνθρωπολογικῶν ἀνθρωποθυσιαστικῶν εὑρημάτων 82, βʹ) τὴν ἱστορικὴ ἀναξιοπιστία τῆς Πλουτάρχειας τριπλῆς ἀνθρωποθυσιαστικῆς ἀναφορᾶς 83, γʹ) τὴν ἀβέβαιη σύνδεση τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ Διονύσου τοῦ ὠμηστοῦ μὲ ἀνθρωποθυσίες στὸν Ὀξυῤῥύγχιο πάπυρο 3711 καὶ δʹ) τὴν μία καὶ μοναδικὴ γραπτὴ πηγὴ 79 L. B. Zaidman P. S. Pantel, ἔνθ. ἀνωτ., p Walter F. Otto, Διόνυσος - Μῦθος καὶ λατρεία, εἰσαγωγὴ καὶ μτφρ. Θεόδωρος Λουπασάκης, Ἀθῆνα, ἐκδ. Εἰκοστοῦ Πρώτου, C. Kerényi, The Gods of the Greeks, ἔνθ. ἀνωτ. καὶ τοῦ ἰδίου, Dionysos, Stuttgart, Klett Cotta, Emily Ledyard Shields, «Dionysos» στὸ The cults of Lesbos, U. S. A., George Banta Publishing Company, Menasha Wisconsin, 1917, p Ἰωάννου Δ. Κοντῆ, Λέσβος καὶ ἡ Μικρασιατική της περιοχή, Ἀθῆναι, 1978, τοῦ ἰδίου, Λεσβιακὸ πολύπτυχο ἀπὸ τὴν ἱστορία, τὴν τέχνη καὶ τὴ λογοτεχνία, Ἀθῆναι, Dennis D. Hughes, «Archaeological evidence», στὸ Human sacrifice in ancient Greece, Routledge, London New York, 1991, p Guy Labarre, Les cités de Lesbos, aux époques Hellénistique et Impériale, Collection de l institut d archéologie et de l antiquité, Université Lumière Lyon 2, Diffusion de Boccard, 1996 καὶ Ilias Arnaoutogloy, «Samos, Regulation on sacrifices» στὸ Ancient Greeks laws A sourcebook, Great Britain, Routledge, London and New york, 1998, 108, p Βλέπε ὑποσημείωση 12.

16 16 ἀπ ὅλες τὶς διασωθεῖσες, τὴν ὁποία ἀναφέρει ὁ Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς 84, ποὺ σχετίζει τὴν λατρεία τοῦ Διονύσου στὴ νῆσο Λέσβο μὲ ἀνθρωποθυσιαστικὲς τελετές 85, θεωροῦμε τὴν σύνδεση τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ Διονύσου τοῦ ὠμηστοῦ μὲ ἀνθρωποθυσίες, ναὶ μὲν ὡς μία θεωρητικῶς πιθανή, ἀλλ ὅμως ἐξαιρετικῶς ἀβέβαιη ἐκδοχὴ δέ Dennis D. Hughes, ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 134, «But nothing can be said for certain on the basis of the brief assertion of the Christian apologist.» 85 Γιὰ τὴν ἀνθρωποθυσιαστικὴ ἀναφορὰ τοῦ Πορφυρίου στὸ ἔργο του «Περὶ ἀποχῆς ἐμψύχων» καὶ τὸ λατρευτικὸ προσωνύμιο «ὠμάδιος» τοῦ Θεοῦ Διονύσου, θ ἀσχοληθοῦμε σ ἑπόμενό μας ἄρθρο. 86 Θέλω νὰ ἐκφράσω τὶς εὐχαριστίες μου στὸν κ. Κωνσταντῖνο Τσοπάνη, πρῴην συμφοιτητή, θεολόγο καὶ διδάκτορα ἱστορίας καὶ φιλοσοφίας τῶν Θρησκειῶν καὶ στὴν δ. Αἰκατερίνη Ἰωάννου, φοιτήτρια κλασσικῆς φιλολογίας τοῦ πανεπιστημίου τῆς Verona, γιὰ τὴν βοήθεια ποὺ μοῦ προσέφεραν.

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10)

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 3: Είναι - Συνειδέναι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012 εκδοσεισ θεροσ 2012 ποταμιτου ποταμιτου καταλογοσ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ 8,99 σκληρὸ ἐξώφυλλο, 32 σελίδες, 22Χ22 ἑκατοστά Κάθε Σάββατο, ἡ Γιαγιὰ ἀφήνει τὸ καλαθάκι της μὲ τὰ

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου*

Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου* Ὀρθοδοξία «Τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος;» καὶ Αἵρεσις Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου* Πρεσβυτέρου Πέτρου

Διαβάστε περισσότερα

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ 2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Κείμενο: Λυσίου «Υπέρ Μαντιθέου» ( 18-21) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α. Από το κείμενο που

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ Μέρος Β - ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ 1. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ι) Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ γ) Η ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΜΑΣ 4. ΗΛΩΣΕΙΣ (d) Προφορικὴ δήλωσις 6.1.1993 ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙ Α www.sartzetakis.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα γνωρίζετε, από τον Ιούνιο του 2010 ένα νέο «ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ» λειτουργεί και στη Χαλκίδα. Στο Φροντιστήριό μας, κάνοντας χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ἀγκυλομήτης Κρονίδης

Ὁ ἀγκυλομήτης Κρονίδης Ὁ ἀγκυλομήτης Κρονίδης Ὅταν ὁ Ὅμηρος ἀναφέρεται γιὰ πρώτη φορὰ στὰ πολιτικὰ συστήματα, μὲ ἀφορμὴ τὴν ἀποστολὴ ἀπὸ τὸν Δία τοῦ Ὀνείρου στὸν Ἀγαμέμνονα, κάτι θέλει νὰ διαμηνύσει ὁ Ζεύς, μετὰ ἀπὸ τὴν παράκληση

Διαβάστε περισσότερα

ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται

ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται Τὸ πρῶτον κεφαλαῖον ὁ Δημοσθένης ἐστὶ ἀνήρ. ὁ Ἰφιμεδεία ἐστὶ γυνή. ὁ Στέφανός ἐστι παῖς. ὁ Φίλιππός ἐστι παῖς. ἡ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ ΦΥΛΗ ΑΤΤΙΚΗΣ Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων Ἀπρίλιος 2013 Κεντρικὴ Διάθεσις: Γεώργιος Χοροζίδης, Ἱ. Μονὴ Ἁγ. Κυπριανοῦ Α.Γ. 112, 133 51 ΦΥΛΗ Τηλέφ: 210 2411380,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Καί πράγματι εἶναι! σταματώντας ὁ χρόνος της, χρόνος ὅπου μετριοῦνται μέ τούς χτύπους τῆς καρδιᾶς, σταματάει

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία»)

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία») Γεωργίου Χασούρου (Βιολόγου - Ἐκπαιδευτικοῦ) Α) Ἡ «ἐκκλησία» τῆς ιεθνοῦς Ψυχαναλυτικῆς Ἑταιρείας. Ἕνα ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ ἀνθρωπολογία» ποὺ δηµοσιεύθηκε τὸ περασµένο ἔτος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Προφητεία καὶ Αποκάλυψις ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Ολεθρία πλάνη Μοναχοῦ διὰ τὴν ἔλευσιν τοῦ Ἀντιχρίστου καὶ τὴν Δευτέραν

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΤΟΜΟΣ Β ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΑΘΗΝΑ 2005

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Ἀπόδοση στὴ νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη, Ἅγιον Ὄρος ΠΡΟΛΟΓΟΣ Καὶ δικαιότατη καὶ αὐτὴ ποὺ πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη Κώστα Β. Καραστάθη Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας Ἱστορικὴ μελέτη Ἐκδόσεις «Ἄθως», Ἀθήνα 2014, σελ. 433. Τί ὁρίζεται μὲ τὴν τοπωνυμία «Ἄρβανον»; Οἱ ὅροι «Ἄρβανον»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε,

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, + Η Ταπείνωση τοῦ Ἀποστόλου Ματθαίου* Μιὰ Μαρτυρία τῆς Παραδόσεως γιὰ τὴν Κριτικὴ Μελέτη τῶν Πηγῶν Ηλία Βουλγαράκη ( 1999) ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, ἕγραψε ἕνα ἀπὸ τὰ τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» *

Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» * Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Ἀρχὴ τοῦ νέου Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» * Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» εἶναι ἕνα ὑπέροχο πολὺ συνοπτικὸ κείμενο, ποὺ εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΑΜΟΥ, ΙΚΑΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΡΣΕΩΝ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΑΝΤΙΔΟΣΙΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΑΜΟΥ, ΙΚΑΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΡΣΕΩΝ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΑΝΤΙΔΟΣΙΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΑΜΟΥ, ΙΚΑΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΡΣΕΩΝ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΑΝΤΙΔΟΣΙΣ ΤΙΜΗΤΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΣΑΕΤΙΑ (1995-2015) ΘΕΟΦΙΛΟΥΣ ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1: Ἴσως οὖν εἴποιεν ἂν πολλοὶ τῶν φασκόντων φιλοσοφεῖν, ὅτι οὐκ ἄν ποτε ὁ δίκαιος ἄδικος γένοιτο, οὐδὲ ὁ σώφρων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΜΕΣΑ σ ὅλες τὶς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς μεγάλης

ΑΝΑΜΕΣΑ σ ὅλες τὶς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς μεγάλης Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Ἀρχὴ τοῦ νέου Η Προσευχὴ τοῦ Ἁγίου Εφραὶμ τοῦ Σύρου * Η χριστιανικὴ ἀσκητικὴ εἶναι ἀγώνας ὄχι κατά, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ σώματος. Γι

Διαβάστε περισσότερα

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ Ἡ σύνταξη τῆς ἐργασίας αὐτῆς ἒγινε από τό Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ὁ Θεολόγος» και ἀποτελεί εἰσαγωγή τοῦ έργου «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς Λόγοι επτά» του Ἁγίου Νικόλαου Καβάσιλα ὅπως ἐκδόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα 63 Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα νικολαοσ κονομησ στὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς τὸ ἀνήμπορο ἑλληνικὸ κράτος δὲν κατόρθωσε νὰ διαχειρισθεῖ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν τεράστια κληρονομιὰ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς

Διαβάστε περισσότερα

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς*

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Τοῦ Ἀστερίου Ἀργυρίου «Τὸ ἔργο τοῦ Νικοδήμου εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Γεώργιος Κοντόπουλος Ἀκαδημία Ἀθηνῶν 1) Εἰσαγωγή Mία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις ὅλων τῶν ἐποχῶν εἶναι τὸ ὅτι οἱ φυσικοὶ νόμοι εἶναι παγκόσμιοι. Δηλαδὴ οἱ ἴδιοι φυσικοὶ νόμοι

Διαβάστε περισσότερα

Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος*

Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ αὐτοῦ (28η Ιανουαρίου) Η ΦΟΒΕΡΗ Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος* Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ιωάννου Φωτοπούλου σύγχυση τῶν ἀγεύστων τῆς Θείας Χάριτος θεολόγων τῆς Δύσεως, μέσῳ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Τευχος πρωτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Άσκηση Υπόθεση παραχάραξης Το 1938, το Υφυπουργείον Δημοσίας Ασφαλείας του ελληνικού κράτους δημοσιεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ. Για πρώτη φορά τη λέξη Εὐαγγέλιο σαν ό- νομα ενός βιβλίου τη συναντούμε στον Ιουστίνο τον μάρτυρα.

ΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ. Για πρώτη φορά τη λέξη Εὐαγγέλιο σαν ό- νομα ενός βιβλίου τη συναντούμε στον Ιουστίνο τον μάρτυρα. Ο όρος ευαγγέλιον = χαρμόσυνη αγγελία. Αρχικά η λέξη «εὐαγγέλιον» σήμαινε την α- μοιβή που δινόταν σ' έναν που έφερνε καλές ειδήσεις. Αργότερα η λέξη κατέληξε να σημαίνει αυτές τις ίδιες τις ειδήσεις Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 Ποικιλία τέρπουσα ἡ μελοποιία στὴν Ἀνθολογία Στιχηραρίου τοῦ Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 ὑπὸ Κωνσταντίνου Τερζοπούλου Ἀμφιθέατρο Νέου Κτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩ ὁ Οἰκουμενισμὸς καλπάζει σὲ ὅλες του τὶς μορφές, ἐκφράσεις καὶ

ΕΝΩ ὁ Οἰκουμενισμὸς καλπάζει σὲ ὅλες του τὶς μορφές, ἐκφράσεις καὶ Επὶ τῇ 55ῃ ἐπετείῳ ἀπὸ τῆς Κοιμήσεως τοῦ Ομολογητοῦ Ιεράρχου Μητροπολίτου πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου Καβουρίδου ( 1955) Μητροπολίτης πρώην Φλωρίνης Χρυσόστομος: Ηρωϊκὸς τῆς Πίστεως Ομολογητὴς καὶ τῶν σεπτῶν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Αρχαία ελληνικά με αξιοποίηση της τέχνης. Αγάθη Γεωργιάδου Σχολ. Σύμβουλος

Διδάσκοντας Αρχαία ελληνικά με αξιοποίηση της τέχνης. Αγάθη Γεωργιάδου Σχολ. Σύμβουλος Διδάσκοντας Αρχαία ελληνικά με αξιοποίηση της τέχνης Αγάθη Γεωργιάδου Σχολ. Σύμβουλος Τρόποι αξιοποίησης της τέχνης Ευαισθητοποίηση Με πίνακες Μύθοι και πραγματικότητα Με ταινίες Βιωματική μάθηση Με θεατρικές

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1

«Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1 «Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1 ὑπὸ τοῦ πρωτοπρ. ΜΙΧΑΗΛ ΠΟΜΑΖΑΝΚΣΥ ( 1987) Στοὺς περασµένους αἰῶνας ὁ µεγαλύτερος κίνδυνος γιὰ τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ προῆλθε ἀπὸ ψευδοδιδασκάλους,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ Χαρὰ Λιαναντωνάκη Στὴν ὄμορφη Ἑλλάδα ποὺ ἀγαπήσαμε τὴν πατρίδα τοῦ Φωτὸς τοῦ Λόγου τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ ὁποῖο γέννησε Πολιτισμὸ ζωῆς - βλέπουμε σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης

Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης ιερα μητροπολισ ωρωπου και φυλησ Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης TΗΝ Τρίτη, 2/15.10.2013, ἐπανηγύρισε λαμπρῶς,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα: Αριστοτέλης Ι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 13: Φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰανουάριος 2011 5 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 5 - Ἰανουάριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ Μὲ ἀφορμὴν τὴν ἐπέτειον τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Σούρκων κατὰ τὴν 29ην Μαΐου 1453, πολλοὶ «θολοκουλτουριάρηδες», ἀνιστόρητοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Β ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Β ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Θεωρητικά στοιχεία 1. Παρατακτική σύνδεση α. Ασύνδετη παράταξη ή ασύνδετο σχήμα Είναι ο αρχικός και απλοϊκός τρόπος σύνδεσης όμοιων προτάσεων ή όρων. Κατ αυτόν τα συνδεόμενα μέρη διαδέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων,

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, Sbatti il mostro in prima pagina 1 Η λαγνεία τοῦ «κακοῦ» στὰ ΜΜΕ* Νίκος Βαραλῆς ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, καταστροφῶν καὶ διαστροφῶν σὲ ἀπεριόριστες ποσότητες. Ο δημοσιογραφικὸς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985.

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. 1 ΕΙΚΟΝΕΣ 2 ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. Γιαννόπουλου, Ἡ ψαλτικὴ τέχνη Γιαννόπουλου Ἐμμανουὴλ Στ., Ἡ ψαλτικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Η Εὐλογία τῶν σταφυλιῶν κατὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως*

Η Εὐλογία τῶν σταφυλιῶν κατὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως* Η Εὐλογία τῶν σταφυλιῶν κατὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως* Τοῦ Παναγιώτη Ι. Σκαλτσῆ, Επικούρου Καθηγητοῦ Α.Π.Θ. ΣΤΗΝ ἀρχαία Εκκλησία, κατὰ τὴ διάρκεια τῆς προσφορᾶς ἀπὸ τοὺς πιστοὺς τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ οἴνου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Πρπρευμένων τῶν Ἱερπαίδων μετὰ εἰκόνων καὶ θυμιατῦ, ὁ Ἱερεὺς ἐξέρχεται τῦ Ἱερῦ μετὰ τῦ Τιμίυ Σταυρῦ καὶ γίνεται λιτανεία πέριξ τῦ ἐσωτερικῦ τῦ Ναῦ εἰς τέσσαρες στάσς. Εἰς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Αρχὴ τοῦ νέου Νὰ τὴν ἐνσωματώσουμε στὴν καθημερινή μας ζωὴ * Μιὰ πνευματικὴ πρόκληση, ποὺ ἀπαιτεῖ ἀντίδραση, ἀπόφαση, πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 17 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΕΝΗ Α. ΠΛΑΚΩΤΗ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Που υποβλήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Ο ασθενής έχοντας μαζί του το βιβλιάριο υγείας του και την τυπωμένη συνταγή από τον ιατρό, η οποία αναγράφει τον μοναδικό κωδικό της, πάει στο φαρμακείο. Το φαρμακείο αφού ταυτοποιήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ

ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ 1 ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ δὲν γνωρίζουν τί εἶναι ὁ γάμος. Εἴτε ἔχουν, εἴτε δὲν ἔχουν συνάψει γάμο. Ὑπανδρευμένοι καὶ ἀνύπανδροι. Νυμφευμένοι καὶ ἀνύμφευτοι. Ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

Τὸ ἄρθρο ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι τολμηρὸ καὶ ταυτόχρονα ἐπικίνδυνα

Τὸ ἄρθρο ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι τολμηρὸ καὶ ταυτόχρονα ἐπικίνδυνα Μέρος Β Στὴν Ἐποχὴ τῶν Ψευδοθεραπειῶν: «Θεραπεία Ἀγγέλων»* Ελένης Ανδρουλάκη 1. Προλογίζοντας Τὸ ἄρθρο ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι τολμηρὸ καὶ ταυτόχρονα ἐπικίνδυνα ἀποκαλυπτικό. Δὲν θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;*

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;* «Νομιμοποίηση τῆς Ἐλεύθερης Συμβίωσης» (δ ) Ἕνα εἶδος πολιτικοῦ γάμου; Ἕνα εἶδος τρίτου γάμου; Μείωση τῆς ἀπόστασης ἀπὸ τὸν Γάμο; Ἕνα βῆμα πρὸς τὸν Γάμο; Τρίτης κατηγορίας γάμος; Γάμος χωρὶς στεφάνι; Παλλακεία;

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Συνοπτικὸ διάγραμμα τοῦ προβλήματος * Σύντομη Ιστορικὴ Ἀναδρομὴ α κ. Ιωάννου Κορναράκη Ομοτίμου Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου τῶν Ἀθηνῶν «Στὶς Θεολογικὲς Σχολὲς τῆς Ελλάδας, ἐδῶ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 61ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 9-11

ΘΕΜΑ 61ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 9-11 ΘΕΜΑ 61ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 9-11 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Περὶ μὲν τοίνυν αὐτῆς τῆς αἰτίας οὐκ οἶδ ὅ τι δεῖ πλείω λέγειν δοκεῖ δέ μοι ὦ βουλή ἐν μὲν τοῖς ἄλλοις ἀγῶσι περὶ αὐτῶν

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

χρωματιστές Χάντρες».

χρωματιστές Χάντρες». 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τό παρόν πόνημα μου εἶναι ἐμπνευσμένο ἀπό τά συγγραφικά ἔργα τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Φλωρίνης ὅπου δημοσιεύονται στό ἔντυπο (Ἔκδοσις Ε'): «ΠΟΙΚΙΛΑ ΣΥΝΤΟΜΑ -ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ», καί συγκεκριμένα στό

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Ο προφήτης τῆς Πονεμένης Ρωμηοσύνης Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Κείμενον Αʹ Βιο-Βιβλιογραφικὰ τοῦ Φώτη Κόντογλου* 1895 Γεννιέται ὁ Φ.Κ. στὶς 8 Νοεμβρίου, στὸ Αϊβαλὶ τῆς Μ. Ασίας (Κυδωνίες). Γονεῖς του ὁ Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ*

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Εναγώνια κραυγὴ ἀφυπνίσεως γιὰ ἕνα μεῖζον θέμα ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Τὰ εἰκοσάχρονα ἀπὸ τὴν ψήφιση τοῦ ἀνθρωποκτόνου Νόμου τῶν ἐκτρώσεων 1609/86 Τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου π. Νεκταρίου Ζιόμπολα ΠΟΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άμπροουζ Μπηρς (Ambrose Bierce)

Άμπροουζ Μπηρς (Ambrose Bierce) http://hallofpeople.com/gr/ Άμπροουζ Μπηρς (Ambrose Bierce) Fantastic Fables, G.P. Putnam s Sons, New York, 1899. Από: bonsaistoriesflashfiction.wordpress.com Ὁ φιλεύσπλαχνος γιατρός (The Compassionate

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ 85 ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΣΠυρΟΣ βρυωνησ Ἡ ἀπόφαση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν νὰ ὀργανώσει τρία ξεχωριστὰ συνέδρια σχετικὰ μὲ τὴν (τὶς) ἡμερομηνία (ες) καὶ τὴν (τὶς) προέλευση (εις) τῶν σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 29 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Γιάννης Ι. Πασσάς Γλώσσα Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Αρχή πάντων ορισµός εστί Γλώσσα: Κώδικας ση4είων ορισ4ένης 4ορφής (γλωσσικής), 4ε τα ο

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ

Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ ΟΙ ΕΣΦΑΓΜΕΝΟΙ διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀρνίου Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ Στοιχειοθεσία, ιακόσµησις, Ἐπιµέλεια Ἐκδόσεως: Ἀδελφότης Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν Ψ Α Λ Τ Ι Κ Η Σ 1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ, ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ἀφιερωμένο στὴ μνήμη τῶν τριῶν μεγάλων εὐεργετῶν τοῦ ἔθνους Χρυσάνθου τοῦ

Διαβάστε περισσότερα