ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ: ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ: ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ"

Transcript

1 ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ: ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Η εργασία υποβάλλεται για τη μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο την απόκτηση του διπλώματος. ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ από ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Σπουδάστρια: Ξανθοπούλου Ευφροσύνη Επιβλέπων καθηγητής: κ. Γιαννέλης Δημήτριος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ», ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2007

2 ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ: ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

3 Το παρόν κείμενο αποτελεί πρωτότυπη εργασία και εκπονήθηκε αποκλειστικά για την απόκτηση του μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Η συγγραφέας

4 Στη διπλωματική εργασία που παρατίθεται θα παρουσιαστούν αρχικά οι έννοιες της Θεωρίας Παιγνίων. Θα αναλυθεί η μορφή και τα είδη ενός παιγνίου, η στρατηγική που ακολουθείται σε ένα παίγνιο και πότε συντρέχει η ισορροπία κατά Nash. Επιπλέον, θα παρουσιαστεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της Θεωρίας Παιγνίων, που είναι το δίλημμα του φυλακισμένου, καθώς και διάφορες εφαρμογές του. Μια από τις πιο σημαντικές εφαρμογές του είναι η περίπτωση του ολιγοπωλίου, όπου θα εξηγηθεί ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται η Θεωρία Παιγνίων στη σύγχρονη επιχειρηματική πρακτική. Στη συνέχεια, θα αναλυθούν ορισμένα υποδείγματα της Θεωρίας Ολιγοπωλίου, που είναι τα μοντέλα που βασίζονται στον προσδιορισμό της ποσότητας, δηλαδή το μοντέλο Cournot-Nash και το μοντέλο Stackelberg, και τα μοντέλα που βασίζονται στον προσδιορισμό των τιμών, δηλαδή το μοντέλο Bertrand και το μοντέλο ηγεσίας τιμολόγησης της κυρίαρχης επιχείρησης. Η ανάλυση αυτή βοηθά, ώστε να γίνει ξεκάθαρα η σύνδεση της Θεωρίας Παιγνίων με την κατάσταση της ολιγοπωλιακής αγοράς. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τα συμπεράσματα που συνάγονται από αυτή την έρευνα, καθώς πολλές από τις σύγχρονες αγορές λειτουργούν σε πλαίσιο ολιγοπωλίου και όχι τέλειου ανταγωνισμού. Έπειτα, θα γίνει μια εισαγωγή στις έννοιες των συμπράξεων συμπαιγνιών όχι από πρακτική πλευρά, όπως έγινε μέχρι στιγμής, αλλά από νομική πλευρά. Θα καθοριστούν τα είδη και οι μορφές συμπράξεων όπως τα ορίζει ο νόμος, οι προϋποθέσεις δημιουργίας και διατήρησης συμπράξεων, καθώς και οι μέθοδοι επίτευξης μιας αποτελεσματικής σύμπραξης. Συνεχίζοντας, θα παρατεθούν οι κανόνες δικαίου του ανταγωνισμού που ισχύουν στις γεωγραφικές περιοχές της Αμερικής, της Ευρώπης και, τέλος, της Ελλάδας. Η έρευνα μετά θα επικεντρωθεί σε κάθε περιοχή, όπου θα παρατεθούν κάποιες από τις βασικότερες υποθέσεις παραβιάσεων της πολιτικής ανταγωνισμού που έχουν σημειωθεί μέχρι σήμερα. Για την Αμερική παρουσιάζονται οι υποθέσεις παραβίασης των κανόνων ανταγωνισμού στον κλάδο καπνοβιομηχανίας τα έτη 1923 έως 1940, στον κλάδο κατασκευής Containers τα έτη 1955 έως 1963 και στη βιομηχανία κινηματογράφου γύρω στο Για την Ευρώπη παρατίθενται οι υποθέσεις παραβίασης στη

5 βιομηχανία χαρτοπολτού τα έτη 1975 έως 1981 και στη βιομηχανία βιταμινών τα έτη 1989 έως Για την Ελλάδα αναλύονται οι υποθέσεις παραβίασης στον κλάδο ακτοπλοΐας τα έτη 1987 έως 1994 και στον κλάδο σούπερ μάρκετ το Τέλος, θα παρουσιαστούν τα κυριότερα συμπεράσματα από την ανάλυση των παραπάνω υποθέσεων. Ο στόχος της εργασίας είναι να δείξει τη σχέση μεταξύ της Θεωρίας Παιγνίων και της Θεωρίας Ολιγοπωλίου και πώς αυτές οι δύο συνδυάζονται και εφαρμόζονται ως επιχειρηματική στρατηγική. Το αποτέλεσμα της εργασίας είναι η απόδειξη με έμπρακτα παραδείγματα ότι σε μια ολιγοπωλιακή αγορά οι επιχειρηματίες κατά την προσπάθειά τους να κερδίσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα εφαρμόζοντας τη Θεωρία Παιγνίων δημιουργούν συμπράξεις σε βάρος του ανταγωνισμού, οι οποίες επί το πλείστον κρίνονται ως παράνομες από το δίκαιο ανταγωνισμού και καταδικάζονται.

6 Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον διδάκτορα κ. Γιαννέλη Δημήτριο για τη βοήθεια που μου προσέφερε κατά την εκπόνηση της παρούσας διπλωματικής και στην ολοκλήρωση της προσπάθειάς μου. Η συγγραφέας

7 Εισαγωγή σελ. 1 Κεφάλαιο 1: Θεωρία Παιγνίων σελ. 2 Ορισμός σελ. 2 Στρατηγική φόρμα παιγνίων σελ. 3 Κυρίαρχη στρατηγική Ισορροπία κατά Nash σελ. 4 Είδη παιγνίων σελ. 5 Το δίλημμα του φυλακισμένου σελ. 8 Εφαρμογές του διλήμματος του φυλακισμένου σελ. 10 Ο πόλεμος των όπλων σελ. 10 Bach ή Stravinsky σελ. 10 Κορώνα ή γράμματα σελ. 12 Ολιγοπώλιο σελ. 13 Κεφάλαιο 2: Θεωρία Ολιγοπωλίου σελ. 16 Μοντέλα βασισμένα στον προσδιορισμό της ποσότητας σελ. 16 Το μοντέλο του Cournot σελ. 16 Ισορροπία κατά Cournot Nash σελ. 22 Το μοντέλο Cournot Nash με περισσότερες από δύο επιχειρήσεις σελ. 24 Το μοντέλο Stackelberg σελ. 27 Μοντέλα βασισμένα στον προσδιορισμό των τιμών σελ. 31 Το μοντέλο Bertrand σελ. 31 Η πιθανή σημασία της διαφοροποίησης προϊόντος για την τιμή: επανεξέταση του μοντέλου Bertrand σελ. 34 Το μοντέλο ηγεσίας τιμολόγησης της κυρίαρχης επιχείρησης σελ. 36 Σύγκριση των ολιγοπωλιακών υποδειγμάτων σελ. 41

8 Κεφάλαιο 3: Συμπαιγνίες Συμπράξεις σελ. 43 Ορισμός σελ. 43 Είδη συμπράξεων σελ. 43 Μορφές συμπράξεων σελ. 46 Αντικείμενο ή αποτέλεσμα των συμπράξεων σελ. 49 Προϋποθέσεις δημιουργίας συμπράξεων σελ. 50 Προϋποθέσεις διατήρησης συμπράξεων σελ. 50 Μέθοδοι επίτευξης μιας αποτελεσματικής σύμπραξης σελ. 54 Κεφάλαιο 4: Δίκαιο του ανταγωνισμού και παραβιάσεις αυτού σελ. 58 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής σελ. 59 Θεμελιώδεις διατάξεις κα αρχές του αμερικανικού δικαίου σελ. 59 Διατάξεις σελ. 59 Αρχές σελ. 60 Εξέλιξη σελ. 61 Υποθέσεις παραβιάσεων των κανόνων ανταγωνισμού σελ. 63 Καπνοβιομηχανία σελ. 63 Εμπλεκόμενες εταιρίες σχετική αγορά σελ. 63 Γεγονότα σελ. 67 Αγορά πρώτων υλών σελ. 67 Διανομή και πώληση προϊόντων σελ. 70 Εξέλιξη της σύμπραξης σελ. 72 Απόφαση Δικαστηρίου σελ. 72 Συμπεράσματα σελ. 73 Container Corporation σελ. 74 Εμπλεκόμενες εταιρίες σχετική αγορά σελ. 74 Γεγονότα σελ. 75 Εξέλιξη της σύμπραξης σελ. 77 Απόφαση Δικαστηρίου σελ. 77 Συμπεράσματα σελ. 78 Βιομηχανία κινηματογράφου 1948 σελ. 79 Εμπλεκόμενες εταιρίες σχετική αγορά σελ. 79 Γεγονότα σελ. 81

9 Διπλώματα ευρεσιτεχνίας (patents) σελ. 82 Άδειες προβολής (clearances) και προβολές ταινιών (runs) σελ. 83 Συμφωνίες βάσει φόρμουλας (formula deals), κύριες συμφωνίες (master agreements) και προνόμια εκμετάλλευσης επιχείρησης (franchises) σελ. 87 Block booking σελ. 90 Διακρίσεις σελ. 91 Συμπεράσματα σελ. 92 Ευρώπη Θεμελιώδεις διατάξεις και αρχές του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου σελ. 93 Η σημασία του ανταγωνισμού στην Κοινότητα σελ. 93 Διατάξεις σελ. 95 Αρχές σελ. 98 Κεντρικές έννοιες σελ. 99 Γενική σύγκριση αμερικάνικου και ευρωπαϊκού δικαίου περί ανταγωνισμού σελ. 101 Υποθέσεις παραβιάσεων των κανόνων ανταγωνισμού σελ. 103 Βιομηχανία χαρτοπολτού σελ. 103 Εμπλεκόμενες εταιρίες σχετική αγορά σελ. 103 Το προϊόν σελ. 105 Οι παραγωγοί σελ. 106 Οι πελάτες σελ. 108 Ανάπτυξη της αγοράς χαρτοπολτού σελ. 108 Γεγονότα σελ. 110 Το σύστημα τιμολόγησης των επιχειρήσεων σελ. 110 Καρτέλ των παραγωγών χαρτοπολτού των Ηνωμένων Πολιτειών (Κ.Ε.Α.) σελ. 111 Επαφές μεταξύ των παραγωγών στα πλαίσια της Fides σελ. 114 Περαιτέρω επαφές μεταξύ των παραγωγών σελ. 115 Απαγορεύσεις εξαγωγών και μεταπωλήσεων σελ. 116 Εξέλιξη της σύμπραξης σελ. 117

10 Επιχειρήματα εμπλεκομένων μερών σελ. 117 Νομική εκτίμηση σελ. 119 Άρθρο 85 παράγραφος 1 της Συνθήκης Ε.Ο.Κ. και διεθνές δίκαιο σελ. 119 Απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής σελ. 120 Α. Άρθρο 85 παράγραφος 1 της Συνθήκης Ε.Ο.Κ. σελ. 120 Εναρμονισμένος καθορισμός των τιμών εκ μέρους των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων σελ. 120 Τοποθέτηση της Επιτροπής στα επιχειρήματα των μερών σελ. 121 Συνέπειες στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών σελ. 130 Β. Άρθρο 85 παράγραφος 3 της Συνθήκης Ε.Ο.Κ. σελ. 131 Γ. Άρθρο 3 του κανονισμού αριθ. 17 σελ. 132 Δ. Άρθρο 15 του κανονισμού αριθ. 17 σελ. 132 Πρόστιμα σελ. 133 Συμπεράσματα σελ. 137 Βιομηχανία βιταμινών σελ. 139 Εμπλεκόμενες εταιρίες σχετική αγορά σελ. 139 Το προϊόν σελ. 139 Οι αγορές και τα προϊόντα βιταμινών σελ. 140 Οι επί μέρους αγορές βιταμινών σελ. 142 Η σχετική γεωγραφική αγορά βιταμινών Α, Ε, Β1, Β2, Β5, Β6, C, D3, H, φολικού οξέων, β καροτένιου και καροτενοειδών σελ. 153 Κύκλος εργασιών και μέγεθος αγοράς σελ. 154 Γεγονότα σελ. 155 Επιχειρήματα των εμπλεκομένων μερών και τοποθέτηση της Επιτροπής σελ. 159 Νομική εκτίμηση σελ. 168 Σχέση μεταξύ της Συνθήκης και της συμφωνίας για τον Ε.Ο.Χ. σελ. 168 Απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σελ. 169 Περιορισμός του ανταγωνισμού σελ. 169

11 Επίπτωση στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και των συμβαλλομένων του Ε.Ο.Χ. σελ. 171 Διατάξεις των κανόνων ανταγωνισμού που εφαρμόζονται στην Αυστρία, τη Φιλανδία, την Ισλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία σελ. 172 Διάρκεια των παραβάσεων σελ. 173 Παραγραφή των κυρώσεων σελ. 175 Α. Άρθρο 3 του κανονισμού αριθ. 17 σελ. 177 Β. Άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 17 σελ. 177 Γενικές Διατάξεις σελ. 177 Βασικά ποσά των προστίμων σελ. 178 Τελικά ποσά των προστίμων σελ. 184 Συμπεράσματα σελ. 191 Ελλάδα σελ. 192 Το ελληνικό δίκαιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού σελ. 192 Ο νόμος και η διάρθρωσή του σελ. 192 Ο προστατευτικός σκοπός του νόμου σελ. 193 Επιτροπή Ανταγωνισμού σελ. 194 Σχέσεις ελληνικού και κοινοτικού δικαίου περί προστασίας του ανταγωνισμού σελ. 197 Υποθέσεις παραβιάσεων των κανόνων ανταγωνισμού σελ. 200 Κλάδος Ακτοπλοΐας σελ. 200 Εμπλεκόμενες εταιρίες σχετική αγορά σελ. 200 Γεγονότα Αποδεικτικά στοιχεία σελ. 202 Επιχειρήματα εμπλεκομένων εταιριών σελ. 203 Απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σελ. 206 Τοποθέτηση ως προς τα γενικά επιχειρήματα των μερών σελ. 206 Εμπλοκή Ελληνικών Αρχών σελ. 206 Συνθήκες περιβάλλοντος σελ. 208 Διάρκεια σύμπραξης σελ. 208 Τοποθέτηση ως προς συγκεκριμένους ισχυρισμούς σελ. 208 Εμπλοκή των ναυτιλιακών εταιριών σελ. 208 Πρόστιμα σελ. 212

12 Αρχικός καθορισμός προστίμων σελ. 212 Τελικά ποσά προστίμων σελ. 217 Συμπεράσματα σελ. 218 Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος (Σ.Ε.Σ.Μ.Ε.) και Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (Σ.Ε.Β.Τ.) 2004 σελ. 219 Εμπλεκόμενες εταιρίες σχετική αγορά σελ. 219 Γεγονότα σελ. 221 Επιχειρήματα εμπλεκομένων μερών σελ. 223 Απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού σελ. 224 Διεξαγωγή έρευνας σελ. 224 Αποτελέσματα έρευνας σελ. 225 Τοποθέτηση της Επιτροπής ως προς τους ισχυρισμούς των αλυσίδων σούπερ μάρκετ σελ. 225 Πρόστιμα σελ. 226 Συμπεράσματα σελ. 227 Κεφάλαιο 5: Συμπεράσματα σελ. 228 Βιβλιογραφία σελ. 233 Παράρτημα 1 σελ. 236 Παράρτημα 2 σελ. 241

13 Κατηγορίες Παιγνίων σελ. 7 Σχήμα 1: Ισορροπία κατά Cournot για την επιχείρηση 2 όταν q 1 =45 σελ. 17 Σχήμα 2: Ισορροπία κατά Cournot για την επιχείρηση 1 όταν q 2 =22,5 σελ. 18 Σχήμα 3: Ισορροπία κατά Cournot για την επιχείρηση 2 όταν q 1 =33,75 σελ. 19 Σχήμα 4: Τελική ισορροπία κατά Cournot όταν q 1 =q 2 =30 σελ. 20 Σχήμα 5: Ισορροπία κατά Cournot Nash σελ. 21 Σχήμα 6: Μεγιστοποίηση κοινού κέρδους με σταθερό κόστος σελ. 25 Σχήμα 7: Ισορροπία κατά Cournot Nash με τρεις επιχειρήσεις σελ. 26 Σχήμα 8: Ισορροπία κατά Stackelberg σελ. 28 Σχήμα 9: Ισορροπία κατά Stackelberg και ισορροπία κατά Cournot Nash με διαφορετικό κόστος σελ. 30 Σχήμα 10: Ισορροπία κατά Bertrand σελ. 33 Σχήμα 11: Ισορροπία κατά Bertrand με διαφοροποίηση προϊόντος σελ. 35 Σχήμα 12: Παραγωγή της καμπύλης υπολειμματικής ζήτησης της κυρίαρχης επιχείρησης στο μοντέλο ηγεσίας τιμολόγησης κυρίαρχης επιχείρησης σελ. 37 Σχήμα 13: Ισορροπία στο μοντέλο ηγεσίας τιμολόγησης κυρίαρχης επιχείρησης σελ. 38 Σχήμα 14: Ισορροπία με αυξημένη την παραγωγή των μικρότερων επιχειρήσεων στο μοντέλο ηγεσίας τιμολόγησης κυρίαρχης επιχείρησης σελ. 40 Πορεία των τιμών της βιταμίνης Α τα έτη 1989 έως 1999 σελ. 144 Πορεία των τιμών της βιταμίνης Ε τα έτη 1989 έως 1999 σελ. 144 Πορεία των τιμών της βιταμίνης Β1 τα έτη 1989 έως 1999 σελ. 145 Πορεία των τιμών της βιταμίνης Β2 τα έτη 1989 έως 1999 σελ. 146 Πορεία των τιμών της βιταμίνης Β5 τα έτη 1989 έως 1999 σελ. 148 Πορεία των τιμών της βιταμίνης C τα έτη 1989 έως 1999 σελ. 150

14 Το δίλημμα του φυλακισμένου σελ. 9 Bach ή Stravinsky σελ. 11 Κορώνα ή γράμματα σελ. 12 Ολιγοπώλιο σελ. 14 Πίνακας ωφελειών κατά Cournot Nash σελ. 23 Πίνακας ωφελειών κατά Stackelberg σελ. 29 Προϋποθέσεις διατήρησης συμπράξεων σελ. 51 Καπνοβιομηχανία Ποσοστά στη συνολική παραγωγή σελ. 64 Ποσότητα παραγωγής σελ. 65 Βιομηχανία βιταμινών Οι αγορές και τα προϊόντα βιταμινών σελ. 141 Κύκλος εργασιών και μέγεθος αγοράς σελ. 155 Hoffman La Roche AG σελ. 180 BASF AG σελ. 181 Aventis SA σελ. 181 Takeda Chemical Industries Ltd σελ. 181 Solvay Pharmaceuticals BV σελ. 182 Merck KgaA σελ. 182 Daiichi Pharmaceutical Ltd σελ. 182 Eisai Co. Ltd σελ. 182 Τελικά ποσά προστίμων σελ. 185 Κλάδος ακτοπλοΐας Οι επιπτώσεις της παραβίασης στη σχετική αγορά σελ. 213 Το μέγεθος της σχετικής αγοράς σε σχέση με το σύνολο της αγοράς σελ. 214 Βάσει υπολογισμού με κριτήριο τη σοβαρότητα σελ. 214 Βασικά ποσά προστίμων σελ. 215 Τελικά ποσά προστίμων σελ. 217

15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται ο ορισμός της Θεωρίας Παιγνίων. Αναλύονται η μορφή και τα είδη ενός παιγνίου, η κυρίαρχη στρατηγική και η ισορροπία κατά Nash. Μετά, παρουσιάζεται το δίλημμα του φυλακισμένου, χαρακτηριστικό παράδειγμα της Θεωρίας Παιγνίων, καθώς και οι κάτωθι εφαρμογές του: ο πόλεμος των όπλων, Bach ή Stravinsky και κορώνα ή γράμματα. Μια από τις πιο σημαντικές εφαρμογές του είναι η περίπτωση του ολιγοπωλίου, όπου εφαρμόζεται η Θεωρία Παιγνίων στη σύγχρονη επιχειρηματική πρακτική. Στο δεύτερο κεφάλαιο, αναλύονται τα εξής υποδείγματα της Θεωρίας Ολιγοπωλίου: το μοντέλο Cournot-Nash και το μοντέλο Stackelberg, δηλαδή μοντέλα που βασίζονται στον προσδιορισμό της ποσότητας, καθώς και το μοντέλο Bertrand και το μοντέλο ηγεσίας τιμολόγησης της κυρίαρχης επιχείρησης, που βασίζονται στον προσδιορισμό των τιμών. Με αυτό τον τρόπο, συνδέεται η Θεωρία Παιγνίων με τη Θεωρία Ολιγοπωλίου. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μια εισαγωγή στις έννοιες των συμπράξεων συμπαιγνιών. Καθορίζονται τα είδη και οι μορφές συμπράξεων με βάση το νομοθετικό πλαίσιο, οι προϋποθέσεις δημιουργίας και διατήρησης συμπράξεων, καθώς και οι μέθοδοι επίτευξης μιας αποτελεσματικής σύμπραξης. Στο τέταρτο κεφάλαιο, παρατίθενται οι κανόνες δικαίου του ανταγωνισμού που εφαρμόζονται στις γεωγραφικές περιοχές της Αμερικής, της Ευρώπης και της Ελλάδας. Στη συνέχεια, αναλύονται οι εξής σημαντικές υποθέσεις παραβιάσεων της πολιτικής ανταγωνισμού: Για την Αμερική παρουσιάζονται οι υποθέσεις παραβίασης των κανόνων ανταγωνισμού στον κλάδο καπνοβιομηχανίας ( ), στον κλάδο κατασκευής Containers ( ) και στη βιομηχανία κινηματογράφου (1948), για την Ευρώπη παρατίθενται οι υποθέσεις παραβίασης στη βιομηχανία χαρτοπολτού ( ) και στη βιομηχανία βιταμινών ( ) και, τέλος, για την Ελλάδα αναλύονται οι υποθέσεις παραβίασης στον κλάδο ακτοπλοΐας ( ) και στον κλάδο σούπερ μάρκετ (2004). Τέλος, στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα βασικότερα συμπεράσματα από την ανάλυση των παραπάνω υποθέσεων. ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 1

16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ «Η ζωή είναι ένα παιχνίδι που πρέπει να παίξουμε.» EDWIN ROBINSON ΟΡΙΣΜΟΣ Η Θεωρία Παιγνίων είναι η μελέτη του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται αποφάσεις από άτομα που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Το «παίγνιο» είναι «μια ανταγωνιστική δραστηριότητα στην οποία οι παίκτες συναγωνίζονται σύμφωνα με ένα σύνολο κανόνων», όμως το εύρος της θεωρίας παιγνίων είναι πολύ μεγαλύτερο. Η θεωρία παιγνίων έχει τις ρίζες της στους κλάδους των εφαρμοσμένων μαθηματικών. Μια άλλη ονομασία της θεωρίας παιγνίων είναι «επιστήμη της στρατηγικής», διότι αναλύει περιπτώσεις στις οποίες οι τύχες των ανθρώπων αλληλεξαρτώνται. Η θεωρία παιγνίων προσφέρει ένα συστηματικό τρόπο για το σχεδιασμό στρατηγικών σε περιπτώσεις όπου η τύχη του ενός εξαρτάται από τις πράξεις των άλλων. Η θεωρία παιγνίων μπορεί να χρησιμοποιηθεί επομένως για να διαφωτίσει οικονομικά, πολιτικά και βιολογικά φαινόμενα. Αποτελεί ιδανικό εργαλείο για την ερμηνεία πολλών τύπων αποφάσεων, όπως επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται με άλλες, πολιτικοί εκπρόσωποι που ανταγωνίζονται για ψήφους, ένορκοι που αποφασίζουν για μία καταδίκη, ζώα που παλεύουν για τη λεία τους, άτομα που συμμετέχουν σε μια δημοπρασία, αδέλφια που συμπεριφέρονται ανταγωνιστικά, ειδικοί που ανταγωνίζονται για τη διάγνωση ενός προβλήματος, νομοθέτες που ψηφίζουν υπό την πίεση των ενδιαφερόμενων ομάδων, καθώς και ο ρόλος της απειλής και τιμωρίας στις μακροχρόνιες σχέσεις. ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 2

17 Τις τελευταίες δύο δεκαετίες οι οικονομολόγοι χρησιμοποίησαν τη θεωρία παιγνίων για την ανάλυση μιας σειράς οικονομικών αλληλεπιδράσεων. Στη βιομηχανική οικονομική, το στοιχείο που εξετάστηκε ήταν οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανταγωνιστικών ολιγοπωλίων και η θεωρία παιγνίων προσφέρει ένα χρήσιμο πλαίσιο εργασίας για την κατανόηση αυτών των αλληλεπιδράσεων. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΦΟΡΜΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Τα μοντέλα παιγνίων βασίζονται στη θεωρία της ορθολογικής επιλογής (rational choice). Βάσει αυτής της θεωρίας αυτός που παίρνει την απόφαση επιλέγει τον βέλτιστο τρόπο δράσης ανάμεσα στις διάφορες εναλλακτικές λύσεις σύμφωνα με τις προτιμήσεις του. Δεν υπάρχει κανένας ποιοτικός περιορισμός στις προτιμήσεις του. Ο ορθολογισμός έγκειται στη συνέπεια των αποφάσεων του όταν έρχεται αντιμέτωπος με τις διάφορες διαθέσιμες επιλογές και όχι στη φύση των προτιμήσεών του. Ένα παίγνιο περιλαμβάνει παίκτες, ενέργειες, πληροφορίες, στρατηγικές, οφέλη, αποτελέσματα και ισορροπίες. Οι παίκτες, οι ενέργειες και τα αποτελέσματα ορίζουν τους κανόνες του παιγνίου. Παίκτες: αυτοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Στα περισσότερα παίγνια μεταξύ επιχειρήσεων οι παίκτες θα είναι δύο ή περισσότερες ολιγοπωλιακές επιχειρήσεις ή ένα μονοπώλιο και μια δυνητική νεοεισερχόμενη στον κλάδο επιχείρηση. Ενέργειες: όλες οι πιθανές κινήσεις που μπορεί να κάνει ένας παίκτης. Πληροφορία: αυτά που γνωρίζει ο κάθε παίκτης σε κάθε στάδιο του παιγνίου. Στρατηγικές: οι κανόνες που υπαγορεύουν σε κάθε παίκτη ποια ενέργεια να επιλέξει σε κάθε στάδιο του παιγνίου. ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 3

18 Οφέλη: τα κέρδη ή τα αναμενόμενα κέρδη που θα λάβουν οι παίκτες, όταν όλοι επιλέξουν τις στρατηγικές τους και όταν έχει ολοκληρωθεί το παίγνιο. Αποτέλεσμα του παιγνίου: το σύνολο των εξαιρετικά ενδιαφερόντων αποτελεσμάτων που επιλέγει ο ερευνητής από τις αξίες των ενεργειών των ανταλλαγών και των άλλων μεταβλητών, μετά την ολοκλήρωση του παιγνίου. Ισορροπία: ένας συνδυασμός στρατηγικών που αποτελείται από την καλύτερη στρατηγική για κάθε παίκτη στο παίγνιο. ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΤΑ NASH Στρατηγική είναι οι κανόνες που καθορίζουν τη συμπεριφορά των παικτών κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού. Μια στρατηγική μπορεί να είναι πολύ απλή, όπως μια διαφημιστική καμπάνια, ή πολύ σύνθετη, όπως η απόφαση για τον καθορισμό της τιμής στην αρχή κάθε μήνα σε σχέση με τις πωλήσεις του προηγούμενου μήνα. Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι η υπόθεση ότι οι παίκτες επιλέγουν τη στρατηγική τους ταυτόχρονα στην αρχή κάθε παιγνίου. Από τη στιγμή που επιλέγονται οι στρατηγικές, οι παίκτες δρουν σύμφωνα με αυτές. Υποθέτοντας ότι οι παίκτες ενεργούν βάσει της θεωρίας της ορθολογικής επιλογής, ο κάθε ένας επιλέγει τη στρατηγική με το μεγαλύτερο κέρδος. Στην περίπτωση που γίνεται λόγος για επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει τη μεγιστοποίηση του κέρδους. Κυρίαρχη στρατηγική είναι η στρατηγική που υπερτερεί οποιασδήποτε άλλης, ανεξαρτήτως της στρατηγικής που θα επιλέξει ο αντίπαλος. Όμως τα κέρδη ενός παίκτη εξαρτώνται όχι μόνο από τη δική του στρατηγική, αλλά και από τη στρατηγική των άλλων παικτών, σχέση που αποτελεί το αναγκαίο συστατικό του παιγνίου. Επομένως, όταν κάποιος παίκτης καλείται να διαλέξει στρατηγική πρέπει να λάβει υπόψη τις στρατηγικές που αναμένεται ότι θα ακολουθήσουν οι υπόλοιποι. Σε αυτή την αλληλεξάρτηση στηρίχθηκε η έννοια της ισορροπίας κατά Nash, από το όνομα του μαθηματικού John Nash, που ήταν ο πρώτος που διατύπωσε αυτή την ιδέα. Στην ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 4

19 ισορροπία κατά Nash οι παίκτες επιλέγουν την καλύτερη στρατηγική, δεδομένου της απόφασης του αντιπάλου τους, με προϋπόθεση αυτό συμβαίνει ταυτόχρονα. Η έννοια της ισορροπίας κατά Nash είναι μια από τις σημαντικότερες για την εφαρμογή της θεωρίας των παιγνίων στην οικονομική συμπεριφορά. Αν και όλες οι κυρίαρχες λύσεις είναι ισορροπίες κατά Nash, ορισμένα παίγνια χωρίς μια κυρίαρχη λύση μπορεί να έχουν περισσότερες από μια ισορροπίες κατά Nash. ΕΙΔΗ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Παίγνια μηδενικού αθροίσματος παίγνια μη μηδενικού αθροίσματος. Στο παίγνιο μηδενικού αθροίσματος το κέρδος του ενός είναι η ζημιά του άλλου. Στο παίγνιο μη μηδενικού αθροίσματος όλοι οι παίκτες μπορεί να κερδίσουν ή να χάσουν, κάτι που εξαρτάται από τις ενέργειες του κάθε παίκτη. Σε όλα τα παίγνια μηδενικού αθροίσματος η κυρίαρχη λύση προκύπτει μέσα από τη χρήση της στρατηγικής ελαχίστου-μεγίστου. Σύμφωνα με αυτή, ο παίκτης προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα του αντιπάλου. Παίγνια συνεργατικά παίγνια μη συνεργατικά. Στο μη συνεργατικό παίγνιο, οι παίκτες δεν επιτρέπεται να ανταλλάσσουν πληροφορίες μεταξύ τους, ενώ στο συνεργατικό έχουν αυτή τη δυνατότητα. Παίγνια δύο παικτών παίγνια n παικτών. Ένα παίγνιο μπορεί να περιλαμβάνει δύο ή περισσότερους παίκτες. Στατικά δυναμικά παίγνια. Ένα παίγνιο είναι στατικό όταν όλοι οι παίκτες κινούνται ταυτόχρονα, ενώ είναι δυναμικό όταν οι παίκτες κινούνται κατά σειρά. Παίγνια με τέλεια ατελής, συμμετρική ασύμμετρη, ολοκληρωμένη ή βέβαιη πληροφόρηση. ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 5

20 Υπάρχουν τέσσερις χρήσιμοι τρόποι κατάταξης των πληροφοριών στα παίγνια: Σε ένα παίγνιο με τέλεια πληροφόρηση κάθε παίκτης γνωρίζει την κάθε κίνηση που θα κάνει ο άλλος, πριν αυτός την κάνει. Δεδομένου αυτού του ορισμού, όλα τα παίγνια στα οποία οι παίκτες κινούνται ταυτοχρόνως είναι παίγνια ατελούς πληροφόρησης, καθώς οι παίκτες δε γνωρίζουν την ταυτόχρονη κίνηση του άλλου παίκτη. Εάν όλοι οι παίκτες έχουν τις ίδιες ακριβώς πληροφορίες όταν κινείται ο κάθε παίκτης, τότε το παίγνιο έχει συμμετρική πληροφόρηση. Εάν ορισμένοι παίκτες έχουν διαφορετικές πληροφορίες από τους άλλους, τότε το παίγνιο είναι ασύμμετρης πληροφόρησης. Πολλά παίγνια απαιτούν από ένα μη παίκτη να κάνει κάποιες τυχαίες ενέργειες σε κάποιο σημείο του παιχνιδιού. Αυτός ο μη παίκτης ονομάζεται φύση. Αν ένα παίγνιο περιλαμβάνει φύση, αλλά αυτή δεν κινείται πρώτη ή αν η πρώτη κίνηση της φύσης παρατηρείται από όλους τους παίκτες, τότε το παίγνιο χαρακτηρίζεται από ολοκληρωμένη πληροφόρηση. Εάν η φύση δεν κινείται ποτέ μετά την κίνηση ενός από τους παίκτες, τότε το παίγνιο είναι βέβαιης πληροφόρησης. Επαναλαμβανόμενα παίγνια. Ένα απλό παίγνιο ταυτόχρονης κίνησης που διαρκεί μια χρονική περίοδο επαναλαμβάνεται συνεχώς. Σε κάθε νέο γύρο οι παίκτες γνωρίζουν τις προηγούμενες κινήσεις των αντιπάλων τους. Τα επαναλαμβανόμενα παίγνια αυτής της μορφής ονομάζονται παίγνια σχεδόν τέλειας πληροφόρησης. Επειδή οι κινήσεις εκτελούνται ταυτοχρόνως, το παίγνιο πρέπει να είναι ατελούς πληροφόρησης. Παίγνια μικτών στρατηγικών. Η θέση status quo είναι η κυριαρχούμενη στρατηγική. Η κυριαρχούμενη στρατηγική είναι η στρατηγική εκείνη που είναι πάντα χειρότερη από κάποια άλλη στρατηγική. Είναι χρήσιμο να αναγνωριστούν οι κυριαρχούμενες στρατηγικές ως μη βιώσιμες επιλογές, ώστε να αποκλειστούν ως πιθανές λύσεις από κάθε παίγνιο. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως, ακόμα και αν εξαλειφθούν οι κινήσεις status quo, δεν ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 6

21 υπάρχει απλή λύση στο παίγνιο. Τότε, οι παίκτες πρέπει να παίξουν μικτή στρατηγική. Στην καλύτερη μικτή στρατηγική, ο κάθε παίκτης επιλέγει τυχαία τις κινήσεις του, με βάση τις δεδομένες πιθανότητες που μεγιστοποιούν τα αναμενόμενα οφέλη του, δεδομένου ότι η τυχαία επιλεγμένη στρατηγική θα παιχτεί από τον αντίπαλο. Είναι δυνατόν να αποδειχθεί ότι υπάρχει πάντα ένα κατάλληλο σύνολο πιθανοτήτων για την επίλυση αυτών των προβλημάτων. Παίγνια αλληλουχίας. Τα πιο συνήθεις παίγνια είναι στατικά παίγνια ατελούς πληροφόρησης και απεικονίζονται σε πίνακα. Υπάρχουν όμως πολλά παίγνια που παρουσιάζουν μια αλληλουχία, όπου ένας παίκτης κινείται πρώτος και ο κάθε παίκτης αντιδρά στην ενέργεια του προηγούμενου παίκτη. Όταν ένας παίκτης κινείται πρώτος είναι λάθος να απεικονίσουμε το παιχνίδι με τη μορφή πίνακα, αφού οι παίκτες γνωρίζουν την κίνηση του αντιπάλου τους πριν αυτοί κάνουν τη δική τους κίνηση. Επομένως, τα παίγνια αυτού του τύπου είναι δυναμικά, τέλειας πληροφόρησης και απεικονίζονται με δένδρα παιγνίων. Η απεικόνιση με δένδρο παιγνίου ονομάζεται και εκτεταμένη μορφή ενός παιγνίου, ενώ η απεικόνιση με τον απλό πίνακα κερδών ονομάζεται στρατηγική μορφή ενός παιγνίου. Κατηγοριες Παιγνιω ν Μηδενικου Αθροισματος Μη Μηδενικου Αθροισματος Τυχερα παιχνιδια Συνεργατικα Μη συνεργατικα Μηχανισμοι μετα φορας πλουτου Διαπραγμα τευσεις Ολιγοπωλιο Εμποριο Δημοπρασιες ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 7

22 ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΟΥ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΥ Ένα από τα πιο γνωστά στρατηγικά παίγνια είναι το δίλημμα του φυλακισμένου. Το όνομά του προέρχεται από μια ιστορία που εμπλέκει δύο άτομα ύποπτα για έγκλημα. Αυτό το παίγνιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό λόγω των ποικίλων περιπτώσεων, όπου στους συμμετέχοντες δίνονται παρόμοια κίνητρα με αυτά των υπόπτων του εγκλήματος. Το παίγνιο έχει ως εξής. Δύο ύποπτοι για ένα μεγάλο έγκλημα κρατούνται σε ξεχωριστά κελιά. Υπάρχουν αρκετά αποδεικτικά στοιχεία για να καταδικαστούν και οι δύο για πλημμέλημα, αλλά όχι επαρκείς αποδείξεις ότι διέπραξαν το μεγάλο έγκλημα, εκτός εάν ένας από τους δύο «μαρτυρήσει» τον άλλο. Αν και οι δύο παραμείνουν σιωπηλοί, ο κάθε ένας θα καταδικαστεί για πλημμέλημα και θα εκτίσουν ένα χρόνο στη φυλακή. Εάν μόνο ο ένας παραδεχτεί την ενοχή του άλλου, θα ελευθερωθεί και θα παρουσιαστεί ως μάρτυρας στη δίκη του άλλου, ο οποίος θα εκτίσει τέσσερα χρόνια στη φυλακή. Εάν ομολογήσουν και οι δύο, ο καθένας θα καταδικαστεί σε τρία χρόνια φυλάκιση. Το στρατηγικό παίγνιο μοντελοποιείται όπως φαίνεται παρακάτω: παίκτες: οι δύο ύποπτοι. ενέργειες: το σύνολο των τρόπων δράσης κάθε παίκτη, δηλαδή (σιωπεί, ομολογεί). προτιμήσεις: έστω ότι η συνάρτηση πιθανών αποτελεσμάτων ορίζεται ως u(x,y). Τότε τα αποτελέσματα για κάθε παίκτη θα είναι: Παίκτης 1: u 1 (σιωπεί, σιωπεί)=1, u 1 (σιωπεί, ομολογεί)=4, u 1 (ομολογεί, ομολογεί)=3 και u 1 (ομολογεί, σιωπεί)=0. Παίκτης 2: u 2 (σιωπεί, σιωπεί)=1, u 2 (σιωπεί, ομολογεί)=0, u 2 (ομολογεί, ομολογεί)=3 και u 2 (ομολογεί, σιωπεί)=4. Τα παραπάνω αποτελέσματα παρουσιάζονται σε πίνακα ως εξής: ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 8

23 Παίκτης 1 Παίκτης 2 Σιωπεί Ομολογεί Σιωπεί 1,1 4,0 Ομολογεί 0,4 3,3 Εξετάζοντας τα τέσσερα δυνατά ζεύγη ενεργειών, είναι εμφανές ότι η μοναδική ισορροπία κατά Nash είναι (ομολογεί, ομολογεί). Δεδομένου ότι ο παίκτης 2 επιλέξει να ομολογήσει, ο παίκτης 1 προτιμά να ομολογήσει παρά να σιωπήσει. Επιπλέον, δεδομένου ότι ο παίκτης 1 επιλέξει να ομολογήσει, ο παίκτης 2 προτιμά επίσης να ομολογήσει. Καμία άλλη ενέργεια δεν αποτελεί ισορροπία κατά Nash, διότι: (σιωπεί, σιωπεί) δεν ικανοποιεί, διότι όταν ο παίκτης 2 επιλέξει να σιωπήσει, το αποτέλεσμα του παίκτη 1 είναι καλύτερο εάν αυτός ομολογήσει, παρά εάν σιωπήσει. (ομολογεί, σιωπεί) επίσης δεν ικανοποιεί, επειδή όταν ο παίκτης 1 επιλέξει να ομολογήσει, ο παίκτης 2 έχει καλύτερο αποτέλεσμα εάν αυτός ομολογήσει, παρά εάν σιωπήσει. (σιωπεί, ομολογεί) δεν ικανοποιεί, διότι όταν ο παίκτης 2 επιλέξει να ομολογήσει, ο παίκτης 1 προτιμά να ομολογήσει παρά να σιωπήσει, αφού έχει καλύτερο αποτέλεσμα. Συνοψίζοντας, στη μοναδική ισορροπία κατά Nash στο δίλημμα του φυλακισμένου και οι δύο παίκτες επιλέγουν να ομολογήσουν. Συγκεκριμένα, το κίνητρο της ελεύθερης επιλογής εξαλείφει την πιθανότητα να συμβεί το κοινά επιθυμητό ζεύγος (σιωπεί, σιωπεί). Η ισορροπία κατά Nash εδώ προσφέρει σε κάθε παίκτη την καλύτερη δυνατή ενέργεια, όχι μόνο εάν ο άλλος επιλέξει την ενέργεια της ισορροπίας (δηλαδή να ομολογήσει), αλλά και εάν αποφασίσει να ενεργήσει αντίθετα (δηλαδή να σιωπήσει). Η λύση της ομολογίας είναι ευνοϊκή για κάθε παίκτη, όταν αυτός αναμένει ότι και ο άλλος θα επιλέξει να ομολογήσει. Όμως ακόμα και αν δεν υπήρχε αυτή η προσδοκία, πάλι θα συνέφερε τον παίκτη να επιλέξει την ομολογία, κάτι που δεν συμβαίνει σε όλα τα παίγνια. ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/2007 9

24 Το δίλημμα του φυλακισμένου μοντελοποιεί μια κατάσταση, στην οποία υπάρχουν κέρδη από τη συνεργασία (ο κάθε παίκτης προτιμά και οι δύο να επιλέξουν να σιωπήσουν, παρά και οι δύο να ομολογήσουν), αλλά ο καθένας έχει ένα κίνητρο στην «ελεύθερη επιλογή» (δηλαδή να ομολογήσει) σύμφωνα με ό,τι κάνει ο άλλος. Το παίγνιο είναι σημαντικό όχι επειδή είναι ενδιαφέρον να κατανοηθούν τα κίνητρα των φυλακισμένων να ομολογήσουν, αλλά επειδή πολλές άλλες περιπτώσεις έχουν παρόμοιες δομές. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΔΙΛΗΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΥ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΟΠΛΩΝ Υπό ορισμένες υποθέσεις όσον αφορά στις προτιμήσεις των διαφόρων χωρών, ο πόλεμος των όπλων μπορεί να μοντελοποιηθεί ως το δίλημμα του φυλακισμένου. Η υπόθεση είναι ότι κάθε χώρα μπορεί να κατασκευάσει ένα οπλοστάσιο με πυρηνικές βόμβες ή να απέχει από την κατασκευή. Επιπλέον, κάθε χώρα θα έχει το δυνατό βέλτιστο αποτέλεσμα εάν αυτή κατασκευάσει βόμβες, ενώ άλλη χώρα όχι. Το επόμενα λιγότερα καλύτερα αποτελέσματα έχουν ως εξής: καμία χώρα δεν έχει βόμβες, και οι δύο χώρες έχουν βόμβες, και το χειρότερο όταν μόνο η άλλη χώρα κατασκευάσει βόμβες. Ο παραλληλισμός με το δίλημμα του φυλακισμένου γίνεται εάν το «σιωπεί» αντικατασταθεί με «δεν κατασκευάζει βόμβες» και το «ομολογεί» με το «κατασκευάζει βόμβες». BACH Η STRAVINSKY Στο δίλημμα του φυλακισμένου το κυρίαρχο ερώτημα είναι εάν οι παίκτες θα επιλέξουν να συνεργαστούν και να σιωπήσουν. Στο παρακάτω παίγνιο οι παίκτες συμφωνούν ότι είναι καλύτερο να συνεργαστούν από το να μη συνεργαστούν, αλλά διαφωνούν για το ποιο θα είναι το καλύτερο αποτέλεσμα. ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/

25 Το παίγνιο παρουσιάζεται παρακάτω. Δύο άτομα επιθυμούν να βγουν έξω μαζί. Υπάρχουν δύο συναυλίες, μια με μουσική του Bach και μια με μουσική του Stravinsky. Το ένα άτομο προτιμά το Bach και το άλλο το Stravinsky. Εάν πάνε σε άλλη συναυλία από αυτή που επιθυμούν, ο καθένας θα είναι το ίδιο δυσαρεστημένος ακούγοντας τη μουσική του άλλου συνθέτη. Όταν είναι μόνοι, ο καθένας είναι αδιάφορος μεταξύ της μουσικής του Bach και του Stravinsky. Αυτό το παίγνιο είναι επίσης γνωστό ως «η μάχη των φύλων», παρόλο που η διαμάχη αυτή δε συμβαίνει πιο συχνά σε άτομα διαφορετικών φύλων. Ο πίνακας του παιγνίου έχει ως εξής: Παίκτης 1 Παίκτης 2 Bach Stravinsky Bach 2,1 0,0 Stravinsky 0,0 1,2 Προκειμένου να ευρεθεί η ισορροπία κατά Nash, πρέπει να εξεταστούν τα παρακάτω ζεύγη ενεργειών: (Bach, Bach): εάν ο παίκτης 1 επιλέξει Stravinsky, τότε το αποτέλεσμα μειώνεται από 2 σε 0 και εάν ο παίκτης 2 επιλέξει Stravinsky τότε το αποτέλεσμα μειώνεται από 1 σε 0. Επομένως, η απόκλιση από το ζεύγος αυτό προκαλεί μείωση στο κέρδος για κάθε παίκτη, έτσι το ζεύγος αποτελεί ισορροπία κατά Nash. (Bach, Stravinsky): εάν ο παίκτης 1 επιλέξει Stravinsky, τότε το αποτέλεσμα αυξάνεται από 0 σε 1. Έτσι το ζεύγος αυτό δεν αποτελεί ισορροπία κατά Nash. (Stravinsky, Bach): εάν ο παίκτης 1 επιλέξει Bach, τότε το αποτέλεσμα αυξάνεται από 0 σε 2. Έτσι το ζεύγος αυτό δεν αποτελεί ισορροπία κατά Nash. (Stravinsky, Stravinsky): εάν ο παίκτης 1 επιλέξει Bach τότε το αποτέλεσμά του μειώνεται από 1 σε 0 και εάν ο παίκτης 2 επιλέξει Bach τότε το αποτέλεσμα μειώνεται από 2 σε 0. Επομένως, η απόκλιση από το ζεύγος αυτό προκαλεί μείωση στο κέρδος για κάθε παίκτη, έτσι το ζεύγος αποτελεί ισορροπία κατά Nash. Συνεπώς, το παίγνιο αυτό έχει δύο ισορροπίες κατά Nash: (Bach, Bach) και (Stravinsky, Stravinsky). Αυτό σημαίνει ότι και τα δύο αυτά ζεύγη ενεργειών αποτελούν σταθερά κοινωνικά στερεότυπα. Εφόσον και οι δύο παίκτες επιλέξουν τον ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μ.Π.Σ. «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ» 09/

Διάλεξη 8. Ολιγοπώλιο VA 27

Διάλεξη 8. Ολιγοπώλιο VA 27 Διάλεξη 8 Ολιγοπώλιο VA 27 Ολιγοπώλιο Ένα μονοπώλιο είναι μια αγορά που αποτελείται από μια και μόνο επιχείρηση. Ένα δυοπώλιο είναι μια αγορά που αποτελείται από δυο επιχειρήσεις. Ένα ολιγοπώλιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ολιγοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11

Ολιγοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11 Ολιγοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 11 Μορφές Αγορών μεταξύ Μονοπωλίου και Τέλειου Ανταγωνισμού Ο Ατελής Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand 3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα ertrand - To υπόδειγμα Cournot υποθέτει ότι κάθε επιχείρηση επιλέγει την παραγόμενη ποσότητα προϊόντος, ενώ στην πραγματικότητα οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων

Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων - Ορισμός. Αν οι επιλογές μιας επιχείρησης εξαρτώνται από την αναμενόμενη αντίδραση των υπόλοιπων επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά, τότε υπάρχει στρατηγική αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 6: Θεωρία παιγνίων Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 6: Θεωρία παιγνίων Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Μικροοικονομική Ι Ενότητα # 6: Θεωρία παιγνίων Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot

Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot -To υπόδειγμα Cournot έχει υποστεί τρία είδη κριτικής: () Το υπόδειγμα Cournot υποθέτει ότι κάθε επιχείρηση μεγιστοποιεί μόνο τα δικά της κέρδη και, επομένως, δε λαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ολιγοπώλιο Με ιαφοροποιηµένο Προϊόν 1

Ολιγοπώλιο Με ιαφοροποιηµένο Προϊόν 1 Ολιγοπώλιο Με ιαφοροποιηµένο Προϊόν 1 Βασική ιάκριση: Προϊόντα κάθετα διαφοροποιηµένα (κοινός δείκτης ποιότητας) Προϊόντα οριζόντια διαφοροποιηµένα (δεν υπάρχει κοινός δείκτης ποιότητας) Προϊόντα Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές.

ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές. ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές. Α 1 Α 2 Α 3 Β 1 Β 2 Β 3 1, -1 0, 0-1, 0 0, 0 0, 6 10, -1 2, 0 10, -1-1, -1 Α 1 Α 2 Α 3 Β 1 Β

Διαβάστε περισσότερα

3. Παίγνια Αλληλουχίας

3. Παίγνια Αλληλουχίας 3. Παίγνια Αλληλουχίας Τα παίγνια αλληλουχίας πραγµατεύονται περιπτώσεις όπου οι κινήσεις των παικτών διαδέχονται η µια την άλλη, σε αντίθεση µε τα παίγνια όπου οι αποφάσεις των παικτών γίνονται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Κεφάλαιο 7 Ε. Σαρτζετάκης Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Η μορφή αγοράς του μονοπωλιακού ανταγωνισμού περιέχει στοιχεία πλήρους ανταγωνισμού (ελεύθερη

Διαβάστε περισσότερα

Α2 Β2 Γ2 2 Α1 1,0 5,-1-1,-2 9,-2 Β1 2,1-2,0 0,2 0,-1 Γ1 0,3 14,2 2,1 8,1 1 1,2 0,1 3,0-1,0

Α2 Β2 Γ2 2 Α1 1,0 5,-1-1,-2 9,-2 Β1 2,1-2,0 0,2 0,-1 Γ1 0,3 14,2 2,1 8,1 1 1,2 0,1 3,0-1,0 ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ιδάσκων: Ε. Πετράκης. Επαναληπτική Εξέταση: 15/09/99 Απαντήστε στα τρία από τα τέσσερα θέµατα. Όλα τα υποερωτήµατα βαθµολογούνται το ίδιο. 1. Θεωρήσατε ένα ολιγοπωλιακό κλάδο όπου τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού

Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού Ολιγοπώλιο Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού Ο ατελής ανταγωνισµός αναφέρεται σε εκείνες τις δοµές µ της αγοράς που κυµαίνονται µεταξύ του τέλειου ανταγωνισµού και του µονοπωλίου. Μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΘΕΜΑ 1 ο (2.5) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Τελικές Εξετάσεις Δευτέρα 3 Σεπτεμβρίου 2012 Διάρκεια εξέτασης: 3 ώρες (16:30-19:30)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ. Ολιγοπώλιο Κλωνάρης Στάθης

ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ. Ολιγοπώλιο Κλωνάρης Στάθης ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ Ονομάζεται η δομή της αγοράς που χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη σχετικά μικρού αριθμού επιχειρήσεων αλλά μεγάλες σε μέγεθος σχετικά με την αγορά που εξυπηρετούν. Οι ολιγοπωλιακές επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 7. Θεωρία παιγνίων VA 28, 29

Διάλεξη 7. Θεωρία παιγνίων VA 28, 29 Διάλεξη 7 Θεωρία παιγνίων VA 28, 29 Θεωρία παιγνίων Στη θεωρία παιγνίων χρησιμοποιούμε υποδείγματα για τη στρατηγική συμπεριφορά των οικονομικών μονάδων που καταλαβαίνουν ότι οι ενέργειές τους επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Ενότητα 1: Νικόλαος Χαριτάκης Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Περιεχόμενα Ορισμοί Ισορροπία Nash

Διαβάστε περισσότερα

Ολιγοπωλιακή Ισορροπία

Ολιγοπωλιακή Ισορροπία Ολιγοπωλιακή Ισορροπία - Χρησιμοποιούμε τις βασικές αρχές της θεωρίας παιγνίων για να εξετάσουμε τη στρατηγική αλληλεπίδραση των επιχειρήσεων σε ατελώς ανταγωνιστικές αγορές, εστιάζοντας την προσοχή μας

Διαβάστε περισσότερα

14 Το ολιγοπώλιο Ολιγοπώλιο και αλληλεξάρτηση Συνεργασία ή ανταγωνισμός; Σκοπός Εξηγούνται με λεπτομέρειες υποδείγματα ολιγοπωλίου.

14 Το ολιγοπώλιο Ολιγοπώλιο και αλληλεξάρτηση Συνεργασία ή ανταγωνισμός; Σκοπός Εξηγούνται με λεπτομέρειες υποδείγματα ολιγοπωλίου. 14 Το ολιγοπώλιο Σκοπός Εξηγούνται με λεπτομέρειες υποδείγματα ολιγοπωλίου. Προσδοκώμενα αποτελέσματα Όταν θα έχετε μελετήσει το κεφάλαιο αυτό, θα γνωρίζετε: Ποιες είναι οι διαφορές του ολιγοπωλίου από

Διαβάστε περισσότερα

δημιουργία: http://macedonia.uom.gr/~acg επεξεργασία: Ν.Τσάντας

δημιουργία: http://macedonia.uom.gr/~acg επεξεργασία: Ν.Τσάντας Θεωρία Παιγνίων Μελέτη στοιχείων που χαρακτηρίζουν καταστάσεις ανταγωνιστικής άλληλεξάρτησης με έμφαση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων περισσοτέρων από ένα ληπτών απόφασης (αντιπάλων). Παίγνια δύο παικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζονται τέσσερις βασικές μορφές οργάνωσης της αγοράς: ο πλήρης ανταγωνισμός, το μονοπώλιο, το ολιγοπώλιο και ο μονοπωλιακός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ Facebook: Didaskaleio Foititiko

ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ  Facebook: Didaskaleio Foititiko Άσκηση 1. Να λυθούν οι εξισώσεις i) -x -5 = -3 ii) 3x +1 = 5/ x 7 iii) x [ π. i)x= -1 ii) x=1/ iii) x=/3 ] Άσκηση. Να λυθούν τα συστήματα x 7y 11 x y i) ii) x y 4 4x 3y 1 [Απ. i) x=,y= -1, ii) x=1/,y=1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Τελικές Εξετάσεις Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2007 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες (15:00-18:00) ΘΕΜΑ 1

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων Περιεχόμενα διάλεξης Υπόδειγμα για τη χωροθέτηση της παραγωγής Weber και Moses Ανάλυση της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση ΙΙ

Μικροοικονομική Ανάλυση ΙΙ Κατ επιλογήν υποχρεωτικό, 3 ώρες εβδομαδιαίως, Θεωρία, Διδάσκον: Περιλαμβάνει: 1. Θεωρία Βιομηχανικής Οργάνωσης 2. Θεωρία Γενικής Ισορροπίας 1 Ορισμοί και βασικές έννοιες Βιομηχανικής Οργάνωσης Ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

B 1 A 1 B 2 A 2. t 1. t 3 w. t 2 A 3 B 3. t 4. t 5

B 1 A 1 B 2 A 2. t 1. t 3 w. t 2 A 3 B 3. t 4. t 5 Κεφάλαιο 3 Δυναμικά παίγνια 3.1 Εισαγωγή Μέχρι στιγμής έχουμε αναλύσει παίγνια στα οποία όλοι οι παίκτες επιλέγουν τις στρατηγικές τους ταυτόχρονα. Αυτή η υπόθεση όμως δεν είναι πάντα κατάλληλη. Σε πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Τελικές Εξετάσεις Τρίτη 15 Ιανουαρίου 2008 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες (13:00-16:00) ΘΕΜΑ 1 ο (2,5

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ EKΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ II ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ EKΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ II ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ EKΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ II ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 Προηγούμενα Μαθήματα: Παίχτες: είναι αυτοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Ένα παίγνιο πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Βfi 1 2 Αfl 1 1, 2 0, 1 2 2, 1 1, 0

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Βfi 1 2 Αfl 1 1, 2 0, 1 2 2, 1 1, 0 ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Παίγνιο: Συμμετέχουν τουλάχιστον δύο παίκτες με τουλάχιστον δύο στρατηγικές ο καθένας και αντίθετα συμφέροντα. Το αποτέλεσμα για κάθε παίκτη καθορίζεται από τις συνδυασμένες επιλογές όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Τελικές Εξετάσεις 8 Σεπτεµβρίου 005 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες (:00-4:00 ΘΕΜΑ ο (.5 Το παράδοξο

Διαβάστε περισσότερα

A 2 B 2 Γ 2. u 1 (A 1, A 2 ) = 3 > 1 = u 1 (B 1, A 2 ) u 1 (A 1, Γ 2 ) = 1 > 0 = u 1 (B 1, Γ 2 ) A 2 B 2

A 2 B 2 Γ 2. u 1 (A 1, A 2 ) = 3 > 1 = u 1 (B 1, A 2 ) u 1 (A 1, Γ 2 ) = 1 > 0 = u 1 (B 1, Γ 2 ) A 2 B 2 Κεφάλαιο 2 Στατικά παίγνια με πλήρη πληροφόρηση 2.1 Εισαγωγή Η πιο απλή, αλλά και θεμελιώδης, κατηγορία παιγνίων είναι αυτή των στατικών παιγνίων με πλήρη πληροφόρηση. Στα παίγνια αυτά οι συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 10 Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση διαμορφώνει τις τιμές. Μια επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7ο. max(p 1 c)(α bp 1 +dp 2 )

Κεφάλαιο 7ο. max(p 1 c)(α bp 1 +dp 2 ) Κεφάλαιο 7ο Μιλήσαµε στο προηγούµενο κεφάλαιο για το τι θα συµβεί αν οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται σε τιµές. Επιπλέον µιλήσαµε για το πως αποδεικνύεται το παράδοξο του Bertrand και καθώς επίσης και για

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Συνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto Συνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 1 Δύο επιχειρήσεις Α και Β, μοιράζονται το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς για ένα συγκεκριμένο προϊόν. Καθεμία σχεδιάζει τη νέα της στρατηγική για τον επόμενο χρόνο, προκειμένου να αποσπάσει πωλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη πάνω στην εφαρμογή της θεωρίας παιγνίων σε θέματα πολεμικών τακτικών και στρατηγικής.

Μελέτη πάνω στην εφαρμογή της θεωρίας παιγνίων σε θέματα πολεμικών τακτικών και στρατηγικής. Μελέτη πάνω στην εφαρμογή της θεωρίας παιγνίων σε θέματα πολεμικών τακτικών και στρατηγικής. Ιστορική αναδρομή 1713 Ο Francis Waldegrave, σε ένα γράμμα του, παρουσίασε την πρώτη μικτή στρατηγική μεγίστου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 11 Βασική αιτία δημιουργίας Μονοπωλίου Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Αρ. Διάλεξης: 12 Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Ο Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α Ερώτηση Α1 Η ερώτηση Α.1 περιλαμβάνει 2 υπό-ερωτήσεις. α) Υποθέστε ότι η παραγωγική δραστηριότητα μιας επιχείρησης επηρεάζει αρνητικά την παραγωγική δραστηριότητα άλλων επιχειρήσεων. Εξηγήστε,

Διαβάστε περισσότερα

H 2 = H 1 H 1 H 3 = H 2 H 1 = H 1 H 1 H 1

H 2 = H 1 H 1 H 3 = H 2 H 1 = H 1 H 1 H 1 Κεφάλαιο 4 Επαναλαμβανόμενα παίγνια 4.1 Εισαγωγή Πολλά οικονομικά, ή και άλλα, φαινόμενα επαναλαμβάνονται στον χρόνο. Για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις σε μία αγορά ανταγωνίζονται μεταξύ τους σε πολλές χρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Λήψη απόφασης σε πολυπρακτορικό περιβάλλον. Θεωρία Παιγνίων

Λήψη απόφασης σε πολυπρακτορικό περιβάλλον. Θεωρία Παιγνίων Λήψη απόφασης σε πολυπρακτορικό περιβάλλον Θεωρία Παιγνίων Αβεβαιότητα παρουσία άλλου πράκτορα Μια άλλη πηγή αβεβαιότητας είναι η παρουσία άλλου πράκτορα στο περιβάλλον, ακόμα κι όταν ένας πράκτορας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Συμπληρωματικές Ασκήσεις (Διαλέξεις 10-13) Ερώτηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 Διάλεξη 6 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 1 Πώς πρέπει να τιμολογεί ένα μονοπώλιο; Μέχρι στιγμής το μονοπώλιο έχει θεωρηθεί σαν μια επιχείρηση η οποία πωλεί το προϊόν της σε κάθε πελάτη στην ίδια τιμή. Δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους

Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους Ο θεμελιωτής της θεωρίας χωροθέτησης της βιομηχανίας ήταν ο Alfred Weber, την οποία αρχικά παρουσίασε ο μαθηματικός Laundhart (1885). Ο A. Weber (1868-1958)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Εισαγωγή

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Εισαγωγή 1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Εισαγωγή Η ανάλυση ευαισθησίας μιάς οικονομικής πρότασης είναι η μελέτη της επιρροής των μεταβολών των τιμών των παραμέτρων της πρότασης στη διαμόρφωση της τελικής απόφασης. Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 15 Οδηγός περιήγησης 21 Πλαίσια 24 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 28 Βιογραφικά συγγραφέων 29 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΑΤΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΛΛΙΠΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 67 Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΟ ΠΑΡOΝ ΚΕΦAΛΑΙΟ ξεκινά η ανάλυση των παιγνίων ελλιπούς πληροφόρησης, τα οποία ονομάζονται και μπεϋζιανά παίγνια (bayesa

Διαβάστε περισσότερα

1. Επιλογή Ποιότητας στην Ολιγοπωλιακή Αγορά: Κάθετη Διαφοροποίηση Προϊόντος

1. Επιλογή Ποιότητας στην Ολιγοπωλιακή Αγορά: Κάθετη Διαφοροποίηση Προϊόντος . Επιλογή Ποιότητας στην Ολιγοπωλιακή Αγορά: Κάθετη Διαφοροποίηση Προϊόντος - Ορισμός. Αν η αύξηση του επιπέδου ενός χαρακτηριστικού που διαφοροποιεί τα προϊόντα των επιχειρήσεων ωφελεί κάποιους καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 11: Σχεδίαση μηχανισμών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 11: Σχεδίαση μηχανισμών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 11: Σχεδίαση μηχανισμών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 9: Απείρως επαναλαμβανόμενα παίγνια. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 9: Απείρως επαναλαμβανόμενα παίγνια. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 9: Απείρως επαναλαμβανόμενα παίγνια Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 6ο Άλλες μορφές οργάνωσης αγοράς

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 6ο Άλλες μορφές οργάνωσης αγοράς Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Το Χρηματοοικονομικό και Θεσμικό Πλαίσιο των Αγορών Χρήματος και Κεφαλαίου» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Κυριαρχία και μεικτές στρατηγικές Μεικτές στρατηγικές και κυριαρχία Είδαμε ότι μια στρατηγική του παίκτη i είναι κυριαρχούμενη, αν υπάρχει κάποια άλλη

Κυριαρχία και μεικτές στρατηγικές Μεικτές στρατηγικές και κυριαρχία Είδαμε ότι μια στρατηγική του παίκτη i είναι κυριαρχούμενη, αν υπάρχει κάποια άλλη Θεωρία παιγνίων: Μεικτές στρατηγικές και Ισορροπία Nash Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 18 Μαρτίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μεικτές στρατηγικές 18 Μαρτίου 2012 1 / 9 Κυριαρχία και μεικτές

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Οικονομίες Κλίμακας, Ατελής Ανταγωνισμός και Διεθνές Εμπόριο. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Εσωτερικές Οικονομίες Κλίμακας, Ατελής Ανταγωνισμός και Διεθνές Εμπόριο. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Εσωτερικές Οικονομίες Κλίμακας, Ατελής Ανταγωνισμός και Διεθνές Εμπόριο Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Ζήτηση και Κόστος στη Μονοπωλιακή Αγορά Συνάρτηση Ζήτησης Q=A-bP ή P=(A-Q)/b Συνολικά Έσοδα (TR) TR=PQ=Q(Α-Q)/b

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεωρία Παιγνίων και Αποφάσεων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Εαρινό εξάμηνο 2015

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεωρία Παιγνίων και Αποφάσεων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Εαρινό εξάμηνο 2015 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεωρία Παιγνίων και Αποφάσεων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Εαρινό εξάμηνο 2015 Λύσεις 1ης σειράς ασκήσεων Προθεσμία παράδοσης: 22 Απριλίου 2015 Πρόβλημα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διοικητική Επιστήμη Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης - Οι επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται μόνο ως προς τις τιμές στις οποίες επιλέγουν να πουλήσουν τα προϊόντα τους. - Ο μη-τιμολογιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΤΕΡΟ- ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ- PRISONER S DILLEMA ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΤΕΡΟ- ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ- PRISONER S DILLEMA ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΤΕΡΟ- ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ- PRISONER S DILLEMA ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΚΟΙΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Players-Παίκτες Rules- Κανόνες. Τιµωρείσαι εάν τους παραβιάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

(2) Χωροθετικά Υποδείγματα Διαφοροποιημένου Προϊόντος

(2) Χωροθετικά Υποδείγματα Διαφοροποιημένου Προϊόντος () Χωροθετικά Υποδείγματα Διαφοροποιημένου Προϊόντος - Στα χωροθετικά υποδείγματα διαφοροποιημένου προϊόντος, οι καταναλωτές είναι ετερογενείς (δηλαδή έχουν διαφορετικές προτιμήσεις μεταξύ τους ή βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 9: Λύσεις παιγνίων δύο παικτών

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 9: Λύσεις παιγνίων δύο παικτών Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 9: Λύσεις παιγνίων δύο παικτών Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ ΥΝΑΜΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ ΥΝΑΜΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ ΥΝΑΜΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 Προηγούµενα Μαθήµατα: Παίχτες: είναι αυτοί που λαµβάνουν τις αποφάσεις. Ένα παίγνιο πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και την λέξη Σωστό, εάν είναι σωστή και Λάθος εάν είναι λανθασμένη. Α1. Ο αντιπραγματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Επισκόπηση Τύποι οικονομιών κλίμακας Τύποι ατελούς ανταγωνισμού Ολιγοπώλιο και μονοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις Κόστους και η Καμπύλη Προσφοράς της Ανταγωνιστικής Επιχείρησης

Συναρτήσεις Κόστους και η Καμπύλη Προσφοράς της Ανταγωνιστικής Επιχείρησης Συναρτήσεις Κόστους και η Καμπύλη Προσφοράς της Ανταγωνιστικής Επιχείρησης - Στο εξής, συμβολίζουμε την ποσότητα του καταναλωτικού αγαθού με q. - Έστω ότι η συνάρτηση παραγωγής της επιχείρησης είναι: q=f(k,l),

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις μελέτης της 6 ης διάλεξης

Ασκήσεις μελέτης της 6 ης διάλεξης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Πληροφορικής Μάθημα: Τεχνητή Νοημοσύνη, 2016 17 Διδάσκων: Ι. Ανδρουτσόπουλος Ασκήσεις μελέτης της 6 ης διάλεξης 6.1. (α) Το mini-score-3 παίζεται όπως το score-4,

Διαβάστε περισσότερα

Έστω ότι έχουµε 2 µάρκες υπολογιστών: A (Apricot), B (Banana) [ ιαρκή Αγαθά].

Έστω ότι έχουµε 2 µάρκες υπολογιστών: A (Apricot), B (Banana) [ ιαρκή Αγαθά]. 2.2. ΥΟΠΩΛΙΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ Έστω ότι έχουµε 2 µάρκες υπολογιστών: (pricot), (anana) [ ιαρκή Αγαθά]. Υποθέτουµε µηδενικό κόστος παραγωγής και P, P, οι τιµές για το Α, αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 R (2, 3) R (3, 0)

Κεφάλαιο 5 R (2, 3) R (3, 0) Κεφάλαιο 5 Θα ξεκινήσουµε το κεφάλαιο αυτό βλέποντας ένα ακόµη παράδειγµα αναφορικά µε την ισορροπία που προκύπτει από την οπισθογενή επαγωγή (backwards induction) και την ισορροπία κατά Nash στην στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός.

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός. Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης υνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto υνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα των Cournotκαι Bertrand

Μοντέλα των Cournotκαι Bertrand Μοντέλα των Cournotκαι Bertrand Παύλος Στ. Εφραιµίδης Τοµέας Λογισµικού και Ανάπτυξης Εφαρµογών Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τι θα πούμε Θα εξετάσουμε αναλυτικά το μοντέλο Cournot

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΜΕΡΟΣ Α: «Τέλειος» ανταγωνισµός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΜΕΡΟΣ Α: «Τέλειος» ανταγωνισµός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ ΑΚΡΑΙΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΜΕΡΟΣ Α: «Τέλειος» ανταγωνισµός A1. Το υπόδειγµα των εγχειριδίων Στον Πλούτο των Εθνών (1776) ο Adam Smith παρουσίασε το φηµισµένο πλέον επιχείρηµά του

Διαβάστε περισσότερα

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να - Παράδειγμα. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να αποκρούσει ένας τερματοφύλακας. - Αν οι δύο παίκτες επιλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 2: Ισορροπία Nash. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 2: Ισορροπία Nash. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 2: Ισορροπία Nash Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης 1 ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης Μικροοικονομική ανάλυση 2 Η μέθοδος της «αφαίρεσης» και η μελέτη της οικονομικής συμπεριφοράς Τα άτομα ενεργούν σκόπιμα επιδιώκοντας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου: Το Υπόδειγμα των Spence-Dixit

Αποτροπή Εισόδου: Το Υπόδειγμα των Spence-Dixit Αποτροπή Εισόδου: Το Υπόδειγμα των pence-dixit pence, Michael 977, Entry, apacity, Investment and Oligopolisting Pricing Dixit, Avinash 979, A Model of Duopoly uggesting a Theory of Entry Barriers - Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1 ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Κεφάλαιο 8 Ε. Σαρτζετάκης Διαφορισμός τιμών Τιμολόγησηότανηεπιχείρησηέχειισχυρήθέσηστηναγορά: διαφορισμός τιμών Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σε κάποιο βαθμό δύναμη σε κάποια αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών 1. Έστω ότι μία οικονομία, που βρίσκεται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων, παράγει σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή 10 τόνους υφάσματος και 00 τόνους τροφίμων.

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes

Notes. Notes. Notes. Notes Θεωρία Καταναλωτή: Αβεβαιότητα Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 9 Οκτωβρίου 0 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Θεωρία Καταναλωτή: Αβεβαιότητα 9 Οκτωβρίου 0 / 5 Ανάγκη θεωρίας επιλογής υπό αβεβαιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιωτικοποίηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ. Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Ιδιωτικοποίηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ. Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ιδιωτικοποίηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ιδιωτικοποίηση και Παρέμβαση Επιχειρήματα υπέρ της δημόσιας ιδιοκτησίας Ιδεολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Mικροοικονοµικές Πολιτικές της ΕΕ. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Mικροοικονοµικές Πολιτικές της ΕΕ. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Mικροοικονοµικές Πολιτικές της ΕΕ Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 2. Οικονοµική Θεµελίωση: Δοµές Αγοράς Χ. Μήλλιου - ΟΠΑ 2 Αγορά Τι είναι η αγορά; Στην αγορά κάθε προϊόντος υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Καμπύλη Προσφοράς της Επιχείρησης

Η Καμπύλη Προσφοράς της Επιχείρησης Η Καμπύλη Προσφοράς της Επιχείρησης - Μπορούμε να διατυπώσουμε το πρόβλημα μεγιστοποίησης των κερδών και να βρούμε τις συναρτήσεις ζήτησης εισροών, τη συνάρτηση προσφοράς και τη συνάρτηση κερδών της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση - Στη βραχυχρόνια περίοδο, υποθέτουμε ότι το πλήθος των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά ενός αγαθού παραμένει σταθερό. - Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Ελαχιστοποίηση του Κόστους

Ελαχιστοποίηση του Κόστους Ελαχιστοποίηση του Κόστους - H ανάλυση του προβλήματος ελαχιστοποίησης του κόστους παρουσιάζει τα εξής πλεονεκτήματα σε σχέση με το πρόβλημα μεγιστοποίησης του κέρδους: (1) Επιτρέπει τη διατύπωση μιας

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο:

Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο: Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο: Norwood, F. Bailey και Lusk, Jayson L. (2013) Μάρκετινγκ και Τιμές Αγροτικών Προϊόντων. Broken Hill Publishers Ltd. 1 Πίνακας περιεχομένων Κεφάλαιο 1: Βασικές γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I.

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. Γενικά Σε μαθήματα όπως η επιχειρησιακή έρευνα και ή λήψη αποφάσεων αναφέραμε τις αποφάσεις κάτω από συνθήκες βεβαιότητας, στις οποίες και εφαρμόζονται κυρίως οι τεχνικές της επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλευτική Οικονομία

Μεταλλευτική Οικονομία Μεταλλευτική Οικονομία Ενότητα 4: Δομή αγοράς Διαμόρφωση Τιμών Δ. Καλιαμπάκος - Δ. Δαμίγος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 5: Μορφές Αγοράς

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 5: Μορφές Αγοράς Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 5: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ-13 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος: 2008-2009 Δεύτερη Γραπτή Εργασία Επιχειρησιακά Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Κεφάλαιο 11 Τα χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών! Τα κύρια χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών είναι: " Στην αγορά συµµετέχουν πολλοί αγοραστές και πωλητές

Διαβάστε περισσότερα