Η ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΣΤΟ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΣΤΟ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΣΤΟ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ ΧΑΣΑΝ ΡΑ H. ΣΥΜΕΩΝΙ ΟΥ Σ. ΤΣΑΡΑΠΑΤΣΑΝΗ Γ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΚΟΥΛΗ ΣΟΦΙΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2012

2 1 Ευχαριστίες Η εκπόνηση πτυχιακής εργασίας αποτελεί αναπόσπαστο κοµµάτι στην ολοκλήρωση της ακαδηµαϊκής ζωής.αν και αποτελεί χρονοβόρα διαδικασία παρ όλα αυτά προσδίδει οφέλη τόσο σε γνωστικό επίπεδο όσο και σε προσωπικό. Με την ολοκλήρωσή της θα θέλαµε να ευχαριστήσουµε τους ανθρώπους που συνέβαλαν στην δηµιουργία της. Αρχικά θα θέλαµε να ευχαριστήσουµε την Επίκουρο Καθηγήτρια του Τµήµατος της Κοινωνικής Εργασίας της Σ.Ε.Υ.Π την Κα Κουκούλη Σοφία, ως υπεύθυνη καθηγήτρια µας για την καθοδήγηση και τη συµβολή της στην εκπόνηση της µελέτης µας. Επίσης την ρ. Καλαϊτζάκη Αργυρούλα Καθηγήτρια του Τµήµατος της Κοινωνικής Εργασίας της Σ.Ε.Υ.Π για τις χρήσιµες συµβουλευτικές υποδείξεις. Ακόµη τους ρ. Ευθυµίου, Ευσταθίου και Καλαντζή Αζίζι για την συµβολή τους στην συνεργασία για την εύρεση βιβλιογραφικών πηγών. Τους συµφοιτητές µας από τα τµήµατα Κοινωνικής Εργασίας και Εφαρµοσµένης Πληροφορικής και Πολυµέσων για την ανταπόκρισή τους κατά τη συµπλήρωση των ερωτηµατολογίων µας. Και τέλος την οµάδα µας για την άριστη συνεργασία!

3 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Σελ. Εισαγωγή..7 Κεφάλαιο 1: Χαρακτηριστικά µετεφήβων και νέων ενηλίκων (18 έως 25 ετών)- φοιτητών στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά µετεφήβων- φοιτητών (18-25 ετών) Ψυχοκοινωνικές ανάγκες και προβλήµατα των φοιτητών...17 Κεφάλαιο 2: Εφαρµοσµένη Συµβουλευτική Ψυχολογία Ιστορική αναδροµή και εξέλιξη Ζητήµατα που εξετάζει η Συµβουλευτική Ψυχολογία Κοινωνική σηµασία και στόχοι της Συµβουλευτικής Ψυχολογίας Είδη της Συµβουλευτικής Ψυχολογίας Στάδια της Συµβουλευτικής Ψυχολογίας 39 Κεφάλαιο 3: Συµβουλευτικά Κέντρα Φοιτητών Ιστορική αναδροµή για την εξελικτική πορεία των Συµβουλευτικών Κέντρων Χαρακτηριστικά Συµβουλευτικών Κέντρων Παρεχόµενες υπηρεσίες Συµβουλευτικών Κέντρων Χαρτογράφηση Συµβουλευτικών Κέντρων στον Ελλαδικό χώρο...56 Κεφάλαιο 4: Οργάνωση της εκπαίδευσης του ΤΕΙ Κρήτης- ιαθέσιµες υπηρεσίες Οργάνωση και διαθέσιµες υπηρεσίες του ΤΕΙ Κρήτης Προγράµµατα σπουδών που εφαρµόζονται κατά την εκπαίδευση στο ΤΕΙ Κρήτης Πρόταση ίδρυσης και λειτουργίας Συµβουλευτικής και ψυχοκοινωνικής Υπηρεσίας στο ΤΕΙ Κρήτης 70

4 3 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Κεφάλαιο 5: Μεθοδολογία έρευνας Εισαγωγή Σκοπός και στόχοι της έρευνας Ερευνητικά ερωτήµατα και υποθέσεις εργασίας Πεδίο µελέτης ειγµατοληψία Τεχνικές συλλογής στοιχείων Κατασκευή Ερευνητικού εργαλείου Εργαλείο έρευνας Στατιστική ανάλυση Εκτίµηση δυσκολιών για την πραγµατοποίηση της µελέτης Ηθικά ζητήµατα που ανακύπτουν Συζήτηση Συµπεράσµατα Βιβλιογραφία.116 Παράρτηµα 121 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΩΝ-ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ Κεφάλαιο 6: Ανάλυση Γραφηµάτων και πινάκων συχνοτήτων...78 Πίνακας 6.1: ηµογραφικά χαρακτηριστικά φοιτητών Γράφηµα 6.2: Οικογενειακή κατάσταση γονέων.79 Πίνακας 6.3: Επίπεδο εκπαίδευσης γονέων..80 Γράφηµα 6.4: Επάγγελµα Μητέρας...80 Γράφηµα 6.4.1: Επάγγελµα Πατέρα Πίνακας 6.5: Ζητήµατα που σχετίζονται µε τις σπουδές..82 Πίνακας 6.5.1: Βασικές δυσκολίες που αντιµετωπίζεται κατά την εκπαίδευσή σας.. 83

5 4 Γράφηµα 6.5.2: Σε ποιους από τους παρακάτω απευθύνεστε κυρίως όταν συναντάτε δυσκολίες σχετικά µε τις σπουδές.84 Πίνακας 6.5.3: Πόσο συχνά χρησιµοποιείτε τις παρακάτω υπηρεσίες του ΤΕΙ Κρήτης...85 Πίνακας 6.5.4: Πόσο ικανοποιηµένοι είστε από τις παρακάτω υπηρεσίες του ΤΕΙ Κρήτης,..85 Πίνακας 6.6: Καθηµερινές συνήθειες φοιτητών...86 Πίνακας 6.6.1: Ατοµικές συνήθειες φοιτητών..87 Πίνακας 6.6.2: Κοινωνικές σχέσεις..88 Γράφηµα 6.6.3: Κοινωνικές σχέσεις Γράφηµα 6.6.4: Κοινωνικές σχέσεις...89 Πίνακας 6.7: Ελεύθερος χρόνος φοιτητών...90 Γράφηµα 6.7.1: Συµµετοχή σε εκδηλώσεις στο ΤΕΙ Κρήτης Γράφηµα 6.7.2: Συµµετοχή σε φοιτητικές πολιτικές παρατάξεις...92 Γράφηµα 6.8: Κατάσταση Υγείας Πίνακας 6.8.1: Κατάσταση Υγείας...93 Πίνακας 6.8.2: Ψυχική κατάσταση φοιτητών...94 Πίνακας 6.9: ιαχείριση δυσκολιών. 95 Πίνακας 6.10: Λόγοι αξιοποίηση υπηρεσιών ενός Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών 96 Πίνακας 6.11: Εναλλακτικές µορφές βοήθειας εκτός των υπηρεσιών ενός Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών...96 Πίνακας 6.12: Βαθµός αξιοποίησης υπηρεσιών ενός Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών Πίνακας 6.13: Απόψεις για τα Συµβουλευτικά Κέντρα Φοιτητών...98 Γράφηµα 6.14: Αναγκαιότητα δηµιουργίας Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών...99 Πίνακας 6.15: Συσχέτιση φύλου και αξιοποίησης υπηρεσιών ενός συµβουλευτικού κέντρου.100

6 5 Πίνακας 6.16: Συσχέτισης φύλου-προκαταλήψεων χρήσης υπηρεσιών Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών Πίνακας 6.17: ιαφοροποίηση σχολής ως προς την αναγκαιότητα δηµιουργίας ενός Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών Πίνακας 6.18: ιαφοροποίηση των λόγων αξιοποίησης των υπηρεσιών Συµβουλευτικού Κέντρου ανάλογα µε τον τόπο µόνιµης κατοικίας Πίνακας 6.19: Συσχέτιση σχολής φοίτησης- φύλο.103 Πίνακας 6.20: Συσχέτιση αναγκαιότητας δηµιουργίας Σ.Κ.Φ.-ηλικίας.103 Πίνακας 6.21: Συσχέτιση φύλου- βαθµός αξιοποίηση υπηρεσιών. 104 Πίνακας 6.22: Συσχέτιση φύλου- κάλυψη αναγκών από τις υπηρεσίες ενός Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών...104

7 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 6

8 7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι φοιτητές κατά την εισαγωγή τους στην τριτοβάθµια εκπαίδευση διανύουν µια µεταβατική περίοδο στην οποία καλούνται να επιλύσουν τα προσωπικά τους προβλήµατα και παράλληλα καλούνται να αντιµετωπίσουν και τις δυσκολίες που προκύπτουν από τις απαιτήσεις των σπουδών και των εξετάσεων, για τις οποίες συχνά δεν έχουν που να αποταθούν. Έτσι καταφεύγουν και αναζητούν υποστήριξη στους οµηλίκους τους χωρίς αυτό να έχει πάντα αποτελεσµατικότητα.η παροχή µιας υπηρεσίας ή αρµόδιας δοµής θεωρείται αναγκαία σε αυτή την αναπτυξιακή περίοδο της ζωής τους. Η συµβουλευτική φοιτητών εδώ και πολλά χρόνια αποτελεί ένα διεθνές γνωστό και καταξιωµένο θεσµό,ο οποίος συνδέεται άρρηκτα µε τη συνολική λειτουργία των Ανώτερων Εκπαιδευτικών Ιδρυµάτων. Η υπηρεσία παρέχεται µέσα από ειδικά κέντρα τα λεγόµενα Συµβουλευτικά Κέντρα Φοιτητών. Η παρούσα εργασία διεξάγεται για να αναδείξει τις ανάγκες και τα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι φοιτητές του ΤΕΙ Κρήτης, καθώς επίσης και την αναγκαιότητα δηµιουργίας ενός Συµβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών. Αποτελείται από δύο µέρη: το θεωρητικό και το ερευνητικό.το θεωρητικό µέρος περιλαµβάνει 4 κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά φοιτητών της Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης, στις ψυχοκοινωνικές ανάγκες και τα προβλήµατά τους. Το δεύτερο κεφάλαιο έχει ως αντικείµενο την µελέτη της εξέλιξης της Εφαρµοσµένης Συµβουλευτικής Ψυχολογίας τα ζητήµατα που εξετάζει,η κοινωνική σηµασία και στόχοι της, τα είδη Συµβουλευτικής Ψυχολογίας και τέλος τα στάδια της Συµβουλευτικής διαδικασίας.

9 8 Το τρίτο κεφάλαιο εστιάζει στην εξελικτική πορεία των συµβουλευτικών κέντρων. Περιγράφονται τα χαρακτηριστικά του Συµβουλευτικού Κέντρου, και γίνεται η χαρτογράφηση στον ελληνικό χώρο των Συµβουλευτικών Κέντρων της Τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Επίσης αναλύονται οι εναλλακτικές µορφές Συµβουλευτικών Κέντρων, περιγράφονται τα Τηλεσυµβουλευτικά κέντρα, η Συµβουλευτική υπηρεσία µέσω διαδικτύου, η Συµβουλευτική οµηλίκων στο χώρο της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Το τέταρτο κεφάλαιο αναφέρεται στην οργάνωση της εκπαίδευσης στο ΤΕΙ Κρήτης και τις υπηρεσίες που αυτό παρέχει στους φοιτητές, στα προγράµµατα σπουδών που εφαρµόζονται και τέλος στις προτάσεις που υποβλήθηκαν κατά καιρούς για τη δηµιουργία συµβουλευτικού κέντρου στο συγκεκριµένο εκπαιδευτικό ίδρυµα. Στο ερευνητικό µέρος παρατίθενται: η µεθοδολογία που ακολουθήθηκε, τα αποτελέσµατα της µελέτης, η συζήτηση των αποτελεσµάτων και τα γενικά συµπεράσµατα της εργασίας.

10 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΕΦΗΒΩΝ ΚΑΙ ΝΕΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ (18-25 ΕΤΩΝ) ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. 1.1 Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά µετεφήβων φοιτητών (18-25 ετών) Με την εισαγωγή τους οι νέοι στην τριτοβάθµια εκπαίδευση, συναντούν σηµαντικές αλλαγές σχετικά µε τις συνθήκες ζωής τους και πιο συγκεκριµένα, σε εκπαιδευτικό, κοινωνικό και οικονοµικό επίπεδο. Η πλειονότητα των νέων που σπουδάζουν, δηλαδή οι φοιτητές, βρίσκονται σε ηλικία µεταξύ ετών, έχουν ολοκληρώσει το βασικό κύκλο σπουδών, συµµετείχαν στις Πανελλαδικές εξετάσεις και έχουν καταφέρει επιτυχώς να εισαχθούν στον χώρο της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Οι φοιτητές, µπαίνοντας στην τριτοβάθµια εκπαίδευση, έχουν ως απώτερο σκοπό να αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, πάνω σε ένα εξειδικευµένο επάγγελµα, ώστε να µπορέσουν µακροπρόθεσµα να ενταχθούν στην παραγωγική διαδικασία και στην αγορά εργασίας ( Ευθυµίου, Ευσταθίου & Καλαντζή-Αζίζι, 2007). Κατά τη διάρκεια των σπουδών του φοιτητή, ολοκληρώνονται ορισµένες αναπτυξιακές διαδικασίες, οι οποίες αναφέρονται στη συµπλήρωση των νοητικών, κοινωνικών, ατοµικών και ψυχολογικών ικανοτήτων του, στο σωστό χειρισµό και έλεγχο των συναισθηµάτων του, το οποίο θα τον ευνοήσει σε διαπροσωπικό επίπεδο, στην απόκτηση αυτονοµίας, ανεξαρτησίας, ταυτότητας και στην αποσαφήνιση των στόχων ζωής που θέτει. Καθώς επίσης η σηµαντικότερη αναπτυξιακή διαδικασία είναι η αξιοποίηση όλων των προηγούµενων εξελεκτικών διαδικασιών, οι οποίες θα διαδραµατίσουν καθοριστικό ρόλο για την ολοκλήρωση της προσωπικότητας και της

11 10 πορείας προς την ακεραιότητα του χαρακτήρα, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι εσωτερικές του ανάγκες (Μαλικιώση-Λοϊζου, 1989). Είναι αξιοσηµείωτο το γεγονός ότι, οι νέοι που σπουδάζουν διαφοροποιούνται µέσα από ορισµένα χαρακτηριστικά, από τον υπόλοιπο πληθυσµό και τους νέους που δεν σπουδάζουν. Ειδικότερα, η έναρξη της φοιτητικής ζωής θεωρείται µεταβατική περίοδος για τους νέους, καθώς διανύουν µια ξεχωριστή µεταβατική αναπτυξιακή φάση, την λεγόµενη µετεφηβεία. Επιπλέον, σε αυτή τη µεταβατική περίοδο συγκαταλέγεται µια ακόµη σηµαντική αλλαγή, η εγγραφή και η φοίτηση σε Ανώτατες και Ανώτερες σχολές, γεγονός το οποίο αναφέρεται ως «κρίσιµο συµβάν» στη ζωή του κάθε νέου, καθώς επέρχονται ριζικές αλλαγές στον τρόπο ζωής του. Οι ριζικές αυτές αλλαγές αναφέρονται σε µια καινούρια διαδικασία «προσαρµογής»:όπου η κοινωνικοποίηση του ατόµου ως εκείνη τη στιγµή, οι τρόποι επίλυσης προβληµάτων και αντιµετώπισης της ζωής και η βοήθεια από το περιβάλλον, οδηγούν σε θετική ή αρνητική προσαρµογή του νέου (Α. Καλαντζή-Αζίζι, 1998). Ένας άλλος θεωρητικός ο Robert Havighurst, πρωτοπόρος στην µελέτη της ανθρώπινης ανάπτυξης σε όλες τις ηλικιακές περιόδους, παραθέτει ότι κάθε περίοδος της ζωής είναι διαφορετική και περιλαµβάνει τα δικά της αναπτυξιακά καθήκοντα απαιτήσεις (Κενανίδης, 2005). Κατά τη διάρκεια της µετεφηβικής περιόδου δεν έχουν ολοκληρωθεί οι αναπτυξιακές απαιτήσεις-καθήκοντα της εφηβείας (Κ. Ευθυµίου, Γ. Ευσταθίου & Α. Καλαντζή-Αζίζι, 2007). «Τα καθήκοντα αυτά είναι συγκεκριµένες γνώσεις, προσόντα, συµπεριφορές ή λειτουργίες, τα οποία αναµένεται από τα άτοµα να έχουν επιτελέσει ή αναπτύξει σε συγκεκριµένα στάδια της ζωής τους και προέρχονται από

12 11 τον συνδυασµό της προσωπικής προσπάθειας, της σωµατικής ωρίµανσης και της κοινωνικής καταπίεσης» (Κενανίδης, 2005:44). Σύµφωνα µε τον Harry Stack Sullivan, ο οποίος ασχολήθηκε µε το θέµα του βιογενετικού προσδιορισµού της κλασικής ψυχανάλυσης, υποστήριξε ότι οι άνθρωποι είναι κοινωνικά όντα που η προσωπικότητά τους δεν διαµορφώνεται µόνο από τους τρόπους προσαρµογής σε βασικές δραστηριότητες, αλλά και από το πολιτισµικό και διαπροσωπικό τους περιβάλλον. ηλαδή η κάθε προσωπικότητα διαµορφώνεται ανάλογα µε τον τρόπο που τα άτοµα µαθαίνουν να προσαρµόζονται στο κοινωνικοπολιτισµικό τους περιβάλλον (Κενανίδης, 2005). Ο Robert Havighurst, προτείνει µια σειρά από αναπτυξιακά καθήκοντα, τα οποία αναφέρονται σε διάφορα στάδια της ζωής του ατόµου. Κάθε ηλικιακό στάδιο περιλαµβάνει τα δικά του αναπτυξιακά καθήκοντα. Για παράδειγµα, τα καθήκοντα της εφηβείας έπονται των καθηκόντων της µέσης παιδικής ηλικίας, έτσι στη συνέχεια ακολουθούν τα καθήκοντα των πρώτων χρόνων της ενηλικίωσης τα οποία έπονται των καθηκόντων της εφηβείας. Ενδεικτικά ο Havighurst, αναφέρει ορισµένα καθήκοντα τα οποία εµφανίζονται κατά την εφηβική ηλικία, µερικά από αυτά είναι πιθανό να εµφανιστούν και κατά τη µετεφηβική ακόµη και την ενήλικη ζωή. Αυτά τα καθήκοντα παρατίθενται ως εξής: «Η επίτευξη δηµιουργίας πιο ώριµων σχέσεων µε συνοµήλικους και των δυο φύλων. Η επίτευξη ενός δηµιουργικού κοινωνικού ρόλου, ως άνδρα ή γυναίκα. Η επίτευξη της σωστής σωµατικής διάπλασης και της αποτελεσµατικής χρήσης του σώµατος.

13 12 Η επίτευξη της συναισθηµατικής απεξάρτησης από τους γονείς. Η προετοιµασία για γάµο και οικογενειακή ζωή. Η προετοιµασία για µια επιτυχή καριέρα. Η απόκτηση µιας σειράς αξιών και ενός ηθικού συστήµατος που θα χρησιµεύσει ως οδηγός συµπεριφοράς καθώς επίσης και η αποδοχή µιας ιδεολογίας. Τέλος, η επιθυµία και η επίτευξη µιας κοινωνικά υπεύθυνης συµπεριφοράς» (Κενανίδης, 2005:45). Αναµφισβήτητα, έχουν επέλθει αρκετές αλλαγές µε το πέρασµα των χρόνων στα παραπάνω καθήκοντα, όπως για παράδειγµα στο ρόλο του άνδρα και της γυναίκας ή στο γάµο και στην οικογενειακή ζωή, παρ όλα αυτά τα καθήκοντα αυτά είναι συνήθως εκείνα που επιθυµεί κάποιος να εκπληρώσει κατά το διάστηµα της εφηβικής -και όχι µόνο- ηλικίας του. Τα παραπάνω αναπτυξιακά καθήκοντα, πραγµατοποιούνται από τους νέους σε τρία διαδοχικά στάδια της ζωής τους. Το πρώτο αναφέρεται στην «προεφηβική ηλικία», όπου ο νέος βρίσκεται στις τελευταίες τάξεις του δηµοτικού ή στα χρόνια του γυµνασίου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι νέοι αναπτύσσονται απότοµα, σωµατικά και πνευµατικά και αρχίζουν να αποκτούν τα σεξουαλικά χαρακτηριστικά ενός ενήλικα. Το δεύτερο στάδιο ονοµάζεται «πρώτη εφηβική ηλικία» και συµπίπτει µε τα γυµνασιακά χρόνια του ατόµου. Εδώ συµπεριλαµβάνονται, η απόκτηση σωµατικής αυτοδυναµίας και η επίτευξη ψυχικής αυτονοµίας κυρίως από τους γονείς τους, η άνεση µε την οποία µπορούν να επεκτείνουν τις γνωριµίες τους σχετικά µε το αντίθετο φύλο, η απόκτηση δυνατότητας δηµιουργίας στενών σχέσεων φιλίας καθώς επίσης και η εκµάθηση που έχει

14 13 να κάνει µε τον τρόπο χειρισµού των ετεροκοινωνικών σχέσεων, των ραντεβού µε το άλλο φύλο και της σεξουαλικότητας. Τέλος, το τρίτο στάδιο που ονοµάζεται «δεύτερη εφηβική ηλικία» και αρχίζει στα χρόνια του λυκείου και συνεχίζεται ώσπου οι νέοι να διαµορφώσουν µια πιο ξεκάθαρη και λογική εικόνα για την προσωπική τους ταυτότητα σε σχέση µε τους άλλους, να αποκτήσουν απόλυτα καθορισµένους κοινωνικούς ρόλους και στόχους ζωής (Κενανίδης, 2005). Με δυσκολία µπορεί κανείς να προσδιορίσει το τέλος της εφηβείας µε την έναρξη της ενήλικης ζωής. Συχνά αυτό καθορίζεται από ψυχοκοινωνικούς παράγοντες. Πολλοί είναι εκείνοι που παροµοιάζουν την εφηβεία, ως το δρόµο εκείνο που ενώνει την παιδική µε την ενήλικη ζωή. Σύµφωνα µε την παραδοσιακή άποψη του Hall, η εφηβεία είναι µια περίοδος που χαρακτηρίζεται από αναταραχές, άγχος, ακραίες αλλαγές στη διάθεση καθώς και από απρόβλεπτες συµπεριφορές. Ενώ από την άλλη πλευρά, οι σύγχρονοι ερευνητές, υποστηρίζουν ότι η περίοδος της εφηβείας όπως και οι άλλοι περίοδοι της ζωής, δεν χαρακτηρίζεται από περισσότερη αναστάτωση. «Από κοινωνιολογική άποψη, η εφηβεία είναι ένα φαινόµενο που διακρίνεται από τη διαφορετικότητα, σε ότι άφορά τη καθολικότητα και την οµοιογένεια των χαρακτηριστικών της. ιαφοροποιείται ανάλογα µε το πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον και ως προς τη διάρκειά της και τις διαδικασίες ένταξης των εφήβων στην κοινωνία των ενηλίκων» (Μακρή-Μπότσαρη, 2008:9). Κατά τη διάρκεια της µεταβατικής αναπτυξιακής περιόδου των νέων, µεταξύ δηλαδή της εφηβικής και της ενήλικης ζωής, τα άτοµα έρχονται αντιµέτωπα µε κάποιες προκλήσεις και για να τις ξεπεράσουν θέτουν ορισµένους στόχους. εν είναι δυνατό να

15 14 διευκρινιστεί αν αυτοί οι στόχοι αφορούν την εφηβική ή την ενήλικη ζωή, εξαιτίας της µεταβατικότητας και της ρευστότητας αυτού του σταδίου. Πιο συγκεκριµένα, οι στόχοι αυτοί έχουν να κάνουν µε την απόκτηση ταυτότητας, τη σύναψη και διατήρηση ώριµων διαπροσωπικών σχέσεων, την επαγγελµατική αποκατάσταση και την επίτευξη της αυτονοµίας (Ευθυµίου, Ευσταθίου & Καλαντζή- Αζίζι, 2007). Αναλυτικότερα, ο Erikson θεωρεί τη διαµόρφωση ταυτότητας, την κύρια αναπτυξιακή απαίτηση κατά την εφηβική ηλικία, καθώς αποτελεί τον σύνδεσµο ανάµεσα στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή, αφού λειτουργεί ως γέφυρα των παιδικών εµπειριών και των προσωπικών στόχων, των αξιών και των αποφάσεων, που επιτρέπουν σε ένα άτοµο να πάρει τη δική του απόφαση µέσα στην κοινωνία (Μακρή-Μπότσαρη, 2008). Συγκεκριµένα, θεωρείται απαραίτητο το άτοµο να αποκτήσει µια σωστή και ολοκληρωµένη αντίληψη για τον εαυτό και την εικόνα του, που θα τον βοηθήσει να εξελιχθεί στον κοινωνικό του ρόλο και στις διαπροσωπικές του αλληλεπιδράσεις. Οι νεαροί φοιτητές, κατά τη διάρκεια της µετεφηβείας βιώνουν κρίση ταυτότητας, η οποία αναπόφευκτα οδηγεί στη λεγόµενη «κρίση γενεών». Γι αυτό το λόγο, ένα µεγάλο ποσοστό του φοιτητικού πληθυσµού χαρακτηρίζεται από ριζοσπαστικές και ουτοπιστικές αντιπαραθέσεις µε το κοινωνικό κατεστηµένο. Εφόσον έχει θεµελιωθεί πλήρως η αίσθηση της προσωπικής ταυτότητας των νέων που σηµαίνει ότι ο πρώτος στόχος έχει ολοκληρωθεί µε επιτυχία, µπορεί να πραγµατοποιηθεί ο δεύτερος στόχος που αφορά τη σύναψη και κυρίως τη διατήρηση ώριµων διαπροσωπικών σχέσεων είτε σε φιλικό είτε σε ερωτικό επίπεδο. Υπάρχει µια

16 15 αµφίδροµη σχέση µεταξύ αυτών των δυο στόχων, επειδή η απόκτηση ταυτότητας συµβάλλει σηµαντικά στη δηµιουργία διαπροσωπικών σχέσεων οι οποίες βοηθούν στη θεµελίωση και διαµόρφωση της ταυτότητας. Στον τρίτο στόχο µπορεί κανείς να αναφέρει τη θεωρία του Levinson, η οποία αφορά τις οκτώ περιόδους της ώριµης ηλικίας και η οποία σχετίζεται τόσο µε τις διαπροσωπικές σχέσεις, όσο και µε την επίτευξη και κατάρτιση των επαγγελµατικών στόχων. Ειδικότερα, στο 17 ο έως και στο 22 ο έτος του ατόµου αναφέρεται η πρώτη µετάβαση στην ώριµη ηλικία. Εν συνεχεία, στο 22 ο έως το 28 ο έτος, το άτοµο αρχίζει να κάνει τις πρώτες του επιλογές στις διαπροσωπικές του σχέσεις, στους επαγγελµατικούς στόχους και στο σύστηµα αξιών και ιδεών. Είναι έκδηλη η αµφίδροµη σχέση που υπάρχει µεταξύ του τρίτου και του τέταρτου στόχου, αφού η επίτευξη των επαγγελµατικών στόχων και η εύρεση εργασίας, οδηγούν στην απόκτηση οικονοµικής ανεξαρτησίας και στη συνέχεια στην απόκτηση αυτονοµίας. Ένα από τα καίρια ζητήµατα που απασχολούν το φοιτητικό πληθυσµό, αφορά την ανεξαρτησία και την αυτονοµία τους από το οικογενειακό τους περιβάλλον. Οι προσπάθειες των νέων, σύµφωνα µε τον Erikson, για την επίτευξη της ανεξαρτησίας και της αυτονοµίας τους, ξεκινά από την νηπιακή ηλικία και καταλήγει ως και την εφηβεία, µέχρι το άτοµο να καταλήξει σε ένα δικό του σταθερό τρόπο ζωής. Κατά τον Janig, οι νέοι µε την ένταξή τους στην τριτοβάθµια εκπαίδευση, γίνονται κοινωνοί νέων γνώσεων, ιδεών και ιδεολογιών. Σε αυτό το πλαίσιο, δηµιουργείται για τους φοιτητές το κατάλληλο έδαφος ώστε να διευρύνουν τους ορίζοντες τους, να καταφύγουν σε πνευµατικές αναζητήσεις, ελεύθερη σκέψη, σύγκριση απόψεων και

17 16 αµφισβήτηση. Έτσι, έχουν τη δυνατότητα να πειραµατιστούν, να δοκιµάσουν και να τολµήσουν νέες εναλλακτικές λύσεις και επιλογές (Ευθυµίου, Ευσταθίου & Καλαντζή- Αζίζι, 2007). Επιπλέον, είναι φανερό ότι ο φοιτητής θα συναντήσει αρκετές δυσκολίες, εφόσον καλείται να προσαρµοστεί σε ένα νέο τρόπο ζωής, και σε ένα καινούριο ακαδηµαϊκό περιβάλλον. Μέχρι εκείνη τη στιγµή, το άτοµο είχε συνηθίσει να ζει προστατευµένο κάτω από το πρίσµα της οικογενείας του, ακολουθώντας ένα αυστηρά δοµηµένο σχολικό πρόγραµµα, το οποίο περιλαµβάνει ένα συγκεκριµένο ωράριο και υποχρεώσεις. Με την εισαγωγή του στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση, όλα τα παραπάνω ανατρέπονται, καθώς καλείται να προσαρµοστεί σε ένα νέο περιβάλλον στο οποίο συµπεριλαµβάνονται τις περισσότερες φορές, µια νέα πόλη, η φροντίδα της νέας κατοικίας του, η διαχείριση των οικονοµικών του, οι διατροφικές του συνήθειες και ο γενικότερος έλεγχος του τρόπου ζωής του. Επίσης, απαιτείται να προσαρµοστεί σε ένα διαφορετικό κύκλο σπουδών, ωράριο και υποχρεώσεις. Για να µπορέσει να εκπληρώσει το σκοπό του και να αποκτήσει το πτυχίο του, είναι απαραίτητη η ενεργή συµµετοχή του σε µαθήµατα και εργαστήρια, η διεκπεραίωση των εργασιών του, η συµµετοχή του στις εξεταστικές περιόδους και το πιο σηµαντικό, η ανάπτυξη της κριτικής του σκέψης (Καλαντζή-Αζίζι, 1992). Υπάρχουν βέβαια και οι φοιτητές εκείνοι που δεν έχουν εγκαταλείψει τον τόπο µόνιµης κατοικίας τους και αποφάσισαν να σπουδάσουν στην πόλη τους, οι οποίοι δεν υφίστανται τις παραπάνω αλλαγές που αφορούν την προσαρµογή στο νέο περιβάλλον, αλλά δεν παύουν και εκείνοι να βρίσκονται στο ίδιο αναπτυξιακό στάδιο και να εµφανίζουν τα ίδια χαρακτηριστικά και προβλήµατα της µετεφηβικής περιόδου.

18 17 Εν κατακλείδι, οι νεαροί φοιτητές καλούνται να αντιµετωπίσουν τις όποιες δυσκολίες συναντήσουν κατά τη προσαρµογή τους, συχνά µόνοι τους χωρίς να υπάρχει κάποια αρµόδια δοµή και υπηρεσία ώστε να απευθυνθούν, για να τους βοηθήσει. Το µεγαλύτερο ποσοστό στρέφεται προς τους συνοµηλίκους τους για ψυχολογική υποστήριξη, οι οποίοι όµως πολλές φορές δεν καταφέρνουν να τη προσφέρουν, είτε γιατί δεν έχουν τις κατάλληλες εµπειρίες, είτε γιατί βρίσκονται στο ίδιο µεταβατικό στάδιο και αντιµετωπίζουν και εκείνοι τα ίδια προβλήµατα και ανησυχίες. Αν ένας φοιτητής θα έχει θετική ή αρνητική προσαρµογή εξαρτάται από την κοινωνικοποίηση του ατόµου, από τους τρόπους µε τους οποίους βρίσκει λύσεις και αντιµετωπίζει τα καθηµερινά προβλήµατα και από τη βοήθεια που δέχεται από τον κοινωνικό του περίγυρο (Καλαντζή Αζίζι, 1992). 1.2 Ψυχοκοινωνικές ανάγκες και προβλήµατα των φοιτητών Τα προβλήµατα και οι ανησυχίες που αντιµετωπίζουν οι φοιτητές, αντικατοπτρίζουν τα προβλήµατα και τις συνθήκες της ευρύτερης κοινωνίας που τους περιβάλλει. Όπως επίσης και η µορφή που έχουν τα Πανεπιστηµιακά και Τεχνολογικά ιδρύµατα, αποτελούν µια αντανάκλαση της κοινωνίας και του κόσµου των «ενηλίκων» (Καλαντζή-Αζίζι, 1987). Θα µπορούσαµε να αναφερθούµε στο διαχωρισµό των αναγκών, σύµφωνα µε τον Maslow, ο οποίος θεωρεί ότι, κάθε ενέργεια και πράξη των ατόµων συνδέεται µε µια ανάγκη. Επιπλέον, πιστεύει ότι οι άνθρωποι έχουν ανάγκες, αλλά ο ανάγκες αυτές έχουν

19 18 µια ιεραρχική σχέση µεταξύ τους και ακολουθούν µια συγκεκριµένη εξελικτική πορεία. Κατά τον Maslow, οι ανάγκες του κάθε ανθρώπου είναι, η ανάγκη για φυσική επιβίωση, όπως φαγητό-νερό-ύπνος, συναισθηµατικές ανάγκες οι οποίες αφορούν την ανθρώπινη επαφή, κοινωνικές ανάγκες όπως επαγγελµατική και κοινωνική καταξίωση, αισθητικές ανάγκες (καλλιτεχνικές δραστηριότητες και ενδιαφέροντα), και τέλος, οι πνευµατικές ανάγκες που έχουν να κάνουν µε τις θρησκευτικές, πνευµατικές αναζητήσεις και αξίες (Σταθόπουλος, 1999). Σύµφωνα µε την παραπάνω θεωρία, τα άτοµα που διανύουν τη µετεφηβική τους περίοδο και αφού έχουν καλύψει τις απαραίτητες βασικές ανάγκες επιβίωσης, δίνουν περισσότερο έµφαση στις συναισθηµατικές τους ανάγκες, όπως το να ανήκουν κάπου, να αγαπιούνται, να έχουν αυτοεκτίµηση και να αισθάνονται αποδοχή από το περιβάλλον στο οποίο αλληλεπιδρούν (Μαλικιώση, 1989). Η επιβίωση των φοιτητών, εξαρτάται από το πόσο καλά και πόσο γρήγορα µπορούν να προσαρµοστούν στις νέες συνθήκες ζωής. Καλούνται λοιπόν, να προσαρµοστούν στον «ενήλικο» ρόλο τους, µαθαίνοντας να εκτιµούν και να αναγνωρίζουν το δυναµικό που κρύβουν µέσα τους, αξιοποιώντας το δηµιουργικά και αντιµετωπίζοντας τη ζωή µε αισιοδοξία. Οι κοινωνικές δεξιότητες παίζουν καθοριστικό ρόλο για την επιβίωση, την προσαρµογή και την εξέλιξή τους. Επιπροσθέτως, θα µπορούσε να γίνει ένας διαχωρισµός των προβληµάτων των φοιτητών, σε ατοµικά και σε κοινωνικά, όπου συχνά υπάρχει µια αµφίδροµη σχέση µεταξύ τους.

20 19 Ειδικότερα, σύµφωνα µε ένα ορισµό της Παπαφλέσσα, για τα ατοµικά ή ψυχολογικά προβλήµατα που παρατίθεται στο βιβλίο του Σταθόπουλου (1999), αναφέρεται ότι, τα ατοµικά προβλήµατα προκύπτουν σε ορισµένες καταστάσεις στη ζωή του ατόµου και τις αισθάνονται ως ανεκπλήρωτες ανάγκες. Με αυτό τον τρόπο δηµιουργούνται εντάσεις για τις οποίες το άτοµο αναζητά τρόπους να τις ικανοποιήσει. Οι ανάγκες αυτές δεν ικανοποιούνται είτε γιατί το άτοµο δεν γνωρίζει νέους τρόπους αντιµετώπισης, είτε γιατί δεν διαθέτει τα κατάλληλα µέσα, είτε ακόµη επειδή δεν είναι διαθέσιµα στο περιβάλλον του. Επίσης, είναι πιθανό να υπάρχουν και ανάγκες οι οποίες αλληλοσυγκρούονται µεταξύ τους. Όσον αφορά τις κοινωνικές ανάγκες ο Σταθόπουλος (1999), αναφέρει ότι, «τα κοινωνικά προβλήµατα αποτελούν µια ορισµένη κατάσταση για την οποία υπάρχει ένα σύνολο ατόµων το οποίο θεωρεί ότι αυτή η κατάσταση είναι η πηγή κοινωνικής δυσλειτουργίας και δεινών». Τα κοινωνικά αυτά προβλήµατα, αποτελούν ανεπιθύµητες καταστάσεις, όπου τα άτοµα επιδιώκουν να βρουν λύσεις µε συλλογικά µέτρα. Συµπεραίνεται, ότι η φοίτηση των νέων στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση διαδραµατίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της προσωπικότητας τους, θεωρείται λοιπόν, ένα καίριο και κρίσιµο γεγονός στη ζωή τους. Η φοίτηση σε Ανώτατες και Ανώτερες σχολές, µπορεί να διαρκέσει από τέσσερα, πέντε ή και περισσότερα πολλές φορές έτη, όπου καθ όλη τη διάρκεια αυτών των χρόνων ο έφηβος ενηλικιώνεται, ωριµάζει σε πνευµατικό και συναισθηµατικό επίπεδο. ηµιουργεί τις βάσεις για την επαγγελµατική του σταδιοδροµία, παράλληλα ανεξαρτητοποιείται από το οικογενειακό

21 20 του περιβάλλον, καθώς επίσης συνάπτει ώριµες διαπροσωπικές σχέσεις, είτε σε φιλικό, είτε σε ερωτικό επίπεδο (Μαλικιώση- Λοϊζου, 1989). Οι προβληµατισµοί που αντιµετωπίζουν οι φοιτητές βασίζονται στη διαδικασία του αναπτυξιακού σταδίου που διανύουν. Οι σηµαντικότεροι λοιπόν προβληµατισµοί και ανησυχίες τους, αφορούν το ψυχολογικό, εκπαιδευτικό και κοινωνικό κοµµάτι της ζωής τους. Ευνόητο θα ήταν να αναφερθούν ορισµένα βασικά ζητήµατα που απασχολούν το φοιτητικό πληθυσµό και δυσκολεύουν τη ζωή και την ψυχική τους υγεία όπως, η µετάβαση από µια οργανωµένη και δοµηµένη ζωή σε ένα διαφορετικό τρόπο ζωής πιο χαλαρό και ακανόνιστο, η έλλειψη ασφάλειας και προστασίας από την οικογένεια και αντίστροφα, η ευκαιρία να ελέγξουν τη ζωή τους και να γίνουν πιο υπεύθυνα άτοµα, η εύρεση νέων τρόπων αντιµετώπισης προβληµάτων και προσαρµογής. Οι δυσκολίες που αντιµετωπίζουν σχετικά µε τις νέες στεγαστικές συνθήκες, όταν αναγκάζονται να µετακινηθούν σε µια άλλη πόλη ή και χώρα και να αφήσουν πίσω την πατρική τους κατοικία, προσθέτοντας έτσι την ευθύνη και την φροντίδα του δικού τους πλέον σπιτιού ή ακόµη και µιας συγκατοίκησης. Επίσης προβλήµατα που σχετίζονται µε τη διατροφή, την οικονοµική κατάσταση, τις σπουδές, την ψυχοκοινωνική προσαρµογή, την κοινωνική αποµόνωση, σεξουαλικά και συναισθηµατικά ζητήµατα κ.α. (Μαλικιώση-Λϊζου, 1989). Έχουν πραγµατοποιηθεί αρκετές έρευνες, τα τελευταία χρόνια, όχι µόνο στον Ελλαδικό χώρο αλλά και σε αρκετές χώρες του εξωτερικού, στις οποίες διαπιστώνεται ότι υπάρχει ένα µεγάλο ποσοστό νέων οι οποίοι κατά τη διάρκεια της φοιτητικής τους ζωής αντιµετωπίζουν αρκετές πιέσεις και προβλήµατα, έχοντας ως αντίκτυπο τη

22 21 διαταραχή του ψυχικού τους κόσµου. Ο φοιτητικός πληθυσµός, έχει εντοπιστεί ως «οµάδα κινδύνου», για την εκδήλωση ψυχικών διαταραχών (Καλαντζή-Αζίζι, 1987). Σε µια από αυτές τις έρευνες που έχουν πραγµατοποιηθεί από των Ναυρίδη και συν (1990), για το Συµβουλευτικό Κέντρο φοιτητών του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων, αναφέρεται ότι «το ποσοστό των φοιτητών µε καταθλιπτική συµπτωµατολογία είναι τριπλάσιο από εκείνο του γενικού πληθυσµού ηλικίας ετών (39,2% έναντι 12,2% µε σηµείο διάκρισης τα 16 συµπτώµατα στη κλίµακα CES-D) ενώ το ποσοστό των φοιτητών που εµφανίζει σοβαρή ή βαριά διαταραχή είναι τετραπλάσιο του γενικού πληθυσµού στην ίδια ηλικιακή οµάδα (19,2% έναντι 4,9% µε κριτήριο τα 10 και πλέον συµπτώµατα στη κλίµακα Langner).» (Ευθυµίου, Ευσταθίου & Καλαντζή-Αζίζι, 2007:87).

23 22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2.1 Ιστορική αναδροµή και εξέλιξη «Η Συµβουλευτική Ψυχολογία ως κλάδος της Ψυχολογίας, αποτελεί µια σχετικά νέα επιστήµη, η οποία αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε στις αρχές του προηγούµενου αιώνα» ( ηµητρόπουλος, 1999:32). Έχει τις ρίζες της σε ποικίλες και διαφορετικές πηγές, καθώς η Συµβουλευτική εκτός από τις θεωρητικές εξελίξεις και την πρόοδο στην έρευνα, επηρεάστηκε και από τα οικονοµικά και κοινωνικά ρεύµατα της εποχής. Τα θέµατα µε τα οποία ασχολείται η Συµβουλευτική προϋπήρχαν όπως και οι λειτουργίες, εφαρµόζονταν πριν αιώνες, από την αρχαιότητα. Η Συµβουλευτική παλαιότερα αλλά και στις µέρες µας, αντλεί πληροφορίες και υλικό από διάφορες επιστήµες όπως, η Φιλοσοφία, η Ψυχολογία, η Κοινωνιολογία, η Οικονοµική Επιστήµη και η Παιδαγωγική ( ηµητρόπουλος, 1992). Τους δυο τελευταίους αιώνες η Συµβουλευτική αρχίζει να µορφοποιείται, κυρίως στον τοµέα που αφορά την επιλογή επαγγέλµατος (επαγγελµατικό προσανατολισµό) και στον τοµέα της ψυχικής υγείας. Πιο συγκεκριµένα, τη περίοδο της βιοµηχανικής επανάστασης αναπτύχθηκε η Συµβουλευτική Ψυχολογία και ο επαγγελµατικός προσανατολισµός. Πρωτοστάτης σε αυτό υπήρξε ο Frank Pearson, ο οποίος το 1908 δηµιούργησε µια συµβουλευτική υπηρεσία στη Βοστόνη, µε κύριο στόχο τον επαγγελµατικό προσανατολισµό των νέων, δηλαδή να συνδέει τις επαγγελµατικές ικανότητες και ενδιαφέροντα των νέων µε τις επαγγελµατικές τους επιλογές. Επιπλέον, δηµιούργησε ένα πρόγραµµα κατάρτισης συµβούλων επαγγελµατικού προσανατολισµού.

24 23 Αξίζει να σηµειωθεί ότι το κίνηµα ψυχικής υγιεινής που δηµιουργήθηκε το 1908 και που στόχευε στην ευαισθητοποίηση του κοινού, σχετικά µε θέµατα που αφορούσαν την ψυχική ασθένεια, το ψυχοµετρικό κίνηµα και η µελέτη των ατοµικών διαφορών που δηµιουργήθηκαν στη Γαλλία το 1900 καθώς και η οικονοµική και κοινωνική εξέλιξη της Αµερικανικής κοινωνίας, συνετέλεσαν αποφασιστικά στην ανάπτυξη αυτού του κλάδου της Ψυχολογίας. Ο Carl Rogers µε την εµφάνιση του βιβλίου «Συµβουλευτική και Ψυχοθεραπεία» υποστηρίζει την ανάπτυξη της Συµβουλευτικής και της Ψυχοθεραπείας,µέσα από µια µη-ιατρική και µη- ψυχαναλυτική σκοπιά. Ανέφερε ότι η ψυχοθεραπεία µπορεί να γίνει και από ανθρώπους που δεν είναι ψυχίατροι, ανοίγοντας έτσι το δρόµο ώστε να αναπτυχθεί η µέθοδος αυτή, δίνοντας την δυνατότητα σε άτοµα που δεν είχαν την ειδικότητα του ψυχιάτρου αλλά προέρχονταν από διαφορετικές ειδικότητες (π.χ. ψυχολόγοι) να εφαρµόσουν την Συµβουλευτική Ψυχολογία. Κατά τη δεκαετία του 40 έγιναν προσπάθειες διαχωρισµού του ρόλου της Συµβουλευτικής Ψυχολογίας από εκείνων, της Κλινικής Ψυχολογίας και της Ψυχιατρικής. Το 1950 η Συµβουλευτική Ψυχολογία λειτούργησε πλέον ως ξεχωριστός κλάδος, προσδιορίζοντας τον ρόλο και τα πρότυπα για την εκπαίδευση των Συµβουλευτικών Ψυχολόγων. Ειδικότερα, το 1951 ως και το 1956 αποτελούν σταθµοί, καθώς διατυπώθηκαν η µορφολογική θεωρία και θεραπεία καθώς και η θεωρία της επαγγελµατικής επιλογής, πάνω στις οποίες βασίστηκε και η Συµβουλευτική Ψυχολογία. Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της Συµβουλευτικής Ψυχολογίας, διαπιστώνεται ότι πρωταρχικός της στόχος ήταν να βοηθήσει τους νέους, ώστε να έχουν καλύτερη

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ.) Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός Εαρινό εξάμηνο 2013-2014 Διδάσκουσα: Κωνσταντινίδου Σόνια 2 ο ΜΑΘΗΜΑ Η Συμβουλευτική είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19 Περιεχόμενα Πρόλογος... 19 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25 Ορισμός... 25 Ιστορική εξέλιξη... 30 Η ανάπτυξη της συμβουλευτικής ψυχολογίας στην Ελλάδα... 40 Θέματα που απασχολούν τη συμβουλευτική ψυχολογία...

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ.) Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός Εαρινό εξάμηνο 2013-2014 Διδάσκουσα: Κωνσταντινίδου Σόνια 1 ο ΜΑΘΗΜΑ Η συμβουλευτική (counselling,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μ. Μαδιανός Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Ζωγράφου, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ψυχιατρική 2002, 13:297-300 Η Ελλάδα, τρία έτη µετά την ένταξή της από το

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΓΑ-Κοινωνική Εργασία σε καταστάσεις κρίσης στην Πρωτοβάθμια Κοινωνική Πρόνοια» Eπικοινωνία: thkallin@gmail.com Προς (πίνακα αποδεκτών) ΚΟΜΟΤΗΝΗ, 20 Ιουλίου 2015 Με τo παρόν σημείωμα σας γνωστοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση

Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση Συμβουλευτική είναι η οργανωμένη και επιτρεπτική σχέση που δίνει τη δυνατότητα στον συμβουλευόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν Εκδοτικό σηµείωµα Στη φιλοσοφία και πρακτική του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων η εκπαίδευση αποτελεί κεντρικό άξονα της θεραπευτικής του προσέγγισης και της λειτουργίας του. Το προσερχόµενο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης-

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ ΑΠΟ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΟΥΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ-ΕΦΗΒΟΥ Έλσα ηµοπούλου-ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ m144 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και Αγνή Βίκη Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

πιxειρ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ

πιxειρ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ πιxειρ ν Γραφείο Επιχειρηµατικότητας ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΤΟΥ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Τα Γραφεία ιασύνδεσης λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος "Η χρόνια νόσος μέσα από το πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ιατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ www.anadeixi.gr Υπεύθυνοι έρευνας: Παπαχατζής Κωνσταντίνος, ιευθύνων Σύµβουλος Ρουσοµάνη Βασιλική, Σύµβουλος Ανθρώπινου υναµικού Αθήνα Θεσσαλονίκη Α. ιάκου 21,

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου & Α. Καλαντζή -Αζίζι «ουλειά µε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα