ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΟΥΒΑΛΑΡΗ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΟΥΒΑΛΑΡΗ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ"

Transcript

1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΓΟΥΒΑΛΑΡΗ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ(µια προσωποκεντρική θεώρηση) ιπλωµατική Εργασία για την απόκτηση Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης Πειραιάς, 2013 i

2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΟΥΒΑΛΑΡΗ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (µια προσωποκεντρική θεώρηση) Επιβλέπων Καθηγητής : ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ Μελέτη για την απόκτηση Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης Πειραιάς, 2013 ii

3 POSTGRADUATE STUDIES UNIVERSITY PIRAEUS ADMINISTRATION OF HEALTH GOUVALARI ZACHAROULA ΤΕΙ PIRAEUS ORGANIZATIONAL CULTURE AND HUMAN RESOURCES MANAGEMENT IN THE HEALTH SECTOR (a person-centered approach) Supervisor: PAPAILIAS THEODORE Study on acquisition M.Sc. Piraeus, 2013 iii

4 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ (Acknowledgements) Θα ήθελα να εκφράσω τις θερµές ευχαριστίες µου στον επιβλέποντα καθηγητή κύριο Θεόδωρο Παπαηλία, ο οποίος µε την εµπιστοσύνη, την κατανόηση, τον σεβασµό και το προσωπικό ενδιαφέρον που µου έδειξε, µπόρεσα να οργανώσω τις σκέψεις µου και να ολοκληρώσω την παρούσα µελέτη. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συναδέλφους µου, Έλενα Τσιαµαντά, Μαρία Ταγκούλη, Αγγελική Καλόσακα για την στήριξη, την συνεργατικότητα, την οµαδικότητα και το κέφι τους, πλαίσιο που χωρίς αυτό δεν θα µπορούσα να µοιραστώ τις γνώσεις, την εµπειρία και τις ιδέες µου κατά τη διάρκεια των σπουδών µου. Φυσικά δεν θα παραλείψω να ευχαριστήσω τον σύζυγο µου για την ηθική συµπαράσταση και την υποµονή του, την µητέρα µου για τη βοήθεια και τον µικρό µου γιο για τον χρόνο που µου παραµέριζε. Τέλος θα ήθελα να αναφέρω την ευγνωµοσύνη µου στους δυο κύριους εµπνευστές µου γι αυτή την εργασία τις κυρίες Νάντα Παπαευαγγέλου και Πόλλυ Ιωσηφίδη που µε έµαθαν να ακούω και να σέβοµαι τον εαυτό µου. iv

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στα πλαίσια της παρακολούθησης του µεταπτυχιακού προγράµµατος «ιοίκηση της Υγείας», πραγµατοποιήθηκε η εκπόνηση υποχρεωτικής διπλωµατικής εργασίας, προκειµένου να ολοκληρωθεί µια βιβλιογραφική προσέγγιση, που είχε θέµα την «Οργανωσιακή Κουλτούρα και ιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων στον τοµέα της Υγείας (µια προσωποκεντρική θεώρηση)». Μέσα από την ανάγνωση µιας αξιόλογης έκτασης σε αντίστοιχες βιβλιογραφικές αναφορές, αλλά και από την προσωπική µου εµπειρία καταγραφής της κλινικής εικόνας, προσπάθησα να αποδώσω τη σηµασία της έννοιας της υγείας και της οργανωσιακής κουλτούρας που δηµιουργείται σε έναν οργανισµό υγείας. Τις επιδράσεις, µε τα προβλήµατα και τα πλεονεκτήµατα που επιφέρει στο ανθρώπινο δυναµικό η κουλτούρα, ώστε υλοποιήσουµε τη σύνθεση αυτών, προτάσσοντας και αναλύοντας ένα πιθανό ανθρωπιστικό µοντέλο εφαρµογής και εξυγίανσης. Πιο συγκεκριµένα, αναγνωρίζοντας τις ελλείψεις που αντιµετωπίζουν οι οργανισµοί υγείας στη χώρα µας, σε πολλαπλά επίπεδα, ιδεολογικής, πολιτισµικής και πολιτικής, οικονοµικής και τεχνολογικής συγκρότησης, τονίζουµε την αναγκαιότητα µεταβολής στα πρότυπα ξεκινώντας από την εσωτερική συναισθηµατική ικανότητα των διοικούντων, των εργαζοµένων και έπειτα των ασθενών στα νοσοκοµεία. Ακολουθεί µια πλήρης περιγραφή της ανθρωποκεντρικής θεώρησης, παρατηρώντας τα δυνατά σηµεία που χρειάζεται να επενδύσει, να καλλιεργήσει και να αποδεχτεί ότι διαθέτει η εποικοδοµητική διοίκηση. Το ανθρώπινο δυναµικό µαθαίνει να βιώνει τη δύναµή του µέσα από τη διαδικασία οµάδων διοίκησης, συναισθηµατικής ωρίµανσης, και εποπτείας ώστε να µεταµορφώσει, να αναπτύξει και να απελευθερώσει τη δηµιουργικότητα και τις ικανότητες για βοήθεια. Τα ενισχυµένα και εντατικά προγράµµατα εκπαίδευσης που προτάσσονται µέσα στα νοσηλευτικά ιδρύµατα, είναι αυτά που θα ισχυροποιήσουν το βίωµα σε µια κουλτούρα ωρίµανσης και αυτοπραγµάτωσης. ΛΕΞΕΙΣ- ΚΛΕΙ ΙΑ Υγεία, Οργανωσιακή Κουλτούρα, Οργανωσιακή Κουλτούρα και management, Προσωποκεντρική διοίκηση, Person Centered Management, Ηγεσία, Οµάδες ποιότητας, v

6 ιοίκηση, Άγχος, Burn out, Mobbing, Ανθρωποκεντρική διοίκηση σε µονάδες υγείας, Συναισθηµατική ανάπτυξη, Οµάδες αυτογνωσίας στις µονάδες υγείας, Ωριµότητα µελών διοίκησης, Εποπτεία στα επαγγέλµατα υγείας. vi

7 ABSTRACT «Organizational Culture and Human resource management in the health sector (a person centered approach)». By Zacharoula Gouvalari Graduate Thesis Submitted for the Degree «Master in Health Management» University of Piraeus- TEI of Piraeus, Greece. Supervisor: Professor Theodoros Papailias. October 2013 As part of the monitoring of the Master program " Management of Health " was held to prepare compulsory dissertation in order to complete a literature approach, which was dedicated to " Organizational Culture and Human Resource Management in Health sector ( a person-centered approach )." Through reading a considerable extent into corresponding references, but from my experience recording the clinical picture, strove to convey the importance of the concept of health and organizational culture that is created in a health organization. Effects, the problems and the advantages brought about in human resources culture that implement this synthesis, prefixing and analyzing a potential humanitarian model of implementation and consolidation. More specifically, recognizing the shortcomings faced by health organizations in our country, at multiple levels, ideological, cultural and political, economic and technological establishment, we emphasize the necessity of change in standards from the inner emotional ability of the managers, workers, and then the patients in hospitals. Here's a full description of the anthropocentric approach, observing the strengths you need to invest, to cultivate and to accept that he has constructive administration. Manpower learns to experience its power through the process management team, emotional maturity, and supervision to transform, develop and release their creativity and skills to help. vii

8 Strengthened and intensive training programs preceded within hospitals are those which reinforces the experience in a culture maturity and self-realization. KEYWORDS Health, Organizational culture, Organizational culture and management, Management Person, Person Centered Management, Leadership, Quality Team, Management, Stress, Burn out, Mobbing, Humanistic management in health facilities, Emotional development, Self-awareness groups in health units, Maturity management members, Monitor health professions. viii

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.xiii ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1.1 Εννοιολογική προσέγγιση του όρου «υγεία» Οργανωσιακή κουλτούρα Τι είναι η οργανωσιακή κουλτούρα Ορισµοί Η προσέγγιση του Schein Η οργανωσιακή κουλτούρα στη διοίκηση ολικής ποιότητας Κουλτούρα και Management Ανθρωπιστική θεωρία- Προσωποκεντρική µέθοδος διοίκησης...10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο 2.1 Ηγεσία και Management -στιλ ηγεσίας Ατοµικά χαρακτηριστικά ηγέτη Μορφές της ηγεσίας Η ηγεσία ως διαδικασία Κύκλοι Ποιότητας Η ανθρωποκεντρική ηγεσία σε χώρους υγείας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο 3.1 Η οργανωσιακή κουλτούρα στη διοίκηση ανθρώπινων πόρων Έννοια ανθρωπίνων πόρων Ανθρωπιστική επιστήµη Λίγα λόγια για την προσωποκεντρική θεωρία Η σηµασία της αποδοχής στην προσωποκεντρική θεωρία..26 ix

10 3.4.1 Η ανάγκη για αποδοχή Η ανάπτυξη της ανάγκης για αυτοαποδοχή Εφαρµογή και επεξήγηση των θεραπευτικών συνθηκών Οι θεραπευτικές συνθήκες.28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο 4.1 Η οργανωσιακή κουλτούρα στη διαχείριση της ασθένειας, του πόνου, του θανάτου. Εφαρµογές στην υγεία Μοντέλα υγείας Προβλήµατα στην άσκηση της ιατρικής Το συναισθηµατικά φορτισµένο περιβάλλον Θάνατος-θρήνος-φόβος ασθενών Αντιδράσεις µελών του προσωπικού υγείας Η σύγχρονη ασθένεια της µοναξιάς στα νοσοκοµεία Μια ανθρωποκεντρική άποψη για τον θάνατο Η προσωπική µου άποψη για το θάνατο...45 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο 5.1 Αρνητικές επιπτώσεις στο ανθρώπινο δυναµικό. Αναφορές στο άγχος, το burn out, τη βία στους εργαζοµένους Άγχος Το άγχος στους νοσηλευτές Burn out Βία- ηθική παρενόχληση στους εργαζοµένους (mobbing) ιαφορά από το Άγχος των εργαζοµένων Τι περιλαµβάνει το mobbing x

11 5.5 Συνθήκες εργασίας- άσκηση εξουσίας-συγκρούσεις Ανάγκη για προστασία Η ανθρωποκεντρική πρόκληση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο 6.1 Οµαδοκεντρική ηγεσία στη διοίκηση. Οι σχέσεις µεταξύ τους. Προσωπική Ανάπτυξη Ανθρώπινου δυναµικού. Μη βίαιη επικοινωνία. Ωριµότητα οµάδας διοίκησης Η Εκπαίδευση στην Υγεία Μια ανθρωποκεντρική οµάδα εκπαίδευσης µέσα στον νοσηλευτικό οργανισµό Τρόποι µέτρησης των συναισθηµάτων Τα άτοµα στην οµάδα διοίκησης έχουν ταυτότητα Το προσωπικό εργασίας αποκτά ταυτότητα Μη βίαιη επικοινωνία- συγκρούσεις ιαδικασία λήψης αποφάσεων, ευθύνες Η σχέση είναι κουλτούρα και ωριµότητα.. 81 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο 7.1 Εποπτεία ανθρώπινου δυναµικού Τι είναι η εποπτεία Πως λειτουργεί η εποπτεία Γιατί χρησιµοποιείται η εποπτεία..90 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο 8.1 Άλλες κουλτούρες Άλλες θεωρίες της διοίκησης σε σχέση µε τον ανθρώπινο παράγοντα Θεωρίες της προσωπικότητας (Freud, Adler, Jung).. 93 xi

12 8.2.2 Θεωρίες της ανθρώπινης συµπεριφοράς (Watson, Skinner, Kelly, Beck) Θεωρία επιστηµονικής διοίκησης (Taylor) Θεωρίες των ανθρωπίνων σχέσεων (Mayo, Moreno, Lewin) Θεωρίες των ανθρωπίνων αναγκών (Maslow, Argyris) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ xii

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εργασιακή ζωή υποβάλλεται σε αξιοσηµείωτες αλλαγές που έχουν σηµαντικές επιδράσεις στις µονάδες παροχής υγείας και στην υγεία των εργαζοµένων τους. Η παγκοσµιοποίηση αναδεικνύει την τεχνολογία νέων πληροφοριών, αλλά και περικοπές προσωπικού, πίεση χρόνου και διαφορετικές συνθήκες εργασίας όπως ηµιαπασχόληση και τηλε-εργασία. Το µεγάλο ποσοστό εργαζοµένων µεγαλύτερης ηλικίας και οι αυξανόµενες απαιτήσεις στον τοµέα υπηρεσιών, δηµιουργούν νέες προκλήσεις στις οποίες µπορούν να ανταποκριθούν µόνο εργαζόµενοι µε κίνητρα, µε προσόντα και πάνω από όλα εκπαιδευµένοι και πλήρως λειτουργικοί για το δύσκολο έργο που τους περιµένει. εν έχει αλλάξει µόνο η εργασιακή ζωή στους χώρους υγείας αλλά και ο τρόπος αντιµετώπισης της εργασίας γενικότερα. Η εργασία σήµερα για τον περισσότερο κόσµο είναι κάτι περισσότερο από απλή πηγή εισοδήµατος. Παρέχει στα άτοµα τη δυνατότητα για κοινωνική συναναστροφή και µπορεί να έχει σηµαντική επίδραση στην αυτοεκτίµηση και στην ταυτότητα του ατόµου. Ο χρόνος που εργάζεται ο διοικητής ενός νοσοκοµείου, ο γιατρός, ο νοσηλευτής, ο κοινωνικός λειτουργός, ο ψυχολόγος, ο φυσιοθεραπευτής, αφορά µεγάλο µέρος της ζωής του. Στο χώρο εργασίας τους τα άτοµα µπορούν να αποκτήσουν γνώση και κίνητρα για να επηρεάσουν την ίδια τους την υγεία και τη γενική στάση τους προς αυτήν, για τους ίδιους, για τον φορέα υγείας που εργάζονται αλλά και για τους ασθενείς-πελάτες των νοσοκοµείων και των θεραπευτηρίων. Η οργανωσιακή κουλτούρα αποτελεί µέρος της επιστήµης της οργανωσιακής συµπεριφοράς. Ορίζεται ως ένα σύνολο συγκεκριµένων συµπεριφορών, που καλούνται συµπεριφορικά πρότυπα, κανόνες ή νόρµες, τις οποίες τα µέλη ενός οργανισµού θεωρούν ότι πρέπει να έχουν, ώστε να ταιριάζουν και να επιβιώνουν εργασιακά, µέσα στον οργανισµό αυτό. Αυτά τα συµπεριφορικά πρότυπα, µπορεί να είναι παραγωγικά ή µη και οδηγούν σε συµπεριφορές και στάσεις, οι οποίες καθορίζουν τον τρόπο µε τον οποίο τα µέλη, προσεγγίζουν την εργασία τους και αλληλεπιδρούν µεταξύ τους. Η οργανωσιακή κουλτούρα αποτελεί µια σηµαντική µεταβλητή στη διοίκηση µονάδων υγείας. xiii

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1.1 Εννοιολογική προσέγγιση του όρου «Υγεία». Η Υγεία γενικότερα είναι ο παράγοντας που µετράει την φυσική, ψυχολογική και την πνευµατική κατάσταση ενός ζώντος οργανισµού. Ο ορισµός που διατυπώθηκε στο καταστατικό του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας (1946) αναφέρει ότι η υγεία είναι «η κατάσταση της πλήρους σωµατικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι µόνο η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας». Η έννοια της υγείας άρα, δεν αποδίδεται µόνο από την ιατρική, αλλά και από άλλους παράγοντες όπως είναι το περιβάλλον, η οικονοµία, η εργασία κ.τ.λ. Το πώς ορίζεται βέβαια η υγεία και η ασθένεια ως κοινωνική αναπαράσταση ίσως να διαφέρει ανάλογα µε τις πολιτιστικές διαφορές, τις ιδέες και πεποιθήσεις, την εκπαίδευση και την παιδεία αλλά και τις θρησκευτικές αντιλήψεις, καθώς και τις αντιλήψεις για το σώµα που υπάρχουν σε κάθε κοινωνία. Είναι γνωστό ακόµα ότι ο τεράστιος αριθµός παραγόντων που επηρεάζουν την κατάσταση της υγείας ενός πληθυσµού βρίσκεται σε άµεση συσχέτιση µε την κοινωνική αναπαράσταση που έχει ο πληθυσµός για την υγεία του. Παράγοντες γενετικοί, περιβαλλοντικοί (τρόπος διαβίωσης, κατοικία, εργασία, συνθήκες εργασίας, ρύπανση περιβάλλοντος) παράγοντες συνθηκών ζωής (διατροφή, κάπνισµα, άσκηση, χρήση εθιστικών ουσιών, συµπεριφορά), παράγοντες σχετιζόµενοι µε το σύστηµα και τις υπηρεσίες υγείας και παράγοντες εκπαίδευσης υγείας επηρεάζουν την υγεία των ανθρώπων αλλά και την κοινωνική αναπαράσταση του δίπολου υγείας-ασθένειας. 1 Η Ψυχική υγεία πιο συγκεκριµένα, είναι µια έννοια που αναφέρεται σε µια ανθρώπινη κατάσταση, την συναισθηµατική και ψυχολογική ευεξία. Η ψυχική υγεία είναι ένας όρος που χρησιµοποιείται για να περιγράψει ένα επίπεδο γνωστικής και συναισθηµατικής ευεξίας, απουσίας µιας ψυχικής διαταραχής. Σύµφωνα µε την Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας, δεν υπάρχει ένας επίσηµος ορισµός της ψυχικής υγείας. Πολιτιστικές διαφορές, υποκειµενικές εκτιµήσεις και ανταγωνιστικές επαγγελµατικές θεωρίες όλα επηρεάζουν τον τρόπο µε τον οποίο ορίζεται η ψυχική υγεία. Σε γενικές γραµµές, οι περισσότεροι ειδικοί συµφωνούν ότι η ψυχική υγεία και ψυχική ασθένεια δεν 1 1

15 είναι αντιφατικά. Με άλλα λόγια, η απουσία µιας αναγνωρισµένης ψυχικής διαταραχής δεν είναι κατ' ανάγκην ένας δείκτης της ψυχικής υγείας. 2 Η υγεία όµως αποτελεί ένα από τα βασικότερα στοιχεία ζωής του ανθρώπου. Το βασικό αντικείµενο ενασχόλησης των οικονοµικών της υγείας δεν είναι µόνο η υγεία αλλά το παραγόµενο προϊόν, δηλαδή οι υπηρεσίες υγείας. Όταν ο άνθρωπος είναι υγιής, τότε µπορεί και ανταποκρίνεται πλήρως και επαρκώς στις εργασιακές, κοινωνικές και οικογενειακές του υποχρεώσεις. Όταν ο άνθρωπος δεν είναι υγιής, τότε αφενός µεν δεν µπορεί να ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις του, αφετέρου δε, είναι εξαναγκασµένος να δαπανήσει χρήµατα για την αποκατάσταση της υγείας του. Η έννοια της υγείας συχνά συγχέεται µε την έννοια φροντίδας υγείας 3. Η υγεία είναι µία κατάσταση που απολαµβάνουν τα άτοµα. Η κατάσταση αυτή παράγεται µέσα από τη χρήση διαφόρων παραγόντων, οικονοµικών και µη οικονοµικών. Για παράδειγµα ο συνδυασµός χρήσης υπηρεσιών υγείας, κατανάλωσης κάποιων φαρµάκων, εφαρµογής κάποιας θεραπείας και ψυχικής ηρεµίας και ισορροπίας µε τα υπόλοιπα µέλη της οικογένειας έχουν ως αποτέλεσµα το άτοµο να έχει θεραπευτεί από κάποια ασθένεια και να είναι υγιές. Με τον όρο φροντίδα υγείας εννοούµε το «αγαθό» που το άτοµο απολαµβάνει αφού έχει καταβάλει για αυτό συγκεκριµένη αµοιβή. Για παράδειγµα η φροντίδα υγείας περιλαµβάνει υπηρεσίες από ιατρούς, διαγνωστικά κέντρα, κλινικές, νοσοκοµεία, καθώς επίσης και κατανάλωση αγαθών, όπως π.χ. φάρµακα κ.α. Κατανοούµε επίσης ότι η έννοια «φροντίδα υγείας» είναι ευρύτερη των υπηρεσιών υγείας, αφού στην έννοια φροντίδα υγείας υπάγεται και η κατανάλωση των αγαθών, όπως είναι τα φάρµακα. Όταν ένα άτοµο ασθενήσει, τότε αυτό που ζητά είναι φροντίδα υγείας, δηλαδή ζητά υπηρεσίες υγείας (από ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα και νοσοκοµεία) και ζητά επίσης και συγκεκριµένα αγαθά, όπως φάρµακα, και άλλα τέτοιου είδους υλικά (π.χ. για παράδειγµα κάποιος έχει µυωπία. Ζητά την υπηρεσία του οφθαλµίατρου που πιθανόν του γράφει ένα κολλύριο για το µάτι του, αλλά ζητά να αγοράσει και γυαλιά µυωπίας). Ως εκ τούτου η ζήτηση για φροντίδα υγείας προκύπτει από την επιθυµία του ατόµου να κρατά την κατάσταση υγείας του σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο. Η σχέση ανάµεσα στο επίπεδο υγείας του ατόµου (κατάσταση υγείας) και στη ζήτηση για φροντίδα υγείας είναι 2 3 Αλετράς, Ματσαγγάνης και Νιάκας, 2002, σ. 17 2

16 αρνητική. Όσο καλύτερη είναι η κατάσταση της υγείας του ατόµου, τόσο µικρότερη είναι η ζήτησή του για φροντίδα υγείας και το αντίστροφο. Όσο χαµηλότερο είναι το επίπεδο υγείας του, τόσο περισσότερη φροντίδα υγείας θα ζητήσει. Βέβαια πρέπει να επισηµάνουµε ότι το πόσο φροντίδα θα ζητήσει (ποσότητα) και το τι φροντίδα υγείας θα ζητήσει (είδος) δεν καθορίζονται από το άτοµο που επιθυµεί να βελτιώσει το επίπεδο υγείας του, αλλά από τον ειδικό, τον επαγγελµατία υγείας, δηλαδή τον ιατρό ή το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό υπό την ευρεία έννοια. Πολλές φορές επίσης, συγχέεται η έννοια της ασθένειας και αρρώστιας µε την έννοια της υγείας 4. Σύµφωνα µε τον Τούντα (1995) η αρρώστια εκφράζει την υποκειµενική εµπειρία της νόσου, ενώ η ασθένεια σηµατοδοτεί µια κατάσταση κοινωνικής δυσλειτουργίας. Όπως αναφέρεται και από τους Κυριόπουλο και Νιάκα 5 σύµφωνα µε την παραδοσιακή ιατρική αντίληψη η ασθένεια είναι ένα βιολογικό φαινόµενο, το οποίο προκαλεί δυσλειτουργία στον οργανισµό του ανθρώπου. Συµπερασµατικά αναφέρουµε ότι η αρρώστια εκδηλώνεται µε την εµφάνιση συµπτωµάτων (όπως πόνος, φαγούρα) ή µε την µερική ή ολική έλλειψη λειτουργίας κάποιου οργάνου του σώµατός µας. Η αντιµετώπιση της αρρώστιας γίνεται µε θεραπεία. Η ασθένεια εκδηλώνεται µε την εµφάνιση διαταραχής κοινωνικής λειτουργίας ή µε την εµφάνιση αποκλίνουσας συµπεριφοράς. Το θέµα της υγείας έχει διερευνηθεί από διαφορετικές επιστήµες, όπως η επιδηµιολογία, η δηµογραφία, η κοινωνιολογία, η ψυχολογία και η οικονοµία. Έχουν δοθεί διάφοροι ορισµοί της έννοιας υγείας. Αναφέρουµε τέσσερις βασικούς ορισµούς της υγείας 6 : Θετικός ορισµός της υγείας. Στα πλαίσια αυτού του ορισµού η υγεία αντιµετωπίζεται ως κάτι ευρύ και δίνεται έµφαση στην παρουσία συγκεκριµένων χαρακτηριστικών που συµβάλλουν στην επίτευξη αυτού που καλούµε υγεία πολύ υψηλού επιπέδου. Ένας τέτοιος ορισµός της υγείας δίνεται από τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας, όπου για αυτόν τον οργανισµό «υγεία είναι όχι απλώς η έλλειψη ασθένειας, αλλά η πλήρης σωµατική, κοινωνική και ψυχική ευεξία του ατόµου. Αυτός ο ορισµός εκφράζει µία θετική διάσταση για την υγεία, αναγνωρίζει τι πρέπει να περιλαµβάνει η κατάσταση πλήρους υγείας. 4 βλ. Ιωαννίδη, Ε., Λοπατατζίδης, Α., Μάντη, Π., 1999, σ , σ βλ. Λιαρόπουλος 2007, σ. 31 και Καλογεροπούλου και Μουρδουκούτας, 2007, σ. 19 3

17 Αρνητικός ορισµός της υγείας. Ο αρνητικός ορισµός της υγείας στηρίζεται στην αντίληψη του Jeremy Bentham για την υγεία. Σύµφωνα µε τον Bentham «υγεία είναι η απουσία νόσου». Η ανάπτυξη της ιατρικής επιστήµης απέδειξε ότι υπάρχουν αλλοιώσεις του οργανισµού χωρίς να προκαλούν συµπτώµατα και ως εκ τούτου µπορεί να µην υπάρχει «καλή υγεία», παρόλο που δεν υπάρχουν συµπτώµατα Λειτουργικός ορισµός της υγείας. Με βάση τον ορισµό του Parson (1979) η υγεία ορίζεται αναφορικά µε την ικανότητα του ατόµου να ανταποκρίνεται στους κοινωνικούς του ρόλους, π.χ. στην εργασία του (αν µπορεί να πηγαίνει για εργασία), στο σπίτι του σε σχέση µε τους δικούς του ανθρώπους κ.α. Βιωµατικός ορισµός της υγείας. Ο βιωµατικός ορισµός εστιάζεται κυρίως στο άτοµο και στον τρόπο που αυτό αντιλαµβάνεται την υγεία του. 1.2 Οργανωσιακή κουλτούρα Τι είναι οργανωσιακή κουλτούρα Η εποχή µας είναι µια εποχή µεγάλης αβεβαιότητας, αυξηµένης πολυπλοκότητας και αλληλεξάρτησης. Υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να βρίσκονται σε εγρήγορση, να προετοιµάζονται, να προβλέπουν και να ενεργούν άµεσα. Μέσα στην τωρινή ηµιπαγκοσµιοποιηµένη αγορά οι µονάδες υγείας οφείλουν να εστιάσουν την προσοχή τους όχι µόνο στα οικονοµικά κριτήρια για το µοντέλο διοίκησης αλλά και στην µελέτη της συµπεριφοράς των ατόµων και των οµάδων που εργάζονται σε έναν οργανισµό υγείας. Το κλίµα που επικρατεί σε ένα ελληνικό φορέα υγείας, ο τρόπος συµπεριφοράς που εκδηλώνεται στην επίσηµη δοµή του οργανισµού είναι η Οργανωσιακή Κουλτούρα (Organizational Culture, Corporate Culture). Οι διάφοροι τύποι της δρουν ως αισθητήρες και επηρεάζουν το περιεχόµενο των σταδίων λήψης στρατηγικών αποφάσεων. Η οργανωσιακή κουλτούρα είναι η προσωπικότητα της οργάνωσης. Εµπεριέχει µια δυναµική η οποία προσδίδει µια ζωντάνια σε αυτούς που καλούνται να την υπηρετήσουν, 4

18 αφού ταυτόχρονα είναι αυτοί που την διαµορφώνουν και αυτοί δεν είναι άλλοι από το έµψυχο δυναµικό της επιχείρησης. Η οργανωσιακή κουλτούρα είναι ο ιδιαίτερος τρόπος δράσης της Οργάνωσης, είναι αυτό που καθιστά µια Οργάνωση διαφορετική από µιαν άλλη, είναι οι διαφορετικές πρακτικές τα εθιµοτυπικά, οι διαδικασίες, το εξωτερικό των κτιρίων και των γραφείων, είναι εν τέλει µια δυναµική µίξη που προσδιορίζει το ιδιαίτερο στίγµα και την ίδια την ύπαρξη της Οργάνωσης. Αλλάζει µε τον καιρό καθώς αλλάζουν οι άνθρωποι και δηµιουργείται από τις ενέργειες των υπαλλήλων, τις αποφάσεις και την επικοινωνία µεταξύ τους. Είναι σηµαντικό να γίνει κατανοητό το πώς η κουλτούρα επηρεάζει τις καθηµερινές δραστηριότητες και τις επιχειρηµατικές εργασίες Ορισµοί Κουλτούρα, είναι το γλωσσικό δάνειο που προέκυψε ως αντιστοίχηση του γερµανικού Kultur, σηµαίνει την καλλιέργεια του πνεύµατος, την παιδεία αλλά και το σύνολο της πνευµατικής παράδοσης και δηµιουργίας ενός κοινωνικού συνόλου (ως συνώνυµο της λέξης πολιτισµός). Στα ελληνικά έχει απαντηθεί και ως υποτιµητικός όρος µε επιφανειακή χροιά για να αποδώσει την έννοια της σοβαροφάνειας και ενδεχοµένως της επίδειξης σε θέµατα διανόησης. Ο όρος κουλτούρα, εκ του λατινικού cultura (<colere), εµφανίζεται για πρώτη φορά µεταφορικά από τον Κικέρωνα για να επανέλθει πολύ αργότερα και πάλι µε πνευµατική έννοια κατά την Αναγέννηση. Παρόλο που εµφανίστηκε πριν από τον όρο πολιτισµό, η λέξη κουλτούρα θα παραµείνει στο περιθώριο µέχρι τις αρχές του 20 ου αιώνα. Oι σχετικά νέες επιστήµες της κοινωνιολογίας και της ανθρωπολογίας, εµπνεόµενες από τη γερµανική kultur, θα προτιµήσουν την χρήση της λέξης κουλτούρα από τον πολιτισµό (civilization), γιατί δίνει προτεραιότητα στην ιδέα της µοναδικότητας και της ενότητας µιας δεδοµένης κοινωνίας. Όπως προαναφέρθηκε η κουλτούρα έχει δεχτεί πολλούς ορισµούς. Σύµφωνα µε τον Schein, οργανωσιακή κουλτούρα είναι «ένα δοµηµένο σύνολο από βασικές παραδοχές που έχουν εφευρεθεί, ανακαλυφθεί ή αναπτυχθεί από µια οµάδα του οργανισµού, στην 5

19 προσπάθειά της να αντιµετωπίσει προβλήµατα εξωτερικής προσαρµογής ή εσωτερικής ολοκλήρωσης. Οι παραδοχές αυτές έχουν αποδώσει ικανοποιητικά στο παρελθόν ώστε να θεωρούνται ότι ισχύουν και εποµένως, µπορούν να διδαχθούν στα νέα µέλη, ως ο σωστός τρόπος αντίληψης, σκέψης και αίσθησης σχετικά µε τα συγκεκριµένα προβλήµατα». Οι Blake και Mouton σε έναν άλλον ορισµό καθόρισαν την οργανωσιακή κουλτούρα ως «οι συνηθισµένοι τρόποι που γίνονται τα πράγµατα και όπου οι άνθρωποι δέχονται και ζουν µε αυτά. Αυτοί οι τρόποι µπορούν να αποτρέψουν τα µέλη από την εφαρµογή µιας µέγιστης προσπάθειας ή µπορούν να τους ενθαρρύνουν γι αυτό». Εποµένως, οι κοινοί ορισµοί της κουλτούρας αναφέρονται σε ένα σύστηµα κοινών αξιών και πεποιθήσεων που παράγει τους κανόνες της συµπεριφοράς και καθιερώνουν έναν οργανωτικό τρόπο ζωής, τις συνήθως διατηρηµένες και σχετικά σταθερές πεποιθήσεις, τις στάσεις και τις αξίες που υπάρχουν µέσα στον οργανισµό και ένα σύνολο γνώσεων, κοινών στα µέλη µιας κοινωνικής µονάδας, που δίνουν περισσότερη έµφαση στις αξίες και τα συµπεριφορικά πρότυπα καθώς φαίνεται ότι µπορούν να εξεταστούν ακίνδυνα µε έναν ποσοτικό τρόπο στον οργανισµό. Σύµφωνα µε έναν διαφορετικό ορισµό που αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία από τους Chatman και Jean η εταιρική κουλτούρα χαρακτηρίζεται από: καινοτοµία, έµφαση στη δηµιουργικότητα, σταθερότητα, έµφαση στη προβλεψιµότητα και τους κανόνες, προσανατολισµό στους ανθρώπους, έµφαση στους ανθρώπους και στις ανθρώπινες σχέσεις, προσανατολισµό στο αποτέλεσµα, έµφαση στην αποτελεσµατικότητα, άνετο περιβάλλον, ευχάριστη και άνετη ατµόσφαιρα εργασίας, προσοχή στη λεπτοµέρεια, έµφαση στη ακρίβεια και ανάλυση, προσανατολισµό στη συνεργασία, αρµονία µεταξύ των οµάδων. 7 7 Μπουραντάς.,

20 1.2.3 Η προσέγγιση του Schein Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στη θεωρία του Schein, ο οποίος εξετάζει το ζήτηµα της κουλτούρας σε συνδυασµό µε την ηγεσία της επιχείρησης, µε σκοπό να αποτυπωθούν η ισχυρή διασύνδεση και οι αλληλεπιδράσεις που υφίστανται µεταξύ των δύο εννοιών. Ακολουθώντας µία διαφορετική προσέγγιση, αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαµόρφωση, ανάπτυξη και αλλαγή της κουλτούρας, καθώς και στη συµβολή της ηγεσίας στη διαδικασία αυτή, εξετάζοντας τρία αντίστοιχα στάδια του κύκλου ζωής της επιχείρησης: ανάπτυξη ωρίµανση και πτώση. Στο στάδιο αρχικής λειτουργίας της επιχείρησης επισηµαίνεται ιδιαίτερα ο ρόλος του ιδρυτή της επιχείρησης, ο οποίος συµβάλλει κυρίαρχα στη διαµόρφωση και ανάπτυξη της κουλτούρας αυτής µέσα από πρωτεύοντες (ζητήµατα τα οποία ελέγχουν και αξιολογούν σε τακτική βάση, αντιδράσεις σε κρίσιµα περιστατικά και επιχειρησιακές κρίσεις, κριτήρια αµοιβών, κριτήρια πρόσληψης, επιλογής, προαγωγής και αντικατάστασης στελεχών) και δευτερεύοντες µηχανισµούς εδραίωσης (οργανωτική δοµή και σχεδιασµός, συστήµατα και διαδικασίες, σχεδίαση χώρων καθώς και προσόψεις και κτίρια, ιστορίες και µύθοι για άτοµα και περιστατικά). Στο στάδιο ωρίµανσης διαφαίνονται οι πρώτες ενδείξεις για την ανάγκη αλλαγή της κουλτούρας η οποία µπορεί να προέλθει από τη συστηµατική προώθηση επιλεγµένων υποκουλτούρων, τη δηµιουργία παράλληλων συστηµάτων µάθησης και την εισαγωγή νέων τεχνολογιών. Στη φάση της πτώσης η αλλαγή της κουλτούρας κρίνεται επιτακτική και µπορεί να επιτευχθεί µε δραστικές κινήσεις όπως αναδιοργάνωση της επιχείρησης, στρατηγικές διάσωσης αναστροφής, προσλήψεις ηγετικών στελεχών εκτός της επιχείρησης 8. Παράλληλα, ο Schein (1992) εξετάζει διεξοδικά το ζήτηµα της ανάπτυξης αποτελεσµατικών ηγετών, τονίζοντας ειδικότερα την ανάγκη για διαρκή µάθηση από την 8 Schein,

21 πλευρά των στελεχών, ώστε να είναι σε θέση να συµβάλλουν στη διαµόρφωση της κουλτούρας, καθώς και να διαγνώσουν έγκαιρα ενδείξεις που καθιστούν απαραίτητη την αλλαγή της τελευταίας. 1.3 Η οργανωσιακή κουλτούρα στη διοίκηση ολικής ποιότητας Η οργανωσιακή κουλτούρα έχει περιγραφεί µε πολλούς τρόπους, ως θεσµική τελειότητα, κλίµα, ενδυνάµωση και διοίκηση ολικής ποιότητας και ανθρώπινου δυναµικού. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, το ενδιαφέρον για την οργανωσιακή κουλτούρα έχει αυξηθεί ιδιαίτερα και έχει δεχθεί εκτενή µελέτη στο χώρο της βιοµηχανίας αλλά και στους οργανισµούς υγείας. Στο περιβάλλον της υγειονοµικής περίθαλψης, η οργανωσιακή κουλτούρα έχει συνδεθεί µε διάφορα στοιχεία της οργανωτικής εµπειρίας που συµβάλλουν στην ποιότητα, όπως η προσοχή, η ικανοποίηση εργασίας και η ασφάλεια. Γι αυτόν το λόγο, η οργανωσιακή κουλτούρα καθώς και η ποσοτική µέτρησή της, στο περιβάλλον της υγειονοµικής περίθαλψης έχει προσελκύσει την αυξανόµενη προσοχή µεταξύ των ερευνητών, προκειµένου να καθοριστεί η σχέση της µε την απόδοση και την ποιότητα της φροντίδας. Επειδή η κουλτούρα αποτελεί ένα σύστηµα κοινών αξιών και πιστεύω που παράγει κανόνες και συµπεριφορές, οι οποίες διαµορφώνουν και ορίζουν έναν τρόπο ζωής µέσα στο πλαίσιο του οργανισµού υγείας, κάποιος ερευνητής δεν θα διακινδύνευε να δώσει µια απόλυτη απάντηση για το καταλληλότερο εργαλείο µέτρησης, αφού η επιλογή εξαρτάται από το πώς ορίζει ο κάθε ένας την έννοια της κουλτούρας, τι είδους µέτρηση εφαρµόζει και ποιος είναι ο ερευνητικός σκοπός που έχει θέσει. Στη παρούσα µελέτη όµως δεν θα αποτυπώσουµε τις διαστάσεις της οργανωσιακής κουλτούρας των ιατρών και νοσηλευτών ενός νοσοκοµείου, ή την µέτρηση του βαθµού σύγκρουσης και ασάφειας ρόλων µεταξύ τους, διερευνώντας την επαγγελµατική τους ικανοποίηση. Αλλά θα εστιάσουµε την προσοχή µας σε ένα ανθρωποκεντρικό µοντέλο διοίκησης υγείας σε θεωρητική, βιβλιογραφική και εµπειρική βάση, προσαρµοσµένο σε βιωµατική διαδικασία ώστε να µειωθεί το χάσµα µεταξύ της ιδανικής και της 8

22 υφιστάµενης οργανωσιακής κουλτούρας. Ωστόσο, µπορώ να αναφέρω πως για τη διεξαγωγή έρευνας και στατιστικής ανάλυσης δεδοµένων, για τη µέτρηση της οργανωσιακής κουλτούρας υπάρχουν ερωτηµατολόγια αυτο-αναφοράς, που αποτελούν µετάφραση του Organizational Culture Profile (OCP) καθώς η έννοια της βίωσης της κουλτούρας δεν αποτελεί πλέον µια αφηρηµένη έννοια. 1.4 Κουλτούρα και Management Η προσαρµογή-εφαρµογή των εν λόγω εννοιών στους οργανισµούς, άρχισε στις Ηνωµένες Πολιτείες στα µέσα της µεταπολεµικής περιόδου, αλλά έγινε ιδιαίτερα δηµοφιλής τη δεκαετία του Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ένας σηµαντικός αριθµός βιβλίων αναφορικά µε τη διοίκηση (management) επέδρασε δυναµικά στη µεταλαµπάδευση της ιδέας ότι η οργανωσιακή κουλτούρα αποτελεί σηµαντικό παράγοντα που συνδέεται µε την εργασιακή απόδοση, δηλαδή µε τη χρηµατοοικονοµική απόδοση, την ικανοποίηση πελατών και εργαζοµένων, καθώς και µε την καινοτοµία των υπαλλήλων. Είναι αυτή που κρατά την οµάδα ενωµένη και της δίνει µια διακριτική ταυτότητα. είχνει ένα ευρύ φάσµα των κοινωνικών φαινοµένων, περιλαµβανοµένης της ενδυµασίας, της γλώσσας, της συµπεριφοράς, των πεποιθήσεων, των αξιών, των απαιτήσεων, των συµβόλων της θέσης και της εξουσίας, των µύθων, των τελετών και των τελετουργικών, καθώς και των τρόπων του συνήθους σεβασµού και της ανατροπής, από τα οποία όλα βοηθούν, στον καθορισµό του χαρακτήρα και των κανόνων ενός οργανισµού. Η κατανόηση όλων των παραπάνω βοηθάει τους managers υγείας και υπαλλήλους υγείας να γίνουν πιο αποτελεσµατικοί, πιο λειτουργικοί και δηµιουργικοί στο έργο τους. Η µελέτη της οργανωσιακής κουλτούρας και συµπεριφοράς παρέχει στους managers τα εξής πλεονεκτήµατα: α) Συστηµατοποιεί τη σκέψη του manager σχετικά µε τη συµπεριφορά των ατόµων στην εργασία. β) Παρέχει τη δυνατότητα να αναλύει και να συζητά µε άλλους την εµπειρία του από την εργασία. 9

23 γ) Παρέχει τεχνικές για την αντιµετώπιση προβληµάτων αναπτύσσοντας ευκαιρίες που συµβαίνουν κατά την εργασία 9. Η ανάλυση χρησιµοποιηθέντων µηχανισµών management (διατύπωση του οράµατος της επιχείρησης, διατύπωση της ευρύτερης στρατηγικής, ανάλυση της προσωπικότητας των ηγετικών στελεχών της διοίκησης και ανάλυση στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που µεταδίδονται κατά την άσκηση διοίκησης), συνδέουν τα εργασιακά αποτελέσµατα µε την ποιότητα της περίθαλψης. 1.5 Ανθρωπιστική θεωρία- Προσωποκεντρική µέθοδος διοίκησης Ως κοινωνικός επιστήµονας και επαγγελµατίας σε χώρους υγείας, προσωπικά θεωρώ την άσκηση και την φροντίδα υγείας ως µια τέχνη που προσαρµόζεται στην κατάσταση κάθε ατόµου, χρησιµοποιώντας διαδικασίες που δεν καταγράφονται ούτε σχεδιάζονται σαφώς. Αποτελεί όµως το ιδιαίτερο νόηµα που έχει δοθεί στην εµπειρία, διατηρώντας τα πλεονεκτήµατα κάθε προσέγγισης και βελτιώνοντας τα ατοµικά µειονεκτήµατα που προκύπτουν κατά την αλληλεπίδραση µε τους ασθενείς και τους συνεργάτες. ιδασκόµενη από τα λάθη του παρελθόντος και έχοντας πάντα προσωπική ευθύνη για την επίδοση και τα οικονοµικά αποτελέσµατα της φροντίδας που παρέχεται, αναζήτησή µου είναι η ελαχιστοποίηση των κινδύνων που υπάρχουν κατά την άσκηση εργασίας, ο τρόπος οργάνωσης την φροντίδας καθώς και το πώς κινητοποιούνται οι εργαζόµενοι να αποκτήσουν επαγγελµατικά κίνητρα, από την σκοπιά της συµβουλευτικής αλλά και της διοίκησης. Ένας άλλος τρόπος λοιπόν που θεωρώ πολύ αποτελεσµατικό και εποικοδοµητικό για τον άνθρωπο και την κοινωνία καθώς και για τον manager ενός νοσοκοµείου, τον γιατρό αλλά και τον ασθενή που απολαµβάνουν τις υπηρεσίες υγείας είναι η προσωποκεντρική µέθοδος. Ο ασθενής πελάτης κατέχει σε αυτόν τον τρόπο διοίκησης την κορυφή, ακολουθούν οι υπάλληλοι που ασκούν το έργο της ποιότητας (γιατροί, νοσηλευτικό και παραϊατρικό προσωπικό) και έπειτα η ανώτερη διοίκηση (managers και 9 Ζαβλανός,

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ATHENS UNIVERSITY OF ECONOMICS & BUSINESS Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Καθηγητής Δημήτρης Μπουραντάς Δ/ντής Executive MBA και M.Sc. in Human Resources Management ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ : ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ : ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ : ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA 30 Μαίου 2002, ΣΣ Π

ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA 30 Μαίου 2002, ΣΣ Π ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA 30 Μαίου 2002, ΣΣ Π HR και οι σύγχρονες ακαδηµαϊκές τάσεις Οργανωτική µάθηση και διαχείριση της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Διεύθυνση (Ηγεσία)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Διεύθυνση (Ηγεσία) ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : Οργάνωση & Διοίκηση ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Διεύθυνση (Ηγεσία) ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α.1 μέχρι και Α.6, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 3

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 3 Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 3 Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΕΥΘΥΝΗ ΠΑΡΑΚΙΝΗΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΟΜΑΔΩΝ Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ Ακ. έτος 2013-14 ΗΓΕΣΙΑ ΗΓΕΤΕΣ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ Ηγέτης: Το άτομο που στο πλαίσιο ενός συνόλου ασκεί την μεγαλύτερη επιρροή στα υπόλοιπα μέλη (δεν ταυτίζεται πάντα με την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ 2 Ο κόσμος της εργασίας αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ ενώ οι παλιοί επιχειρηματικοί κανόνες δεν ανταποκρίνονται στο νέο περιβάλλον. Ούτε τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΥΠΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΙΔΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΜΑΡΙΝΑ ΜΠΑΤΙΣΤΑΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΑ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΥΠΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΙΔΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΜΑΡΙΝΑ ΜΠΑΤΙΣΤΑΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΕΦΗΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ EΣΔΥ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: κα ΞΥΔΕΑ-ΚΙΚΕΜΕΝΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Βενετία Κουσία. Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ManpowerGroup

Βενετία Κουσία. Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ManpowerGroup Beyond coaching Στην Εποχή του Ανθρώπου όπου η πιο κρίσιμη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε είναι σε εμάς και στην ομάδα μας, στο Talent Lab αναδεικνύουμε και συνθέτουμε τρόπους ώστε να ανακαλύψουμε, να

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον:

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: EXECUTIVE MBA Προπαρασκευαστικό Μάθηµα στις Επιστήµες Συµπεριφοράς Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: Προσδιοριστικοί Παράγοντες, Αίτια, Αποτελέσµατα Ζωή Σ. ηµητριάδη, Ph.D. 1 Ανθρώπινη Συµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους.

ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους. ΗΓΕΣΙΑ Η φύση της ηγεσίας ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους. Βοηθάει την οµάδα να εντοπίσει «που πηγαίνει» και προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δικός σας. Kasper Rorsted

Δικός σας. Kasper Rorsted ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ Εισαγωγή Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχουμε θέσει ξεκάθαρες στρατηγικές προτεραιότητες και φιλόδοξους στόχους για την εταιρία μας. Είμαστε στη διαδικασία να εδραιώσουμε στη Henkel μια Κουλτούρα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ

ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ Κάθε σύγχρονη νοσηλευτική μονάδα απαιτεί: υψηλά πρότυπα απόδοσης σε ότι αφορά την ποιότητα και την ποσότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών έναν προϊστάμενο με

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

2. Βασικές έννοιες: Οι λειτουργίες στον επιχειρησιακό χώρο:

2. Βασικές έννοιες: Οι λειτουργίες στον επιχειρησιακό χώρο: 2. Βασικές έννοιες: Οι λειτουργίες στον επιχειρησιακό χώρο: Επιχειρηµατική Λειτουργία: η ενασχόληση και η οργάνωση εργασιών και δραστηριοτήτων από τις οποίες προκύπτει το κέρδος. Περιλαµβάνει τον εφοδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ Α. ΒΑΘΗΣ Χ. Π ΑΠ ΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ - Π. ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Α. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ Α. ΒΑΘΗΣ Χ. Π ΑΠ ΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ - Π. ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Α. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ Α. ΒΑΘΗΣ Χ. Π ΑΠ ΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ - Π. ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 1999 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στην παγκόσμια οικονομία συντελούνται σήμερα σημαντικές αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/3/2015 ΟΜΑΔΑ Α Για τις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Δέκα ισχυρές παραδοχές για μια πετυχημένη σχολική ηγεσία Day, Sammons, Hopkins,

Διαβάστε περισσότερα

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ποιοι είμαστε Όμιλος Εταιριών Σαμαράς & Συνεργάτες ( 5 εταιρείες ). One Stop Consulting

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Σάββατο 07 Μάρ 2009 Τα επόμενα χρόνια θα δούμε μεγάλες αλλαγές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παραδοσιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΚΟΙΝΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ ΤΟΡΙΝΟ, ΣΧΟΛΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΟΙΝΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Syllabus Certified Customer Service Executive (CCSE) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος ΕΡΕΥΝΑ Stedima: ΤΟ COACHING ΣΕ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Αναστασία Μπαλάρη, Ανάλυση στοιχείων & Επεξεργασία ερωτηματολογίου Εισαγωγή Η Stedima παρουσιάζει παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχές (Γνωσεις/knowledge) (Ικανότητες/ skills) (Στάσεις/Attitudes) (values)

Περιοχές (Γνωσεις/knowledge) (Ικανότητες/ skills) (Στάσεις/Attitudes) (values) Γνωρίζει Κάνει Σκέφτεται & συµπεριφέρεται Καλλιεργεί αξίες Οδηγοί σ' έναν κόσµο που αλλάζει Γνώση κοινωνικών συνθηκών - αναγκών - δυναµεων αλλαγής Χαρακτηριστικά/Συµπεριφορες ηλικίας - κοινωνικών οµάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ 241 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ Η επιτυχής υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασµού στη βάση των σχεδίων δράσης που έχουν αναπτυχθεί, προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 7: Ηγεσία συμμετοχική, χαρισματική και μετασχηματιστική. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 7: Ηγεσία συμμετοχική, χαρισματική και μετασχηματιστική. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 7: Ηγεσία συμμετοχική, χαρισματική και μετασχηματιστική Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Εισηγητές: Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ Ανδρέας Θεοδωρίδης, Διευθυντής Σχολείου Ανδρέας Κυθραιώτης, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα