Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική"

Transcript

1 Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική Άννα Ιορδανίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εισαγωγή Η υλοποίηση του Διαθεματικού Ενιαίου Πλαισίου Προγράμματος Σπουδών της Ελληνικής Γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο (ΔΕΠΠΣ) και του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών της Ελληνικής Γλώσσας στο Δημοτικό (ΑΠΣ) (Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 2003) προωθείται με την ολοκλήρωση της συγγραφής των νέων σχολικών εγχειριδίων για τη Γλώσσα και την εισαγωγή τους στο δημοτικό σχολείο κατά τη σχολική χρονιά Το ΑΠΣ ορίζει ως σκοπό της διδασκαλίας του γραπτού λόγου στις τάξεις Γ - Δ Δημοτικού την «ανάπτυξη της ικανότητας του παιδιού να επικοινωνεί γραπτά με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα, χρησιμοποιώντας τη μορφή και το ύφος που αρμόζει σε κάθε περίσταση επικοινωνίας». Ο σκοπός αυτός είναι σαφώς συνθετότερος από τον αντίστοιχο για τις τάξεις Α - Β, ο οποίος και αναφέρεται στην ανάπτυξη της ικανότητας του παιδιού να γράφει και να διατυπώνει γραπτά νοήματα, διαμέσου της αξιοποίησης των ήδη διαμορφωμένων αντιλήψεών του για τη γλώσσα και τις λειτουργίες της. Στις τάξεις Ε - Στ η έμφαση δίνεται στην εξέλιξη του παιδιού σε συγγραφέα, ικανό να απολαμβάνει όχι μόνο το συγγραφικό του προϊόν αλλά και την ίδια τη διαδικασία σύνθεσης του γραπτού κειμένου, στην οποία και μετέχει ενεργητικά. Η Γ τάξη λειτουργεί ως μεταβατικό στάδιο, που μεσολαβεί για να διασφαλίσει τη συνέχεια και την υλοποίηση των στόχων που αφορούν τη διδασκαλία του γραπτού λόγου, από την Α μέχρι την Στ Δημοτικού. Μέσω του ΔΕΠΠΣ και του ΑΠΣ θεσμοθετείται πλέον επίσημα η κειμενοκεντρική προσέγγιση στο δημοτικό σχολείο, ενώ εγκαταλείπεται, θεωρητικά τουλάχιστον, η παραδοσιακή γραμματοκεντρική προσέγγιση. Η γνώση του παιδιού συγγραφέα για τη γλώσσα επικεντρώνεται στο κείμενο, οικοδομείται εξελικτικά και 1 Ως απόδοση του context, με την ευρύτερη έννοια του γλωσσικού και εξωγλωσσικού περιβάλλοντος. 1

2 υποστηρίζεται, μεθοδικά και οργανωμένα, από επικοινωνιακά προσανατολισμένες δραστηριότητες παραγωγής λόγο. Στις δύο πρώτες τάξεις του δημοτικού η γλωσσική αγωγή επιδιώκει την αναδόμηση αλλά και την περαιτέρω δόμηση του επιπέδου εγγραμματισμού των παιδιών, μέσα από την ενασχόλησή τους με ποικίλους τύπους κειμένων, στην Γ Δημοτικού η κειμενική διδασκαλία προσλαμβάνει συστηματικό χαρακτήρα, ενώ στις μεγάλες τάξεις (Δ, Ε και Στ Δημοτικού) αναμένεται να ακολουθήσει η εμπέδωση και η περαιτέρω εμβάθυνση, σε σχέση με τα κείμενα και τα χαρακτηριστικά τους, με βάση τα οποία αυτά αναγνωρίζονται και κατανοούνται. Η παρούσα ανακοίνωση επιχειρεί να ορίσει και να εξετάσει εκδοχές της κειμενοκεντρικής προσέγγισης στο γενικότερο πλαίσιο του «σχολικού εγγραμματισμού» στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στον ελληνικό χώρο, όπως πραγματώνονται με τα νέα βιβλία για το γλωσσικό μάθημα. Κειμενοκεντρική προσέγγιση και εγγραμματισμός Η κειμενοκεντρική προσέγγιση (genre approach) αναπτύχθηκε, όπως είναι γνωστό, στο διεθνή χώρο τη δεκαετία του 80 (βλ. ενδεικτικά Halliday & Hasan, 1985, Cope & Kalantzis, 1993). Η ανάγκη για εστίαση της γλωσσικής διδασκαλίας στο κείμενο έχει επισημανθεί πρόσφατα και στην Ελλάδα (βλ. ενδεικτικά Γεωργακοπούλου & Γούτσος, 1999, Ματσαγγούρας, 2001, Χατζησαββίδης, 2002, Αρχάκης, 2005). Η κειμενοκεντρική προσέγγιση αναγορεύει το κείμενο σε σημείο εκκίνησης και πλαίσιο οργάνωσης της γλωσσικής διδασκαλίας και μάθησης. Το κείμενο, ως ενότητα λόγου με συγκεκριμένο λειτουργικό ρόλο σε συγκεκριμένα κοινωνικά συμφραζόμενα, ερμηνεύεται και αξιοποιείται ως σύστημα αποτελούμενο από ανεξάρτητες αλλά και συνδεόμενες, μεταξύ τους, γλωσσικές υποομάδες (λέξεις, προτάσεις), χαρακτηριζόμενο από γλωσσική συνοχή και νοηματική συνεκτικότητα. Από τη στιγμή που είναι αποδεκτό ότι το κείμενο είναι διδάξιμο, κατά τη διδασκαλία προέχει η ανάπτυξη στρατηγικών για την κατανόηση και την παραγωγή πλαισιωμένου λόγου. Επομένως, καθίσταται προφανής η σύνδεση της κειμενοκεντρικής με την επικοινωνιακή προσέγγιση. Η κειμενοκεντρική προσέγγιση απαιτεί την ένταξη του παραγόμενου κειμένου, και ευρύτερα του παραγόμενου λόγου, σε δεδομένο επικοινωνιακό πλαίσιο, με τρόπο που να επιτυγχάνονται οι επιδιωκόμενοι στόχοι του. Οι μαθητές/ήτριες ασχολούνται σκόπιμα με διάφορους 2

3 διακριτούς μεταξύ τους τύπους κειμένων, που διέπονται από συγκεκριμένες συμβάσεις και παράγονται για να διαδραματίσουν δεδομένο επικοινωνιακό ρόλο. Η μετακίνηση της διδακτικής έμφασης από το προϊόν, το κείμενο καθαυτό, προς τη διαδικασία που πραγματώνεται με τη σταδιακή συγγραφή κειμένου επηρεάζει δραστικά τη γλωσσική μάθηση, κυρίως όσον αφορά τη δυνατότητα της εξελικτικής οικοδόμησης και συστηματοποίησης της γνώσης για το γραπτό λόγο με τη δυναμική δράση του ίδιου του διδασκόμενου. Η θεώρηση αυτή συσχετίζει άμεσα την κειμενοκεντρική προσέγγιση με τον εγγραμματισμό (Gee, 1993, Kress, 1994, Baynhman, 2002), και ιδιαίτερα το σχολικό εγγραμματισμό, ως την ικανότητα για κριτική επεξεργασία και παραγωγή διαφόρων ειδών κειμένων. Η συγκεκριμένη ικανότητα, εφόσον καταστεί αντικείμενο συστηματικής μάθησης, επιτρέπει στο άτομο να κατακτήσει τη γλώσσα, και το γραπτό λόγο ειδικότερα, με τρόπο ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις πολλαπλές, συνεχώς επαναπροσδιοριζόμενες, ανάγκες και απαιτήσεις της σημερινής κοινωνίας. Έτσι, είναι πρόδηλο ότι τα χαρακτηριστικά των παραγόμενων κειμένων (το ύφος, η μορφή, το περιεχόμενο) συναρτώνται με τις υπάρχουσες, κάθε φορά, κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και συναλλαγές, από τις οποίες και «δεσμεύονται». Η δέσμευση αυτή είναι διδακτικά χρήσιμη και ωφέλιμη, γιατί βοηθάει να προσδιοριστούν, να κωδικοποιηθούν και να συστηματοποιηθούν οι συμβάσεις των ποικίλων ειδών κειμένου που το παιδί συγγραφέας καλείται να παραγάγει κατά τη μαθησιακή διαδικασία. 2 Είδη λόγου είδη κειμένων Στη διεθνή βιβλιογραφία ο όρος genre χρησιμοποιείται για να δηλώσει τη διαδικασία (process, π.χ. περιγράφω) ή/και το τελικό προϊόν (product, π.χ. περιγραφή). Σε κατηγοριοποιήσεις όπως των Κnapp & Watkins (1994), οι διαδικασίες αναφέρονται ως describe, explain, instruct, argue, narrate. Στο περιγράφω αντιστοιχούν ως προϊόντα τα διάφορα είδη περιγραφών, εκθέσεων και ορισμών, στο εξηγώ αντιστοιχούν είδη ενημερωτικών κειμένων, στο καθοδηγώ-κατευθύνω αντιστοιχούν οδηγίες, επιστημονικά πειράματα και συνταγές, στο επιχειρηματολογώ 2 Η κειμενοκεντρική προσέγγιση σχετίζεται επίσης με το δομητισμό: το παιδί είναι ικανό να κατασκευάζει ενεργητικά τη γνώση, εμπλεκόμενο σε δραστηριότητες λύσης προβλήματος, κυρίως συνεργατικής μορφής. Πρόκειται για γνώση διαδικαστική, η οποία καλύπτει γνωστικές, μεταγνωστικές, κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες και στρατηγικές. 3

4 αντιστοιχούν δοκίμια, συζητήσεις, ανακοινώσεις και κριτικές και στο αφηγούμαι αντιστοιχούν ιστορίες, μύθοι, παραμύθια. Το ΑΠΣ κάνει διάκριση μεταξύ «αναφορικού λόγου» (αφήγηση, περιγραφή, ανακοίνωση κ.ο.κ.) και «κατευθυντικού» (πρόσκληση, ερώτηση, παράκληση, οδηγία, συνταγή, επιχειρηματολογία κ.ο.κ.). Ο επεξηγηματικός λόγος φαίνεται να μην υπολογίζεται από το ΑΠΣ ως ξεχωριστό είδος. 3 Στη σχετική ελληνική βιβλιογραφία εντοπίζονται όροι όπως «γένη λόγου», «είδη λόγου», «κειμενικά είδη», «κειμενικοί τύποι» κ.ά. Στην παρούσα ανακοίνωση, εφόσον στόχος είναι η σύνδεση της θεωρίας με τις εφαρμογές στο μάθημα στο δημοτικό σχολείο, χρησιμοποιείται ο όρος είδη λόγου (αναφορικός λόγος και κατευθυντικός λόγος), ο όρος κειμενικά είδη (κειμενικά είδη του αναφορικού λόγου είναι η αφήγηση και η περιγραφή και του κατευθυντικού λόγου οι προσκλήσεις/οδηγίες και τα επιχειρήματα), ο όρος αντικείμενα-κατηγορίες (επιμέρους ενότητες περιεχομένου κάθε κειμενικού είδους, για παράδειγμα αντικείμενακατηγορίες της περιγραφής είναι η περιγραφή αντικειμένου, η περιγραφή προσώπου, η περιγραφή ζώου κτλ., αντικείμενα-κατηγορίες της αφήγησης είναι η αφήγηση πραγματικής ιστορίας, η αφήγηση φανταστικής ιστορίας, το παραμύθι κτλ., των οδηγιών οι οδηγίες παιχνιδιού, οι οδηγίες κατασκευής κτλ.) και ο όρος κειμενικοί τύποι (λογοτεχνικό κείμενο, δημοσιογραφικό άρθρο κτλ., που αποτελούν το μέσο πραγμάτωσης των διαφόρων κειμενικών ειδών). 4 Τα νέα βιβλία διαδέχονται τη σειρά «Η Γλώσσα μου», που παρέμεινε επί 25ετία στο δημοτικό σχολείο και δημιούργησε μια ισχυρή παράδοση διδασκαλίας κατά το πρότυπο του δομισμού, με σχεδόν αποκλειστική παρουσία λογοτεχνικών κειμένων και αποπλαισιωμένη κατανόηση και παραγωγή λόγου (χωρίς σύνδεση με το είδος του κειμένου και την περίσταση επικοινωνίας). Επομένως, κατά το σχεδιασμό τους κύριο μέλημα ήταν η επεξεργασία ποικίλων ειδών κειμένων, με στόχο την εξοικείωση των 3 Για ανάλυση του σκεπτικού υιοθέτησης αυτής της διάκρισης βλ., από την πλευρά του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Παπαρίζος (2005). Συνοπτικά: «θα ήταν ίσως προτιμότερο να αποφευχθεί στο πρώιμο στάδιο του δημοτικού η διάκριση του λόγου (ως διαδικασίας) από το κείμενο (ως προϊόν) [...] να περιοριστεί, δηλαδή, η μεταγλώσσα της διδακτικής του δημοτικού στη χρήση των όρων αναφορικός λόγος και κατευθυντικός λόγος, ώστε να αποφευχθεί η πιθανή σύγχυση του λόγου με το κειμενικό είδος ή τον κειμενικό τύπο». Σημαντική είναι η διευκρίνιση ότι κριτήριο διάκρισης αποτέλεσε ο «σκοπός», ως παράμετρος που «συνδέει το ομιλούν υποκείμενο με τη διαδικασία της επικοινωνίας πιο άμεσα απ ό,τι με το προϊόν της και η αμεσότητα αυτή καθιστά πιο πιθανή τη δυνατότητα του παιδιού να συνδέσει το σκοπό με τη μορφή που θα δώσει στο λόγο του». 4 Για παρουσίαση της πρότασης για τη διάκριση αυτή βλ. Χατζηλουκά-Μαυρή & Ιορδανίδου, υπό δημοσίευση. Στο ίδιο άρθρο αναπτύσσεται προβληματισμός σχετικά με το καίριο ερώτημα «Με ποια σειρά πρέπει να διδάσκονται τα είδη λόγου στο δημοτικό σχολείο». 4

5 μαθητών/ριών με τα είδη των κειμένων και την πλαισίωση του λόγου. Ως πλέον φιλική για τα παιδιά και λιγότερο απαιτητική για τους εκπαιδευτικούς επιλέχθηκε η θεματική οργάνωση έναντι της οργάνωσης με βάση τη διάκριση είδη λόγου / είδη κειμένων. 5 Σε κάθε θέμα, π.χ. «Η ζωή στην πόλη» (Ε Δημοτικού), αντιστοιχούν κείμενα αναφορικού ή κατευθυντικού λόγου και οι ασκήσεις κατανόησης και προφορικής και γραπτής έκφρασης αναδεικνύουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους (βλ. αναλυτική παρουσίαση στο επισυναπτόμενο στην παρούσα έκδοση υλικό του Εργαστηρίου). Στα Βιβλία του Δασκάλου τονίζεται ότι «ο δάσκαλος έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει το διδακτικό υλικό ως ένα δείγμα εργασίας που μπορεί να χειριστεί ανάλογα με το επίπεδο και τις δυνατότητες της τάξης», άρα να αντικαταστήσει και/ή να προσθέσει κείμενα και ασκήσεις, αρκεί να τηρήσει τους διδακτικούς στόχους κάθε θεματικής ενότητας. 6 Κείμενο και γραμματική Στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα ο ρόλος της γραμματικής στη γλωσσική διδασκαλία αποτελεί ιδιαίτερα ακανθώδες ζήτημα. 7 Προκειμένου για τη διδασκαλία της μητρικής γλώσσας, όπου ο γραμματικός μηχανισμός θεωρείται εσωτερικευμένος στους φυσικούς ομιλητές, ο όρος «γραμματική» παραπέμπει α) στη συστηματική περιγραφή αυτού του μηχανισμού και β) στη μέθοδο περιγραφής, δηλαδή στη θεωρία για τη γλώσσα. Στο ελληνικό σχολείο η γραμματική περιγραφή ταυτίζεται, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με την (αναπροσαρμοσμένη) Μικρή Νεοελληνική Γραμματική του Μ. Τριανταφυλλίδη του Οι κατά καιρούς αναθεωρήσεις των 5 Παραδείγματα δομής γαλλικών γλωσσικών εγχειριδίων: Περιγραφή τόπων, Περιγραφή προσώπου, Αφήγηση φανταστικής ιστορίας, Οδηγίες κατασκευής, Επιστολή-αίτηση κτλ. (Livre Miroir, Magnard), Αλληλογραφώ, Δίνω οδηγίες, Εξηγώ, Πείθω, Περιγράφω, Αφηγούμαι (Expression Écrite, Nathan). Στην ελληνική βιβλιογραφία βλ. πειραματική εφαρμογή συνδυασμού κειμενικής και θεματικής οργάνωσης διδακτικού υλικού στο Ιορδανίδου-Φτερνιάτη (2000). 6 Για τα όρια του σχολικού μαθήματος και του εγχειριδίου ως προς την ανάπτυξη επικοινωνιακής δεξιότητας βλ. ενδεικτικά στην ελληνική βιβλιογραφία Κωστούλη (2001), Χατζησαββίδης (2002), Μπούντα & Παπαϊωάννου (2002). 7 Για ερμηνεία των στάσεων απέναντι στη γραμματική στην Ελλάδα με βάση την εξέταση ιστορικών δεδομένων βλ. Καραντζόλα (2000). Στο ίδιο άρθρο εξετάζεται και ο ρόλος της γραμματικής στη διδασκαλία της γλώσσας γενικότερα. Βλ. και Φιλιππάκη-Warburton (2000), Μπαμπινιώτης (1999). 5

6 Αναλυτικών Προγραμμάτων δεν άλλαξαν τα δεδομένα αυτά άλλαξαν μόνο το στόχο και το πλαίσιο της διδασκαλίας της γραμματικής. 8 Επομένως, ανακύπτει το θεμελιώδες ζήτημα: πώς ένα παραδοσιακό εγχειρίδιο γραμματικής που α) αποτυπώνει τη δημοτική νεοελληνική της εποχής του 1940 και όχι την κοινή νεοελληνική του 2006 και β) δεν αξιοποιεί τα πορίσματα της σύγχρονης γλωσσολογίας θα υπηρετήσει το διδακτικό στόχο της «πρακτικής συνειδητοποίησης της δομής και της λειτουργίας της γλώσσας στην επικοινωνία» που προβλέπεται από το Αναλυτικό Πρόγραμμα; Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι συγγραφείς των βιβλίων της γλώσσας των Γ, Δ, Ε και Στ Δημοτικού επωμίστηκαν πολύ βαρύτερο φορτίο από την υλοποίηση του ΑΠΣ. Έπρεπε να οικοδομήσουν γέφυρες μεταξύ της ισχυρά ριζωμένης παράδοσης της σχολικής γραμματικής (μέρη του λόγου, λέξη-πρόταση, έμφαση στη μορφολογία-κλίση) και της νέας κειμενοκεντρικής-επικοινωνιακής διάστασης της διδασκαλίας της γραμματικής (δομή και λειτουργία της γλώσσας). Επιπλέον, έπρεπε να χειριστούν άλυτα ή δυσεπίλυτα ζητήματα, όπου οι γλωσσολόγοι έχουν διατυπώσει αντικρουόμενες απόψεις, όπως, για παράδειγμα, η υποτακτική έγκλιση στα νέα ελληνικά. 9 Θα αναφερθούμε σε προτεινόμενες μορφές σύνδεσης κειμένου και γραμματικής που περιλαμβάνονται στα νέα βιβλία της Ε και Στ Δημοτικού και θα σχολιάσουμε χαρακτηριστικά δείγματα εφαρμογής: είδος λόγου κειμενικό είδος αντικείμενοκατηγορία κειμενικός τύπος γραμματική αναφορικός λόγος αφήγηση περιγραφή αφήγηση φανταστικής ιστορίας περιγραφή γεγονότος λογοτεχνία άρθρο εφημερίδας χρόνοι των ρημάτων χρονικές προτάσεις χρονικά επιρρήματα αναφορικός περιγραφή περιγραφή διάλογος σε ευθύς πλάγιος 8 Η προκήρυξη συγγραφής νέας σχολικής γραμματικής για το δημοτικό (Ε και Στ τάξη) και το γυμνάσιο, απ όσο είναι γνωστό, δε θα αλλάξει σημαντικά το τοπίο, εφόσον υπόκειται στον περιορισμό της ελάχιστης απόκλισης από την υπάρχουσα. (Για να μη σχολιάσουμε το γεγονός ότι κανονικά η συγγραφή του εγχειριδίου γραμματικής θα έπρεπε να προηγηθεί της εκπόνησης των βιβλίων της γλώσσας...) 9 Βλ. ενδεικτικά Φιλιππάκη-Warburton (2001): «η υποτακτική στα νέα ελληνικά αποτελεί μια μορφοσυντακτική κατηγορία η οποία σημαδεύεται περιφραστικά με τα γραμματικά μόρια (να, ας και την άρνηση μην) [...], περιέχει όλους τους μονολεκτικούς ρηματικούς τύπους και δεν περιορίζεται στον μη-παρελθόν συνοπτικό -γράψω». 6

7 λόγος γεγονότος λογοτεχνικό κείμενο λόγος αναφορικός λόγος περιγραφή περιγραφή ανθρώπου λογοτεχνία επίθετα (κλίση, σημασία, σύνταξη) περιγραφή ζώου εγκυκλοπαίδεια επιθετοποιημένες μετοχές αναφορικός λόγος περιγραφή βιογραφικό σημείωμα ιστοσελίδα, ιστότοπος ονοματική ρηματική φράση κατευθυντικός λόγος οδηγίες οδηγίες συμπεριφοράς ενημερωτικό φυλλάδιο εγκλίσεις κατευθυντικός λόγος οδηγίες οδηγίες χρήσης ενημερωτικό φυλλάδιο απρόσωπα ρήματα κατευθυντικός λόγος οδηγίες οδηγίες κατασκευής ασκήσεις μαθηματικών ενεργητική παθητική σύνταξη κατευθυντικός λόγος προσκλήσεις προσκλήσεις για συμμετοχή σε εκδήλωση προσκλητήρια επιστολές τελικές προτάσεις αποτελεσματικές/ συμπερασματικές προτάσεις κατευθυντικός λόγος επιχειρηματολογία άρθρο εφημερίδας επιστολές αιτιολογικές προτάσεις Έχει ενδιαφέρον να εξετάσουμε τρόπους διδακτικού χειρισμού της σύνδεσης κειμένου-γραμματικής που αποκαλύπτουν σημαντικές πτυχές του θέματος. Στην ενότητα «Βιβλία βιβλιοθήκες» του βιβλίου της Ε τάξης παρουσιάζεται ως βασικό κείμενο επεξεργασίας το βιογραφικό της συγγραφέα Άλκης Ζέη από το διαδίκτυο και η γραμματική εστιάζεται στη διάκριση ονοματικής και ρηματικής φράσης. Παρατίθενται αποσπάσματα από απομαγνητοφώνηση δειγματικής διδασκαλίας που έγινε από την εισηγήτρια της παρούσας ανακοίνωσης στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Πατρών (Μάρτιος 2006): Δασκάλα: Αυτό το κείμενο τι είναι κατά την άποψή σας; Μαθητής/ήτρια: Βιογραφία της Άλκης Ζέη. 7

8 Δ: Είναι η βιογραφία της. Είναι αυτό που γράφει στην πρώτη σελίδα. Εκεί που γράφει «Βιογραφικά Σημειώματα Συγγραφέων». Έχει δηλαδή στοιχεία από βιογραφία. Η «βιογραφία» τι λέξη είναι; Από ποιες λέξεις προέρχεται; Μ: Είναι σύνθετη από το «βίος» και «γράφω». Δ: Άρα, σημαίνει; Μ: Ότι έχει γραφτεί η ζωή της. Δ: Έχει γράψει για τη ζωή, δηλαδή κάποιος έχει γράψει για τη ζωή της. Ωραία! Γράφει από πού το πήραμε; Κοιτάξτε, το λέει στο τέλος της σελίδας. Μ: Από το ίντερνετ. Δ: Το έχουμε βρει από το ίντερνετ. Γιατί το έχουμε βρει από το ίντερνετ; Μ: Γιατί το ίντερνετ μας δίνει κάποιες πληροφορίες. [...] Δ: Εγώ θέλω τώρα να μου πείτε αυτό το είδος του κειμένου τι μας χρειάζεται; Δηλαδή το βιογραφικό σημείωμα τι μπορεί να μας χρειάζεται; Τα κείμενα δεν τα γράφει κανείς έτσι, για να τα γράψει απλώς. Κάποιο σκοπό έχουν. Τη γνώμη σου, Ελένη; Εάν έγραφες εσύ ένα βιογραφικό σου σημείωμα, τι θα το έκανες; Πού θα σου χρειαζόταν; Για να σκεφτούμε γιατί η κ. Άλκη Ζέη το έγραψε; Θες να το σκεφτείς λίγο; Σκέψου, εσύ αν έγραφες το βιογραφικό σου τι θα έγραφες; Δυσκολεύεται να απαντήσει. Ένα άλλο παιδί απαντάει. Μ: Εγώ θα έγραφα το βιογραφικό και θα το έβαζα μετά στο ίντερνετ. Αν ήθελε κάποιος να με πάρει στη δουλειά, π.χ. ένας δικηγόρος, και να με πάρει σε κάποια δίκη που θα ήθελα, θα διάβαζε το βιογραφικό μου και αν ήμουνα καλύτερος από κάποιους άλλους μπορεί να με προσλάμβανε. 8

9 Στο σχολικό βιβλίο δεν προτείνονται ασκήσεις κατανόησης, αλλά παρατίθεται ο παραπάνω πίνακας που συνοψίζει τα κειμενικά χαρακτηριστικά. Επομένως, ο/η δάσκαλος/δασκάλα μπορεί να χειριστεί το κείμενο με διάφορους τρόπους, είτε με έμφαση στη δομή του είτε με έμφαση στη λειτουργία του στον κοινωνικό χώρο. Η επιλογή της διδάσκουσας ήταν, μετά τον εντοπισμό των βασικών νοηματικών στοιχείων «ζωή» και «γράφω», να ασχοληθεί η τάξη με το ρόλο και τη λειτουργία του βιογραφικού, δηλαδή με το ερώτημα «τι το χρειάζεται κάποιος», που συναρτάται με το «ποιος είναι αυτός ο κάποιος». Δεν είναι καθόλου προφανές ότι τα παιδιά γνωρίζουν τι είναι το επαγγελματικό βιογραφικό. Σε δειγματική σε άλλο τμήμα του ίδιου σχολείου υπήρξε μεγάλη δυσκολία αναγνώρισης του είδους αυτού, και εκεί φάνηκε χρήσιμη η αναφορά στα βιογραφικά στοιχεία που ζητούνταν για συμμετοχή σε μαθητικό διαγωνισμό στο διαδίκτυο. Στη δειγματική που σχολιάζεται στην παρούσα ανακοίνωση αξιοποιήθηκε η αναφορά μαθητή σε υποθετική περίσταση επικοινωνίας («αν ήμουνα δικηγόρος και ήθελα να βρω δουλειά...»). Διαπιστώνεται λοιπόν ότι η τάξη καθορίζει προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η συζήτηση ώστε να γίνει κατανοητή η λειτουργία του κειμένου και δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί από τον/την εκπαιδευτικό. Ακολουθεί η επεξεργασία της δομής του κειμένου: Δ: Για να δούμε ποιες πληροφορίες μάς δίνει το κείμενο για τη συγγραφέα. Μ: Πρώτη πληροφορία: πού γεννήθηκε. Δ: Δεύτερη πληροφορία. Μ: Πού πέρασε τα παιδικά της χρόνια. Δ: Τρίτη πληροφορία. Μ: Πού σπούδασε και τι σπούδασε. Δ: Άλλη πληροφορία. Μ: Ηθοποιός και συγγραφέας. Μ: Πήγε στη Δραματική Σχολή. Δ: Είδες που λέγαμε ότι μπορεί να είναι ηθοποιός και συγγραφέας! Στη Δραματική Σχολή πηγαίνουν αυτοί που σπουδάζουν ηθοποιοί. Μ: Από κάτω λέει ότι σπούδασε και σεναριογραφία. Δ: Και πώς γράφεται ένα σενάριο; Τι είναι το σενάριο; Μ: Αυτό που γράφει ένας άνθρωπος για να παιχτεί ένα έργο. Δ: Θα μπορούσε και ένα λογοτεχνικό βιβλίο να γίνει σενάριο σε ένα έργο; Πείτε μου ένα παράδειγμα. 9

10 Μ: Χάρι Πότερ. Δ: Άλλη πληροφορία; Μ: Πρώτα έγραψε έργα για κουκλοθέατρο. Μ: Αργότερα δημοσιεύει διηγήματά της σε περιοδικό. Δ: Άλλη πληροφορία σημαντική. Μ: Από το 1959 έως το 1964 εξόριστη πολιτική πρόσφυγας στη Μόσχα. Δ: Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Μ: Δε συμφωνούσε με κάποια πολιτικά ζητήματα εδώ και αναγκάστηκε να φύγει για το εξωτερικό. Δ: Άλλη πληροφορία. Μ: Λέει ότι επέστρεψε και έφυγε πάλι με τον ερχομό της χούντας για το Παρίσι. Δ: [...] Ποια είναι η γιορτή του σχολείου που σας θυμίζει τη χούντα; Μ: Από τη γιορτή του Πολυτεχνείου. Δ: Άλλη πληροφορία. Μ: Δημοσίευσε βιβλία της στο λογοτεχνικό περιοδικό Επιθεώρηση Τέχνης. Δ: Άλλη πληροφορία. Μ: Τα παιδικά της βιβλία έχουν μεταφραστεί σε είκοσι γλώσσες. Μ: Το πρώτο της βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ. Δ: Όταν σας είπα να το διαβάσετε σας είπα να με ρωτήσετε αν δεν ξέρετε κάτι. Τι σημαίνει μπεστ σέλερ; Μ: Αυτό που πουλήθηκε πάρα πολύ. Ακολουθεί η παραπομπή στον πίνακα με τα κειμενικά χαρακτηριστικά που περιέχει το βιβλίο. Η συζήτηση θα μπορούσε να σταματήσει εδώ. Η διδάσκουσα επέλεξε να θέσει ερωτήματα για περαιτέρω κριτική επεξεργασία, δηλαδή «γιατί το κείμενο περιέχει αυτές τις πληροφορίες και όχι κάποιες άλλες»: Δ: Κοιτάξτε στην επόμενη σελίδα που αναφέρονται ποιες είναι οι σημαντικές πληροφορίες που μας δίνει ένα βιογραφικό. Όνομα, επώνυμο, τόπος και ημερομηνία γέννησης. Το έχουμε; Μ: Όχι. Δ: Τι μας λείπει; Μ: Ημερομηνία γέννησης. Δ: Γιατί δεν την έχουμε αυτή; Μ: Δεν θέλει να δείξει την ηλικία της. Δ: Α, μια καλή ιδέα είναι να έχει ξεχάσει πότε γεννήθηκε. Είναι λογικό αυτό; 10

11 Μ: Μπορεί να μη θέλει να τη φανερώσει. Δ: Γιατί; Μ: Να είναι πολύ μεγάλη. Δ: Δηλαδή να είναι πολύ μεγάλης ηλικίας και να μη θέλει να μετρήσουμε τα χρόνια της; Εσύ, αν έγραφες το βιογραφικό σου, θα έγραφες πότε γεννήθηκες; Μ: Αποκλείεται. Δ: Γιατί; Είσαι πολύ μεγάλη και θες να κρύψεις τα χρόνια σου; Όταν ρωτάμε τη μαμά μας πότε γεννήθηκε, μας το λέει; Μ: Όχι. Δ: Αν ρωτήσουμε τη γιαγιά μας; Μ: Όχι. Δ: Έχετε προσπαθήσει να ρωτήσετε τη μαμά πότε γεννήθηκε;... Δ: Άρα, γιατί να μη θέλει ένας άνθρωπος να μας πει; Μ: Ίσως να μη θέλει να δούμε πόση ηλικία έχει και αν είναι και γυναίκα κιόλας! Δ: Αυτή την πληροφορία δεν την έχουμε. Τις υπόλοιπες τις έχουμε; Ποιες είναι οι υπόλοιπες. Σπουδές; Μ: Ναι. Μ: Πτυχία δε μας λέει. Δ: Δηλαδή έχουμε αμφιβολία. Λέει πως σπούδασε στη Φιλοσοφική Αθηνών. Δε θα το πήρε το πτυχίο της λέτε; Μ: Μπορεί να μην το πήρε. Μ: Όποιος σπούδασε κάπου μπορεί να μην πήρε το πτυχίο του. Δ: Να το κρατήσουμε σαν παρατήρηση. Αλλά εγώ υποθέτω ότι όποιος σπούδασε κάπου πήρε και το πτυχίο. Μ: Μπορεί να μην το πήρε και να δουλεύει ερασιτεχνικά. Δ: Ωραία. «Σημαντικές δραστηριότητες». Ποιες είναι αυτές. Τις έχουμε; Μ: Όταν ήταν μικρή ασχολήθηκε με το γράψιμο, όταν ήταν μαθήτρια γυμνασίου άρχισε να γράφει έργα για το κουκλοθέατρο και ένας από τους χαρακτήρες που δημιούργησε... Δ: Όχι τόσα πολλά. Σημαντικές δραστηριότητες, δηλαδή τα πιο σημαντικά που έχει κάνει. Μ: Έχει γράψει έργα για κουκλοθέατρο. Δ: Έχει γράψει έργα για παιδιά. Τι άλλο έχει κάνει; Μ: Διηγήματα. Δ: Ωραία. Εγώ λέω ότι έχει γράψει έργα και για παιδιά και για μεγάλους. Στο βιογραφικό της τι άλλο αναφέρει από σημαντικές δραστηριότητες; 11

12 Μ: Έχει ταξιδέψει σε πολλές χώρες. Δ: Άρα, περιέχει τα περισσότερα απ αυτά που πρέπει να περιέχει ένα βιογραφικό και, αν είναι και συγγραφέας, έχει και τον κατάλογο των έργων, τα οποία τα έχει κι αυτά. Η διδακτική παρέμβαση υπερβαίνει το διδακτικό εγχειρίδιο, αλλά αυτό που είναι σημαντικό και πρέπει να τονίσουμε είναι ότι το διδακτικό εγχειρίδιο παρέχει αυτή τη δυνατότητα υπέρβασης, άρα εμπεριέχει διάφορους εναλλακτικούς τρόπους αξιοποίησης, πάντοτε προς την κατεύθυνση της ανάδειξης των κειμενικών χαρακτηριστικών στο πλαίσιο του λειτουργικού και του κριτικού εγγραμματισμού. Η δραστηριότητα που προτείνεται στο σχολικό βιβλίο αφορά τη γραπτή παρουσίαση του βιογραφικού ενός/μιας συγγραφέα που θα επιλέξουν τα παιδιά. Ακολουθεί η γραμματική: Α Η Η διδάσκουσα επέλεξε την άμεση σύνδεση μεταξύ παραγωγής λόγου και γραμματικής: έφερε στην τάξη το βιογραφικό μιας άλλης συγγραφέα, της Ζωρζ Σαρή, 12

13 και το επεξεργάστηκε μαζί με τα παιδιά τόσο σε επίπεδο δομής και περιεχομένου όσο και σε επίπεδο μορφής. Δ: Ένας τρόπος είναι λοιπόν να πούμε: Ημερομηνία γέννησης Άλλος τρόπος; Μ: Γεννήθηκε το Δ: Ποια διαφορά έχει το ένα με το άλλο; Μ: «Γεννήθηκε το 1925» είναι πρόταση. Δ: Ωραία, το ένα είναι πρόταση και έχει ρήμα. Η άλλη έχει ρήμα; Μ: Όχι. Δ: Πώς λέμε τη μια πρόταση και πώς την άλλη; Μ: Ρηματική πρόταση. Δ: Ή ρηματική φράση. Το «χρόνος γέννησης 1925» πώς θα το πούμε αφού δεν έχει ρήμα; Πώς λέμε μια φράση που δεν έχει ρήμα; Μ: Άρημα. Μ: Ουσιαστική φράση, κάπως έτσι. Δ: Το «γέννηση» τι είναι; Μ: Ουσιαστικό. Δ: Ωραία, στη γραμματική το ουσιαστικό και το επίθετο τα λέμε «ονόματα». Άρα, το ένα είναι ρηματική φράση και το άλλο ονοματική φράση. Καταλάβαμε; Τόπος γέννησης Αθήνα (ονοματική φράση). Γεννήθηκε στην Αθήνα (ρηματική φράση). Σπουδές. Ποιες είναι οι βασικές σπουδές που βρήκαμε; Μ: Σπουδές στη Δραματική Σχολή, ονοματική φράση; Δ: Ενώ η ρηματική είναι; Μ: «Έχει σπουδάσει στη Δραματική Σχολή». Και εδώ αρχίζουν τα «προβλήματα». Ο μετασχηματισμός εισέρχεται σε ακανθώδες έδαφος: Δ: «Επάγγελμα» και με ρηματική φράση και με ονοματική φράση. Μ: «Επάγγελμα συγγραφέας και ηθοποιός». Δ: Ωραία. Πώς θα το κάνουμε ρηματική φράση; Μ: «Ήτανε συγγραφέας και ηθοποιός». Δ: Αν το βάλουμε «ήτανε», σημαίνει ότι έχει πεθάνει. Γιατί να την πεθάνουμε; Μ: «Είναι συγγραφέας». Είναι προφανές ότι τα παιδιά δυσκολεύονται γιατί ο μετασχηματισμός σε ρηματική φράση απαιτεί δήλωση χρόνου. Άρα, αναδεικνύεται μια από τις βασικές 13

14 λειτουργικές διακρίσεις μεταξύ ονοματικής και ρηματικής φράσης. Η επόμενη δυσκολία εντοπίζεται κυρίως στο λεξιλογικό-σημασιολογικό επίπεδο, αλλά και στο γραμματικό (συντακτική λειτουργία της μετοχής): Δ: «Δραστηριότητες»: για να τις πούμε και με ρηματική φράση και με ονοματική. «Γράφει έργα για παιδιά». Δ: Τι είναι, ρηματική ή ονοματική φράση; Μ: Ρηματική. Δ: Πώς θα το λέγαμε αν ήταν ονοματική φράση; Σκεφτείτε το λίγο. Μ: «Έργα για τα παιδιά». Δ: Έργα για τα παιδιά; Μ: «Γράψιμο έργων για παιδιά». Δ: Δε λέμε συνήθως «γράψιμο έργων για παιδιά, γράψιμο λογοτεχνικών έργων». Το «γράψιμο» πού το χρησιμοποιούμε συνήθως; Μ: «Γραμμένο για παιδιά». Δ: Α! «Γραμμένο για παιδιά». Ποιο είναι το «γραμμένο για παιδιά»; Και τι σημαίνει «γραμμένο για παιδιά»; Μ: «Έργα γραμμένα για παιδιά». Δ: «Έργα γραμμένα για παιδιά»; Εσύ όμως θέλεις τις δραστηριότητες της Ζωρζ Σαρή. Δε θέλεις γιατί ή για ποιον είναι γραμμένα τα έργα. Η πληροφορία λέει «δραστηριότητες» κι εμείς σκεφτήκαμε να γράψουμε «έγραψε έργα για παιδιά». Πώς θα το κάνουμε χωρίς να χρησιμοποιήσουμε ρήμα; Μ: «Γραφή έργων για παιδιά». Δ: «Γραφή έργων για παιδιά». Πού χρησιμοποιούμε τη λέξη «γραφή»; Μ: Αρχαία γραφή; Δ: «Ιερογλυφική γραφή», «μαθαίνει γραφή και ανάγνωση». Μ: Συγγραφή έργων. Δ: «Συγγραφή έργων», μπράβο! Τέλεια. Λοιπόν, «συγγραφή έργων για παιδιά». Από πού προέρχεται η λέξη «συγγραφή» και πώς σκεφτόμαστε για να κάνουμε μια ρηματική φράση ονοματική; Θα το σκεφτείτε και θα μου πείτε πώς δουλεύουμε για τη μετατροπή της ρηματικής φράσης σε ονοματική. Η «συγγραφή» από πού προέρχεται; Μ: Συν και γράφω. Η τάξη καλείται να εντοπίσει και να διατυπώσει ρητά τη διαδικασία μετατροπής από ονοματική σε ρηματική φράση (επιλογές σε λεξιλογικό-σημασιολογικό και συντακτικό επίπεδο): 14

15 Δ: Πώς σκεφτόμαστε για να μετατρέψουμε μια ρηματική φράση σε ονοματική; Πώς σκεφτήκατε το «έγραψε λογοτεχνικά έργα για παιδιά»; Πώς θα σκεφτείτε; Θέλω να μου πείτε τον τρόπο για να τη μετατρέψουμε χωρίς ρήμα. Ιδέες. Μ: Να βρούμε ένα συνώνυμο. Δ: Ναι, αλλά, αν βρούμε ένα συνώνυμο του ρήματος, πάλι ρηματική φράση θα έχουμε. Εγώ θέλω πώς σκεφτόμαστε για να την κάνουμε ρηματική. Μ: Να μετατρέψουμε το ρήμα σε κάποιο άλλο μέρος του λόγου. Δ: Η πρώτη σκέψη είναι να γράψουμε το ρήμα όπως είναι και να το μετατρέψουμε σε ένα άλλο μέρος του λόγου δηλαδή; Μ: Εκτός από ρήμα. Δ: Πολύ σωστά. Έτσι σκεφτήκαμε και προηγουμένως, απλά θέλω να το συζητήσουμε. Έχω το «γράφω», για μετατρέψτε το σε ένα άλλο μέρος του λόγου; Μ: «Γραφή». Δ: Τι είναι; Μ: Ουσιαστικό. Μ: «Γραμμένο»; Δ: Τι είναι; Μ: Μετοχή. Δ: Είναι ουσιαστικό; Μ: Όχι. Δ: Η μετοχή πού ανήκει;η μετοχή που συζητήσαμε προηγουμένως και σκεφτήκαμε ότι δεν είναι σωστό γιατί δεν αναφέρεται στη συγγραφέα. «Γραμμένο για παιδιά» δεν μπορείς να το βάλεις γιατί δεν είναι η ίδια, αλλά το έργο της. Μ: «Το έργο της είναι γραμμένο για παιδιά». Δ: Τότε είναι ρηματική φράση, γιατί έχει το «είναι». Η μετοχή γιατί δε μας κάνει; Μ: Γιατί είναι μέρος του ρήματος. Εντάσσεται στα ρήματα. [...] Δ: «Γραφή», άλλη λέξη; Μ: «Γράψιμο». Δ: Και αυτές είναι λέξεις που προέρχονται από το «γράφω». Όταν τώρα χρησιμοποιήσουμε τη λέξη «συγγραφή», έχουμε μια απλή λέξη ή μήπως τη λέμε κάπως αλλιώς; Μ: Σύνθετη λέξη. Δ: Πολύ ωραία. Άρα, όταν ψάχνουμε να βρούμε το ουσιαστικό που μπορούμε να μετατρέψουμε το ρήμα μας, πρέπει να σκεφτούμε πρώτα τα συνώνυμα. Αν δε μας κάνει η λέξη «γραφή» ή «γράψιμο», σκεφτόμαστε να βρούμε μια σύνθετη λέξη. 15

16 [...] Δ: Αν δε μας κάνει η απλή λέξη «γράφω» «γραφή» «γράψιμο», πάμε στα σύνθετα. Από εκεί ανακαλύψαμε τη «συγγραφή». Μ: «Συγγράψιμο» υπάρχει; Δ: Όχι. Δεν μπορούμε να πάρουμε το «γράψιμο» και να βάλουμε οτιδήποτε μπροστά και να μας φτιάξει μια σωστή λέξη. [...] Δ: Πού ψάχνουμε για να βρούμε τις οικογένειες λέξεων; Μ: Στο λεξικό. Δ: Ωραία. Χρησιμοποιούμε λεξικό; Μ: Ναι. Μ: Σπάνια. Μ: Πολύ σπάνια. Μ: Ρωτάμε τη δασκάλα. Η «ανακαλυπτική» διαδικασία προσέκρουσε σε διάφορους σκοπέλους της ελληνικής γλώσσας. Οι μαθητές, εμπλεκόμενοι σε δραστηριότητες λύσης προβλήματος, ανακάλυψαν ότι για να μετατρέψουν την ονοματική σε ρηματική φράση πρέπει να ψάξουν να βρουν τα ουσιαστικά που ανήκουν στην ίδια οικογένεια με το ρήμα και να επιλέξουν, με βάση τα συμφραζόμενα, το καταλληλότερο. Οδηγήθηκαν σε αναζήτηση σύνθετων λέξεων και εντόπισαν τα συνθετικά τους, δοκίμασαν τις λέξεις σε διάφορες φράσεις και προτάσεις και διατύπωσαν υποθέσεις για τη σημασία και τη χρήση τους. Ανακάλυψαν επίσης ότι η μετοχή μοιάζει με όνομα, αλλά πρέπει να προσέξουμε τη σημασία της και το συντακτικό της ρόλο για να αποφασίσουμε αν θα την περιλάβουμε στην ονοματική ή στη ρηματική φράση. Δεν είναι καθόλου τυχαία η σύγχυση που προκαλεί η μετοχή στα νέα ελληνικά ως προς το μέρος του λόγου όπου ανήκει. Η διάκριση μεταξύ ρηματικής και επιθετοποιημένης ή ουσιαστικοποιημένης μετοχής δεν είναι εύκολη. 10 Πιθανόν να λειτουργούσε υποβοηθητικά αν η παρουσίαση του γραμματικού φαινομένου στο σχολικό βιβλίο συνδεόταν με σαφή αναφορά στους δύο βασικούς 10 Ανάλογα προβλήματα παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια πειραματικής εφαρμογής στο πλαίσιο «έρευνας δράσης» με διδασκαλία της ίδιας ενότητας του βιβλίου της Ε τάξης: Ά. Ιορδανίδου κ.ά. (2006). Για παράδειγμα, υπήρχαν γραπτά με «ρηματικές φράσεις» που δεν περιείχαν ρήμα παρά μετοχή. Διάλεξαν δηλαδή τα παιδιά μέσα από το κείμενο φράσεις με μετοχή και όχι ρήμα και τις αντέγραψαν, π.χ. διμοσιεύοντας σειρά διηγημάτων. Η φράση αυτή θεωρήθηκε από το μαθητή ρηματική, και μάλιστα επιχειρήθηκε η μετατροπή της σε ονοματική με τη μορφή: διήγηση σειρά διηγημάτων. 16

17 τρόπους σύνταξης βιογραφικού σημειώματος: με ονοματικές και με ρηματικές φράσεις. Αυτό όμως θα ταίριαζε καλύτερα σε επεξεργασία επαγγελματικών βιογραφικών, τα οποία δύσκολα μπορούν να ενταχθούν σε μια θεματική ενότητα «Βιβλία βιβλιοθήκες». 11 Επίλογος Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης ήταν να δείξει ότι ο σχολικός εγγραμματισμός υπερβαίνει τα όρια και περιθώρια του στατικού εγχειριδίου: με τα νέα βιβλία δεν εισάγεται μόνον η κειμενοκεντρική προσέγγιση, εισάγεται γενικότερα η αλλαγή παιδαγωγικής στάσης, και προετοιμάζεται το έδαφος για την αντικατάσταση των βιβλίων με «φακέλους υλικού» που θα δημιουργούνται από τους εκπαιδευτικούς σε συνεργασία με τους/τις μαθητές/ήτριες. Με τα νέα βιβλία ανοίγει ένα σημαντικό κεφάλαιο στη νεοελληνική εκπαίδευση, με μεγάλη καθυστέρηση βέβαια σε σχέση με τα δεδομένα της διδακτικής διεθνώς και με εμφανείς τις αδυναμίες λειτουργίας του γραφειοκρατικού μηχανισμού του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και του Υπουργείου Παιδείας (έλλειψη συστηματικής πιλοτικής εφαρμογής, ανεπαρκής ενημέρωση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών κτλ.). Προσυπογράφοντας τη διαπίστωση του Bloomfield (Language, 1933): «το αποτέλεσμα εξαρτάται λιγότερο από τη θεωρητική θεμελίωση και περισσότερο από τις συνθήκες της διδασκαλίας και από την ικανότητα του δασκάλου», θεωρούμε ότι είναι ευθύνη όλων των εμπλεκόμενων στη διδακτική της γλώσσας να διασφαλιστεί η συνέχεια της συζήτησης (που μόλις άρχισε) με τους καλύτερους δυνατούς όρους. 11 Μια ωραία ιδέα σύνδεσης με το θέμα της ενότητας αξιοποιήθηκε στην πειραματική εφαρμογή που αναφέρθηκε στην προηγούμενη υποσημείωση: η δασκάλα χρησιμοποίησε για επιπλέον ασκήσεις παραγωγής λόγου επαγγελματικά βιογραφικά βιβλιοδετών: Ά. Ιορδανίδου κ.ά. (2006). 17

18 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνόγλωσση Adam, J. M. (1999). Τα κείμενα: Tύποι και πρότυπα. Αφήγηση, περιγραφή, επιχειρηματολογία, εξήγηση και διάλογος (μτφρ. Γ. Παρίσης / επιμ. Ε. Καψωμένος). Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη. Αρχάκης, Α. (2005). Γλωσσική διδασκαλία και σύσταση των κειμένων. Aθήνα: Εκδόσεις Πατάκη. Baynham, M. (2002). Πρακτικές γραμματισμού (μτφρ. Μ. Αραποπούλου / επιμ. Ε. Καραντζόλα). Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο. Γεωργακοπούλου, Α. & Γούτσος, Δ. (1999). Κείμενο και επικοινωνία. Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Γούτσος, Δ., Κουτσουλέλου Σ., Μπακάκου-Ορφανού Αι. & Παναρέτου Ε. (επιμ.) (2006). Ο κόσμος των κειμένων. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Ιορδανίδου, Ά. & Φτερνιάτη, Ά. (επιμ.) (2000). Επικοινωνιακές διδακτικές προτάσεις για το γλωσσικό μάθημα στο δημοτικό σχολείο. Αθήνα: Eκδόσεις Πατάκη. Ιορδανίδου, Ά., Αναστασοπούλου, Α., Γαλανόπουλος, Γ., Δρυς, Γ., Ευσταθίου, Α., Κόττα, Ά., Πέττα, Η., Σοφιανοπούλου, Β., Χαλικιάς, Π. (2006). «Εφαρμογή διδακτικού υλικού για το γλωσσικό μάθημα της Ε Δημοτικού». Μελέτες για την ελληνική γλώσσα Πρακτικά της 26 ης Ετήσιας Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Ν.Ε. Σπουδών. Καραντζόλα, Ε. (2000). «Γραμματική, γλωσσικό μάθημα και προγράμματα σπουδών στην Ελλάδα». Γλωσσικός Υπολογιστής, Τόμος 2. Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, σ Κωστούλη, Τ. (2001). «Κειμενοκεντρική προσέγγιση στη διδασκαλία της γλώσσας». Πρακτικά 4 ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας, Λευκωσία Σεπτεμβρίου Θεσσαλονίκη: University Studio Press, σ Ματσαγγούρας, Η. Γ. (2001). Κειμενοκεντρική προσέγγιση του γραπτού λόγου. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη. 18

19 Ματσαγγούρας, Η. Γ. (2004). «Πραγματολογικά κείμενα στα διδακτικά εγχειρίδια: Kειμενογλωσσικές προδιαγραφές και διδακτικές συνεπαγωγές». Νέα Παιδεία, 111, σ Μπαμπινιώτης, Γ. (1999). «Από τη Γραμματική των μερών του λόγου στη Γραμματική των επικοινωνιακών λειτουργιών». Ελληνική Γλωσσολογία 97, Πρακτικά του Γ Διεθνούς Γλωσσολογικού Συνεδρίου για την Ελληνική Γλώσσα. Πανεπιστήμιο Αθηνών Τομέας Γλωσσολογίας. Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, σ Μπούντα, Ε. & Παπαϊωάννου, Π. (2002). «Το αναθεωρημένο Πρόγραμμα της Γλώσσας για το δημοτικό σχολείο». Γλώσσα, 54, σ Παπαρίζος, Χ. (1999). «Το νέο πρόγραμμα σπουδής της γλώσσας στο δημοτικό», στο Χ. Τσολάκης (επιμ.). Η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Κώδικας. Παπαρίζος, Χ. (2005). «Η διδασκαλία του διαφοροποιημένου λόγου στο ελληνικό δημοτικό σχολείο: ένα πρόβλημα εφαρμογής». Μελέτες για την ελληνική γλώσσα Πρακτικά της 25 ης Ετήσιας Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Ν.Ε. Σπουδών, σ Πολίτης, Π. (2000). «Γένη και είδη του λόγου». Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών - Αναλυτικά Προγράμματα Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης. Αθήνα. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) (2006). Γλώσσα Α Δημοτικού (Γράμματα Λέξεις Ιστορίες). Αθήνα: Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) (2006). Γλώσσα Γ Δημοτικού (Τα απίθανα μολύβια). Αθήνα: Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) (2006). Γλώσσα Ε Δημοτικού (Της γλώσσας ρόδι και ροδάνι). Αθήνα: Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων. 19

20 Φιλιππάκη-Warburton, Ει. (2000). «Γραμματική και σχολική παιδεία». Γλωσσικός Υπολογιστής, Τόμος 2. Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, σ Φιλιππάκη-Warburton, Ει. (2001). «Η ανάγκη για μια συγχρονική γραμματική της ελληνικής». Μάθηση και διδασκαλία της ελληνικής ως μητρικής και ως δεύτερης γλώσσας, Πρακτικά Συνεδρίου, Πανεπιστήμιο Κρήτης. Αθήνα: Ατραπός, Α τόμος, σ Χαραλαμπόπουλος, Α. & Χατζησαββίδης, Σ. (1997). Η διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας: Θεωρία και πρακτική εφαρμογή. Θεσσαλονίκη: Eκδόσεις Κώδικας. Χατζηλουκά-Μαυρή, Ει. & Ιορδανίδου, Ά. (υπό δημοσίευση). Ζητήματα ταξινομίας και διδασκαλίας των ειδών κειμένων. Χατζησαββίδης, Σ. (2000). «Η διδασκαλία της δομής της γλώσσας και το Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών της ελληνικής στο δημοτικό», Μάθηση και διδασκαλία της ελληνικής ως μητρικής και ως δεύτερης γλώσσας, Πρακτικά συνεδρίου, Πανεπιστήμιο Κρήτης. Αθήνα: Ατραπός, Α τόμος, σ Χατζησαββίδης, Σ. (2002). «Δομή, επικοινωνία, είδη λόγου και γραμματισμός στα νέα προγράμματα σπουδών γλωσσικής αγωγής στο δημοτικό σχολείο». Γλώσσα, 54, σ Ξενόγλωσση Adam, J. M. (1999). Linguistique textuelle Des genres de discours aux textes. Paris : Nathan. Beaugrande, R. A. D. & Dressler, W. U. (1981). Introduction to text linguistics. London: Longman. Besse, H. & Porquier, R. (1991). Grammaires et didactique des langues. Paris: Hatier/Didier. Cope, B. & Kalantzis, M. (eds) (1993). The powers of literacy: A genre approach to teaching writing. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press. Crabe, W. & Kaplan, R. B. (1996). Theory and Practice of Writing. London: Longman. Gee, J. P. (1993). Social Linguistics and Literacies: Ideology in Discourses. New York: Falmer. 20

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Το παράδειγμα του παράγω Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το θεωρητικό μοντέλο του ρόμβου... 3 2. Το μοντέλο του ρόμβου μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Βιβλία-βιβλιοθήκες» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Εισαγωγή / σκοποί Έλενα Ιωαννίδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να:

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να: ΣΧΟΛΕΙΟ Με αφόρμηση τα ενημερωτικά σποτ του ιστότοπου http://www.saferinternet.gr οι μαθητές εντοπίζουν αρχικά τα κυριότερα προβλήματα που σχετίζονται με τη μη ορθή χρήση του Διαδικτύου. Στη συνέχεια αφού

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac. Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.cy 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4,

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα