ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ"

Transcript

1 ....

2 ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΖΟΝ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ ΚΥΡΙΩΣ ΠΕΙΡΑΜΑ

3 ΣΚΟΠΟΙ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Οι σκοποί των πειραµάτων που ακολουθούν είναι να φανεί: 1) Η καταστροφική επίδραση του όζοντος (Ο 3 ) στις φυσικές χρωστικές των έργων τέχνης (πίνακες ζωγραφικής, υφαντά, πάπυροι, συγγράµµατα), µέσω: v Της επίδρασης του όζοντος (Ο 3 ) σε χαρτί βαµµένο µε λάκα αλιζαρίνης και παρατήρηση µεταβολής χρώµατος. v Της επίδρασης του όζοντος (Ο 3 ) σε µαλλί βαµµένο µε λάκα αλιζαρίνης και παρατήρηση µεταβολής χρώµατος. 2) Η χρήση του όζοντος (Ο 3 ) ως πλεονεκτικότερου οξειδωτικού για την επεξεργασία έγχρωµων βιοµηχανικών αποβλήτων µέσω: v Της επίδρασης του όζοντος (Ο 3 ) σε διάλυµα επεξεργασίας ριζών της Rubia tinctorum (κοινώς ριζάρι ή ερυθρόδανο) και παρατήρηση µεταβολής χρώµατος. v Της επίδρασης του όζοντος (Ο 3 ) σε διάλυµα ηλιανθίνης και κυανούν του µεθυλενίου και παρατήρηση µεταβολής χρώµατος.

4 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Ø Η κατανόηση της διττής φύσης του όζοντος. (Είναι, αφενός µεν ένα ισχυρό εργαλείο για πράσινες εφαρµογές, αφετέρου δε, σε υψηλές συγκεντρώσεις, είναι ένας ρυπογόνος παράγοντας). Ø Η κατανόηση της καταστρεπτικής επίδρασης της υψηλής συγκέντρωσης του τροποσφαιρικού όζοντος (Ο 3 ) σε έργα της πολιτισµικής µας κληρονοµιάς, καθώς και σε υλικά αντικείµενα καθηµερινής χρήσης όπως πολλών ειδών ελαστικά. Ø Η ευαισθητοποίηση για την ανάγκη µείωσης των ρύπων που συµβάλλουν στην αύξηση της συγκέντρωσης του τροποσφαιρικού όζοντος (π.χ. ΝΟ X ).

5 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Ø Η κατανόηση ότι η επιλογή του όζοντος, ως οξειδωτικού στην επεξεργασία έγχρωµων αποβλήτων, πλεονεκτεί σε σχέση µε τη χρήση άλλων οξειδωτικών, λόγω του ότι δεν παράγονται βλαβερά παραπροϊόντα. Ø Η κατανόηση σύνδεσης πολύπλοκων οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων µε καθηµερινά, υπαρκτά φυσικοχηµικά φαινόµενα που εξελίσσονται στο περιβάλλον. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η σύνδεση της διδασκαλίας της χηµείας µε φαινόµενα καθηµερινότητας.

6 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Ø Η κατανόηση της δυνατότητας εξαγωγής χρωστικών µέσων (Dyes, Pigments), από φυτικές πρώτες ύλες (Ρίζες φυτού Rubia tinctorum). Ø Η αναβίωση της χρήσης των φυσικών χρωστικών για το χρωµατισµό διαφόρων αντικειµένων και η ικανοποίηση που νιώθει κάποιος από τη χρήση αυτή.

7 Γνωριµία µε το όζον Η θέση του στην ατµόσφαιρα Το όζον στη στρατόσφαιρα Το όζον στην τροπόσφαιρα

8 ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ ΟΖΟΝ (Ο 3 ) Aνακαλύφθηκε από τον Ελβετό χηµικό Christian Friedrich Schonbein το Το ονόµασε όζον, (όζω, µυρίζω). Γενικά Ιδιότητες Συστηµατική ονοµασία Τριοξυγόνο Πυκνότητα Φυσική κατάσταση g/l (0 C), Aέριο Σχετική Μοριακή µάζα Εµφάνιση g/mol Ελαφρώς µπλε αέριο CAS number [ ] Διαλυτότητα στο νερό g/100 ml (0 C) Σηµείο πήξεως 80.7 K, C Σηµείο ζέσεως K, C

9 Η θέση του στην ατµόσφαιρα Ø Ατµόσφαιρα θεωρείται το σύνολο των αερίων που περικλείουν τη γη µε τη µορφή λεπτού στρώµατος. Ø Η σύσταση, η πυκνότητα του µίγµατος και η θερµοκρασία µεταβάλλεται µε το ύψος. Ø Η ατµόσφαιρα θεωρείται σαν ένας προστατευτικός µανδύας της γης. Απορροφά το µεγαλύτερο ποσοστό της ηλιακής και κοσµ ικής ακτινοβολίας και έτσι προφυλάγει τη ζωή στη γη. Ø Με βάση τη µεταβολή της θερµοκρασίας σε σχέση µε το ύψος η ατµ όσφαιρα χωρίζεται σε διάφορα στρώµατα. Ø Το όζον ανιχνεύεται στη στρατόσφαιρα (10 ppm) και τροπόσφαιρα (0,03-0,04 ppm).

10 Το όζον στη στρατόσφαιρα Συνέπειες ύπαρξης Ο 3 στη στρατόσφαιρα Καταστροφή στρατοσφαιρικού Ο 3

11 ΤΟ ΟΖΟΝ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΑ Το συνολικό αποτέλεσµα Μετατροπή υπεριώδους ακτινοβολίας σε θερµότητα Συµπέρασµα Λειτουργεί φυσικός κύκλος, όπου το Ο 3 συνεχώς δηµιουργείται και καταστρέφεται µε σταθερό ρυθµό

12 ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΑ Το Ο 3 απορροφά την UV ακτινοβολία η οποία εάν θα περνούσε θα προκαλούσε: Καρκίνος δέρµατος

13 ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΑ Το Ο 3 απορροφά την UV ακτινοβολία η οποία εάν θα περνούσε θα προκαλούσε:

14 ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ Ο 3 (g) Ο (g) +Ο 2 (g) ΝΟ(g) + Ο 3 (g) ΝΟ 2 (g) +Ο 2 (g) ΝΟ 2 (g) + Ο (g) ΝΟ(g) +Ο 2 (g) Ο 3 (g) 3Ο 2 (g) Ο Paul Crutzen, διευθυντής του τµήµατος «Περιβαλλοντικής Χηµείας» του Ινστιτούτου Max Plank στη Γερµανία, έδειξε το 1970 ότι τα οξείδια του αζώτου συµµετέχουν στην αποσύνθεση του Ο 3.

15 ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ Μερικά χρόνια αργότερα ο F. Sherwood Rowland, καθηγητής στο πανεπιστήµιο της Καλιφόρνιας και ο Mario Molina, καθηγητής περιβαλλοντικών µελετών στο τεχνολογικό ινστιτούτο της Μασαχουσέτης, περιέγραψαν έναν παρόµοιο µηχανισµό καταστροφής του όζοντος από τους χλωροφθοράνθρακες. CFCl 3 + UV Light CFCl 2 + Cl Ο 3 (g) Ο (g) +Ο 2 (g) Cl (g) + Ο 3 (g) ClΟ (g) +Ο 2 (g) ClΟ (g) + Ο (g) Cl (g) +Ο 2 (g) Ο 3 (g) 3Ο 2 (g) Στους Paul Crutzen, F.Sherwood Rowland και Mario Molina απονεµήθηκε το 1995 το βραβείο Νόµπελ Χηµείας.

16 Το Ο 3 στην τροπόσφαιρα Πείραµα επίδειξης Συνέπειες ύπαρξης Ο 3 στην τροπόσφαιρα Η διττή φύση του Πείραµα επίδειξης Χρήσιµες εφαρµογές του Ο 3 σε πράσινες διεργασίες Επιπτώσεις του Ο 3 σε ανθρώπους,φυτά, ζώα και υλικά Μέθοδοι παρασκευής του Ο 3 Το Ο 3 ως παράγοντα υποβάθµισης της πολιτισµικής µας κληρονοµιάς

17 ΤΟ ΟΖΟΝ ΣΤΗΝ ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ Με φυσικό τρόπο παράγεται σε µικρές ποσότητες στην ανώτερη γήινη ατµόσφαιρα και στον αέρα της χαµηλότερης ατµόσφαιρας µετά από έντονα καιρικά φαινόµενα µε αστραπές. Ν 2 (g) + Ο 2 (g) 2ΝΟ(g) 2ΝΟ(g) + Ο 2 (g) 2ΝΟ 2 (g) ΝΟ 2 (g) + UV Light ΝΟ(g) +Ο (g) Ο (g) + Ο 2 (g) Ο 3 (g) Τις ηλιόλουστες µέρες, όταν η ρύπανση σε ΝΟ X είναι υψηλή, η συγκέντρωση του Ο 3 στον αέρα µπορεί να φτάσει σε επίπεδα που είναι επικίνδυνα για τα φυτά και τα ζώα.

18 ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ Η ΔΙΤΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ Σε φυσιολογικές συγκεντρώσεις είναι απαραίτητο: Ø Αποτελεί πηγή του πιο ισχυρού «απορρυπαντικού» της ατµόσφαιρας, της ρίζας του υδροξυλίου (ΟΗ), που την καθαρίζει από µια σειρά οργανικών και ανόργανων ενώσεων που εκπέµπονται από φυσικές ή ανθρωπογενείς πηγές. Ø Ως αντιδραστήριο χρησιµοποιείται ως ισχυρό οξειδωτικό σε πράσινες διεργασίες. Σε µεγάλες συγκεντρώσεις θεωρείται ρύπος µε επιπτώσεις: Ø Στον άνθρωπο Ø Στο ζωικό και φυτικό βασίλειο Ø Σε διάφορα υλικά

19 ΤΟ Ο 3 Ως ΙΣΧΥΡΟ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟΣΜΗΣΗΣ Είναι το πιο ισχυρό οξειδωτικό µετά το F 2 Ε =2,07V Ο ασθενής δεσµός του τρίτου ατόµου οξυγόνου λύεται (γίνεται ελεύθερη ρίζα) και το άτοµο αυτό ενώνεται µε την οξειδούµενη ουσία αλλάζοντας τη δοµή της. Το µόνο που αποµένει από αυτή τη δράση είναι καθαρό οξυγόνο και τα υπολείµµατα της οξειδωµένης ουσίας. Το όζον προκαλεί 1. Καταστροφή ιών και βακτηριδίων 2. Οξείδωση οργανικών ουσιών 3. Οξείδωση ανόργανων ουσιών

20 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ Μονάδα επεξεργασίας πόσιµου νερού Στην Ευρώπη το όζον χρησιµοποιείται από τις αρχές του 20ού αιώνα (1906). Σύστηµα επεξεργασίας λυµάτων σε µεγάλη βιοµηχανική µονάδα. Εφαρµογή όζοντος σε οινοποιείο Εφαρµ ογή όζοντος στην έκπλυση φρούτων.

21 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ Η οζονωµένη ατµόσφαιρα βοηθά αποφασιστικά στην καλύτερη και πιο παρατεταµένη διατήρηση. Η διατήρηση των προϊόντων σε οζονωµένους χώρους παρατείνει τη διάρκεια ζωής και βελτιώνει την ποιότητά τους. Η βιοµηχανία εµφιαλωµένου νερού χρησιµοποιεί σήµερα σε µεγάλη έκταση το όζον. Η απόσµηση και απολύµανση του αέρα µε όζον σε κλειστούς χώρους ικανοποιεί απόλυτα τις απαιτήσεις των πελατών.

22 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ Όπου συγκεντρώνονται άνθρωποι, η οζόνωση του αέρα προστατεύει από αεροµεταδιδόµενες ασθένειες και προσφέρει καλύτερο περιβάλλον. Το όζον καλύπτει άψογα τις ανάγκες των νοσοκοµείων για βελτίωση των όρων υγιεινής στη λειτουργία τους. Το όζον βελτιώνει το επίπεδο υγιεινής της οικογένειας. Χρήση του όζοντος ως απολυµαντικού στην οδοντιατρική.

23 Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Ø Αδρανοποιεί τους ιούς, τα βακτηρίδια, τους µύκητες και τα πρωτόζωα Ø Υποκινεί το ανοσοποιητικό σύστηµα Ø Υποστηρίζει και ενισχύει τη θεραπευτική διαδικασία Ø Καθαρίζει τις αρτηρίες και τις φλέβες Ø Καθαρίζει το αίµα και τη λέµφο Ø Οµαλοποιεί την παραγωγή ορµονών και ενζύµων Ø Μειώνει τον πόνο, ηρεµεί τα νεύρα Ø Το όζον εµποδίζει τον πολλαπλασιασµό των καρκινικών κυττάρων Ø Μειώνει την καρδιακή αρρυθµία Ø Βελτιώνει τη λειτουργία εγκεφάλου, και τη µνήµη Ø Οξειδώνει τις τοξίνες, και διευκολύνει την αποβολή τους Ø Αυξάνει το ποσό οξυγόνου στο αίµα Ø Υποκινεί την παραγωγή των προστατευτικών ενζύµων στα κύτταρα Ø Αποτρέπει τις αυτοάνοσες ασθένειες

24 ΟΖΟΝ (Ο 3 ) ΤΟ ΠΙΟ ΦΙΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ Ø Είναι πολύ διαλυτό στο νερό (600 mg/l στους 20 o C). Ø Οξειδώνει µεγάλο φάσµα οργανικών ενώσεων όπως φαινόλες, χλωριωµένες ενώσεις, µερκαπτάνες, ινδόλες, ζιζανιοκτόνα, PAHs κ.λ.π. Ø Οξειδώνει κυανούχα, Fe και Mn. Ø Είναι το ισχυρότερο, µετά το φθόριο, οξειδωτικό. Ø Δε δηµιουργούνται παραπροϊόντα µετά τη χρήση του, αλλά και οι όποιες ενώσεις είναι δυνατόν να σχηµατιστούν ως παραπροϊόντα, είναι εξαιρετικά ασταθή και µεταπίπτουν σε αδρανείς οργανικές και ανόργανες ενώσεις.

25 ΟΖΟΝ (Ο 3 ) ΤΟ ΠΙΟ ΦΙΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ Ø Στο νερό διασπάται προς παραγωγή ριζών ΟΗ. λιγότερο εκλεκτικών αλλά πιο δραστικών. Ø Η παραγωγή και η κατανάλωση του Ο 3 γίνεται σε κλειστό κύκλωµα και η περίσσεια καταστρέφεται σε θερµοκαταλυτικό αντιδραστήρα (καταστροφέας όζοντος). Έχει άλλωστε µικρό χρόνο ζωής (περίπου 30 min). Ø Αν και χρησιµοποιείται για περισσότερα από 100 χρόνια, δεν έχει ποτέ συµβεί ούτε ένα µοιραίο ατύχηµα που να οφειλόταν στο όζον. Ø Η έκθεση σε Ο 3 για 30 sec µπορεί να προκαλέσει µόνο ελαφρό ερεθισµό, ενώ ισοδύναµη έκθεση σε Cl 2 ή ClO 2 συχνά αποβαίνει µοιραία.

26 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΑΛΛΩΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Cl 2 ClO 2 Ø Είναι τοξικά και κάθε διαφυγή τους χαρακτηρίζεται σοβαρότατο ατύχηµα. Ø Η διάθεση των χλωριωµένων αποβλήτων δηµιουργεί µεγάλα προβλήµατα στο οικοσύστηµα. Ø Το Cl 2 αντιδρά µε οργανικές ενώσεις σχηµατίζοντας χλωροφόρµιο CHCl 3, βρωµοδιχλωροµεθάνιο CHCl 2 Br, χλωροδιβρωµοµεθάνιο CHClBr 2 και βρωµοφόρµιο CHBr 3. Το CHCl 3 θεωρείται καρκινογόνο και τα βρωµιοµένα αλογονοφόρµια είναι µεταλλαξιγόνα. Η χρήση του ClO 2 δηµιουργεί προβλήµατα στο αιµοποιητικό σύστηµα.

27 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΑΛΛΩΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ KMnO 4 Ø Με τη χρήση του εµφανίζονται άλατα µαγγανίου στα απόβλητα, τα οποία είναι τοξικά. Ø Είναι ακριβό και απαιτούνται µεγάλες ποσότητες. O 2 Ø Έχει µικρή διαλυτότητα στο νερό (9 mg/l 20 0 C). Ø Μπορεί να οξειδώσει τις περισσότερες οργανικές ενώσεις αλλά έχει χαµηλό ρυθµό οξείδωσης σε συνθήκες περιβάλλοντος.

28 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΑΛΛΩΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Η 2 Ο 2 Ø Τα πυκνά του διαλύµατα είναι τοξικά και ερεθιστικά. Ø Τα κατάλοιπά του είναι εν δυνάµει επικίνδυνα (έκρηξη από ανεξέλεγκτη παραγωγή αερίου Ο 2 ή σχηµατισµός ανεπιθύµητων τοξικών παραπροϊόντων. Ø Έχει υψηλό κόστος σε σχέση µε άλλα οξειδωτικά.

29 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΑΛΛΩΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ NaClO Ø Σε επαφή µε οξέα ελευθερώνονται τοξικά αέρια. Ø Προκαλεί εγκαύµατα. Ø Μπορεί να διασπάται σχηµατίζοντας τοξικά αέρια, ιδιαίτερα όταν αποθηκεύεται για µεγάλα διαστήµατα. Ø Δηµιουργεί διαβρωτικά µίγµατα στο νερό, έστω και αραιωµένο. Ø Ιδιαίτερα τοξικό για υδρόβιους οργανισµούς.

30 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΑΛΛΩΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αντιδραστήριο Fenton (1) Ø Eίναι ο συνδυασµός Η 2 Ο 2 µε Fe ++ µε µηχανισµό δράσης είναι: Fe 2+ + H 2 O 2 Fe 3+ + OH - + OH. Fe 3+ + H 2 O 2 Fe 2+ + H + + OOH. Ø Είναι αποτελεσµατικό σε συνθήκες περιβάλλοντος προσβάλλοντας µεγάλο φάσµα ενώσεων. Ø Είναι δραστικό σε χαµηλό ΡΗ, οπότε απαιτείται εξουδετέρωση του επεξεργασµένου αποβλήτου ανεβάζοντας το κόστος.

31 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΑΛΛΩΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αντιδραστήριο Fenton (2) Ø Καταναλώνεται ένα ποσοστό σιδήρου (µετατρέπεται σε τρισθενή και µπορεί να καθιζάνει), οπότε: Χρειάζεται ανάκτηση σε συµπληρωµατική εγκατάσταση. Είτε απορρίπτεται µε αποτέλεσµα τον εµπλουτισµό του αποβλήτου µε σίδηρο και αύξηση του κόστους.

32 ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΟΖΟΝΤΟΣ 1η µέθοδος: Με ηλεκτρική εκκένωση (Corona Discharge Technology) (Von Siemens 1857) Η διαδικασία παραγωγής βασίζεται στην εφαρµογή µιας εναλλασσόµενης τάσης (10-20 KV) µεταξύ δύο ηλεκτροδίων καθώς περνά ξηρός αέρας ή οξυγόνο ανάµεσά τους. Ο 2 +e - 2Ο + e - Ο + Ο 2 +Μ Ο 3 +Μ*

33 ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΟΖΟΝΤΟΣ 2η µέθοδος: Φωτοχηµική παραγωγή όζοντος (Photochemical Ozone Production) Ακτινοβολείται µε υπεριώδη ακτινοβολία το Ο 2 το οποίο απορροφά ηλεκτροµαγνητική ενέργεια µήκους κύµατος µικρότερου των 242 nm (λ<242 nm) και διασπάται σε δύο άτοµα οξυγόνου. Το άτοµο του οξυγόνου αντιδρά µε ένα γειτονικό µόριο οξυγόνου παράγοντας ένα µόριο όζοντος σύµφωνα µε τις αντιδράσεις: Ο 2 (g) + hv 2Ο (g) µε λ<242nm Ο (g) +Ο 2 (g) Ο 3 (g)

34 ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΟΖΟΝΤΟΣ 3η µέθοδος: Ηλεκτροχηµική παραγωγή όζοντος µε ηλεκτρόλυση νερού (Electrochemical Ozone Production from Water Electrolysis) Άνοδος (+) 3Η 2 Ο Ο 3 + 6H + + 6e - Ε = 1,51 V 2H 2 O Ο 2 + 4Η + + 4e - Ε = 1,23 V Η 2 Ο +Ο 2 Ο 3 + 2H + + 2e - Ε = 2,07 V Κάθοδος(-) 2H 2 O + 2e - H 2 + 2OH - Ε = -0,83 V

35 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΥΠΟΥ Ο 3 ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Ø Η συνεχής έκθεση του ανθρώπου σε υψηλές τιµές όζοντος µπορεί να του προκαλέσει µόνιµη βλάβη στους πνεύµονες. Ø Ακόµα και όταν το όζον είναι σε σχετικά χαµηλές συγκεντρώσεις η εισπνοή του µπορεί να προκαλέσει µια σειρά από προβλήµατα υγείας όπως πόνους στο στήθος, βήχα, ερεθισµό του λαιµού, συµφόρηση, και να επιδεινώσει καρδιακά προβλήµατα, βρογχίτιδα, εµφύσηµα και άσθµα. Όριο Ενηµέρωσης Πληθυσµού που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση 53 ppb (Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε) Όριο ενηµέρωσης κοινού (ωριαίες τιµές>180 µg/m 3 ) Όριο συναγερµού πληθυσµού (ωριαίες τιµές>240µg/m 3 για 3 συνεχόµενες ώρες) Μακροπρόθεσµος στόχος προστασίας υγείας (οκτάωρη τιµή>120µg/m 3 )

36 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΥΠΟΥ Ο 3 ΣΕ ΦΥΤΙΚΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ø Σε µεγάλες συγκεντρώσεις γίνεται επικίνδυνο για τα φυτά και δάση καθώς επηρεάζει την ικανότητα τους να παράγουν και να αποθηκεύουν τροφή κάνοντας τα έτσι πιο ευάλωτα στις αρρώστιες, τα έντοµα και τις άσχηµες καιρικές συνθήκες. Όριο φυτο-τοξικότητας που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση 32 ppb

37 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΥΠΟΥ Ο 3 ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ Προκαλεί καταστροφή ή φθορά σε: Φυσικές και συνθετικές οργανικές χρωστικές που χρησιµοποιούνται στη ζωγραφική, σε ζωγραφισµένες διακοσµήσεις κτιρίων, ή σε βαφή υφασµάτων

38 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΥΠΟΥ Ο 3 ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ Προκαλεί καταστροφή ή φθορά: Σε λινά, µάλλινα υφάσµατα και κλωστές

39 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΥΠΟΥ Ο 3 ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ Προκαλεί καταστροφή ή φθορά: Σε συνθετικά ελαστικά Στο φυσικό και συνθετικό καουτσούκ Σε κυτταρινούχα υλικά Σε µέταλλα

40 ΓΕΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ Ο 3 ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ Επιτίθεται πιο γρήγορα στους διπλούς δεσµούς άνθρακα-άνθρακα άκυκλων ολεφινικών ενώσεων και πιο αργά στις αρωµατικές ενώσεις. Οζονίδιο Δεδοµένου ότι αυτοί οι διπλοί δεσµοί αποτελούν συχνά µέρος των χρωµ οφόρων ο µ άδων των χρωστικών, η καταστροφή τους από την αντίδραση µε το όζον οδηγεί σε απώλεια του χρώµατος.

41 ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΓΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Παραδοσιακά χαλιά βαµµένα µε φυσικές χρωστικές πριν και µετά την έκθεση σε όζον Φυσικές χρωστικές Νήµατα βαµµένα µε κουρκουµίνη, ινδικό και αλιζαρίνη

42 ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΓΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Φυσικές χρωστικές ζωγραφικής 19 ου αιώνα

43 ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΓΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

44 ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΓΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Οι τρεις πιο ευάλωτες στο όζον φυσικές χρωστικές: Ινδικό Αλιζαρίνη Κουρκουµίνη

45 Γνωριµία µε τις χρωστικές Ιστορική αναδροµή Χρώµα Χρωµατική αντίληψη Ταξινόµηση χρωστικών Τρόποι βαφής υφασµάτων Πείραµα επίδειξης Αναβίωση της χρήσης των φυσικών χρωστικών

46 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Από την αρχαιότητα µέχρι και τα µέσα του 19ου αιώνα όλες οι χρωστικές που χρησιµοποιούνται είναι φυσικής προέλευσης. Οι πηγές αποµόνωσής τους είναι τα ορυκτά, τα φυτά και τα ζώα.

47 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Η χρησιµοποίηση των χρωµάτων ανάγεται σε πολύ παλιά εποχή. Τα πρώτα χρώµατα που χρησιµοποιήθηκαν ήταν φυσικά χρώµατα, που απαντούσαν στη φύση σαν ορυκτά, όπως π.χ. η ώχρα. Μερικές χρωστικές που προέρχονται από ορυκτά: Οξείδιο του χρωµίου Ώχρα Διάφορα οξείδια µετάλλων Μπλε του σιδήρου

48 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Για το µπλε χρώµα χρησιµοποιήθηκε το ινδικό που προέρχεται από τα τροπικά φυτά: Indigofera tinctoria Isatis tinctoria Ινδικό

49 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Για κίτρινα χρώµατα, το παλαιότερο µέσο βαφής φαίνεται ότι είναι το άνθος του φυτού κρόκος (σαφράν)(c. Sativus). Άνθη Crocus Sativus Κροκετίνη Έχει βρεθεί σε τυλίγµατα µούµιας το 2000 π.χ. και χρησιµοποιείται ακόµα και σήµερα. Από αυτό προέρχεται και το όνοµα της πόλης Saffron Waldes στο Essex της Γερµανίας, αξιόλογο κέντρο για το φυτό κατά το Μεσαίωνα. Παλαιότερα το χρησιµοποιούσαν πολύ στις Ινδίες για τη βαφή του µανδύα των Βουδιστών µοναχών. Επίσης χρησιµοποιήθηκε για τη βαφή βασιλικών ενδυµάτων σε πολλούς πολιτισµούς.

50 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Για κίτρινα χρώµατα, ένα άλλο µέσο βαφής που χρησιµοποιήθηκε είναι οι ρίζες του φυτού Curcuma longa απ όπου και αποµονώνεται η χρωστική κουρκουµίνη. Συναντιέται ως ιθαγενές φυτό στην Ινδία και την Ινδονησία καθώς και στα νησιά του Ινδικού Ωκεανού, στην Κίνα και την τροπική Ασία. Στην Ασία, οι γυναίκες το χρησιµοποιούν ως καλλυντικό (κουρκουµάς διαλυµένος σε νερό) γιατί αφήνει µια λαµπερή χρυσίζουσα χροιά στο δέρµα. Είναι κύριο συστατικό του κάρυ, της αγγλικής µουστάρδας και επίσης χρησιµοποιείται ως µπαχαρικό σε φαγητά. (Ε100) Curcuma longa Κουρκουµίνη

51 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Για κόκκινα χρώµατα, το παλαιότερο µέσο βαφής φαίνεται ότι είναι οι ρίζες του φυτού Rubia tinctorum (ριζάρι ή ερυθρόδανο) απ όπου και αποµονώνεται η χρωστική αλιζαρίνη. Rubia tinctorum Αλιζαρίνη Βαφή µε αλιζαρίνη Ρίζες της Rubia tinctorum Φυτό άγριο, αυτοφυές, σε Μεσογειακές χώρες και χώρες της Μέσης Ανατολής µε µεγάλη ιστορία. Ακόµα και οι Αιγύπτιοι το χρησιµοποιούσαν γύρω στο 1500 π.χ. για να βάφουν κόκκινα υφάσµατα.

52 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Στην Ελλάδα, και συγκεκριµένα στο χωριό Αµπελάκια του Νοµού Λαρίσης, υπήρχε από το 1778 ο πρώτος συνεταιρισµός που αριθµούσε 6000 µέλη (!) και είχε σαν αντικείµενο την παραγωγή, επεξεργασία, βαφή, και εµπορία των κόκκινων, άλικων (που δεν ξεβάφουν δηλαδή) νηµάτων. Ο συνεταιρισµός διέθετε µάλιστα 17 υποκαταστήµατα (!) πώλησης σε όλη την Ευρώπη.

53 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Για κόκκινα χρώµατα, χρησιµοποιήθηκαν επίσης έντοµα του είδους (Coccus), που ήταν παράσιτα πάνω σε φυτά όπως: Κερµεσικό οξύ Καρµίνιο Έντοµα του είδους Coccus πάνω στο φυτό Kermes vermilio Έντοµο κοκκινίλη (Dactylopius coccus) πάνω σε µεξικανικό φυτό

54 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Ένα πολύ ακριβό χρώµα στην αρχαιότητα, που ήταν σκούρο καφέ- µωβ, παραγόταν από µερικά είδη οστρακοειδών του γένους Murex, όπως του είδους Murex miliaris γνωστό και ως Μ. purpura από το οποίο προέρχεται και το όνοµα πορφύρα. Murex brandaris Murex trunculus Βαφή µε τα είδη του γένους Murex Murex miliaris

55 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ W. H. Perkin Η εύρεση του βενζολίου το 1842 µ.χ. στην πίσσα του γαιάνθρακα, ήταν το σηµείο έναρξης σύνθεσης πολλών χηµικών ενώσεων συµπεριλαµβανοµένου και ενός λαδιού της ανιλίνης, (που πρώτα παρασκευάστηκε από το φυτό Indigofera, και στην Πορτογαλική γλώσσα λέγεται anil). Κατά το 1856, σε ένα εργαστήριο που δηµιούργησε στο σπίτι του, ο Perkin προσπαθούσε να παρασκευάσει κινίνη από ανιλίνη και παράγωγά της γιατί φαινόταν ότι έµοιαζαν στη δοµή. Το αποτέλεσµα ήταν µια µαύρη «λάσπη». Βράζοντας µε νερό, πήρε ένα διάλυµα µωβ από το οποίο αποµόνωσε µωβ κρυστάλλους. Μωβεΐνη 1856 µ.χ. Παρασκευάζεται η πρώτη συνθετική χρωστική από τον Perkin, η µωβεΐνη

56 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Είχε βρεθεί ότι η ανιλίνη µπορούσε να σχηµατίσει διαζωενώσεις, που αργότερα βρέθηκαν από τον Peter Griess και ονοµάστηκαν έτσι επειδή υπήρχαν δύο άτοµα αζώτου µαζί. Διαπιστώθηκε ότι όταν αυτές οι ενώσεις επιδρούσαν πάνω στη φαινόλη σχηµατίζονταν ουσίες µε έντονα χρώµατα, πολλές απ τις οποίες ήταν χρωστικές. Είναι οι λεγόµενες χρωστικές ανιλίνης. Το καφέ του Bismarck Hudson River Aniline Company, ca µ.χ. Παρασκευάζεται η πρώτη αζωτοχρωστική (το καφέ του Bismarck) από τον Carl Alexander Martin

57 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Ακολουθεί η σύνθεση της αλιζαρίνης σε εργαστηριακή κλίµακα από τους Graele και Liebermann. Heinrich Caro Ο Heinrich Caro όµως µελέτησε µια βιοµηχανική µέθοδο για σύνθεσή της που περιελάµβανε σουλφούρωση της ανθρακινόνης µε πυκνό θειικό οξύ. O Perkin εργαζόταν πάνω στο ίδιο θέµα και πήρε πατέντα για τη µέθοδό του στις 26 Ιουνίου του 1869, µια µέρα µετά την απόκτηση πατέντας από τον Caro µ.χ. Συνθέτεται η αλιζαρίνη σε βιοµηχανική κλίµακα από τον Heinrich Caro Αλιζαρίνη

58 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Adolf van Baeyer Ινδικό 1880 µ.χ. Συνθέτεται το ινδικό από τον Adolf van Baeyer. Του απονεµήθηκε το βραβείο Νόµπελ το 1905

59 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Από το 1900 και µετά η βιοµηχανία δεν παρείχε φθηνή και σταθερή παραγωγή µόνο χρωστικών ουσιών που υπήρχαν στη φύση, αλλά µε αυξανόµενο ρυθµό πρόσθετε και άλλες συνθετικές στον κατάλογο χρωστικών που υπήρχαν µέχρι τότε. Σε αυτή τη µεγάλη πρόοδο η Αγγλία είχε κάνει την αρχή µε την ανακάλυψη του Perkin, αλλά στη συνέχεια η Γερµανία ήταν αυτή που κυριάρχησε στη βιοµηχανική παραγωγή συνθετικών χρωστικών.

60 ΧΡΩΜΑ ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΟΡΑΤΟ ΦΑΣΜΑ ΧΡΩΜΑ Τα µήκη κύµατος του φωτός που διεγείρουν τον ανθρώπινο οφθαλµό και κυµαίνονται από 400 nm µέχρι 700 nm. Κωδικοποίηση του ανθρώπινου νευρικού συστήµατος για να διακρίνει τα µήκη κύµατος του φωτός που προσπίπτουν στο αισθητήριο όργανο της όρασης. Κωδικοποίηση του ορατού φάσµατος Χρώµα Κόκκινο Πορτοκαλί Κίτρινο Πράσινο Μπλε Ιώδες (Μωβ) Περιοχή µηκών κύµατος (nm) ~ nm ~ nm ~ nm ~ nm ~ nm ~ nm Περιοχή συχνοτήτων (Hz) ~ x10 12 Hz ~ x10 12 Hz ~ x10 12 Hz ~ x10 12 Hz ~ x10 12 Hz ~ x10 12 Hz

61 ΧΡΩΜΑ ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ Θα µπορούσαµε να πούµε ότι στη φύση δεν υπάρχει χρώµα. Το χρώµα «παράγεται» µόνο µέσω των αισθητηρίων οργάνων ή πιο σωστά µέσω του εγκεφάλου ως χρωµατική εντύπωση. Το φως, δηλαδή η ακτινοβολία (λευκή ή τµήµα αυτής) που προσπίπτει επί του αµφιβληστροειδούς, γίνεται αντιληπτό ως χρωµατικό ερέθισµα και στον εγκέφαλο υφίσταται επεξεργασία και αφοµοιώνεται ως χρωµατική αίσθηση ή χρωµατική εντύπωση.

62 ΧΡΩΜΑ ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ Η χρωµατική εντύπωση δηµιουργείται µε δύο τρόπους: 1. Αφαιρετική µίξη χρωµάτων Μη αυτόφωτα αντικείµενα που απορροφούν τµήµα της ορατής ακτινοβολίας Απορροφώνται από το λευκό φως του ήλιου ή των τεχνιτών φωτεινών πηγών επιλεκτικά ορισµένα χρώµατα. Το ανακλώµενο φως ή το διερχόµενο φως είναι το «υπόλοιπο» του µη απορροφηµένου λευκού φωτός. Αυτό το υπόλοιπο φως έχει ένα ορισµένο χρώµα, στο οποίο εµφανίζεται το αντικείµενο. Το χρώµα αυτό ονοµάζεται συµπληρωµατικό χρώµα του απορροφηµένου χρώµατος, επειδή αυτό µαζί µε το απορροφηµένο φως δίνουν και πάλι λευκό. Βασικά χρώµατα στην εκτύπωση (CMYK) Γαλάζιο (Cyan) Μοβ (Magenta) Κίτρινο (Yellow) Με τα τρία αυτά χρώµατα δηµιουργούµε τα δευτερογενή Κόκκινο Πράσινο Μπλε ως εξής: Κόκκινο: Μοβ(Magenta) + Κίτρινο Πράσινο: Κίτρινο + Γαλάζιο Μπλε: Γαλάζιο + Μωβ(Magenta)

63 ΧΡΩΜΑ ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ Η χρωµατική εντύπωση δηµιουργείται µε δύο τρόπους: 2. Προσθετική µίξη χρωµάτων Απευθείας εκποµπή ακτινοβολίας (π.χ. οθόνη υπολογιστή ή τηλεόρασης) Εδώ πρόκειται για τη χρωµατική δηµιουργία η οποία συµβαίνει όταν αναµιγνύονται φωτεινές ακτινοβολίες που εκπέµπονται από µία πηγή φωτός. Για το σχηµατισµό όλων των χρωµάτων (αποχρώσεων) βασιζόµαστε σε τρία βασικά χρώµατα (RGB). Με συνδυασµό της έντασης των βασικών χρωµάτων µπορούν να παραχθούν όλες οι ενδιάµεσες αποχρώσεις. Βασικά χρώµατα στην οθόνη (εκποµπή φωτός) (RGB) Κόκκινο Πράσινο Μπλε (Red Green Blue: RGB). Με συνδυασµό αυτών των χρωµάτων µπορούµε να δηµιουργήσουµε τα δευτερογενή χρώµατα ως εξής: Κίτρινο: Κόκκινο + Πράσινο Γαλάζιο: Πράσινο + Μπλε Μωβ(Magenta): Μπλε + Κόκκινο

64 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ ΧΡΩΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ Είναι µια γενική ονοµασία για όλα τα υλικά και τις ουσίες που δίνουν χρώµα. ΧΡΩΣΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (DYES) Είναι τα οργανικά χρωστικά µέσα, µε πολύπλοκη χηµική δοµή, τα οποία διαλύονται στο µέσο εφαρµογής. ΧΡΩΣΤΙΚΑ ΟΥΣΙΕΣ (PIGMENTS) Είναι εκείνα τα οργανικά ή ανόργανα χρωστικά µέσα τα οποία δε διαλύονται στο µέσο εφαρµογής. Ως στερεά υλικά, καλά κατανεµηµένα στο διαφανή φορέα π.χ. στο βερνίκι ή στο στρώµα εµαγιέ, δίνουν στο στρώµα το χρώµα τους.

65 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΧΡΩΣΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (DYES) Τα µόριά τους περιέχουν δύο λειτουργικές οµάδες: 1. Χρωµοφόρες οµάδες: Τα χρωµοφόρα είναι οµάδες ατόµων που η ύπαρξή τους σε ένα µόριο προσδίδει την ικανότητα να εκπέµπει φωτεινή ακτινοβολία, άρα η ουσία να γίνεται έγχρωµη. Περιέχουν συνήθως πολλαπλούς δεσµούς όπως π.χ. η αζωοµάδα -Ν=Ν-, η καρβονυλική οµάδα >C=O, η κυανοµάδα -C N, η οµάδα τριφαινυλοµεθυλίου κ.α. 2. Αυξόχρωµες οµάδες: Οι αυξόχρωµες οµάδες είναι οµάδες στις οποίες οφείλεται η ενίσχυση του χρωµατικού αποτελέσµατος. Τέτοιες οµάδες είναι η αµινοµάδα ΝΗ 2, η οµάδα υδροξυλίου -ΟΗ, η µεθοξυοµάδα -OCH 3 κ.α.

66 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (DYES) 1. Αζωχρωστικά υλικά. Αζωχρώµατα (Dyes): Το χαρακτηριστικό των αζωχρωστικών υλικών είναι η αζωοµάδα -Ν=Ν-. Σε αυτήν µπορούν να συνδεθούν παράγωγα βενζολίου ή ναφθαλίνης όπως και ετεροκυκλικλές και δικαρβονυλικές ενώσεις. Λόγω αυτής της δυνατότητας σύνδεσης προκύπτει ο µεγάλος αριθµός αζωχρωστικών υλικών. Αυτά κατέχουν περίπου το 50% του συνόλου των οργανικών χρωστικών υλικών. H 3 C H 3 C N N N

67 2. Καρβονυλικά χρωστικά υλικά (Dyes): ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (DYES) Αυτά χαρακτηρίζονται από τουλάχιστον δύο κυκλικές συζυγείς καρβονυλικές οµάδες. Σηµαντικοί εκπρόσωποι αυτής της κατηγορίας είναι τα χρωστικά υλικά του ανθρακινονίου, τα χρωστικά υλικά του ινδικού και του ινδαθρενίου. O O O HO OH O O H N N H O O C C N H H N C C O O O

68 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (DYES) 3. Τριφαινυλοµεθανικά χρωστικά υλικά (Dyes): Το βασικό τµήµα αυτών των χρωστικών υλικών είναι η τριφαινυλοµεθανική οµάδα. Εκπρόσωποι αυτής της κατηγορίας είναι το πράσινο του µαλαχίτη, το ιώδες µεθυλίου (µήτρες εκτύπωσης) και η εοσίνη (κόκκινο µελάνι). Τα υλικά αυτά έχουν θαυµάσιες αποχρώσεις και µεγάλη χρωµατική ένταση. (CH 3 ) 2 N N(CH 3 ) 2 C (CH 3 ) 2 N N(CH 3 ) 2 C C N(CH 3 ) 2

69 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (DYES) 4. Χρωστικά υλικά από φθαλοκυανίνη (Dyes): Βασικό τµήµα τους είναι η φθαλοκυανίνη, µια χηµική ένωση που αποτελείται από ένα δακτυλιοειδές σύστηµα δακτυλίων και τέσσερα κεντρικά άτοµα αζώτου. Τα υλικά αυτά περιέχουν επιπρόσθετα και ένα κεντρικό µεταλλικό άτοµο όπως χαλκό (Cu) ή σίδηρο (Fe). Πολλά χρωστικά υλικά της φύσης, όπως το κόκκινο χρωστικό υλικό στο αίµα (αιµατίνη), οι χλωροφύλλες, είναι χρωστικά υλικά από φθαλοκυανίνη. Τα συνθετικά χρωστικά υλικά από φθαλοκυανίνη, όπως π.χ. η µπλε φθαλοκυανίνη χαλκού, χαρακτηρίζονται από µεγάλη ανθεκτικότητα στο φως. Με την αλλαγή του κεντρικού µεταλλικού ατόµου, όπως και µε τη σουλφούρωση ή χλωρίωση της φθαλοκυανίνης, παράγεται ολόκληρο φάσµα χρωµάτων. N N N NH N N N HN N N N N Cu N N N N

70 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ (PIGMENTS) 1. Ανόργανες χρωστικές ουσίες (Pigments): Από χηµικής άποψη πρόκειται για τις ίδιες ενώσεις µε αυτές που υπάρχουν στις ορυκτές ουσίες. Οι ανόργανες χρωστικές ουσίες χρησιµεύουν κυρίως για το χρωµατισµό κεραµικών υλικών, εµαγιέ και δοµικών υλικών, επειδή αντέχουν σε υψηλή θερµοκρασία (πάνω από 1500 C). Οι πιο σηµαντικές ανόργανες χρωστικές ουσίες είναι το διοξείδιο του τιτανίου (λευκό), τα διάφορα οξείδια του σιδήρου (κόκκινο, κίτρινο, µαύρο), το οξείδιο του χρωµίου (πράσινο, κίτρινο), το θειούχο κάδµιο (κίτρινο), τα οξείδια του µαγγανίου (µωβ, καφέ, µπλε) και σύµπλοκα άλατα κοβαλτίου (µπλε µέχρι πράσινο). Οξείδιο του χρωµίου Οξείδια του σιδήρου

71 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ (PIGMENTS) 2. Οργανικές χρωστικές ουσίες(pigments): Αυτές προέκυψαν από τα οργανικά χρωστικά υλικά. Η χηµική τους δοµή είναι παρόµοια µ αυτήν των οργανικών χρωστικών υλικών. Οι οργανικές χρωστικές ουσίες ταξινοµούνται στις ίδιες χηµικές κατηγορίες όπως τα οργανικά χρωστικά υλικά. Σε σχέση µε τις ανόργανες χρωστικές ουσίες πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα: Έχουν συνήθως πιο καθαρή απόχρωση, όπως και µεγαλύτερη χρωστική ένταση και είναι εν µέρει διαφανείς. Εφαρµόζονται εποµένως κυρίως για χρώµατα εκτύπωσης, βερνίκια και υλικά επικάλυψης όπως τα πλαστικά χρώµατα. Επειδή πρόκειται για οργανικές ενώσεις, δεν έχουν αντοχή στη θερµοκρασία (πάνω από 200 C). Εξάλλου είναι πιο ακριβές από τις ανόργανες χηµικές ουσίες.

72 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ 2. Οργανικές χρωστικές ουσίες (Pigments): Ταξινοµούνται στις ίδιες χηµικές κατηγορίες όπως τα οργανικά χρωστικά υλικά (Dyes). Ø Οι αζωχρωστικές ουσίες δίνουν κίτρινη µέχρι κόκκινη απόχρωση δεν είναι όµως ανθεκτικές στο φως. Ø Οι καρβονυλικές χρωστικές ουσίες δίνουν κίτρινο, κόκκινο και µωβ χρώµα αρίστης ποιότητας. Ø Οι χρωστικές ουσίες από φθαλοκυανίνη δίνουν αποχρώσεις από µπλε µέχρι πράσινο αρίστης ανθεκτικότητας στο φως. Ø Ο ι χρωστικές ουσίες από τριφαινυλοµ εθάνιο έχουν λαµ πρά χρώµατα, δεν αντέχουν όµως στο φως.

73 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΣΤΙΚΩΝ Ανάλογα µε τη φύση του είδους που πρόκειται να βαφεί, χρησιµοποιείται και διαφορετικό είδος χρωστικής ουσίας (βαφής). Νήµατα Υφάσµατα Πίνακες ζωγραφικής Καλλυντικά Χρωστικά προσθετικά τροφίµων Διάφορες επιφάνειες

74 ΤΡΟΠΟΙ ΒΑΦΗΣ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ Βαφή µε έτοιµες χρωστικές Βαφή µε χρωστικές ανάπτυξης Βαφή µε χρωστικές κάδου (αναγωγής) Βαφή µε χρωστικές πρόστυψης

75 ΒΑΦΗ ΜΕ ΕΤΟΙΜΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Στην περίπτωση αυτή η χρωστική επικολλάται κατευθείαν πάνω στις ίνες ενός υφάσµατος (µαλλί, βαµβάκι ή µετάξι), χωρίς κάποιο βοηθητικό µέσο. Η διαδικασία απαιτεί την προσθήκη του υφάσµατος σε υδατικό διάλυµα της χρωστικής και βράσιµο για κάποιο χρονικό διάστηµα. Ακολουθεί έκπλυση του υφάσµατος και στέγνωµα. Χαρακτηριστικό παράδειγµα η βαφή µε το κυανό του µεθυλενίου (η χαρακτηριστική χρωστική για τις σφραγίδες). N H 3 C N S N CH 3 CH 3 CH Cl 3

76 ΒΑΦΗ ΜΕ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Στην περίπτωση αυτή η χρωστική συντίθεται πάνω στην ίνα τη στιγµή της βαφής, από τελείως ή σχεδόν άχρωµα ολιγοµοριακά δοµικά σωµατίδια. Οι ίνες διαποτίζονται µε το ένα συστατικό της χρωστικής και στη συνέχεια υφίστανται κατεργασία µε διάλυµα του άλλου συστατικού, οπότε σχηµατίζεται το χρώµα. Χαρακτηριστικά παραδείγµατα είναι η ανόργανη χρωστική κυανούν του Βερολίνου και το αζώχρωµα µαύρο της ανιλίνης. Το κυανούν του Βερολίνου έχει σήµερα µόνο ιστορική σηµασία ως χρωστική. Το µαύρο της ανιλίνης χρησιµοποιείται ακόµη για βαφή δέρµατος και τζην υφασµάτων. 4Fe [Fe(CN) 6 ] 4- Fe 4 III [Fe II (CN) 6 ] 3 Αντίδραση σύνθεσης του κυανού του Βερολίνου Ox NH 2 N N CuSO 4 HCl

ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΡΙΖΑΡΙΟΥ (ΕΡΥΘΡΟΔΑΝΟΥ) ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ LATEX ΜΕ ΟΖΟΝ.

ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΡΙΖΑΡΙΟΥ (ΕΡΥΘΡΟΔΑΝΟΥ) ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ LATEX ΜΕ ΟΖΟΝ. Πράσινη Χηµεία & Αειφόρος Εκπαίδευση ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΡΙΖΑΡΙΟΥ (ΕΡΥΘΡΟΔΑΝΟΥ) ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ LATEX ΜΕ ΟΖΟΝ. Μαρούλης Απόστολος 1, Χατζηαντωνίου Μαρούλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ : ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ «Η ΙΤΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ : ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ «Η ΙΤΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΡΙΖΑΡΙΟΥ (ΕΡΥΘΡΟ ΑΝΟΥ) ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ LATEX ΜΕ ΟΖΟΝ.

ΤΟ ΟΖΟΝ ΩΣ ΡΥΠΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΡΙΖΑΡΙΟΥ (ΕΡΥΘΡΟ ΑΝΟΥ) ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ LATEX ΜΕ ΟΖΟΝ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ( ιχηνετ) ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Οποιαδήποτε αλλοίωση της φυσιολογικής σύστασης του αέρα που μπορεί να έχει βλαβερές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ 1.1 Τα οξέα ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα Ιδιότητες είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Ποιες χηµικές ενώσεις ονοµάζονται οξέα; Με ποιόν χηµικό τύπο παριστάνουµε γενικά τα οξέα; Οξέα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Ι. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΧΡΩΜΑ ΚΑΙ ΦΩΣ...11 ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΣ...31. Το φως...13. Η ανθρώπινη όραση...33. Πρόλογος...7 Εισαγωγή...

Περιεχόμενα Ι. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΧΡΩΜΑ ΚΑΙ ΦΩΣ...11 ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΣ...31. Το φως...13. Η ανθρώπινη όραση...33. Πρόλογος...7 Εισαγωγή... Περιεχόμενα Πρόλογος...7 Εισαγωγή...9 Ι. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΧΡΩΜΑ ΚΑΙ ΦΩΣ...11 Το φως...13 1.1. Η φύση του φωτός...13 Πώς δημιουργούνται τα φωτόνια...14 Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα...14 Το ηλεκτρομαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή νάυλον 6-10 από το διχλωρίδιο του δεκανοδιικού οξέος και την εξαμεθυλενοδιαμίνη. Σύγκριση του νάυλον με φυσικές υφάνσιμες ίνες όπως το μαλλί και το βαμβάκι. Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Ι. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΧΡΩΜΑ ΚΑΙ ΦΩΣ...11 ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΣ Το φως Η ανθρώπινη όραση Πρόλογος...7 Εισαγωγή...

Περιεχόμενα Ι. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΧΡΩΜΑ ΚΑΙ ΦΩΣ...11 ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΣ Το φως Η ανθρώπινη όραση Πρόλογος...7 Εισαγωγή... Περιεχόμενα Πρόλογος...7 Εισαγωγή...9 Ι. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΧΡΩΜΑ ΚΑΙ ΦΩΣ...11 Το φως...13 1.1. Η φύση του φωτός...13 Πώς δημιουργούνται τα φωτόνια...14 Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα...14 Το ηλεκτρομαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε.

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε. Η τρύπα του όζοντος Η οροφή του ουρανού από κάπου µπάζει!!! Η τρύπα του όζοντος Μια εικόνα, από υπολογιστή, του νοτίου ηµισφαιρίου που αποκαλύπτει την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις

Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις Οι χημικές αντιδράσεις μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τις οξειδοαναγωγικές και τις μεταθετικές. Α. ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

XHMEIA ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ XHMEIA ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΕΣΜΕΝΕΣ ΜΟΝΟΣΘΕΝΕΙΣ ΑΛΚΟΟΛΕΣ

ΚΟΡΕΣΜΕΝΕΣ ΜΟΝΟΣΘΕΝΕΙΣ ΑΛΚΟΟΛΕΣ ΚΟΡΕΣΜΕΝΕΣ ΜΟΝΟΣΘΕΝΕΙΣ ΑΛΚΟΟΛΕΣ Πρόκειται για αλκοόλες που διαθέτουν µόνο ένα υδροξύλιο και η ανθρακική τους αλυσίδα είναι κορεσµένη (µόνο απλοί δεσµοί). Ο γενικός τους τύπος είναι C ν ν+1 H ή R-H (όπου

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ - ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 8 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Χαρακτηριστικά αποβλήτων και λυµάτων Α όβλητα & Λύµατα Υγρά α όβλητα: τα υγρά και οι λάσπες που ρέουν εύκολα και αποβάλλονται από κατοικίες, βιοµηχανικές εγκαταστάσεις, µεταφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών.

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Φασματοφωτομετρία Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Το λευκό φως που φτάνει από τον ήλιο περιέχει φωτόνια που πάλλονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας 3.9. Κριτήρια αξιολόγησης Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας ΟΜΑ Α Α Αντικείµενο εξέτασης: Οξέα - βάσεις (ιδιότητες - ονοµατολογία) Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο:... Όνοµα:... Τάξη:... Τµήµα:...Μάθηµα:...

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μέρος Ι: Μέτρηση του ΡΗ της βροχής από τρεις διαφορετικές περιοχές (βιομηχανική περιοχή, κέντρο αστικής πόλης, βουνό) και επίδραση των νερών αυτών σε μάρμαρο και μέταλλο.

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα;

Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα; ΧΗΜΕΙΑ: Οξέα - Βάσεις - Άλατα - Περιοδικός πίνακας - Αλκάλια- Χημικά στοιχεία - Άνθρακας - Πυρίτιο - Αλογόνα 127 Αλογόνα: Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα; Στα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αέριο χλώριο και υποχλωριώδη άλατα ιοξείδιο του χλωρίου Υπεροξείδιο του υδρογόνου Υπερµαγγανικό κάλιο Οξυγόνο

Αέριο χλώριο και υποχλωριώδη άλατα ιοξείδιο του χλωρίου Υπεροξείδιο του υδρογόνου Υπερµαγγανικό κάλιο Οξυγόνο ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ, ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ: ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΣΕ Υ ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΕΡΗΧΟΙ ΩΣ ΠΡΑΣΙΝΟ ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟ. Α.Ι. Μαρούλης, Κ. Χατζηαντωνίου, Σ.Ι. Παταρούδη,

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων.

Κατηγορίες οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων. Κατηγορίες οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων. 1) Αντιδράσεις σύνθεσης: Στις αντιδράσεις αυτές δύο ή περισσότερα στοιχεία ενώνονται προς σχηματισμό μιας χημικής ένωσης. π.χ. C + O 2 CO 2 2) Αντιδράσεις αποσύνθεσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Χημικές αντιδράσεις. Πολύπλοκες

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Χημικές αντιδράσεις. Πολύπλοκες 1 Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου Χημικές Αντιδράσεις Χημικές αντιδράσεις Οξειδοαναγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων 5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων Σκοπός Τα λευκαντικά είναι συνήθως υδατικά διαλύματα υποχλωριώδους νατρίου, NaOCl, και κυκλοφορούν με την εμπορική ονομασία «χλωρίνη». Σκοπός αυτού του πειράματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η κατανόηση του μηχανισμού λειτουργίας των γαλβανικών και ηλεκτρολυτικών κελιών καθώς και των εφαρμογών τους. Θεωρητικό Μέρος Όταν φέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Εισαγωγή Η μαγιά που χρησιμοποιούμε για την παραγωγή ψωμιού, αποτελείται από μικροοργανισμούς (ζυμομήκυτες, Saccharomyces

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης. Χημεία Γ Γυμνασίου. 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων

1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης. Χημεία Γ Γυμνασίου. 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων 1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Π. Γκίνης 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων Β. τις παρακάτω ρίζες Χημεία Γ Γυμνασίου Οξυγόνο O Βρώμιο Br Χαλκός Cu Υδρογόνο H Ιώδιο I Αργίλιο Al Άζωτο

Διαβάστε περισσότερα

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων επαναχρησιμοποίηση πολύτιμων, εξαντλούμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 17 Απριλίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Για την αντίδραση: Fe (s) + 2HCl (aq) FeCl 2(aq)

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΘΕΜΑ 1 ο (7+8+10=25 μονάδες) 1) 2 mol HNO 3 (νιτρικού οξέος) περιέχουν: α) 6 άτομα οξυγόνου, β) 28g αζώτου, γ) 96g οξυγόνου, δ) 6 mol

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στην Οργανική.

Διαγώνισμα στην Οργανική. Χημεία Γ Λυκείου. Διαγώνισμα στην Οργανική. Θέμα 1 ο.... 1.1. Δεν είναι αλκαλικό το υδατικό διάλυμα της ουσίας: α) CH 3 CH 2 COONa, β)c 6 H 5 OH, γ) CH 3C CNa, δ) CH 3CH 2ONa. Μονάδες 2 1.2. Κατά την αναγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (20/100) ΤΑΞΗ: Γ Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Βιολογία) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1. έως Α5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ Φυσικά φαινόμενα και τεχνολογία Το λευκό φως Το ουράνιο τόξο Το πολικό σέλας Το χρώμα του ουρανού Το ηλιοβασίλεμα Οι επιγραφές ΝΕΟΝ Το χρώμα στους υπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

7. ΧΗΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

7. ΧΗΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 7-1 7. ΧΗΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 7.1. ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ιάφοροι διαλύτες µπορούν να επιφέρουν φυσικές αλλαγές όταν επιδρούν σε διάφορα πολυµερή. Αυτές οι αλλαγές είναι το αποτέλεσµα της αντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ραστηριότητες Πράσινης Χηµείας

ραστηριότητες Πράσινης Χηµείας ραστηριότητες Πράσινης Χηµείας Απόστολος Μαρούλης, Κωνσταντίνα Χατζηαντωνίου Μαρούλη και µεταπτυχιακοί φοιτητές του ιχηνετ ( ιαπανεπιστηµιακό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών της ιδακτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759.

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759. Σελίδα 1 από 5 Πολυουρεθανική Λάκα Λευκή δύο (2)Συστατικών βάσης ρητινών ( πολυολών ) σε συνδυασµό µε κατάλληλα πιγκµέντα ( ιοξείδιο του τιτανίου ) απλωτικά µέσα,οργανσικούς διαλύτες ( αρωµατικοί υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole Χημικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole 46 Να γραφούν οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης με τις οποίες μπορούν να παρασκευαστούν: α ΗΒr β Pb(OH) γ KNO α Το HBr είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Συµβατική χρήση χρωµάτων σε θεµατικούς χάρτες και «ασυµβατότητες» Γεωλογικοί χάρτες: Χάρτες γήινου ανάγλυφου: Χάρτες χρήσεων γης: Χάρτες πυκνότητας πληθυσµού: Χάρτες βροχόπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή 2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεώργιος Παπαδόπουλος, Καθηγητής Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Τ.Ε. Άρτα, 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική)

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική) ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (35/100) ΤΑΞΗ: Β Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8/6/2015. ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ 1. Σκοπός του πειράµατος Η ανάπτυξη δεξιοτήτων στην εκτέλεση εργαστηριακών ασκήσεων χημείας

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ασκήσεις κεφ. 1-3 Άσκηση Κατατάξτε τις παρακάτω ενώσεις ως ισχυρά και ασθενή οξέα ή ισχυρές και ασθενείς βάσεις α) Η 2 SeO 4, β) (CH 3 ) 2 CHCOOH γ) KOH, δ) (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015-2016 1 Ο ΘΕΜΑ Α1. Για την ισορροπία : 22( g) O2( g) 2 H2 O( g), θ C ισχύει ότι K c =0,25. Για την ισορροπία: H2 O( g) 2( g) O2( g), θ C, ισχύει ότι:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Άσκηση: Αναπνοή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Άσκηση: Αναπνοή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Άσκηση: Αναπνοή Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται λόγος για τη λειτουργία της αναπνοής και τον ρόλο της στους φυτικούς οργανισμούς. Πιο συγκεκριμένα μελετάται η αναπνοή σε αρτίβλαστα και διαβρεγμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ. ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 Για την A τάξη Λυκείων

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ. ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 Για την A τάξη Λυκείων ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 Για την A τάξη Λυκείων ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ, 18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: δύο (2) ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: , /

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: ,  / Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο:210-61.24.000, http:/ / www.akadimos.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων: Βελαώρας Βασίλειος, Χημικός ΘΕΜΑ Α Για

Διαβάστε περισσότερα

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 2 ο Γυμνάσιο Καματερού 1 ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ 1. Πόσα γραμμάρια είναι: ι) 0,2 kg, ii) 5,1 kg, iii) 150 mg, iv) 45 mg, v) 0,1 t, vi) 1,2 t; 2. Πόσα λίτρα είναι: i) 0,02 m 3, ii) 15 m 3, iii) 12cm

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2011 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ XHMEIA ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A. [ Ar ]3d 4s. [ Ar ]3d

ÈÅÌÁÔÁ 2011 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ XHMEIA ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A. [ Ar ]3d 4s. [ Ar ]3d Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 0 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ XHMEIA ΘΕΜΑ A ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία Χημικές Αντιδράσεις Εισαγωγική Χημεία Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Πέντε κυρίως κατηγορίες: Σύνθεσης Διάσπασης Απλής αντικατάστασης Διπλής αντικατάστασης Καύσης Αντιδράσεις σύνθεσης Ένωση δύο ή περισσότερων

Διαβάστε περισσότερα

Στα 25, 2 ml 0,0049 mol HCl 1000 ml x = 0,194 mol HCl Μοριακότητα ΗCl = 0,194 M

Στα 25, 2 ml 0,0049 mol HCl 1000 ml x = 0,194 mol HCl Μοριακότητα ΗCl = 0,194 M ΛΥΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 0 ΜΕΡΟΣ Α (0 μονάδες) Ερώτηση (3μον.) (α) Η (g) + Cl (g) HCl (g) mol H : mol Cl ή 400 ml H : 400 ml Cl 600 ml H : 600 ml Cl Το Cl βρίσκεται σε περίσσεια. Ολόκληρη η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΚΕΦ.3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΕΦ.3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 3.1 Τί είναι «χημική αντίδραση»; Αναφέρατε 5 φαινόμενα της καθημερινής ζωής που εκδηλώνονται με χημικές αντιδράσεις. (Εδώ σημειώνετε

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΠΕΘ (με Αρ. Πρωτ. 150022/Δ2/15-9-2016) Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. 1.1 Γνωριμία με το εργαστήριο του Χημικού Από τον εργαστηριακό οδηγό να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα