Κεφ. 2. Απ τον Όµηρο ως τον Αριστοτέλη. Ο Όµηρος κι οι ίπποι των ηρώων στα Τρωικά (Εικ 2.1)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφ. 2. Απ τον Όµηρο ως τον Αριστοτέλη. Ο Όµηρος κι οι ίπποι των ηρώων στα Τρωικά (Εικ 2.1)"

Transcript

1 Κεφ. 2. Απ τον Όµηρο ως τον Αριστοτέλη Ο Όµηρος κι οι ίπποι των ηρώων στα Τρωικά (Εικ 2.1) Η αρχαία ελληνική γλώσσα θέλει το άλογο...ερµαφρόδιτο (ο, η ίππος) και είναι η πιο πλούσια απ όλες--µαζί και της δηµοτικής--αφού στο λεξικό της υπάρχουν κάπου εκατό λέξεις και 77 ονόµατα που αρχίζουν µε τη ρίζα ιππ-, ενώ λ.χ. η δηµοτική κι οι ξένες γλώσσες λιγώτερες απο δέκα (π.χ άλογο, αλόγα, αλογατάς, αλογόµυγα, αλογοµούρης και... αλογοσκούφης!). Ο Οµηρος συγκινεί πιο πολύ κάθε φίλιππο και αρχαιολάτρη, γιατί πέρα απ τα ονόµατα και τους χαρακτήρες που έδωσε σε ηµίθεους ή θνητούς της Ιλιάδος (Ιππασίδης, Ίππασος, Ιππηµολγοί, ιππόβοτον Άργος, Ιπποδάµας, Ιπποδάµεια, Ιππόδαµος, Ιππόθοος, Ιπποκόων, Ιππόλοχος, Ιππόµαχος, Ιππόνοος, ιπποπόλοι Θρήικες, Ιπποτίων, κ.α.), έδωσε ξακουστά ελληνικά ονόµατα στ άλογα τους (δες Παράρτ. ΙΙ). Η Αίθη (φλογερή) ήταν η γρήγορη φοράδα του Αγαµέµνονα που δανείστηκε ο Μενέλαος για να τη ζέψει µαζί µε τον επιβήτορα του Πόδαργο (ωκύπους ή λευκόπους), ώστε να κερδίσει την αρµατοδροµία στα επι Πάτρόκλω. Φαίνεται πως η φλογερή φοράδα ήταν περιζήτητη, αφού ο Αγαµέµνονας για χάρη της δέχτηκε να µη πάρει στην τον κύρη της Εχέπωλο (απ τη Σικυώνα) στην εκστρατεία της Τροίας, µόλις του την έδωσε ως δώρο! Πόδαργος λέγονταν συµπτωµατικά κι ο επιβήτορας του Έκτορα. Οι επιβήτορες του Αχιλλέα Βαλίος (παρδαλός) και Ξάνθος (ξανθός) ήταν γαµήλια δώρα του Ποσειδώνα στον πατέρα Πηλέα και είχαν γεννηθεί αθάνατα, απ το Ζέφυρο και την Άρπυια Ποδάργη... Το συγκινητικό στοιχείο στον Όµηρο δεν είναι η ονοµατοθεσία αλλά ο ανθρωποµορφισµός των αλόγων. Όχι µόνο µιλούν ή προµαντεύουν το µέλλον, όπως ο Ξάνθος του Αχιλλέα (Ιλιάς, Τ.20), αλλά ακούν τις προτροπές του αφέντη στον πόλεµο ή στον αγώνα κι ανταποκρίνονται, όπως λ.χ. οι ίπποι του Αντίλοχου που προσπέρασαν το άρµα του Μενέλαου ακούγοντας το γιό του Νέστορα (Ψ.403 κ.επ.: ΕΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΣΕΙΣ ΒΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΤΡΑΒΑΤΕ ΓΡΗΓΟΡΑ ΟΣΟ ΜΠΟΡΕΙΤΕ / ΝΑ ΠΑΡΑΒΓΕΙΤΕ Ε ΣΑΣ ΖΗΤΗΣΑ ΝΑΘΕΣ ΕΓΩ ΜΕ ΚΕΙΝΑ / ΤΟΥ ΑΝ ΡΟΚΑΡ ΟΥ ΙΟΜΗ Η Τ ΑΛΟΓΑ...ΚΑΝ ΟΜΩΣ ΤΟΥ ΜΕΝΕΛΑΟΥ Τ ΑΛΟΓΑ ΠΡΟΦΤΑΣΤΕ... ΠΙΣΩ ΜΗ ΜΕΝΕΤΕ ΚΙ ΑΠΑΝΩ ΣΑΣ ΤΗΣ ΑΙΘΗΣ, ΜΙΑΣ ΦΟΡΑ ΑΣ, ΠΕΣΕΙ Η ΝΤΡΟΠΗ). Το ίδιο έκανε το περίεργο ζευγάρι φοράδας κι επιβήτορα που έζεψε απο κουταµάρα ο Μενέλαος αλλά επιτάχυναν µε προσταγή του κι έφτασαν το άρµα του Αντίλοχου (Ψ. 442 κ.επ.: ΜΗ ΣΤΑΜΑΤΑΤΕ ΜΗΝ ΟΚΝΕΥΕΤΕ, ΚΙ ΑΣ ΕΙΣΤΕ ΠΙΚΡΑΜΕΝΑ... ΕΙΠΕ ΚΑΙ Τ ΑΤΙΑ ΠΟΥ ΦΟΒΗΘΗΚΑΝ ΤΟΥ ΚΥΡΗ ΤΟΥΣ ΤΑ ΛΟΓΙΑ / ΠΗΡΑΝ Μ ΟΡΜΗ ΝΑ ΤΡΕΧΟΥΝ ΠΙΟΤΕΡΟ, ΚΑΙ ΤΑ ΦΤΑΣΑΝ ΣΕ ΛΙΓΟ). Τα τρυφερά αισθήµατα των αλόγων για τον κύρη και κείνου γι αυτά δεν ειπώθηκαν πιό καλά απο κανένα εξόν του Οµηρου. Ο χαµός του Πάτροκλου κάνει τ άτια του Αχιλλέα να κλαίνε απο καϋµό (Ψ.280: ΤΙ ΤΕΤΟΙΟ ΑΡΜΑΤΗΛΑΤΗ ΧΑΣΑΝΕ, ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΞΑΚΟΥΣΜΕΝΟ /ΠΟΥ ΜΕ ΝΕΡΟ ΚΑΘΑΡΙΟ ΩΣ ΤΑ ΛΟΥΖΕ ΓΕΜΑΤΟΣ ΚΑΛΩΣΥΝΗ / ΜΕ ΛΑ Ι ΑΚΡΑΤΟ ΤΑ ΠΛΥΝΕ ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΤΙΣ ΧΑΙΤΕΣ / ΤΩΡΑ ΤΟΝ ΚΛΑΙΝΕ ΑΣΑΛΕΥΤΑ ΚΙ ΟΙ ΧΑΙΤΕΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΜΑ / ΚΑΤΩ ΑΚΟΥΜΠΑΝΕ ΚΑΙ Ε ΣΑΛΕΥΟΥΝΕ, ΤΕΤΟΙΟ ΚΑΫΜΟ ΠΟΥ ΝΙΩΘΟΥΝ ). Ο ιοµήδης που µε το ζευγάρι του νικά τους πάντες, µόλις τερµατίζουν καταϊδρωµένα δεν φροντίζει να πάρει το βραβείο, µια ωραιοζωσµένη σκλάβα, 1

2 αλλά πηδά απ το άρµα, αφήνει το µαστίγιο και ξεζεύει τα ζώα. Πρώτα ήρθαν αυτά στο νου του γιατί του έδωσαν τη νίκη, κι ύστερα η γυναίκα--αυτή µπορεί να περιµένει! (Ψ.507 κ.επ.:και ΣΠΥΡΩΤΟΣ Ι ΡΩΤΑΣ / ΣΤΗ ΓΗΣ ΑΠ ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ ΣΤΑΛΑΖΕ ΣΤΟ ΣΒΕΡΚΟ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΗΘΗ / ΚΙ ΑΥΤΟΣ ΕΠΗ ΗΞΕ ΑΠ ΤΟ ΟΛΟΦΩΤΟ Τ ΑΜΑΞΙ ΑΠΑ ΣΤΟ ΧΩΜΑ / ΓΕΡΤΟ ΑΚΟΥΜΠΩΝΤΑΣ ΤΟ ΜΑΣΤΙΓΙ ΤΟΥ ΠΑ ΣΤΟ ΖΥΓΟ..ΚΑΙ ΙΝΕΙ ΣΤΟΥΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ ΤΟΥ...ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ. ΚΑΙ Τ ΑΛΟΓΑΤΑ ΓΟΡΓΑ ΞΕΖΕΥΕΙ ). Ο Οµηρος δεν ξέχασε βέβαια ούτε τις...µπαγαποντιές ιππέων και ηρώων, όπως την κλοπή των ίππων του Ρήσου απ τους Οδυσσέα- ιοµήδη (Ιλιάς Κ), ή το κόψιµο στη στροφή των ίππων του αντιπάλου στην αρµατοδροµία, που έκανε µε πονηριά ο Αντίλοχος στο Μενέλαο, ή ακόµα και τα ιπποδροµιακά στοιχήµατα όπως π.χ. εκείνο µεταξύ Ιδοµενέα και Αίαντα...(Ιλιάς Ψ). Ο Οµηρος αφήνει άφωνο κάθε φίλιππο µαζί και µένα. Οι Ίπποι της Ιλιάδος Υπάρχει η κακή συνήθεια κυρίως σε ξένους συγγραφείς--και δυστυχώς σε µερικούς νεοέλληνες-- να βαφτίζουν την Ιλιάδα µύθο και θρύλο εις πείσµα της αποδεδειγµένης ύπαρξης της Τροίας, ήδη απ το 19ο αιώνα χάρη στον Σλήµαν. Φυσικά δεν υπάρχει απολύτως τίποτε το µυθικό ή θρυλικό σε ότι αφορά και στη φυλογενετική εξέλιξη των ίππων της Τροίας και στην ύπαρξη των ηρώων-ιππέων τους, απ τον Θεσσαλό Αχιλλέα ως τους Αργείους Αγαµέµνονα, Μενέλαο και ιοµήδη, ή τον Θρακιώτη βασιλιά Ρήσο. Μιά µόνο, συγχωρητέα υπερβολή του Όµηρου ήταν ίσως το ότι έβαλε τον Ξάνθο, επιβήτορα του Αχιλλέα, να µιλάει στο αφεντικό του σα να ήταν άνθρωπος...σ αυτό το κεφάλαιο γίνεται η απόπειρα ν αποδειχτεί του λόγου το αληθές για τους φιλίππους που νιάζονται για την ιστορία του ελληνικού ίππου, έστω αυτούς τους λίγους που υπέγραψαν την έκκληση να µη σκοτώνονται καλότατα υποζύγια σε ανόητους αγώνες αντοχής... Ο αριθµός των Τρωικών ίππων Πρώτα-πρώτα, ο αριθµός των ίππων στην Ιλιάδα είναι µεγάλος και διόλου µυθικός. Πολύ πριν απ τα Τρωικά, σε άλλες µάχες της Ανατολίας, όπως λ.χ. σ αυτή του Kadesh µεταξύ του φαραώ Ραµσή και του Χεττίτη βασιλιά Μουαβατάλι που προηγήθηκε, ο αριθµός των πολεµιστήριων και αρµατοδροµικών ίππων των δυο στρατών ήταν συγκρίσιµος µ εκείνο των Τρώων και των Ελλήνων. Ύστερα, ο Όµηρος δεν σταµατά µόνο στα υποζύγια των Αχαιών, αλλ αναφέρει µε ακρίβεια και αυτά των Τρώων (και δη µε τα ονόµατα τους) και τα πιο µακρινά, δηλαδή αυτά των συµµάχων τους, όπως τις λευκές Θρακικές φοράδες του Ρήσου, που έκλεψαν µε µαεστρία µαζί ο Οδυσσέας µε τον ιοµήδη αφού τον σκότωσαν. Φυσικά δεν υπάρχει κανείς µύθος στα λόγια του Όµηρου, αφού η ζωογεωγραφική εξέλιξη και µετακίνηση του Equus caballus είναι γνωστό τοις πάσι πως έγινε στην Ασία και πως ο ίππος πέρασε στην Τροία και στην Ελλάδα αναγκαστικά µέσω της Θράκης, κάπου µέσα στην 3 η ή ίσως την 4 η χιλιετία πχε. 2

3 Ήρωες και ίπποι στην Τροία Ο Αγαµέµνων, παρότι ηγέτης της εκστρατείας, δεν ηνιοχεί συχνά, έχει όµως σπουδαίο σταύλο µια και προσφέρει στον Αχιλλέα (για να γλυτώσει την µήνι του Θεσσαλού) ούτε λίγο ούτε πολύ...δώδεκα γοργοπόδαρα άτια (Ιλιάς & ) που είχαν θριαµβεύσει σε αρµατοδροµίες του Άργους. Θα ήθελα πολύ να ήξερα το γένος, το όνοµα και την προέλευση αυτών των Αργίτικων ίππων... Ήταν άραγε κάποια λεία απο κάποιο µυκηναϊκό πόλεµο, ή γεννήθηκαν εκεί στην Τροία στα πρώτα χρόνια των Τρωικών απο επιβήτορες και φοράδες ελληνικής φυλής; Τύχη αγαθή µε βοήθησε το 2003, όταν η αρχαιολόγος που ανάσκαβε στα ενδρά κοντά στο Άργος, έσπευσε να µε καλέσει ν αναλύσω την ταφή δύο ίππων συνωρίδος (άρµα δυο ίππων) καθώς και µια θυσιαστική ταφή τουλάχιστο 8 άλλων σε µηκυναϊκό τάφο του 15 ου -16 ου αιώνα πχε. Τώρα εκτίθενται στον ίδιο αρχαιολογικό χώρο όπου παλιότερα βρέθηκε ο σπουδαίος µυκηναίος οπλίτης µε βαρύ θώρακα, περικεφαλαία και περικνηµίδες. Θαρρώ είναι βέβαιο πως οι δώδεκα αρµατοδροµικοί ίπποι που πρόσφερε ο Αγαµέµνων στον Αχιλλέα δε γεννήθηκαν στην Ελλάδα, γιατί είµαστε ήδη στον έννατο χρόνο των Τρωικών (Ιλιάς 2.134,295), άρα είχαν ηλικία τουλάχιστο 12 ετών, κάπως γέρικα για... δωρεά. Θα ήταν προσβολή για τον Αχιλλέα, άριστο γνώστη της ιππικής τέχνης, ένα τέτοιο δώρο-άδωρο...άρα µπορούµε σωστά να υποθέσουµε πως οι δώδεκα ίπποι άγνωστης προέλευσης νίκησαν σε αγώνες άγνωστο πού (στην Ελλάδα ή στην Τρωάδα;), µερικά χρόνια πριν τα περίφηµα άθλα επι Πατρόκλω, όπου νίκησε ο ιοµήδης µε τις Αργίτικες φοράδες του (Ιλιάς 23.). Πάντως οι γοργοπόδαροι ίπποι (=επιβήτορες) του Αγαµέµνονα ωχριούν µπροστά στην φοράδα του την Αίθη, που δάνεισε στον αδερφό του το Μενέλαο για να τη ζέψει...βλακωδώς µε το ιδιόκτητο αρσενικό του, τον Ποδάργο, ώστε να νικήσει µε το άρµα του στα επι Πατρόκλω- Η φανταστική αυτή φοράδα Αργίτικης εκτροφής είχε δωριστεί στον Αγαµέµνονα απο κάποιο Εχέπωλο, γιο του Σικυώνιου Αγχίση, µόνο και µόνο για...ν απαλλαγεί απ το στρατό και να µή πάρει µέρος στην εκστρατεία της Τροίας ( )! Σύµφωνα µ αυτά τα δεδοµένα, η Αίθη πρέπει να ήταν τουλάχιστον εννέα ετών, αν υποθέσουµε πως δωρήθηκε ως πουλαράκι. εν είναι όµως η ηλικία της το πιο σπουδαίο στην ιστορία. Εκείνο που έχει µεγάλη σηµασία είναι το ότι η Αργολική ιπποπαραγωγή εξέτρεφε προϊόντα άξια για δώρα σε βασιλιάδες, ή τουλάχιστο άξια για να κερίσει κανείς...αναβολή απ το Στρατό! Οι ίπποι του Αχιλλέα εν έχει νόηµα ν α σχοληθεί κανείς µε την ηλικία του Ξάνθου (=ξανθός) και του Βαλίου (=παρδαλός, και σήµερα Μπάλιος ), αφού κι οι δυο ίπποι ήταν αθάνατοι, ο δε τρίτος του οποίου τ όνοµα ξέχασε ο Όµηρος, ήταν λάφυρο της εκστρατείας πριν τον 9 ο χρόνο των Τρωικών, άρα µάλλον θρακικής εκτροφής. Μετά το θάνατο του ηρωικού Πάτροκλου, οι Ξάνθος και Βαλίος ηνιοχούνταν απ τον Αυτοµέδονα και πετούσαν σαν τον άνεµο ( ). Όσο για τον θνητό επιβήτορα Πήδασο, άλλο ίππο του Αχιλλέα, ήταν κι αυτός λάφυρο της νίκης του 3

4 Αχιλλέα κατά του Τρώα Ηετίωνα. Εδώ χρειάζεται κάποια υπόθεση που να εξηγεί αυτή την ανωµαλία, δηλ. δύο αθάνατων κι ενός θνητού ίππου, όλων ζεµένων σε άρµα. Οι δυο αθάνατοι, ηνιοχούµενοι απ τον Αυτοµέδονα, υπερπηδούν χωρίς κόπο την τάφρο των Αχαιών, ενώ τα άλογα των Τρώων τσακίζονται µε τ άρµατα τους (16.867). Σ αυτό το θαύµα φυσικά απουσιάζει ο Πήδασος, αφου είναι θνητός--και έχει µάλιστα ήδη σκοτωθεί. Το ερώτηµα είναι, ποιός θεός ή θεά είχαν δωρήσει τον Ξάνθο και το Βαλίο στον Πηλέα, πατέρα του Αχιλλέα; Αυτό δεν το ξεκαθαρίζει ούτε ο Όµηρος, αλλά ούτε κι ο Αχιλλέας, που µιλά γενικά για θεούς και για δώρα (24.534: ΩΣΜΕΝ ΚΑΙ ΠΗΛΗι ΘΕΟΙ ΟΣΑΝ ΑΓΛΑΑ ΩΡΑ). Αρχικά φαίνεται πως ήταν ο ίας που τα δώρησε στο γερο-πηλέα ( ). Αργότερα όµως, εξηγώντας τους λόγους που δεν παίρνει µέρος στην αρµατοδροµία επι Πατρόκλω, ο Αχιλλέας εξηγεί πως ο Ποσειδώνας ήταν αυτός που δώρησε τ άλογα στον πατέρα του ( ). Το θέµα εδω είναι αν όντως ήταν αθάνατοι ο Βαλίος και ο Ξάνθος, κι ακόµα γιατί ήταν τόσο δύσκολοι, αφού ήταν ένα δώρο θεού; Η δυστροπία τους προς κάθε τρίτο ηνίοχο πλην του κύρη τους επιβεβαιώνεται κι απ τον Οδυσσέα, µε σχετική φράση ( : ΑΜΗΜΕΝΑΙ Η ΟΧΕΕΣΘΑΙ) αλά και απ τον Απόλλωνα ( ). υστροπία όµως σε τι πράγµα; Στην ίππευση (λ.χ. σαν το Βουκεφάλα) ή στην αρµατοδροµία; Η σηµασία των λέξεων δαµάω και όχος είναι γνωστή, αναρωτιέµαι όµως γιατί ο Οδυσσέας αναφέρεται στη δυστροπία των ίππων του Αχιλλέα, λίγο πριν ιππεύσει τις θρακιώτικες φοράδες του Ρήσου. Ακόµα πιο µεγάλο δίληµµα γεννιέται απο µια φράση του ία προς τον Έκτορα (του οποίου η φοράδα λέγονταν Ποδάργη), όπως την έσωσε ο Όµηρος (17.449:...ΥΜΙΝ...ΑΡΜΑΣΙ), δηλ. ότι ποτέ ο Έκτορας δεν θα εποχήσει ούτε τ άλογα ούτε το άρµα του Αχιλλέα... υστυχώς ο Όµηρος δεν δίνει καµιά πληροφορία για τις ικανότητες του Αχιλλέα σαν ιππέα κι όχι σαν ηνιόχου, δίνει όµως πάρα πολλές γι άλλους ήρωες, όπως οι Έκτορας και όλων (2.770, ) χρησιµοποιώντας το ρήµα φορέουσιν και γεννώντας το δίληµµα αν οι ίπποι του Αχιλλέα τον έφεραν (στη ράχη) ή τον µετέφεραν (στο άρµα του). Τέλος η περιγραφή της ασπίδας του απ τον Όµηρο ( ) δεν µας βοηθά καθόλου, σε αντίθεση µε τη γενική φράση του εφ ίππων βάντες, που ασφαλώς εννοεί Αχαιούς και Τρώες ήρωες να ιππεύουν κι όχι να ηνιοχούν. Οι φοράδες των άλλων ηρώων Θαρρώ πως µπορώ να υποθέσω µε σχετική ακρίβεια, πως µετά την Αίθη του βασιλιά Αγαµέµνονα, οι δυο καλύτερες φοράδες των Αχαιών ηρώων ανήκαν στον Εύµηλο και πως είχαν το ίδιο χρώµα και την ίδια ηλικία. Κατά τη γνώµη µου, η πιο εκπληκτική και πιο αξιόλογη λεπτοµέρεια γι αυτές τις ανώνυµες φοράδες είναι πως ήταν µεγαλωµένες απ τον Απόλλωνα στην Πιερία! Το πολύτιµο αυτό στοιχείο επαληθεύει την ύπαρξη πετυχηµένης ιπποπαραγωγής ήδη απ την 3 η χιλιετία βόρεια της Θεσσαλίας αλλά πάλι απο Θράκες, αφού οι Πίερες ήταν θρακικό φύλο που εκδιώχθηκε απ τους Μακεδόνες και κατέληξε στο Παγγαίον όρος κατά το Θουκιδίδη. Μάλιστα οι φοράδες του Εύµηλου ήταν άκρως πολεµικές κατά τον Όµηρο ( ), που µε τη φράση του καθορίζει και την 4

5 ηλικία και την ταχύτητα τους (...ΤΑΙΣ ΕΖΕΨΕΝ Ο ΕΥΜΗΛΟΣ ΚΑΙ ΣΑΝ ΠΟΥΛΙΑ ΠΕΤΟΥΣΑΝ). Αφού γεννήθηκαν στην Πιερία, πρέπει να µεταφέρθηκαν στην Τροία πριν εννιά χρόνια, άρα ήταν 9 ως 12 ετών στα επι Πατρόκλω, όπου ο καϋµένος ο Εύµηλος...πάτωσε όχι γιατί ήταν κακός ηνίοχος αλλά γιατί η Αθηνά τσάκισε τον άξονα στο άρµα του (Ιλιάς 23). Έτσι η ταπεινή µου γνώµη, λιγώτερο ποιητική, είναι πως ο Εύµηλος τερµάτισε τελευταίος όχι λόγω οργής της Αθηνάς, αλλ απλώς γιατί οι φοράδες του είχαν πιά γεράσει... Ακόµα πιο γέρικοι φαίνεται πως ήταν και οι ίπποι του γιού του Νέστορα Αντίλοχου, αφού ήταν Πυλογεννηµένοι (23.303: ΠΥΛΟΙΓΕΝΕΕΣ Ε ΟΙ ΙΠΠΟΙ), άρα πάνω απο 12 ετών, γι αυτό δεν κέρδισε την αρµατοδροµία ούτε κι ο Αντίλοχος, παρά το ότι...έκλεψε στη στροφή το Μενέλαο τερµατίζοντας δεύτερος µετά το ιοµήδη. Πέραν τούτου, οι ίπποι της Πύλου φαίνεται πως ήταν και... αργοκίνητοι, τουλάχιστο κατά τη γνώµη του ίδιου του Νέστορα (Ιλιάς : ΒΑΡ ΙΣΤΟΙ ΘΕΙΕΙΝ)! Ο γερο-βασιλιάς, πέρα απ αυτό το σχόλιο για τις φοράδες του γιου του, µας έδωσε πολύτιµα στοιχεία µε τις αναµνήσεις της νιότης του αλλά και µιας πολυλογίας που ξεπερνά τους 90 στίχους ( )! Ένα απ αυτά τα στοιχεία είναι το ότι µετά τη νίκη του στον πόλεµο µε τους Ηλείους, έφερε πίσω στη Μεσσηνία ούτε λίγο ούτε πολύ 150 φοράδες, όλες ξανθιές-- και πολλές µαζί µε τα πουλάρια τους. Έτσι ο Όµηρος µετά την Θρακική (ίπποι Ρήσου), την Πιερική (ίπποι Εύµηλου), την Αργολική (ίπποι Εχέπωλου και ιοµήδη) και την Θεσσαλική ιπποπαραγωγή (ίπποι Αχιλλέα), προσθέτει και την Ηλειακή και Μεσσηνιακή ιπποπαραγωγή. Σα να µην έφτανε αυτό, ο πατέρας του Νέστορα Νηλεύς, είχε πάρει σαν λάφυρα, για τη ζηµιά που του έκανε ο Επειός, 300 ζώα µαζί µε ένα βοσκό και 4 άλογα κούρσας που είχαν έρθει για τους αγώνες. Ο Όµηρος κάνει εδώ ένα βήµα µιλώντας για εκτροφές ιπποδροµιακών ίππων, αλλά δεν θα µπορέσουµε να το εξακριβώσουµε ποτέ, γιατί ο Νέστορας ξεχνά να το διευκρινίσει...όµως την τρίτη µέρα της ιστορίας του (11.707), οι Επειοί ξανάρχονται στη µάχη µε την Πύλο και µπαίνουν κρυφά στην Τρυφώεσσα. Το ερώτηµα είναι πώς µπαίνουν, πεζοί, ή έφιπποι; Ο πατέρας του Νέστορα, ξέροντας πως είναι πολύ νέος για πόλεµο, του κρύβει τ άλογα (11.718), ο Όµηρος όµως δεν ξεκαθαρίζει το είδος των ίππων. Επειδή όµως ο Νέστορας παει στη µάχη πεζή (11.721) και διακρίνεται ανάµεσα στους ιππείς (11.720), θαρρώ λογικό να υποθέσουµε πως εδω πρόκειτα για ένα αληθινό ιππικό, Μεσσηνιακό, απ τη 2 η χιλιετία πχε. Η...ατέλειωτη αφήγηση του Όµηρου για τον Πηλέα, το Νέστορα, τον Αντίλοχο, τους Πηλίους και τους Επειούς λήγει µε την επιστροφή των Αχαιών στο Βουπράσιον κι απο κει στην Πύλο µε γοργοπόδαρα άλογα. Ήταν όλοι έφιπποι φυσικά, πράγµα αναµφισβήτητο µε βάση τα λόγια του βάρδου (11.756:ΟΦΡ ΕΠΙ ΒΟΥΠΡΑΣΙΟΥ ΒΗΣΑΜΕΝ ΙΠΠΟΥΣ : ΑΧΑΙΟΙ...ΑΠΟ ΒΟΥΠΡΑΣΙΟΙΟ ΠΥΛΟΝ ΕΧΟΝ ΩΚΕΑΣ ΙΠΠΟΥΣ). Ίσως θάπρεπε κάποτε οι ιππείς της Ν Πελοποννήσου να τιµήσουν τον Όµηρο και την ιστορία τους µε σωστό τρόπο, δηλαδή µε ιστορικές πορείες απ την Ηλεία ως τη Μεσσηνιακή Πύλο και όχι µε ανόητες πορείες αντοχής... 5

6 Ίπποι της Τροίας: Αισθήµατα, Μάχες, Αγώνες, Κλοπές Σαν επίλογο, µπορούµε να πούµε πως υπάρχουν τα πάντα γύρω απ τον ίππο στο έπος του Όµηρου, απ το άλφα ως το ωµέγα. Αισθήµατα ίππων προς ιππείς και τανάπαλιν, ηρωικές µάχες, αγώνες, µεταφορές, ακόµα και...κλοπές. Το µόνο που λείπει, περιέργως κατά την ταπεινή µου γνώµη, είναι η καθαυτό ιππασία που δεν αναφέρεται καθόλου σε αντίθεση µε τις αρµατοδροµίες πολεµικών δίφρων. Θαρρώ πως ο Όµηρος άφησε επίτηδες αυτό το µυστήριο στα έπη του, για να µη µπορέσουµε ποτέ να ξέρουµε µε βεβαιότητα ποιά ακριβώς υπήρξε η αρχαιότερη πολεµική χρήση του θαυµάσιου αυτού ζώου και ζωολογικού ξαδέρφου µας: Η ιππασία, ή η αρµατοδροµία; Και πού ήταν πιο καλοί οι Αχαιοί ήρωες; Στο ιππεύειν ή στο ηνιοχείν; Άγνωστο. Αυτό ακριβώς όµως είναι το συγκινητικό στοιχείο του θρύλου, ίσως ακόµα πιο συγκινητικό απ τους ίδιους τους ήρωες και τους ίππους τους. Για το τέλος της ιστορίας µας θαρρώ πως είναι αναγκαίο να προσθέσουµε τα πιο τρυφερά λόγια που έγραψε ο τυφλός βάρδος µας για τον ίππο: Ίπποι µε αισθήµατα Ιλιάς κ.επ. «...κι ανάµεσ απ τον πόλεµον οι ίπποι τ Αχιλλέα εκλαίγαν άµα εγνώριζαν πώπεσ ο κυβερνήτης νεκρός απο του Έκτορος την λόγχην, του ανδροφόνου...εµέναν στο πανέφορφο τ αµάξι τους ζεµένοι, µε τα κεφάλια τους σκυφτά στη γη, και πυρωµένα εχύναν δάκρυα που ο καλός τους λείπει κυβερνήτης...» Ιλιάς κ.επ. «..ο Αχιλλέας...εφώναξε τροµακτικά στους ίππους του πατρός του Ξάνθε, Βαλίε, θρέµµατα λαµπρά της Ποδάργης, τωρα τον κυβερνήτη σας καλύτερα σκεφτείτε οπίσω να τον σώσετε στων αναών τα πλήθη, όλην αφού χορτάσωµεν την δίψαν του πολέµου, όχι ως τον Πάτροκλοννεκρόν αυτού να τον αφήστε...του αντείπε κάτω απ τον ζυγόν ο γοργοπόδαρος Ξάνθος την κεφαλήν του κλίνοντας βαθειά και όλ η χαίτη απο την ζεύγην ξέπεσε και έφτανε στο χώµα. Φωνητικόν τον έκαµεν η Ήρα η λευκοχέρα. «Για τώρα θα σε σώσωµεν, ανδράγαθ Αχιλλέα, αλλ είν η ώρα σου κοντά, δεν φταιµ εµείς αλλά είναι µέγας θεός ο αίτιος κι ανίκητ ειν η µοίρα...αλλα και σενα η µοίρα απο θεόν κι απο θνητόν διώρισε να πέσεις...εβάρυνε ο Αχιλλεύς και του πε προµαντεύεις Ξάνθε, σ εµέ τον θάνατον, και µόνος το γνωρίζω, ότι να πέσω εδω µακράν των ποθητών γονέων η µοίρα µε διώρισεν...είπε κι εκίνα µε κραυγήν τα δυνατά πουλάρια...» εν έχω άλλο τι να προσθέσω...οι Έλληνες εδώ και τρείς ή πιο πολλές χιλιετίες δεν έδωσαν µόνο φτερά στον ίππο, αλλά και οµιλία, και τον µετέτρεψαν αργότερα απο πολεµική µηχανή σε Ολυµπιακό αθλητή. Η σηµερινή ντροπή να τον σκοτώνουµε σε αγώνες χωρίς νόηµα, λόγω βλακείας, είναι η µεγαλύτερη προσβολή που του έγινε ποτέ... 6

7 Ο Ξενοφών στα Περί Ιππικής και Ιππαρχικό Είναι αδύνατο να χωρέσουν εδώ όλες οι πολύτιµες συµβουλές για την ιππική τέχνη, τα προσόντα του ιππέα ή την επιλογή, διατροφή και εξάσκηση του ίππου που έγραψε ο Ξενοφών για τα δυο παιδιά του και τους Αθηναίους ιππείς (100 απ την κάθε µιά φυλή). Οι αναγνώστες µπορούν να στραφούν για ενηµέρωση στα αρχαία κείµενα. Ετσι θα περιοριστούµε στις πιό σηµαντικές συµβουλές του Αθηναίου στρατηγού προς ιππείς και ιπποτροφούντες, όπως έγινε για τις συγκινητικές αναφορές του Οµηρου στην ιππική και τ αρχαία ταφικά έθιµα που ήθελαν τους ήρωες να θάβονται µε τ άλογα τους. Τέλος οι πρακτικές συµβουλές του Ξενοφώντα στην εκτροφή, επιλογή, δερµατοκοµία, παθολογία και θεραπευτική του ίππου υπάρχουν στα κεφάλαια αυτού του βιβλίου Ο εκάλογος του Ξενοφώντα (Εικ 2.2) Ονόµασα εκάλογο του Ξενοφώντα (Αντίκας 2000) τις πιό χρήσιµες συµβουλές του, που θάταν καλό να αποστηθίσουν οι έλληνες ιππείς και αµαζόνες αν θέλουν να πετύχουν κάτι καλό ή χρήσιµο µε το άλογο-αθλητή τους στο µέλλον. Αυτές είναι οι παρακάτω: 1 Ποτέ µη θυµώνετε στη συµπεριφορά σας στο άλογο, κι αυτό είναι η πρώτη και καλύτερη αρχή στη σχέση µας µε τον ίππο. Γιατί η οργή είναι κάτι χωρίς έννοια, που συχνά οδηγεί σε πράξεις για τις οποίες µετανιώνουµε αργότερα. 2 Οσοι χτυπούν τα άλογα τα κάνουν πιό φοβισµένα απο ποτέ...τ άλογα νοµίζουν ότι όποτε τους φέρονται σκληρά...πως τα ύποπτα αντικείµενα είναι κι αυτά υπεύθυνα µαζί τους (για τη σκληρή συµπεριφορά µας). 3 Ν αποφεύγετε να τραβάτε το χαλινό δυνατά και να µαστιγώνετε ή να σπηρουνίζετε το άλογο, πράξεις που πολλοί θαρρούν πως κάνουν τ άλογα να φαίνονται ζωηρά. Αυτό γιατί τέτοιοι ιππείς παίρνουν απόκριση αντίθετη µ αυτή που περιµένουν.τα παραπανίσια καµώµατα δεν προκαλούν ευχαρίστηση, είτε στον ίππο είτε στον ιππέα... 4 Είναι πολύ πιό συνηθισµένο ένα κακότροπο πουλάρι να γίνει πολύ καλό άλογο, όπως το περιγράψαµε, παρά ένα καλότροπο να γίνει κακό άλογο 5 Πρέπει να χαϊδεύουµε εκεί όπου στ άλογα αρέσει να τα χαϊδεύουν, δηλ. στα πλέον τριχωτά σηµεία του, καθώς και κείνα <τα σηµεία>...που είναι ανίκανα να προστατεύσουν µόνα τους. 6 Οπως και στον άνθρωπο έτσι και στ άλογα όλες οι ασθένειες είναι πιό εύκολο να ιαθούν στην αρχή, παρά όταν εγκατασταθούν και έχουν θεραπευθεί λανθασµένα. 7 Για να περάσει το χαλινό σωστά ο ιππέας, πρέπει να προσεγγίσει πρώτα απο αριστερά. Τότε ας περάσει τις ηνίες πάνω απ το κεφάλι του ίππου ρίχνοντας τες στην ακρωµία και να πιάσει την κορυφαία µε το δεξί χέρι, φέρνοντας το χαλινό (στοµίδα) στο στόµα <του ζώου> µε το αριστερό χέρι. 8 Οταν το άλογο σκιάζεται απο κάποιο πράγµα και δε θέλει να το πλησιάσει, πρέπει να <του> εξηγήσετε πως δεν είναι κάτι τροµερό, πρέπει και σείς να αγγίξετε το πράγµα που θεωρει επικίνδυνο και να τ οδηγήσετε προς τα κεί µε ηρεµία. 7

8 9 Οταν δίνετε το πρόσταγµα να ξεκινήσει το άλογο, αρχίστε µε βηµατισµό, γιατί αυτός ο τρόπος είναι ο λιγώτερο ερεθιστικός για το ζώο. 10 Αν κάποιος νοµίζει πως ιππεύοντας µε ταχύτητα--και για πολλή ώρα--θα καλµάρει το άλογο, η γνώµη του αυτή είναι ενάντια στην πραγµατικότητα Αιλιανός, Αίσωπος, Αριστοτέλης και οι...κινέζοι Ο Αιλιανός και τα Περι Ζώων Ιδιότητος Ο Λατίνος σοφιστής από την Πραίνεστο ( µχε) έζησε στη Ρώµη, ήταν µαθητής του Παυσανία κι έγραψε κάπου είκοσι βιβλία µε θέµα τα ζώα. Τα άπταιστα ελληνικά και η χρήση της γλώσσας στα κείµενα του ήταν τόσο άρτια, που αποκλήθηκε µελίγλωσσος και µελίφθογγος. Στα έργα του Περί Ζώων Ιδιότητος και Ποικίλη Ιστορία (Κάκτος, αριθ. σειράς ) βρίσκουµε φανταστικές κι άγνωστες ιστορίες για όλα τα ζώα, απο τα ερπετά ως τα θηλαστικά, ακόµα και αθλητικούς αγώνες µεταξύ τους! Ετσι θα ξαναβρούµε τον Αιλιανό σχεδόν σε όλα τα βιβλία της νέας αυτής σειράς. Για το πρώτο βιβλίο Άλογα και Ιππολογία διαλέξαµε την πιο τρυφερή και συνάµα συγκινητική ιστορία, που αφορά στη λατρεία ενός ιδιοκτήτη για το άλογο του που τυφλώθηκε στο δεξί µάτι (Περι Ζώων Ιδιότητος ΙΑ.31): ΑΛΛΟ Ι ΙΩΜΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ, ΠΟΛΥ ΚΑΛΟ. ΟΙ ΘΕΟΙ ΠΡΟΝΟΟΥΝ ΓΙ ΑΥΤΑ ΚΑΙ ΕΝ ΤΑ ΚΑΤΑΦΡΟΝΟΥΝ ΟΥΤΕ ΤΑ ΠΑΡΑΒΛΕΠΟΥΝ. ΑΝ ΚΑΙ ΣΤΕΡΟΥΝΤΑΙ ΛΟΓΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΕΞΥΠΝΑ Α..ΘΑ ΕΞΗΓΗΣΩ ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ Τ ΑΓΑΠΟΥΝ ΟΙ ΘΕΟΙ...ΕΝΑΣ ΙΠΠΕΑΣ, Ο ΛΗΝΑΙΟΣ, ΕΙΧΕ ΕΝΑ ΑΛΟΓΟ ΜΕ ΟΜΟΡΦΗ ΘΩΡΙΑ, ΓΟΡΓΟΠΟ ΑΡΟ ΚΙ ΑΝ ΡΕΙΩΜΕΝΟ...ΚΑΡΤΕΡΙΚΟ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ...ΑΡΙΣΤΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑ ΙΩΞΗ...ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ. ΤΟ ΖΩΟ ΗΤΑΝ ΠΟΛΥΤΙΜΟ ΑΠΟΚΤΗΜΑ ΚΙ Ο ΚΥΡΗΣ ΤΟΥ Ο ΠΙΟ ΦΗΜΙΣΜΕΝΟΣ ΙΠΠΕΑΣ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΛΟΓΟ...ΑΠΟ ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΤΟ ΕΞΙ ΜΑΤΙ ΕΝ ΕΒΛΕΠΕ. Ο ΛΗΝΑΙΟΣ ΚΑΘΩΣ ΕΙ Ε ΝΑ ΚΛΟΝΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΛΠΙ ΕΣ ΤΟΥ (ΕΠΕΙ Η Η ΙΠΠΙΚΗ ΑΣΠΙ Α ΣΚΕΠΑΖΕ ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΜΑΤΙ, ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΕΒΛΕΠΕ), ΠΗΓΕ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΣΕΡΑΠΙ Μ ΕΝΑ ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΟ ΑΣΘΕΝΗ, ΤΟ ΑΛΟΓΟ. ΣΑ ΝΑ ΙΚΕΤΕΥΕ ΓΙΑ ΓΙΟ Ή Α ΕΡΦΟ, ΕΗΘΗΚΕ ΣΤΟ ΘΕΟ ΓΙΑ ΧΑΡΗ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ, ΠΟΥ ΕΝ ΕΙΧΕ ΚΑΝΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΚΑΚΟ. ΙΟΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΚΟ... ΕΙΤΕ ΜΕ ΑΣΕΒΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Η ΛΟΓΙΑ ΒΛΑΣΦΗΜΑ... ΟΜΩΣ ΤΙ ΙΕΡΟΣΥΛΙΑ, ΠΟΙΟ ΕΓΚΛΗΜΑ, ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΩΣ ΒΛΑΣΤΗΜΗΣΕ Τ ΑΛΟΓΟ ΜΟΥ; ΚΑΙ ΚΑΛΕΣΕ ΤΟ ΘΕΟ ΜΑΡΤΥΡΑ ΠΩΣ ΚΙ Ο Ι ΙΟΣ ΕΝ Α ΙΚΗΣΕ ΠΟΤΕ ΚΑΝΕΝΑ ΚΑΙ ΓΙ ΑΥΤΟ ΙΚΕΤΕΥΣΕ Ν ΑΠΑΛΛΑΓΕΙ Ο ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΑΠ ΤΗΝ ΠΑΘΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΤΙΟΥ. Ο ΘΕΟΣ, ΟΝΤΑΣ ΜΕΓΑΛΟΣ, ΕΝ ΠΑΡΕΒΛΕΨΕ...ΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΣΕΙ ΤΟ ΑΦΩΝΟ ΚΑΙ ΑΛΟΓΟ ΠΛΑΣΜΑ...ΛΥΠΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΥΟ, ΤΟ ΖΩΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΝ ΡΑ ΠΟΥ ΤΟΝ ΙΚΕΤΕΥΕ. ΚΑΙ ΟΡΙΣΕ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΑ ΜΗ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΛΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΤΙ, ΑΛΛΑ ΖΕΣΤΕΣ ΚΟΜΠΡΕΣΕΣ ΜΕ ΑΧΝΟ ΚΑΘΕ ΜΕΣΗΜΕΡΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΒΟΛΟ ΤΟΥ ΝΑΟ. ΤΟ ΜΑΤΙ...ΙΑΘΗΚΕ...Ο ΛΗΝΑΙΟΣ ΕΚΑΝΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΕΣ ΘΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΕΣ...ΕΝΩ ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΧΛΙΜΙΝΤΡΙΖΕ..ΡΟΥΘΟΥΝΙΖΕ.. ΦΑΙΝΟΝΤΑΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΟ...ΓΕΜΑΤΟ ΧΑΡΑ. ΕΤΡΕΧΕ ΣΤΟ ΒΩΜΟ ΚΑΜΑΡΩΤΑ ΚΑΙ ΚΥΛΙΟΤΑΝ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΣΚΑΛΙΑ ΕΙΧΝΟΝΤΑΣ ΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΤΡΟΠΟ ΤΟ ΘΕΟ ΠΟΥ ΤΟ ΓΙΑΤΡΕΨΕ... 8

9 Το αρχαίο περιστατικό τύφλωσης αλόγου που τελικά ιάθηκε µε τις ζεστές κοµπρέσσες είναι ίσως η πρώτη αναφορά στην περιοδική οφθαλµία ή σεληνιακή τύφλωση (και πιο σωστά ραγοειδίτιδα), πολύ γνωστή µέχρι σήµερα κι αρκετά συχνή οφθαλµική πάθηση ιπποειδών µε αµφισβητούµενη αιτιολογία. Να σηµειωθεί πως ακόµα και στις µέρες µας βοηθούν στην ίαση της οι ζεστές κοµπρέσσες µε χαµοµήλι στα µάτια...οι πάµπολλες αναφορές του Αιλιανού σε όλα τα ιπποειδή της εποχής του, από Ελλάδα και Ιταλία ως την Αφρική και Ινδία βρίσκονται στα εξής έργα του: Ηµίονος: Β7. ΣΤ49. Ζ13,42 (ορεύς). ΙΒ16. ΙΣΤ9,37. Ιπποµανές: Γ17. Ι 18. Ίππος: Α28,36. Β10. Γ2,7, 8,17. 3,6-8,11,50. Ε48,50. ΣΤ6,10,44,48. Ζ46. Θ48,54. ΙΑ8,18,31, ΙΒ16,40,44. ΙΓ9, 25,27. Ι 10,14,18. ΙΕ24,25. ΙΣΤ9,23,24 (λυκοσπάδες ίπποι Ιταλίας),25,37. ΙΖ.17. Όνος: Β10,51. Γ Ε48,50. ΣΤ51. Ζ19. Η6. Θ55. Ι28,40. ΙΑ35,37. ΙΒ16,34. ΙΓ25. Ι 10. ΙΕ15. ΙΣΤ9,37. ΙΖ26. Ο Αίσωπος κι οι µύθοι του Ο µοναδικός µυθογράφος του 6 ου αι. π.χ. απ τη Φρυγία, τη Σάµο ή τις Σάρδεις πέθανε µε βίαιο τρόπο στους ελφούς. Μπλέκεται στα παιδικά µας µάτια µεταξύ µύθου και ιστορίας αλλά οι µύθοι του, που είναι σχεδόν όλοι µε παραδείγµατα ζώων, είναι γεµάτοι µε λαϊκή σοφία και φιλοσοφική θεώρηση της ζωής των ανθρώπων. Η πιό µεγάλη αδικία που του έγινε ήταν ίσως αυτή του ευγενούς Γαλάτη µαρκήσιου Λαφονταίν, που ενώ µετέφρασε τα έργα του λέξη προς λέξη (και δη όχι όλα), τα δηµοσίευσε σαν...δικά του χωρίς τη στοιχειώδη λεπτότητα να τιµήσει το όνοµα του Αισώπου έστω µε µια µικρή ευχαριστία ή υποσηµείωση...αντίθετα ο Αίσωπος έγραψε...πολλές ιππο-σηµειώσεις. Συγκεκριµένα δύο απ τους πολλούς µύθους του (Κάκτος, Αισώπου Μύθοι, 3 τόµοι) που αφορούν στ άλογα, ή καλύτερα στα ιπποειδή, θεωρήσαµε πως είναι καλό να γίνουν γνωστοί κυρίως για τα µαθήµατα ζωής που περιέχουν για όλους µας: 1 Ο ΓΑΪ ΑΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΛΟΓΟ Ενας γάϊδαρος µακάριζε ένα άλογο επειδή του έδιναν άφθονη και καλή τροφή, ενω ο ίδιος δεν είχε αρκετό σανό, κι απο πάνω τραβούσε ένα σωρό ταλαιπωρίες. Οταν κάποτε κηρύχθηκε πόλεµος, ένας ένοπλος στρατιώτης καβάλησε το άλογο, κι αφού πέρασαν απο διάφορα µέρη, το οδήγησε ανάµεσα στους εχθρούς. Το άλογο τραυµατίστηκε και κείτονταν στο χώµα, και τότε ο γάϊδαρος βλέποντας το άλλαξε γνώµη και το οίκτιρε. Ο µύθος δηλώνει πως δεν πρέπει να ζηλεύουµε τους ηγέτες και τους πλούσιους αλλά να εκτιµάµε τη φτώχεια, αναλογιζόµενοι το φθόνο και τους κινδύνους που αντιµετωπίζουν εκείνοι (οι πλούσιοι). Ο µύθος έχει θαρρώ ιδιαίτερη αξία σήµερα- µε τον Μπους στο Ιρακ. 9

10 2 Ο ΛΥΚΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΛΟΓΟ Ενας λύκος που περπατούσε σ ένα χωράφι βρήκε κριθάρι, και καθώς δε µπορούσε να το φάει, το άφησε κι έφυγε. Πιό κάτω συνάντησε ένα άλογο και το πήγε στο χωράφι, λέγοντας πως βρήκε κριθάρι και δεν το έφαγε, αλλά το φύλαξε για κείνο, επειδή του αρέσει ν ακούει τον κρότο των δοντιών του. Τότε το άλογο του απάντησε, «Ε σύ, αν οι λύκοι µπορούσαν να φάνε κριθάρι δεν θα προτιµούσες ποτέ να ευχαριστήσεις τ αυτιά σου και όχι την κοιλιά σου». Ο µύθος δηλώνει ότι οι άνθρωποι που είναι απ τη φύση τους πονηροί, ακόµα κι όταν διαβεβαιώνουν πως είναι ενάρετοι, δεν γίνονται πιστευτοί. Το Κινέζικο Έτος του Αλόγου (Εικ 2.3) Υπάρχουν πολλά κοινά σηµεία στην ιστορία αλλά και στους µύθους των δύο µεγάλων πολιτισµών, Ελληνικού και Κινέζικου. Ένα απ αυτά είναι βέβαια η ιστορία, ή αν θέλετε ο µύθος του ίππου που κοσµεί χρονιές µε το ζώδιο του. Να σηµειωθεί πως το κινέζικο σεληνιακό ηµερολόγιο χρονολογείται απ το 2637 πχε-τότε που ο αυτοκράτορας Χουάγκ Τι εισήγαγε τον πρώτο Ζωδιακό Κύκλο τον 61 ο χρόνο της βασιλείας του. Ο πλήρης κύκλος καλύπτει 60 χρόνια κι αποτελείται απο 5 απλούς, διαρκείας 12 ετών. Μόνο δώδεκα ζώα συνδέθηκαν µ αυτό τον κύκλο, γιατί κατά το µύθο ο Βούδας προσκάλεσε όλα τα ζώα κοντά του πριν αναχωρήσει απ τη Γη, αλλά µόνο αυτά τα δώδεκα άκουσαν την πρόσκληση και πήγαν να τον αποχαιρετήσουν. Για ανταµοιβή ο Βούδας ονοµάτισε κάθε χρόνο µε το ζώο που έφτασε κατά σειρά κοντά του. Πρώτος ήρθε ο αρουραίος, ύστερα ο βούβαλος, η τίγρη, ο λαγός, ο δράκος, το φίδι, ο ίππος (7 ο ), το πρόβατο, ο πίθηκος, ο πετεινός, ο σκύλος κι ο κάπρος, δηλ. τα σηµερινά κινέζικα ζώδια. Το ζώο που κυβερνά το χρόνο γέννησης ασκεί βαθειά επιρροή στη ζωή µας γιατί, όπως λένε οι Κινέζοι, είναι κρυµµένο στην καρδιά µας...το hai-ku περιγραφής του αλόγου είναι το ίδιο συγκινητικό µε τους στίχους του Οµήρου: ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΕΙ ΟΣΚΟΠΙΟ ΤΟΥ ΜΥΑΛΟΥ / ΜΕΤΑ Ι Ω ΦΩΣ, ΧΡΩΜΑ ΚΙ ΑΕΝΑΗ ΚΙΝΗΣΗ / ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ, ΒΛΕΠΩ, ΚΙΝΟΥΜΑΙ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΥΓΡΟ/ΣΥΝΕΠΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΜΟΥ/ ΕΙΜΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΑΠΟ ΚΟΣΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ/ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΟ ΑΠΟ ΣΤΟΧΟΥΣ / ΤΡΕΧΩ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΜΕΣ ΣΕ ΠΑΡΘΕΝΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ / ΜΕ ΠΝΕΥΜΑ ΑΚΑΤΑΚΤΗΤΟ / Η ΨΥΧΗ ΜΟΥ ΠΑΝΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ/ ΕΙΜΑΙ ΤΟ ΑΛΟΓΟ... Το ίδιο συγκινητική είναι η οµοιότητα της Κινεζικης παράδοσης µε την Ελληνική σε ότι αφορά στυην ιππική τέχνη. Ο Λι Μπουσέι, ποιητής του 7 ου αιώνα ΧΕ περιγράφει στο έργο Ο αδέξιος ιππέας (Fable de la Chine Antique, Beijing 1980) ένα ιππέα που έδειρε τρεις φορές µε το µαστίγιο το άλογο του, αλλ αυτό δν επιτάχυνε ποτέ...στον τελευταίο στίχο καταλήγει αν αγνοούµε την ιππική τέχνη, µε απειλές και τιµωρίες δεν γίνεται τίποτε --φράση που δεν διαφέρει σχεδόν καθόλου απο αυτή του Ξενοφώντα (δες πιό πάνω, 1). 10

11 Ο Αριστοτέλης και τα Περί Ζώων Ιστοριών (Εικ 2.4, 2.5) Ο γιός του Νικόµαχου, γιατρού του βασιλιά Αµύντα Β της Μακεδονίας, και της Φαιστιάδας απ τη γενιά των Ασκληπιαδών της Χαλκίδας γεννήθηκε στην αποικία της Ανδρου Στάγιρα, στη Χαλκιδική το 384 π.χ. κι έχασε πολύ νέος τους γονείς του. Τον ίδιο και τ αδέλφια του Αρίµνηστο κι Αριµνήστη τα φρόντισε ο Πρόξενος απ την Αιολίδα που τον έστειλε 17χρονο να φοιτήσει στην Ακαδηµία του Πλάτωνα. Μαθήτευσε εκεί για είκοσι χρόνια (πράγµα πρωτοφανές για κείνη την εποχή), ως το θάνατο του Πλάτωνα το 348 π.χ. Απο κεί πήγε στην Ασσο της Τρωάδος, όπου έζησε τρία χρόνια, κι ύστερα στη Μυτιλήνη, µέχρι που προσκλήθηκε το 342 π.χ. απο το Φίλιππο για να εκπαιδεύσει το 14χρονο Αλέξανδρο. Εκεί στη Μίεσσα ο Αριστοτέλης επιδόθηκε σε θεωρητικές µελέτες, άγνωστο πόσες. Οταν ανέβηκε στο θρόνο ο Αλέξανδρος το 335 π.χ., γύρισε στην Αθήνα και ίδρυσε το Λύκειον ή Περιπατητική Σχολή, όπου δίδαξε ως το 323 π.χ. Την ίδια χρονιά πέθανε δυστυχώς ο Αλέξανδρος κι ο φιλοµακεδών φιλόσοφος κατηγορήθηκε για προσβολή των θεών. Έτσι αναγκάστηκε να φύγει στη Χαλκίδα, όπου πέθανε το 322. Κατά το ιογένη το Λαέρτιο το σύνολο των στίχων στα 158 έργα του Αριστοτέλη ήταν !. Τούτο µάλιστα χωρίς να λάβει υπ όψη του--άγνωστο για ποιό λόγο--τέσσερα σπουδαία συγγράµµατα, µεταξύ τους και αυτά Των Περι Τα Ζώα Ιστοριών. Αυτό το γιγάντιο έργο, µαζί µε τ άλλα τέσσερα των σηµερινών οκτώ τόµων του Κάκτου (αριθ ), είναι φανερό πως επάξια χάρισε τον τίτλο του πατέρα της ζωολογίας στον Αριστοτέλη, που αποτελεί τον άσβηστο φάρο µας γι αυτή τη ζωική σειρά. Οι ατέλειωτες αναφορές του στα ιπποειδή (κάπου 150!) φτάνουν να γεµίσουν βιβλία, γι αυτό παραπέµπουµε τους φίλιππους στα...ιππολήµµατα που έχουν σχέση µε άλογα, γαϊδούρια και τα κάθε λογής προϊόντα τους: Γίννος (το προϊόν θηλυκού όνου µε ίππο): 491a2-577b21-577b26 Ηµίονος (γενικώς το προϊόν σύζευξης ίππων και όνων): 491a2-577a20-577b10, 20, 30 Ιπποµανές (όταν η φοράδα σέρνει ή έχει ισχυρό οίστρο): 572a21-30, 577a10, 605a2 Ιππος (ο, η):488a30 (άγριος).486a18-488a24-488a35-489a31-489b12-490b33-491a1-492a 6 (γενικά). 500a32,a34-500b6-510 b17-521b23-545b10-573a4-575b21-576a2-576 b11-577a18-577b5-585a6-604a23, a30-604b29-605a2-611a10-637b35 (όργανα αναπαραγωγής και διασταύρωση). 521b a28 (γάλα). 602b14-604a22-605a2-606a22 (ασθένειες). 506a22-520a9-577a5-604b9-604b16 (εσωτερικά όργανα). 498b30-509a10-518a19-595b26-630a24 (τρίχωµα). 499b11-604a24-604a30 (άκρα και οπλές). 501a17-501b3, b14-576a6-576b13 (δόντια). 545a6-605a7 (φωνή). 609a30-609b14 (εχθροί). 611a10 (χαρακτήρας). 595a9-595b22-605a9-15 (τροφή). 575b20-577a15 (σε κοπάδια). 545a6-576b2 (διαφορές φύλων). 632a30 (οι Νισσαίοι ίπποι). 597a9 (οι πυγµαίοι ίπποι). 709a19-710b20-712a1-12, α25, b5 (κίνηση και βάδιση) Ιπποφορβοί, ιπποφόρβιον (το σηµερ. ιπποφορβείο): 576a20-576b4-576b27-577a17. Ονος (ο, η): 491a1(γενικά). 499b19 (Ινδικός). 580b3 (άγριος). 522b19-606a23-606b4 (βιότοπος και µέγεθος). 557a14-605a16-609a32 (παθήσεις). 545b20-573a4-575b29-577a2,14,19-b8(αναπαραγωγή). 501b3-506a23-521a4-577a19-577b3-605a16 (όργανα). 552a17-573a20-577a22(κοπριά). 595b22-610a5 (τροφή). 609a31-609b1, b5, b20-610a4 (εχθροί). 522a28 (γάλα). Ορεύς (το προϊόν του όνου µε φοράδα): 488a27-491a2-498b30-499b12-501b3-506a22-573a16-577b20-577b23-578a2-595b23. 11

12 Οι πρωτοφανείς γνώσεις του Σταγιρίτη φιλόσοφου ειδικά για τα ιπποειδή προκαλούν δέος, ίσως όµως η εντρύφηση του στα συγκεκριµένα είδη ζώων να οφείλονταν στις συγκυρίες της εποχής. Ας µή ξεχνάµε πως ο Αριστοτέλης πέρασε σηµαντικό µέρος της ζωής του στη Μακεδονία και µάλιστα σε µιά εποχή που το ιππικό του Φιλίππου, κι αργότερα του Αλέξανδρου, ήταν τα πιό πολυάριθµα που εµφανίστηκαν στην κλασσική και ελληνιστική εποχή. Επι πλέον ο Φίλιππος Β υπήρξε τριπλός Ολυµπιονίκης σ όλα τα ιππικά άθλα της Ολυµπίας (κέλης-356, τέθριππον-352, συνωρίς-348 π.χ.), δηλαδή είχε διαλέξει--και ίσως εκθρέψει-- εφτά Ολυµπιακά άλογα. Το όγδοο δεν ήταν άλλο απ το θεσσαλό Βουκεφάλα, που αγόρασε το 342 π.χ., τη χρονιά που κάλεσε τον Αριστοτέλη στην Πέλλα (Τ. Antikas, Men, Women, Horses and Mules in the Ancient Olympics, Κάκτος 2003). Τα δεκατρία τάλαντα που πλήρωσε ο Φίλιππος στο Θεσσαλό ιπποτρόφο Φιλόνεικο γι αυτό τον επιβήτορα (κάπου µισό εκατοµ. ευρώ!), θα ήταν θαρρώ ένας πολύ σοβαρός λόγος για όποιο κοινό θνητό ν ασχοληθεί ιδιαίτερα µ αυτό το είδος ζώου, πολύ δε περισσότερο για ένα πανεπιστήµονα όπως ο Αριστοτέλης. εδοµένου µάλιστα ότι η πανίδα της Μακεδονίας ήταν τότε ιδιαίτερα πλούσια, είµαι της γνώµης ότι ο Σταγειρίτης έγραψε το µεγαλύτερο µέρος των βιβλίων του για τα ζώα στην επταετή παραµονή του στην Πέλλα. Αργότερα, µε τις εµπειρίες της Μ. Ασίας, της Λέσβου και τα δείγµατα που του έστελνε ο Αλέξανδρος µε το Νέαρχο, ο Αριστοτέλης πρόσθεσε κι άλλα εξωτικά είδη ζώων απο την Ασιατική και την Αφρικανική ήπειρο (λ.χ. τον ίππο ποτάµιο, την κάµηλο, κ.α.). Με τα έργα του αυτά που ήταν τα πιό γήινα, Ο Αριστοτέλης διαφοροποιήθηκε απ το µεγάλο δάσκαλο του, τον Πλάτωνα, που έµεινε πιό γνωστός για την ιδεατή ή ιδανική πολιτεία των ανθρώπων, ενώ ο µαθητής του για τη ρεαλιστική πραγµατικότητα της Φύσης. Ο µεγάλος ζωγράφος Ραφαήλ συνέλαβε καλύτερα απ όλους αυτή τη σηµαντική διαφορά που αποτύπωσε σε νωπογραφία του το 1509/11 µε τίτλο H Σχολή των Αθηνών εικονίζοντας τον Πλάτωνα να δείχνει µε το χέρι τον ουρανό, τόπο των ιδεών, και τον Αριστοτέλη να δείχνει προς τη γή (Εικ 2.5) Μετά το εκάλογο περι Ιππικής του Ξενοφώντα θα ήταν άδικο να παραλειφθεί ο ωδεκάλογος περί Ιπποειδών του Αριστοτέλη, που φυσικά αρχίζει µε την πιό ωραία φράση που ειπώθηκε ποτέ για το στενό συγγενή τους, τον άνθρωπο. Ενα είναι βέβαιο. Κάθε αναγνώστης αυτού του κειµένου--ακόµα και αν τυχαίνει να είναι ιππίατρος--θα µείνει άφωνος µε τις απέραντες γνώσεις που µας χάρισε µε τις σχεδόν απίστευτες για κείνη την εποχή ανακαλύψεις και διαγνώσεις του ο Έλληνας πατέρας της ζωολογίας. Το µονο που δεν θα µπορουσε να φανταστει ο ελληνας σοφος ειναι πως µετα καπου δυοµισυ χιλιετιες, στο µακρυνο Idaho της Αµερικης, γενετιστες καταφεραν να κλωνοποιησουν το πρωτο µωρο ηµιονου στις 4 Μαιου του 2003! Ο Idaho Gem (Πετραδι του Αινταχο) οπως ονοµαστηκε ειναι κλωνος του πιο διασηµου αδελφου του Taz που κερδισε πολλες ιπποδροµιες, µουλαριων φυσικα, στη Νεβαδα και την Καλιφορνια. Οι ερευνητες διασταυρωσαν τους γονεις του, ενα γαιδαρο και µια φοραδα κι αφησαν ν αναπτυχθει το εµβρυο 45 µερες για να εχουν το DNA του. Μετα µαζεψαν ωαρια απο φοραδες, εβγαλαν τον πυρηνα τους, τον αντικατεστησαν µε το DNA του εµβρυου και τα φυτεψαν σε 307 αλλες φοραδες. Απο αυτες επιασαν 21, αλλα µονο σε 3 η εγκυµοσυνη εξελιχτηκε κανονικα (1%). Τα δυο αδελφια του Gem αναµενονται τον Αυγ

13 Ο ωδεκάλογος Περί Ιππων του Αριστοτέλη 1 Βουλευτικόν δε µόνον άνθρωπος εστι των ζώων (το µόνο ζώο που σκέπτεται είν ο άνθρωπος) 2 Και όλως γε δοκεί το των ίππων γένος είναι φύσει φιλόστοργον... (και γενικά το γένος των αλόγων φαίνεται πως είναι απ τη φύση του φιλόστοργο) 3 Τα µεν έναιµα τυγχάνει όντα, οίον άνθρωπος και ίππος (µερικά ζώα έχουν αίµα, όπως ο άνθρωπος και τ άλογο) 4 Ιππος δ οχεύειν άρχεται διετής και οχεύεσθαι...ως δ επι το πλείστον τριετής (τ άλογα αρχίζουν να ζευγαρώνουν απο δύο ετών...κι επι το πλείστον απο τριών) 5 Εστι µεν <η ίππος> µονοτόκος, τίκτει µέντοι ποτέ και δύο τα πλείστα (συνήθως <η φοράδα> γεννάει µόνο ένα µωρό, και το πολύ δύο) 6 Τότε δοκεί τέλειον είναι το ιπποφόρβιον, όταν <οι ίπποι>οχεύωσι τα εαυτών έκγονα (το ιπποφορβείο θεωρείται τέλειο µόνο όταν <βαρβάτα> οχεύουν απογόνους τους) 7 Οι...τροφίαι ίπποι πλείστοις αρρωστήµασι κάµνουσιν...λαµβάνει δε και τέτανος... (τ άλογα που ενσταβλίζονται αρρωσταίνου πολύ συχνά...παθαίνουν επίσης τέτανο..) 8 Τα µεν γαρ όλως ουκ έχει χολήν, οίον ίππος...ορεύς...όνος...έλαφος και πρόξ. (µερικά <ζώα> δεν έχουν χοληδόχο κύστη, όπως άλογο..ηµίονος..όνος..ελάφι..δορκάς) 9 Της δε πόας της Μηδικής η...πρωτόκουρος φαύλη, και..αν δυσώδες ύδωρ επάγηται (η πρώτη σοδειά τριφυλλιού είναι ακατάλληλη <σαν> αυτή που ποτίζεται µε δύσοσµο νερό) 10 Εχει µεν..<ίππος> οδόντας τετταράκοντα, βάλλει δε τους..πρώτους τέτταρας τριακοντάµηνος, τους µεν δύο άνωθεν τους δε δύο κάτωθεν...τεττάρων δ ετών παρελθόντων και έξ µηνών ουκέτι βάλλει ουδένα (το άλογο έχει σαράντα δόντια, κι αλλάζει τα πρώτα τέσερα <κοπτήρες> δυόµισυ χρονών, δύο πάνω και δύο κάτω...κι όταν γίνει τεσσεράµισυ ετών δεν αλλάζει πιά κανένα) 11 κινείται δε τα οπίσθια <σκέλη> κατά διάµετρον, µετά γαρ το δεξιόν των έµπροσθεν το αριστερόν των όπισθεν κινούσιν, είτα το αριστερόν τψν έµπροσθεν, µετά δε τούτο το δεξιόν των όπισθεν (τα πίσω άκρα κινούνται διαγωνίως <µε τα µπροστινά> γιατί µετά το δεξί µπροστινό κινοείται το πίσω αριστερό άκρο, ύστερα τ αριστερό µπροστινό και µετά απ αυτό το πίσω δεξιό). 12 ισοσκελές γαρ γίνεται τρίγωνον τα κώλα, και η κεφαλή γίνεται κατώτερον, όταν κάθετος ήι εφ ης βέβηκεν (διότι τα σκέλη <όταν κινούνται> σχηµατίζουν ένα ισοσκελές τρίγωνο και το κεφάλι χαµηλώνει όταν είναι κάθετο στη βάση του τριγώνου)* *σ.σ. Για καλύτερη κατανόηση του µηχανισµού κίνησης του ίππου (και άλλων τετράποδων ή/και δίποδων, λ.χ. πτηνών) δες τα σχόλια 20, 22, 23 στις σελ του τόµου 20, Περί Ζώων Μορίων -Περί Ζώων Κινήσεως (Κάκτος 1994), όπου παριστάνονται όλες οι διαγώνιες κινήσεις των ποδιών του αλόγου µε γεωµετρικά σχήµατα. Προφανώς ο Αριστοτέλης µελέτησε µε προσοχή την κίνηση του κάθε ζώου και ιδιαίτερα του ίππου, αφού για να εξηγήσει το οπισθοβαρές στη στάση των πτηνών (µιά και οι φτερούγες δε σηκώνουν βάρος) χρησιµοποιεί σαν παράδειγµα τα χάλκινα αγάλµατα ίππων σε στάση ανόρθωσης µε την αξέχαστη φράση ΟΙ ΟΡΝΙΘΕΣ... ΙΑ ΤΟ ΟΠΙΣΘΕΝ ΑΥΤΟΙΣ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΕΙΝΑΙ, ΚΑΘΑΠΕΡ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΤΟΥΣ ΙΠΠΟΥΣ ΤΟΥΣ ΧΑΛΚΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΑ ΠΡΟΣΘΙΑ ΗΡΚΟΤΑΣ ΤΩΝ ΣΚΕΛΩΝ 13

14 Εικ 2.1 Ο Όµηρος (προτοµή του Μουσείου Αλεξάνδρειας) Εικ 2.2 Ο Ξενοφών (προτοµή Μουσείο Λούβρου, Παρίσι) Εικ 2.3 Τα ζώδια του Κινεζικού κύκλου Εικ 2.4 Προτοµή του Αριστοτέλη (Εννεάκρουνος ου Αθηνών. Ρωµαϊκό αντίγραφο 4 αι. ΕΑΜΑ 3772) Εικ 2.5 Ραφαήλ, Η Σχολή των Αθηνών. Βατικανό, Stanza della Segnatura Στην αψίδα ο Πλάτων µε κόκκινο µανδύα κι αριστερά του ο Αριστοτέλης 14

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ;

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΗ Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; ΑΝΤΙΓΟΝΗ: Και ομολογώ ότι τα έκανα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα Θέμα : Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στην Ιλιάδα (με βάση τις ραψωδίες που διδαχτήκαμε). Η γυναίκα μέσα στην Ιλιάδα εμφανίζεται ως μητέρα, σύντροφος, σύζυγος, ως πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία.

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Λίγα λόγια... Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Στην πορεία άρχισα να αλλάζω. Όχι πώς δεν

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE. Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14

Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE. Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14 Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14 Η τάξη μας συμμετείχε στο Διεθνές πρόγραμμα WE.C.A.R.E. Πρόκειται για ένα δίκτυο σχολείων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η καµπυλόγραµµη κίνηση. F = m x a

Η καµπυλόγραµµη κίνηση. F = m x a ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΠΥΛΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΥΛΟΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ Η καµπυλόγραµµη κίνηση Σύµφωνα µε τον Πρώτο Νόµο του Νεύτωνα, που αφορά στην ισορροπία ενός υλικού σώµατος, αν δεν ενεργεί πάνω σε αυτό καµιά δύναµη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ Α ΣΚΗΝΗ: (Αυγό+κότα) ΑΥΓΟ: Γεια σας, εγώ είμαι ο Μήτσος. Ζω σ αυτό το κοτέτσι σαν όλα τα αυγά. Βαρέθηκα όμως να μαι συνέχεια εδώ. Θέλω να γνωρίσω όλον τον κόσμο. Γι αυτό σκέφτομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ Konstantinos Thodis by Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a 1. - o - ( ο ) ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο Средний / прилагательное το βιβλίο το νέο περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα