ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ «Επίδραση της φύσης της πηγής άνθρακα και του διαλυμένου οξυγόνου στο διμορφισμό της ζύμης Yarrowia lipolytica» Αικατερίνη Αλεξοπούλου Βιολόγος ΠΑΤΡΑ, Ιούλιος 2013

2 Τα μέλη της Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής Γεώργιος Αγγελής Καθηγητής Π.Π. Χρήστος Γεωργίου Καθηγητής Π.Π. Νικόλαος Δημόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Π.Π. Ο Επιβλέπων Καθηγητής Γεώργιος Αγγελής Καθηγητής Π.Π.

3 Η έγκριση της διατριβής για την απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών δεν υποδηλώνει την αποδοχή των γνωμών του συγγραφέα. Ν.5343/1932, άρθρο 202

4 Εικόνα εξωφύλλου: Typical mycelium morphology of Yarrowia lipolytica cultivated on stearin used as the sole carbon source. Magnification x100. (Πηγή: Papanikolaou et al.: Industrial derivative of tallow: a promising renewable substrate for microbial lipid, single-cell protein and lipase production by Yarrowia lipolytica. Electron J Biotechnol, 2007, vol. 10: )

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στο Εργαστήριο Μικροβιολογίας του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Περιβαλλοντικές Επιστήμες». Για την αίσια ολοκλήρωσή της νιώθω την ανάγκη να απευθύνω τις ευχαριστίες μου σε όσους με στήριξαν και με καθοδήγησαν στην πορεία μου. Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα καθηγητή μου κ. Γεώργιο Αγγελή, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών, για τη στήριξη, την κατανόηση και τις πολύτιμες υποδείξεις του, που κατέστησαν δυνατή την πραγματοποίηση αυτής της εργασίας. Για τη συμμετοχή τους στην τριμελή εξεταστική επιτροπή, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Χρήστο Γεωργίου, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών και τον κ. Νικόλαο Δημόπουλο, Ομότιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών. Ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ στέλνω στην Άννα Μακρή, διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πατρών, που τόσο πρόωρα κι αναπάντεχα ταξίδεψε μακριά μας. Η καθοδήγηση και οι συμβουλές της αποτέλεσαν σημαντική βοήθεια στην προσπάθειά μου. Θερμές ευχαριστίες θα ήθελα να απευθύνω στα μέλη του εργαστηρίου κ. Σταματία Μπέλλου, υποψήφια διδάκτορα και κ. Άννα Μουστόγιαννη, μεταπτυχιακή φοιτήτρια, για την υποστήριξη και την αρμονική συνεργασία. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω το Πρόγραμμα με τίτλο «MicroOil- Έρευνα σε ελαιογόνους μικροοργανισμούς και ανάπτυξη νέων βιοτεχνολογικών διεργασιών», που υπάγεται στα πλαίσια της δράσης «ΑΡΙΣΤΕΙΑ» και χρηματοδοτείται από τη ΓΓΕΤ και την Ευρωπαική ένωση και υλοποιείται από το Εργαστήριο Μικροβιολογίας του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών σε συνεργασία με το Εργαστήριο Μικροβιολογίας και Βιοτεχνολογίας Tροφίμων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή κ. Γεώργιο Αγγελή, για την εξασφάλιση χρηματοδότησης της ερευνητικής μου εργασίας.

6 Τέλος, μα πάνω απ όλα ευχαριστώ την οικογένειά μου, τη μητέρα μου Μαρία και την αδελφή μου Κωνσταντίνα, που πάντα είναι κοντά μου με αγάπη και αμέριστη συμπαράσταση στις αποφάσεις μου, στα δύσκολα και στα ευχάριστα και τον αγαπημένο μου πατέρα Γιάννη που δοκιμάστηκε σκληρά, κι εμείς μαζί του, αλλά άφησε παρακαταθήκη πολύτιμη το ήθος και το μεγαλείο της ψυχής του να μας συντροφεύει.

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ...1 ABSTRACT ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά Διμορφισμός Αφομοίωση πηγών άνθρακα Χρησιμοποίηση υδρογονανθράκων ως πηγής άνθρακα Βιοσύνθεση και αποικοδόμηση λιπαρών οξέων Αφομοίωση αλκοολών Αφομοίωση οξικών αλάτων Περιβαλλοντικές και βιομηχανικές εφαρμογές Παραγωγή οργανικών οξέων, λιπιδίων, πρωτεϊνών Αποδόμηση υδρογονανθράκων, βιοαποκατάσταση και αναβάθμιση αποβλήτων Αλληλεπίδραση της Y. lipolytica με μέταλλα, βιομετατροπές Σκοπός της μελέτης ΥΛΙΚΑ & ΜΕΘΟΔΟΙ Βιολογικό υλικό Θρεπτικά υλικά Συνθήκες καλλιέργειας Προσδιορισμός αριθμού κυττάρων και μικροσκοπική παρατήρηση Προσδιορισμός διαλυμένου οξυγόνου και ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου Ηλεκτρονική μικροσκοπία ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα τη γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm..20

8 3.2 Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα τη γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα το ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα το ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm Εικόνες της Yarrowia lipolytica από το Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Σάρωσης ΣΥΖΗΤΗΣΗ.36 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.38

9 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα ερευνητική εργασία μελετήθηκε η επίδραση της φύσης της πηγής άνθρακα και του διαλυμένου οξυγόνου στο διμορφισμό της ζύμης Yarrowia lipolytica. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικά υποστρώματα, ένα υδρόφιλο (γλυκόζη) και ένα υδρόφοβο (ελαιόλαδο) και δύο διαφορετικοί ρυθμοί ανάδευσης (180 και 50 rpm) της καλλιέργειας για την εξασφάλιση διαφορετικών ποσοτήτων διαλυμένου οξυγόνου. Για τη διεξαγωγή των πειραμάτων χρησιμοποιήθηκε το στέλεχος Yarrowia lipolytica ACA-DC 50109, η καλλιέργεια του οποίου έγινε σε κωνικές φιάλες με ημισυνθετικό θρεπτικό υλικό, περιοριστικό σε άζωτο, ph 6±0,5 και θερμοκρασία 28±1 o C, σε ανακινούμενο επωαστικό θάλαμο. Κατά τη διάρκεια της αύξησης του μικροοργανισμού και ανά τακτά χρονικά διαστήματα γινόταν καταμέτρηση της περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε κύτταρα, παρατήρηση της μορφολογίας τους στο οπτικό μικροσκόπιο και υπολογισμός του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου σε αυτή. Η πειραματική διαδικασία ολοκληρώθηκε με τη λήψη εικόνων των διαφορετικών μορφών της Y. lipolytica από το Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Σάρωσης. Το φαινόμενο του διμορφισμού, δηλαδή η ικανότητα του μικροοργανισμού να αναπτύσσεται είτε ως μεμονωμένα κύτταρα ζύμης είτε ως μυκήλιο, παρατηρήθηκε και με τη γλυκόζη και με το ελαιόλαδο ως πηγή άνθρακα, αλλά μόνο σε χαμηλό ρυθμό ανάδευσης της καλλιέργειας, όπου οι συνθήκες ήταν πρακτικά αναερόβιες. Η μορφολογία της Y. lipolytica ήταν παρόμοια και επί των δύο υποστρωμάτων, με τον αριθμό των ψευδομυκηλίων και αληθών μυκηλίων να είναι μεγαλύτερος στην περίπτωση του ελαιόλαδου. Γενικά, ο διμορφισμός ελέγχεται από το συνδυασμό διαφόρων περιβαλλοντικών παραγόντων, εκ των οποίων το διαλυμένο οξυγόνο φαίνεται να έχει ισχυρότερη επίδραση από αυτή της φύσης της πηγής άνθρακα, όπως συνάγεται από την παρούσα μελέτη. [1]

10 ABSTRACT In this MSc thesis, the effect of the nature of the carbon source and the concentration of dissolved oxygen on the dimorphism of the yeast Yarrowia lipolytica, was studied. For this purpose, a hydrophilic (glucose) and a hydrophobic (olive oil) substrate were used as well as two different shaking speeds (180 and 50 rpm) of the cultivation. Yarrowia lipolytica ACA-DC strain was cultivated in conical flasks, using semi-synthetic, nitrogen limited medium, at ph 6±0.5 and a temperature of 28±1 o C, in a shaking incubator. During growth cycle and at regular intervals, cell count, observation in an optical microscope and calculation of the specific oxygen uptake rate, were performed. Scanning Electron Microscopy (SEM) was also used to provide pictures of the different morphological forms of Y. lipolytica. Dimorphism, which refers to the ability of this microorganism to develop distinct cellular forms (yeast-like cells, mycelium), was observed in both glucose- and olive oil-based cultures but only at a low shaking speed, where practically anaerobic conditions prevailed. The morphology of Y. lipolytica was similar upon both substrates whereas more and larger true mycelia and pseudomycelia were noticed in the case of olive oil carbon source. Generally, dimorphism is influenced by the interplay of a variety of environmental stimuli, from which dissolved oxygen seems to have a stronger effect than the carbon source nature, as it is indicated in the present study. [2]

11 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γενικά Η ζύμη Yarrowia lipolytica παλαιότερα αναφερόταν ως Candida lipolytica και περιλαμβανόταν στην ομάδα των δευτερομυκήτων, μέχρι που περιγράφηκε το στάδιο αναπαραγωγής της. Μετά την παρατήρηση ασκοσπορίων, ο μύκητας (ζυμοειδές) επαναταξινομήθηκε και μετονομάστηκε σε Endomycopsis lipolytica, Saccharomycopsis lipolytica και τελικά, Yarrowia lipolytica (Yarrow, 1972; van der Walt and von Arx, 1980). Το όνομα του είδους αναφέρεται στην ικανότητα αυτού του μύκητα να καταβολίζει σε μεγάλο βαθμό υδρόφοβα υποστρώματα, όπως n-παραφίνες και έλαια. Η Y. lipolytica είναι ένας διμορφικός ημιασκομύκητας, που ανήκει στην τάξη Saccharomycetales. Τα φυσικά ενδιαιτήματά του είναι ρυπασμένα από έλαια περιβάλλοντα και λιπαρές τροφές, όπως το τυρί, το γιαούρτι, το kefir, το shoyu, το κρέας και τα προϊόντα πουλερικών (Barth and Gaillardin, 1997; Fickers et al., 2005). Η γονιδιακή αλληλουχία του μύκητα έχει αποκαλύψει, ότι ο οργανισμός έχει μακρινή σχέση με τη συμβατική ζύμη Saccharomyces cerevisiae, δεδομένου ότι οι υποκείμενοι γενετικοί μηχανισμοί φαίνεται να διαφέρουν σημαντικά. Συγκεκριμένα, το γονιδίωμα της ζύμης κωδικοποιεί μια πληθώρα οικογενειών πρωτεϊνών, που εμπλέκονται στο μεταβολισμό υδρόφοβων υποστρωμάτων (Wang et al., 1999; Thevenieau et al., 2008). Νέα γενετικά εργαλεία και η ανάπτυξη των συστημάτων έκφρασης ετερόλογων πρωτεϊνών έχουν ανοίξει νέους ορίζοντες στην έρευνα αυτής της μη-συμβατικής ζύμης (Juretzek et al., 2001; Fickers et al., 2003; Madzak et al., 2004; Bordes et al., 2007). Η ζύμη Y. lipolytica έχει προσελκύσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λόγω της βιοτεχνολογικής δυναμικής της. Πράγματι, ο μικροοργανισμός αυτός έχει την ικανότητα να μεταβολίζει αρκετά από τα σημαντικά βιομηχανικά και αγροβιομηχανικά παραπροϊόντα (π.χ. κορεσμένα ελεύθερα λιπαρά οξέα, ακατέργαστη γλυκερόλη) και να παράγει μεγάλες ποσότητες λιπιδίων και οργανικών οξέων (Papanikolaou and Aggelis, 2002; Papanikolaou et al., 2003; Finogenova et al., 2005; Rymowicz et al., 2007; Rywińska et al., 2009). Πρόσφατα, έγινε ανασκόπηση από [3]

12 τους Fakas et al. (2009) των βιοχημικών οδών, που χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή των διαφόρων υποστρωμάτων βιοτεχνολογικής σημασίας σε αποθηκευτικά λιπίδια. Επιπρόσθετα, εξαιτίας της ιδιότητας του διμορφισμού και της ικανότητάς της να εκφράζει διάφορες ετερόλογες πρωτεΐνες (Barth and Gaillardin, 1997; Cervantes-Chávez et al., 2009), η Y. lipolytica έχει καθιερωθεί ως μικροοργανισμός-μοντέλο σε μελέτες φυσιολογίας, γενετικής, διμορφισμού, χειρισμού γονιδίων και συσσώρευσης λιπιδίων (Barth and Gaillardin, 1997; Beckerich et al., 1998; Dominguez et al., 2000; Madzak et al., 2004; Fickers et al., 2005; Beopoulos et al., 2009). Κι ενώ οι μελέτες αυτές έχουν αναλύσει διαφορετικές όψεις της Y. lipolytica, τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος σε τομείς που σχετίζονται με τις περιβαλλοντικές και βιομηχανικές εφαρμογές αυτής της μη-συμβατικής ζύμης. 1.2 Διμορφισμός Ο διμορφισμός αναφέρεται στην ικανότητα διαφόρων μυκήτων να αναπτύσσονται σε δύο διακριτές μορφές, ως μονήρη ωοειδή κύτταρα ή ως νηματόμορφος (μυκηλιακός) μύκητας και να εναλλάσσονται μεταξύ των δύο. Το σχήμα των κυττάρων ελέγχεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες (Kron, 1997; Szabo, 2001). Το φαινόμενο του διμορφισμού είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς σε έναν αριθμό μυκήτων παθογόνων για τον άνθρωπο ή τα φυτά, η ικανότητα του διμορφισμού συνδέεται άμεσα με την τοξικότητά τους (Klein and Tebbets, 2007; Nadal et al., 2008). Πρόκειται για ένα περίπλοκο φαινόμενο, που περιλαμβάνει εκτεταμένη τροποποίηση του κυτταρικού μηχανισμού ως απόκριση στα περιβαλλοντικά σήματα (Morin et al., 2007). Οι συνθήκες που υποκινούν τη μετάβαση της ζύμης σε μυκήλιο ή το αντίστροφο, διαφοροποιούνται σε μεγάλο βαθμό. Μεταξύ αυτών, αναφέρονται αλλαγές στη θερμοκρασία, το ph, την αέρια ατμόσφαιρα ανάπτυξης ή η παρουσία συγκεκριμένων συστατικών στο μέσο καλλιέργειας (Ruiz-Herrera and Sentandreu, 2002; Kawasse et al., 2003; Lobão et al., 2007). Η Y. lipolytica θεωρείται ως ικανοποιητικό μοντέλο για τη μελέτη του διμορφισμού στις ζύμες, καθώς διαθέτει ένα επαρκές σύστημα για μετασχηματισμούς γενετικής μηχανικής και είναι εύκολη η διάκριση μεταξύ των μορφολογικών της [4]

13 τύπων, σε αντίθεση με το S. cerevisiae, που δεν σχηματίζει αληθείς υφές και εμφανίζει ανάπτυξη ψευδοϋφών υπό συνθήκες περιοριστικές σε άζωτο. Η μετάβαση από τη μορφή της ζύμης στη μυκηλιακή συνδέεται με μονοπολική αύξηση, ασύμμετρη διαίρεση, μεγάλα χυμοτόπια που εντοπίζονται στους πόλους και καταστολή του κυτταρικού διαχωρισμού μετά τη διαίρεση (Cruz et al., 2000). Στα συνήθη μέσα καλλιέργειας η Y. lipolytica αναπτύσσεται ως μίγμα μεμονωμένων κυττάρων ζύμης και μικρών μυκηλιακών κυττάρων. Είναι σημαντικό να σημειωθεί, ότι οι συνθήκες που επηρεάζουν το διμορφισμό σε αυτόν τον οργανισμό, είναι διαφορετικές μεταξύ στερεών και υγρών μέσων καλλιέργειας και εξαρτώνται από το στέλεχος που χρησιμοποιείται (Barth and Gaillardin, 1996). Το ph έχει επιβεβαιωθεί ως ο πιο σημαντικός ρυθμιστικός παράγοντας της διμορφικής μετάβασης. Ο σχηματισμός μυκηλίου έχει βρεθεί να είναι μέγιστος σε σχεδόν ουδέτερο ph και να μειώνεται καθώς το ph υποχωρεί σε τιμές κοντά στο 3. Αξίζει να αναφερθεί, ότι μάλλον η αρχική παρά η τελική τιμή ph του μέσου καλλιέργειας είναι περισσότερο σημαντική για το διμορφισμό (Ruiz-Herrera and Sentandreu, 2002). Οι πηγές άνθρακα και αζώτου, όπως η γλυκόζη και το αμμώνιο, φαίνεται να είναι εξίσου σημαντικές για το σχηματισμό μυκηλίου. Έχει αναφερθεί (Dominguez et al., 2000; Perez-Campo and Dominguez, 2001), ότι η μυκηλιακή ανάπτυξη στην Y. lipolytica ευνοήθηκε με τη χρήση ζωικού ορού. Επίσης, το αναερόβιο stress επηρεάζει το διμορφισμό στην Y. lipolytica. Καθώς ο μύκητας αυτός έχει αερόβιο μεταβολισμό και είναι ανίκανος να αναπτυχθεί υπό αυστηρά ανοξικές συνθήκες, όταν δημιουργούνται ημι-ανοξικές συνθήκες σε στερεό ή υγρό μέσο καλλιέργειας, παρατηρείται ο σχηματισμός ιδιαίτερα επιμήκων υφών (Ruiz-Herrera and Sentandreu, 2002). Οι υφές της Y. lipolytica έχουν διάμετρο που αντιστοιχεί στο % του απλού κυττάρου (Herrero et al., 1999; Szabo, 2001). Το μυκήλιο αποτελείται από διαμερισματοποιημένες υφές διαμέτρου 3-5 μm και μήκους αρκετών χιλιοστών. Τα κορυφαία κύτταρα συχνά ξεπερνούν τα 100 μm, ενώ τα επιμέρους τμήματα μετρούνται στα μm (Barth and Gaillardin, 1997). Η διασταύρωση μεταξύ στελεχών αντίθετου συζευκτικού τύπου περιορίζεται από διπολικό ετεροπολισμό (Herreo et al., 1999). Πιστεύεται, ότι ο διμορφισμός στις ζύμες έχει σχέση με ένα μηχανισμό άμυνας έναντι αντίξοων συνθηκών, όπως οι θερμοκρασιακές και διατροφικές μεταβολές (O Sshea and Walsh, 2000). Στα άγρια στελέχη η ικανότητα ανάπτυξης [5]

14 υφών παρέχει ένα επιλεκτικό πλεονέκτημα σε περίπτωση αντιμετώπισης συνθηκών καταπόνησης (Hurtado et al., 2000; Gancedo, 2001). Είναι γνωστό, ιδιαίτερα στην Y. lipolytica, ότι η πηγή άνθρακα δεν επηρεάζει τη μορφολογία του κυττάρου σε ουδέτερα ph. Ωστόσο, θεωρείται ότι η μορφολογία της επηρεάζεται ισχυρά από την πηγή αζώτου και, σε περίπτωση παρεμπόδισης της αερόβιας μιτοχονδριακής λειτουργίας, δεν επιτυγχάνεται σχηματισμός υφών (Barth and Gaillardin, 1997; Hurtado et al., 2000). Γενικά, ο διμορφισμός στους μύκητες χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλών ενδιάμεσων μορφολογικών δομών, επιδεικνύοντας ένα ευρύ φάσμα κυτταρικών μεγεθών και σχημάτων. Παρόλα αυτά, υπό ορισμένες συνθήκες είναι δυνατό να επικρατήσει μια συγκεκριμένη μορφολογία (McCarthy et al., 1998). Όταν η ζύμη χρησιμοποιείται σε βιοτεχνολογικές εφαρμογές, αυτό το ευρύ μορφολογικό φάσμα επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη διεργασία της ζύμωσης, καθώς επιφέρει ρεολογικές αλλαγές στο μέσο της καλλιέργειας και συνεπώς, οδηγεί σε μεταβολές της μεταφοράς μάζας και στην ταχύτητα της ζύμωσης. Ως εκ τούτου, η κατανόηση του διμορφισμού είναι εξαιρετικά σημαντική για τη βελτιστοποίηση της αύξησης και της παραγωγικότητας των διεργασιών, στις οποίες χρησιμοποιείται η Y. lipolytica (O Shea and Walsh, 2000), ενώ το ενδιαφέρον για το διμορφισμό επεκτείνεται και λόγω του γεγονότος, ότι πολλοί παθογόνοι για τον άνθρωπο μύκητες εμφανίζουν διαφορετική μορφολογία στις σαπροφυτικές και παρασιτικές φάσεις της ανάπτυξής τους (Staniszlo, 1985; Vanden Bossche et al., 1993). Με την πρόσφατη ανάπτυξη νέων αναλυτικών μεθόδων, που βασίζονται στην ανάλυση εικόνων (Nielsen, 1996; O Shea and Walsh, 1996; Pons and Vivier, 1998; O Shea and Walsh, 2000) για το χαρακτηρισμό των μορφολογικών αλλαγών, είναι πλέον δυνατό να συσχετιστούν οι περιβαλλοντικές συνθήκες με τη μορφολογία και την κινητική αύξησης. 1.3 Αφομοίωση πηγών άνθρακα Χρησιμοποίηση υδρογονανθράκων ως πηγής άνθρακα Η Y. lipolytica μπορεί να χρησιμοποιήσει n-αλκάνια και l-αλκάνια ως πηγές άνθρακα (Bruyn, 1954; Ishikura and Forster, 1961; Klug and Markovetz,1967; Nyns [6]

15 et al., 1967). Πολυμεθυλιωμένα και χλωριωμένα αλκάνια αφομοιώνονται, επίσης, από αυτόν το μύκητα (Hagihara et al., 1977; Murphy and Perry, 1984). Το πρώτο βήμα της αφομοίωσης είναι πιθανότατα μια γαλακτωματοποίηση στην επιφάνεια του κυττάρου προς σχηματισμό μικρών σταγονιδίων, που μπορούν να εισέλθουν στο κύτταρο (Barth and Gaillardin, 1997) Βιοσύνθεση και αποικοδόμηση λιπαρών οξέων Η βιοσύνθεση και η αποικοδόμηση των λιπαρών οξέων ερευνήθηκαν αρχικά από τους Kamiryo et al. (1979). Οι Kohlwein και Paltauf (1983) ανίχνευσαν τουλάχιστον δύο συστήματα μεταφοράς στην Y. lipolytica, ένα ειδικό για λιπαρά οξέα C 12 ή C 14 και το άλλο για λιπαρά οξέα C 16 και C 18, κορεσμένα ή ακόρεστα. Το οκτανοϊκό και το δεκανοϊκό οξύ δεν χρησιμοποιούνται από αυτή τη ζύμη Αφομοίωση αλκοολών Η Y. lipolytica δεν παράγει αιθανόλη, όμως χρησιμοποιεί την αιθανόλη ως πηγή άνθρακα σε συγκεντρώσεις μέχρι 3%. Υψηλότερες συγκεντρώσεις αιθανόλης είναι τοξικές για τον οργανισμό (Barth and Künkel, 1979) Αφομοίωση οξικών αλάτων Τα περισσότερα στελέχη της Y. lipolytica αναπτύσσονται ικανοποιητικά σε οξικό άλας ως μοναδική πηγή άνθρακα. Συγκεντρώσεις οξικού νατρίου έως 0,4% είναι καλά ανεκτές, υψηλότερες συγκεντρώσεις μειώνουν το ρυθμό αύξησης και συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 1,0% αναστέλλουν την ανάπτυξη. Αρκετά μεταλλάγματα έχουν απομονωθεί και εξεταστεί (Matsuoka et al., 1980; Bassel and Mortimer, 1982; Matsuoka et al., 1984; Barth and Weber, 1985; Barth and Weber, 1987; Kujau et al., 1992). [7]

16 1.4 Περιβαλλοντικές και βιομηχανικές εφαρμογές Παραγωγή οργανικών οξέων, λιπιδίων, πρωτεϊνών Η μη-συμβατική διμορφική ζύμη Y. lipolytica έχει καλλιεργηθεί επαρκώς σε διάφορα υδρόφοβα υποστρώματα, παράγοντας πολλούς εξω- και ενδο-κυτταρικούς μεταβολίτες βιομηχανικού ενδιαφέροντος (Fickers et al., 2005; Finogenova et al., 2005). Παραδοσιακά, η πιο διαδεδομένη βιοτεχνολογική εφαρμογή στελεχών αυτού του είδους έχει επικεντρωθεί στην παραγωγή μονοκυτταρικών πρωτεϊνών (μικροβιακή βιομάζα) (Barth and Gaillardin, 1996; Musial et al., 2004). Παρά το γεγονός, ότι είδη της Y. lipolytica θεωρούνταν καλοί υποψήφιοι για παραγωγή μονοκυτταρικών ελαίων ή λιπασών (Hadeball, 1991; Ratledge, 1994), η παραγωγή αυτών των μεταβολιτών από στελέχη Y. lipolytica, μόλις πρόσφατα έχει μελετηθεί λεπτομερώς. Άγρια ή γενετικά τροποποιημένα στελέχη, έχει αναφερθεί ότι είναι ικανά να αποθηκεύουν τεράστιες ποσότητες ενδοκυτταρικών λιπιδίων, που εντοπίζονται στα λιπαρά σωμάτια, κατά την ανάπτυξή τους σε διάφορα υδρόφοβα υποστρώματα (Papanikolaou et al., 2001; Papanikolaou and Aggelis, 2003; Mličková et al., 2004). Η σημασία της Y. lipolytica στην παραγωγή σχετικών με τη βιομηχανία ενζύμων, όπως λιπάσες, πρωτεάσες, φωσφατάσες κ.ά., που εμπλέκονται στη χρησιμοποίηση των υδρόφοβων υποστρωμάτων, είναι καλά μελετημένη (Barth and Gaillardin, 1997; Fickers et al., 2005). Τα τελευταία χρόνια, όμως, υπάρχουν αναφορές σε νεότερα ένζυμα με καινοτόμες εφαρμογές, τα οποία παράγονται είτε ανεξάρτητα από την Y. lipolytica (ινουλινάσες, α-μανοσιδάση, εστεράσες και ειδικές λιπάσες) είτε ως ετερόλογες πρωτεΐνες, που εκφράζονται σε αυτόν το μύκητα (λακάσες, β-γλυκάνη, πρωτεάσες, λυάση του αλγινικού οξέος και εποξειδικές υδρολάσες) (Guieysse et al, 2004; Gao et al., 2007; Kim et al., 2007; Vega and Dominguez, 2008). Διάφορες μελέτες υποδεικνύουν, ότι σε στελέχη Y. lipolytica η παραγωγή συνδεδεμένων με το κύτταρο ή εξωκυτταρικών λιπασών ενεργοποιείται από την παρουσία στο μέσο καλλιέργειας λιπαρών οξέων μακριάς αλυσίδας, από τριγλυκερίδια και οργανικό άζωτο (π.χ. ουρία, πεπτόνη ή εκχύλισμα ζύμης) (Adamczak and Bednarski, 1996; Pereira-Meirelles et al., 1997; Pereira-Meirelles et al., 2000; Dominguez et al., 2003; Fickers et al., 2004; Fickers et al., 2005). Η [8]

17 παραγωγή λιπασών επηρεάζεται σημαντικά, επίσης, από την παρουσία επιφανειοδραστικών μορίων, τον αερισμό και την ανακίνηση του μέσου καλλιέργειας (Dominguez et al., 2003; Alonso et al., 2005; Kamzolova et al., 2005). Επιπλέον, η γενετική μηχανική ή η μεταλλαξιγένεση έχουν επιστρατευθεί προκειμένου να βελτιωθεί η παραγωγή λιπασών και μετά την εκτεταμένη επιλογή νέων υπερπαραγωγικών γενετικά τροποποιημένων παραγώγων και τη βελτιστοποίηση των συνθηκών καλλιέργειας, οι ανάλογες συγκεντρώσεις έχουν αυξηθεί αξιοσημείωτα (Nicaud et al., 2002; Fickers et al., 2004; Fickers et al., 2005). Σε πρόσφατες έρευνες, το στέλεχος ACA-DC της Y. lipolytica έχει καλλιεργηθεί σε βιομηχανικά ελεύθερα λιπαρά οξέα και έχει παράξει αξιόλογες ποσότητες αποθηκευτικών λιπιδίων, τα οποία είχαν σύνθεση παρόμοια με αυτή του cocoa-butter (Papanikolaou et al., 2001). Ένας μεγάλος τομέας της λιπιδικής βιοτεχνολογίας επικεντρώνεται στην ικανότητα των μικροοργανισμών να μετατρέπουν διάφορες φυσικές ουσίες σε αποθηκευτικά λιπίδια. Αυτά τα λιπίδια, που ονομάζονται έλαια μονοκύτταρου οργανισμού (SCO, Single-cell Oil) και παράγονται από τους ονομαζόμενους ελαιογόνους μικροοργανισμούς, συνίστανται κυρίως από ουδέτερα τμήματα (Ratledge, 1994; Wynn and Ratledge, 2006; Papanikolaou and Aggelis, 2009). Η παραγωγή SCO σε μεγάλη κλίμακα προσελκύει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, εξαιτίας της ικανότητας δαιφόρων μικροοργανισμών να συνθέτουν λιπίδια, που περιέχουν ιατρικά και διατροφικά σημαντικά πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFA, Poly-unsaturated Fatty Acids), όπως το το γ-λινολενικό, το αραχιδονικό και το εικοσιπεντανοϊκό οξύ (Ratledge, 1994; Čertik and Shimizu, 1999; Wynn and Ratledge, 2006; Sakuradani and Shimizu, 2009). Επίσης, η συνεχώς αυξανόμενη απαίτηση και χρήση βιοντίζελ πρώτης γενιάς (μεθυλεστέρες λιπαρών οξέων, που προέρχονται κυρίως από την τρανσεστεροποίηση φυτικών ελαίων) έχει αυξήσει το κόστος των διαφόρων τροφίμων και το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει στην ανάγκη ανακάλυψης «καινοτόμων/μη-συμβατικών» πηγών ελαίων, που θα μπορούσαν στη συνέχεια να μετατραπούν σε βιοντίζελ. Οι ελαιογόνοι μικροοργανισμοί θεωρούνται ως υποψήφιοι για τη μαζική παραγωγή τέτοιων τύπων λιπιδίων (Li et al., 2007; Ratledge and Cohen, 2008; Zhao et al, 2008; Papanikolaou and Aggelis, 2009). Μια πληθώρα από (καθαρά ή ακατέργαστα αγρο-βιομηχανικά) υποστρώματα έχουν χρησιμοποιηθεί ως πηγές άνθρακα για τους ελαιογόνους μικροοργανισμούς, όπως καθαρά σάκχαρα, ανανεώσιμα υλικά με βάση τα σάκχαρα ή εμπλουτισμένα σε [9]

18 σάκχαρα απόβλητα (Moreton, 1985; Ykema et al., 1988; Yjema et al., 1989; Davies et al., 1990; Ykema et al., 1990; Aggelis et al., 1996; Papanikolaou et al., 2004; Ahmed et al., 2006; Fakas et al., 2006; Fakas et al., 2007; Li et al., 2007; Fakas et al., 2008; Zhao et al., 2008; Ahmed et al., 2009; Fakas et al., 2009), φυτικά έλαια (Bati et al., 1984; Aggelis et al., 1995; Aggelis et al., 1997; Aggelis and Sourdis, 1997), ακατέργαστα βιομηχανικά λιπαρά οξέα ή αποθέματα σαπουνιού (Montet et al., 1985; Papanikolaou et al., 2001; Papanikolaou et al., 2002; Papanikolaou and Aggelis, 2003; Papanikolaou et al., 2007), καθαρά λιπαρά οξέα (Gierhart, 1982; Mličková et al., 2004), γλυκερόλη (Meestres et al., 1996; Papanikolaou and Aggelis, 2002; Papanikolaou et al., 2008; Makri et al., 2010) και μίγματα υδρόφιλων υποστρωμάτων με λίπη ή έλαια (Gierhart, 1982; Papanikolaou et al., 2003; Mantzouridou et al., 2006; Papanikolaou et al., 2006; Mantzouridou and Tsimidou, 2007). Σε πολλές περιπτώσεις, παράλληλα με τα SCO και άλλοι μεταβολίτες βιομηχανικού και οικονομικού ενδιαφέροντος έχουν συντεθεί (Papanikolaou et al., 2003; Mantzouridou et al., 2006; Papanikolaou et al., 2006; Szczęsna-Antczak et al., 2006; Mantzouridou and Tsimidou, 2007; Papanikolaou et al., 2007; Makri et al., 2010). Όταν σάκχαρα ή γλυκερόλη χρησιμοποιούνται ως υποστρώματα, η παραγωγή κιτρικού οξέος υποκινείται από την εξάντληση της πηγής αζώτου από το μέσο καλλιέργειας (Ratledge and Wynn, 2002; Papanikolaou et al., 2008) Αποδόμηση υδρογονανθράκων, βιοαποκατάσταση και αναβάθμιση αποβλήτων Η ρύπανση από πετρέλαιο αποτελεί κυρίαρχο αίτιο οικολογικών και περιβαλλοντικών καταστροφών (Van Hamme et al., 2003). Αυτή μπορεί να συμβεί σε χερσαία, θαλάσσια και υδάτινα οικοσυστήματα. Στελέχη Y. lipolytica έχουν απομονωθεί και χρησιμοποιηθεί για τη βιοαποκατάσταση προσβεβλημένων από πετρέλαιο εδαφών (Margesin and Schinner, 1997; Alkasrawi et al., 1999; Margesin et al., 2003). Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας πάνω στη διάσπαση των υδρογονανθράκων από την Y. lipolytica βρίσκεται σε εργαστηριακό στάδιο, αν και κάποιες μελέτες πεδίου έχουν πραγματοποιηθεί (Zogala et al., 2005). Στο θαλάσσιο περιβάλλον διάφοροι παράγοντες, όπως οι ναυτιλιακές δραστηριότητες, η μεταφορά πετρελαίου με δεξαμενόπλοια και το νερό του έρματος προκαλούν χρόνια ρύπανση. Από την άλλη πλευρά, τα ατυχήματα σε πετρελαιοφόρα ή σε παράκτιες πλατφόρμες πετρελαίου αποτελούν σημαντικά αίτια οξείας ρύπανσης [10]

19 (Zinjarde and Pant, 2002). Ανθεκτικά στην αλατότητα στελέχη Y. lipolytica έχουν απομονωθεί από υπεράλμυρες και θαλάσσιες τοποθεσίες, γεγονός που υποδεικνύει ότι αυτός ο μύκητας μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο σε τέτοια περιβάλλοντα (Butinar et al., 2005; Kim et al., 2007; Zinjarde et al., 2008). Επιπλέον, συνδυασμός αυτής της ζύμης με βακτήρια έχει αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικός στην αποικοδόμηση του πετρελαίου. Για παράδειγμα, αυτή η ζύμη επέδειξε σημαντική θετική επίδραση στη διαδικασία αποικοδόμησης του αργού πετρελαίου, όταν χρησιμοποιήθηκε μαζί με Pseudomonas sp. ή Bacillus subtilis (Horakova and Nemec, 2000; Kaczorek et al., 2008). Στη βιβλιογραφία υπάρχουν, επίσης, αναφορές στη συμμετοχή ενδογενών ζυμών στη διαδικασία της φυσικής αποτοξίνωσης μιας ποικιλίας ρυπαντών. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην απομόνωση τέτοιων ζυμών από βαριά ρυπασμένα περιβάλλοντα. Η ενδογενής μικροχλωρίδα σε τέτοια περιβάλλοντα αντιμετωπίζει ένα μόνιμο κίνδυνο από τους ρυπαντές και γι αυτό το λόγο, έχει αναπτύξει τον απαραίτητο ενζυμικό μηχανισμό για την αποτοξίνωσή τους. Σχετικές μελέτες έχουν τονίσει τη σπουδαιότητα των στελεχών Y. lipolytica και άλλων ζυμών στην αποικοδόμηση αρωματικών οργανικών ρυπαντών (Romero et al., 2001; Romero et al., 2002; Fickers et al., 2005). Λίγες αναφορές υπάρχουν σχετικά με τη σημασία της μορφολογίας αυτών των μυκήτων κατά την αποικοδόμηση των υδρογονανθράκων. Παρόλο που ο μύκητας είναι διμορφικός και υφίσταται είτε στη μορφή ζύμης είτε στη μυκηλιακή μορφή, έχει αποδειχθεί ότι η μορφή της ζύμης παίζει ρόλο στην αποικοδόμηση (Zinjarde et al., 1998, 2008). Ακόμα ένα σημαντικό εύρημα σε σχέση με τη σπουδαιότητα της μορφολογίας, είναι η πρόσφατη αναφορά της ικανότητας της Y. lipolytica να σχηματίζει βιοφίλμ παρουσία διαφορετικών πηγών άνθρακα, συμπεριλαμβανομένων των αλκανίων (Dusane et al., 2008). Διαφορετικά στελέχη Y. lipolytica έχουν χρησιμοποιηθεί για τη διαχείριση ή την αναβάθμιση διαφόρων ειδών αποβλήτων. Συγκεκριμένα, έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά στη διαχείριση των υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων (olive mill wastewater- OMW) και των αποβλήτων μονάδων παραγωγής φοινικέλαιου (palm oil mill effluents- POME). Τα OMW προκαλούν σοβαρή ρύπανση, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μεσογείου και χαρακτηρίζονται από υψηλές τιμές χημικά απαιτούμενου οξυγόνου (De Felice et al., 1997). [11]

20 Η Y. lipolytica έχει χρησιμοποιηθεί στην αναβάθμιση των ιχθυάλευρων. Τα εμπορικά ιχθυάλευρα που προέρχονται από τα απόβλητα της αλιείας, θεωρούνται χαμηλής ποιότητας, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε λιπίδια. Οι Yano et al. (2008) έχουν μελετήσει τη μικροβιακή μείωση των ακατέργαστων λιπιδίων σε δείγματα τεμαχισμένων ψαριών και, μεταξύ άλλων μικροοργανισμών, βρήκαν ότι ένα στέλεχος Y. lipolytica επέδειξε τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, μειώνοντας τα λιπίδια κατά 46% σε 96 ώρες. Μια πληθώρα αποβλήτων έχουν χρησιμοποιηθεί ως εναλλακτικά οικονομικά υποστρώματα για την παραγωγή ενζύμων, οργανικών οξέων και γαλακτωματοποιητών. Αυτή η προσέγγιση προσφέρει ένα διπλό πλεονέκτημα: α) ένα μέσο διάθεσης των αποβλήτων και β) τη σύνθεση προϊόντων προστιθέμενης αξίας. Οι βιοεπιφανειοδραστικές ουσίες και οι βιογαλακτωματοποιητές είναι αμφίφιλα μόρια, που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή υφασμάτων, δερμάτινων ειδών, στη βιοαποκατάσταση, στη γεωργία και στη βιομηχανία τροφίμων και ποτών (Banan et al., 2000) Αλληλεπίδραση της Y. lipolytica με μέταλλα, βιομετατροπές Τα βαρέα μέταλλα αποτελούν ρυπαντές, οι οποίοι απελευθερώνονται τακτικά στα χερσαία και στα υδάτινα οικοσυστήματα, ως αποτέλεσμα της βιομηχανικής διαδικασίας και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Πολλά από αυτά είναι τοξικά για τον άνθρωπο και επίσης, συνιστούν σοβαρή απειλή για το περιβάλλον (Järup, 2003). Η Y. lipolytica έχει απομονωθεί από ποικίλα τέτοια ρυπασμένα περιβάλλοντα. Ο μύκητας αυτός έχει την έμφυτη ικανότητα να ανθίσταται όχι μόνο στα βαρέα μέταλλα (Golubev and Golubev, 2002; Ito et al., 2007), αλλά και στο αλάτι (Butinar et al., 2005; Kim et al., 2007; Zinjarde et al., 2008) και άλλους ρυπαντές (Zinjarde and Pant, 2002; Jain et al., 2004). Η Y. lipolytica είναι αποτελεσματική στην υδροξυλίωση διαφορετικών χημικών ενώσεων. Η ιδιότητα αυτή έχει αξιοποιηθεί σε διαφορετικές διαδικασίες βιομετατροπής. Εναντιοϊσομερή β-υδροξυ-καρβοξυλικά οξέα χρησιμοποιούνται ως ενδιάμεσα για τη σύνθεση οπτικά ενεργών φαρμακευτικών ουσιών (Kyong and Shin, 2000). Το L-dopa (3,4-διυδροξυ-φαινυλ-L-αλανίνη) είναι ένα κοινό φάρμακο για την ασθένεια Parkinson (Haq et al., 2002; Koyanagi et al., 2005). [12]

21 1.5 Σκοπός της μελέτης Η ζύμη Yarrowia lipolytica αποτελεί ένα μικροοργανισμό ιδιαίτερου ερευνητικού ενδιαφέροντος τα τελευταία χρόνια, καθώς επιδεικνύει αρκετά σημαντικές φυσιολογικές και μορφολογικές ιδιότητες, που δίνουν τη δυνατότητα για χρησιμοποίησή της σε πληθώρα βιομηχανικών και περιβαλλοντικών εφαρμογών. Η εμφάνιση του μικροοργανισμού αυτού σε δύο διακριτές μορφές, αυτές των μεμονωμένων κυττάρων και των επιμήκων υφών (μυκήλιο), έχει γίνει αντικείμενο αρκετών μελετών για τη διερεύνηση των βιοχημικών οδών και των συνθηκών, που εμπλέκονται στη λειτουργία του διμορφισμού. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθεί η επίδραση της φύσης της πηγής άνθρακα και του διαλυμένου οξυγόνου στο διμορφισμό της Y. lipolytica, με τη χρησιμοποίηση δύο διαφορετικών υποστρωμάτων στο μέσο καλλιέργειας, ενός υδρόφιλου (γλυκόζη) και ενός υδρόφοβου (ελαιόλαδο), μέσω της μικροσκοπικής παρατήρησης και της καταγραφής του διαλυμένου οξυγόνου στις διάφορες φάσεις ανάπτυξης της ζύμης. [13]

22 2. ΥΛΙΚΑ & ΜΕΘΟΔΟΙ 2.1 Βιολογικό υλικό Για τη διεξαγωγή της παρούσας ερευνητικής εργασίας χρησιμοποιήθηκε το στέλεχος Yarrowia lipolytica ACA-DC Ο μικροοργανισμός διατηρείτο σε κεκλιμένους σωλήνες καλλιέργειας επί θρεπτικού υλικού PDA (Potato Dextrose Agar, Conda, Madrid, Spain) σε θερμοκρασία 7±1 o C και ανανεωνόταν κάθε μήνα. 2.2 Θρεπτικά υλικά Για την καλλιέργεια της ζύμης Y. lipolytica χρησιμοποιήθηκε ημι-συνθετικό θρεπτικό υλικό, που περιείχε μακροστοιχεία υπό μορφή φωσφορικών (Fluka, Steinheim, Germany) και θειικών αλάτων (Merck, Darmstadt, Germany), εκχύλισμα ζύμης ως πηγή αυξητικών παραγόντων και διάφορα ιχνοστοιχεία (Fluka, Merck & Carlo Erba, Rodano, Italy) σε συγκεντρώσεις που δίνονται στον Πίνακα (Fakas et al., 2007) σε τελικό όγκο καλλιέργειας 50 ml. Ως πηγή άνθρακα χρησιμοποιήθηκε γλυκόζη και ελαιόλαδο. [14]

23 Πίνακας 2.2.1: Σύσταση του θρεπτικού υλικού, που χρησιμοποιήθηκε για την καλλιέργεια της ζύμης Yarrowia lipolytica. Πηγή άνθρακα (g/l) Glucose/ 10/ Olive oil 5,2 Πηγή αυξητικών παραγόντων (g/l) Μακροστοιχεία (g/l) Μικροστοιχεία (g/l) Yeast 0,5 (NH 4 ) 2 SO 4 2 CuSO 4 5H 2 O 0,0001 extract KH 2 PO 4 7 Co(NO 3 ) 2 3H 2 O 0,0001 Na 2 HPO 4 2 MnSO 4 5H 2 O 0,0001 MgSO 4 6H 2 O 1,5 ZnSO 4 7H 2 O 0,001 CaCl 2 0,1 2.3 Συνθήκες καλλιέργειας Οι καλλιέργειες πραγματοποιήθηκαν σε κωνικές φιάλες Erlenmeyer των 250 cc, οι οποίες περιείχαν 50 ml θρεπτικού υλικού. Οι φιάλες με το υπόστρωμα, αφού αποστειρώνονταν σε θερμοκρασία 121 o C για 20 min, εμβολιάζονταν με 1ml προκαλλιέργειας ηλικίας 24h, και στη συνέχεια επωάζονταν σε ανακινούμενο επωαστικό θάλαμο (ZHICHENG ZHWY 211C, Shanghai, China) σε θερμοκρασία 28±1 o C και με ρυθμό ανάδευσης 180 και 50 rpm (rotations per min- στροφές ανά λεπτό). Το ph της καλλιέργειας, όταν ήταν απαραίτητο, ρυθμιζόταν στο 6±0,5 με προσθήκη υπό ασηπτικές συνθήκες κατάλληλης ποσότητας διαλύματος NaOH 1Μ. [15]

24 2.4 Προσδιορισμός αριθμού κυττάρων και μικροσκοπική παρατήρηση Η μέτρηση της περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε κύτταρα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές έγινε με τη χρήση αιματοκυττόμετρου τύπου Neubauer (Poly-Optic, Bad Blankenburg, Germany), σύμφωνα με τον τύπο: Cells/ml= (No of cells counted/no of squares) 10 4 dilution factor (2.4.1) και με τη βοήθεια οπτικού μικροσκοπίου. Το τελευταίο χρησιμοποιήθηκε και για τη μελέτη της μορφολογίας των κυττάρων, μέσω και της συνδεδεμένης σε αυτό κάμερας. 2.5 Προσδιορισμός διαλυμένου οξυγόνου (DO) και ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου Στις αερόβιες ζυμώσεις οι μικροοργανισμοί προσλαμβάνουν το οξυγόνο από την υγρή φάση υπό μορφή διαλυμένου οξυγόνου (dissolved oxygen- DO) και το χρησιμοποιούν τόσο για τις ανάγκες της αύξησης όσο και για την ενεργειακή συντήρηση της βιομάζας. Η μεταφορά οξυγόνου από την αέρια φάση στο μικροβιακό κύτταρο ελέγχεται από τη μεσολαβούσα υγρή φάση, η οποία λειτουργεί ως αντίσταση. Ο ρυθμός μεταφοράς οξυγόνου (N A, mm.(l.h) -1 ) δίνεται από τη σχέση: Ν Α =K L α (C* - C L ) (2.5.1) όπου K L ο συντελεστής μεταφοράς μάζας στην υγρή φάση (cm 2.h -1 ), α η ειδική επιφάνεια επαφής των δύο φάσεων (cm 2.cm -3 ), C* η συγκέντρωση του οξυγόνου στην υγρή φάση στην κατάσταση κορεσμού (mm.l -1 ) και C L η συγκέντρωση του διαλυμένου οξυγόνου στην υγρή φάση (mm.l -1 ). Το ισοζύγιο μάζας για το διαλυμένο οξυγόνο κατά τη διάρκεια μιας μικροβιακής καλλιέργειας είναι: dc L /dt = K L α (C* - C L ) - qo 2 x (2.5.2) [16]

25 όπου qo 2 ο ειδικός ρυθμός κατανάλωσης O 2 και x η συγκέντρωση της βιομάζας. Αν κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας διακόψουμε την παροχή αέρα, τότε η συγκέντρωση του διαλυμένου οξυγόνου μειώνεται, όπως φαίνεται στην Εικόνα Με την παύση του αερισμού ο συντελεστής K L α μηδενίζεται, οπότε η εξίσωση (2.5.2) γίνεται: dc L /dt = - qo 2 x (2.5.3) Η σχέση, συνεπώς, C L =f(t), το χρονικό διάστημα κατά το οποίο διαρκεί η παύση του αερισμού, είναι γραμμική, η δε κλίση της ισούται με - qo 2 x. Η μέτρηση της συγκέντρωσης του DO στις κωνικές φιάλες πραγματοποιήθηκε με εκλεκτικό ηλεκτρόδιο τύπου Hanna instrument (Padova, Italy). Κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας το ηλεκτρόδιο τοποθετήθηκε στην κωνική φιάλη και μετά τη σταθεροποίηση των συνθηκών του ανακινούμενου επωαστικού θαλάμου καταγράφηκε η τιμή του DO σε ppm. Στη συνέχεια, διακόπηκε ο αερισμός της καλλιέργειας και καταγράφηκε η πτώση της τιμής του DO ανά 5 sec για 30 sec. Κατά τη διάρκεια διακοπής του αερισμού η συνάρτηση DO= f(t) είναι γραμμική και η κλίση της ισούται με qo 2 x, όπου qo 2 ο ειδικός ρυθμός κατανάλωσης O 2, που εκφράζεται σε h -1 και x η συγκέντρωση της βιομάζας (Εικόνα 2.5.1). Ο προσδιορισμός της ξηρής βιομάζας πραγματοποιήθηκε με εκτίμηση της οπτικής πυκνότητας (Optical Density- OD) της καλλιέργειας σε διαφορετικές αραιώσεις σε μήκος κύματος λ=620 nm (όπου έχει παρατηρηθεί η μέγιστη απορρόφηση) και με τη βοήθεια της πρότυπης καμπύλης OD= f(x) (Εικόνα 2.5.2). Μια δεύτερη καμπύλη αναφοράς έδωσε το συσχετισμό μεταξύ της συγκέντρωσης της ξηρής βιομάζας και του αριθμού των κυττάρων της καλλιέργειας στις διαφορετικές αραιώσεις (Εικόνα 2.5.3). Από την τελευταία υπολογίστηκε για κάθε χρονική στιγμή των μετρήσεων η ξηρή βιομάζα που αντιστοιχεί στους μετρηθέντες αριθμούς κυττάρων, ενώ η κλίση της συνάρτησης διακοπής αερισμού έδωσε και τους αντίστοιχους ειδικούς ρυθμούς κατανάλωσης οξυγόνου. [17]

26 Εικόνα 2.5.1: Καμπύλη συνάρτησης διακοπής αερισμού σε καλλιέργεια της ζύμης Yarrowia lipolytica. Εικόνα 2.5.2: Καμπύλη αναφοράς για τον προσδιορισμό της ξηρής βιομάζας σε καλλιέργεια της ζύμης Yarrowia lipolytica με μέτρηση της οπτικής πυκνότητας (OD: οπτική πυκνότητα, Χ: ξηρή βιομάζα). [18]

27 Εικόνα 2.5.3: Καμπύλη αναφοράς για τον προσδιορισμό της ξηρής βιομάζας σε καλλιέργεια της ζύμης Yarrowia lipolytica με μέτρηση του αριθμού των κυττάρων (logc: λογάριθμος περιεκτικότητας καλλιέργειας σε κύτταρα, Χ: ξηρή βιομάζα). 2.6 Ηλεκτρονική μικροσκοπία Για τη διερεύνηση της μορφολογίας των κυττάρων της ζύμης Y. lipolytica πραγματοποιήθηκε, τέλος, ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης (SEM, Scanning Electron Microscopy) σε ηλεκτρονικό μικροσκόπιο JEOL JSM 6300 με επιταχύνουσα τάση δέσμης ηλεκτρονίων V και ρεύμα δέσμης Α. Η προετοιμασία των δειγμάτων έγινε με επίστρωση μικρής ποσότητας καλλιέργειας στην επιφάνεια μεταλλικών κυλινδρικών φορέων δειγμάτων και ξήρανση στους 38 o C για 24h προς απομάκρυνση της υγρασίας. Της παρατήρησης προηγήθηκε επιχρύσωση των δειγμάτων σε συσκευή JFC 1100 (Jeol Fine Coat). [19]

28 3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 3.1 Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα τη γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm Η ζύμη Y. lipolytica καλλιεργήθηκε σε κωνικές φιάλες Erlenmeyer των 250 cc σε τελικό όγκο καλλιέργειας 50 ml. Ως πηγή άνθρακα σε αυτό το μέρος των πειραμάτων χρησιμοποιήθηκε η γλυκόζη (10 g/l), το θρεπτικό μέσο ήταν περιοριστικό ως προς την πηγή αζώτου και το ph διατηρείτο σταθερό και ίσο με 6±0,5 με προσθήκη διαλύματος NaOH 1M, όταν χρειαζόταν. Οι φιάλες καλλιέργειας τοποθετήθηκαν σε ανακινούμενο επωαστικό θάλαμο, σε θερμοκρασία 28±1 o C και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, δείγμα από την καλλιέργεια ετίθετο σε αιματοκυττόμετρο, προκειμένου να γίνει καταμέτρηση του αριθμού των κυττάρων και παρατήρηση της μορφολογίας τους στο οπτικό μικροσκόπιο. Παράλληλα, γινόταν μέτρηση της περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε διαλυμένο οξυγόνο με τη χρήση οξυγονόμετρου και υπολογισμός του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου μετά από διακοπή του αερισμού στο θάλαμο. Από τις παραπάνω μετρήσεις προέκυψε η καμπύλη αύξησης της ζύμης (Εικόνα 3.1.1) και η μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου (qo 2 ) στην καλλιέργεια (Εικόνα 3.1.1). Στην εκθετική φάση αύξησης (περιοχή Α στο διάγραμμα της Εικόνας 3.1.1) παρατηρήθηκε αύξηση του qo 2 και επακόλουθη μείωση αυτού κατά την είσοδο στη στάσιμη φάση (περιοχή Β1-B2), οπότε και παραμένει σχεδόν σταθερός. Ο ταχύς ρυθμός ανάδευσης της καλλιέργειας εξασφαλίζει τη μεταφορά μεγάλης ποσότητας οξυγόνου από την αέρια στην υγρή φάση μέχρι μια κρίσιμη συγκέντρωση, όπου ο qo 2 λαμβάνει τη μέγιστη τιμή του. Η αντίστοιχη μορφολογία της ζύμης κατά τις διάφορες φάσεις αύξησης απεικονίζεται στην Εικόνα Στην εκθετική φάση παρατηρήθηκαν σταδιακά αυξανόμενα σε αριθμό, μικρά σε μέγεθος, μεμονωμένα κύτταρα ζύμης, που πολλαπλασιάζονταν με εκβλαστήσεις. Η στάσιμη φάση έδωσε εικόνες μεγαλύτερων σε μέγεθος κυττάρων, λόγω της συσσώρευσης λιπιδίων σε αυτά, τα οποία μειώνονταν σε μέγεθος και αριθμό με την αύξηση του χρόνου καλλιέργειας. [20]

29 A B1 Β2 Εικόνα 3.1.1: Κινητική αύξησης και μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε κωνικές φιάλες. Συνθήκες καλλιέργειας: αρχική συγκέντρωση γλυκόζης 10 g/l, ph 6±0,5, θερμοκρασία 28±1 ο C, ρυθμός ανάδευσης 180 rpm. Σύμβολα: logc λογάριθμος περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε κύτταρα (κύτταρα/ml), qo 2 (h -1 ) ειδικός ρυθμός κατανάλωσης οξυγόνου, t (h) χρόνος καλλιέργειας. [21]

30 A1 A2 B1.1 B1.2 Β2.1 Β2.2 Εικόνα 3.1.2: Μορφολογία της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm. A1-A2: Εκθετική φάση. Β1.1-Β2.2: Στάσιμη φάση. Μεγέθυνση x100. [22]

31 3.2 Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα τη γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm Η ζύμη Y. lipolytica καλλιεργήθηκε σε κωνικές φιάλες Erlenmeyer των 250 cc σε τελικό όγκο καλλιέργειας 50 ml. Ως πηγή άνθρακα σε αυτό το μέρος των πειραμάτων χρησιμοποιήθηκε η γλυκόζη (10 g/l), το θρεπτικό μέσο ήταν περιοριστικό ως προς την πηγή αζώτου και το ph διατηρείτο σταθερό και ίσο με 6±0,5 με προσθήκη διαλύματος NaOH 1M, όταν χρειαζόταν. Οι φιάλες καλλιέργειας τοποθετήθηκαν σε ανακινούμενο επωαστικό θάλαμο, σε θερμοκρασία 28±1 o C και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, δείγμα από την καλλιέργεια ετίθετο σε αιματοκυττόμετρο, προκειμένου να γίνει καταμέτρηση του αριθμού των κυττάρων και παρατήρηση της μορφολογίας τους στο οπτικό μικροσκόπιο. Παράλληλα, γινόταν μέτρηση της περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε διαλυμένο οξυγόνο με τη χρήση οξυγονόμετρου και υπολογισμός του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου μετά από διακοπή του αερισμού στο θάλαμο. Από τις παραπάνω μετρήσεις προέκυψε η καμπύλη αύξησης της ζύμης (Εικόνα 3.2.1) και η μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου (qo 2 ) στην καλλιέργεια (Εικόνα 3.2.1). Στην εκθετική φάση αύξησης (περιοχή Α στο διάγραμμα της Εικόνας 3.2.1) παρατηρήθηκε μείωση του qo 2, ο οποίος έλαβε έως μηδενικές τιμές κατά τη στάσιμη φάση (περιοχή Β1-B2). Ο αργός ρυθμός ανάδευσης της καλλιέργειας ευθύνεται για τη μεταφορά μικρής ποσότητας οξυγόνου από την αέρια στην υγρή φάση και τη δημιουργία αναερόβιων συνθηκών, εφόσον σε μικρές συγκεντρώσεις διαλυμένου οξυγόνου παρατηρείται ισχυρή εξάρτηση του qo 2 από αυτήν. Για τη διατήρηση συνθηκών πλήρους αεροβίωσης το σύστημα αερισμού θα πρέπει να είναι ικανό να διατηρεί τη συγκέντρωση του διαλυμένου οξυγόνου πάνω από μια κρίσιμη τιμή καθ όλη τη διάρκεια της αύξησης. Η αντίστοιχη μορφολογία της ζύμης κατά τις διάφορες φάσεις αύξησης απεικονίζεται στην Εικόνα Στην εκθετική φάση παρατηρήθηκαν σταδιακά αυξανόμενα σε αριθμό, μικρά σε μέγεθος, μεμονωμένα κύτταρα ζύμης, που πολλαπλασιάζονταν με εκβλαστήσεις, καθώς και ψευδομυκήλια. Η φάση στασιμότητας χαρακτηρίστηκε από την εμφάνιση αληθούς μυκηλίου μαζί με μεμονωμένα κύτταρα ζύμης. [23]

32 A B1 Β2 Εικόνα 3.2.1: Κινητική αύξησης και μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε κωνικές φιάλες. Συνθήκες καλλιέργειας: αρχική συγκέντρωση γλυκόζης 10 g/l, ph 6±0,5, θερμοκρασία 28±1 ο C, ρυθμός ανάδευσης 50 rpm. Σύμβολα: logc λογάριθμος περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε κύτταρα (κύτταρα/ml), qo 2 (h -1 ) ειδικός ρυθμός κατανάλωσης οξυγόνου, t (h) χρόνος καλλιέργειας. [24]

33 A1 A2 B1.1 B1.2 Β2.1 Β2.2 Εικόνα 3.2.2: Μορφολογία της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. A1-A2: Εκθετική φάση. Β1.1-Β2.2: Στάσιμη φάση. Μεγέθυνση x100. [25]

34 3.3 Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα το ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm Η ζύμη Y. lipolytica καλλιεργήθηκε σε κωνικές φιάλες Erlenmeyer των 250 cc σε τελικό όγκο καλλιέργειας 50 ml. Ως πηγή άνθρακα σε αυτό το μέρος των πειραμάτων χρησιμοποιήθηκε το ελαιόλαδο (5,2 g/l), το θρεπτικό μέσο ήταν περιοριστικό ως προς την πηγή αζώτου και το ph διατηρείτο σταθερό και ίσο με 6±0,5 με προσθήκη διαλύματος NaOH 1M, όταν χρειαζόταν. Οι φιάλες καλλιέργειας τοποθετήθηκαν σε ανακινούμενο επωαστικό θάλαμο, σε θερμοκρασία 28±1 o C και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, δείγμα από την καλλιέργεια ετίθετο σε αιματοκυττόμετρο, προκειμένου να γίνει καταμέτρηση του αριθμού των κυττάρων και παρατήρηση της μορφολογίας τους στο οπτικό μικροσκόπιο. Παράλληλα, γινόταν μέτρηση της περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε διαλυμένο οξυγόνο με τη χρήση οξυγονόμετρου και υπολογισμός του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου μετά από διακοπή του αερισμού στο θάλαμο. Από τις παραπάνω μετρήσεις προέκυψε η καμπύλη αύξησης της ζύμης (Εικόνα 3.3.1) και η μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου (qo 2 ) στην καλλιέργεια (Εικόνα 3.3.1). Στην εκθετική φάση αύξησης (περιοχή Α στο διάγραμμα της Εικόνας 3.3.1) παρατηρήθηκε αύξηση του qo 2 και επακόλουθη μείωση αυτού κατά την είσοδο στη στάσιμη φάση (περιοχή Β1-B2), οπότε και παραμένει σχεδόν σταθερός. Ο ταχύς ρυθμός ανάδευσης της καλλιέργειας εξασφαλίζει τη μεταφορά μεγάλης ποσότητας οξυγόνου από την αέρια στην υγρή φάση μέχρι μια κρίσιμη συγκέντρωση, όπου ο qo 2 λαμβάνει τη μέγιστη τιμή του. Η αντίστοιχη μορφολογία της ζύμης κατά τις διάφορες φάσεις αύξησης απεικονίζεται στην Εικόνα Στην εκθετική φάση παρατηρήθηκαν σταδιακά αυξανόμενα σε αριθμό, μικρά σε μέγεθος, μεμονωμένα κύτταρα ζύμης, που πολλαπλασιάζονταν με εκβλαστήσεις. Η στάσιμη φάση έδωσε εικόνες μεγαλύτερων σε μέγεθος κυττάρων, λόγω της συσσώρευσης λιπιδίων σε αυτά, τα οποία μειώνονταν σε μέγεθος και αριθμό με την αύξηση του χρόνου καλλιέργειας. Παρατηρήθηκε, επίσης, μεγαλύτερη χρονική διάρκεια στις διαδοχικές φάσεις αύξησης του μικροοργανισμού σε σχέση με τις αντίστοιχες της καλλιέργειας σε γλυκόζη και μεγαλύτερες απαιτήσεις σε οξυγόνο, λόγω της μεγαλύτερης περιεκτικότητας του ελαιόλαδου σε άνθρακα. [26]

35 A B1 Β2 Εικόνα 3.3.1: Κινητική αύξησης και μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε κωνικές φιάλες. Συνθήκες καλλιέργειας: αρχική συγκέντρωση ελαιόλαδου 5,2 g/l, ph 6±0,5, θερμοκρασία 28±1 ο C, ρυθμός ανάδευσης 180 rpm. Σύμβολα: logc λογάριθμος περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε κύτταρα (κύτταρα/ml), qo 2 (h -1 ) ειδικός ρυθμός κατανάλωσης οξυγόνου, t (h) χρόνος καλλιέργειας. [27]

36 A1 A2 B1.1 B1.2 Β2.1 Β2.2 Εικόνα 3.3.2: Μορφολογία της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 180 rpm. A1-A2: Εκθετική φάση. Β1.1-Β2.2: Στάσιμη φάση. Μεγέθυνση x100. [28]

37 3.4 Καλλιέργεια Yarrowia lipolytica με πηγή άνθρακα το ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm Η ζύμη Y. lipolytica καλλιεργήθηκε σε κωνικές φιάλες Erlenmeyer των 250 cc σε τελικό όγκο καλλιέργειας 50 ml. Ως πηγή άνθρακα σε αυτό το μέρος των πειραμάτων χρησιμοποιήθηκε το ελαιόλαδο (5,2 g/l), το θρεπτικό μέσο ήταν περιοριστικό ως προς την πηγή αζώτου και το ph διατηρείτο σταθερό και ίσο με 6±0,5 με προσθήκη διαλύματος NaOH 1M, όταν χρειαζόταν. Οι φιάλες καλλιέργειας τοποθετήθηκαν σε ανακινούμενο επωαστικό θάλαμο, σε θερμοκρασία 28±1 o C και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, δείγμα από την καλλιέργεια ετίθετο σε αιματοκυττόμετρο, προκειμένου να γίνει καταμέτρηση του αριθμού των κυττάρων και παρατήρηση της μορφολογίας τους στο οπτικό μικροσκόπιο. Παράλληλα, γινόταν μέτρηση της περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε διαλυμένο οξυγόνο με τη χρήση οξυγονόμετρου και υπολογισμός του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου μετά από διακοπή του αερισμού στο θάλαμο. Από τις παραπάνω μετρήσεις προέκυψε η καμπύλη αύξησης της ζύμης (Εικόνα 3.4.1) και η μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου (qo 2 ) στην καλλιέργεια (Εικόνα 3.4.1). Στην εκθετική φάση αύξησης (περιοχή Α στο διάγραμμα της Εικόνας 3.4.1) παρατηρήθηκε μείωση του qo 2, ο οποίος έλαβε έως μηδενικές τιμές κατά τη στάσιμη φάση (περιοχή Β1-Β2). Ο αργός ρυθμός ανάδευσης της καλλιέργειας ευθύνεται για τη μεταφορά μικρής ποσότητας οξυγόνου από την αέρια στην υγρή φάση και τη δημιουργία αναερόβιων συνθηκών, εφόσον σε μικρές συγκεντρώσεις διαλυμένου οξυγόνου παρατηρείται ισχυρή εξάρτηση του qo 2 από αυτήν. Για τη διατήρηση συνθηκών πλήρους αεροβίωσης το σύστημα αερισμού θα πρέπει να είναι ικανό να διατηρεί τη συγκέντρωση του διαλυμένου οξυγόνου πάνω από μια κρίσιμη τιμή καθ όλη τη διάρκεια της αύξησης. Η αντίστοιχη μορφολογία της ζύμης κατά τις διάφορες φάσεις αύξησης απεικονίζεται στην Εικόνα Στην εκθετική φάση παρατηρήθηκαν σταδιακά αυξανόμενα σε αριθμό, μικρά σε μέγεθος, μεμονωμένα κύτταρα ζύμης, που πολλαπλασιάζονταν με εκβλαστήσεις, καθώς και ψευδομυκήλια και κύτταρα με επίμηκες σχήμα, ενδεικτικά της έναρξης σχηματισμού αληθούς μυκηλίου. Η φάση στασιμότητας χαρακτηρίστηκε από την εμφάνιση αληθούς μυκηλίου μαζί με μεμονωμένα κύτταρα ζύμης. [29]

38 Παρατηρήθηκε, επίσης, μεγαλύτερη χρονική διάρκεια στις διαδοχικές φάσεις αύξησης του μικροοργανισμού σε σχέση με τις αντίστοιχες της καλλιέργειας σε γλυκόζη και μεγαλύτερες απαιτήσεις σε οξυγόνο, λόγω της μεγαλύτερης περιεκτικότητας του ελαιόλαδου σε άνθρακα. Ο αριθμός των αληθών μυκηλίων και ψευδομυκηλίων και το μέγεθος των υφών ήταν μεγαλύτερα στην καλλιέργεια της ζύμης σε ελαιόλαδο σε σχέση με τα αντίστοιχα της καλλιέργειας σε γλυκόζη. A B1 Β2 Εικόνα 3.4.1: Κινητική αύξησης και μεταβολή του ειδικού ρυθμού κατανάλωσης οξυγόνου της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε κωνικές φιάλες. Συνθήκες καλλιέργειας: αρχική συγκέντρωση ελαιόλαδου 5,2 g/l, ph 6±0,5, θερμοκρασία 28±1 ο C, ρυθμός ανάδευσης 50 rpm. Σύμβολα: logc λογάριθμος περιεκτικότητας της καλλιέργειας σε κύτταρα (κύτταρα/ml), qo 2 (h -1 ) ειδικός ρυθμός κατανάλωσης οξυγόνου, t (h) χρόνος καλλιέργειας. [30]

39 A1 A2 B1.1 B1.2 Β2.1 Β2.2 Εικόνα 3.4.2: Μορφολογία της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. A1-A2: Εκθετική φάση. Β1.1-Β2.2: Στάσιμη φάση. Μεγέθυνση x100. [31]

40 3.5 Εικόνες της Y. lipolytica από το Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Σάρωσης Εικόνα 3.5.1: Ψευδομυκήλιο και μεμονωμένα κύτταρα της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. Μεγέθυνση x5000. [32]

41 Εικόνα 3.5.2: Κύτταρα της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε γλυκόζη και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. Μεγέθυνση x3000. [33]

42 Εικόνα 3.5.3: Αληθές μυκήλιο και μεμονωμένα κύτταρα της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. Μεγέθυνση x5000. [34]

43 Εικόνα 3.5.4: Αληθές μυκήλιο και μεμονωμένα κύτταρα της ζύμης Yarrowia lipolytica, καλλιεργούμενης σε ελαιόλαδο και ρυθμό ανάδευσης 50 rpm. Μεγέθυνση x1900. [35]

44 4. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκε η επίδραση της φύσης της πηγής άνθρακα και του διαλυμένου οξυγόνου στην εμφάνιση του φαινομένου του διμορφισμού στη ζύμη Yarrowia lipolytica. Για τη διεξαγωγή των πειραμάτων χρησιμοποιήθηκαν ένα υδρόφιλο (γλυκόζη) κι ένα υδρόφοβο (ελαιόλαδο) υπόστρωμα, σε θρεπτικό υλικό περιοριστικό ως προς την πηγή αζώτου και σταθερό ph (6±0,5). Οι κύκλοι αύξησης του μικροοργανισμού παραγματοποιήθηκαν υπό αερόβιες συνθήκες και σε διαφορετικούς ρυθμούς ανάδευσης της καλλιέργειας, άρα διαφορετικές συγκεντρώσεις διαλυμένου οξυγόνου. Γενικά, η φύση της πηγής άνθρακα που χρησιμοποιείται (και όχι η συγκέντρωσή της), θεωρείται ως ένας σημαντικός παράγοντας στη μορφολογία της Y. lipolytica. Ωστόσο, τα αποτελέσματα που προκύπτουν κάθε φορά, μπορεί να είναι αμφιλεγόμενα (Papanikolaou et al., 2009). Για παράδειγμα, σε κάποιες μελέτες αναφέρεται ότι η ανάπτυξη στελεχών Y. lipolytica κυρίως σε νηματοειδή μορφή, ενισχύθηκε από την παρουσία λίπους στο θρεπτικό μέσο (Oswal et al., 2002; Papanikolaou et al., 2007). Αντίθετα, η καλλιέργεια στελεχών Y. lipolytica σε άλλα υδρόφοβα υποστρώματα (π.χ. αλκάνια) ή γλυκερόλη φάνηκε να ευνοεί την ανάπτυξη του μικροοργανισμού με τη μορφή της ζύμης (Zinjarde and Pant, 1998; Papanikolaou et al., 2002). Σε άλλες μελέτες, διαφορετικά στελέχη Y. lipolytica καλλιεργούμενα σε υδρόφιλα θρεπτικά μέσα (π.χ. γλυκόζη, κιτρικό οξύ), έδειξαν αξιοσημείωτο σχηματισμό μυκηλίου (Perez-Campo and Dominguez, 2001; Ruiz-Herrera and Sentandreu, 2002). Στην παρούσα μελέτη, η μορφολογία της ζύμης Y. lipolytica επέδειξε παρόμοια χαρακτηριστικά τόσο με τη γλυκόζη όσο και με το ελαιόλαδο ως πηγή άνθρακα. Και στις δύο περιπτώσεις διαπιστώθηκε μετάβαση του μικροοργανισμού από τη μορφή της ζύμης στη μυκηλιακή, γεγονός που έρχεται σε συμφωνία και με τα παρατηρούμενα από τη βιβλιογραφία αποτελέσματα άλλων ερευνητών. Έχουν γίνει κάποιες μελέτες που αναδεικνύουν τη σπουδαιότητα της μορφολογίας της Y. lipolytica για την αποδόμηση των υδρογονανθράκων. Παρόλο που ο μικροοργανισμός αυτός είναι διμορφικός, έχει επιβεβαιωθεί ότι η μορφή της [36]

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ''ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΟΥΣ'' ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΤΑΛΑΟΥΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡ. & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧ. ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ Γ.Ν. ΜΑΚΡΗΣ ΑΘΗΝΑ, 2011 1 Γενικά Εδώ και πολλά χρόνια, οι ανασκαφικές έρευνες δέχονται τη βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Προδημοσιεύτηκαν τα τέσσερις πρώτα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ που αφορούν

Προδημοσιεύτηκαν τα τέσσερις πρώτα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ που αφορούν Προδημοσιεύτηκαν τα τέσσερις πρώτα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ που αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελευθέρους επαγγελματίες. Τονίζεται ότι τα προγράμματα είναι σε προδημοσίευση. Με τη δημοσίευση της

Διαβάστε περισσότερα

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει Ένας Τιτανικός θεσμός επιβράβευσης επιτυχιών νέων ανθρώπων Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει έμπρακτα και πολύπλευρα το ενδιαφέρον του για τους νέους ανθρώπους, ιδιαίτερα δε για τα παιδιά, κάθε ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ, ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ, ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ, ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε στην χώρα μας αισθητή άνοδος του βιοτικού επιπέδου και της κοινωνικής ευμάρειας. Παράλληλα όμως αυξήθηκαν τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΑΡΘΡΟ 1. ΟΡΙΣΜΟΙ Αξία καινούργιου: Είναι το ποσό που απαιτείται για την ανακατασκευή του κτιρίου

Διαβάστε περισσότερα

03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων

03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων Κεφάλαιο 03-00 σελ. 1 03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων Μια από τις κύριες διαφορές μεταξύ της βιομάζας και των ορυκτών καυσίμων είναι ότι η βιομάζα παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα Περιεχόμενα Σχετικά με την εφημερίδα ΔΗΜΟΣΙΟγραφικά... 2 Κατάργηση της υποβολής επικυρωμένων αντιγράφων... 3 Υπόμνηση της κατάργησης της υποχρέωσης υποβολής πρωτότυπων ή επικυρωμένων αντιγράφων εγγράφων...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η πρόσφατη οικονομική κρίση έχει δείξει ότι οι χώρες οι οποίες δεν έχουν προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, επηρεάστηκαν περισσότερο. Παράλληλα,

Διαβάστε περισσότερα

11. Προϋπολογισμός 11.1. Προϋπολογισμός και αποδοτικότητα δημοσίων υπηρεσιών: υφιστάμενη κατάσταση

11. Προϋπολογισμός 11.1. Προϋπολογισμός και αποδοτικότητα δημοσίων υπηρεσιών: υφιστάμενη κατάσταση 11. Προϋπολογισμός 11.1. Προϋπολογισμός και αποδοτικότητα δημοσίων υπηρεσιών: υφιστάμενη κατάσταση Το σύστημα σχεδιασμού και εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, αποτελεί μία βασική παράμετρο προώθησης

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω, Αγαπώ & Φροντίζω το Σώμα μου

Γνωρίζω, Αγαπώ & Φροντίζω το Σώμα μου ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γνωρίζω, Αγαπώ & Φροντίζω το Σώμα μου Σχολικό Έτος 2013-2014 ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: ΑΡΣΕΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΕΚΠ/ΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 1 ο ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΑΣΙΚΟ Δ/ΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

3. Βιτσιλάκη Χ., Γουβιάς Δ. (2007). ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΔΟΥΛΕΙΑ: Μία εμπειρική διερεύνηση της εφηβικής απασχόλησης. Αθήνα (εκδόσεις Gutenberg ).

3. Βιτσιλάκη Χ., Γουβιάς Δ. (2007). ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΔΟΥΛΕΙΑ: Μία εμπειρική διερεύνηση της εφηβικής απασχόλησης. Αθήνα (εκδόσεις Gutenberg ). Βιβλία Μελέτες 2007-2010 1. Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Κοινωνιολογική, Γνωστική και Εκπαιδευτική Θεμελίωση του Θεσμού του Ολοήμερου Σχολείου. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Αδελφών Κυριακίδη. 2. Βιτσιλάκη, Χ., Γκασούκα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr Τοποθέτηση στη Βουλή της Αντιπροέδρου της Α..Ε..Υ., έσποινας Σπανού για το

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο με θέμα : Εθελοντισμός & Δικαιώματα Παιδιού

Σεμινάριο με θέμα : Εθελοντισμός & Δικαιώματα Παιδιού Τομέας Κοινωνικής Πρόνοιας Σεμινάριο με θέμα : Εθελοντισμός & Δικαιώματα Παιδιού «Καλές πρακτικές στην αποτελεσματική Διαχείριση του Εθελοντικού Δυναμικού» ΣΥΝήγορος Του Παιδιού 14-15 Ιουνίου 2012 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία.

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Στόχος μας : να χρησιμοποιήσουμε τον υπολογιστή και το διαδίκτυο για να αντλήσουμε σωστές πληροφορίες, να τις επεξεργαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι Η διοίκηση του Δήμου φέρνει σήμερα προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Αμαρουσίου για

Διαβάστε περισσότερα

Οι 21 όροι του Λένιν

Οι 21 όροι του Λένιν Οι 21 όροι του Λένιν 1. Όλη η προπαγάνδα και η αναταραχή, πρέπει να φέρουν έναν πραγματικά κομμουνιστικό χαρακτήρα και σύμφωνα με το πρόγραμμα και τις αποφάσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Όλα τα όργανα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 7 Αυγούστου 2014 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΥΝΣΗΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ Το φορολογικό σύστημα αποτελεί το βασικότερο εργαλείο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ.ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ

Δρ.ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ Δρ.ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ Σκοπος μαθηματος: -ορισμος υγιεινης -αρχες υγιεινης -σκοποι υγιεινης -αποτελεσματα υγιεινης. Ορισμος της Υγιεινης: Υγιεινη είναι η επιστημη που ερευνα και μελετα τα Υγειολογικα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΥΤΟΣΚΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΚΕΛΥΦΟΥΣ

ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΥΤΟΣΚΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΚΕΛΥΦΟΥΣ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΥΤΟΣΚΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΚΕΛΥΦΟΥΣ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΚΙΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΟΙΓΜΑΤΩΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΚΙΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΟΙΓΜΑΤΩΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΚΙΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΟΙΓΜΑΤΩΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Η αντίδραση στο άγχος είναι μία φυσιολογική, ζωτική αντίδραση στην απειλή. Το άγχος είναι ένα συναίσθημα δυσθυμίας που προέρχεται από την υποκειμενική

Διαβάστε περισσότερα

Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές

Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές Στα τελευταία πέντε χρόνια έχουν καταγραφεί αρκετά περιστατικά πτώσης τμημάτων οικοδομών, κυρίως μπαλκονιών από πολυώροφες οικοδομές και είναι πραγματικά θαύμα το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση - παρέμβαση του Υπουργού Δ.Μ.&Η.Δ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση - παρέμβαση του Υπουργού Δ.Μ.&Η.Δ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 18 Ιουνίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΑ & ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΣΤΑ & ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΣΤΑ & ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μία στερεά μορφή του συνδετικού ιστού. Σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος του σκελετού ( 205 οστά) και είναι ο κύριος στηρικτικός ιστός του σώματος. ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα Ελλάδα Συνοπτική Παρουσίαση Η θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται από το Σύνταγμα και άλλους νόμους και πολιτικές, με κάποιους περιορισμούς. Γενικώς, η κυβέρνηση σεβάστηκε εμπράκτως τη θρησκευτική ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Καλές Πρακτικές Πρόληψης και Αντιμετώπισης Ενδοσχολικής Βίας- Σχολική Διαμεσολάβηση

Καλές Πρακτικές Πρόληψης και Αντιμετώπισης Ενδοσχολικής Βίας- Σχολική Διαμεσολάβηση Καλές Πρακτικές Πρόληψης και Αντιμετώπισης Ενδοσχολικής Βίας- Σχολική Διαμεσολάβηση Χρηστίδου Χριστίνα Κοινωνική Λειτουργός-Ψυχολόγος MSc Κοιν.Ψυχιατρικής-Παιδοψυχιατρικής Σήμερα στο σχολείο : Τα θύματα

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας E. Καμπουράκης, MSc, PhD

Βιοκαλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας E. Καμπουράκης, MSc, PhD Βιοκαλλιέργεια φυτών μεγάλης καλλιέργειας E. Καμπουράκης, MSc, PhD Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ. 281 0 245851, Fax. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Σχ ολή Διοίκησή και Οικονομίας Τμήμα Λογιστική

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Σχ ολή Διοίκησή και Οικονομίας Τμήμα Λογιστική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Σχ ολή Διοίκησή και Οικονομίας Τμήμα Λογιστική Θέμα πτυχιακής εργασίας: Μελέτη ανάλυσης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των επιχειρήσεων του κλάδου τροφίμων και

Διαβάστε περισσότερα

Παραβατικότητα Ανηλίκων και Πρόγραμμα Κυκλοφοριακής Αγωγής «ΕΡΜΗΣ» ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΗΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΑΘΗΝΑΣ

Παραβατικότητα Ανηλίκων και Πρόγραμμα Κυκλοφοριακής Αγωγής «ΕΡΜΗΣ» ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΗΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΑΘΗΝΑΣ Παραβατικότητα Ανηλίκων και Πρόγραμμα Κυκλοφοριακής Αγωγής «ΕΡΜΗΣ» Τάνια Κοσκινιάδου Κοινωνική Λειτουργός Πάρη Ζαγούρα Νομικός-Εγκληματολόγος ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΗΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΑΘΗΝΑΣ ο

Διαβάστε περισσότερα

ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου δημοτικές εκλογές 2010 www.gia-tin-milo.net

ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου δημοτικές εκλογές 2010 www.gia-tin-milo.net δημοτικές εκλογές 2010 ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου www.gia-tin-milo.net ενεργοί πολίτες για τη Μήλο www.gia-tin-milo.net info@gia-tin-milo.net akavalieros@gia-tin-milo.net

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΟΥ ΧΑΝΙΟΥ ΤΟΥ ΙΜΠΡΑΗΜ ΚΩΔΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ: 12234

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΟΥ ΧΑΝΙΟΥ ΤΟΥ ΙΜΠΡΑΗΜ ΚΩΔΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ: 12234 12234 Ένας δηµόσιος χώρος αποτελεί ένα κύτταρο στο δοµηµένο ιστό της πόλης. Δεν πρέπει µόνο να είναι ευδιάκριτος αλλά και να εντάσσεται πλήρως. Οφείλει να ανασυντάσσει την εικόνα της πόλης η οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με την συγγραφέα Μαριλίτα Χατζημποντόζη!

Συνέντευξη με την συγγραφέα Μαριλίτα Χατζημποντόζη! Συνέντευξη με την συγγραφέα Μαριλίτα Χατζημποντόζη! της Βούλας Παπατσιφλικιώτη Η συγγραφέας παιδικών βιβλίων κ. Μαριλίτα Χατζημποντόζη μας παρουσιάζει τις δημιουργίες της και κουβεντιάζει μαζί μας! Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αρµοδιότητες Αυτοτελούς Τµήµατος Δηµοτικής Αστυνοµίας

Αρµοδιότητες Αυτοτελούς Τµήµατος Δηµοτικής Αστυνοµίας Αρµοδιότητες Αυτοτελούς Τµήµατος Δηµοτικής Αστυνοµίας Το Αυτοτελές Τµήµα Δηµοτικής Αστυνοµίας είναι αρµόδιο για την αποτελεσµατική και αποδοτική άσκηση των αρµοδιοτήτων που έχουν θεσπισθεί µε το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΙΛΙΑ..!!! Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΙΑΣ

Η ΦΙΛΙΑ..!!!  Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Η ΦΙΛΙΑ..!!! Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Σε γενικές γραµµές φιλία είναι η εθελοντική αλληλεξάρτηση ανάµεσα σε δύο άτοµα, µε απώτερο σκοπό να ικανοποιηθούν συναισθηµατικοί στόχοι των εµπλεκοµένων, η οποία είναι πιθανό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ» ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2005

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ» ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ» ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2005 Στη βάση του περίτεχνου ανδριάντα του Στρατηλάτη Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Τρίπολη, υπάρχει το εξής έμμετρο επίγραμμα: «Σε άτι γοργό καβαλάρης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Τοπογραφικό Σχέδιο

Τεχνικό Τοπογραφικό Σχέδιο Τεχνικό Τοπογραφικό Σχέδιο Γ. Καριώτου ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ Διπλωματική Εργασία Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση του μαθησιακού περιβάλλοντος και του εκπαιδευτικού έργου στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης. Οι απόψεις των

Διαβάστε περισσότερα

Ο αθλητισμός εμπνέεται από την ειρήνη. Η ειρήνη εμπνέεται από τον αθλητισμό.

Ο αθλητισμός εμπνέεται από την ειρήνη. Η ειρήνη εμπνέεται από τον αθλητισμό. Ο αθλητισμός εμπνέεται από την ειρήνη. Η ειρήνη εμπνέεται από τον αθλητισμό. Αγαπητοί γονείς και εκπαιδευτικοί, Φανταστείτε την ειρήνη... Αυτή μπορεί να ήταν η σκέψη του βασιλιά Ίφιτου της Ήλιδας όταν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε Φοιτητικές Εστίες

Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε Φοιτητικές Εστίες Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε Φοιτητικές Εστίες Εγχειρίδιο Εφαρμογής Το ακαδημαϊκό έτος 2012-13 η διαδικασία της υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε συγκεκριμένες Φοιτητικές και Σπουδαστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 2 ης /2015, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου το Σάββατο, 7 του μηνός Φεβρουαρίου 2015.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 2 ης /2015, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου το Σάββατο, 7 του μηνός Φεβρουαρίου 2015. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από τα πρακτικά της με αριθμό 2 ης /2015, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου το Σάββατο, 7 του μηνός Φεβρουαρίου 2015. Αριθ. απόφασης 19-2/2015

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012.

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Στη Μύρινα, σήμερα στις 4 του μήνα Μαΐου του έτους 2012, ημέρα Παρασκευή και ώρα 12:00 στο Δημοτικό Κατάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ: Την ενέργεια και τα υλικά που οι. ΕΝΖΥΜΑ- ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ:Τα ένζυμα καταλύουν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ: Την ενέργεια και τα υλικά που οι. ΕΝΖΥΜΑ- ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ:Τα ένζυμα καταλύουν ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ: Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους συνήθως δεν μπορούν να τα αξιοποιήσουν άμεσα. Η αξιοποίησή τους προϋποθέτει τη μετατροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα έργου. Με την 446/15 απόφαση Δ.Σ.,συγκροτήθηκε ομάδα έργου αποτελούμενη από τους:

Ομάδα έργου. Με την 446/15 απόφαση Δ.Σ.,συγκροτήθηκε ομάδα έργου αποτελούμενη από τους: ΔΗΜΟΣ ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ ΤΟΠΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δήμου Τρικκαίων - 2 - Ομάδα έργου Με την 446/15 απόφαση Δ.Σ.,συγκροτήθηκε ομάδα έργου αποτελούμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ Μετά το τηγάνι.το λάδι γίνεται τοξικό για τη θάλασσα το έδαφος τον υδροφόρο ορίζοντα για όλους μας!!! Tο χρησιµοποιηµένο λάδι ΕΝ το πετάµε στην αποχέτευση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ... 4-5 1.ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ... 6-20

ΠΡΟΟΙΜΙΟ... 4-5 1.ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ... 6-20 Πίνακας περιεχομένων ΠΡΟΟΙΜΙΟ... 4-5 1.ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ... 6-20 1.1 Αλλαγή του πολιτικού συστήματος... 6-9 1.1.1 Εξυγίανση του πολιτικού συστήματος. Διαφάνεια παντού...

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΪΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΠΟΡΕΙΑ

ΛΑΪΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΠΟΡΕΙΑ ΛΑΪΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΠΟΡΕΙΑ Του PID Κόκου Νικολαϊδη (Ομιλία στο 43 ο Εθνικό μας Συνέδριο) Aδέλφια μου Λάιονς, Η αυγή της ζωής μας, όπως και η αυγή κάθε μέρας, συντροφεύεται και γεμίζει

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκαύτωμα της Κάσου

Το ολοκαύτωμα της Κάσου Το ολοκαύτωμα της Κάσου Το βρίκιον Άρης, 1881 Κολοβός Γεώργιος Ερευνητής Συγγραφέας Πτυχιούχος Διοίκησης Ναυτιλιακών και Μεταφορικών Επιχειρήσεων Ανώτατου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Πειραιά Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

και ενδυόμενος με θεία αγάπη την ποδιά του ιατρού έδενε με τα γυμνά του χέρια τις πληγές των πασχόντων και έπειτα τις ασπαζόταν.

και ενδυόμενος με θεία αγάπη την ποδιά του ιατρού έδενε με τα γυμνά του χέρια τις πληγές των πασχόντων και έπειτα τις ασπαζόταν. Κάθε φορά που πάμε να μιλήσουμε για το προνοιακό έργο της Εκκλησίας μας, ο νους μας σταματά στη λέξη «φιλανθρωπία», μια λέξη τόσο όμορφη αλλά και τόσο παρεξηγημένη. Όμορφη γιατί φιλανθρωπία σημαίνει αγάπη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης Σύνδεση με προηγούμενο Μάθημα Στο κεφάλαιο Θερμότητα έχουμε μάθει: Τι είναι θερμότητα & θερμοκρασία μακροσκοπικά & μικροσκοπικά Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Προοίμιο Ο κώδικας δεοντολογίας του ΕΣΠΕΜ σκοπό έχει να κρατήσει υψηλά το κύρος του επαγγέλματος του μουσικοθεραπευτή στην Ελλάδα, να διαφυλάξει τους θεραπευόμενους από τυχόν μη δεοντολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Συνεταιριστική Οικονομία

Συνεταιριστική Οικονομία Συνεταιριστική Οικονομία Ενότητα 10: Η Συνεταιριστική Ανάπτυξη Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΤΕΣ (ΤΡΙΤΟ ΒΙΒΛΙΟ) ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ ISBN: 9789604403431 ISBN: 9789604403424 ISBN: 9789604403417 ISBN: 9789604403448

ΠΕΙΡΑΤΕΣ (ΤΡΙΤΟ ΒΙΒΛΙΟ) ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ ISBN: 9789604403431 ISBN: 9789604403424 ISBN: 9789604403417 ISBN: 9789604403448 Τώρα ΠΕΙΡΑΤΕΣ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΙΒΛΙΟ) ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ ΠΕΙΡΑΤΕΣ (ΤΡΙΤΟ ΒΙΒΛΙΟ) ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ ΠΕΙΡΑΤΕΣ (ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ) ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑς ΠΕΙΡΑΤΕΣ (ΤΕΤΑΡΤΟ ΒΙΒΛΙΟ) ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το συνέδριο σας πραγματοποιείται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τον τόπο, την οικονομία της χώρας, την κοινωνία και τον κόσμο της εργασίας.

Το συνέδριο σας πραγματοποιείται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τον τόπο, την οικονομία της χώρας, την κοινωνία και τον κόσμο της εργασίας. ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ του ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ ΜΠΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ της ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. στο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ της Κ.Ε.Δ.Ε. ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Αγαπητοί Φίλοι, Θέλω εκ μέρους των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ. -Συνημμένα 14 Ψηφίσματα: Ψήφισμα 1: Για τη Χρηματοδότηση των ΑΕΙ. Ψήφισμα 2: Θέματα Ανθρώπινου Δυναμικού

ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ. -Συνημμένα 14 Ψηφίσματα: Ψήφισμα 1: Για τη Χρηματοδότηση των ΑΕΙ. Ψήφισμα 2: Θέματα Ανθρώπινου Δυναμικού ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Επτά μήνες από την έναρξη ισχύος του Ν. 4009/2011, η Σύνοδος των Πρυτάνεων διαπιστώνει ότι τα προβλήματα των Πανεπιστημίων έχουν οξυνθεί, ενώ αντίστοιχα, παρά τις πρόσφατες προσπάθειες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΑΞΕΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΑΞΕΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων Διεύθυνση Λειτουργικής Ανάπτυξης Πληροφοριακών Συστημάτων ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΑΞΕΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Έκδοση 1.0 Αύγουστος 2013 Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αναβολικά. Τα αναβολικά χωρίζονται στα φυσικά και στα συνθετικά.

Τα Αναβολικά. Τα αναβολικά χωρίζονται στα φυσικά και στα συνθετικά. Τμήμα:Α 3 Ημερομηνία:12.01.2015 Ονοματεπώνυμο:Αντιγόνη Τ. Εργασία Βιολογίας Θέμα:Αναβολικά Τα Αναβολικά Περιλαμβάνουν όλες τις ουσίες που μοιάζουν χημικά με την ανδρική ορμόνη τεστοστερόνη και εμφανίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Αυτός που δεν μπορεί να δει τα μικρά πράγματα είναι τυφλός και για τα μεγαλύτερα. (Κομφούκιος, 551-479 πχ)

Αυτός που δεν μπορεί να δει τα μικρά πράγματα είναι τυφλός και για τα μεγαλύτερα. (Κομφούκιος, 551-479 πχ) Αυτός που δεν μπορεί να δει τα μικρά πράγματα είναι τυφλός και για τα μεγαλύτερα (Κομφούκιος, 551-479 πχ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο παιχνίδι αυτό, κάθε παίκτης έχει το ρόλο ενός Κινέζου πρίκγιπα, προσπαθώντας

Διαβάστε περισσότερα

, νηπιαγωγός info@paidikopanepistimio.gr

, νηπιαγωγός info@paidikopanepistimio.gr , νηπιαγωγός info@paidikopanepistimio.gr : Το πρόγραμμα «Ολυμπιακή Παιδεία» οργανώθηκε για τα νήπια και προνήπια του Παιδικού Πανεπιστημίου, σε συνεργασία με τους γονείς, αλλά και τους ιδιωτικούς και δημόσιους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ LIFE NATURE «ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ & ΖΑΖΑΡΗΣ» ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΕΡΓΟ LIFE NATURE «ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ & ΖΑΖΑΡΗΣ» ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΡΓΟ LIFE NATURE «ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ & ΖΑΖΑΡΗΣ» ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «Διαχείριση υδατικών πόρων Διαχείριση καλαμώνων» ΜΑΪΟΣ 2004 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ... 3 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ...

Διαβάστε περισσότερα

Φασίστες και αφεντικά στου πηγαδιού τον πάτο, ζήτω το παγκόσμιο προλεταριάτο.

Φασίστες και αφεντικά στου πηγαδιού τον πάτο, ζήτω το παγκόσμιο προλεταριάτο. Οι νόμοι της αγοράς, νόμοι της άγριας δύσης έχουν καταστρέψει ό,τι με αγώνες είχαμε κατακτήσει. Ο Υπ. Υγείας φωνάζει πως δεν έχει απολυθεί κανείς απ τα νοσοκομεία και ότι όλα λειτουργούν καλά. Ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Αγγελική Περιστέρη Α 2

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Αγγελική Περιστέρη Α 2 ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Αγγελική Περιστέρη Α 2 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Ιρλανδία: Τη νύκτα της παραμονής των Χριστουγέννων όλα τα παράθυρα των σπιτιών που βλέπουν προς το δρόμο, φωτίζονται από ένα αναμμένο κερί, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνία Β Λυκείου. Αγάθη Γεωργιάδου

Λογοτεχνία Β Λυκείου. Αγάθη Γεωργιάδου Λογοτεχνία Β Λυκείου Αγάθη Γεωργιάδου Βασικός σκοπός αυτής της παρουσίασης είναι οι μαθητές στη Β Λυκείου να συνεχίσουν τις πρακτικές που ξεκίνησαν κατά το προηγούμενο σχολικό έτος, αφού κατά γενική ομολογία

Διαβάστε περισσότερα

"ΤΟ ΞΥΛΟ ΣΤΙΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΡΟΠΙΑΣ, ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΞΥΛΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ A

ΤΟ ΞΥΛΟ ΣΤΙΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΡΟΠΙΑΣ, ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΞΥΛΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ A "ΤΟ ΞΥΛΟ ΣΤΙΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΡΟΠΙΑΣ, ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΞΥΛΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ A Δρ Μιχάλης Σκαρβέλης, Αναπληρωτής Καθηγητής, υπεύθυνος Εργαστηρίου Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκπτώσεων 2015»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκπτώσεων 2015» Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκπτώσεων 2015» Η ΕΣΕΕ πραγματοποίησε την περιοδική έρευνα για τις ενδιάμεσες εκπτώσεις και διερεύνησε τη στάση και τις απόψεις των

Διαβάστε περισσότερα

Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά

Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά Έφη Αλλαμανή Τον περασμένο Σεπτέμβριο (2011) είχα την τύχη να επισκεφτώ το Στρατιωτικό Μουσείο των Βαλκανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Έκτακτη-Κατεπείγουσας Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 26 Οκτωβρίου 2015

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Έκτακτη-Κατεπείγουσας Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 26 Οκτωβρίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΪΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΔΗΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Έκτακτη-Κατεπείγουσας Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Α.Π.Ε)

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Α.Π.Ε) ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Α.Π.Ε) Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε) θεωρούνται ανεξάντλητες. Στην κατηγορία αυτή, ανήκουν ο ήλιος, ο άνεμος, τα ποτάμια, οι οργανικές ύλες όπως το ξύλο και τα απορρίμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. τεχνικές σελίδες

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. τεχνικές σελίδες ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑΣ Η αποτελεσματική διαχείριση της υγρασίας σε επίπεδο κτιριακού σχεδιασμού συνίσταται στον εντοπισμό την πηγών προέλευσης και των ενδεχόμενων μηχανισμών διείσδυσής της με βάση τα ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά φυτά της Ελλάδας

Αρωματικά φυτά της Ελλάδας Αρωματικά φυτά της Ελλάδας 1. ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Να ενημερωθούμε περί των αρωματικών φυτών της Ελλάδας. Να μάθουμε για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Να μάθουμε τις τοποθεσίες που βρίσκονται. Να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Συνταξιοδοτικός ΠΟΕΔΗΝ. Μετά την εφαρμογή των νόμων Ν.4336/2015, Ν.4337/2015. Πίνακες με τα νέα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης Δημόσιο.

Συνταξιοδοτικός ΠΟΕΔΗΝ. Μετά την εφαρμογή των νόμων Ν.4336/2015, Ν.4337/2015. Πίνακες με τα νέα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης Δημόσιο. Συνταξιοδοτικός οδηγός Μετά την εφαρμογή των νόμων Ν.4336/2015, Ν.4337/2015 Πίνακες με τα νέα όρια ηλικίας Δημόσιο ΙΚΑ ΠΡΟΣΟΧΗ! ΟΠΟΙΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΠΙΝΑΚΑ ΓΙΑ ΠΛΗΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΣΠΟΡΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗΣ ΣΠΟΡΟΦΥΤΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΣΠΟΡΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗΣ ΣΠΟΡΟΦΥΤΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε.Ι ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΣΠΟΡΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗΣ ΣΠΟΡΟΦΥΤΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΑΝΤΩΝΙΟΣ X. ΚΩΝΣΤΑΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Οδηγός Οργάνωσης και Λειτουργίας ΕΚΔΟΣΗ 1.0

ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Οδηγός Οργάνωσης και Λειτουργίας ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Οδηγός Οργάνωσης και Λειτουργίας ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2014 ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Οδηγός Οργάνωσης και Λειτουργίας Περιεχόμενα Εισαγωγή Σκοπός Απαιτούμενες Γνώσεις Μορφή της Εκπαίδευσης Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Διασυνοριακά νερά και διαχειριστικά σχέδια λεκανών

Διασυνοριακά νερά και διαχειριστικά σχέδια λεκανών Διασυνοριακά νερά και διαχειριστικά σχέδια λεκανών Ζαλίδης Γεώργιος, Καθηγητής Χρόνης Ιωάννης, Υποψήφιος Διδάκτωρ Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Εδαφολογίας Γεωπονική Σχολή Οδηγία Πλαίσιο: σκοπός και κρίσιμοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ' αριθμ. 06/17-03-2014 Πρακτικό της Οικονομικής Επιτροπής Ιονίων Νήσων

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ' αριθμ. 06/17-03-2014 Πρακτικό της Οικονομικής Επιτροπής Ιονίων Νήσων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ' αριθμ. 06/17-03-2014 Πρακτικό της Οικονομικής Επιτροπής Ιονίων Νήσων Αριθμ. απόφασης 161-06/17-03-2014 ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Έγκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΧΡΗΜΑΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΧΡΗΜΑΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΧΡΗΜΑΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και γενικότερα η ιδιοκτησία, η καταστρατήγηση των συνθηκών της αγοράς από τα ολιγοπώλια και τα ολιγοψώνια, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΩ.

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΩ. Ελληνική Δημοκρατία Νόμος Δωδεκανήσου ΔΗΜΟΣ ΚΩ Απόφαση Νο 1 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Που έχει καταχωρηθεί στο 01ο Πρακτικό της από 06-01-2013 ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κω, απόσπασμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΩΝ

ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ (ΣΜΥΕ-ΔΥΠ) Λ.ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ 40,11473 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.2108822303/2108064543 FAX 2106124492 EMAIL:info@smye.gr ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ»

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ» ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Γενικά...3 2 Θέματα Απασχόλησης...3 3 Σύγκρουση συμφερόντων...4

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. των Τοπικών Προϊόντων. του Δήμου Σητείας. «Σητείας Γη»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. των Τοπικών Προϊόντων. του Δήμου Σητείας. «Σητείας Γη» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ 3 ο Φεστιβάλ Προώθησης και Ανάδειξης των Τοπικών Προϊόντων του Δήμου Σητείας «Σητείας Γη» Ο δήμος Σητείας σε συνεργασία με το Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης και την Περιηγητική Λέσχη Σητείας, στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αθήνα, 27/07/2015 Α.Π.: οικ. 1329 ΠΡΟΣ : (Ως Πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 2. Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής

1. Εισαγωγή. 2. Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής Ενημερωτικό Σημείωμα για το Προσχέδιο Νόμου «Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, αναδιάρθρωση των φορολογικών υπηρεσιών και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας υπουργείου οικονομικών» 25/1/2011 1. Εισαγωγή Το νέο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από τα πρακτικά της με αριθμό 3ης/203, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 203 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. Αριθ. Απόφασης:

Διαβάστε περισσότερα

FARM ΝΟΜΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Η ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟ ΝΟΜΟ 4015/2011. εκδοση AgroNews.gr

FARM ΝΟΜΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Η ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟ ΝΟΜΟ 4015/2011. εκδοση AgroNews.gr Η ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟ ΝΟΜΟ 4015/2011 3 ΝΟΜΟΙ FARM ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ επανέρχεται το αφορολόγητο πλεόνασμα διευκολύνονται οι συγχωνεύσεις συμπράξεις, αναγκαστικοί και δασικοί συνεταιρισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ (ΠΠM)

ΕΝΤΥΠΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ (ΠΠM) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Y.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε./Γ.Γ.Δ.Ε. ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Δ.Ε. Δ/ΝΣΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΑΡΧΩΝ & ΚΑΝΟΝΩΝ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ & ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΔΙΠΑΔ) ΤΜΗΜΑ Α ΕΝΤΥΠΟ ΕΛΕΓΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΤΩΝ ΓΟΥΝΟΦΟΡΩΝ

ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΤΩΝ ΓΟΥΝΟΦΟΡΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΤΩΝ ΓΟΥΝΟΦΟΡΩΝ ΚΑΣΑΠΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γεωπόνος, Msc Αγροτικής Οικονομίας Βουλευτής Ν. Κοζάνης ΚΟΖΑΝΗ 11 ΜΑΪΟΥ 2012 1 ΣΤΟΧΟΙ: Πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

...ακολουθώντας τη ροή... ένα ημερολόγιο εμψύχωσης

...ακολουθώντας τη ροή... ένα ημερολόγιο εμψύχωσης ...ακολουθώντας τη ροή... ένα ημερολόγιο εμψύχωσης Κυριακή 9 Αυγούστου 2015 Αγαπητό μου ημερολόγιο Δυσκολεύομαι να προσαρμοστώ, από χθες που έχουμε έρθει στη κατασκήνωση ασχολούμαστε με τη γνωριμία με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ»

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» Ουάσιγκτον & Δημητσάνης 1, Τρίπολη Τ.Κ. 22 100, Τηλ.:2710 224114, Fax.:2710 242773 www.koat.gr e-mail: info@koat.gr ΤΡΙΠΟΛΗ 29 / 09 / 07 Πρός: ΣΥΛΛΟΓΟΥΣ-ΟΜΙΛΟΥΣ ΚΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία είναι αφιερωμένη σε όσους επέλεξαν να. ασχοληθούν με το κλάδο της φυσικοθεραπείας και. θεωρούν την φυσικοθεραπεία λειτούργημα και όχι

Η εργασία είναι αφιερωμένη σε όσους επέλεξαν να. ασχοληθούν με το κλάδο της φυσικοθεραπείας και. θεωρούν την φυσικοθεραπεία λειτούργημα και όχι Η εργασία είναι αφιερωμένη σε όσους επέλεξαν να ασχοληθούν με το κλάδο της φυσικοθεραπείας και θεωρούν την φυσικοθεραπεία λειτούργημα και όχι επάγγελμα. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαια: 1.Εισαγωγή...1 τενοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτέμβριος 2011: Εφημερίδα μηνός Αυγούστου, έκδ. 34 η

Σεπτέμβριος 2011: Εφημερίδα μηνός Αυγούστου, έκδ. 34 η Σεπτέμβριος 2011: Εφημερίδα μηνός Αυγούστου, έκδ. 34 η Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ Την πάσα ελπίδα μου, και όλες μου τις ελπίδες, εις σε ανατίθημι. Μήτηρ του Θεού φύλαξον με υπό την σκέπη σου: Ο Αύγουστος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ»

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» Ουάσιγκτον & Δημητσάνης 1, Τρίπολη Τ.Κ. 22 100, Τηλ.:2710 224114, Fax.:2710 242773 www.koat.gr e-mail: info@koat.gr ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Κολυμβητικών αγώνων «6 Ο ΚΥΠΕΛΛΟ Κ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡΧΗΓΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡΧΗΓΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΡΟΣ κ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΑΡΧΗΓΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ Θέμα: Θέσεις της ΚΕΕΕ για την ελληνική οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Δ.Ε ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 21ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2013 στην Κέρκυρα.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 21ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2013 στην Κέρκυρα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΗΣΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από τα πρακτικά της με αριθμό 21ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2013 στην Κέρκυρα. Αριθ. Απόφασης 206-21/2013 ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Έγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Οι ΕΔ που χρειάζεται η χώρα

Οι ΕΔ που χρειάζεται η χώρα Οι ΕΔ που χρειάζεται η χώρα Εμείς πιστεύουμε ότι για να βγει η Άμυνα της χώρας από τα σημερινά αδιέξοδα και να μπορέσει να ανταποκριθεί με επιτυχία στις σύγχρονες προκλήσεις, δεν αρκεί απλά να ξεπεράσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΖΩΟΛΑΤΡΙΑΣ! ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού Δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να διαπιστώσει

ΠΤΥΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΖΩΟΛΑΤΡΙΑΣ! ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού Δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να διαπιστώσει ΠΤΥΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΖΩΟΛΑΤΡΙΑΣ! ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού Δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να διαπιστώσει την τραγικότητα του σημερινού ανθρώπου, η οποία οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΩΝ. Αθήνα, 19 Ιανουαρίου 2015 Α ΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 3/15. ΠΡΟΣ : Όλους τους Βαθμοφόρους της Αθήνας ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ :

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΩΝ. Αθήνα, 19 Ιανουαρίου 2015 Α ΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 3/15. ΠΡΟΣ : Όλους τους Βαθμοφόρους της Αθήνας ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ : ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΩΝ Αθήνα, 19 Ιανουαρίου 2015 Α ΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 3/15 ΠΡΟΣ : Όλους τους Βαθμοφόρους της Αθήνας ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ : ΘΕΜΑ : Συνέδριο Περιφέρειας - Πορίσματα Αγαπητοί βαθμοφόροι Σας γνωστοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Βουλευτικές Εκλογές 2011

Βουλευτικές Εκλογές 2011 Πολίτης ή πελάτης; Είναι αλήθεια, ότι το πολιτικό σύστημα αποτυγχάνει σημαντικά να ανταποκριθεί στις σημερινές προκλήσεις. Το ρουσφέτι, η αναξιοκρατία, η συναλλαγή και τα παζάρια, απαξιώνουν την πολιτική.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΖΑΜΙΑΣ. Ένα χαμογελαστό καλωσόρισμα της νέας χρονιάς

ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΖΑΜΙΑΣ. Ένα χαμογελαστό καλωσόρισμα της νέας χρονιάς ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΖΑΜΙΑΣ Ένα χαμογελαστό καλωσόρισμα της νέας χρονιάς ΕΝΩΣΗ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2016 2016. Μια νέα χρονιά μόλις μπήκε στη ζωή μας και περιμένει να την διασχίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα