Ο Ν. Λούντζης µεταφραστής του Hegel: οι µεταφράσεις για τον Σολωµό. Μιχαήλ Λειβαδιώτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Ν. Λούντζης µεταφραστής του Hegel: οι µεταφράσεις για τον Σολωµό. Μιχαήλ Λειβαδιώτης"

Transcript

1 Ο Ν. Λούντζης µεταφραστής του Hegel: οι µεταφράσεις για τον Σολωµό Μιχαήλ Λειβαδιώτης Για την ιστορία της κίνησης των ιδεών στον νεωτερικό ευρωπαϊκό χώρο, µια ιστορία πλούσια σε «-ισµούς» και σε λογιών διαπλοκές και διαδράσεις τους, σπουδαία θέση κατέχει το χρονικό της διείσδυσης του ιδεαλισµού στους κατά τόπους κύκλους φιλοσόφων και λογίων. Ο τρόπος µε τον οποίο η γερµανική φιλοσοφία παραβίασε κάθε φορά τα εθνικά και γλωσσικά σύνορα και οι µεταµορφώσεις της στα περιβάλλοντα υποδοχής στοιχειοθετούν ένα κεντρικό κεφάλαιο της ιστορίας των ιδεών στον µακρύ 19ο αιώνα. Κι αυτό γιατί η αντίσταση που γνώρισε ειδικά ο εγελιανός στοχασµός σε κάθε προσπάθεια διασποράς του ήταν τόσο σθεναρή που µόνο µε τις αντιξοότητες υποδοχής του συγγενούς του ροµαντισµού θα µπορούσε να συγκριθεί. Γι' αυτό και δεν ξαφνιάζει το γεγονός ότι η ρίζα της αντίδρασης και στις δύο περιπτώσεις βάθαινε στα ιδεολογικά χώµατα φόβων προσόµοιων, κατεξοχήν πολιτικής και θρησκευτικής φύσης. Η ιδιαίτερη περίπτωση του επτανησιακού εγελιανισµού, που ανθεί τις τρεις τελευταίες προενωτικές δεκαετίες στο ιόνιο, χαρακτηρίζεται από µια σαφώς πιο ήπια εξέλιξη, αν και δεν έλειψαν και εδώ κάποιες σπασµωδικές αντιδράσεις, όπως το θεσµικό ανάχωµα που επιχείρησε να υψώσει η αγγλική προστασία υπαγορεύοντας τον αντι-ιδεαλιστικό προσανατολισµό της Ιονίου Ακαδηµίας. Η κατά τα άλλα ανενόχλητη προέλαση του ιδεαλισµού στα Επτάνησα ερµηνεύεται είτε ως συνέπεια του ιδιαίτερου πολιτικού status της περιοχής είτε ως απόρροια της εξέλιξης του ίδιου του ρεύµατος, που παρά την ορµητικότητά του δεν έδωσε ποτέ µια «σχολή», παραµένοντας ουσιαστικά µια ιδιωτική υπόθεση. Ως τέτοια πρέπει να νοηθεί και η περίπτωση που θα µας απασχολήσει, η δεξίωση δηλαδή της φιλοσοφίας του Hegel από τον Διονύσιο Σολωµό µε τη βοήθεια των µεταφράσεων που εκπόνησε για τον ποιητή ο Νικόλαος Λούντζης. Οι µεταφράσεις έγιναν από το γερµανικό πρωτότυπο στα ιταλικά, τη γλώσσα της παιδείας αµφοτέρων. Σώζονται σήµερα 25 χειρόγραφα τα οποία φυλάσσονται στο Μουσείο Σολωµού και επιφανών Ζακυνθίων πλην ενός που βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Το εγχείρηµα του Λούντζη, που τοποθετείται στην εικοσαετία από το 1834 µέχρι το 1854, προέκυψε ως συνέπεια της επιτακτικής επιθυµίας του ποιητή να αναγνώσει τον στοχασµό και την ποιητική των σύγχρονών του Γερµανών. Έργα των Hegel, Fichte, Schelling, Hamann, Goethe, Schiller, Novalis και πολλών άλλων περιλαµβάνονται ακέραια ή αποσπασµατικά στα 25 χειρόγραφα. Ο Hegel δεν καταλαµβάνει µόνο το µεγαλύτερο όγκο των µεταφράσεων, αλλά είναι και ένας Ο Μιχαήλ Λειβαδιώτης είναι υποψήφιος διδάκτορας στο τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών του Freie Universität του Βερολίνου.

2 από τους λίγους συγγραφείς που το έργο τους µεταφράζεται προγραµµατικά εξ ολοκλήρου. Πράγµατι, 16 από τα χειρόγραφα περιλαµβάνουν αποκλειστικά µεταφράσεις εγελιανών έργων, ενώ και σε άλλα τρία χειρόγραφα εντοπίζονται µεγαλύτερα ή µικρότερα µέρη έργων του. Η κωδικολογική εξέταση του corpus επιτρέπει πλέον να επιβεβαιώσουµε µια πρώιµη υπόνοια της έρευνας: η διάταξη του υλικού εντός των χειρογράφων, τα κενά, οι σελίδες τίτλων, οι συνέχειες και οι ασυνέχειες της σελιδαρίθµησης είναι στοιχεία που συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι ο αρχικός όγκος των χειρογράφων ήταν κατά πολύ µεγαλύτερος του σωζόµενου. 1 Από την εξέταση των χειρογράφων εξάλλου προκύπτει ένα ακόµη σηµαντικότερο συµπέρασµα: ότι ο Λούντζης µετέφρασε από την πρώτη έκδοση των εγελιανών Απάντων 2 όλο το γνωστό µέχρι τα µέσα του αιώνα έργο του Γερµανού φιλοσόφου, χωρίς να επιλέγει συγκεκριµένα έργα όπως κάνει µε άλλους φιλοσόφους. Επιπλέον, η παρουσία µεταξύ των πηγών του µεταφραστή µιας έκδοσης της εγελιανής Εγκυκλοπαίδειας 3 προγενέστερης της σειράς των Απάντων µαρτυρεί το πρώιµο ενδιαφέρον του Λούντζη. Στις σωζόµενες µεταφράσεις εντοπίζονται: η Εγκυκλοπαίδεια των φιλοσοφικών επιστηµών εν συνόψει, η Φαινοµενολογία του Πνεύµατος, η Επιστήµη της Λογικής, η Ιστορία της Φιλοσοφίας, τα Philosophische Abhandlungen, τα Vermischte Schriften και µεγάλο µέρος της Αισθητικής. Οι εκδόσεις που έχει στη διάθεσή του ο Λούντζης δηµοσιεύονται από το 1830 µέχρι το Χάρη στην προσπάθεια του µεταφραστή ο εντολέας είχε εν τέλει στη διάθεσή του τόσο τον πυρήνα του εγελιανού συστήµατος όσο και τα δευτερεύοντα κείµενα που το πλαισιώνουν. Από την περαιτέρω µελέτη και ανάλυση του µεταφραστικού αποτελέσµατος θα φανεί αν το κείµενο στόχος µετέφερε στον εντολέα και µια ικανοποιητική εικόνα του συστήµατος αυτού. Ως σηµείο εκκίνησης της µελέτης µου ορίζω το σηµείο τοµής των πολιτισµικών µε τις µεταφραστικές σπουδές, αφού η προσέγγιση των κειµένων ως τεκµηρίων πολιτισµικής µεταφοράς µε τους όρους που ο Michel Espagne 4 συστηµατοποίησε την θεωρητική της διαπραγµάτευση µας αποδεσµεύει από άκυρα συγκριτικά σχήµατα περί επιδράσεων, ενώ τα εργαλεία των περιγραφικών µεταφραστικών σπουδών, όπως πρόσφατα συγκροτήθηκαν σε ενιαία µέθοδο από τον Gideon Toury, 5 επιτρέπουν µια µεθοδολογικά πειστικότερη απόφανση περί του µεταφραστικού αποτελέσµατος. Ο εγελιανός στοχασµός, λοιπόν, έφτασε στα Επτάνησα την τρίτη δεκαετία του 19ου 1 Η εικασία διατυπώθηκε αρχικά από τον Μαρίνο Σιγούρο στην έκδοση των Απάντων του Σολωµού το 1957 (Σιγούρος 1957) και έκτοτε υιοθετήθηκε µε περισσότερη ή λιγότερη επιφύλαξη από τους περιστασιακούς ή συστηµατικότερους µελετητές του corpus. 2 (Hegel ) 3 (Hegel 1830) 4 (Espagne 1988) 5 (Toury 2012)

3 αιώνα. Οι εικασίες περί της ιταλικής του προέλευσης ήταν πάντα ατεκµηρίωτες. Εξετάζοντας δε τις παραµέτρους διαµεσολάβησης βρισκόµαστε ενώπιον διαφορετικών δεδοµένων: τον εγελιανισµό κοµίζουν στα Επτάνησα απευθείας από τη Γερµανία γνώστες της χώρας και της γλώσσας, όπως ο Ιωάννης Μενάγιας 6 που σπουδάζει στο Βερολίνο και τη Λειψία και οι αδελφοί Λούντζη, ο Ερµάννος και ο Νικόλαος που επίσης σπουδάζουν σε γερµανικά πανεπιστήµια. Θητεύουν όλοι σε σχολές προπύργια του γερµανικού εγελιανισµού. Θα είναι κυρίως οι µαθητές του Μενάγια που θα επανδρώσουν τις τάξεις των ιόνιων εγελιανών: ο Καρούσος, ο Βεργωτής, ο Γρατσιάτος. Μπορεί ο Φραγκίσκος Πυλαρινός να είχε ασπασθεί τον εγελιανισµό στην Γαλλία, όπως «γαλλικός» ήταν και ο όποιος εγελιανισµός του Πέτρου Βράιλα-Αρµένη, αλλά οι περιπτώσεις αυτές αποτελούν εξαίρεση σε έναν άµεσα συνδεδεµένο µε τον γερµανικό χώρο ιόνιο εγελιανισµό. 7 Έτσι η τοπική εκδοχή ιδεαλισµού µε την αξιοσηµείωτη πύκνωση θιασωτών στα µέσα του αιώνα παρουσιάζει και το προνόµιο µιας αδιαµεσολάβητης µεταφοράς την ίδια ώρα που στην Ιταλία οι εγελιανοί διαµαρτύρονται για τα προβλήµατα που επιφέρει στην ευδοκίµηση της τοπικής σχολής η ελλιπέστατη γνώση των γερµανικών και η γαλλική διαµεσολάβηση. 8 Στην ίδια τη Γαλλία οι αιτιάσεις για τις παραµορφώσεις ενός από τον Cousin µεταφερµένου εγελιανισµού εδράζονται επίσης στην άγνοια γερµανικών και την απουσία µεταφράσεων. 9 Όταν ο Augusto Vera επιχειρεί την πρώτη γαλλική µετάφραση ολόκληρου έργου του Hegel, επιχειρεί σε ένα παρθένο έδαφος. Μέχρι τότε ο γαλλικός εγελιανισµός διατελεί σε κατάσταση παρακµής και ανυποληψίας, αφού ο κυρίαρχος εκλεκτικισµός και η καχυποψία της γαλλικής διανόησης συνέτειναν στην αναπαραγωγή ακατονησιών που είχε γεννήσει η απουσία οποιασδήποτε επικοινωνίας µε τον γερµανικό χώρο. Η ανταπόκριση στις επανειληµµένες επικλήσεις για µεταφράσεις θα αργήσει και στις δύο χώρες: έτσι ενώ ο Ιταλός Augusto Vera θα εκδίδει τη γαλλική µετάφραση του Hegel στο Παρίσι τη δεκαετία του 60, ο Αlessandro Novelli ανεξάρτητα από εκείνον θα επιχειρεί την πρώτη εκτεταµένη ιταλική µετάφραση στη Νάπολη στα Σχεδόν είκοσι χρόνια νωρίτερα όµως ο Hegel είχε ήδη µεταφραστεί στη Ζάκυνθο. Στην πραγµατικότητα, κι αυτό είναι το ενδιαφέρον µε τον Λούντζη έξω από το σολωµικό πρίσµα, πρόκειται όχι µόνο για την πρώτη συστηµατική µετάφραση των εγελιανών Απάντων στα ιταλικά, αλλά και για την πρώτη µετάφρασή τους γενικά. 11 Πίσω από την εργασία αυτή 6 (Αποστολοπούλου 1988, 28-40) 7 (Βελουδής 1992, 83-86) 8 (Oldrini 1964, ) 9 (Oldrini 1964, 71-84) 10 (Hegel ) 11 Οι µεταφράσεις του G. B. Passerini που πραγµατοποιούνται το 1840 αφορούν αποκλειστικά τη Φιλοσοφία της Ιστορίας και δεν επέτρεψαν στους Ιταλούς αποδέκτες τους την ευρύτερη εποπτεία του εγελιανού στοχασµού. Βλ. σχ. και (Garin 1971, 74).

4 βρίσκεται ο Σολωµός, που αποτελεί σαφώς την πλέον συγκροτηµένη και ώριµη περίπτωση «πρόσληψης, αφοµοίωσης και αξιοποίησης» 12 της γερµανικής φιλοσοφίας. Γίνεται πλέον κατανοητό ότι η προσπάθεια σύνδεσης των σολωµικών ζητήσεων µε την περίοδο της ιταλικής του µετοικεσίας είναι τουλάχιστον απίθανη, αφού το 1818 που ο ποιητής αφήνει πίσω του την Λοµβαρδία, το όνοµα του Γερµανού φιλοσόφου δεν έχει ακουστεί ακόµα στην Ιταλία. Ο ιταλικός εγελιανισµός δεν θα λάβει µορφή πριν το Οι εγελιανοί της Νάπολης, ο Augusto Vera, οι αδερφοί Spaventa και ένας στενός κύκλος διανοητών που αναπτύσσουν την ηµιπαράνοµη δράση τους υπό τη βουρβονική δαµόκλειο σπάθη αποτελούν επεισόδιο µακρινό για τον ιταλικό βορρά και σίγουρα µεταγενέστερο των χρόνων της µαθητείας του Σολωµού. Φαίνεται εξάλλου ότι οι λόγοι που υπαγόρευσαν την ανάθεση του έργου στον Λούντζη, πέρα από την απουσία µεταφράσεων, σχετίζονταν και µε την επιθυµία του ποιητή να αποφύγει το σκόπελο των παραµορφώσεων που επέφεραν στον εγελιανό στοχασµό οι κυρίαρχες το 19ο αι. θρησκευτικές του αναγνώσεις. Πράγµατι η µεταφραστική πενία, κοινός τόπος σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο που γοητεύεται και τροµάζει στα µέσα του αιώνα από τον στοχασµό του Hegel, συνέβαλε στη µυθοποίηση και τη δαιµονοποίησή του. Ο Hegel είχε σιγά σιγά περιβληθεί την µεταφυσική άλω του πλατωνίζοντος θεολόγου, 14 αλλά για τους θεσµικούς παράγοντες, τα απολυταρχικά καθεστώτα της Παλινόρθωσης και τους εκκλησιαστικούς κύκλους, αποτέλεσε κόκκινο πανί: στην πρώτη περίπτωση γιατί ο εγελιανισµός έδωσε θεωρητικό βάθος στα επαναστατικά κινήµατα ανά την Ευρώπη, κυρίως εκείνα του '48, στη δεύτερη γιατί το εγελιανό σύστηµα έδειχνε επαµφοτερίζον ανάµεσα στον πανθεϊσµό και την αθεΐα. Έτσι ενώ ο άθεος κι επαναστάτης Hegel έδινε άλλοθι για τους οργανωµένους διωγµούς των εγελιανών κύκλων, οι µεταφυσικές ερµηνείες του ανθούσαν, οι ρασοφόροι απολογητές του πλήθαιναν και πολλοί από αυτούς γίνονται διαµεσολαβητές της µεταφοράς του έργου του, όπως ο Passerini κι ο ίδιος ο Novelli στην Ιταλία ή ο µητροπολίτης Κυθήρων Κωνσταντίνος Στρατούλης στα καθ' ηµάς. Χαρακτηριστικό του κλίµατος που επικρατεί είναι το επεισόδιο που µνηµονεύει ο Benedetto Croce: οι κακές µεταφράσεις του Novelli έδωσαν λαβή για τη διάδοση της φήµης ότι οι µεταφράσεις του χρηµατοδοτήθηκαν από τους Ιησουίτες µε τον όρο να είναι τόσο κακές ώστε να αποσοβήσουν τον κίνδυνο να εξοικειωθούν οι Ιταλοί µε τη σκέψη του Hegel. 15 Η αιτία της σύγχυσης πρέπει να αναζητηθεί βέβαια στην ίδια τη διάσπαση του εγελιανισµού στη Γερµανία σε δεξιό και αριστερό και κατ' επέκταση στην ίδια την αµφισηµία του εγελιανού συστήµατος. Έτσι ακόµη και ο Augusto 12 (Βελουδής 1992, 87) 13 (Garin 1971, 75) 14 (Garin 1971, 80) και (Oldrini 1964, 27)

5 Vera παρά την τριβή του µε τον αριστερό εγελιανισµό της Νάπολης θα καταλήξει σε µια ερµηνεία του Hegel που τείνει να τον συµφιλιώσει µε το χριστιανισµό. 16 Δεν έλειψαν βέβαια και από τον ιόνιο χώρο αντίστοιχα παραδείγµατα µε τον Σπυρίδωνα Ζαµπέλιο να είναι ο κυριότερος εκφραστής αυτής της τάσης. Το ότι τις θρησκευτικές αυτές αναγνώσεις του εγελιανισµού δεν τις συµµερίζεται ο Σολωµός προκύπτει από την καταγεγραµµένη κριτική του ποιητή στο έργο του Ζαµπέλιου. «Τι έπαθε ο Σπύρος; Έντυσε τον Έγελ µε το φελόνι του παπά µας;» σχολιάζει ειρωνικά το '52 όταν διαβάζει το Περί µεσαιωνικού ελληνισµού. 17 Ένα ανεπηρέαστο από τις µεταφυσικές ανησυχίες του Λούντζη µεταφραστικό αποτέλεσµα επιδιώκει ο Σολωµός και δικλείδα ασφαλείας είναι η εντολή για µεταφράσεις «βαρβαρικές». Στο σηµείο αυτό η διερεύνηση του κατά Daniel Simeoni 18 µεταφραστικού habitus του Λούντζη, της κοινωνικοπολιτισµικά κατευθυνόµενης, δηλαδή, νοητικής διεργασίας του µεταφράζειν, θα µας βοηθήσει στην επαλήθευση. Όλες οι µεταφραστικές απόπειρες του εγελιανού στοχασµού εκκινούν από µια κοινή παραδοχή: την εγγενή αµεταφρασιµότητα ενός στοχασµού πυκνού και δυσνόητου: ένα αδιαπέραστο πλέγµα ορισµών και νέων εννοιών τον καθιστά στρυφνό και απροσπέλαστο. Οι απανταχού µεταφραστές του Hegel χρειάστηκε να αναµετρηθούν µε µια «φιλοσοφία [...] δεµένη στα ίδια τα εκτελεστικά της µέσα», 19 ένα φιλοσοφικό σύστηµα δηλαδή που επινόησε για την εξυπηρέτησή του ένα ίδιο γλωσσικό σύστηµα. Όσον αφορά τον ιταλόγλωσσο Hegel το αδιέξοδο επιτείνεται λόγω της ανεπάρκειας της αδιαµόρφωτης φιλοσοφικά ιταλικής γλώσσας, όπως παρατηρεί ο Spaventa. 20 Είναι αξιοσηµείωτο ότι στην περίπτωση του Λούντζη το ίδιο σχήµα της αδιαµόρφωτης ελληνικής γλώσσας αποτέλεσε ερµηνευτικά το άλλοθι της ιταλόγλωσσης εργασίας του. Ας σηµειωθεί ότι οι µεταφράσεις του Λούντζη για τον Σολωµό απορρίφθηκαν ως ακατάλληλες και από τους τρεις µελετητές που ασχολήθηκαν µε το θέµα: Πολίτη, Βελουδή, και Coutelle, χωρίς η απόφανση αυτή να αιτιολογηθεί µεθοδολογικά. 21 Κι αν «η µετάφραση αποτυγχάνει [...] όπου δεν υπάρχει αποκατάσταση της θεµελιώδους δικαιοσύνης» σύµφωνα µε τον Steiner, 22 το δίκαιο που επικαλούνται οι παραπάνω µελετητές πηγάζει από παρωχηµένα θεωρητικά σχήµατα. Μετά τον Lawrence Venuti 23 θα πρέπει να είµαστε κριτικοί απέναντι σε αιτιάσεις περί αδόκιµου αποτελέσµατος στο περιβάλλον µιας µη οικειοποιητικής πρόθεσης. Αυτό που θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ως προς το µεταφραστικό πρόγραµµα του Λούντζη είναι ότι 15 (Croce 1938, 311) 16 (Garin 1966, 1228) 17 (Βελουδής 1992, 79) 18 (Simeoni 1998, 1-39) 19 (Steiner 2004, 417) 20 (Oldrini 1964, 155) και (Garin 1971, 73) 21 (Πολίτης 1995, 339) και (Coutelle 1990, 38-40) και (Βελουδής 1989, 52-54) 22 (Steiner 2004, 635)

6 προοιωνίζεται όλη την προβληµατική της απόδοσης του εγελιανού στοχασµού σε άλλες γλώσσες, αντιµετωπίζει τα ίδια προβλήµατα, φθίνει στα ίδια σηµεία και κάποιες φορές εµπνέεται λύσεις προς την ίδια κατεύθυνση µε όλη τη γνωστή µας παράδοση του µεταφρασµένου Hegel. Έτσι η εκ του σύνεγγυς µελέτη των χειρογράφων επιβεβαιώνει µεν τις µεταφραστικές αδυναµίες του Λούντζη, αλλά αποκαθιστά και µια αλήθεια που συχνά λησµονούµε: ότι η επιµέλεια και η ευρηµατικότητα µε τις οποίες έφερε εις πέρας το πρωτοποριακό του εγχείρηµα υπήρξαν παράγοντες ισχυρότεροι ως προς το µεταφραστικό αποτέλεσµα από την αδεξιότητα και την αµηχανία που σίγουρα χαρακτηρίζουν πολλές από τις επιλογές του. Για τη θέση αυτή θα επιχειρηµατολογήσω µε αρωγό την περιγραφική µέθοδο. Ο Gideon Toury υποστηρίζει ότι είναι δυνατό να ανασυσταθούν τόσο οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων όσο και οι κυρίαρχες νόρµες που επιβλήθηκαν από το πολιτισµικό περιβάλλον υποδοχής. Η ανασύστασή τους επιτυγχάνεται µε την παραβολή στοχευµένων χωρίων και µε την διερεύνηση των κατηγορηµατικών ισχυρισµών. Στην περίπτωση που µας απασχολεί ο κατηγορηµατικός ισχυρισµός είναι πρόδηλος: η σολωµική εντολή για µεταφράσεις πιστές στο γράµµα του πρωτοτύπου. Η παραβολή χωρίων είναι µια διαδικασία πιο σύνθετη που διέπεται από τους δικούς της κανόνες, κυρίως ως προς τα κριτήρια επιλογής. Εδώ θα περιοριστώ µόνο σε σε κάποια ελάχιστα αλλά ελπίζω ενδεικτικά: Στην µετάφραση της Εγκυκλοπαίδειας στο χειρόγραφο αρ. 1 ο γερµανικός όρος das Wohl µεταφράζεται µε το ιταλικό il Bene, ενώ στο χειρόγραφο αρ. 3 µε τον όρο «il Benevolo». Η αλλαγή αυτή, παρότι αντικαθιστά τον πρώτο ανακριβή όρο µε έναν άλλο ανακριβέστερο, πρέπει να θεωρηθεί ως η προσπάθεια του Λούντζη να σεβαστεί την εγελιανή διάκριση του όρου «Wohl» από το «das Gute» που ακολουθεί αµέσως µετά. Ο Λούντζης επινοεί το υβριδικό «La ἠθικότητα» και η καταφυγή αυτή σε µια λέξη ελληνική υποδηλώνει την αµηχανία του µεταφραστή στην προσπάθειά του να φανεί συνεπής ενώπιον της αντιδιαστολής των γερµανικών όρων «Die Moralität» και «Die Sittlichkeit». Ενώ λοιπόν µεταφράζει ορθά τον πρώτο όρο µε το ιταλικό «La Moralità» για να διατηρήσει την αντιδιαστολή του πρωτοτύπου βρίσκεται αναγκασµένος να εισαγάγει έναν διαφορετικό όρο και καταφεύγει στο ελληνικό «ἠθικότητα» αδυνατώντας να εντοπίσει κατάλληλη ή καθιερωµένη ιταλική λέξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις νεότερες ιταλικές µεταφράσεις του όρου προτιµήθηκε το ελληνογενές «L'eticità» αντί του παλαιότερου όρου «Il costume» που χρησιµοποιεί ο πρώτος µεταφραστής της Εγκυκλοπαίδειας στην Ιταλία, Alessandro Novelli. 24 Η αδυναµία της ιταλικής να παρέχει υλικό στον µεταφραστή τον οδηγεί συχνά σε παράδοξες 23 (Venuti 1999)

7 και υβριδικές δίγλωσσες λύσεις. Το πιο ενδιαφέρον εύρηµα της παραβολής των µεταφρασµάτων µε το γερµανικό πρωτότυπο αφορά ωστόσο τον κεντρικό εγελιανό όρο «Begriff». Ο όρος αυτός είναι ο προβληµατικότερος στην µεταφραστική ιστορία του Hegel. Ο Novelli έχοντας µεταφράσει τον όρο «Vorstellung» µε τον όρο «Concetto» υιοθετεί για τον όρο «Begriff» τον ιταλικό όρο «Nocione». Το ίδιο πράττει και ο Vera µε τον γαλλικό όρο «Notion» που θα οδηγήσει στην πάγια πλέον τακτική των άγγλων µεταφραστών να µεταφράζουν «Begriff» µε «Notion». Η επιλογή για την αγγλική γλώσσα δικαιολογείται λόγο της φθοράς του όρου «Concept». Στα γαλλικά και τα ιταλικά όµως η επιλογή αυτή αποδείχθηκε ιδιαίτερα προβληµατική. 25 Ο Λούντζης αντελήφθη πρώτος τις σηµειωτικές αποκλίσεις και τους κινδύνους της επιλογής αυτής και άφησε τον όρο µέσα στο ιταλικό κείµενο αµετάφραστο. Βρίσκουµε όµως σε άλλα χειρόγραφα να µεταφράζει το «Begriff» µε τον όρο «Concetto». Αυτό υποδηλώνει την διανοητική επιµονή του µεταφραστή στην αναζήτηση λύσεων σύµµετρων µε το γράµµα του πρωτοτύπου, την συνέργεια του εντολέα, την ανάπτυξη διαδικασιών και µηχανισµών επιλογής και ανάδυσης κανονικοτήτων. Η τάση που περισσότερο από κάθε άλλη στοιχειοθετεί το habitus του Λούντζη σε όλη την έκταση της παραγωγής του είναι η υπόταξη του λόγου του όχι µόνο υφολογικά αλλά και µορφολογικά στο εγελιανό πρότυπο - πρωτότυπο. Ο κατά Gideon Toury νόµος της παρείσφρησης υποδεικνύει την ερµηνεία του φαινοµένου ως συνέπεια τόσο της αίγλης του πρωτοτύπου όσο και του ελάσσονος χαρακτήρα της κουλτούρας στόχου. Ως προς τις προκαταρκτικές νόρµες του εγχειρήµατος εξάλλου, η µεταφραστική πολιτική είναι ο σαφής προσανατολισµός στον Hegel έναντι όλων των άλλων ιδεαλιστών. Ως προς τις λειτουργικές νόρµες η ανασύστασή τους καθιστά αναγνώσιµη την εσωτερική εξέλιξη και χρονολογική διαβάθµιση του προγράµµατος: τα χειρόγραφα στα οποία αποτυπώνεται η αµηχανία και οι αµφιβολίες του µεταφραστή προηγούνται εκείνων που εµπεριέχουν τις λύσεις. Πρόκειται λοιπόν για µια µεταφραστική εργασία που παρά τα πολλά ελαττώµατά της αποκαθιστά την κατά Steiner δικαιοσύνη. Ήταν προνόµιο του Σολωµού να έχει στη διάθεσή του µια µετάφραση «κατά γράµµα», αφού ήταν ο ίδιος ο Σολωµός εκείνος ο οποίος αναλάµβανε να ανασύρει από τα χειρόγραφα το «πνεύµα» του ποιητή και προφήτη της Ιδέας Hegel: στερεί δηλαδή από τον µεταφραστή τον ρόλο του ερµηνευτή, ώστε να τον ιδιοποιηθεί. Είναι άστοχο εξάλλου να αναζητούµε ένα δεξιό εγελιανισµό στο µεταφραστή γιατί ο εντολέας έχει φροντίσει να τιθασεύσει τις εγνωσµένες µεταφυσικές ανησυχίες του Λούντζη. Όπως είναι άστοχο να αναζητούµε έναν αριστερό εγελιανισµό στον αναγνώστη Σολωµό, (Hegel 1863a, 328) 25 (Oldrini 1964, ) 26 (Βελουδής 1992, 95-96)

8 γιατί στον Hegel ο ποιητής αναζητεί και το µυστικισµό. Έναν µυστικισµό της ποιητικής όµως, όχι της θρησκείας. Αυτό υποδεικνύει η όψιµη και σχεδόν άµεµπτη µετάφραση της Αισθητικής στους διακριτούς κώδικες 20 και 21, όπως και το γεγονός ότι η µόνη αντιπροσώπευση του Hegel στο ανθολογικό χειρόγραφο 22 γίνεται µε τρία αποσπάσµατα από την Αισθητική. Το εγχείρηµα του Λούντζη ωστόσο δεν θα γίνει πλήρως κατανοητό αν δεν ιδωθεί εντός της ευρύτερης τάσης της εντόπιας διανόησης προς τον γερµανικό στοχασµό. Η στροφή στον εγελιανισµό ερµηνεύθηκε, σωστά νοµίζω, ως συνέπεια της κατάρρευσης των προσδοκιών της τοπικής λογιοσύνης. 27 Η οµόλογη σολωµική απογοήτευση υπαγορεύει και την καταφυγή στην Αισθητική της Ιδέας: µια προσωπική δηλαδή αισθητική σωτηριολογία. Αν αυτή η διαπίστωση αληθεύει και αποκωδικοποιεί εν µέρει τη σολωµική εσωστρέφεια, είναι εξίσου αληθής η διαπίστωση ότι ο ιδεαλισµός, οπουδήποτε έφθανε, υποδαύλιζε όχι µόνο ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες ελευθερίας και εθνικής ολοκλήρωσης, αλλά και τον πόθο για την αναγέννηση της εθνικής φιλοσοφίας σε ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο. «Χωρίς φιλοσοφία δεν µπορεί να υπάρξει έθνος» είναι η επωδός των Ιταλών λογίων, 28 προσδοκούν µέσω του εγελιανισµού να αγκιστρώσουν το ιταλικό πνεύµα στον ρου του παγκόσµιου πνεύµατος. Ο Σολωµός επιχειρεί την επανεκκίνηση του ελληνικού πνεύµατος όχι µόνο µε την επανένταξη της ελληνικής ποίησης στον ευρωπαϊκό χάρτη των ροµαντικών εθνικών λογοτεχνιών, αλλά και µε την απόπειρα θεµελίωσης του φιλοσοφικού της συγχρονισµού µε την Ευρώπη, αφού, όπως διατείνονται οι απανταχού εγελιανοί, «ένας λαός δεν υπάρχει εντός της παγκόσµιας ιστορίας παρά ως αντιπρόσωπος µιας απαραίτητης ιδέας». 29 Βιβλιογραφία Αποστολοπούλου, Γεωργία: Ο εγελιανός φιλόσοφος Ιωάννης Μενάγιας. Εισαγωγή Κείµενα Μαρτυρίες. Ιωάννινα: Δωδώνη Βελουδής, Γιώργος: Διονύσιος Σολωµός, Ροµαντική ποίηση και ποιητική, Οι γερµανικές πηγές, Αθήνα: Γνώση Βελουδής, Γιώργος: «Ο επτανησιακός εγελιανισµός». Στο: Μονά ζυγά. Δέκα νεοελληνικά µελετήµατα. Αθήνα: Γνώση 1992: Coutelle, Louis: «Οι µεταφράσεις του Ν. Λούντζη για τον Σολωµό (Οι κώδικες της Ζακύνθου)». Στο: Πλαισιώνοντας τον Σολωµό ( ), Αθήνα: Νεφέλη 1990: Croce, Benedetto: Alessandro Novelli, Il traduttore italiano di Hegel. La Critica. Rivista di Letteratura, Storia e Filosofia. 36, 1938: Espagne, Michel: Les transferts culturels franco-allemands. Paris: PUF Garin, Eugenio: Gli Hegeliani. Στο: Storia della filosofia italiana. τ. 3. Torino: Einaudi που 27 (Μιχαήλ 1991, 10-15) 28 (Garin 1971, 73) 29 (Garin 1971, 74)

9 1966: Garin, Eugenio: Hegel nella storia della filosofia italiana. De Homine (1971): Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Enzyklopädie der philosophischen Wissenschaften im Grundrisse. Dritte Ausgabe. Heidelberg: Oßwald Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Werke. Vollständige Ausgabe durch einen Verein von Freunden des Verewigten. Berlin: Duncker und Humblot Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La filosofia dello Spirito di Giorgio G. F. Hegel illustrata da Ludovico Boumann, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano 1863a. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La fenomenologia dello Spirito di Giorgio G. F. Hegel ordinata da Giovanni Schulze, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi- Romano 1863b. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La logica di Giorgio G. F. Hegel, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano 1863c. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Filosofia del diritto, ossia il diritto di natura e la scienza della politica di Giorgio G. F. Hegel, traduzione dall'originale per A. Novelli, con illustrazioni di Eduardo Gans, Napoli, Rossi-Romano 1863d. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La filosofia della natura di Giorgio G. F. Hegel con illustrazioni da Carlo Ludovico Michelet, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Filosofia della storia di Giorgio G. F. Hegel ordinata da Odoardo Gans, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Estetica di Giorgio G. F. Hegel ordinata da H. G. Hotho, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano Μιχαήλ, Σάββας: Σολωµός και Χέγκελ. Mysterium magnum revelans se ipsum. Αθήνα: Λέων Πολίτης, Λίνος: Γύρω στο Σολωµό. Μελέτες και Άρθρα ( ), Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ Σιγούρος, Μαρίνος: Δ. Σολωµού Άπαντα. Ποιήµατα και Πεζά. Αθήνα: ΟΕΣΒ Simeoni, Daniel: «The Pivotal Status of the Translator's Habitus». Target 10:1, 1998: Steiner, George: Μετά τη Βαβέλ. Αθήνα: Scripta Oldrini, Guido: Gli hegeliani di Napoli. Augusto Vera e la corrente ortodossa. Milano: Feltrinelli Toury, Gideon: Descriptive Translation Studies - and beyond. Amsterdam: J. Benjamins Venuti, Lawrence: L'invisibilità del traduttore. Una storia della traduzione, µτφ. M. Guglielmi. Roma: Armando 1999.

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γεννήθηκε το 1956 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1978: πτυχίο Νομικής, 1982: άδεια άσκησης της δικηγορίας, από την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Πρόσβαση αναγνωρισμένων πολιτικών προσφύγων σε Ι.Ε.Κ. (Αναφορά υπ αρ. πρωτ: 14976/2008) Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Χειριστής: Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη Χρήση της Βάσης Δεδομένων

Οδηγίες για τη Χρήση της Βάσης Δεδομένων Οδηγίες για τη Χρήση της Βάσης Δεδομένων 518297-LLP-2011-IT-ERASMUS-FEXI Εισαγωγή Ο σκοπός αυτού του οδηγού είναι να παρουσιάσει το περιεχόμενο της βάσης δεδομένων των μεταφράσεων των οικονομικών που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Απολυτήριο Λυκείου ( Β' Λύκειο Κορίνθου)

Απολυτήριο Λυκείου ( Β' Λύκειο Κορίνθου) τ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ ΟΝΟΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΥ ΞΕΝΗ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ 9 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 104 41 210 5157874

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ENCLOSE (Μετάφραση Μ Ε Λ Ε Τ Η Υπ αριθ. : 71/ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική περιγραφή 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισµός 3. Συγγραφή υποχρεώσεων ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : 2.250 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ : ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΦΥΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Αποτελέσματα ερωτηματολογίου Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης Παναγιώτης ΑΛΕΒΑΝΤΗΣ Ημερίδα Εργασίας «Δίκτυο ορολογίας για την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιασµός της έκθεσης της επιτροπής του ΕΣΥΠ για τη δευτεροβάθµια Εκπαίδευση

Σχολιασµός της έκθεσης της επιτροπής του ΕΣΥΠ για τη δευτεροβάθµια Εκπαίδευση Σχολιασµός της έκθεσης της επιτροπής του ΕΣΥΠ για τη δευτεροβάθµια Εκπαίδευση Ιωάννης Πανάρετος Καθηγητής Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Αύγουστος 2006 Σηµείωση: Τα σχόλια αναφέρονται στο κείµενο που

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γιαννάκης Βασιλειάδης Εκπαιδευτικός Υποψήφιος ιδάκτορας Ανάπτυξη Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΥ ΤΗΣ ΑΣΙΖΗΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. Ἑρμηνευτικές κατευθύνσεις καί κριτικές ἐπισημάνσεις

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΥ ΤΗΣ ΑΣΙΖΗΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. Ἑρμηνευτικές κατευθύνσεις καί κριτικές ἐπισημάνσεις 1 Παναγιώτης Ἀρ. Ὑφαντῆς Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΥ ΤΗΣ ΑΣΙΖΗΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ἑρμηνευτικές κατευθύνσεις καί κριτικές ἐπισημάνσεις Σκοπός τῆς παρούσας μελέτης 1 εἶναι ὁ ἐντοπισμός καί ὁ κριτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117)

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιους απευθύνεται ο συγγραφέας της διδαχής περί φθόνου

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 Γιώργος Χριστοδούλου Καθηγητής Εφαρμογών gchrist@libd.teithe.gr Βιβλιοθήκες σήμερα Το παραδοσιακό μοντέλο της

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Φ Ο Ρ Α. Κοινές διαπιστώσεις των πιο πάνω εκθέσεων είναι ότι τα κύρια αίτια της κακοδαιµονίας της ελληνικής δηµόσιας διοίκησης είναι:

Α Ν Α Φ Ο Ρ Α. Κοινές διαπιστώσεις των πιο πάνω εκθέσεων είναι ότι τα κύρια αίτια της κακοδαιµονίας της ελληνικής δηµόσιας διοίκησης είναι: Παπαθεοδώρου Νικόλαος Νοµικός, υπάλληλος της /νσης ιοίκησης της Περιφέρειας υτικής Ελλάδας, απόφοιτος της ΕΣ Προς την Περιφέρεια υτικής Ελλάδας Υπόψη κ. Γενικού Γραµµατέα Α Ν Α Φ Ο Ρ Α Αξιότιµε κ. Γενικέ,

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Προώθηση & Βελτίωση της εκπαίδευσης και της αρχικής επαγγελµατικής κατάρτισης στο πλαίσιο της διά βίου µάθησης

Προώθηση & Βελτίωση της εκπαίδευσης και της αρχικής επαγγελµατικής κατάρτισης στο πλαίσιο της διά βίου µάθησης ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Άξονας Προτερ.: Μέτρο: Προώθηση & Βελτίωση της εκπαίδευσης και της αρχικής επαγγελµατικής κατάρτισης στο πλαίσιο της διά βίου µάθησης Αναβάθµιση της ποιότητας της παρεχόµενης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι

Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι Αν δεν υπήρχε διαφορά ανάμεσα στην όψη των πραγμάτων και στην ουσία τους, η επιστήμη θα ήταν περιττή. Karl Marx Τα αξιώματα της επιχειρηματολογίας δεν επαρκούν για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους 1 Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους Βασική προϋπόθεση για επιτυχηµένη διεξαγωγή και συγγραφή µιας ερευνητικής εργασίας αποτελεί η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Hegel ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Hegel ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 50 ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ Hegel ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ι. ΕΡΓΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 27 Αυγούστου 1770 Γεννιέται στη Στουτγάρδη ο Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Ο πατέρας του δημόσιος υπάλληλος στην κυβέρνηση της Βυρτεμβέργης

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση V.1.1

Άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση V.1.1 Άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση V.1.1 EUPL Ευρωπαϊκή Κοινότητα 2007 Η παρούσα άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (η «EUPL») 1 ισχύει για κάθε έργο ή λογισµικό (όπως ορίζονται παρακάτω)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης.

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης. Λογική Εισαγωγικά, το ζήτημα της Λογικής δεν είναι παρά η άσκηση 3 δυνάμεων της νόησης: ο συλλογισμός, η έννοια και η κρίση. Ακόμη και να τεθεί θέμα υπερβατολογικό αναφορικά με το ότι πρέπει να αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk (econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk Τοπική προσαρµογή ηλεκτρονικού περιεχοµένου Σήµερα, οι περισσότερες πληροφορίες είναι ψηφιακής φύσεως. Χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),(

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),( ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη (Abstract),( στην ελληνική και αγγλική γλώσσα Λέξεις κλειδιά Εισαγωγή Επικρατούσες απόψεις Ορισμοί Η Η επιστημονική υπόθεση Περιγραφή αιτιολόγηση της έρευνας ή εφαρμογής Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η μέση αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών δανείων της τράπεζάς σας σε σχέση με το 2013; (A.Αμετάβλητη / B.0%-50%

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται το σύστηµα των Γενικών Εξετάσεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθµια εκπαίδευση το οποίο ίσχυσε την περίοδο 1983-1999 και

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Η Sopexa αποκρυπτογραφεί τους foodies ανά τον κόσμο

Η Sopexa αποκρυπτογραφεί τους foodies ανά τον κόσμο opexa Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2015 Δελτίο Τύπου Η Sopexa αποκρυπτογραφεί τους foodies ανά τον κόσμο Ευχάριστη έκπληξη για την ελληνική κουζίνα! Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μεγάλης έρευνας «Sopexa Foodies

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Αθήνα, 22/7/2013 To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2014 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ Η πλέον διαδεδοµένη και αποδεκτή θεωρία είναι η τριµερής θεωρία της γνώσης που ορίζει τη γνώση ως δικαιολογηµένη αληθή πεποίθηση (justified true belief). Ανάλυση της τριµερούς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα