Ο Ν. Λούντζης µεταφραστής του Hegel: οι µεταφράσεις για τον Σολωµό. Μιχαήλ Λειβαδιώτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Ν. Λούντζης µεταφραστής του Hegel: οι µεταφράσεις για τον Σολωµό. Μιχαήλ Λειβαδιώτης"

Transcript

1 Ο Ν. Λούντζης µεταφραστής του Hegel: οι µεταφράσεις για τον Σολωµό Μιχαήλ Λειβαδιώτης Για την ιστορία της κίνησης των ιδεών στον νεωτερικό ευρωπαϊκό χώρο, µια ιστορία πλούσια σε «-ισµούς» και σε λογιών διαπλοκές και διαδράσεις τους, σπουδαία θέση κατέχει το χρονικό της διείσδυσης του ιδεαλισµού στους κατά τόπους κύκλους φιλοσόφων και λογίων. Ο τρόπος µε τον οποίο η γερµανική φιλοσοφία παραβίασε κάθε φορά τα εθνικά και γλωσσικά σύνορα και οι µεταµορφώσεις της στα περιβάλλοντα υποδοχής στοιχειοθετούν ένα κεντρικό κεφάλαιο της ιστορίας των ιδεών στον µακρύ 19ο αιώνα. Κι αυτό γιατί η αντίσταση που γνώρισε ειδικά ο εγελιανός στοχασµός σε κάθε προσπάθεια διασποράς του ήταν τόσο σθεναρή που µόνο µε τις αντιξοότητες υποδοχής του συγγενούς του ροµαντισµού θα µπορούσε να συγκριθεί. Γι' αυτό και δεν ξαφνιάζει το γεγονός ότι η ρίζα της αντίδρασης και στις δύο περιπτώσεις βάθαινε στα ιδεολογικά χώµατα φόβων προσόµοιων, κατεξοχήν πολιτικής και θρησκευτικής φύσης. Η ιδιαίτερη περίπτωση του επτανησιακού εγελιανισµού, που ανθεί τις τρεις τελευταίες προενωτικές δεκαετίες στο ιόνιο, χαρακτηρίζεται από µια σαφώς πιο ήπια εξέλιξη, αν και δεν έλειψαν και εδώ κάποιες σπασµωδικές αντιδράσεις, όπως το θεσµικό ανάχωµα που επιχείρησε να υψώσει η αγγλική προστασία υπαγορεύοντας τον αντι-ιδεαλιστικό προσανατολισµό της Ιονίου Ακαδηµίας. Η κατά τα άλλα ανενόχλητη προέλαση του ιδεαλισµού στα Επτάνησα ερµηνεύεται είτε ως συνέπεια του ιδιαίτερου πολιτικού status της περιοχής είτε ως απόρροια της εξέλιξης του ίδιου του ρεύµατος, που παρά την ορµητικότητά του δεν έδωσε ποτέ µια «σχολή», παραµένοντας ουσιαστικά µια ιδιωτική υπόθεση. Ως τέτοια πρέπει να νοηθεί και η περίπτωση που θα µας απασχολήσει, η δεξίωση δηλαδή της φιλοσοφίας του Hegel από τον Διονύσιο Σολωµό µε τη βοήθεια των µεταφράσεων που εκπόνησε για τον ποιητή ο Νικόλαος Λούντζης. Οι µεταφράσεις έγιναν από το γερµανικό πρωτότυπο στα ιταλικά, τη γλώσσα της παιδείας αµφοτέρων. Σώζονται σήµερα 25 χειρόγραφα τα οποία φυλάσσονται στο Μουσείο Σολωµού και επιφανών Ζακυνθίων πλην ενός που βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Το εγχείρηµα του Λούντζη, που τοποθετείται στην εικοσαετία από το 1834 µέχρι το 1854, προέκυψε ως συνέπεια της επιτακτικής επιθυµίας του ποιητή να αναγνώσει τον στοχασµό και την ποιητική των σύγχρονών του Γερµανών. Έργα των Hegel, Fichte, Schelling, Hamann, Goethe, Schiller, Novalis και πολλών άλλων περιλαµβάνονται ακέραια ή αποσπασµατικά στα 25 χειρόγραφα. Ο Hegel δεν καταλαµβάνει µόνο το µεγαλύτερο όγκο των µεταφράσεων, αλλά είναι και ένας Ο Μιχαήλ Λειβαδιώτης είναι υποψήφιος διδάκτορας στο τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών του Freie Universität του Βερολίνου.

2 από τους λίγους συγγραφείς που το έργο τους µεταφράζεται προγραµµατικά εξ ολοκλήρου. Πράγµατι, 16 από τα χειρόγραφα περιλαµβάνουν αποκλειστικά µεταφράσεις εγελιανών έργων, ενώ και σε άλλα τρία χειρόγραφα εντοπίζονται µεγαλύτερα ή µικρότερα µέρη έργων του. Η κωδικολογική εξέταση του corpus επιτρέπει πλέον να επιβεβαιώσουµε µια πρώιµη υπόνοια της έρευνας: η διάταξη του υλικού εντός των χειρογράφων, τα κενά, οι σελίδες τίτλων, οι συνέχειες και οι ασυνέχειες της σελιδαρίθµησης είναι στοιχεία που συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι ο αρχικός όγκος των χειρογράφων ήταν κατά πολύ µεγαλύτερος του σωζόµενου. 1 Από την εξέταση των χειρογράφων εξάλλου προκύπτει ένα ακόµη σηµαντικότερο συµπέρασµα: ότι ο Λούντζης µετέφρασε από την πρώτη έκδοση των εγελιανών Απάντων 2 όλο το γνωστό µέχρι τα µέσα του αιώνα έργο του Γερµανού φιλοσόφου, χωρίς να επιλέγει συγκεκριµένα έργα όπως κάνει µε άλλους φιλοσόφους. Επιπλέον, η παρουσία µεταξύ των πηγών του µεταφραστή µιας έκδοσης της εγελιανής Εγκυκλοπαίδειας 3 προγενέστερης της σειράς των Απάντων µαρτυρεί το πρώιµο ενδιαφέρον του Λούντζη. Στις σωζόµενες µεταφράσεις εντοπίζονται: η Εγκυκλοπαίδεια των φιλοσοφικών επιστηµών εν συνόψει, η Φαινοµενολογία του Πνεύµατος, η Επιστήµη της Λογικής, η Ιστορία της Φιλοσοφίας, τα Philosophische Abhandlungen, τα Vermischte Schriften και µεγάλο µέρος της Αισθητικής. Οι εκδόσεις που έχει στη διάθεσή του ο Λούντζης δηµοσιεύονται από το 1830 µέχρι το Χάρη στην προσπάθεια του µεταφραστή ο εντολέας είχε εν τέλει στη διάθεσή του τόσο τον πυρήνα του εγελιανού συστήµατος όσο και τα δευτερεύοντα κείµενα που το πλαισιώνουν. Από την περαιτέρω µελέτη και ανάλυση του µεταφραστικού αποτελέσµατος θα φανεί αν το κείµενο στόχος µετέφερε στον εντολέα και µια ικανοποιητική εικόνα του συστήµατος αυτού. Ως σηµείο εκκίνησης της µελέτης µου ορίζω το σηµείο τοµής των πολιτισµικών µε τις µεταφραστικές σπουδές, αφού η προσέγγιση των κειµένων ως τεκµηρίων πολιτισµικής µεταφοράς µε τους όρους που ο Michel Espagne 4 συστηµατοποίησε την θεωρητική της διαπραγµάτευση µας αποδεσµεύει από άκυρα συγκριτικά σχήµατα περί επιδράσεων, ενώ τα εργαλεία των περιγραφικών µεταφραστικών σπουδών, όπως πρόσφατα συγκροτήθηκαν σε ενιαία µέθοδο από τον Gideon Toury, 5 επιτρέπουν µια µεθοδολογικά πειστικότερη απόφανση περί του µεταφραστικού αποτελέσµατος. Ο εγελιανός στοχασµός, λοιπόν, έφτασε στα Επτάνησα την τρίτη δεκαετία του 19ου 1 Η εικασία διατυπώθηκε αρχικά από τον Μαρίνο Σιγούρο στην έκδοση των Απάντων του Σολωµού το 1957 (Σιγούρος 1957) και έκτοτε υιοθετήθηκε µε περισσότερη ή λιγότερη επιφύλαξη από τους περιστασιακούς ή συστηµατικότερους µελετητές του corpus. 2 (Hegel ) 3 (Hegel 1830) 4 (Espagne 1988) 5 (Toury 2012)

3 αιώνα. Οι εικασίες περί της ιταλικής του προέλευσης ήταν πάντα ατεκµηρίωτες. Εξετάζοντας δε τις παραµέτρους διαµεσολάβησης βρισκόµαστε ενώπιον διαφορετικών δεδοµένων: τον εγελιανισµό κοµίζουν στα Επτάνησα απευθείας από τη Γερµανία γνώστες της χώρας και της γλώσσας, όπως ο Ιωάννης Μενάγιας 6 που σπουδάζει στο Βερολίνο και τη Λειψία και οι αδελφοί Λούντζη, ο Ερµάννος και ο Νικόλαος που επίσης σπουδάζουν σε γερµανικά πανεπιστήµια. Θητεύουν όλοι σε σχολές προπύργια του γερµανικού εγελιανισµού. Θα είναι κυρίως οι µαθητές του Μενάγια που θα επανδρώσουν τις τάξεις των ιόνιων εγελιανών: ο Καρούσος, ο Βεργωτής, ο Γρατσιάτος. Μπορεί ο Φραγκίσκος Πυλαρινός να είχε ασπασθεί τον εγελιανισµό στην Γαλλία, όπως «γαλλικός» ήταν και ο όποιος εγελιανισµός του Πέτρου Βράιλα-Αρµένη, αλλά οι περιπτώσεις αυτές αποτελούν εξαίρεση σε έναν άµεσα συνδεδεµένο µε τον γερµανικό χώρο ιόνιο εγελιανισµό. 7 Έτσι η τοπική εκδοχή ιδεαλισµού µε την αξιοσηµείωτη πύκνωση θιασωτών στα µέσα του αιώνα παρουσιάζει και το προνόµιο µιας αδιαµεσολάβητης µεταφοράς την ίδια ώρα που στην Ιταλία οι εγελιανοί διαµαρτύρονται για τα προβλήµατα που επιφέρει στην ευδοκίµηση της τοπικής σχολής η ελλιπέστατη γνώση των γερµανικών και η γαλλική διαµεσολάβηση. 8 Στην ίδια τη Γαλλία οι αιτιάσεις για τις παραµορφώσεις ενός από τον Cousin µεταφερµένου εγελιανισµού εδράζονται επίσης στην άγνοια γερµανικών και την απουσία µεταφράσεων. 9 Όταν ο Augusto Vera επιχειρεί την πρώτη γαλλική µετάφραση ολόκληρου έργου του Hegel, επιχειρεί σε ένα παρθένο έδαφος. Μέχρι τότε ο γαλλικός εγελιανισµός διατελεί σε κατάσταση παρακµής και ανυποληψίας, αφού ο κυρίαρχος εκλεκτικισµός και η καχυποψία της γαλλικής διανόησης συνέτειναν στην αναπαραγωγή ακατονησιών που είχε γεννήσει η απουσία οποιασδήποτε επικοινωνίας µε τον γερµανικό χώρο. Η ανταπόκριση στις επανειληµµένες επικλήσεις για µεταφράσεις θα αργήσει και στις δύο χώρες: έτσι ενώ ο Ιταλός Augusto Vera θα εκδίδει τη γαλλική µετάφραση του Hegel στο Παρίσι τη δεκαετία του 60, ο Αlessandro Novelli ανεξάρτητα από εκείνον θα επιχειρεί την πρώτη εκτεταµένη ιταλική µετάφραση στη Νάπολη στα Σχεδόν είκοσι χρόνια νωρίτερα όµως ο Hegel είχε ήδη µεταφραστεί στη Ζάκυνθο. Στην πραγµατικότητα, κι αυτό είναι το ενδιαφέρον µε τον Λούντζη έξω από το σολωµικό πρίσµα, πρόκειται όχι µόνο για την πρώτη συστηµατική µετάφραση των εγελιανών Απάντων στα ιταλικά, αλλά και για την πρώτη µετάφρασή τους γενικά. 11 Πίσω από την εργασία αυτή 6 (Αποστολοπούλου 1988, 28-40) 7 (Βελουδής 1992, 83-86) 8 (Oldrini 1964, ) 9 (Oldrini 1964, 71-84) 10 (Hegel ) 11 Οι µεταφράσεις του G. B. Passerini που πραγµατοποιούνται το 1840 αφορούν αποκλειστικά τη Φιλοσοφία της Ιστορίας και δεν επέτρεψαν στους Ιταλούς αποδέκτες τους την ευρύτερη εποπτεία του εγελιανού στοχασµού. Βλ. σχ. και (Garin 1971, 74).

4 βρίσκεται ο Σολωµός, που αποτελεί σαφώς την πλέον συγκροτηµένη και ώριµη περίπτωση «πρόσληψης, αφοµοίωσης και αξιοποίησης» 12 της γερµανικής φιλοσοφίας. Γίνεται πλέον κατανοητό ότι η προσπάθεια σύνδεσης των σολωµικών ζητήσεων µε την περίοδο της ιταλικής του µετοικεσίας είναι τουλάχιστον απίθανη, αφού το 1818 που ο ποιητής αφήνει πίσω του την Λοµβαρδία, το όνοµα του Γερµανού φιλοσόφου δεν έχει ακουστεί ακόµα στην Ιταλία. Ο ιταλικός εγελιανισµός δεν θα λάβει µορφή πριν το Οι εγελιανοί της Νάπολης, ο Augusto Vera, οι αδερφοί Spaventa και ένας στενός κύκλος διανοητών που αναπτύσσουν την ηµιπαράνοµη δράση τους υπό τη βουρβονική δαµόκλειο σπάθη αποτελούν επεισόδιο µακρινό για τον ιταλικό βορρά και σίγουρα µεταγενέστερο των χρόνων της µαθητείας του Σολωµού. Φαίνεται εξάλλου ότι οι λόγοι που υπαγόρευσαν την ανάθεση του έργου στον Λούντζη, πέρα από την απουσία µεταφράσεων, σχετίζονταν και µε την επιθυµία του ποιητή να αποφύγει το σκόπελο των παραµορφώσεων που επέφεραν στον εγελιανό στοχασµό οι κυρίαρχες το 19ο αι. θρησκευτικές του αναγνώσεις. Πράγµατι η µεταφραστική πενία, κοινός τόπος σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο που γοητεύεται και τροµάζει στα µέσα του αιώνα από τον στοχασµό του Hegel, συνέβαλε στη µυθοποίηση και τη δαιµονοποίησή του. Ο Hegel είχε σιγά σιγά περιβληθεί την µεταφυσική άλω του πλατωνίζοντος θεολόγου, 14 αλλά για τους θεσµικούς παράγοντες, τα απολυταρχικά καθεστώτα της Παλινόρθωσης και τους εκκλησιαστικούς κύκλους, αποτέλεσε κόκκινο πανί: στην πρώτη περίπτωση γιατί ο εγελιανισµός έδωσε θεωρητικό βάθος στα επαναστατικά κινήµατα ανά την Ευρώπη, κυρίως εκείνα του '48, στη δεύτερη γιατί το εγελιανό σύστηµα έδειχνε επαµφοτερίζον ανάµεσα στον πανθεϊσµό και την αθεΐα. Έτσι ενώ ο άθεος κι επαναστάτης Hegel έδινε άλλοθι για τους οργανωµένους διωγµούς των εγελιανών κύκλων, οι µεταφυσικές ερµηνείες του ανθούσαν, οι ρασοφόροι απολογητές του πλήθαιναν και πολλοί από αυτούς γίνονται διαµεσολαβητές της µεταφοράς του έργου του, όπως ο Passerini κι ο ίδιος ο Novelli στην Ιταλία ή ο µητροπολίτης Κυθήρων Κωνσταντίνος Στρατούλης στα καθ' ηµάς. Χαρακτηριστικό του κλίµατος που επικρατεί είναι το επεισόδιο που µνηµονεύει ο Benedetto Croce: οι κακές µεταφράσεις του Novelli έδωσαν λαβή για τη διάδοση της φήµης ότι οι µεταφράσεις του χρηµατοδοτήθηκαν από τους Ιησουίτες µε τον όρο να είναι τόσο κακές ώστε να αποσοβήσουν τον κίνδυνο να εξοικειωθούν οι Ιταλοί µε τη σκέψη του Hegel. 15 Η αιτία της σύγχυσης πρέπει να αναζητηθεί βέβαια στην ίδια τη διάσπαση του εγελιανισµού στη Γερµανία σε δεξιό και αριστερό και κατ' επέκταση στην ίδια την αµφισηµία του εγελιανού συστήµατος. Έτσι ακόµη και ο Augusto 12 (Βελουδής 1992, 87) 13 (Garin 1971, 75) 14 (Garin 1971, 80) και (Oldrini 1964, 27)

5 Vera παρά την τριβή του µε τον αριστερό εγελιανισµό της Νάπολης θα καταλήξει σε µια ερµηνεία του Hegel που τείνει να τον συµφιλιώσει µε το χριστιανισµό. 16 Δεν έλειψαν βέβαια και από τον ιόνιο χώρο αντίστοιχα παραδείγµατα µε τον Σπυρίδωνα Ζαµπέλιο να είναι ο κυριότερος εκφραστής αυτής της τάσης. Το ότι τις θρησκευτικές αυτές αναγνώσεις του εγελιανισµού δεν τις συµµερίζεται ο Σολωµός προκύπτει από την καταγεγραµµένη κριτική του ποιητή στο έργο του Ζαµπέλιου. «Τι έπαθε ο Σπύρος; Έντυσε τον Έγελ µε το φελόνι του παπά µας;» σχολιάζει ειρωνικά το '52 όταν διαβάζει το Περί µεσαιωνικού ελληνισµού. 17 Ένα ανεπηρέαστο από τις µεταφυσικές ανησυχίες του Λούντζη µεταφραστικό αποτέλεσµα επιδιώκει ο Σολωµός και δικλείδα ασφαλείας είναι η εντολή για µεταφράσεις «βαρβαρικές». Στο σηµείο αυτό η διερεύνηση του κατά Daniel Simeoni 18 µεταφραστικού habitus του Λούντζη, της κοινωνικοπολιτισµικά κατευθυνόµενης, δηλαδή, νοητικής διεργασίας του µεταφράζειν, θα µας βοηθήσει στην επαλήθευση. Όλες οι µεταφραστικές απόπειρες του εγελιανού στοχασµού εκκινούν από µια κοινή παραδοχή: την εγγενή αµεταφρασιµότητα ενός στοχασµού πυκνού και δυσνόητου: ένα αδιαπέραστο πλέγµα ορισµών και νέων εννοιών τον καθιστά στρυφνό και απροσπέλαστο. Οι απανταχού µεταφραστές του Hegel χρειάστηκε να αναµετρηθούν µε µια «φιλοσοφία [...] δεµένη στα ίδια τα εκτελεστικά της µέσα», 19 ένα φιλοσοφικό σύστηµα δηλαδή που επινόησε για την εξυπηρέτησή του ένα ίδιο γλωσσικό σύστηµα. Όσον αφορά τον ιταλόγλωσσο Hegel το αδιέξοδο επιτείνεται λόγω της ανεπάρκειας της αδιαµόρφωτης φιλοσοφικά ιταλικής γλώσσας, όπως παρατηρεί ο Spaventa. 20 Είναι αξιοσηµείωτο ότι στην περίπτωση του Λούντζη το ίδιο σχήµα της αδιαµόρφωτης ελληνικής γλώσσας αποτέλεσε ερµηνευτικά το άλλοθι της ιταλόγλωσσης εργασίας του. Ας σηµειωθεί ότι οι µεταφράσεις του Λούντζη για τον Σολωµό απορρίφθηκαν ως ακατάλληλες και από τους τρεις µελετητές που ασχολήθηκαν µε το θέµα: Πολίτη, Βελουδή, και Coutelle, χωρίς η απόφανση αυτή να αιτιολογηθεί µεθοδολογικά. 21 Κι αν «η µετάφραση αποτυγχάνει [...] όπου δεν υπάρχει αποκατάσταση της θεµελιώδους δικαιοσύνης» σύµφωνα µε τον Steiner, 22 το δίκαιο που επικαλούνται οι παραπάνω µελετητές πηγάζει από παρωχηµένα θεωρητικά σχήµατα. Μετά τον Lawrence Venuti 23 θα πρέπει να είµαστε κριτικοί απέναντι σε αιτιάσεις περί αδόκιµου αποτελέσµατος στο περιβάλλον µιας µη οικειοποιητικής πρόθεσης. Αυτό που θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ως προς το µεταφραστικό πρόγραµµα του Λούντζη είναι ότι 15 (Croce 1938, 311) 16 (Garin 1966, 1228) 17 (Βελουδής 1992, 79) 18 (Simeoni 1998, 1-39) 19 (Steiner 2004, 417) 20 (Oldrini 1964, 155) και (Garin 1971, 73) 21 (Πολίτης 1995, 339) και (Coutelle 1990, 38-40) και (Βελουδής 1989, 52-54) 22 (Steiner 2004, 635)

6 προοιωνίζεται όλη την προβληµατική της απόδοσης του εγελιανού στοχασµού σε άλλες γλώσσες, αντιµετωπίζει τα ίδια προβλήµατα, φθίνει στα ίδια σηµεία και κάποιες φορές εµπνέεται λύσεις προς την ίδια κατεύθυνση µε όλη τη γνωστή µας παράδοση του µεταφρασµένου Hegel. Έτσι η εκ του σύνεγγυς µελέτη των χειρογράφων επιβεβαιώνει µεν τις µεταφραστικές αδυναµίες του Λούντζη, αλλά αποκαθιστά και µια αλήθεια που συχνά λησµονούµε: ότι η επιµέλεια και η ευρηµατικότητα µε τις οποίες έφερε εις πέρας το πρωτοποριακό του εγχείρηµα υπήρξαν παράγοντες ισχυρότεροι ως προς το µεταφραστικό αποτέλεσµα από την αδεξιότητα και την αµηχανία που σίγουρα χαρακτηρίζουν πολλές από τις επιλογές του. Για τη θέση αυτή θα επιχειρηµατολογήσω µε αρωγό την περιγραφική µέθοδο. Ο Gideon Toury υποστηρίζει ότι είναι δυνατό να ανασυσταθούν τόσο οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων όσο και οι κυρίαρχες νόρµες που επιβλήθηκαν από το πολιτισµικό περιβάλλον υποδοχής. Η ανασύστασή τους επιτυγχάνεται µε την παραβολή στοχευµένων χωρίων και µε την διερεύνηση των κατηγορηµατικών ισχυρισµών. Στην περίπτωση που µας απασχολεί ο κατηγορηµατικός ισχυρισµός είναι πρόδηλος: η σολωµική εντολή για µεταφράσεις πιστές στο γράµµα του πρωτοτύπου. Η παραβολή χωρίων είναι µια διαδικασία πιο σύνθετη που διέπεται από τους δικούς της κανόνες, κυρίως ως προς τα κριτήρια επιλογής. Εδώ θα περιοριστώ µόνο σε σε κάποια ελάχιστα αλλά ελπίζω ενδεικτικά: Στην µετάφραση της Εγκυκλοπαίδειας στο χειρόγραφο αρ. 1 ο γερµανικός όρος das Wohl µεταφράζεται µε το ιταλικό il Bene, ενώ στο χειρόγραφο αρ. 3 µε τον όρο «il Benevolo». Η αλλαγή αυτή, παρότι αντικαθιστά τον πρώτο ανακριβή όρο µε έναν άλλο ανακριβέστερο, πρέπει να θεωρηθεί ως η προσπάθεια του Λούντζη να σεβαστεί την εγελιανή διάκριση του όρου «Wohl» από το «das Gute» που ακολουθεί αµέσως µετά. Ο Λούντζης επινοεί το υβριδικό «La ἠθικότητα» και η καταφυγή αυτή σε µια λέξη ελληνική υποδηλώνει την αµηχανία του µεταφραστή στην προσπάθειά του να φανεί συνεπής ενώπιον της αντιδιαστολής των γερµανικών όρων «Die Moralität» και «Die Sittlichkeit». Ενώ λοιπόν µεταφράζει ορθά τον πρώτο όρο µε το ιταλικό «La Moralità» για να διατηρήσει την αντιδιαστολή του πρωτοτύπου βρίσκεται αναγκασµένος να εισαγάγει έναν διαφορετικό όρο και καταφεύγει στο ελληνικό «ἠθικότητα» αδυνατώντας να εντοπίσει κατάλληλη ή καθιερωµένη ιταλική λέξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις νεότερες ιταλικές µεταφράσεις του όρου προτιµήθηκε το ελληνογενές «L'eticità» αντί του παλαιότερου όρου «Il costume» που χρησιµοποιεί ο πρώτος µεταφραστής της Εγκυκλοπαίδειας στην Ιταλία, Alessandro Novelli. 24 Η αδυναµία της ιταλικής να παρέχει υλικό στον µεταφραστή τον οδηγεί συχνά σε παράδοξες 23 (Venuti 1999)

7 και υβριδικές δίγλωσσες λύσεις. Το πιο ενδιαφέρον εύρηµα της παραβολής των µεταφρασµάτων µε το γερµανικό πρωτότυπο αφορά ωστόσο τον κεντρικό εγελιανό όρο «Begriff». Ο όρος αυτός είναι ο προβληµατικότερος στην µεταφραστική ιστορία του Hegel. Ο Novelli έχοντας µεταφράσει τον όρο «Vorstellung» µε τον όρο «Concetto» υιοθετεί για τον όρο «Begriff» τον ιταλικό όρο «Nocione». Το ίδιο πράττει και ο Vera µε τον γαλλικό όρο «Notion» που θα οδηγήσει στην πάγια πλέον τακτική των άγγλων µεταφραστών να µεταφράζουν «Begriff» µε «Notion». Η επιλογή για την αγγλική γλώσσα δικαιολογείται λόγο της φθοράς του όρου «Concept». Στα γαλλικά και τα ιταλικά όµως η επιλογή αυτή αποδείχθηκε ιδιαίτερα προβληµατική. 25 Ο Λούντζης αντελήφθη πρώτος τις σηµειωτικές αποκλίσεις και τους κινδύνους της επιλογής αυτής και άφησε τον όρο µέσα στο ιταλικό κείµενο αµετάφραστο. Βρίσκουµε όµως σε άλλα χειρόγραφα να µεταφράζει το «Begriff» µε τον όρο «Concetto». Αυτό υποδηλώνει την διανοητική επιµονή του µεταφραστή στην αναζήτηση λύσεων σύµµετρων µε το γράµµα του πρωτοτύπου, την συνέργεια του εντολέα, την ανάπτυξη διαδικασιών και µηχανισµών επιλογής και ανάδυσης κανονικοτήτων. Η τάση που περισσότερο από κάθε άλλη στοιχειοθετεί το habitus του Λούντζη σε όλη την έκταση της παραγωγής του είναι η υπόταξη του λόγου του όχι µόνο υφολογικά αλλά και µορφολογικά στο εγελιανό πρότυπο - πρωτότυπο. Ο κατά Gideon Toury νόµος της παρείσφρησης υποδεικνύει την ερµηνεία του φαινοµένου ως συνέπεια τόσο της αίγλης του πρωτοτύπου όσο και του ελάσσονος χαρακτήρα της κουλτούρας στόχου. Ως προς τις προκαταρκτικές νόρµες του εγχειρήµατος εξάλλου, η µεταφραστική πολιτική είναι ο σαφής προσανατολισµός στον Hegel έναντι όλων των άλλων ιδεαλιστών. Ως προς τις λειτουργικές νόρµες η ανασύστασή τους καθιστά αναγνώσιµη την εσωτερική εξέλιξη και χρονολογική διαβάθµιση του προγράµµατος: τα χειρόγραφα στα οποία αποτυπώνεται η αµηχανία και οι αµφιβολίες του µεταφραστή προηγούνται εκείνων που εµπεριέχουν τις λύσεις. Πρόκειται λοιπόν για µια µεταφραστική εργασία που παρά τα πολλά ελαττώµατά της αποκαθιστά την κατά Steiner δικαιοσύνη. Ήταν προνόµιο του Σολωµού να έχει στη διάθεσή του µια µετάφραση «κατά γράµµα», αφού ήταν ο ίδιος ο Σολωµός εκείνος ο οποίος αναλάµβανε να ανασύρει από τα χειρόγραφα το «πνεύµα» του ποιητή και προφήτη της Ιδέας Hegel: στερεί δηλαδή από τον µεταφραστή τον ρόλο του ερµηνευτή, ώστε να τον ιδιοποιηθεί. Είναι άστοχο εξάλλου να αναζητούµε ένα δεξιό εγελιανισµό στο µεταφραστή γιατί ο εντολέας έχει φροντίσει να τιθασεύσει τις εγνωσµένες µεταφυσικές ανησυχίες του Λούντζη. Όπως είναι άστοχο να αναζητούµε έναν αριστερό εγελιανισµό στον αναγνώστη Σολωµό, (Hegel 1863a, 328) 25 (Oldrini 1964, ) 26 (Βελουδής 1992, 95-96)

8 γιατί στον Hegel ο ποιητής αναζητεί και το µυστικισµό. Έναν µυστικισµό της ποιητικής όµως, όχι της θρησκείας. Αυτό υποδεικνύει η όψιµη και σχεδόν άµεµπτη µετάφραση της Αισθητικής στους διακριτούς κώδικες 20 και 21, όπως και το γεγονός ότι η µόνη αντιπροσώπευση του Hegel στο ανθολογικό χειρόγραφο 22 γίνεται µε τρία αποσπάσµατα από την Αισθητική. Το εγχείρηµα του Λούντζη ωστόσο δεν θα γίνει πλήρως κατανοητό αν δεν ιδωθεί εντός της ευρύτερης τάσης της εντόπιας διανόησης προς τον γερµανικό στοχασµό. Η στροφή στον εγελιανισµό ερµηνεύθηκε, σωστά νοµίζω, ως συνέπεια της κατάρρευσης των προσδοκιών της τοπικής λογιοσύνης. 27 Η οµόλογη σολωµική απογοήτευση υπαγορεύει και την καταφυγή στην Αισθητική της Ιδέας: µια προσωπική δηλαδή αισθητική σωτηριολογία. Αν αυτή η διαπίστωση αληθεύει και αποκωδικοποιεί εν µέρει τη σολωµική εσωστρέφεια, είναι εξίσου αληθής η διαπίστωση ότι ο ιδεαλισµός, οπουδήποτε έφθανε, υποδαύλιζε όχι µόνο ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες ελευθερίας και εθνικής ολοκλήρωσης, αλλά και τον πόθο για την αναγέννηση της εθνικής φιλοσοφίας σε ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο. «Χωρίς φιλοσοφία δεν µπορεί να υπάρξει έθνος» είναι η επωδός των Ιταλών λογίων, 28 προσδοκούν µέσω του εγελιανισµού να αγκιστρώσουν το ιταλικό πνεύµα στον ρου του παγκόσµιου πνεύµατος. Ο Σολωµός επιχειρεί την επανεκκίνηση του ελληνικού πνεύµατος όχι µόνο µε την επανένταξη της ελληνικής ποίησης στον ευρωπαϊκό χάρτη των ροµαντικών εθνικών λογοτεχνιών, αλλά και µε την απόπειρα θεµελίωσης του φιλοσοφικού της συγχρονισµού µε την Ευρώπη, αφού, όπως διατείνονται οι απανταχού εγελιανοί, «ένας λαός δεν υπάρχει εντός της παγκόσµιας ιστορίας παρά ως αντιπρόσωπος µιας απαραίτητης ιδέας». 29 Βιβλιογραφία Αποστολοπούλου, Γεωργία: Ο εγελιανός φιλόσοφος Ιωάννης Μενάγιας. Εισαγωγή Κείµενα Μαρτυρίες. Ιωάννινα: Δωδώνη Βελουδής, Γιώργος: Διονύσιος Σολωµός, Ροµαντική ποίηση και ποιητική, Οι γερµανικές πηγές, Αθήνα: Γνώση Βελουδής, Γιώργος: «Ο επτανησιακός εγελιανισµός». Στο: Μονά ζυγά. Δέκα νεοελληνικά µελετήµατα. Αθήνα: Γνώση 1992: Coutelle, Louis: «Οι µεταφράσεις του Ν. Λούντζη για τον Σολωµό (Οι κώδικες της Ζακύνθου)». Στο: Πλαισιώνοντας τον Σολωµό ( ), Αθήνα: Νεφέλη 1990: Croce, Benedetto: Alessandro Novelli, Il traduttore italiano di Hegel. La Critica. Rivista di Letteratura, Storia e Filosofia. 36, 1938: Espagne, Michel: Les transferts culturels franco-allemands. Paris: PUF Garin, Eugenio: Gli Hegeliani. Στο: Storia della filosofia italiana. τ. 3. Torino: Einaudi που 27 (Μιχαήλ 1991, 10-15) 28 (Garin 1971, 73) 29 (Garin 1971, 74)

9 1966: Garin, Eugenio: Hegel nella storia della filosofia italiana. De Homine (1971): Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Enzyklopädie der philosophischen Wissenschaften im Grundrisse. Dritte Ausgabe. Heidelberg: Oßwald Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Werke. Vollständige Ausgabe durch einen Verein von Freunden des Verewigten. Berlin: Duncker und Humblot Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La filosofia dello Spirito di Giorgio G. F. Hegel illustrata da Ludovico Boumann, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano 1863a. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La fenomenologia dello Spirito di Giorgio G. F. Hegel ordinata da Giovanni Schulze, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi- Romano 1863b. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La logica di Giorgio G. F. Hegel, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano 1863c. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Filosofia del diritto, ossia il diritto di natura e la scienza della politica di Giorgio G. F. Hegel, traduzione dall'originale per A. Novelli, con illustrazioni di Eduardo Gans, Napoli, Rossi-Romano 1863d. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: La filosofia della natura di Giorgio G. F. Hegel con illustrazioni da Carlo Ludovico Michelet, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Filosofia della storia di Giorgio G. F. Hegel ordinata da Odoardo Gans, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano Hegel, Georg Wilhelm Friedrich: Estetica di Giorgio G. F. Hegel ordinata da H. G. Hotho, traduzione dall'originale per A. Novelli, Napoli, Rossi-Romano Μιχαήλ, Σάββας: Σολωµός και Χέγκελ. Mysterium magnum revelans se ipsum. Αθήνα: Λέων Πολίτης, Λίνος: Γύρω στο Σολωµό. Μελέτες και Άρθρα ( ), Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ Σιγούρος, Μαρίνος: Δ. Σολωµού Άπαντα. Ποιήµατα και Πεζά. Αθήνα: ΟΕΣΒ Simeoni, Daniel: «The Pivotal Status of the Translator's Habitus». Target 10:1, 1998: Steiner, George: Μετά τη Βαβέλ. Αθήνα: Scripta Oldrini, Guido: Gli hegeliani di Napoli. Augusto Vera e la corrente ortodossa. Milano: Feltrinelli Toury, Gideon: Descriptive Translation Studies - and beyond. Amsterdam: J. Benjamins Venuti, Lawrence: L'invisibilità del traduttore. Una storia della traduzione, µτφ. M. Guglielmi. Roma: Armando 1999.

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας Ενότητα 3: Σημειωτική ανάγνωση εικόνων του κόσμου Κασάπη Ελένη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γεννήθηκε το 1956 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1978: πτυχίο Νομικής, 1982: άδεια άσκησης της δικηγορίας, από την οποία

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ ΓΕΝΙΚΑ Παγκοσμίως σήμερα ως βιβλίο εννοείται η συνηθέστερη κατηγορία έντυπου αντικειμένου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ αύξηση πληθυσμού αγροτική επανάσταση (μεγάλα αγροκτήματα νέες μέθοδοι εισαγωγή μηχανημάτων) ανάπτυξη εμπορίου α. Ευρώπη Αφρική Αμερική (τριγωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ι

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ι Ενότητα 2: Τα στάδια της μετάφρασης Οι ρόλοι του μεταφραστή Ελπίδα Λουπάκη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101)

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (Φ101) 3η ενότητα: Θεμελιώδη ερωτήματα & κλάδοι της φιλοσοφίας Γιώργος Ζωγραφίδης Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας Ενότητα 10: Εύρεση μεταφραστικών προτύπων για επαγγελματική μετάφραση Κασάπη Ελένη Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

η αντικειμενική πραγματικότητα και η οικολογική αριστερά ζητήματα θεμελίωσης του οικολογικού λόγου

η αντικειμενική πραγματικότητα και η οικολογική αριστερά ζητήματα θεμελίωσης του οικολογικού λόγου η αντικειμενική πραγματικότητα και η οικολογική αριστερά ζητήματα θεμελίωσης του οικολογικού λόγου γνωστική ιδιοποίηση του κόσμου οτρόπος με τον οποίο η σκέψη ιδιοποιείται τον κόσμο η απόσταση του πραγματικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Οικολογική Ερμηνεία. Ενότητα 2 : 2 ο μάθημα. Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Οικολογική Ερμηνεία. Ενότητα 2 : 2 ο μάθημα. Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οικολογική Ερμηνεία Ενότητα 2 : 2 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς του τεύχους

Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους [ 109 ] Ο Θανάσης Αγάθος είναι λέκτορας Νεο ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 4: ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ (Ο )- ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

102 Φιλοσοφίας Πάτρας

102 Φιλοσοφίας Πάτρας 102 Φιλοσοφίας Πάτρας Το Τμήμα Φιλοσοφίας ιδρύθηκε με το Π.Δ. 206/1999 (Φ.Ε.Κ. 176/6-9-1999) και αποτελεί το πρώτο και μοναδικό αμιγώς φιλοσοφικό τμήμα στην Ελλάδα. Άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας 1830-1880 Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Ιωάννης Παπαθεοδώρου 1 η ενότητα: «Εισαγωγή στα ρομαντικά χρόνια» Ρομαντισμός. Η ανάδυση του μυθιστορήματος. Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη Χρήση της Βάσης Δεδομένων

Οδηγίες για τη Χρήση της Βάσης Δεδομένων Οδηγίες για τη Χρήση της Βάσης Δεδομένων 518297-LLP-2011-IT-ERASMUS-FEXI Εισαγωγή Ο σκοπός αυτού του οδηγού είναι να παρουσιάσει το περιεχόμενο της βάσης δεδομένων των μεταφράσεων των οικονομικών που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχές διαμόρφωσης αναγνωστικής πολιτικής και πολιτικής για το έντυπο βιβλίο στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες

Πτυχές διαμόρφωσης αναγνωστικής πολιτικής και πολιτικής για το έντυπο βιβλίο στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Πτυχές διαμόρφωσης αναγνωστικής πολιτικής και πολιτικής για το έντυπο βιβλίο στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Χριστίνα Μπάνου, Λέκτορας Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τηλ.: 26610-87416,

Διαβάστε περισσότερα

1. Βασικά δικαιώματα στο WWW. Βασικά δικαιώματα στο WWW. Carsten Groene, Γερμανία. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μου. Εύκολο Μέτριο Δύσκολο

1. Βασικά δικαιώματα στο WWW. Βασικά δικαιώματα στο WWW. Carsten Groene, Γερμανία. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μου. Εύκολο Μέτριο Δύσκολο ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μου στο διαδίκτυο 1. Βασικά δικαιώματα στο WWW Τίτλος Σύντομης Δραστηριότητας Συγγραφέας Θέμα Ικανότητες Επίπεδο Ηλικιακή Ομάδα Διάρκεια Στόχος του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές.

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Μια πρώτη επαφή με τη

Διαβάστε περισσότερα

ENCLOSE (Μετάφραση Μ Ε Λ Ε Τ Η Υπ αριθ. : 71/ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική περιγραφή 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισµός 3. Συγγραφή υποχρεώσεων ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : 2.250 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ : ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΦΥΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Αλέξης Καρπούζος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η περιπέτεια της ανθρώπινης χειραφέτησης Εγχειρίδιο έρευνας και διδασκαλίας Εργαστήριο Σκέψης - Αθήνα 2011 Τίτλος: Εισαγωγή στην κατανοητική φιλοσοφία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυπριακές και Μικρασιατικές σπουδές ως πεδίο συνάντησης των νεοελληνικών και των Οθωμανικών σπουδών

Οι Κυπριακές και Μικρασιατικές σπουδές ως πεδίο συνάντησης των νεοελληνικών και των Οθωμανικών σπουδών Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης Οι Κυπριακές και Μικρασιατικές σπουδές ως πεδίο συνάντησης των νεοελληνικών και των Οθωμανικών σπουδών Τα δύο ερευνητικά πεδία στα οποία θα αναφερθώ με άκρα συντομία, οι μικρασιατικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Αποτελέσματα ερωτηματολογίου Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης Παναγιώτης ΑΛΕΒΑΝΤΗΣ Ημερίδα Εργασίας «Δίκτυο ορολογίας για την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισµα 111. Αναλφαβητισµός ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν

Διαγώνισµα 111. Αναλφαβητισµός ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν Διαγώνισµα 111 Αναλφαβητισµός ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν «Πολλές φορές διαβάζω και δεν καταλαβαίνω. Όταν τα κείµενα είναι αρχαία µε νέα ελληνικά µαζί, µου φαίνονται πολύ περίεργα. Δυσκολεύοµαι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της εικόνας στα μαθήματα των φυσικών επιστημών

Ο ρόλος της εικόνας στα μαθήματα των φυσικών επιστημών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Σχολή Επιστημών Αγωγής, ΠΤΔΕ Κατεύθυνση: Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Ο ρόλος της εικόνας στα μαθήματα των φυσικών επιστημών Μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα»

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περί Μελαγχολίας Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το σύστημα των τεσσάρων χυμών και η αρχή της μίμησης. Σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2014-2015 Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) 27.08.2015 Πέµπτη Παιδαγωγικά Ι: Εισαγωγή στην παιδαγωγική επιστήµη Θ. Καραλής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Ενότητα 1η: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Όνομα Καθηγητή: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΗ Τμήμα: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 1. Σκοποί Ενότητας Παρουσιάζεται η φιλοσοφία του 20 ου αιώνα (και γενικά η σύγχρονη φιλοσοφία ως

Διαβάστε περισσότερα

Διαγλωσσική μεταφορά και διαμεσολάβηση

Διαγλωσσική μεταφορά και διαμεσολάβηση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διαγλωσσική μεταφορά και διαμεσολάβηση Ενότητα 4 : Μετάφραση με βάση παράλληλα κείμενα Ελένη Κασάπη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα της Συζήτησης στο δοκίμιο εμπειρικής έρευνας

Η ενότητα της Συζήτησης στο δοκίμιο εμπειρικής έρευνας Η ενότητα της Συζήτησης στο δοκίμιο εμπειρικής έρευνας Σεμινάριο Πτυχιακής Εργασίας Εαρινό εξάμηνο 2015-16 Βασίλης Παυλόπουλος Η ενότητα της Συζήτησης Η Συζήτηση αποτελεί τη σύνθεση των ερευνητικών ευρημάτων

Διαβάστε περισσότερα

3.1. Η πρώτη επαφή των ειδικών εκπαιδευτικών με το «νέο» μέσο

3.1. Η πρώτη επαφή των ειδικών εκπαιδευτικών με το «νέο» μέσο Ειδική Παιδαγωγική και Πληροφορική. Στάσεις των ειδικών Παιδαγωγών απέναντι στη χρήση των Ηλεκτρονικών υπολογιστών Συμπεράσματα από μια πιλοτική έρευνα στην περιοχή της Ηπείρου Σ. Σούλης 1. Προβληματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ Σ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017 ΔΕΥΤΕΡΑ 4/9 ΤΡΙΤΗ 5/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 6/9 ΠΕΜΠΤΗ 7/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8/9 ΚΛΑΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ 11:00-15:30 Προφορικές

Διαβάστε περισσότερα

Απολυτήριο Λυκείου ( Β' Λύκειο Κορίνθου)

Απολυτήριο Λυκείου ( Β' Λύκειο Κορίνθου) τ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ ΟΝΟΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΥ ΞΕΝΗ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ 9 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 104 41 210 5157874

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο;

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Ένας σύντομος οδηγός για να σας διευκολύνει στη λήψη αποφάσεων για τη διάθεση του αρχείου σας σε αποθετήριο του

Διαβάστε περισσότερα

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997,

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997, Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 98, 98, 986, 987, 988, 989, 99, 99, 99, 995, 997, 998, 999,,, και. Καναβέλη Ελιάνα Παλιεράκη Πόπη 8--6 . Εισαγωγή..... Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Πρόσβαση αναγνωρισμένων πολιτικών προσφύγων σε Ι.Ε.Κ. (Αναφορά υπ αρ. πρωτ: 14976/2008) Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Χειριστής: Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Το ενδιαφέρον του µαθήµατος συγκεντρώνεται στη µελέτη του φαινοµένου της ρύθµισης ως µορφής δηµοσίας πολιτικής στο πεδίο της οικονοµίας. Παρουσιάζονται και εξετάζονται συγκριτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-201 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS ΥΑ0007 Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Υποχρεωτικό Επιστήμη ΥΔ0001 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό ΥΒ0003 Η Ιστορία και η Διδακτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη Όγδοη Ενότητα: H πρόσληψη της ιστορίας του Ιησού στον κινηματογράφο (Ι) Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ε Τ Ο Σ ( Β Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ευτέρα Πλάτων (Υ) Μ. Μουζάλα 14:00-16:00 ΑΠ2 / ΑΠ4 / ΑΠ8

Α Ε Τ Ο Σ ( Β Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ευτέρα Πλάτων (Υ) Μ. Μουζάλα 14:00-16:00 ΑΠ2 / ΑΠ4 / ΑΠ8 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 & ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ σύµφωνα µε το άρθρο 39/ΦΕΚ 50-15/5/2015 για τους επί πτυχίω φοιτητές/τριες

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΦΩΚΙΔΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00 Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Η Ελλάδα ευνοείται από εγγενή γεωφυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά και μακρόχρονες παραδόσεις, που από μόνα

Διαβάστε περισσότερα

Ανδριοπούλου Αγγελική Σταθοπούλου Σωτηρία Χαλούλη Αλεξία Ψαράκη Κωνσταντίνα. Leonardo Da Vinci. Ανατομία Ενός Μυαλού

Ανδριοπούλου Αγγελική Σταθοπούλου Σωτηρία Χαλούλη Αλεξία Ψαράκη Κωνσταντίνα. Leonardo Da Vinci. Ανατομία Ενός Μυαλού Οι μαθητές με αφορμή το πολύπλευρο έργο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι προσέγγισαν επιστημονικά και καλλιτεχνικά πεδία του ενδιαφέροντός τους σε μία προσπάθεια να «αποκωδικοποιήσουν» τον επιστήμονα και καλλιτέχνη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ A Τάξη Ενιαίου Λυκείου (Μάθηµα Επιλογής) ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων. Εκθέτοντας την τέχνη Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων. Εκθέτοντας την τέχνη Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιμέλεια Εκθέσεων Εκθέτοντας την τέχνη Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ. Σολομών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Σαν τα πουλιά του ουρανού

Σαν τα πουλιά του ουρανού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σαν τα πουλιά του ουρανού Ενότητα 4 : 4 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας 1830-1880 Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Ιωάννης Παπαθεοδώρου 3 η ενότητα: «Ρομαντισμός και Ρεαλισμός» Ορισμοί, χαρακτηριστικά, διαφορές και ζώνες συνύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενα ρευστοποίησης εδαφών στον Ελληνικό χώρο Κεφάλαιο 1

Φαινόµενα ρευστοποίησης εδαφών στον Ελληνικό χώρο Κεφάλαιο 1 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Εισαγωγικό σηµείωµα Η προκαλούµενη, κατά τη διάδοση των σεισµικών κυµάτων, εφαρµογή κυκλικών διατµητικών τάσεων οδηγεί τους κορεσµένους χαλαρούς αµµώδεις σχηµατισµούς σε συµπύκνωση.

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ [Αξίες της τηλεόρασης, οικογένεια και σχολείο]

ΚΕΙΜΕΝΟ [Αξίες της τηλεόρασης, οικογένεια και σχολείο] 41 Διαγώνισµα 31 Νέοι & Τηλεόραση ΚΕΙΜΕΝΟ [Αξίες της τηλεόρασης, οικογένεια και σχολείο] Η τηλεόραση επηρεάζει τις πεποιθήσεις, τις αξίες και τις συµπεριφορές των τηλεθεατών. Όµως, δεν επιδρά σε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη Έκτη Ενότητα: Η θεωρία της πρόσληψης κι η ερμηνεία της Καινής Διαθήκης: όρια

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιασµός της έκθεσης της επιτροπής του ΕΣΥΠ για τη δευτεροβάθµια Εκπαίδευση

Σχολιασµός της έκθεσης της επιτροπής του ΕΣΥΠ για τη δευτεροβάθµια Εκπαίδευση Σχολιασµός της έκθεσης της επιτροπής του ΕΣΥΠ για τη δευτεροβάθµια Εκπαίδευση Ιωάννης Πανάρετος Καθηγητής Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Αύγουστος 2006 Σηµείωση: Τα σχόλια αναφέρονται στο κείµενο που

Διαβάστε περισσότερα