ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΟΤΣΙΦΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΤΟΥΠΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Εισηγητής: Μπαστάκης Εµµανουήλ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος.05 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χρηµατοοικονοµική ανάλυση Ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις Είδη ανάλυσης ανάλογα µε τη θέση του αναλυτή Είδη ανάλυσης ανάλογα µε τα στάδια διενέργειάς της.09 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Αριθµοδείκτης Γενικής ή Έµµεσης Ρευστότητας Αριθµοδείκτης Ειδικής ή Άµεσης Ρευστότητας Αριθµοδείκτης Ταµειακής Ρευστότητας Αριθµοδείκτης Αµυντικού Χρονικού ιαστήµατος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Ενεργητικού Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Παγίων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Αποθεµάτων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Εισπρακτέων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Υποχρεώσεων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Καθαρού Κεφαλαίου Κίνησης.20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αριθµοδείκτης Μεικτού Περιθωρίου ή Μεικτού Κέρδους Αριθµοδείκτης Καθαρού Περιθωρίου ή Καθαρού Κέρδους Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Ενεργητικού Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Συνολικών Κεφαλαίων Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Ιδίων Κεφαλαίων Αριθµοδείκτης Οικονοµικής Μόχλευσης..26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΙΑΡΘΡΩΣΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Αριθµοδείκτης Ιδίων προς Συνολικά Κεφάλαια Αριθµοδείκτης Ξένων προς Συνολικά Κεφάλαια..30 2

3 5.3. Αριθµοδείκτης Ιδίων προς Ξένα Κεφάλαια Αριθµοδείκτης Ιδίων Κεφαλαίων προς Πάγια Αριθµοδείκτης Κάλυψης Τόκων 32 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΕΠΕΝ ΥΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ Κέρδη ανά Μετοχή Μέρισµα ανά Μετοχή Μερισµατική Απόδοση Ποσοστό ιανεµόµενων Κερδών Εσωτερική Αξία Μετοχής & Χρηµατιστηριακή Τιµή Μετοχής Λόγος Χρηµατιστηριακής Τιµής προς Εσωτερική Αξία Μετοχής Λόγος Τιµής Προς Κέρδη ανά Μετοχή.36 ΜΕΡΟΣ ΙΙ: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΜΟΒΙΑΚ Α.Ε. (ΜΟΝΑ Α ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ) ΜΟΒΙΑΚ Α.Ε Αριθµοδείκτες Ρευστότητας Αριθµοδείκτης Γενικής ή Έµµεσης Ρευστότητας Αριθµοδείκτης Ειδικής ή Άµεσης Ρευστότητας Αριθµοδείκτης Ταµειακής Ρευστότητας Αριθµοδείκτης Αµυντικού Χρονικού ιαστήµατος Αριθµοδείκτες ραστηριότητας Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Ενεργητικού Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Παγίων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Αποθεµάτων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Εισπρακτέων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Υποχρεώσεων Αριθµοδείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Καθαρού Κεφαλαίου Κίνησης Αριθµοδείκτες Αποδοτικότητας Αριθµοδείκτης Μεικτού Περιθωρίου ή Μεικτού Κέρδους Αριθµοδείκτης Καθαρού Περιθωρίου ή Καθαρού Κέρδους Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Ενεργητικού Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Συνολικών Κεφαλαίων

4 Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Ιδίων Κεφαλαίων Αριθµοδείκτης Οικονοµικής Μόχλευσης Αριθµοδείκτες Χρηµατοοικονοµικής ιάρθρωσης & Βιωσιµότητας Αριθµοδείκτης Ιδίων προς Συνολικά Κεφάλαια Αριθµοδείκτης Ξένων προς Συνολικά Κεφάλαια Αριθµοδείκτης Ιδίων προς Ξένα Κεφάλαια Αριθµοδείκτης Ιδίων Κεφαλαίων προς Πάγια Αριθµοδείκτης Κάλυψης Τόκων. 59 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31 ης ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 31/12/ ΙΑΘΕΣΗ ΚΕΡ ΩΝ 31/12/ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31 ης ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 31/12/ ΙΑΘΕΣΗ ΚΕΡ ΩΝ 31/12/ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31 ης ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 31/12/ ΙΑΘΕΣΗ ΚΕΡ ΩΝ 31/12/ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31 ης ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 31/12/ ΙΑΘΕΣΗ ΚΕΡ ΩΝ 31/12/ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31 ης ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 31/12/ ΙΑΘΕΣΗ ΚΕΡ ΩΝ 31/12/ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.81 4

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αντικείµενο της πτυχιακής αυτής εργασίας είναι η ανάλυση χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων και η ερµηνεία των οικονοµικών στοιχείων µιας επιχείρησης η οποία τηρεί βιβλία Γ κατηγορίας. Σκοπός της εργασίας είναι η κατανόηση µιας συγκεκριµένης µεθόδου χρηµατοοικονοµικής ανάλυσης, των αριθµοδεικτών. Στο πρώτο µέρος, το οποίο είναι το θεωρητικό, αρχικά αναλύονται κάποιες έννοιες και στη συνέχεια παρουσιάζονται αναλυτικά οι αριθµοδείκτες όπου αποτυπώνεται ο τύπος τους και περιγράφεται η συµπεριφορά τους και τα συµπεράσµατα που µπορούµε να βγάλουµε από τον καθένα. Στο δεύτερο µέρος, το οποίο είναι το πρακτικό, διερευνούµε µε τη χρήση των αριθµοδεικτών τις πληροφορίες τις οποίες αντλούµε από τις οικονοµικές καταστάσεις της ΜΟΒΙΑΚ Α.Ε. (ΜΟΝΑ Α ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ) για µια σειρά ετών, ώστε να έχουµε µια εικόνα της πορείας της συγκεκριµένης εταιρείας. Τα δύο µέλη της οµάδας έφεραν σε πέρας την πτυχιακή εργασία που τους ανατέθηκε αφού συνεργάστηκαν και δούλεψαν από κοινού κάθε τµήµα της εργασίας. 5

6 ΜΕΡΟΣ Ι ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 6

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Χρηµατοοικονοµική ανάλυση Χρηµατοοικονοµική ανάλυση ονοµάζεται η διερεύνηση και η αξιοποίηση των δεδοµένων τα οποία παίρνουµε από τις οικονοµικές ή λογιστικές καταστάσεις των επιχειρήσεων, δηλαδή από πίνακες στους οποίους απεικονίζονται τα στοιχεία της χρηµατοοικονοµικής κατάστασης της επιχείρησης, τα αποτελέσµατα της διαχείρισής τους και η διάθεση των αποτελεσµάτων. Οι σηµαντικότερες οικονοµικές καταστάσεις αναλύονται παρακάτω. Με την ανάλυση χρηµατοοικονοµικών δεικτών εκτιµάται η εξέλιξη της χρηµατοοικονοµικής κατάστασης και απόδοσης µιας επιχείρησης. Σκοπός της είναι η εξαγωγή συµπερασµάτων και η αξιοποίησή τους ώστε η εξεταζόµενη επιχείρηση να εκµεταλλεύεται τα δυνατά της σηµεία προς όφελός της και να λαµβάνει τα απαραίτητα µέτρα για να διορθώσει τις αδυναµίες της. Μια από τις πιο διαδεδοµένες µεθόδους χρηµατοοικονοµικής ανάλυσης αποτελεί η χρήση των αριθµοδεικτών, οι οποίοι βοηθούν στην ερµηνεία των οικονοµικών στοιχείων των επιχειρήσεων. Μέσω των αριθµοδεικτών γίνεται αµέσως αντιληπτή η πραγµατική αξία και η σπουδαιότητα των απολύτων µεγεθών, πράγµα που οδήγησε στην καθιέρωση της χρησιµοποίησής τους. Ένας µεµονωµένος όµως αριθµοδείκτης δεν µπορεί να µας δώσει πλήρη εικόνα της οικονοµικής θέσης µιας επιχείρησης αν δε συγκριθεί µε τους αντίστοιχους του ίδιου κλάδου ή της ίδιας επιχείρησης διαχρονικά. Οι κυριότεροι αριθµοδείκτες αναλύονται ανά οµάδες στα επόµενα κεφάλαια Ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις Ο Ισολογισµός είναι ένα λογιστικό έγγραφο ή αλλιώς ένας πίνακας όπου παρουσιάζονται τα στοιχεία του ενεργητικού (περιουσία) και του παθητικού (υποχρεώσεις) καθώς και η καθαρή θέση της επιχείρησης σε µια συγκεκριµένη στιγµή, κατά τη λήξη µιας ορισµένης περιόδου. Σύµφωνα µε την ελληνική νοµοθεσία η περιουσία περιλαµβάνει τρεις κυρίως οµάδες στοιχείων, πάγια, κυκλοφορούντα και διαθέσιµα, ενώ οι υποχρεώσεις χωρίζονται σε µακροπρόθεσµες και βραχυπρόθεσµες ανάλογα µε το αν η διάρκεια εξόφλησής τους είναι µεγαλύτερη ή µικρότερη του έτους. Η διαφορά ανάµεσα στην περιουσία και τις 7

8 υποχρεώσεις της επιχείρησης δίνει την καθαρή περιουσία της ή αλλιώς τα ίδια κεφάλαια. Με άλλα λόγια ο ισολογισµός παρουσιάζει τα µέσα τα οποία έχει στην κατοχή της η επιχείρηση, δηλαδή την περιουσία της, καθώς και τον τρόπο χρηµατοδότησης για την απόκτησή τους. Τέλος, θεωρείται το παλαιότερο των λογιστικών εγγράφων και η δηµοσιοποίησή του επιβάλλεται από το νόµο καθώς αποτελεί πληροφοριακό έγγραφο, µέσω του οποίου οι ενδιαφερόµενοι µπορούν να εξακριβώσουν το έργο, τους στόχους και την οικονοµική κατάσταση της επιχείρησης. Η Κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσης παρέχει πληροφορίες για την εκτίµηση της οικονοµικής απόδοσης ή επίδοσης µιας επιχείρησης µέσα σε µια χρονική περίοδο. Με άλλα λόγια παρουσιάζει αναλυτικά τα έσοδα και τα έξοδα που πραγµατοποιήθηκαν σε µια συγκεκριµένη λογιστική χρήση, προσδιορίζοντας έτσι το αποτέλεσµα (κέρδος ή ζηµιά). Η κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσης διαιρείται σε δύο µέρη. Στο πρώτο παραθέτονται τα στοιχεία των λογαριασµών των λειτουργικών εσόδων και εξόδων, δηλαδή των στοιχείων που προσδιορίζουν το αποτέλεσµα εκµετάλλευσης. Στο δεύτερο παρουσιάζονται οι λογαριασµοί των µη λειτουργικών (έκτακτων) εσόδων και κερδών καθώς και αυτοί των µη λειτουργικών εξόδων και ζηµιών. Ο Πίνακας διάθεσης αποτελεσµάτων είναι το τρίτο στη σειρά λογιστικό έγγραφο τέλους χρήσης, το οποίο, κατά την ελληνική νοµοθεσία, συντάσσεται και δηµοσιεύεται από τις ελληνικές επιχειρήσεις. Η σύνταξη και δηµοσίευση είναι υποχρεωτική όταν γίνεται διάθεση αποτελεσµάτων. Ο πίνακας διάθεσης των αποτελεσµάτων δίνει πρόσθετες πληροφορίες σχετικά µε το πώς η διοίκηση της επιχείρησης χειρίστηκε τα κέρδη της χρήσης διανέµοντάς τα πιθανών κατά ένα µέρος στους µετόχους µε τη µορφή µερισµάτων και κατά ένα άλλο µέρος στην ίδια την επιχείρηση µε τη µορφή αποθεµατικών. Στην περίπτωση που υπάρχουν ζηµιές προηγούµενων χρήσεων, δεν είναι δυνατή η διανοµή οποιουδήποτε ποσού, αν πρώτα δεν εξαλειφθούν αυτές είτε µε κέρδη είτε µε αποθεµατικά. Η Κατάσταση ταµειακών ροών εµφανίζει τις κύριες πηγές και χρήσεις των κεφαλαίων τα οποία περνούν µέσα από την επιχείρηση σε µια περίοδο. Αν και στην Ελλάδα δεν είναι υποχρεωτικό να δηµοσιεύεται η κατάσταση ταµειακών ροών µαζί µε τις άλλες βασικές λογιστικές καταστάσεις, αναγνωρίζεται όµως η χρησιµότητά της στη χρηµατοοικονοµική ανάλυση αφού παρέχει πληροφορίες για τις κύριες χρηµατοδοτικές (αυξήσεις και µειώσεις 8

9 του χρέους και του µετοχικού κεφαλαίου) και επενδυτικές (αγορές και πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων) δραστηριότητες της επιχείρησης Είδη ανάλυσης ανάλογα µε τη θέση του αναλυτή Πολλοί είναι εκείνοι που ενδιαφέρονται για την οικονοµική κατάσταση µιας επιχείρησης. Όταν η ανάλυση γίνεται από πρόσωπα που βρίσκονται εντός της επιχείρησης και έχουν πρόσβαση στα βιβλία και στα λογιστικά έγγραφα, όπως οι υπάλληλοι της επιχείρησης και οι ελεγκτές, τότε πρόκειται για εσωτερική ανάλυση. Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν πλήρη στοιχεία και πλήθος πληροφοριών στη διάθεση των υπαλλήλων ή των ελεγκτών, οι οποίοι µπορούν να σχηµατίσουν ορθή εικόνα για την οικονοµική κατάσταση της επιχείρησης. Όταν η ανάλυση ενεργείται από πρόσωπα που βρίσκονται εκτός της επιχείρησης όπως τράπεζες, οικονοµολόγοι και γενικά τρίτοι, τότε πρόκειται για εξωτερική ανάλυση και γίνεται για να προσδιοριστεί η οικονοµική θέση της επιχείρησης. Τα άτοµα που διενεργούν αυτού του είδους την ανάλυση συλλέγουν τα στοιχεία τους από τις δηµοσιευόµενες λογιστικές καταστάσεις και πιθανόν από διάφορες άλλες πηγές, όπως άρθρα του οικονοµικού τύπου, πληροφορίες από χρηµατιστηριακούς κύκλους, ελέγχους των ελεγκτών κλπ Είδη ανάλυσης ανάλογα µε τα στάδια διενέργειάς της Κατά το αρχικό στάδιο της ανάλυσης είναι απαραίτητο να καθοριστούν οι στόχοι και η πορεία που θα ακολουθηθεί καθώς επίσης και τα πληροφοριακά στοιχεία που πρέπει να συγκεντρωθούν και οι πηγές τους. Ακόµη, πρέπει να καθοριστεί ο τρόπος επεξεργασίας και µελέτης των στοιχείων, ώστε τα συµπεράσµατα που θα προκύψουν να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στις επιδιώξεις του αναλυτή. Σε γενικές γραµµές η διαδικασία της ανάλυσης περιλαµβάνει δύο βασικές φάσεις. Στην πρώτη φάση που ονοµάζεται τυπική ανάλυση, γίνεται έλεγχος των αρχών της σαφήνειας, της ειλικρίνειας και της οµοιοµορφίας και αποτελεί κατά κάποιο τρόπο προπαρασκευαστικό στάδιο της δεύτερης φάσης. Ειδικότερα ελέγχεται ο χαρακτηρισµός των κονδυλίων του ισολογισµού, η διάταξή τους και η µέθοδος αποτίµησής τους. Ακόµα, 9

10 στη φάση αυτή συγκεντρώνεται πρόσθετο πληροφοριακό υλικό για τον ισολογισµό και την επιχείρηση, όπως στοιχεία από τον οικονοµικό τύπο, πληροφοριακά δελτία τραπεζών, χρηµατιστηρίου κλπ. Στη δεύτερη φάση, που ονοµάζεται και ουσιαστική ανάλυση, αφού υπολογιστούν οι σχετικοί αριθµοδείκτες αρχίζει µια σύγκριση των διαφόρων µεγεθών που αποβλέπει στον εντοπισµό των τάσεων αλλά και των πιο σηµαντικών αποκλίσεων. Έτσι γίνονται διαχρονικές συγκρίσεις, τόσο στα κονδύλια των ισολογισµών όσο και στους αριθµοδείκτες, που µπορεί να αποκαλύψουν τυχόν τάσεις ανόδου, καθόδου, σταθερότητας ή στασιµότητας και να ληφθούν µέτρα για τη διόρθωση της πορείας της επιχείρησης. 10

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Ρευστότητα είναι η ικανότητα µιας επιχείρησης να εξοφλεί τις βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις της χρησιµοποιώντας εύκολα ρευστοποιήσιµα περιουσιακά στοιχεία. Το πόσο ρευστό είναι ένα περιουσιακό στοιχείο εξαρτάται από την ταχύτητα µε την οποία µπορεί να µετατραπεί σε χρήµα χωρίς να µειωθεί η αξία του. Η ύπαρξη ρευστότητας σε µια επιχείρηση έχει επίδραση στα κέρδη της, διότι αν τα κυκλοφοριακά της στοιχεία δε µετατρέπονται εύκολα σε µετρητά ή αν δεν υπάρχουν επαρκή ρευστά διαθέσιµα, τότε η επιχείρηση δε θα είναι σε θέση να πληρώσει τις υποχρεώσεις της. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσµα τη δυσφήµισή της και τη µείωση της εµπιστοσύνης των συναλλασσόµενων µε αυτή. Οι αριθµοδείκτες που χρησιµοποιούνται περισσότερο για τον προσδιορισµό της βραχυχρόνιας οικονοµικής θέσης µιας επιχείρησης και της ικανότητάς της να ανταποκρίνεται στις βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις της είναι οι εξής: 2.1. Αριθµοδείκτης Γενικής ή Έµµεσης Ρευστότητας ή Κεφαλαίου Κίνησης (Current Ratio) ΓΡ = Κυκλοφορούν Ενεργητικό Βραχυπρόθεσµες Υποχρεώσεις = ιαθέσιµα + Απαιτήσεις + Αποθέµατα Βραχυπρόθεσµες Υποχρεώσεις Το κυκλοφορούν ενεργητικό περιλαµβάνει αποθέµατα, απαιτήσεις, χρεόγραφα και διαθέσιµα. Οι βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις περιλαµβάνουν προµηθευτές, γραµµάτια πληρωτέα, βραχυπρόθεσµα τραπεζικά δάνεια, προκαταβολές πελατών, υποχρεώσεις από φόρους και τέλη, ασφαλιστικούς οργανισµούς, µερίσµατα πληρωτέα, πιστωτές διάφοροι και γενικά τις υποχρεώσεις που λήγουν µέσα στην επόµενη του ισολογισµού χρήση. Το µέγεθος του δείκτη εξαρτάται από τον κλάδο της επιχείρησης, την ποιότητα των κυκλοφοριακών στοιχείων, την αµεσότητα των τρεχουσών υποχρεώσεων και την ευκαµψία των αναγκών σε κεφάλαια κίνησης 11

12 Για να είναι περισσότερο αξιόπιστος ο δείκτης θα πρέπει να εξετάζεται διαχρονικά, σε σύγκριση µε όµοιες επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου και µε το µέσο όρο του κλάδου αλλά και σε συνδυασµό µε τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται. Ο αριθµοδείκτης γενικής ρευστότητας µας δείχνει την ισορροπία µεταξύ βραχυχρόνιων στοιχείων που συνθέτουν τον ισολογισµό. ηλαδή σε τι ποσοστό οι βραχυχρόνιες απαιτήσεις που έχει µια επιχείρηση µπορούν να καλύψουν τις βραχυχρόνιες υποχρεώσεις της. Εκτός από το µέτρο της ρευστότητας µιας επιχείρησης µας δείχνει και το περιθώριο ασφαλείας που διατηρεί ώστε να είναι σε θέση να αντιµετωπίσει κάποια ανεπιθύµητη εξέλιξη στη ροή των κεφαλαίων κίνησης. Επειδή σπάνια υπάρχει ακριβής αντιστοιχία µεταξύ των εισερχόµενων κεφαλαίων και των εξοφλούµενων υποχρεώσεων, γι αυτό µια επιχείρηση θα πρέπει να διατηρεί επαρκή κυκλοφοριακά στοιχεία για να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις τρέχουσες υποχρεώσεις της όταν καταστούν ληξιπρόθεσµες. Όσο µεγαλύτερος είναι ο αριθµοδείκτης γενικής ρευστότητας τόσο καλύτερη, από πλευράς ρευστότητας, είναι η θέση της συγκεκριµένης επιχείρησης. Γενικά ένας δείκτης κυκλοφοριακής ρευστότητας µεγαλύτερος του 2 θεωρείται καλή ένδειξη, όµως µπορεί να ποικίλλει ανάλογα µε τον τύπο της επιχείρησης και τον κλάδο στον οποίο αυτή ανήκει. Μια συνεχής µείωση του δείκτη είναι ένδειξη ότι αρχίζει να αναπτύσσεται µια όχι ευνοϊκή κατάσταση για την επιχείρηση, κάτι το οποίο θα πρέπει να διερευνηθεί. Ένας χαµηλός αριθµοδείκτης κεφαλαίου κίνησης παρέχει ένδειξη ύπαρξης µεγαλύτερου βαθµού κινδύνου στην επιχείρηση από ότι ένας υψηλός αριθµοδείκτης. Σε γενικές γραµµές όσο χαµηλότερος ο δείκτης τόσο πιο µεγάλος ο κίνδυνος µη δυνατότητας αποπληρωµών και δηµιουργίας «υπερθέρµανσης» µε συνέπεια πτώση πωλήσεων. Αντίθετα υπέρµετρα υψηλός δείκτης µπορεί να σηµαίνει µη αποδοτική κατανοµή κεφαλαίων της επιχείρησης. Μπορεί δηλαδή να µη χρησιµοποιεί τις χρηµατοδοτικές δυνατότητες που υπάρχουν µε αποτέλεσµα να µη µεγεθύνεται στην αγορά της, όσο θα µπορούσε. Μπορεί ακόµα να κρύβει την ύπαρξη απαξιωµένων ή κατεστραµµένων αποθεµάτων, η αξία των οποίων δεν εµφανίζεται στα λογιστικά βιβλία της επιχείρησης, καθώς και δυσκολία αυτής να εισπράξει τις απαιτήσεις της Αριθµοδείκτης Ειδικής ή Άµεσης Ρευστότητας (Acid-test Ratio) 12

13 ΕΡ = Κυκλοφορούν Ενεργητικό Αποθέµατα Βραχυπρόθεσµες Υποχρεώσεις = ιαθέσιµα + Απαιτήσεις Βραχυπρόθεσµες Υποχρεώσεις Ο αριθµοδείκτης ειδικής ρευστότητας περιλαµβάνει όλα εκείνα τα στοιχεία τα οποία µετατρέπονται εύκολα και γρήγορα σε ρευστά και αγνοεί όλα εκείνα τα στοιχεία του κυκλοφορούντος ενεργητικού τα οποία δε µετατρέπονται εύκολα σε µετρητά. Σε σχέση µε τον προηγούµενο δείκτη εδώ δεν περιλαµβάνονται τα αποθέµατα πρώτων και βοηθητικών υλών, ηµικατεργασµένων και ετοίµων προϊόντων, γιατί είναι το στοιχείο εκείνο, του κυκλοφορούντος ενεργητικού, µε τη µικρότερη ρευστότητα. Απαιτείται αρκετό χρονικό διάστηµα µέχρι την πώλησή τους και υπάρχει αβεβαιότητα ως προς τη δυνατότητα πώλησης όλων των αποθεµάτων αλλά και ως προς την αξία που θα εισπραχθεί κατά την πώλησή τους. Εποµένως υπάρχει µεγάλη πιθανότητα να πραγµατοποιηθούν ζηµιές όταν αυτά ρευστοποιηθούν. Ο αριθµοδείκτης ειδικής ρευστότητας µας δείχνει πόσες φορές τα ταχέως ρευστοποιήσιµα στοιχεία της επιχείρησης καλύπτουν τις βραχυχρόνιες υποχρεώσεις της και πόσο ευπρόσβλητη είναι µια επιχείρηση σε πιθανή µεταβολή του οικονοµικού περιβάλλοντος µέσα στο οποίο λειτουργεί. Για να είναι περισσότερο αξιόπιστος ο δείκτης θα πρέπει να εξετάζεται διαχρονικά, σε σύγκριση µε όµοιες επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου και µε το µέσο όρο του κλάδου αυτού. Γενικά, αν τα αµέσως ρευστοποιήσιµα στοιχεία µιας επιχείρησης (κυκλοφορούν µείον αποθέµατα) είναι ίσα ή µεγαλύτερα των τρεχουσών υποχρεώσεων τότε η επιχείρηση έχει καλή τρέχουσα οικονοµική κατάσταση. Όσο µεγαλύτερος είναι ο αριθµοδείκτης, τόσο µεγαλύτερη ρευστότητα έχει η επιχείρηση. Γενικά, ένας δείκτης άµεσης ρευστότητας µεγαλύτερος του 1,5 θεωρείται καλή ένδειξη. Αν ο δείκτης είναι αρκετά µικρότερος της µονάδας, η επιχείρηση πιθανόν να µην µπορέσει να ικανοποιήσει µια ξαφνική απαίτηση καταβολής µετρητών. Όσο µικρότερος είναι ο δείκτης τόσο µεγαλύτερη είναι η έκθεση στον κίνδυνο αυτό Αριθµοδείκτης Ταµειακής Ρευστότητας (Cash Ratio) ΤΡ = ιαθέσιµο Ενεργητικό Ληξιπρόθεσµες Υποχρεώσεις 13

14 Ο αριθµητής ( ιαθέσιµο Ενεργητικό) περιλαµβάνει µετρητά, καταθέσεις όψεως, επιταγές και γενικά όσα στοιχεία είναι ισοδύναµα µε µετρητά. Ο δείκτης ταµειακής ρευστότητας µας δίνει την εικόνα της επάρκειας ή όχι µετρητών στην επιχείρηση σε σχέση µε τις τρέχουσες λειτουργικές της ανάγκες και θα πρέπει να εξετάζεται διαχρονικά, σε σύγκριση µε όµοιες επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου και µε το µέσο όρο του κλάδου αυτού ώστε να είναι περισσότερο αξιόπιστος. Η ταµειακή ρευστότητα εκφράζει την ικανότητα µιας επιχείρησης να εξοφλήσει τις τρέχουσες και ληξιπρόθεσµες υποχρεώσεις της µε τα µετρητά που διαθέτει. Πιο συγκεκριµένα ο δείκτης ταµειακής ρευστότητας µας δείχνει πόσες φορές τα διαθέσιµα περιουσιακά στοιχεία µιας επιχείρησης καλύπτουν τις ληξιπρόθεσµες υποχρεώσεις της Αριθµοδείκτης Αµυντικού Χρονικού ιαστήµατος (Defensive Interval Ratio) ΑΧ = ιαθέσιµα + Χρεόγραφα + Απαιτήσεις Προβλεπόµενα Ηµερήσια Έξοδα Τα προβλεπόµενα ηµερήσια έξοδα υπολογίζονται ως εξής: (Κόστος Πωληθέντων + Έξοδα ιοικητικής Λειτουργίας + Έξοδα Λειτουργίας ιάθεσης + Έξοδα Λειτουργίας Ερευνών και Ανάπτυξης + Χρηµατοοικονοµικά Έξοδα Αποσβέσεις Ενσωµατωµένες στο Λειτουργικό Κόστος) / 365 Ο αριθµοδείκτης αµυντικού χρονικού διαστήµατος αποτελεί ένα πολύ συντηρητικό µέτρο του βαθµού ικανότητας µιας επιχείρησης να καλύπτει τις λειτουργικές της δαπάνες από τα αµυντικά της στοιχεία βασιζόµενος στα αµέσως ρευστοποιηµένα στοιχεία της επιχείρησης (µετρητά, εισηγµένα στο χρηµατιστήριο χρεόγραφα και απαιτήσεις) και όχι στα λειτουργικά της έσοδα. Υποστηρίζεται από πολλούς ερευνητές ότι ο δείκτης αυτός είναι ο καλύτερος του βαθµού ρευστότητας όµως είναι δύσκολο να εκτιµηθεί κατά πόσο αυτό ισχύει. Παρόλα αυτά γεγονός είναι ότι αποτελεί µια εναλλακτική µέθοδο αναλύσεως της τρέχουσας ρευστότητας µιας επιχείρησης. Ο αριθµοδείκτης αµυντικού χρονικού διαστήµατος µετρά, σε αριθµό ηµερών, το χρονικό διάστηµα που µια επιχείρηση µπορεί να λειτουργεί µε τη χρησιµοποίησή των στην κατοχή 14

15 της αµυντικών περιουσιακών στοιχείων χωρίς να καταφεύγει στη χρησιµοποίηση των εσόδων που προέρχονται από τις δραστηριότητές της. Αύξηση του δείκτη από έτος σε έτος είναι ένδειξη ευνοϊκής εξέλιξης για την επιχείρηση, ενώ αντίθετα µείωση του δείκτη είναι ένδειξη εµφάνισης µιας µη ενθαρρυντικής κατάστασης. 15

16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Η χρησιµοποίηση των αριθµοδεικτών δραστηριότητας (activity ratios) βοηθά να προσδιορίσουµε το βαθµό µετατροπής ορισµένων περιουσιακών στοιχείων, όπως είναι τα αποθέµατα και οι απαιτήσεις, σε ρευστά. Με άλλα λόγια αυτή η κατηγορία δεικτών µας δείχνει πόσο αποτελεσµατικά διαχειρίζεται µια επιχείρηση τους πόρους της, µε σκοπό τη δηµιουργία πωλήσεων. Πιο συγκεκριµένα, η διοίκηση της επιχείρησης προκειµένου να πετύχει την πιο αποτελεσµατική διαχείριση του κεφαλαίου κίνησης θα πρέπει να παρακολουθεί συνέχεια και µε την απαιτούµενη προσοχή τις διαδικασίες για τη γρήγορη µετατροπή των απαιτήσεων και αποθεµάτων σε µετρητά. Μπορούµε να πούµε ότι κάθε µέγεθος του κυκλοφοριακού ενεργητικού αξιοποιείται όταν µετατρέπεται από συγκεκριµένο αγαθό σε ρευστό χρήµα και στη συνέχεια µετατρέπεται πάλι σε αγαθό κ.ο.κ. Έτσι δηµιουργείται ένα κύκλωµα αξιών στην επιχείρηση, το οποίο όσο πιο συχνά επαναλαµβάνεται µέσα στη χρήση τόσο µεγαλύτερη είναι η κυκλοφορία του συγκεκριµένου στοιχείου και συνεπώς ο βαθµός αξιοποίησής του αυξάνεται. Η έννοια της κυκλοφοριακής ταχύτητας αναφέρεται στο χρόνο µετατροπής ενός στοιχείου του κυκλοφορούντος ενεργητικού σε κάποιο άλλο στοιχείο που είναι είτε πιο εύκολα ρευστοποιήσιµο είτε ρευστό. Το γεγονός ότι κάποιοι από τους δείκτες αυτής της οµάδας δίνουν αποτέλεσµα σε ηµέρες, επιτρέπει στην επιχείρηση να διαθέτει ένα πολύ απλό, κατανοητό και δυναµικό εργαλείο στα χέρια της που κρίνει τις επιλογές της κατά την παραγγελία ή παραγωγή των προϊόντων µέχρι και το χρονικό διάστηµα που µεσολαβεί µέχρι την τελική πώληση στους πελάτες. Να σηµειωθεί ότι οι αριθµοδείκτες δραστηριότητας είναι σηµαντικό να εξετάζονται παράλληλα µε τους αριθµοδείκτες ρευστότητας. Οι πιο γνωστοί δείκτες δραστηριότητας είναι οι εξής: 3.1. είκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Ενεργητικού ή είκτης Ταχύτητας Κυκλοφορίας Ενεργητικού (Asset Turnover Ratio) ΚΤΕ = _Σύνολο Πωλήσεων_ Σύνολο Ενεργητικού 16

17 Η κυκλοφοριακή ταχύτητα ενεργητικού ή χρησιµοποίηση ενεργητικού ή εκµετάλλευση ενεργητικού εκφράζει το βαθµό χρησιµοποίησης του Ενεργητικού σε σχέση µε τις πωλήσεις µιας επιχείρησης. Παρέχει δηλαδή ένδειξη για το πόσο η επιχείρηση χρησιµοποιεί εντατικά τα περιουσιακά της στοιχεία προκειµένου να πραγµατοποιεί τις πωλήσεις της. Πιο συγκεκριµένα, δείχνει τα έσοδα τα οποία δηµιουργεί κάθε ευρώ που έχει επενδυθεί στο ενεργητικό της επιχείρησης. Για παράδειγµα, αν η κυκλοφοριακή ταχύτητα ενεργητικού µιας επιχείρησης είναι ίση µε 1, αυτό σηµαίνει ότι πραγµατοποιήθηκαν πωλήσεις ενός ευρώ για κάθε ένα ευρώ που επενδύθηκε στο ενεργητικό της επιχείρησης. Ένας υψηλός δείκτης παρέχει µια σηµαντική ένδειξη ότι η επιχείρηση χρησιµοποιεί εντατικά τα περιουσιακά της στοιχεία προκειµένου να πραγµατοποιήσει τις πωλήσεις της. Στην περίπτωση ενός χαµηλού δείκτη η επιχείρηση θα πρέπει να αυξήσει το βαθµό αξιοποίησης των περιουσιακών της στοιχείων ή θα πρέπει να ρευστοποιήσει κάποια από τα περιουσιακά της στοιχεία αφού είναι πιθανό να µη χρησιµοποιούνται παραγωγικά είκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Παγίων ή είκτης Ταχύτητας Κυκλοφορίας Παγίων (Fixed Asset Turnover Ratio) ΚΤΠ = _Σύνολο Πωλήσεων_ Καθαρά Πάγια Στον παρονοµαστή του παραπάνω λόγου τα καθαρά πάγια ισούνται µε τα πάγια µείον τις αποσβέσεις. Ο δείκτης αυτός µας δείχνει το βαθµό χρησιµοποίησης των παγίων µιας επιχείρησης σε σχέση µε τις πωλήσεις της, ή αλλιώς ποιο είναι το ύψος των πωλήσεων που αντιστοιχεί σε µια µονάδα του Πάγιου Ενεργητικού. Παρέχει ένδειξη αν υπάρχει ή όχι υπερεπένδυση σε πάγια στοιχεία στην επιχείρηση σε σχέση µε το ύψος των πωλήσεων που πραγµατοποιεί. Γενικά, όσο υψηλότερος ο δείκτης (µέσα σε ορισµένα πλαίσια για να αποφευχθεί ο κίνδυνος υπερθέρµανσης), τόσο πιο εντατική η χρήση των Παγίων και τόσο πιο αποδοτικό για την επιχείρηση. ιαχρονική παρακολούθηση του δείκτη παρέχει πληροφορίες για το εάν η 17

18 διοίκηση µιας επιχείρησης γίνεται περισσότερο ή λιγότερο αποτελεσµατική στη χρησιµοποίηση του πάγιου ενεργητικού της είκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Αποθεµάτων ή είκτης Ταχύτητας Κυκλοφορίας Αποθεµάτων (Inventory Turnover Ratio) ΚΤΑ = Σύνολο Πωλήσεων ή Κόστος Πωληθέντων Αποθέµατα Ο δείκτης αυτός εκφράζει τη συχνότητα µε την οποία ανανεώνονται τα αποθέµατα µέσα στη χρήση σε σχέση µε τις πωλήσεις της επιχείρησης. Με άλλα λόγια ο αριθµοδείκτης δείχνει τον αριθµό των περιπτώσεων που τα αποθέµατα πωλούνται και αντικαθίστανται κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης. Αν διαιρέσουµε τον αριθµό των ηµερών του έτους µε το δείκτη έχουµε σε ηµέρες το χρόνο που παρέµειναν τα αποθέµατα στην επιχείρηση έως ότου πωλήθηκαν. Γενικά, όσο υψηλότερος είναι ο δείκτης τόσο πιο αποτελεσµατικά λειτουργεί η επιχείρηση αφού έχουµε µείωση εξόδων αποθήκευσης και µείωση κινδύνου µη πώλησης λόγω αλλοιώσεων, καταστροφών και αλλαγής προτιµήσεων των καταναλωτών. Όσον αφορά τον τύπο του αριθµοδείκτη, η χρησιµοποίηση του κόστους πωληθέντων αντί του ύψους των καθαρών πωλήσεων οφείλεται στο ότι τόσο το κόστος πωληθέντων αγαθών όσο και το ύψος των αποθεµάτων εκφράζονται βασικά σε κόστος, ενώ οι πωλήσεις εκφράζονται σε τρέχουσες αξίες. Επιπλέον, οι πωλήσεις συνήθως περιλαµβάνουν και το κέρδος από την επιτυχή διάθεση των αγαθών. Συνεπώς, δε θα πρέπει να χρησιµοποιούνται οι καθαρές πωλήσεις, εάν ο αναλυτής καταστάσεων έχει στη διάθεσή του την πληροφόρηση σχετικά µε το κόστος πωληθέντων αγαθών είκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Εισπρακτέων ή είκτης Ταχύτητας Είσπραξης Απαιτήσεων (Receivables Turnover Ratio) ΚΤΠ = Συνολικές πωλήσεις Απαιτήσεις (Εισπρακτέοι Λογαριασµοί) 18

19 Ο δείκτης αυτός παρουσιάζει την ταχύτητα µε την οποία ανακυκλώνονται οι εισπρακτέοι λογαριασµοί µιας επιχείρησης µέσα σε ένα έτος. είχνει δηλαδή πόσες φορές κατά µέσο όρο, εισπράττονται κατά τη διάρκεια της χρήσης οι απαιτήσεις της επιχείρησης. Αν διαιρέσουµε τον αριθµό των ηµερών του έτους µε το δείκτη έχουµε σε ηµέρες το χρόνο που µεσολαβεί µεταξύ δύο εισπράξεων. Όσο µεγαλύτερος ο δείκτης ταχύτητας είσπραξης απαιτήσεων τόσο µικρότερο το χρονικό διάστηµα το οποίο µεσολαβεί για την ολοκλήρωση του κυκλώµατος και συνεπώς γρηγορότερη είσπραξη των απαιτήσεων από µέρους της επιχείρησης. Συνεπώς µεγαλύτερες τιµές αυτού του αριθµοδείκτη είναι προτιµότερες από τις µικρότερες. Αναφερόµαστε βέβαια πάντα σε τιµές µεγαλύτερες της µονάδας αφού τιµές µικρότερες της µονάδας σηµαίνει ανυπαρξία κυκλοφοριακής ταχύτητας. Αξίζει να σηµειωθεί η σχέση µεταξύ του αριθµοδείκτη κυκλοφοριακής ταχύτητας εισπρακτέων και των αριθµοδεικτών ρευστότητας. Όσο µεγαλύτερη είναι η τιµή του πρώτου τόσο µεγαλύτερη είναι η εµπιστοσύνη στα συµπεράσµατα που αντλούνται από τη χρησιµοποίηση των αριθµοδεικτών ρευστότητας και αυτό γιατί ο αριθµοδείκτης κυκλοφοριακής ταχύτητας εισπρακτέων αποτελεί ένδειξη για την ποιότητα και τη ρευστότητα των απαιτήσεων είκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Υποχρεώσεων ή είκτης Ταχύτητας Πληρωµής Υποχρεώσεων (Trade Creditors to Purchases Ratio) ΚΤΥ = Σύνολο Πωλήσεων ή Κόστος Πωληθέντων Βραχυπρόθεσµες Υποχρεώσεις Αντί για Κόστος Πωληθέντων θα µπορούσαµε να χρησιµοποιήσουµε τις «αγορές» της χρήσης, στοιχείο όµως που στην πράξη σπάνια δηµοσιεύεται στις χρηµατοοικονοµικές καταστάσεις των επιχειρήσεων. Ο δείκτης αυτός µας δείχνει πόσες φορές κατά µέσο όρο, πληρώνονται κατά τη διάρκεια της χρήσης οι βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις της επιχείρησης. Αν διαιρέσουµε τον αριθµό των ηµερών του έτους µε το δείκτη έχουµε σε ηµέρες το χρόνο που µεσολαβεί µεταξύ δύο πληρωµών. 19

20 Όσο µεγαλύτερος ο δείκτης κυκλοφοριακής ταχύτητας υποχρεώσεων τόσο µικρότερο το χρονικό διάστηµα το οποίο µεσολαβεί για την εξόφληση των απαιτήσεων από µέρους της επιχείρησης. Συνεπώς µικρότερες τιµές αυτού του αριθµοδείκτη είναι προτιµότερες από τις µεγαλύτερες. Αν συγκρίνουµε την ταχύτητα είσπραξης απαιτήσεων µε την ταχύτητα πληρωµής υποχρεώσεων και η πρώτη είναι µεγαλύτερη από τη δεύτερη, τότε σηµαίνει ότι οι υποχρεώσεις της επιχείρησης εξοφλούνται σε µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα από ότι εισπράττονται οι απαιτήσεις. Μας συµφέρει να εισπράττουµε πιο σύντοµα από ότι πληρώνουµε και για να το πετύχουµε αυτό πρέπει οι εισπρακτέες επιταγές να λήγουν όσο το δυνατόν συντοµότερα και να παρατείνουµε τις πληρωµές όσο το δυνατόν περισσότερο είκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Καθαρού Κεφαλαίου Κίνησης ή είκτης Ταχύτητας Κυκλοφορίας Καθαρού Κεφαλαίου Κίνησης (Net Working Capital Turnover Ratio) ΚΤΚΚΚ = Πωλήσεις Καθαρό Κεφάλαιο Κίνησης Στον παρονοµαστή του παραπάνω λόγου το καθαρό κεφάλαιο κίνησης υπολογίζεται αν από το κυκλοφορούν ενεργητικό αφαιρέσουµε τις βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις. Η κυκλοφοριακή ταχύτητα του καθαρού κεφαλαίου κίνησης δεν είναι τίποτα άλλο παρά η ποσοτική έκφραση της σχέσης µεταξύ κεφαλαίου κίνησης και καθαρών πωλήσεων της λογιστικής χρήσης. Μεταξύ των πωλήσεων και του κεφαλαίου κίνησης µιας επιχείρησης υπάρχει στενή σχέση για το λόγο ότι όσο αυξάνονται οι πωλήσεις τόσο περισσότερα κεφάλαια κίνησης απαιτούνται για αποθέµατα και για τυχόν αυξηµένες πιστώσεις προς τους πελάτες της. Αυξοµειώσεις δηλαδή στον όγκο των πωλήσεων συνοδεύονται από αντίστοιχες αυξοµειώσεις στο κεφάλαιο κίνησης. Έτσι προκειµένου να ελεγχθεί αν είναι επαρκής ή όχι η χρησιµοποίηση των κεφαλαίων κίνησης, προσδιορίζεται ο αριθµοδείκτης κυκλοφοριακής ταχύτητας καθαρού κεφαλαίου κίνησης. Ο αριθµοδείκτης αυτός µας δείχνει ποιο είναι το ύψος των πωλήσεων που πραγµατοποιήθηκε από κάθε µονάδα καθαρού κεφαλαίου κίνησης και αν η επιχείρηση 20

21 διατηρεί µεγάλα κεφάλαια κίνησης σε σχέση µε τις πωλήσεις της. Συνεπώς, µεγαλύτερες τιµές είναι προτιµότερες από τις µικρότερες. Ένας υψηλός αριθµοδείκτης µπορεί να παρέχει ένδειξη ανεπάρκειας κεφαλαίων κίνησης ενώ µια χαµηλή ταχύτητα κυκλοφορίας των κεφαλαίων κίνησης µπορεί να είναι αποτέλεσµα υπεραυξηµένων καθαρών κεφαλαίων κίνησης. Γενικά, όσο υψηλότερος δείκτης τόσο πιο αποδοτικό για την επιχείρηση. 21

22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αποδοτικότητα ονοµάζουµε την πιθανότητα του κεφαλαίου να παράγει κέρδος καθώς και την ικανότητα που έχει η επιχείρηση να πραγµατοποιεί κέρδη από τις διάφορες δραστηριότητές της κυρίως όµως από την κύρια δραστηριότητά της. Η αποδοτικότητα κάθε επιχείρησης είναι το αποτέλεσµα ενός µεγάλου αριθµού επιχειρηµατικών αποφάσεων, καθώς επίσης και της πολιτικής που ακολουθεί κάθε φορά σε θέµατα τιµών, διαφήµισης κλπ. Η ανάλυση της αποδοτικότητας µας πληροφορεί σχετικά µε το δυναµικό κερδών της επιχείρησης και το βαθµό αποτελεσµατικότητας µε τον οποίο διοικείται. Το γεγονός λοιπόν, ότι η ύπαρξη των περισσότερων επιχειρήσεων είναι συνυφασµένη µε την πραγµατοποίηση κερδών, αυτό καθιστά απόλυτα αναγκαία την ανάλυση αποδοτικότητας. Οι αριθµοδείκτες αποδοτικότητας αναφέρονται αφ ενός στις σχέσεις κερδών και απασχολούµενων στην επιχείρηση κεφαλαίων και αφ ετέρου στις σχέσεις µεταξύ κερδών και πωλήσεων και δείχνουν πόσο αποτελεσµατικά λειτούργησε η επιχείρηση κατά τη διάρκεια µιας ή και περισσότερων χρήσεων. Γενικά οι αριθµοδείκτες αποδοτικότητας υπολογίζονται είτε µε βάση τις πωλήσεις της επιχείρησης κατά τη διάρκεια µιας χρήσης, είτε µε βάση τις επενδύσεις της. Οι κυριότεροι αριθµοδείκτες µέτρησης της αποδοτικότητας είναι οι εξής: 4.1. Αριθµοδείκτης Μεικτού Περιθωρίου ή Μεικτού Κέρδους (Gross Profit Margin) ΑΜΠΚ = Πωλήσεις Κόστος Πωληθέντων Πωλήσεις x 100 Ο αριθµοδείκτης µεικτού κέρδους µας δείχνει το µεικτό κέρδος που απολαµβάνει µια επιχείρηση από την πώληση προϊόντων αξίας 100 ευρώ, δείχνει επίσης την αποτελεσµατικότητα της εκµετάλλευσης καθώς και τον τρόπο µε τον οποίο καθορίζει την τιµή του προϊόντος η επιχείρηση. Ο δείκτης αυτός εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του κλάδου εντός του οποίου δραστηριοποιείται η επιχείρηση, τον ανταγωνισµό στον κλάδο, τη στρατηγική της 22

23 επιχείρησης, τη φάση του οικονοµικού κύκλου και του κύκλου ζωής του προϊόντος ή του κλάδου κ.λπ. Όσο µεγαλύτερος είναι ο αριθµοδείκτης µεικτού κέρδους τόσο καλύτερη, από άποψης κερδών, είναι η θέση της επιχείρησης γιατί µπορεί να αντιµετωπίσει χωρίς δυσκολία τυχών αύξηση του κόστους των πωλούµενων προϊόντων της. Με άλλα λόγια µπορούµε να πούµε ότι η επίδραση από µια ενδεχόµενη αύξηση του κόστους πωληθέντων θα είναι λιγότερο δυσµενής σε µια επιχείρηση που έχει υψηλό αριθµοδείκτη µεικτού κέρδους από ότι θα είναι σε µια άλλη µε χαµηλό το σχετικό αριθµοδείκτη. Ένας υψηλός αριθµοδείκτης µεικτού κέρδους δείχνει την ικανότητα της διοίκησης µιας επιχείρησης να επιτυγχάνει φθηνές αγορές και να πωλεί σε υψηλές τιµές. Αντίθετα, ένας χαµηλός αριθµοδείκτης µεικτού κέρδους δείχνει µια όχι καλή πολιτική της διοίκησης στον τοµέα αγορών και πωλήσεων. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε στασιµότητα πωλήσεων µε αποτέλεσµα να µην πραγµατοποιούνται αγορές σε µεγάλες ποσότητες, που θα µπορούσαν να επιτευχθούν µε χαµηλές τιµές. Εποµένως, αφού ο αριθµοδείκτης µεικτού κέρδους µας δείχνει το πόσο επικερδής είναι µια επιχείρηση από την πώληση των προϊόντων της, η συνεχής παρακολούθηση αυτού για µια σειρά ετών µας παρέχει ένδειξη για την πορεία της εταιρείας διαχρονικά Αριθµοδείκτης Καθαρού Περιθωρίου ή Καθαρού Κέρδους (Net Profit Margin) ΑΚΠΚ = Καθαρά Κέρδη Πωλήσεις x 100 Ο αριθµοδείκτης καθαρού κέρδους δείχνει το ποσοστό του καθαρού κέρδους που επιτυγχάνει µια επιχείρηση από τις πωλήσεις της, δηλαδή δείχνει το κέρδος από τις λειτουργικές της δραστηριότητες. εν περιλαµβάνονται λοιπόν τα µη λειτουργικά έσοδα και κέρδη (που προέρχονται από συµµετοχές, προσωρινές επενδύσεις σε χρεόγραφα, δικαιώµατα ευρεσιτεχνίας, κληρώσεις λαχνών κ.ά.) καθώς ούτε και τα µη λειτουργικά έξοδα και ζηµιές (όπως ζηµιές από καταστροφή εµπορευµάτων) στα καθαρά κέρδη. Με άλλα λόγια ο αριθµοδείκτης αυτός δείχνει το καθαρό κέρδος που έχει µια επιχείρηση από την πώληση προϊόντων αξίας 100 ευρώ. 23

24 Ο δείκτης αυτός αντανακλά την τιµολογιακή πολιτική της επιχείρησης και την ικανότητά της να ελέγχει τα λειτουργικά της έξοδα, τα χρηµατοοικονοµικά της έξοδα (δηλαδή τους χρεωστικούς της τόκους) και τους φόρους της. Το ύψος του εξαρτάται από το είδος του πωλούµενου προϊόντος και από τη στρατηγική που ακολουθεί η επιχείρηση σε σχέση µε τον ανταγωνισµό. Όσο µεγαλύτερος είναι ο αριθµοδείκτης καθαρού κέρδους, τόσο πιο επικερδής είναι η επιχείρηση Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Ενεργητικού (Return on Total Assets) ΑΑΕ = Καθαρά Κέρδη Σύνολο Ενεργητικού x 100 Ο αριθµοδείκτης αποδοτικότητας ενεργητικού µετρά την απόδοση των συνολικών περιουσιακών στοιχείων µιας επιχείρησης, καθώς και των επί µέρους τµηµάτων της και αποτελεί ένα είδος αξιολόγησης και ελέγχου της διοικήσεώς της. Ο δείκτης αυτός αντανακλά την ικανότητα της διοίκησης να χρησιµοποιεί τους οικονοµικούς πόρους της επιχείρησης για να δηµιουργεί καθαρά κέρδη. Με άλλα λόγια, µετρά την απόδοση όλων των επενδυµένων κεφαλαίων (ιδίων και ξένων) µιας επιχείρησης. Ο συγκεκριµένος αριθµοδείκτης µας επιτρέπει να συγκρίνουµε την αποδοτικότητα της επιχείρησης που εξετάζουµε µε την αποδοτικότητα άλλων οµοειδών επιχειρήσεων καθώς και µε την αποδοτικότητα άλλων µορφών επενδύσεων. Επίσης µας βοηθά να παρακολουθήσουµε τη διαχρονική πορεία της αποδοτικότητας της επιχείρησης που εξετάζουµε καθώς και τη διερεύνηση των αιτιών της µεταβολής της διαχρονικά. Πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι είναι προτιµότερη η διερεύνηση της κερδοφόρας δυναµικότητας µιας επιχείρησης µέσω του αριθµοδείκτη αποδοτικότητας ενεργητικού από τον αριθµοδείκτη καθαρού περιθωρίου κέρδους Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Συνολικών Κεφαλαίων (Return on Invested Capital) 24

25 ΑΑΣΚ = Καθαρά Κέρδη + Χρηµατοοικονοµικά Έξοδα Συνολικά Απασχολούµενα Κεφάλαια x 100 Συνολικά Απασχολούµενα Κεφάλαια = Σύνολο Ενεργητικού Ο δείκτης αυτός είναι παρόµοιος µε τον προηγούµενο, δηλαδή αυτόν της απόδοσης ενεργητικού, αφού σύµφωνα µε τη Βασική Λογιστική Ισότητα το Ενεργητικό ισούται µε τα Ίδια και τα Ξένα Κεφάλαια, δηλαδή τα Συνολικά Απασχολούµενα Κεφάλαια. Ο αριθµοδείκτης αποδοτικότητας συνολικών κεφαλαίων δείχνει την απόδοση, την οποία πέτυχε η οικονοµική µονάδα από τις πηγές προέλευσης των κεφαλαίων της. είχνει δηλαδή το βαθµό αξιοποίησης των Συνολικών Κεφαλαίων ή αλλιώς την ικανότητα της διοίκησης της επιχείρησης να αξιοποιεί τα Συνολικά Κεφάλαια (λεφτά των συνεταίρων, δάνεια από τράπεζες, πίστωση από προµηθευτές κ.λπ.) και να παράγει από αυτά καθαρά κέρδη. Εποµένως όσο µεγαλύτερος ο δείκτης τόσο καλύτερα για την επιχείρηση. Ένας χαµηλός δείκτης µπορεί να οφείλεται στη µη αποτελεσµατική διαχείριση των κεφαλαίων, σε µη ικανοποιητικές πωλήσεις σε σχέση µε τις δαπάνες, σε υψηλά γενικά έξοδα, σε υψηλές δαπάνες για την επίτευξη των πωλήσεών της ή σε δυσµενείς οικονοµικές συνθήκες και µεγάλο ανταγωνισµό. Αντίθετα, ένας υψηλός δείκτης παρέχει ένδειξη ότι η επιχείρηση βαδίζει σωστά και σταθερά, χωρίς να αντιµετωπίζει τους παραπάνω αρνητικούς παράγοντες Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Ιδίων Κεφαλαίων (Return on Equity) ΑΑΙΚ = Καθαρά Κέρδη Ίδια Κεφάλαια x 100 Αυτός ο αριθµοδείκτης µετρά το βαθµό αξιοποίησης των Ιδίων Κεφαλαίων, την ικανότητα δηλαδή του επιχειρηµατία να αξιοποιεί τα Ίδια Κεφάλαια (λεφτά των συνεταίρων) και να παράγει από αυτά καθαρά κέρδη. Με άλλα λόγια µας δείχνει την αποτελεσµατικότητα µε την οποία µια επιχείρηση χρησιµοποιεί τα κεφάλαια των ιδιοκτητών της, καθώς παρουσιάζει το µέγεθος των κερδών που δηµιουργήθηκε από τα κεφάλαια που έχουν επενδύσει οι µέτοχοι στην επιχείρηση. 25

26 Η απόδοση των ιδίων κεφαλαίων µιας επιχείρησης εξαρτάται από δύο κυρίως παράγοντες, την απόδοση του ενεργητικού και τον πολλαπλασιαστή µόχλευσης ή πολλαπλασιαστή ιδίων κεφαλαίων. Συνεπώς, τυχών αύξηση της απόδοσης του ενεργητικού ή του πολλαπλασιαστή µόχλευσης της επιχείρησης, αυτό συνεπάγεται αύξηση της απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων και το αντίστροφο. Χαµηλός αριθµοδείκτης αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων σηµαίνει πως η επιχείρηση πάσχει σε κάποιο τοµέα της (ανεπαρκής διοίκηση, χαµηλή παραγωγικότητα, υπερεπένδυση κεφαλαίων τα οποία δεν απασχολούνται πλήρως παραγωγικά, δυσµενείς οικονοµικές συνθήκες κ.λπ.). Ένας εξωτερικός αναλυτής όµως δεν είναι σε θέση να εντοπίσει τα αδύνατα σηµεία της επιχείρησης εξετάζοντας τον εν λόγω αριθµοδείκτη και µόνο. Αντίθετα, ένας υψηλός αριθµοδείκτης αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων αποτελεί ένδειξη ότι η επιχείρηση ευηµερεί και αυτό µπορεί να οφείλεται στην επιτυχηµένη διοίκησή της, στις ευνοϊκές γι αυτήν οικονοµικές συνθήκες, στην εύστοχη χρησιµοποίηση των κεφαλαίων της κ.λπ Αριθµοδείκτης Οικονοµικής Μόχλευσης (Financial Leverage Ratio) ΑΟΜ = Αριθµοδείκτης Αποδοτικότητας Ιδίων Κεφαλαίων Αποδοτικότητα Συνολικών Απασχολούµενων Κεφαλαίων Ο αριθµοδείκτης αυτός δείχνει το ποσοστό της µεταβολής των καθαρών λειτουργικών κερδών προς διάθεση στους µετόχους από την κατά 1% µεταβολή των καθαρών κερδών προ φόρων και χρηµατοοικονοµικών εξόδων. Η επίδραση των δανειακών κεφαλαίων στα κέρδη µιας επιχείρησης είναι θετική και επωφελής, όταν η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων είναι µεγαλύτερη από την αποδοτικότητα του συνόλου των απασχολουµένων κεφαλαίων. Η διαφορά αυτή δείχνει την επίδραση που ασκεί η χρησιµοποίηση των δανειακών κεφαλαίων επάνω στην αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων της επιχείρησης. Όταν η αποδοτικότητα των συνολικών κεφαλαίων είναι µεγαλύτερη από το κόστος των δανειακών της κεφαλαίων, τότε η προσφυγή της επιχείρησης σε δανεισµό είναι επωφελής γι αυτήν. Το αντίθετο συµβαίνει όταν η αποδοτικότητα των συνολικών κεφαλαίων της επιχείρησης είναι µικρότερη από το κόστος των δανειακών της κεφαλαίων. 26

27 Πιο συγκεκριµένα, όταν ο αριθµοδείκτης οικονοµικής µόχλευσης είναι µεγαλύτερος της µονάδας τότε η επίδραση από τη χρήση των ξένων κεφαλαίων στα κέρδη της επιχείρησης είναι θετική και επωφελής γι αυτήν. Στην περίπτωση που ο δείκτης ισούται µε τη µονάδα, τότε η επίδραση των ξένων κεφαλαίων στα κέρδη της είναι µηδενική και δεν υπάρχει οικονοµική ωφέλεια για την επιχείρηση. Τέλος, όταν ο δείκτης είναι µικρότερος της µονάδας, τότε η επίδραση των ξένων κεφαλαίων στα κέρδη της επιχείρησης είναι αρνητική και η επιχείρηση δανείζεται µε επαχθείς όρους. Αυτό συµβαίνει στις περιπτώσεις υπερδανεισµού, που ο περεταίρω δανεισµός είναι επιζήµιος για την επιχείρηση. 27

28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Με τους αριθµοδείκτες χρηµατοοικονοµικής διάρθρωσης και βιωσιµότητας εξετάζουµε τη δυνατότητα επιβίωσης της επιχείρησης µακροχρόνια, όπως επίσης και την επίδραση που έχει η χρηµατοοικονοµική της διάρθρωση στη διαµόρφωση της κερδοφορίας της, δηλαδή το βαθµό «κινδύνου» λόγω Χρηµατοοικονοµικής Μόχλευσης που εµπεριέχει αυτή η διάρθρωση για τους µετόχους. Χρηµατοοικονοµική Μόχλευση είναι η χρησιµοποίηση δανειακών κεφαλαίων µε σκοπό την αύξηση της απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων. Η χρησιµοποίηση δανειακών κεφαλαίων αυξάνει την αναµενόµενη απόδοση ιδίων κεφαλαίων µιας επιχείρησης όταν η αναµενόµενη απόδοση του ενεργητικού υπερβαίνει το κόστος των δανειακών κεφαλαίων. Η µόχλευση όµως φέρνει αντίθετα αποτελέσµατα όταν η απόδοση του ενεργητικού είναι µικρότερη από το κόστος δανειακών κεφαλαίων. Στην περίπτωση αυτή είναι πιθανό να πραγµατοποιηθούν ζηµιές και αν η επιχείρηση αδυνατεί να καλύψει τις υποχρεώσεις της υπάρχει κίνδυνος να πτωχεύσει. Εποµένως, αποφάσεις σχετικά µε το ύψος των δανειακών κεφαλαίων που θα πρέπει να χρησιµοποιεί µια επιχείρηση θα πρέπει να εξισορροπούν τις µεγαλύτερες αναµενόµενες αποδόσεις µε τον πρόσθετο κίνδυνο αθέτησης των δανειακών υποχρεώσεων. Ο επιχειρηµατικός κίνδυνος είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις µιας επιχείρησης για τη διατήρηση µιας δεδοµένης διάρθρωσης κεφαλαίων. Υπάρχει σε όλες τις οικονοµικές δραστηριότητες και συνδέεται άµεσα µε το είδος της κάθε επιχείρησης. Όσο µεγαλύτερος είναι ο επιχειρηµατικός κίνδυνος τόσο χαµηλότερος πρέπει να είναι ο αριθµοδείκτης δανειακής επιβάρυνσης. Ένας ακόµα σηµαντικός παράγοντας για τη χρησιµοποίηση ξένων κεφαλαίων από µια επιχείρηση είναι η θέση της επιχείρησης από άποψης φορολογίας. Οι τόκοι αφαιρούνται από τα κέρδη µε αποτέλεσµα να µειώνεται το φορολογητέο ποσό και το κόστος δανεισµού ανάλογα µε το συντελεστή φορολογίας κάθε επιχείρησης. Το πλεονέκτηµα όµως αυτό χάνεται, αν το µεγαλύτερο µέρος των κερδών έχει λόγους να υπόκειται σε φορολογικές απαλλαγές. Εποµένως, όσο υψηλότερος ο συντελεστής φορολογίας εισοδήµατος τόσο πιο επωφελής η χρησιµοποίηση των ξένων κεφαλαίων. Τέλος, η ικανότητα της επιχείρησης να αντλεί κεφάλαια µε επωφελείς γι αυτήν όρους ακόµη και κάτω από δύσκολες συνθήκες είναι ο τρίτος παράγοντας που επηρεάζει τις αποφάσεις µιας επιχείρησης όσον αφορά τη διάρθρωση των κεφαλαίων της. Επιχειρήσεις µε αµετάβλητο κύκλο εργασιών έχουν ανάγκη συνεχούς ροής κεφαλαίων για να πετύχουν 28

29 µακροχρόνια άνοδο. Οι ανάγκες µιας επιχείρησης για κεφάλαια µελλοντικά και οι συνέπειες από τυχόν έλλειψή τους έχουν σηµαντική επίδραση στη διάρθρωση των κεφαλαίων της επιχείρησης. Οι τράπεζες επιλέγουν µε αυστηρά κριτήρια τις επιχειρήσεις που δανείζουν και προτιµούν αυτές που παρουσιάζουν υγιείς και δυναµικούς ισολογισµούς, για το λόγο αυτό αυξάνονται οι δυσκολίες δανεισµού κάτω από συνθήκες στενότητας ρευστών Αριθµοδείκτης Ιδίων προς Συνολικά Κεφάλαια (Ratio of Owner s Equity to Total Assets ) ΑΙΣΚ = Ίδια Κεφάλαια Συνολικά Κεφάλαια x 100 Ο αριθµοδείκτης αυτός µας δείχνει το ποσοστό του συνόλου του ενεργητικού που έχει χρηµατοδοτηθεί από τους µετόχους της επιχείρησης. Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο αριθµοδείκτης ιδίων προς συνολικά απασχολούµενα κεφάλαια είναι τόσο σπουδαίος όσο και ο αριθµοδείκτης ρευστότητας, για το λόγο ότι εµφανίζει την οικονοµική κατάσταση µιας επιχείρησης και αντανακλά τη µακροχρόνια ρευστότητά της µε το να παρέχει ένδειξη για την ύπαρξη ή όχι πίεσης για την εξόφληση των υποχρεώσεών της. Γενικά, όσο µεγαλύτερο είναι το ύψος των ιδίων κεφαλαίων µιας επιχείρησης σε σχέση µε τις υποχρεώσεις της τόσο µεγαλύτερη προστασία παρέχεται στους δανειστές της και τόσο µικρότερη πίεση ασκείται σ αυτήν για την εξόφληση των υποχρεώσεών της και την πληρωµή τόκων. Ένας υψηλός αριθµοδείκτης ιδίων προς συνολικά κεφάλαια δείχνει ότι υπάρχει µικρή πιθανότητα οικονοµικής δυσκολίας για την εξόφληση των υποχρεώσεων µιας επιχείρησης. Αντίθετα, ένας πολύ χαµηλός αριθµοδείκτης αποτελεί ένδειξη µιας πιο επικίνδυνης κατάστασης, λόγω της πιθανότητας να προκύψουν µεγάλες ζηµιές στην επιχείρηση, των οποίων το βάρος θα καλύψουν τα ίδια κεφάλαια. Εποµένως, όσο µεγαλύτερος ο δείκτης τόσο µεγαλύτερη εξασφάλιση θα έχουν οι πιστωτές και τόσο µικρότερη η πίεση που θα ασκείται στην επιχείρηση για την εξόφληση των υποχρεώσεών της. Ισχύει ότι: Χρηµατοοικονοµική Μόχλευση = άρα: Χρηµατοοικονοµική Μόχλευση = 29 1 ΑΙΣΚ Συνολικά Κεφάλαια Ίδια Κεφάλαια

30 Το παραπάνω σηµαίνει ότι όσο µεγαλύτερος είναι ο αριθµοδείκτης ιδίων προς συνολικά κεφάλαια τόσο µικρότερη η Χρηµατοοικονοµική Μόχλευση και ο «κίνδυνος» για την κερδοφορία της επιχείρησης καθώς και για τη µακροχρόνια βιωσιµότητά της µε αποπληρωµή των υποχρεώσεών της Αριθµοδείκτης Ξένων προς Συνολικά Κεφάλαια (Debt to Total Assets) ΑΞΣΚ = Ξένα Κεφάλαια Συνολικά Κεφάλαια x 100 Ο αριθµοδείκτης αυτός δείχνει το ποσοστό των περιουσιακών στοιχείων, που έχει χρηµατοδοτηθεί από τους βραχυπρόθεσµους και τους µακροπρόθεσµους πιστωτές της η επιχείρηση. Ο δείκτης αυτός είναι συµπληρωµατικός του προηγούµενου, δηλαδή του αριθµοδείκτη ιδίων προς συνολικά κεφάλαια, άρα όσο µεγαλύτερος είναι τόσο µεγαλύτερη η Χρηµατοοικονοµική Μόχλευση και ο «κίνδυνος» για την κερδοφορία της επιχείρησης καθώς και για την µακροχρόνια βιωσιµότητά της µε αποπληρωµή των υποχρεώσεών της. Γενικά, όταν τα ξένα κεφάλαια είναι πολύ λίγα σε σχέση µε τα ίδια κεφάλαια τότε η θέση της επιχείρησης είναι πάρα πολύ ασφαλής. Αντίθετα ο υπερδανεισµός αντανακλά, συνήθως, µια πιο επισφαλή για την επιχείρηση και τους πιστωτές της κατάσταση.σε αυτή την περίπτωση ενδέχεται οι πιστωτές της επιχείρησης να θελήσουν να εκµεταλλευτούν τη δύσκολη θέση της και να τη θέσουν σε κατάσταση πτώχευσης ή να αναλάβουν οι ίδιοι τη διαχείρισή της, γεγονός το οποίο οδηγεί σε απώλεια της ανεξαρτησίας της Αριθµοδείκτης Ιδίων προς Ξένα Κεφάλαια (Ratio of Owner s Equity to Total Liabilities) 30

31 ΑΙΞΚ = Ίδια Κεφάλαια Ξένα Κεφάλαια x 100 Ο αριθµοδείκτης ιδίων προς ξένα κεφάλαια δείχνει την ασφάλεια που παρέχει στους δανειστές της µια επιχείρηση και χρησιµοποιείται για να διαπιστωθεί αν υπάρχει ή όχι υπερδανεισµός σε µια επιχείρηση. Εµφανίζει τη σχέση µεταξύ των ιδίων κεφαλαίων (καθαρής θέσης) προς το σύνολο των ξένων κεφαλαίων και φανερώνει ακριβώς αυτή τη σχέση καθώς και το βαθµό εξάρτησης και ίσως και τη µακροπρόθεσµη βιωσιµότητα της µονάδας. Αν ο δείκτης είναι µεγαλύτερος της µονάδας, µας δείχνει ότι οι φορείς της επιχείρησης συµµετέχουν σ αυτή µε περισσότερα κεφάλαια από ότι οι πιστωτές της. Εξάλλου όσο µεγαλύτερη είναι αυτή η σχέση τόσο µεγαλύτερη ασφάλεια παρέχεται στους πιστωτές της επιχείρησης. Αντίθετα, ένας χαµηλός αριθµοδείκτης εκφράζει περιορισµένη εξασφάλιση των πιστωτών της επιχείρησης Αριθµοδείκτης Ιδίων Κεφαλαίων προς Πάγια (Ratio of Owner s Equity to Fixed Assets) ΑΙΚΠ = _Ίδια Κεφάλαια_ Αναπόσβεστα Πάγια x 100 Με τον υπολογισµό του αριθµοδείκτη αυτού προσδιορίζεται ο τρόπος χρηµατοδότησης των παγίων της επιχείρησης. Όταν ο δείκτης είναι µεγαλύτερος της µονάδας τότε τα ίδια κεφάλαια όχι µόνο χρηµατοδοτούν εξ ολοκλήρου τα πάγια στοιχεία αλλά χρηµατοδοτούν και ένα µέρος του κυκλοφορούν. Όταν ο δείκτης είναι µικρότερος της µονάδας τότε τα ίδια κεφάλαια δεν επαρκούν για να χρηµατοδοτήσουν εξ ολοκλήρου τα πάγια στοιχεία κι έτσι για τη συνολική χρηµατοδότησή τους χρησιµοποιούνται και ξένα κεφάλαια. Ιδανικό θεωρείται ο δείκτης να κυµαίνεται γύρω στη µονάδα. Ανοδική πορεία του αριθµοδείκτη ιδίων κεφαλαίων προς πάγια σηµαίνει ότι η αύξηση των παγίων χρηµατοδοτείται κατά µεγαλύτερο ποσοστό από τα ίδια κεφάλαια παρά από δανεισµό. Αντίθετα, µια φθίνουσα πορεία του αριθµοδείκτη δείχνει ότι τα ποσά που 31

32 διατέθηκαν για την αύξηση των παγίων προέρχονται, κατά κύριο λόγο, από δανεισµό και όχι από τη χρησιµοποίηση ιδίων κεφαλαίων Αριθµοδείκτης Κάλυψης Τόκων (Number of Times Interest Earned) ΑΚΤ = Καθαρά Κέρδη Εκµετάλλευσης προ Φόρων & Τόκων Σύνολο Τόκων Ο αριθµοδείκτης κάλυψης τόκων µας δείχνει πόσες φορές καλύπτονται οι τόκοι από τα καθαρά κέρδη της επιχείρησης. Με άλλα λόγια, ο αριθµοδείκτης αυτός εκφράζει τη σχέση µεταξύ των καθαρών κερδών µιας επιχείρησης και των τόκων µε τους οποίους αυτή επιβαρύνεται µέσα στη χρήση για τα ξένα µακροπρόθεσµα κεφάλαια. Ο δείκτης αυτός παρέχει ένδειξη για το περιθώριο ασφαλείας που απολαµβάνουν οι µακροχρόνιοι πιστωτές και είναι ιδιαίτερα σηµαντικός γι αυτούς, καθώς εµφανίζει την ικανότητα της επιχείρησης να εξοφλεί τους τόκους των ξένων κεφαλαίων από τα κέρδη της. Όσο µεγαλύτερος είναι ο δείκτης τόσο µεγαλύτερη είναι η ικανότητα της επιχείρησης να πληρώνει τους τόκους της και τόσο µικρότερος ο κίνδυνος αδυναµίας να καλύψει τις υποχρεώσεις της. Αντίθετα, όσο µικρότερος είναι ο αριθµοδείκτης τόσο µεγαλύτερος είναι ο δανεισµός της επιχείρησης και τόσο µεγαλύτερη η πιθανότητα αποτυχίας της. Τέλος, ο ιδανικό µέγεθος του αριθµοδείκτη εξαρτάται από τη σταθερότητα των κερδών και από το είδος της επιχείρησης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΕΠΕΝ ΥΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΕΣ 32

33 Η οµάδα αυτή αριθµοδεικτών χρησιµοποιείται από τους επενδυτές όταν πρόκειται να αποφασίσουν αν θα πρέπει να αγοράσουν, να πωλήσουν ή να διατηρήσουν την επένδυσή τους σε µετοχικούς τίτλους µιας επιχείρησης. Βασική προϋπόθεση είναι ότι η επιχείρηση είναι εισηγµένη στο χρηµατιστήριο. Οι περισσότεροι από τους αριθµοδείκτες αυτούς συσχετίζουν την τρέχουσα χρηµατιστηριακή τιµή µε τα κατά µετοχή µεγέθη του ισολογισµού και των αποτελεσµάτων χρήσης. Οι σπουδαιότεροι επενδυτικοί αριθµοδείκτες είναι οι εξής: 6.1. Κέρδη ανά Μετοχή (Earnings Per Share) Κ/Μ = Σύνολο Καθαρών Κερδών Χρήσης Μέσος Αριθµός Μετοχών σε Κυκλοφορία Ο αριθµοδείκτης των κατά µετοχή κερδών µας δείχνει το ύψος του µερίσµατος που αντιστοιχεί σε κάθε µετοχή της επιχείρησης και επηρεάζεται τόσο από το συνολικό ύψος των κερδών της επιχείρησης όσο και από τον αριθµό των µετοχών της. Ο δείκτης αυτός είναι ένας από τους πιο σπουδαίους δείκτες που χρησιµοποιούνται στη χρηµατοοικονοµική ανάλυση, όµως συγχρόνως είναι και ο πιο παραπλανητικός. Πολλοί αναλυτές, κατά τον υπολογισµό αυτού του αριθµοδείκτη, λαµβάνουν υπόψη τους µόνο τις κοινές µε ψήφο µετοχές. Στη χώρα µας όµως εκτός από τις κοινές λαµβάνονται υπόψη και οι προνοµιούχες µετοχές αφού δε διαφέρουν σε τίποτα µεταξύ τους παρά µόνο στο ότι οι τελευταίες δεν έχουν δικαίωνα ψήφου. Ο δείκτης αυτός δεν είναι εύκολο να συγκριθεί µεταξύ επιχειρήσεων για το λόγο ότι δεν έχουν όλες οι επιχειρήσεις τον ίδιο αριθµό µετοχών. Επίσης, σύγκριση του δείκτη της ίδιας επιχείρησης διαχρονικά πρέπει να γίνονται µε µεγάλη προσοχή, γιατί είναι δυνατόν κάποια διαφορά να οφείλεται στη µεταβολή της µερισµατικής πολιτικής της επιχείρησης και όχι στη µείωση της κερδοφορίας της Μέρισµα ανά Μετοχή (Dividends Per Share) 33

& ../../.. 37, 151 80 :.. :... ... FAX :... & e-mail: :...

&  ../../..   37, 151 80   :.. :...  ...    FAX :... &  e-mail: :... Να διατηρηθεί µέχρι... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Βαθµός Ασφαλείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ.ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Αθήνα../../.. Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΡΑΚ Α.Ε. ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2005 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ( ΠΧΠ)

ΕΛΤΡΑΚ Α.Ε. ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2005 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ( ΠΧΠ) ΕΛΤΡΑΚ Α.Ε. ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2005 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ( ΠΧΠ) Βεβαιώνεται ότι οι συνηµµένες Ενδιάµεσες Εταιρικές και Ενοποιηµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ηµοσιοποιείται από το Γραφείο Παρακολούθησης και Καταπολέµησης της Παράνοµης ιακίνησης Ανθρώπων 12 Ιουνίου 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι καταθέσεις των θυµάτων που περιλαµβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Με βάση το στόχο της εργασίας που ήταν να εντοπιστούν και να παρουσιαστούν οι ποσοτικές (διαφορές βαθµολογικής απόδοσης) και οι ποιοτικές διαφορές (που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ

62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ 62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Ε.Μ.Π. 11 & 12 Δεκεµβρίου 2009, Λαύριο ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 02/03/2015 Με "μαύρα" γράμματα είναι το Σχέδιο Κανονισμού Καθηγητών,

Διαβάστε περισσότερα

Θεµατικές ενότητες: παρεµβάσεις και ενδεικτικές υποθέσεις. 1. Οικονοµική πολιτική. Παρεµβάσεις οικονοµικού χαρακτήρα

Θεµατικές ενότητες: παρεµβάσεις και ενδεικτικές υποθέσεις. 1. Οικονοµική πολιτική. Παρεµβάσεις οικονοµικού χαρακτήρα Στατιστικά στοιχεία Κατά τη διάρκεια του 2011 ο Συνήγορος δέχθηκε 10.706 νέες αναφορές. Μεταξύ αυτών, εκατοντάδες αναφορές προέρχονται από οµάδες πολιτών - είναι δηλαδή «συλλογικές αναφορές». Η γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ)

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Με τον όρο δικαίωµα εκφράζεται η εξουσία που παρέχεται από το σύστηµα δικαίου. Ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την παροχή «Υπηρεσιών Καθαριότητας» Ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Παρνασσού

Θέμα: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την παροχή «Υπηρεσιών Καθαριότητας» Ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Παρνασσού ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αμφίκλεια Φθιώτιδας, 01/07/2014 Αριθ. Πρωτ.: 722 Θέμα: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την παροχή «Υπηρεσιών Καθαριότητας» Ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Παρνασσού Έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΤΕΑΛ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ-ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α.Ε.Β.Ε.

ΙΝΤΕΑΛ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ-ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α.Ε.Β.Ε. ΙΝΤΕΑΛ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ-ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Α.Ε.Β.Ε. Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις Της οικονοµικής χρήσεως από 1 η Ιανουαρίου έως 31η εκεµβρίου 2006 σύµφωνα µε τα ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα Βεβαιώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: ΦΟΥΣΚΑΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων

03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων Κεφάλαιο 03-00 σελ. 1 03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων Μια από τις κύριες διαφορές μεταξύ της βιομάζας και των ορυκτών καυσίμων είναι ότι η βιομάζα παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία.

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Στόχος μας : να χρησιμοποιήσουμε τον υπολογιστή και το διαδίκτυο για να αντλήσουμε σωστές πληροφορίες, να τις επεξεργαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Η αντίδραση στο άγχος είναι μία φυσιολογική, ζωτική αντίδραση στην απειλή. Το άγχος είναι ένα συναίσθημα δυσθυμίας που προέρχεται από την υποκειμενική

Διαβάστε περισσότερα

16/12/2009) 16/12/2009). 16/12/2009)

16/12/2009) 16/12/2009). 16/12/2009) ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ ( ΕΠΑ) Α.Ε. σύµφωνα µε τα ιεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς Βεβαιώνεται ότι οι συνηµµένες είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το ιοικητικό Συµβούλιο της «ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΦΥΡΑ Γ3 ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ Ο ΟΥ, ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΚΗΠΟΥΡΙΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΦΥΡΑ Γ3 ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ Ο ΟΥ, ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΚΗΠΟΥΡΙΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΦΥΡΑ Γ3 ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ Ο ΟΥ, ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΚΗΠΟΥΡΙΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΑΛΛΑ ΦΑΝΗ ΠΑΡ ΑΛΗ ΑΘΗΝΑ ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ -ΜΑΡΙΑΝΘΗ Η ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ Η Ταυτότητα του Έργου Εκτείνεται:

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι Η διοίκηση του Δήμου φέρνει σήμερα προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Αμαρουσίου για

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΝΤΙ ΗΜΑΡΧΟΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ

Ο ΑΝΤΙ ΗΜΑΡΧΟΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Σκό ελος 29/07/2015 ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Αριθ. Πρωτ. 5605 ΗΜΟΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΗΜΑΡΧΟΥ Τ.Κ.37003 Σκό ελος Τηλ.24243-50101 ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΗΣΙΟ ΕΛΤΙΟ

ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΗΣΙΟ ΕΛΤΙΟ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΗΣΙΟ ΕΛΤΙΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 5/204/14.11.2000 του.σ. της ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ΟΠΩΣ ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ 01.01.2004-31.12.2004 AΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2005 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ. ΝΟΜΟΣ. Δηµόσιες υπεραστικές οδικές µεταφορές επιβατών. Κεφ. Α - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρµογής

ΣΧΕΔΙΟ. ΝΟΜΟΣ. Δηµόσιες υπεραστικές οδικές µεταφορές επιβατών. Κεφ. Α - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρµογής ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΣ. Δηµόσιες υπεραστικές οδικές µεταφορές επιβατών Κεφ. Α - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρµογής 1. Σκοπός του παρόντος νόµου είναι : α) η εξασφάλιση της συνεχούς προσφοράς δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Ενότητα 2 Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Φύλλα Εργασίας (Γενικά) Με τον όρο "φύλλα εργασίας" εννοούµε, το σύνολο των φύλλων που περιέχουν όλο το αποδεικτικό υλικό, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 3263/2004 (ΦΕΚ 179 Α ) Μειοδοτικό σύστηµα ανάθεσης των δηµοσίων έργων και άλλες διατάξεις

ΝΟΜΟΣ 3263/2004 (ΦΕΚ 179 Α ) Μειοδοτικό σύστηµα ανάθεσης των δηµοσίων έργων και άλλες διατάξεις ΝΟΜΟΣ 3263/2004 (ΦΕΚ 179 Α ) Μειοδοτικό σύστηµα ανάθεσης των δηµοσίων έργων και άλλες διατάξεις ΑΡΘΡΟ 1 Ανάδειξη αναδόχου εκτέλεσης των έργων 1. Η ανάθεση της κατασκευής των δηµοσίων έργων γίνεται υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ αριθμ. 15912/605/16-07-2009 ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ αριθμ. 15912/605/16-07-2009 ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (2007-2013) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ αριθμ. 15912/605/16-07-2009 ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δηµόσιο Σχολείο «µας»...

Στο Δηµόσιο Σχολείο «µας»... Στο Δηµόσιο Σχολείο «µας»... Κανείς από όσους εµπλέκονται στο ηµόσιο Σχολείο (Πολιτεία, ΟΛΜΕ, ΕΛΜΕ και απλοί καθηγητές) δεν ενδιαφέρθηκε ΠΟΤΕ για τον «καλό» µαθητή... Όλο το ηµόσιο Σχολείο ήταν από πάντα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,»

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» Η γενική Συνδιάσκεψη της ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, που συγκλήθηκε στη Γενεύη από το ιοικητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Παραθεριστικοί Οικοδοµικοί Συνεταιρισµοί. Μελέτη Περίπτωσης του «Βραχόκηπου» ήµου Γουβών Ηρακλείου Κρήτης»

ΘΕΜΑ: «Παραθεριστικοί Οικοδοµικοί Συνεταιρισµοί. Μελέτη Περίπτωσης του «Βραχόκηπου» ήµου Γουβών Ηρακλείου Κρήτης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ - ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Ι ΑΣΚΟΝΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 29.07.2010 «Ανάλυση έργων και Τελικών Δικαιούχων του Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας"»

Αθήνα, 29.07.2010 «Ανάλυση έργων και Τελικών Δικαιούχων του Ε.Π. Κοινωνία της Πληροφορίας» Αθήνα, 29.07.2010 Δελτίο Τύπου Δημοσιοποίηση μελέτης για την υλοποίηση του ΕΠ «Κοινωνία της Πληροφορίας» και έρευνας για την αξιολόγηση μεγάλων έργων που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα Με αφορμή την

Διαβάστε περισσότερα

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. 3. Μητρώο. 4. Υποβολή αίτησης. 5. Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΕΞΩ ΠΟΤΑΜΟΙ

ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΕΞΩ ΠΟΤΑΜΟΙ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ -ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ «ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ & ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑΣ ΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το σχέδιο έχει ως βάση ένα ενιαίο σύστημα κλειστών αγωγών το οποίο εκτείνεται

Το σχέδιο έχει ως βάση ένα ενιαίο σύστημα κλειστών αγωγών το οποίο εκτείνεται Να θυμόμαστε ότι ο νόμος Ν 3199/2003 για την προστασία και διαχείριση υδάτων ψ ηφίστηκε από την Ελλάδα ώστε να εναρμονισθεί με την οδηγία πλαίσιο 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «Διαχείριση και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης Σύνδεση με προηγούμενο Μάθημα Στο κεφάλαιο Θερμότητα έχουμε μάθει: Τι είναι θερμότητα & θερμοκρασία μακροσκοπικά & μικροσκοπικά Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα. Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ

Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα. Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ Δημοσίευση: 12/06/2011, 05:45 Αθήνα «Κατακλυσμός» έρχεται στην ανώτατη

Διαβάστε περισσότερα

Το συνέδριο σας πραγματοποιείται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τον τόπο, την οικονομία της χώρας, την κοινωνία και τον κόσμο της εργασίας.

Το συνέδριο σας πραγματοποιείται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τον τόπο, την οικονομία της χώρας, την κοινωνία και τον κόσμο της εργασίας. ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ του ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ ΜΠΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ της ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. στο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ της Κ.Ε.Δ.Ε. ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Αγαπητοί Φίλοι, Θέλω εκ μέρους των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» Ποσοστό στη.. του Μέτρου. Ποσό (σε ΕΥΡΩ)

ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» Ποσοστό στη.. του Μέτρου. Ποσό (σε ΕΥΡΩ) ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ 7.12 : «EΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ Κ.Π.Σ. 2000-2006 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: Διδακτικές ώρες 8 ΘΕΩΡΙΑΣ - ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ - ΕΙΔΙΚΗ ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: Διδακτικές ώρες 8 ΘΕΩΡΙΑΣ - ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ - ΕΙΔΙΚΗ ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Θ. - ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ: ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ 3 Ο ΕΤΟΣ 2013-2014.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ I ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΤΙΤΛΟΣ I ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΜΕΛΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ, στο εξής αποκαλούµενα «τα συµβαλλόµενα µέρη»,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΟΥΣ 2 0 0 7

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΟΥΣ 2 0 0 7 ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΟΥΣ 2 0 0 7 1. Γ Ε Ν Ι Κ Α Η Επιτροπή Μεταφορών & Σκαφών της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος στα πλαίσια της διαρκούς προσπάθειάς της για συνεχή παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης 1 Ιωάννης Κέκερης ασοπόνος Επίτιµος Πρόεδρος Ένωσης ασοπόνων Μακεδονίας Θράκης Μέλος.Σ. Πανελλήνιας Ένωσης ασοπόνων και ιαχειριστών Φυσικού Περιβάλλοντος ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Αρναία 16/12/2012 Κα Πρόεδρο Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

«Πολιτιστικές διαδροµές στα µεταλλευτικά τοπία της Kύθνου»

«Πολιτιστικές διαδροµές στα µεταλλευτικά τοπία της Kύθνου» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ 2009-10 (15/2/2011 - πηγή www.greekarchitects.gr) «Πολιτιστικές διαδροµές στα µεταλλευτικά τοπία της Kύθνου» Φυσικό τοπίο - βιοµηχανική κληρονοµιά - ιστορική µνήµη. Φοιτητές: Βελουδάκη Χριστιάννα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ 11.1 Από τον αντιπραγματισμό στην οικονομία του χρήματος 11.1 ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει Ένας Τιτανικός θεσμός επιβράβευσης επιτυχιών νέων ανθρώπων Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει έμπρακτα και πολύπλευρα το ενδιαφέρον του για τους νέους ανθρώπους, ιδιαίτερα δε για τα παιδιά, κάθε ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟΧΥΜΩΤΗΣ MOD R-430 Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά όλες τις οδηγίες πριν τη χρήση ιάγραµµα ονόµατος και θέσης των κύριων εξαρτηµάτων 1. Έµβολο πίεσης 2. ιαφανές κάλυµµα 3. Φίλτρο αποχυµωτή

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Διαχείριση των µη εξυπηρετούµενων δανείων, µισθολογικές ρυθµίσεις και άλλες επείγουσες στόχων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων»

στο σχέδιο νόµου «Διαχείριση των µη εξυπηρετούµενων δανείων, µισθολογικές ρυθµίσεις και άλλες επείγουσες στόχων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Διαχείριση των µη εξυπηρετούµενων δανείων, µισθολογικές ρυθµίσεις και άλλες επείγουσες διατάξεις εφαρµογής της συµφωνίας δηµοσιονοµικών στόχων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων»

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3646, 25/10/2002. ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3646, 25/10/2002. ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I Ο περί Σκύλων Νόμος του 2002, εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ - ΡΟΣΙΣΜΟΣ

ΦΥΣΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ - ΡΟΣΙΣΜΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Με τη χρήση συστηµάτων δροσισµού ο στόχος είναι να µειωθεί

Διαβάστε περισσότερα

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων Ο ΠΕΡΙ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (ΔΩΡΕΑ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ, ΕΛΕΓΧΟΣ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ, ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ, ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗ) ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΣΤΩΝ, ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2007 ---------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Αρείου Πάγου: 699/1995 Τµ. Β' Πηγή:.Ε.Ε. 3/96, σ.299, Ε.Ε.. 55/96, σ.830,.ε.ν. 52/96, σ. 239

Αρείου Πάγου: 699/1995 Τµ. Β' Πηγή:.Ε.Ε. 3/96, σ.299, Ε.Ε.. 55/96, σ.830,.ε.ν. 52/96, σ. 239 Αρείου Πάγου: 699/1995 Τµ. Β' Πηγή:.Ε.Ε. 3/96, σ.299, Ε.Ε.. 55/96, σ.830,.ε.ν. 52/96, σ. 239 Περίληψη: Εργατικό ατύχηµα - Αδικοπραξία - Θάνατος Μισθωτού. Σε περίπτωση εργατικού ατυχήµατος που έχει ως αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 18 εκεµβρίου 2014

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 18 εκεµβρίου 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 εκεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 Κατά το Γ Τρίµηνο του 2014 ο αριθµός των απασχολούµενων ανήλθε σε 3.586.885

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1, την πρόταση της Επιτροπής ( 1 ),

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1, την πρόταση της Επιτροπής ( 1 ), L 197/30 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.7.2001 Ο ΗΓΙΑ 2001/42/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 27ης Ιουνίου 2001 σχετικά µε την εκτίµηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π.Κ.Π. LEADER PLUS ΤΟΠΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ «ΓΗ ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ»

Ε.Π.Κ.Π. LEADER PLUS ΤΟΠΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ «ΓΗ ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ» 1 ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ Α.Ε. Ανώγεια Ρεθύµνου Τ.Κ. 74051 Τηλ: 2834031793 Φαξ: 2834031058 www.psiloritis.net.gr e-mail: leader@psiloritis.net.gr Ε.Π.Κ.Π. LEADER PLUS ΤΟΠΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ «ΓΗ ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ» 5 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προδημοσιεύτηκαν τα τέσσερις πρώτα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ που αφορούν

Προδημοσιεύτηκαν τα τέσσερις πρώτα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ που αφορούν Προδημοσιεύτηκαν τα τέσσερις πρώτα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ που αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελευθέρους επαγγελματίες. Τονίζεται ότι τα προγράμματα είναι σε προδημοσίευση. Με τη δημοσίευση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2009 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ν. Ιωνία, ΒΟΛΟΣ Τη συγκέντρωση της ύλης του και την επιμέλεια της έκδοσης είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr Τοποθέτηση στη Βουλή της Αντιπροέδρου της Α..Ε..Υ., έσποινας Σπανού για το

Διαβάστε περισσότερα

I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: ΙΙ. Επί των άρθρων του σχεδίου Νόµου: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: ΙΙ. Επί των άρθρων του σχεδίου Νόµου: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Πρωτοβάθµιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις» Προς τη Βουλή των Ελλήνων I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: Με τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος «Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων στην Ελλάδα» ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κρίση υπερχρέωσης και οι πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής ανέδειξαν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της περιφερειακής οικονομίας και προκάλεσαν επιπτώσεις σε σχέση με την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 3 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 3 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 3 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Μάθηµα : «Στοιχεία Κλωστοϋφαντουργίας» Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Σκοπός του µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Ταχυδρομεία Α.Ε. Ετήσια Έκθεση

Ελληνικά Ταχυδρομεία Α.Ε. Ετήσια Έκθεση Ελληνικά Ταχυδρομεία Α.Ε. Ετήσια Έκθεση καταγραφής παραπόνων χρηστών αναφορικά με την παροχή της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας έτους 2014, σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ 4 του Ν.4053/2012(ΦΕΚ Α/44/07.03.2012)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Αγγελική Περιστέρη Α 2

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Αγγελική Περιστέρη Α 2 ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Αγγελική Περιστέρη Α 2 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Ιρλανδία: Τη νύκτα της παραμονής των Χριστουγέννων όλα τα παράθυρα των σπιτιών που βλέπουν προς το δρόμο, φωτίζονται από ένα αναμμένο κερί, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ. «Νότιας Εύβοιας και Σκύρου»

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ. «Νότιας Εύβοιας και Σκύρου» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ «Νότιας Εύβοιας και Σκύρου» του Άξονα 4 του ΕΠΑΛ 2007-2013 της Οµάδας Τοπικής ράσης Αλιείας «ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η υγειονοµική µέριµνα για τους πρόσφυγες

Η υγειονοµική µέριµνα για τους πρόσφυγες Η υγειονοµική µέριµνα για τους πρόσφυγες Θεόδωρος Ι. αρδαβέσης Αν. Καθηγητής Υγιεινής και Κοινωνικής Ιατρικής Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Μετά την κατάρρευση του µετώπου στη Μικρά Ασία και την υπογραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Δ.Ε ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 30/6/2009. Αριθµ. Πρωτ. Γ99/1/211 Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Αθήνα 30/6/2009. Αριθµ. Πρωτ. Γ99/1/211 Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αθήνα 30/6/2009 Αριθµ. Πρωτ. Γ99/1/211 Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε. ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε.»ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Άρθρο πρώτο.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Άρθρο πρώτο. ΝΟΜΟΣ: 1634/86 Κύρωση των πρωτοκόλλων 1980 «Για την προστασία της Μεσογείου θαλάσσης από τη ρύπανση από χερσαίες πηγές» και 1982 «περί των ειδικά προστατευομένων περιοχών της Μεσογείου» (ΦΕΚ 104/Α/18-07-86)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Υποχρεωτικά ικαιολογητικά :

Α. Υποχρεωτικά ικαιολογητικά : Α. Υποχρεωτικά ικαιολογητικά : Τα δικαιολογητικά της οµάδας αυτής αποτελούν τα υποχρεωτικά δικαιολογητικά και η έλλειψή τους από το φάκελο υποψηφιότητας αποτελεί κριτήριο αποκλεισµού. 1.1. Φωτοτυπία αστυνοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ 34750/2006 (Αριθμός καταθέσεως πράξεως 43170/2006) ΤΟ ΠΟΛΥΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από

ΑΠΟΦΑΣΗ 34750/2006 (Αριθμός καταθέσεως πράξεως 43170/2006) ΤΟ ΠΟΛΥΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από ΑΠΟΦΑΣΗ 34750/2006 (Αριθμός καταθέσεως πράξεως 43170/2006) ΤΟ ΠΟΛΥΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Πρόεδρο Πρωτοδικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ (Απόφαση Συνέλευσης ΤΕΙ αριθ. 5/16-12-98, ΦΕΚ 816/21-05-99, τ. Β )

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ (Απόφαση Συνέλευσης ΤΕΙ αριθ. 5/16-12-98, ΦΕΚ 816/21-05-99, τ. Β ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ (Απόφαση Συνέλευσης ΤΕΙ αριθ. 5/16-12-98, ΦΕΚ 816/21-05-99, τ. Β ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Σπουδαστές Τ.Ε.Ι., εγγραφές, κύκλοι σπουδών, µαθήµατα. Άρθρο 1 Σπουδαστές Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

«Epic Ανώνυµη Εταιρία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών» µε δ.τ. «Epic Επενδυτικές Υπηρεσίες ΑΕΠΕΥ» Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις για την χρήση

«Epic Ανώνυµη Εταιρία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών» µε δ.τ. «Epic Επενδυτικές Υπηρεσίες ΑΕΠΕΥ» Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις για την χρήση «Epic Ανώνυµη Εταιρία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών» µε δ.τ. «Epic Επενδυτικές Υπηρεσίες ΑΕΠΕΥ» Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις για τη χρήση 2010 σύµφωνα µε τα ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα (1 Ιανουαρίου έως

Διαβάστε περισσότερα

ιεύθυνση Οικονοµικού Τµ. Προµηθειών,.Υ. & Αποθηκών Τηλέφωνο: 2310-966928 Προς: Κάθε ενδιαφερόµενο

ιεύθυνση Οικονοµικού Τµ. Προµηθειών,.Υ. & Αποθηκών Τηλέφωνο: 2310-966928 Προς: Κάθε ενδιαφερόµενο Θεσσαλονίκη 17-12-2012 Αρ. Πρωτ. 19518 ΕΤΑΙΡΙΑ Υ ΡΕΥΣΕΩΣ & ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. ιεύθυνση Οικονοµικού Τµ. Προµηθειών,.Υ. & Αποθηκών Τηλέφωνο: 2310-966928 Προς: Κάθε ενδιαφερόµενο ΘΕΜΑ: ιευκρινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ) ΤΑΧ.Δ/ΝΣΗ : ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ 141 2 ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3561, 21/12/2001

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3561, 21/12/2001 Ο περί του Ελέγχου της Παραγωγής και Εμπορίας Γενετικού Υλικού των Ζώων και για τα Συναφή Θέματα Νόμος του 2001 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση Προς τη Βουλή των Ελλήνων

Αιτιολογική έκθεση Προς τη Βουλή των Ελλήνων Αιτιολογική έκθεση Προς τη Βουλή των Ελλήνων Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) της χώρας, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, αποτελούν θεμελιώδη θεσµό του δηµόσιου βίου των Ελλήνων, όπως αυτός κατοχυρώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ. Βαθµός Προτεραιότητας: «Κοινός» Χρόνος διατήρησης του εγγράφου: «ιηνεκές» Αχαρνές, 10/07

ΣΥΜΒΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ. Βαθµός Προτεραιότητας: «Κοινός» Χρόνος διατήρησης του εγγράφου: «ιηνεκές» Αχαρνές, 10/07 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Βαθµός Προτεραιότητας: «Κοινός» Χρόνος διατήρησης του εγγράφου: «ιηνεκές» Αχαρνές, 10/07 07/20 /2014 Αριθ. πρωτ ρωτ.: 58326 ΣΥΜΒΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Λαμία, 14-6-2012

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Λαμία, 14-6-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Λαμία, 14-6-2012 ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ταχ. Δ/νση : Υψηλάντη 12 Ταχ.Κωδ. : 35100 - Λαμία ΗΜΕΡ/ΝIA ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ Τηλέφωνο : 22313 50900 ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΔΙΑΘΕΣΗ & ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΙΟΥ ΜΑΙΝΑΛΟΥ ΕΝΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΟΠ»

«ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΔΙΑΘΕΣΗ & ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΙΟΥ ΜΑΙΝΑΛΟΥ ΕΝΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΟΠ» ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α-?4^ 7 - ΚΑΛΑΜΑΤΑ! 5Γ * 90 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΔΙΑΘΕΣΗ & ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΙΟΥ ΜΑΙΝΑΛΟΥ ΕΝΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΟΠ» Μέλι Ελάτης Μαίναλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από τα πρακτικά της με αριθμό 3ης/203, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 203 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. Αριθ. Απόφασης:

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλους τους συμβολαιογράφους Δ/νση: Γ.Γενναδίου 4 10678 Αθήνα

Προς όλους τους συμβολαιογράφους Δ/νση: Γ.Γενναδίου 4 10678 Αθήνα ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 25η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ & ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Αρ. πρωτ. 168 ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Προς όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗΝ Π/ΘΜΙΑ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗΝ Π/ΘΜΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗΝ Π/ΘΜΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΩΡΕΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ 48% (12,012 ώρες) 41% (2.996) 52% (12,828 ώρες) Πίνακας 1 ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Πίνακας 2 59% (4.260)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΜΕ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΜΕ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΜΕ ΠΡΟΚΛΗΣΗ 1) Δήµος Κοζάνης: Θα πεζοδροµούν κάθε Κυριακή την οδό Μαδεδονοµάχων, οδό που καταλήγει στην κεντρική πλατεία της πόλης, αν οι δηµότες χρησιµοποιούν τα 2) Δήµος Διονύσου:

Διαβάστε περισσότερα

Σ Χ Ε Ι Ο ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΑΤΡΩΝ Α.Ε. ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.: 3218/5-3-12 ΑΡΙΘ. ΣΧΕ.: 2329 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗΣ ΧΩΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΧΑΜΗΛΗΣ ΟΧΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Ενδιάμεσες Συνοπτικές Οικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου της εννεάμηνης περιόδου που έληξε την 3 Σεπτεμβρίου 215 σύμφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως έχουν υιοθετηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΗΜΟΤΙΚΩΝ αριθ. Πρωτ. Προκ: 54141 & ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ Κ.Α. 30-7331.055 για το 2015

ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΗΜΟΤΙΚΩΝ αριθ. Πρωτ. Προκ: 54141 & ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ Κ.Α. 30-7331.055 για το 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο, 05/05/2015 ΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Προµήθεια Χρωµάτων» /ΝΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ & Έργο: Συντήρηση Σχολικών Κτιρίων ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑΣ A/θµιας & Β/θµιας Εκπαίδευσης. ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΗΜΟΤΙΚΩΝ αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΦΙΛΕ 1.1. Ύψος του φιλέ Κεφάλαιο 2: ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ 2.1. Παίκτης µε τεχνητό πόδι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 6 Οκτωβρίου 2015 (Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του Νέου Ωρολογίου Προγράμματος ενδέχεται να υπάρξουν μικρές αλλαγές/διορθώσεις. Οι ενδιαφερόμενοι προτρέπονται

Διαβάστε περισσότερα

1 Επιμέλεια: Γράβαλος Βασίλειος, Χρυσανθάκης Ιωάννης

1 Επιμέλεια: Γράβαλος Βασίλειος, Χρυσανθάκης Ιωάννης ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ/νση Μελετών & Εφαρμογών Η Δ/νση Μελετών & Εφαρμογών παραδίδει το 14 ο στατιστικό τεύχος του έτους 2012, που εκπόνησε το. Η διάρθρωσή του γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση

Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση ΑΘΗΝΑ, 09/04/12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η χώρα διανύει την κρισιμότερη περίοδο μετά τη μεταπολίτευση. Δεν πρέπει να ζήσει σε καθεστώς χρεοκρατίας, ούτε όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΟ ΕΠΕΑΕΚ: «ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ «ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ» ΔΡΑΣΗ 6: ΚΕΝΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Εγκ.: 52 ΘΕΜΑ: Ορισμός των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων και συνδέσμων των Δήμων

Αρ. Εγκ.: 52 ΘΕΜΑ: Ορισμός των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων και συνδέσμων των Δήμων Ελληνική ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ. 39155 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΣ: Δ/ΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 8 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Τις δύο τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα έγιναν σηµαντικές προσπάθειες για την ανάπτυξη του αγροτουρισµού, ως µοχλό για την

Διαβάστε περισσότερα

7. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

7. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 7. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 7.1. Περιεχόμενο 1.Κατανόηση Γλώσσας- Ο μαθητής θα κατανοήσει το θέμα που εκφέρεται στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.

Διαβάστε περισσότερα

[Σηµ: Ο ένας αστερίσκος σηµειώνει τα άρθρα που αναθεωρήθηκαν το 1986 και οι δύο, αυτά που αναθεωρήθηκαν το 2001]

[Σηµ: Ο ένας αστερίσκος σηµειώνει τα άρθρα που αναθεωρήθηκαν το 1986 και οι δύο, αυτά που αναθεωρήθηκαν το 2001] ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1975/1986/2001 [Σηµ: Ο ένας αστερίσκος σηµειώνει τα άρθρα που αναθεωρήθηκαν το 1986 και οι δύο, αυτά που αναθεωρήθηκαν το 2001] Άρθρο 2 (αξία του ανθρώπου, διεθνείς σχέσεις) 1. Ο σεβασµός και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ Διπλωματική Εργασία ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟΥ Ένα απλό σχολικό µικροσκόπιο αποτελείται από τρία βασικά συστήµατα, το οπτικό, το µηχανικό και το φωτιστικό.

Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟΥ Ένα απλό σχολικό µικροσκόπιο αποτελείται από τρία βασικά συστήµατα, το οπτικό, το µηχανικό και το φωτιστικό. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ Σκοπός - Να γνωρίσετε την κατασκευή και τη λειτουργία του µικροσκοπίου. - Να εξασκηθείτε στην προετοιµασία παρασκευασµάτων. - Να εξοικειωθείτε στη χρήση του µικροσκοπίου. Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα έργου. Με την 446/15 απόφαση Δ.Σ.,συγκροτήθηκε ομάδα έργου αποτελούμενη από τους:

Ομάδα έργου. Με την 446/15 απόφαση Δ.Σ.,συγκροτήθηκε ομάδα έργου αποτελούμενη από τους: ΔΗΜΟΣ ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ ΤΟΠΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δήμου Τρικκαίων - 2 - Ομάδα έργου Με την 446/15 απόφαση Δ.Σ.,συγκροτήθηκε ομάδα έργου αποτελούμενη

Διαβάστε περισσότερα

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005 Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 25 Για τους /τις εκπαιδευτικούς που υπέβαλαν αίτηση υποψηφιότητας για τη θέση Σχολικού Συμβούλου υπάρχουν μας διατέθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ, για τα έτη

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, 08/11/2011. Αρ. Πρωτ.: Α309104 Κωδ.Εγγρ.: Ε22/250/ΓΚ/1975/γκ

Θεσσαλονίκη, 08/11/2011. Αρ. Πρωτ.: Α309104 Κωδ.Εγγρ.: Ε22/250/ΓΚ/1975/γκ ΠΡΟΣ: Όλους τους ενδιαφερόµενους ΘΕΜΑ: Πρόσκληση συµµετοχής σε διαγωνισµό για την επιλογή αναδόχου της προµήθειας για τη "Μίσθωση τριών (3) ΠΟΛΥΕΡΓΑΤΩΝ µε λεπίδα και αλατιέρα για τον αποχιονισµό και την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΈΓΓΡΑΦΟ Σ.Ε.Ε.Δ.Δ.Ε. ΟΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΈΓΓΡΑΦΟ Σ.Ε.Ε.Δ.Δ.Ε. ΟΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΘΗΝΑ 15-01-2014 ΑΡ. ΠΡΩΤ.: 2270 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΈΓΓΡΑΦΟ Σ.Ε.Ε.Δ.Δ.Ε. ΟΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ Για τα εισοδήματα του 2013, τη φορολογία και τα πρόστιμα του 2014, ισχύουν τα εξής: Καταργείται το

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις Εµπορικές Εταιρίες

Σηµειώσεις στις Εµπορικές Εταιρίες Σηµειώσεις στις Εµπορικές Εταιρίες Βιβλίο: «Εµπορικές Εταιρίες» Ν.Κ. Ρόκας Εισαγωγή 1 Η ιδιορρυθµία και η µοναδικότητα του δικαίου των ενώσεων προσώπων στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου συνίσταται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα