Γιάννη Τζαβάρα ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ από την αρχαιότητα έως σήμερα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γιάννη Τζαβάρα ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ από την αρχαιότητα έως σήμερα"

Transcript

1 Γιάννη Τζαβάρα ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ από την αρχαιότητα έως σήμερα Στην Ιστορία της Φιλοσοφίας «σχολή καλείται μία ομάδα φιλοσόφων, οι οποίοι διατηρούν μεταξύ τους επαφή και, παρά τις επιμέρους διαφορές που παρουσιάζουν κατά τη διατύπωση των απόψεών τους, έχουν, ωστόσο, έναν κοινό προσανατολισμό». (Θ. Πελεγρίνης: Λεξικό της Φιλοσοφίας) 0. ΑΝΑΤΟΛΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ 0.1. Ινδικές σχολές Τελευταία ενημέρωση: Μάιος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Πλησιάστε τον κέρσορα και κάνετε κλικ για να μεταβείτε στις Σχολές) 0.2. Κινέζικες - Γιαπωνέζικες σχολές 0.3. Κορεατικές σχολές 0.4. Περσικές Αραβικές Ισλαμικές σχολές Ι. ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Ι.1. Προσωκρατικές Σχολές Ι.2. Αρχαία Σοφιστική Ι.3. Κλασικές Σχολές Ι.4. Μετακλασικές-Ελληνιστικές Σχολές ΙΙ. ΠΑΤΕΡΕΣ - ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ - ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΙ - ΜΥΣΤΙΚΙΣΤΕΣ ΙΙ.1. Πατερική φιλοσοφία (2ος - 6ος αι.) ΙΙ.2. Βυζαντινή φιλοσοφία ΙΙ.3. Σχολαστική ή Μεσαιωνική φιλοσοφίστικισμός ΙΙ.4. Μυστικισμός ΙΙΙ. ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΙΙΙ.1. Έλληνες ΙΙΙ.2. Δυτικοευρωπαίοι

2 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 2 IV. ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ IV.1. Εμπειρισμός IV.2. Ορθολογισμός IV.3. Ευκαιριοκρατία IV.4. Γαλλικός Διαφωτισμός IV.5. Γερμανικός Ιδεαλισμός και Ρομαντισμός IV.5.1. Κριτικισμός IV.5.2. Θεωρησιακός ιδεαλισμός IV.5.3. Ουμανισμός και παιδαγωγική IV.5.4. Μετα-ιδεαλισμός IV.5.5. Ατομισμός IV.7. Σκωτική σχολή IV.8. Πολιτική Φιλοσοφία και Φιλοσοφία της Πολιτικής Οικονομίας IV.9. Ελληνική Νεότερη Φιλ V. ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ (από τα μέσα του 19ου αιώνα έως σήμερα) V.1. Κλασικός Θετικισμός V.2. Ιστορικός και Διαλεκτικός Υλισμός V.3. Επιστημολογικές Συνθέσεις V.4. Ύστερος ιδεαλισμός V.5. Νεοκαντιανισμός V.6. Χεγκελιανισμός V.7. Φιλοσοφία των Επιστημών του Πνεύματος V.8. Φιλοσοφία της ζωής V.9. Φιλοσοφία της Κουλτούρας και της Ιστορίας V.10. Κριτικός Ορθολογισμός V.11. Φαινομενολογία V.12. Φιλοσοφική Ανθρωπολογία V.13. Φιλοσοφία της Ύπαρξης - Υπαρξισμός V.14. Περσοναλισμός V.15. Σύγχρονος Εμπειρισμός και Νεοθετικισμός V.16. Φιλοσοφία της Γλώσσας και Αναλυτική Φιλοσοφία V.17. Σχολή της Βαρσοβίας V.18. Λογιστική ή Λογικισμός, Κονστρουκτιβισμός V.19. Αμερικανικός Πραγματισμός V.20. Νεομαρξισμός - Κριτική Θεωρία V.21. Σχολή της πράξης V.22. Ερμηνευτική V.23. Επιστημολογία (σύγχρονες θεωρίες της επιστήμης, σύγχρονη επιστημολογία) V.24. Στρουκτουραλισμός V.25. Πολιτική Φιλοσοφία και Φιλοσοφία της Πολιτικής Οικονομίας

3 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 3 0. ΑΝΑΤΟΛΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ 0.1. Ινδικές σχολές Εδώ αναφέρονται οι βουδιστικές φιλοσοφικές σχολές που διασκορπίστηκαν στις Ινδίες Σχολές Θεραβάντα Η Θεραβάντα (= Διδασκαλία των πρεσβύτερων), που ονομάζεται επίσης υποτιμητικά «Χιναγιάνα» (= «Μικρό όχημα»), αποτελείται από δύο σχολές, που ιδρύθηκαν στη Νότια Ινδία. Α) Σχολή Σαουτραντίκα: Πρώιμη σχολή βουδιστικής φιλοσοφίας. Το όνομά της, Sautrāntika, σημαίνει: «αυτοί που βασίζονται στα σούτρας», δηλαδή σε αφορισμούς. Υποστήριξε μια γνωσιολογική θεωρία που μπορεί να χαρακτηριστεί «αναπαραστατικός ρεαλισμός» (= αποδοχή της πραγματικότητας μέσω των αναπαραστάσεών μας). Β) Σχολή Βαϊμπασίκα: Η σχολή Vaibhāsika βασίστηκε στα σχόλια (vaibhāsha) και υποστήριξε έναν άμεσο ρεαλισμό Σχολές Μαχαγιάνα Οι δύο αυτές σχολές συνοψίζονται επονομαζόμενες Mahayana = «Μεγάλο όχημα»: Α) Σχολή Μαντυαμίκα: Nagarjuna (= Ναγκαρτζούνα, 2 ος αι. μ.χ.) Υποστήριξε μια εκλεπτυσμένη γνωσιολογία, υποθέτοντας ότι οι αισθήσεις μας δεν είναι αξιόπιστες αλλά γεμάτες ψευδαισθήσεις, κάτι σαν ένας μεσολαβητής για την πρόσβασή μας στην πραγματικότητα. Από εκεί προήλθε και η ονομασία Madhyamika = δόγμα του ενδιάμεσου. Οδηγήθηκε επίσης στο να ταυτίσει τη νιρβάνα (= την ασκητική άρνηση των επιθυμιών) με τη σαμσάρα (= τον κύκλο συνεχών μετενσαρκώσεων). Β) Σχολή Γιογκατσάρα ή Βιτζναναβάντα: Asańga (= Ασάνγκα, 4 ος αι. μ.χ.), Vasubandhu (= Βασουμπάντου, 4 ος αι. μ.χ.) Υποστήριξε ότι είναι αδύνατο να πετύχουμε την αλήθεια, αφού ούτε άμεσα ούτε μέσω των αισθήσεων μπορούμε να την προσεγγίσουμε. Επιτυγχάνουμε μόνο κάποιες πνευματικές καταστάσεις μέσω του διαλογισμού (εξ ου και «Yogācāra» = εξάσκηση της γιόγκα) Κινέζικες - Γιαπωνέζικες σχολές Κομφουκιανισμός: Confucius (= Κομφούκιος, περίπου π.χ.), Mencius (= Μένκιους, περ π.χ.), Hsün Tzu (= Χσουν Τζου, περ π.χ.), Tung Chung-shu (= Τουνγκ Τσουνγκ-σου, περ π.χ.) Έδωσε έμφαση σε ηθικές και πολιτικές σκέψεις, επιδιώκοντας συχνά την αποκατάσταση των παλαιών αρχών. Υπέστη πολλές αλλαγές κατά τη μακραίωνη πορεία του και εξελίχθηκε με τον νεοκομφουκιανισμό και τις υπόλοιπες κινέζικες σχολές Ταοϊσμός: Lao Tzu (= Λάο Τζου ή Λάο Τσε, 6 ος αι. π.χ.), Zhuang Tzu (= Τσουάνγκ Τσου, 4 ος αι. π.χ.) Έδωσε έμφαση στην εναρμόνιση του ανθρώπου με την κοσμική τάξη (= ταό). Υποστήριξε ότι αυτή η εναρμόνιση μπορεί να επιτευχθεί με το μη-πράττειν και την αναστολή των επιθυμιών Σχολή των ονομάτων (ming chia):

4 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 4 Hui Shih (= Χούι Σιχ, 4 ος αι. π.χ.), Kung-sun Lung Tzu (= Κουνγκ-σουν Λουνγκ Τζου, 4 ος -3 ος αι. π.χ.) Η σχολή άνθισε κατά την αρχαία περίοδο της κινέζικης φιλοσοφίας. Επιδόθηκε στη μελέτη των ονομάτων και στη λογική. Χρησιμοποίησε τα επιχειρήματα ως μέσο όχι μόνο πειθούς αλλά και νοητικής εξάσκησης. Οι οπαδοί της σχολής ονομάστηκαν σοφιστές (pien che = πιεν τσε) Συγκρητιστικός κομφουκιανισμός: Tung Chung-shu (= Τουνγκ Τσουνγκ-σου, περ π.χ.) Επιχείρησε μια συσχέτιση και συμφιλίωση των παραδοσιακών αντιθέσεων γιν/γιανγκ, καλού/κακού, απληστίας/φιλανθρωπίας Νεοταοϊσμός: Wang Pi (= Γουάνγκ Πι, μ.χ.), Kuo Hsiang (= Κούο Χσιάνγκ, 3 ος αι. μ.χ.) Εμβάθυνε στις αρχές του ταοϊσμού με καλλιέργεια οντολογικών εννοιών (ον - μη ον) διασυνδέοντας έτσι τον ταοϊσμό με τον βουδισμό Σχολή του Ζεν: Bodhidharma (= Μποντιντάρμα, 5 ος αι. μ.χ.) Προέκυψε από τη βουδιστική σχολή Μαχαγιάνα. Η γιαπωνέζικη λέξη «ζεν» προέρχεται από την κινέζικη «τσαν», κι αυτή από τη σανσκριτική dhyana = διαλογισμός. Έδωσε έμφαση στο βίωμα με στόχο την επίτευξη του διαφωτισμού. Συνεπώς υποβάθμισε τη θεωρητική γνώση προς χάρη της άμεσης βιωματικής σοφίας (μέσω διαλογισμού) Νεοκομφουκιανισμός: Ζhou Dunyi (= Τσου Ντουν-ι, ), Zhu Xi = Chu Hsi (= Τσου Χσι, ), Wang Yang-ming (= Γουάνγκ Γιανγκ-μινγκ, ) Ερμήνευσε με ποικίλους τρόπους τα διδάγματα του Κομφούκιου. Με βάση μεταφυσικές έννοιες υποστήριξε ηθικές και πολιτικές απόψεις. Διαχωρίζεται στην ιδεαλιστική σχολή του νου και στην ορθολογική σχολή της αρχής: Ιδεαλιστική σχολή του νου: Lu Hsiang-shan (= Λου Χσιανγκ-σαν, ), Wang Yang-ming (= Γουάνγκ Γιανγκμινγκ, ) Έδωσε έμφαση στην έννοια του νου, τον οποίο ταύτισε με τα πράγματα που αποτελούν τον κόσμο Ορθολογική σχολή της αρχής: Sao Yung (= Σάο Γιουνγκ, ), Ch eng Hao (= Τσενγκ Χάο = Ch eng Ming-tao = Τσενγκ Μινγκ-τάο, ), Ch eng I (= Τσενγκ Ι, ), Chang Tsai (= Τσανγκ Τσάι, ), Ζhu Hsi = Chu Hsi (= Τσου Χσι, ) Υποστήριξε ότι μέσω της ορθολογικής αντιμετώπισης καλλιεργείται η ανθρώπινη ηθικότητα, αποφεύγονται τα πάθη κι επιτυγχάνεται η πλήρης ανάπτυξη της ανθρώπινης φύσης Κορεατικές σχολές Σχολή Μαντχυαμίκα (Madhyamika) Σχολή Βιζναπτιματράτα-βαντίν (Vijnaptimatrata-vadin) Προέκυψαν από διάσπαση της ινδικής σχολής Μαχαγιάνα. Η πρώτη από αυτές τις σχολές αμφισβήτησε την ύπαρξη, η δεύτερη την αποδέχτηκε Σχολή Κύο-χακ (Kyo-hak) Σχολή Σον-γκα (Son-ga)

5 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 5 Η πρώτη από αυτές τις σχολές υποστήριξε ότι ο άνθρωπος μπορεί να φωτισθεί μέσω της πίστης και της κατανόησης των Γραφών, ενώ η δεύτερη αρνήθηκε αυτή τη θέση Περσικές Αραβικές Ισλαμικές σχολές Ζωροαστρισμός: Zoroaster ή Zarathustra (= Ζωροάστρης ή Ζαρατούστρα, 6 ος αι. π.χ.) Θρησκευτικό-φιλοσοφικό κίνημα που έδωσε έμφαση στην προαιώνια διαμάχη μεταξύ του καλού και του κακού, τα οποία προσωποποίησε ως θεϊκές δυνάμεις («Άχουρα Μάζντα» - «Αριμάν»). Οπαδοί του ζωροαστρισμού υπάρχουν έως σήμερα σε πολλές χώρες, όπως στις Ινδίες, στο Ιράν, στο Πακιστάν κλπ Σουφισμός: Maruf Karkhi (= Μαρούφ από το Καρκ, περ μ.χ.), Al Ghazali (= Αλ Γκαζαλί, ) Ιδρύθηκε στην Περσία κι επεκτάθηκε σε πολλές ισλαμικές χώρες. Η περσική λέξη «σούφι» σημαίνει: προφήτης. Καλλιέργησε τάσεις μυστικισμού και ασκητισμού. Ι. ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Ι.1. Προσωκρατικές Σχολές Ι.1.1. Ιωνική Σχολή: Θαλής ο Μιλήσιος ( π.χ.), Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος ( π.χ.), Αναξιμένης ο Μιλήσιος ( π.χ.), Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος (570-; π.χ.), Ηράκλειτος ο Εφέσιος ( π.χ.), Αναξαγόρας ο Κλαζομένιος ( π.χ.) Υποστήριξε ότι η αρχή των πραγμάτων είναι κάτι κινούμενο (νερό, αέρας, πυρ κλπ.). Ι.1.2. Ελεατική Σχολή: Παρμενίδης ο Ελεάτης (540-; π.χ.), Ζήνων ο Ελεάτης ( π.χ.), Εμπεδοκλής ο Ακραγαντίνος ( π.χ.) Υποστήριξε ότι το σύμπαν είναι στ αλήθεια ακίνητο και ενιαίο, ενώ η αλλαγή και η πληθώρα θα πρέπει ν αποκλεισθούν. Πίσω από τη γένεση και τη φθορά των πραγμάτων κρύβεται η ανάμειξη και η εναλλαγή των στοιχείων. Ι.1.3. Ατομισμός ή ατομοκρατία: Λεύκιππος ο Μιλήσιος (περίπου 460 π.χ.), Δημόκριτος ο Αβδηρίτης ( π.χ.) Υποστήριξε ότι είναι αδύνατο να τέμνονται ή να διχοτομούνται τα όντα επ άπειρο, γιατί υπάρχει ένα ελάχιστο όριο που είναι άτμητο (ἄτομον). Τα άτομα δεν έχουν μεταξύ τους ποιοτικές διαφορές, αλλά κινούνται μέσα στο κενό επ άπειρο. Ι.1.4. Αρχαία Πυθαγόρεια Σχολή ή Πυθαγορισμός: Πυθαγόρας ο Σάμιος ( π.χ.), Κέρκωψ, Πέτρων, Βρο(ν)τίνος, Αρχύτας ο Ταραντίνος ( π.χ.), Όκελλος ο Λευκανός (ή Όκκελος ή Όκελος, 2 ος αι. π.χ.) Υποστήριξε ότι ο κόσμος αποτελείται από πεπερασμένα και άπειρα μεγέθη και λάτρεψε τη δύναμη του αριθμού. Θεώρησε ως πυρήνα των αριθμών τη δεκάδα. Ξαναεμφανίστηκε ως Νεοπυθαγορισμός (1 ος αι. π.χ. 1 ος αι. μ.χ.).

6 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 6 Ι.2. Αρχαία Σοφιστική Ξενιάδης ο Κορίνθιος (5 ος αι. π.χ.), Γοργίας ο Λεοντίνος ( π.χ.), Πρωταγόρας ο Αβδηρίτης ( π.χ.), Πρόδικος ο Κείος (5 ος αι. π.χ.), Θρασύμαχος ο Χαλκηδόνιος (5 ος αι. π.χ.), Ιππίας ο Ηλείος (5 ος αι. π.χ.), Αντιφών ο Αθηναίος (5 ος αι. π.χ.), [Σωκράτης ο Αθηναίος ( π.χ.)] Υποστήριξε ότι για κάθε ζήτημα δεν υπάρχει ως λύση μία αλήθεια, γιατί οι αλήθειες είναι πολλές. Από αυτές μπορεί κανείς να επιλέγει όποια ικανοποιεί καλύτερα τις ανάγκες του. Οι ηθικές αξίες είναι σχετικές κι επικρατεί όποια ωφελεί περισσότερο. Το μέτρο όλων των πραγμάτων είναι ο άνθρωπος (Πρωταγόρας). Ξαναεμφανίστηκε κατά τον 1 ο -4 ο αιώνα μ.χ. ως Δεύτερη Σοφιστική (δες παρακάτω). Ι.3. Κλασικές Σχολές Ι.3.1. Κυνική Σχολή ή Κυνισμός: Αντισθένης ο Αθηναίος ( π.χ.), Διογένης ο Σινωπεύς ( π.χ.), Δίων Χρυσόστομος (= Δίων Κοκκηιανός, μ.χ.), Κράτης ο Θηβαίος (4ος/3ος αι. π.χ.), Αρίστων ο Χίος (= Αρίστων ο Φάλανθος, 3ος αι. π.χ.) Υποστήριξε ότι πρέπει να καταπολεμούμε τις επιθυμίες και τις ηδονές, να αδιαφορούμε για το χρήμα και να ζούμε στη φύση αδιαφορώντας για τον πολιτισμό. Ι.3.2. Ηδονισμός ή Κυρηναϊκή Σχολή: Αρίστιππος ο Κυρηναίος / ο Πρεσβύτερος ( π.χ.), Θεόδωρος ο Κυρηναίος (4 ος -3 ος αι. π.χ.), Ηγησίας ο Κυρηναίος ( π.χ.) Υποστήριξε ότι είναι ηθικό να επιδιώκουμε και ν απολαμβάνουμε τις ηδονές. Ανάμεσα σε δύο πράξεις πρέπει να επιλέγουμε όποια θα επιφέρει περισσότερη απόλαυση. Ένα μετριοπαθή ηδονισμό υποστήριξε ο Επικουρισμός (δες παρακάτω, 4 ος αι. π.χ. - 2 ος αι. μ.χ.). Ι.3.3. Μεγαρική Σχολή: Ευκλείδης ο Μεγαρεύς ( π.χ.), Ευβουλίδης ο Μεγαρεύς (4ος αι. π.χ.), Διόδωρος από την Ιασό (4 ος αι. π.χ.), Στίλπων ο Μεγαρεύς (4 ος αι. π.χ.), Φαίδων (5ος/4ος αι. π.χ.) Συνδύασε την ηθική φιλοσοφία του Σωκράτη με τον ενισμό των Ελεατών. Καλλιέργησε την εριστική τέχνη προσπαθώντας να αναιρέσει τη διδασκαλία του Πλάτωνα. Ι.3.4. Ηλειοερετρική Σχολή: Φαίδων ο Ηλείος (5 ος -4 ος αι. π.χ.), Πλείστανος (4 ος αι. π.χ.), Μενέδημος ο Ερετριεύς (4 ος αι. π.χ.) Η Σχολή, παρακλάδι της Μεγαρικής, ιδρύθηκε στην Ηλεία και αργότερα ο Μενέδημος τη μετέφερε στην Ερέτρια. Υποστήριξε ότι ασκώντας τη φιλοσοφία επιτυγχάνουμε την κάθαρση της ψυχής και την αληθινή ελευθερία. Ι.3.5. Αρχαία Πλατωνική Ακαδημία: Πλάτων ο Αθηναίος ( π.χ.), Εύδοξος ο Κνίδιος ( π.χ.), Ηρακλείδης ο Ποντικός ( π.χ.), Σπεύσιππος ο Αθηναίος (4 ος αι. π.χ.), Ξενοκράτης ο Χαλκηδόνιος (4ος αι. π.χ.), Πολέμων ο Αθηναίος (4 ος -3 ος αι. π.χ.), Κράντωρ ο Σολεύς (4 ος -3 ος αι. π.χ.), Κράτης ο Θριάσιος (3 ος αι. π.χ.) Ιδρύθηκε το 387 π.χ. από τον Πλάτωνα κοντά στο ιερό του ήρωα Ακάδημου (γι αυτό και η επονομασία «Ακαδημία»). Η λειτουργία της διακρίνεται σε αρχαία, μέση και νέα περίοδο (συχνά προστίθεται και μια τέταρτη, πέμπτη και έκτη περίοδος). Η Ακαδημία έπαυσε να λειτουργεί με διάταγμα του Ιουστινιανού το 529 μ.χ.

7 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 7 Υποστήριξε ότι η αληθινή ουσία των πραγμάτων είναι οι ιδέες, τις οποίες προσεγγίζουμε κυρίως νοητικά. Οι διάδοχοι απέκλιναν από αυτή τη θεωρία λιγότερο ή περισσότερο. Μια δημιουργική ανανέωση επέφερε η Νεοπλατωνική Σχολή ή Νεοπλατωνισμός (δες παρακάτω). Ι.3.6. Λύκειο ή Περιπατητική Σχολή ή Περίπατος: Αριστοτέλης ο Σταγιρίτης ή Σταγειρίτης ( π.χ.), Θεόφραστος ο Ερέσιος ( π.χ.), Αριστόξενος ο Ταραντίνος (4ος αι. π.χ.), Αρίστων ο Κείος (3ος αι. π.χ.), Σάτυρος (περ. 200 π.χ.), Κριτόλαος ο Φασηλίτης (2ος αι. π.χ.), Αλέξανδρος ο Αφροδισιεύς (3 ος αι. μ.χ.) Ιδρύθηκε από τον Αριστοτέλη το 335 π.χ. κοντά στο ιερό του Λυκείου Απόλλωνος (απ όπου η ονομασία «Λύκειο») που προσεγγιζόταν μέσω της στοάς που ονομαζόταν «Περίπατος». Ο διάδοχος του Αριστοτέλη, ο Θεόφραστος, επέκτεινε τα όρια της Σχολής και της έδωσε νομική οντότητα. Υπήρξε κέντρο ευρύτατης επιστημονικής έρευνας. Υποστήριξε ότι η ουσία των πραγμάτων δεν βρίσκεται σε ένα ξεχωριστό κόσμο ιδεών αλλά μέσα στα ίδια τα πράγματα. Έτσι προήγαγε τις εμπειρικές έρευνες στη φύση, στην κοινωνία, στην ηθική, στην πολιτική, στη λογική κλπ. Ι.4. Μετακλασικές-Ελληνιστικές Σχολές Ι.4.1. Στωική Σχολή ή Στωικισμός: Ζήνων ο Κιτιεύς ( π.χ.), Κλεάνθης ο Άσσιος ( π.χ.), Χρύσιππος ο Σολεύς ( π.χ.), Κράτης ο Μαλλώτης ( π.χ.), Παναίτιος ο Ρόδιος ( π.χ.), Ποσειδώνιος ο Απαμεύς ( π.χ.), Μarcus Tullius Cicero (= Κικέρων = Κικέρωνας, π.χ.), Lucius Seneca (= Λούκιος Σενέκας, 1-65 μ.χ.), Πλούταρχος ο Χαιρωνεύς (περίπου μ.χ.), Επίκτητος ( μ.χ.), Marcus Aurelius (= Μάρκος Αυρήλιος, μ.χ.) Η Σχολή πήρε το όνομά της από την Ποικίλη Στοά, όπου γίνονταν οι πρώτες της συγκεντρώσεις. Λειτούργησε από τον 4 ο αι. π.χ. έως τον 2 ο αι. μ.χ. Διακρίνεται σε αρχαία Στοά (Ζήνων - Κλεάνθης - Χρύσιππος), μέση Στοά (Παναίτιος - Ποσειδώνιος) και νέα Στοά (Επίκτητος - Μάρκος Αυρήλιος). Επικεντρώθηκε στην ηθική φιλοσοφία και απέδωσε στην αρετή απόλυτη αξία, στην οποία συμβάλλουν δευτερευόντως τα «αδιάφορα» (η υγεία, ο πλούτος, η τιμή κλπ.). Ο εν ημίν λόγος πρέπει να συμμορφώνεται με τον φυσικό λόγο, έτσι ώστε κύριο ηθικό αξίωμα έγινε το «ομολογουμένως τη φύσει ζην». Υποστηρίχθηκε η αποφυγή των παθών (ἀπάθεια) και η προσέγγιση στον Θεό. Ι.4.2. Επικουρισμός: Επίκουρος ( π.χ.), Μητρόδωρος ο Λαμψακηνός (4 ος αι. π.χ.), Φιλόδημος από τα Γάδαρα (2ος/1ος αι. π.χ.), Τίτος Κάρος Λουκρήτιος (= Titus Carus Lucretius, π.χ.), Διογένης ο Οινοανδέας (2 ος αι. μ.χ.) Υποστήριξε την επιδίωξη της απόλαυσης, αλλά με μετριοπαθή και όχι ακραίο τρόπο όπως η Κυρηναϊκή Σχολή (5 ος -3 ος αι. π.χ.). Διέκρινε τις καθαρά σωματικές («κατά κίνηση») από τις πνευματικές («καταστηματικές») ηδονές κι έδωσε έμφαση στις δεύτερες, επειδή εξασφαλίζουν την ψυχική αταραξία. Συνδύασε στωικές και ατομιστικές απόψεις. Από το αγρόκτημα όπου εγκαταστάθηκε αυτή η Σχολή ονομάστηκε «Κήπος», εκεί και καλλιέργησε την κοινοβιακή ζωή. Ι.4.3. Αρχαίος Σκεπτικισμός ή Πυρρωνισμός:

8 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 8 Πύρρων ο Ηλείος ( π.χ.), Τίμων ο Φλειάσιος ( π.χ.), Αρκεσίλαος ο Πιταναίος ( π.χ.), Καρνεάδης ο Κυρηναίος ( π.χ.), Αινησίδημος ο Κνώσιος (1 ος αι. π.χ.), Σέξτος ο Εμπειρικός ( μ.χ.) Υποστήριξε την αμφισβήτηση των καθιερωμένων θεωριών και αξιών. Έτσι, αμφισβήτησε τη δυνατότητα της γνώσης και τη βεβαιότητα για όσα υπάρχουν. Επιφυλασσόμενοι και μην εκφέροντας κρίση (ἐπέχοντες) οι σκεπτικιστές θεωρούσαν ότι πετυχαίνουν την ψυχική γαλήνη. Οι διδασκαλίες αυτής της Σχολής αναβίωσαν γόνιμα κατά τους νεότερους χρόνους κι επέφεραν πολύπλευρη ανακαίνιση στις επιστήμες και στα ήθη. Ι.4.4. Μέση Πλατωνική Ακαδημία ή Μέσος Πλατωνισμός: Αρκεσίλαος ο Πιταναίος ( π.χ.), Λακύδης ο Κυρηναίος (3 ος αι. π.χ.), Τηλεκλής, Εύανδρος, Ηγησίνους ο Περγαμηνός (3 ος -2 ος αι. π.χ.) Δεχόμενη επιδράσεις από παράλληλα φιλοσοφικά ρεύματα της εποχής, όπως ήταν ο σκεπτικισμός και ο στωικισμός, η Πλατωνική Ακαδημία τροποποίησε κατά καιρούς τις απόψεις της και αποστασιοποιήθηκε λιγότερο ή περισσότερο από τις απόψεις του Πλάτωνα. Ι.4.5. Νέα Πλατωνική Ακαδημία: Καρνεάδης ο Κυρηναίος (3 ος -2 ος αι. π.χ.), Κλειτόμαχος ο Καρχηδόνιος (2 ος αι. π.χ.), Αντίοχος ο Ασκαλωνίτης ( π.χ.), Εύδωρος ο Αλεξανδρεύς (1 ος αι. π.χ.), Θράσυλλος ο Μενδήσιος (ή Θράσυλος, 1 ος αι. μ.χ.), Πλούταρχος ο Χαιρωνεύς ( μ.χ.), Θέων ο Σμυρναίος (2 ος αι. μ.χ.), Απουλήιος Λεύκιος (2 ος αι. μ.χ.), Γάιος (2 ος αι. μ.χ.), Αλβίνος (2 ος αι. μ.χ.) Κυρίαρχες τάσεις της Ακαδημίας υπήρξαν σ αυτή την περίοδο οι σκεπτικιστικές και εκλεκτικιστικές. Ι.4.6. Δεύτερη Σοφιστική (1 ος -4 ος αι. μ.χ.): Ηρώδης ο Αττικός (= Lucius Vibullius Hipparchus Claudius Atticus Herodes, μ.χ.), Αίλιος Αριστείδης ( ή 199 μ.χ.), Λουκιανός ο Σαμοσατεύς (2 ος αι. μ.χ.), Λιβάνιος ( μ.χ.) Καλλιέργησε τη ρητορική τέχνη και μελέτησε την κλασική αρχαιότητα. Στηλίτευσε κοινωνικά έκτροπα και πρόσφερε συμβουλές για να βελτιωθούν οι σχέσεις μεταξύ των πόλεων. Επιχείρησε να δημιουργήσει ένα υψηλό γλωσσικό ύφος βασισμένο στην αττική διάλεκτο. Ι.4.7. Γνωστικισμός: Σίμων ο Μάγος (1 ος αι. μ.χ.), Βασιλείδης (2 ος αι. μ.χ.), Βαλεντίνος (2 ος αι. μ.χ.), Καρποκράτης (2 ος αι. μ.χ.), Μαρκίων ο Ποντικός (2 ος αι. μ.χ.), Βαρδησάνης ( μ.χ.) Υποστήριξε ένα σύμπλεγμα φιλοσοφικών αλλά και θρησκευτικών, μυστικιστικών και πνευματιστικών απόψεων. Θεώρησε ότι όχι μέσω της θρησκευτικής πίστης αλλά μέσω της γνώσης μπορεί να επιτευχθεί η ανθρώπινη σωτηρία. Κατά καιρούς αντιτάχθηκε στον χριστιανισμό αλλά και επηρεάστηκε από αυτόν. Ι.4.8. Εκλεκτικισμός: Φίλων ο Αλεξανδρεύς (20 π.χ μ.χ.), Ήρων ο Αλεξανδρεύς (10-70 μ.χ.), Γαληνός ο Περγαμηνός ( μ.χ.), Κλήμης ο Αλεξανδρεύς ( μ.χ.), Λουκιανός ο Σαμοσατεύς (2 ος αι. μ.χ.), Ερμής ο Τρισμέγιστος (= Ερμαϊκά ή ερμητικά κείμενα, 2 ος -3 ος αι. μ.χ.), Διογένης ο Λαέρτιος (3ος αι. μ.χ.), Νεμέσιος, επίσκοπος Εμέσης (4 ος -5 ος αι. μ.χ.) Υποστήριξε ότι ένα φιλοσοφικό σύστημα συγκροτείται με επιλογή απόψεων αντλημένων από άλλες φιλοσοφικές θεωρίες. Η θεωρία του εκλεκτικισμού αναβίωσε εκτεταμένα κατά τη νεότερη αλλά και τη σύγχρονη εποχή.

9 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 9 Ι.4.9. Αλεξανδρινή σχολή των κατηχητών και εξηγητών: Πάνταινος (2 ος αι. μ.χ.), Κλήμης ο Αλεξανδρεύς ( μ.χ.), Ωριγένης ( ), Μέγας Διονύσιος ο Αλεξανδρείας (3 ος αι. μ.χ.) Καταπολέμησε την αίρεση του γνωστικισμού προσδιορίζοντας επακριβώς τα νοήματα της χριστιανικής διδασκαλίας. Υποστήριξε την εναρμόνιση της αρχαιοελληνικής φιλοσοφίας με τα χριστιανικά δόγματα. Ι Νεοπυθαγορισμός: Πούμπλιος Νιγίδιος Φίγουλος (= Publius Nigidius Figulus, 1 ος αι. π.χ.), Κόιντος Σέξτιος (= Quintus Sextius, 1 ος αι. π.χ.), Κόιντος Νίγρος Σέξτιος (= Quintus Niger Sextius, 1 ος αι. π.χ.), Απολλώνιος ο Τυανεύς (1 ος αι. μ.χ.), Μοδεράτος από τα Γάδειρα (1 ος αι. μ.χ.), Νικόμαχος ο Γερασηνός (2 ος αι. μ.χ.), Νουμήνιος ο Απαμεύς (2 ος αι. μ.χ.), Φιλόστρατος ο Πρεσβύτερος (2ος/3ος αι. μ.χ.) Αναζωογόνησε τις πυθαγόρειες διδασκαλίες καλλιεργώντας την ηθικολογία και τον ασκητισμό και τελώντας θεουργικές τελετές. Υποστήριξε την πίστη στην αθανασία της ψυχής και στην ιδανικότητα των αριθμών. Ι Νεοπλατωνική Σχολή ή Νεοπλατωνισμός: Ψευδο-Λογγίνος (1 ος αι. μ.χ.), Αμμώνιος Σακκάς ( ), Πλωτίνος ( ), Πορφύριος ο Τύριος ( ), Φίρμικος Ματερνός (= Julius Firmicus Maternus, 4 ος αι. μ.χ.), Ιουλιανός ο Αποστάτης ή Παραβάτης (= Flavius Claudius Iulianus, ), Ιάμβλιχος ο Χαλκιδεύς (4ος αι.), Gaius Sallustius Crispus (= Γάιος Σαλλούστιος ή Σαλούστιος, 4ος αι.), Υπατία ( ), Πρόκλος ο Λύκιος ( ), Δομνίνος (από τη Λάρισα της Συρίας, 5 ος αι.), Ιεροκλής ο Αλεξανδρεύς (5ος αι.), Συριανός ο Αλεξανδρεύς (5ος αι.), Δαμάσκιος ( μ.χ.), Ιωάννης ο Φιλόπονος (6ος αι.) Υποστήριξε τη διαίρεση της πραγματικότητας σε τέσσερα επίπεδα: εν - νους - ψυχή - φύσις, καθένα από τα οποία απορρέει από το προηγούμενο αλλά και τελειοποιείται τείνοντας προς αυτό. Η πορεία ανάκαμψης εννοιολογείται μέσα από τρία στάδια: μονή - πρόοδος - επιστροφή. Η Σχολή του Νεοπλατωνισμού επεκτάθηκε σε πολλά μέρη: στη Ρώμη, στη Συρία, στην Πέργαμο, στην Αθήνα και στην Αλεξάνδρεια. Αναβίωσε κατά την Αναγέννηση. ΙΙ. ΠΑΤΕΡΕΣ - ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ - ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΙ - ΜΥΣΤΙΚΙΣΤΕΣ ΙΙ.1. Πατερική φιλοσοφία (2 ος - 6 ος αι.): Τερτυλλιανός (= Quintus Septimius Florens Tertullianus, ), Ωριγένης ( ), Γρηγόριος Ναζιανζηνός (= Γρηγόριος ο Θεολόγος, ), Βασίλειος Καισαρείας ( ), Γρηγόριος Νύσσης ( ), Ιωάννης ο Χρυσόστομος ( ), Αυγουστίνος (= Sanctus Aurelius Augustinus, ), Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης ή Ψευδο-Διονύσιος (5ος αι.), Βοήθιος (= Anicius Manlius Severinus Boethius, ) Υποστήριξε τις χριστιανικές διδασκαλίες και αντιμετώπισε άλλοτε πολεμικά και άλλοτε δεκτικά τις «παγανιστικές» (από το λατιν. paganus = αγροίκος, χυδαίος) αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων. Τα κείμενα έχουν κυρίως προτρεπτικό χαρακτήρα υπέρ της μεταστροφής στο χριστιανισμό και ανταγωνιστικό χαρακτήρα κατά των αντιπάλων. II.1.1. Απολογητές Κοδράτος ο Αθηναίος (2 ος αι.), Αριστείδης Μαρκιανός (2 ος αι.), Ιουστίνος ο μάρτυς (2 ος αι.), Τατιανός Ασσύριος ή Σύρος (2 ος αι.), Αθηναγόρας ο Αθηναίος (2 ος αι.), Θεόφιλος Αντιοχείας (2 ος αι.), Ερμείας ο απολογητής (2 ος αι.), Αρνόβιος εκ Σίκκης (3 ος αι.)

10 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 10 Υπερασπίστηκαν τις διδασκαλίες του χριστιανισμού από τους «εθνικούς» και τους αιρετικούς με θεωρητικά και ηθικά επιχειρήματα. ΙΙ.2. Βυζαντινή φιλοσοφία Λεόντιος ο Βυζάντιος ( ), Μάξιμος ο Ομολογητής ( ), Ιωάννης Δαμασκηνός ( ), Αρέθας [επίσκοπος] Καισαρείας ( ), Μιχαήλ Ψελλός ( ), Μιχαήλ ο Εφέσιος (11 ος αι.), Μιχαήλ Ανδρεόπουλος (11 ος αι.), Νικηφόρος Βλεμμύδης ( ), Γεώργιος Παχυμέρης ( ), Μάξιμος Πλανούδης ( ), Βαρλαάμ ο Καλαβρός ( ), Νικηφόρος Γρηγοράς ( ), Γρηγόριος Παλαμάς ( ), Δημήτριος Κυδώνης (14 ος αι.), Νικόλαος Καβάσιλας (14 ος αι.), Θεοφάνης Νικαίας (14 ος αι.) Πρόκειται για τη φιλοσοφία που καλλιεργήθηκε κατά τους αιώνες που κυριαρχούσε η βυζαντινή αυτοκρατορία. Βασίστηκε στην πατερική φιλοσοφία και στις αποφάσεις των οικουμενικών συνόδων, αλλά σχολίασε με σεβασμό και τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους. ΙΙ.3. Σχολαστική ή Μεσαιωνική φιλοσοφία ή Σχολαστικισμός ΙΙ.3.1. Πρώιμοι σχολαστικοί: Johannes Scotus Eriugena ( ), Saint Anselm of Canterbury (= Anselmus = άγιος Άνσελμος του Καντέρμπουρυ, ), Roscelin de Compiègne (= Ροσλέν ντε Κομπιέν, ) ΙΙ.3.2. Κατεξοχήν σχολαστικοί: Petrus Abaelardus (= Πέτρος Αβελάρδος, ), Petrus Lombardus (= Πέτρος Λομβαρδός, ), Averroës (= Αβερρόης, ), Moses Maimonides (= Μωυσής Μαϊμονίδης, ), Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης ( ), Albertus Magnus (= Αλβέρτος ο Μέγας, 1193 ή ), Roger Bacon (= Ρότζερ Μπέικον, ), San Bonaventura (= άγιος Μποναβεντούρα, ), Thomas de Aquino (= Θωμάς Ακινάτης ή Ακυινάτης, ) ΙΙ.3.3. Ύστεροι σχολαστικοί: Raymundus Lullus ή Ramón Llull (= Ρεϊμούντους Λούλους, ), Dante Alighieri (= Δάντης, ), John Duns Scotus (= Ιωάννης Σκώτος, ), William of Ockham (= Guilelmus de Ockham = Γουλιέλμος του Όκαμ, περ ) Καλλιεργήθηκε κατά το Μεσαίωνα μέσα στις πανεπιστημιακές Σχολές, γι αυτό και ονομάστηκε «σχολαστική φιλοσοφία». Υποστήριξε τις χριστιανικές διδασκαλίες και σχολίασε εκτεταμένα τα κείμενα του Αριστοτέλη. Μελέτησε κυρίως τη λογική, τη γνωσιολογία και τη μεταφυσική με βασικές έννοιες: ουσία-συμβεβηκότα, φυσικόαφύσικο. ΙΙ.3.4. Σχολή του Μέρτον ή Υπολογιστές της Οξφόρδης Richard Swineshead (14 ος αι.), Thomas Bradwardine ( ), John of Dumbleton ( ), William Heytesbury ( ) Η σχολή εντοπίζεται στο κολέγιο Merton της Οξφόρδης. Η κύρια ονομασία της οφείλεται στο Βιβλίο των υπολογισμών (Liber calculationum) που συνέγραψε πιθανότατα ο Swineshead. Έδωσε έμφαση στη λογική, στη φιλοσοφία της φύσης και στη φιλοσοφία των μαθηματικών. Καλλιέργησε επίσης τις διαλογικές αντιπαραθέσεις (disputationes). ΙΙ.4. Μυστικισμός Meister Eckhart (= Μάιστερ Έκχαρτ, ), Johannes Tauler (= Ιωάννης Τάουλερ, ), Θωμάς ο Κεμπήσιος ( )

11 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 11 Υποστήριξε μια γνώση που δεν αποκτάται μέσω των αισθήσεων, αλλά μέσω εκστατικών εμπειριών που επιτυγχάνονται με προσευχή, διαλογισμό, νηστεία και σωματική εγκράτεια. Επειδή τέτοιες εμπειρίες δεν μεταδίδονται λεκτικά ή λογικά, ο μυστικισμός συχνά οδηγείται σε υπέρλογες διατυπώσεις. ΙΙΙ. ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΙΙΙ.1. Έλληνες Γεώργιος Γεμιστός-Πλήθων ( ), Γεώργιος Τραπεζούντιος ( ), Βασίλειος Βησσαρίων ( ), Γεώργιος Σχολάριος-Γεννάδιος ( ), Ιωάννης Ζυγομαλάς ( ), Θεοδόσιος Ζυγομαλάς ( ) ΙΙΙ.2. Δυτικοευρωπαίοι Francesco Petrarca (= Φραγκίσκος Πετράρχης, ), Nikolaus von Kues (=Nicolaus Cusanus = Νικόλαος Κουζάνος, ), Niccoló Machiavelli (= Νικολό Μακιαβέλλι ή Μακιαβέλι, ), Nicolas Copernicus (= Νικόλαος Κοπέρνικος, ), Thomas More (= Τόμας Μορ, ), Martin Luther (= Μαρτίνος Λούθηρος, ), Ignatius Loyola (= Ιγνάτιος Λογιόλα, ), Paracelsus (= Παράκελσος = Philippus A. T. B. von Hohenheim, ), Giordano Bruno (= Τζορντάνο Μπρούνο, ), Galileo Galilei (= Γαλιλαίος Γαλιλέι, ), Tommaso Campanella (= Τομάζο Καμπανέλα, ), Jacob Böhme (= Γιάκομπ Μπαίμε ή Μπέμε, ) Επιδόθηκαν στη μελέτη της φύσης, απομακρύνθηκαν από την αυθεντία του Αριστοτέλη που δέσποζε στον σχολαστικισμό και προσέγγισαν τον Πλάτωνα. Είδαν τον άνθρωπο ως αυθύπαρκτη ολότητα και όχι σε άμεση εξάρτηση από τον Θεό. Εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τους πολιτικούς και τους θρησκευτικούς θεσμούς. Η αναγεννησιακή φιλοσοφία γεννήθηκε στην Ιταλία και επεκτάθηκε στην κεντρική και δυτική Ευρώπη. Πρόκειται μάλλον για ένα πνευματικό κίνημα παρά για μια «σχολή» με το αυστηρό νόημα της λέξης. IV. ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ IV.1. Εμπειρισμός: Francis Bacon (= Φράνσις Μπέικον, ), Robert Fludd (= Ρόμπερτ Φλαντ ή Φλόυντ = Robertus de Fluctibus, ), Robert Burton ( ), Thomas Hobbes (= Θωμάς ή Τόμας Χομπς, ), John Locke (= Τζων Λοκ, ), George Berkeley (= Τζωρτζ Μπέρκλεϋ, ), David Hume (= Ντέηβιντ Χιουμ, ), Joseph Priestley (= Τζόζεφ Πρίσλεϋ, ), Steward Dugald (= Στιούαρτ Ντούγκαλντ = Στέβαρδος Δούγαλδ, ) Υποστήριξε ότι αληθινή εμπειρία και γνώση μπορεί ν αποκτηθεί μόνο μέσω των αισθήσεων. Σλόγκαν: Τίποτα δεν υπάρχει στον νου, που να μην υπήρξε προηγουμένως στην αίσθηση. Κατά συνέπεια η πραγματικότητα περιορίζεται σε όσα αντιλαμβανόμαστε. Καλλιεργήθηκε κυρίως στην Αγγλία. IV.2. Ορθολογισμός ή Ρασιοναλισμός: René Descartes (= Ρενέ Ντεκάρτ ή Καρτέσιος, ), Blaise Pascal (= Βλάσιος ή Μπλεζ Πασκάλ, ), Benedictus Spinoza (= Σπινόζα, Βενέδικτος ή Μπαρούχ, ), Gottfried W. Leibniz (= Λάιμπνιτς, ), John Toland ( ), Christian Wolff ( ), Edmund Burke (= Έντμουντ Μπερκ, )

12 Γιάννη Τζαβάρα: ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 12 Υποστήριξε ότι η γνώση μπορεί να αποκτηθεί μέσω της λογικής μας ικανότητας (λατινικά: ratio) και όχι μέσω των αισθήσεων. Αλλά και η ηθική τελειότητα επιτυγχάνεται μόνο μέσω της λογικής ικανότητας, η οποία είναι ικανή να συλλάβει τις έννοιες της αρετής, του καλού και της τελειότητας και να παραγάγει τους ορθούς ηθικούς νόμους. Η σχολή του ορθολογισμού αντιτάχθηκε στον εμπειρισμό, αλλά και στον μυστικισμό και στον θρησκευτικό ανορθολογισμό. Με περισσότερη εκλέπτυνση αναβίωσε και στους μετέπειτα αιώνες ως κριτικός ορθολογισμός (δες παρακάτω). IV.3. Ευκαιριοκρατία ή Περιστασιοκρατία: Johannes Clauberg ( ), Arnold Geulincx (= Άρνολντ Γκόυλινκς ή Γκελίνξ, ), Géraud de Cordemoy (= Ζερώ ντε Κορντεμουά, ), Louis de la Forge ( ), Nicolas Malebranche (= Νικολά Μαλεμπράνς, ) Υποστήριξε ότι τα πεπερασμένα ανθρώπινα όντα δεν μπορούν να επιδρούν αποτελεσματικά αλλά μόνο περιστασιακά, γι αυτό μόνο ο Θεός ως παντοδύναμος αποτελεί αληθινό αίτιο. Οι σωματικές και ψυχικές μας λειτουργίες είναι απλές «ευκαιρίες» για να φανερωθεί η θέληση του Θεού. Επηρεάστηκε γόνιμα από τον ορθολογισμό του Καρτέσιου κι επέδρασε δημιουργικά στον εμπειρισμό (Μπέρκλεϋ, Χιουμ). IV.4. Γαλλικός Διαφωτισμός Etienne de la Boetie (= Étienne de la Boétie, ), Michel de Montaigne (= Μισέλ ντε Μονταίν ή Μονταίνι, ), Antoine Arnauld (= Αντουάν Αρνώ, ), Pierre Bayle ( ), Edmond Purchot (= Edmundus Purchotius, ), Jean Meslier ( ), Charles de Secondat Montesquieu (= Σαρλ Μοντεσκιέ, ), François Voltaire (= Βολταίρος ή Βολτέρος, ), Julien Lamettrie (= Λαμετρί, ), Jean-Jacques Rousseau (= Ζαν-Ζακ Ρουσσώ ή Ρουσώ, ), Denis Diderot (Ντενί Ντιντερό, ), Etienne B. de Condillac (= Ετιέν Κοντιγιάκ, ), Luc Vauvenargues (= Λυκ Βοβενάργκ ή Βωβενάργκ, ), Claude A. Helvetius (= Κλωντ Ελβέτιους ή Ελβέτιος, ), Jean le Rond d' Alembert (= Ντ Αλαμπέρ, Ζαν λε Ρον, ), Paul Holbach (= Baron d Holbach = Βαρόνος του Χόλμπαχ, ), Marquis de Sade (= Μαρκήσιος ντε Σαντ, ), Nicolas de Chamfort (= Νικολά ντε Σαμφόρ, ), Marquis de Condorcet (= Marie Jean Antoine Nicolas de Caritat = Κοντορσέ, ), Maine de Biran ( ), Charles Fourier (= Σαρλ Φουριέ, ) Αμφισβήτησε τη θρησκευτική πίστη ως μέσο πρόσβασης στη γνώση. Υποστήριξε τη λογική μας ικανότητα και το δικαίωμα να εκφραζόμαστε χωρίς λογοκρισία. Κατά καιρούς οδηγήθηκε σε υλιστικές, αθεϊστικές ή αγνωστικιστικές απόψεις. IV.5. Γερμανικός Ιδεαλισμός και Ρομαντισμός: Johann Joachim Winckelmann ( ), Johann Gottfried Herder (= Γιόχαν Γκότφρηντ Χέρντερ, ), Georg Christoph Lichtenberg ( ) Υποστήριξε ότι η επονομαζόμενη «πραγματικότητα» εξαρτάται περισσότερο ή λιγότερο από τη (θεϊκή ή ανθρώπινη) νόηση και τις νοητικές μας λειτουργίες. Η πηγή του Είναι βρίσκεται λοιπόν στο νοείν. IV.5.1. Κριτικισμός ή Κριτικός ορθολογισμός: Immanuel Kant ( ) Υπέβαλε σε ορθολογική-κριτική εξέταση τις μεταφυσικές αξιώσεις και συνδύασε επιδέξια τον ορθολογισμό με τον εμπειρισμό. Θεώρησε ότι η γνώση δεν μπορεί να είναι απόλυτη (όπως ισχυριζόταν ο δογματισμός) αλλά όχι και αδύνατη (όπως ισχυριζόταν ο

Η διδασκαλία της Ιστορίας της Φιλοσοφίας

Η διδασκαλία της Ιστορίας της Φιλοσοφίας ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΗΣ Π.Ε.Φ. ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η διδασκαλία της Ιστορίας της Φιλοσοφίας Το αντικείμενο της φιλοσοφίας περιέχει ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

SIMON CRITCHLEY. «Ένα βιβλιο πο!) ftπορεl να σας σώσει τη ζωή!» Slmon May, Nezυ Humanist

SIMON CRITCHLEY. «Ένα βιβλιο πο!) ftπορεl να σας σώσει τη ζωή!» Slmon May, Nezυ Humanist SIMON CRITCHLEY «Ένα βιβλιο πο!) ftπορεl να σας σώσει τη ζωή!» Slmon May, Nezυ Humanist Περιεχόμενα ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 21 Μαθαίνοντας να πεθαίνουμε - Σωκρά-rης 29 ΊΌ να πεθαίνεις γελώντας

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη 22/09/2015. ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου

Πέμπτη 22/09/2015. ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου Πέμπτη 22/09/2015 Χαιρετισμοί-Έναρξη Συνεδρίου (09:00-10:00) 1 η Συνεδρία (10:00-11:30) Συντονισμός: Κατερίνα Παρασκευοπούλου ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ Υπό Ελευθερίου Διαµαντάρα Ερευνητή Μελετητή Ιστορίας Φιλοσοφίας Συγγραφέα Ακαδηµαϊκού και εκπροσώπου της ACCADEMIA DI NAPOLI 1611 Σε δύο προηγούµενα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΕΡΠΑΝΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΕΡΠΑΝΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΕΡΠΑΝΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Στην αρχή επιστήμη και φιλοσοφία ήταν ενωμένες και με το πέρασμα των αιώνων απέκτησαν σιγά-σιγά την ανεξαρτησία τους από την κοινή φιλοσοφική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κεφ. Ιο Η Συνεισφορά της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης Εισαγωγή 17 1.1. Η Σύγχρονη Κάμψη της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης..

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία των Θετικών Επιστημών

Ιστορία των Θετικών Επιστημών Ιστορία των Θετικών Επιστημών Ενότητα 13: Η Επιστημολογία από το 1800 έως το 1950 Ευθύμιος Ντάλλας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας, Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Σκοποί Ενότητας Η γνώση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 2 Σημαντικές ημερομηνίες και πρόσωπα στην ιστορία της Ψυχολογίας 350 π.χ. 320 π.χ 400 μ.χ. 1500 μ.χ. 1650 μ.χ. 1651 μ.χ. Ο Πλάτων προωθεί την έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ.

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. 24 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. Οι σκεπτικιστικές απόψεις υποχώρησαν στη συνέχεια και ως την εποχή της Αναγέννησης κυριάρχησε απόλυτα το αριστοτελικό μοντέλο. Η εκ νέου αμφιβολία για

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Η ΑΡΧΑΙΑ ΔΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ αποτελεί µια µοναδική προσφορά του κλασσικού ελληνικού πνεύµατος στην Ανθρωπότητα. Με κέντρο τον Σωκράτη, χρονικά και ιδεολογικά, η Φιλοσοφία

Διαβάστε περισσότερα

ºÈÏÔÛÔÊ ÛÙËÓ E ÚÒappleË

ºÈÏÔÛÔÊ ÛÙËÓ E ÚÒappleË ºÈÏÔÛÔÊ ÛÙËÓ E ÚÒappleË Δ ª Ú.. ı Ó ÛfiappleÔ ÏÔ H ÊÈÏÔÛÔÊ ÛÙËÓ E ÚÒappleË applefi ÙÔÓ 6Ô ˆ ÙÔÓ 16Ô AÈÒÓ Το έργο συγχρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ελληνικό ηµόσιο ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική, Μαθηματικά και Φιλοσοφία

Φυσική, Μαθηματικά και Φιλοσοφία 1 Φυσική, Μαθηματικά και Φιλοσοφία ΥΛΙΣΤΙΚΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΥΛΙΣΜΟΣ Κύριο όργανο του ανθρώπου στην εξερεύνηση του περιβάλλοντος χώρου, σύμφωνα με τα δόγματα της Δυτικής πολιτισμικής κληρονομιάς, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αναλυτική Φιλοσοφία

Εισαγωγή στην Αναλυτική Φιλοσοφία Εισαγωγή στην Αναλυτική Φιλοσοφία Εισαγωγή Η αναλυτική φιλοσοφία δεν είναι κλάδος ή επιμέρους αντικείμενο της φιλοσοφίας (όπως η ηθική, η γνωσιοθεωρία, η μεταφυσική κτλ). Είναι τρόπος διαξαγωγής της φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Πλάγγεσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Γιάννης Πλάγγεσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γιάννης Πλάγγεσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γεννήθηκα το 1946 στη Λεύκα Μεσσηνίας και σπούδασα φιλοσοφία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1968-72) και στο Πανεπιστήμιο του Sheffield της Αγγλίας (1979-82).

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39.

Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39. 1/6 2014-08 Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39. Κρίνει ο Μανώλης Περάκης ( ρ Φιλοσοφίας)

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) A. Διάρθρωση Προγράμματος Μαθματα Φιλοσοφίας: 7 ( υποχρεωτικά + 2 επιλεγόμενα) Μαθματα Παιδαγωγικς: 8 ( υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΤΡΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ανδρέας Μιχαλάκης, Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Πατρών Τόπος Γέννησης: Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Βιογραφικά και αυτοβιογραφικά σημειώματα... 17 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση... 19 Πρόλογος... 21

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Βιογραφικά και αυτοβιογραφικά σημειώματα... 17 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση... 19 Πρόλογος... 21 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βιογραφικά και αυτοβιογραφικά σημειώματα............................. 17 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση...................................... 19 Πρόλογος.......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής Σε τι αναφέρεται το μάθημα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία Σωτήρης Χτούρης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας 1. Μια διαδεδομένη αντίληψη περί επιστήμης Γνώση / Κατανόηση των φαινομένων του φυσικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Ενότητα 6: Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ: ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Α.Ε.Α.Θ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ρουσόπουλος: Ο Κύκλος της Βιέννης. Η επιστημονική κοσμοαντίληψη. Αθήνα: Εκδόσεις Οκτώ 2010, 152 σ., 10.

Γιώργος Ρουσόπουλος: Ο Κύκλος της Βιέννης. Η επιστημονική κοσμοαντίληψη. Αθήνα: Εκδόσεις Οκτώ 2010, 152 σ., 10. 1/7 2011-13 Ρουσόπουλος: Ο Κύκλος της Βιέννης Γιώργος Ρουσόπουλος: Ο Κύκλος της Βιέννης. Η επιστημονική κοσμοαντίληψη. Αθήνα: Εκδόσεις Οκτώ 2010, 152 σ., 10. Κρίνει ο Μανώλης Περάκης ( ρ Φιλοσοφίας) emmper@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α ΕΤΟΥΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ)

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α ΕΤΟΥΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009 ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α ΕΤΟΥΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) ΩΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 09:00-10:00 10:00-11:00 11:00-12:00

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Λ Η Σ Φ Ι Λ Ι Α Σ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

Β Α Σ Ι Λ Η Σ Φ Ι Λ Ι Α Σ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Β Α Σ Ι Λ Η Σ Φ Ι Λ Ι Α Σ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Το αντικείμενο της ψυχολογίας ως επιστήμης του ανθρώπου ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικά ρεύματα. Σχέδιο μαθήματος

Φιλοσοφικά ρεύματα. Σχέδιο μαθήματος Φιλοσοφικά ρεύματα Σχέδιο μαθήματος ΒΑΣΙΚΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Οι όροι Φυσική και Φυσική Φιλοσοφία χρησιμοποιούντο εναλλακτικά για την επιστήμη που έχει ως στόχο της να ανακαλύψει και να διατυπώσει τους

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ Στρατάκη Ελένη Παρασύρη Παγώνα Μανουσιδάκη Κατερίνα Πουλινάκη Κατερίνα Μάθημα : Παιδαγωγική & Φιλοσοφία της Παιδείας Καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ Οι θεολογικοί στοχασμοί και η προσέγγισή τους σε σχέση με το θείο, σύμφωνα με τον Ηράκλειτο, τους Στωικούς φιλοσόφους, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη

Διαβάστε περισσότερα

αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων

αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων Ο χαρακτηρισµός των Μαθηµατικών ως αντικειµενικά, λογικά και ανεξάρτητα της ανθρώπινης παρουσίας και των ανθρώπινων ικανοτήτων έχει αποτελέσει αντικείµενο έντονων αντιπαραθέσεων µεταξύ των ερευνητών. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

der großen Transformation..Artikel und Aufsätze(1920-1947),Band 3, Metropolis, Marburg, 2005. 522.

der großen Transformation..Artikel und Aufsätze(1920-1947),Band 3, Metropolis, Marburg, 2005. 522. Αϖόστολος Πανταζής (ειδικός εϖιστήµονας, Πανεϖιστήµιο Κρήτης) Θέµα εισήγησης: «Ο Ιστορικός λειτουργισµός του Karl Polanyi» Η εισήγηση ασχολείται µε το ζήτηµα της σχέσης των αξιών µε το εϖιστηµονικό ϖρότυϖο

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για τα τρία βασικά ερωτήµατα, στα οποία στηρίχτηκε ο Καντ για να αντιµετωπίσει τον ακραίο σκεπτικισµό του Χιουµ;

1. Τι γνωρίζετε για τα τρία βασικά ερωτήµατα, στα οποία στηρίχτηκε ο Καντ για να αντιµετωπίσει τον ακραίο σκεπτικισµό του Χιουµ; 8. Ο Ι ΜΑΝΟΥΕΛ Κ ΑΝΤ Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Τι γνωρίζετε για τα τρία βασικά ερωτήµατα, στα οποία στηρίχτηκε ο Καντ για να αντιµετωπίσει τον ακραίο σκεπτικισµό του Χιουµ; 2. Πώς ονοµάζει τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 8 η : Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Με τι ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

3)Αιτιοκρατία - Ορθολογισμός- Ιμμάνουελ Καντ Ντετερμινισμός (Determinismus) - Αιτιοκρατία Πολλές φορές σε διάφορες συζητήσεις ακούμε ότι αυτό το

3)Αιτιοκρατία - Ορθολογισμός- Ιμμάνουελ Καντ Ντετερμινισμός (Determinismus) - Αιτιοκρατία Πολλές φορές σε διάφορες συζητήσεις ακούμε ότι αυτό το 3)Αιτιοκρατία - Ορθολογισμός- Ιμμάνουελ Καντ Ντετερμινισμός (Determinismus) - Αιτιοκρατία Πολλές φορές σε διάφορες συζητήσεις ακούμε ότι αυτό το θεωρούμε σύμφωνα με τη ντετερμινιστική άποψη ή ότι θα εξετάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ «Προτάξτε τρεις βασικές προϋποθέσεις της Επιστημονικής Επανάστασης. Αναλύστε και τεκμηριώστε τις επιλογές σας» Επαναδιατύπωση του θέματος- Στόχοι της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 13. Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση της Αγωγής: Έννοιες, ορισμοί, πλαίσιο

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 13. Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση της Αγωγής: Έννοιες, ορισμοί, πλαίσιο ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 13 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση της Αγωγής: Έννοιες, ορισμοί, πλαίσιο Εισαγωγή... 16 1. Διασάφηση γενικών εννοιών και όρων... 17 1.1. Αγωγή... 17 1.2. Μόρφωση... 18 1.3. Παιδεία...

Διαβάστε περισσότερα

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή Τριπουλά Ιωάννα 1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή μέλος μιας ομάδας πράττει το έργο που του αντιστοιχεί αναλόγως

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151)

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ορισμός: ο πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων ονομάστηκε ελληνιστικός και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα. 2.1 Τα ελληνιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΟ32 ΔΥΟ ΘΕΣΜΟΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 1560 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Αναλύστε τις ιδιαίτερες κοινωνικοοικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής)

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Από την εποχή που οι άνθρωποι σήκωσαν τα μάτια τους προς τον ουρανό και παρατήρησαν τον Ήλιο (τον θεό τους) και τα αστέρια, είχαν την πεποίθηση ότι η Γη είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1. Ελληνική Γλώσσα (9 ώρες) 2. Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

(6) Νεο- ή Μετα-ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ; ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

(6) Νεο- ή Μετα-ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ; ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ..η πολιτική του Michel Foucault.. Πέτρος Μετάφας ( αθήνα 2010 ) (6) Νεο- ή Μετα-ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ; ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενάντια στον νεο-αναρχικό, μηδενιστή Foucault Ο J.G. Merquior, στο βιβλίο του

Διαβάστε περισσότερα

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55 Ο Πλάτων (427 π.χ. - 347 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με τη μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Η μεθοδολογία της επιστήμης

Η μεθοδολογία της επιστήμης Η μεθοδολογία της επιστήμης Στο βιβλίο «the evolution οf scientific thought», που τμήμα του μεταφράζω στο «στοιχεία φιλοσοφίας από την επιστημονική μέθοδο» ο Abraham D Abro μας παρουσιάζει τη μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

τον προοδευτικό Κύκλο της Βιέννης στον «αντιδραστικό» Λογικό Θετικισµό. 1

τον προοδευτικό Κύκλο της Βιέννης στον «αντιδραστικό» Λογικό Θετικισµό. 1 Βάσω Κιντή Ο ΤΙΤΛΟΣ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΕΠΙΣΗΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥΣ Ο Κύκλος της Βιέννης χαρακτηρίζεται προοδευτικός ενώ ο Λογικός Θετικισµός «αντιδραστικός». Έχουν όµως σηµασία τα εισαγωγικά. Θέλω να πώ ότι

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γεννήθηκε το 1956 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1978: πτυχίο Νομικής, 1982: άδεια άσκησης της δικηγορίας, από την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Λύκειο. Καλοδήμος Δημήτρης Υπεύθυνος ΣΕΠ ΚΕΣΥΠ Λαμίας 2015. Καλοδήμος Δ. ΚΕΣΥΠ Λαμίας http://sep4u.gr 14/5/2015

Νέο Λύκειο. Καλοδήμος Δημήτρης Υπεύθυνος ΣΕΠ ΚΕΣΥΠ Λαμίας 2015. Καλοδήμος Δ. ΚΕΣΥΠ Λαμίας http://sep4u.gr 14/5/2015 Νέο Λύκειο Καλοδήμος Δημήτρης Υπεύθυνος ΣΕΠ ΚΕΣΥΠ Λαμίας 2015 1 Ώρες μαθημάτων στη Γ ΓΕΛ 15 ώρες μαθήματα Γενικής Παιδείας. 15 ώρες κατευθύνσεων 2 ώρες επιλογής Μαθήματα Γεν. Παιδείας Γ ΓΕΛ Μάθημα Ωρες

Διαβάστε περισσότερα