Εισαγωγή στον Βουδισμό και την Άσκηση του Ζαζέν

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισαγωγή στον Βουδισμό και την Άσκηση του Ζαζέν"

Transcript

1 Εισαγωγή στον Βουδισμό και την Άσκηση του Ζαζέν Οι Διδασκαλίες του Ρόσι Γκούντο Νισιτζίμα Έντο Μάικλ Λάτσφορντ L

2 Γκαουτάμα Βούδας ( π.χ.)

3 Ο Δάσκαλος Μποντιντάρμα ( )

4 Ο Δάσκαλος Ντόγκεν ( )

5 Ο Δάσκαλος Κόντο Σαουάκι ( )

6 Ο Ρόσι Γκούντο Νισιτζίμα (1919- )

7 Εισαγωγή στον Βουδισμό και την Άσκηση του Ζαζέν 2009 Eido Michael Luetchford Μετάφραση στα Ελληνικά: Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης Dogen Sangha UK Windbell Publications Εικονογραφήσεις: Ρέικο Κοϊζούμι Πίρσον

8 Πρόλογος Ζούμε σε μια εποχή στην οποία η θρησκεία έχει χάσει τη δύναμή της, σε μια εποχή στην οποία κυριαρχεί η πίστη στην επιστήμη. Υπό τις συνθήκες αυτές, οι λογικές εξηγήσεις που παρέχει η επιστημονική έρευνα για τα φαινόμενα γύρω μας είναι ικανοποιητικές και δεν καλυπτόμαστε πια από τις πνευματικές εξηγήσεις που έπαιξαν τόσο ισχυρό ρόλο στην ανάπτυξη του δυτικού πολιτισμού μέχρι και τον δέκατο όγδοο αιώνα. Η επιστήμη έχει φωτίσει τόσες πολλές από τις γωνίες που ήταν άγνωστες στους προγόνους μας, που έχουμε φτάσει να προτιμάμε τις επιστημονικές εξηγήσεις έναντι των θρησκευτικών. Ωστόσο, η πίστη στην επιστήμη, δηλαδή ο υλισμός, δεν μπορεί να μας ικανοποιήσει ως πλήρης επεξήγηση της πραγματικότητας, επειδή είναι μια μονομερής θεώρηση. Η επιστήμη μπορεί να εξηγήσει το πώς, όμως δεν μπορεί να εξηγήσει το γιατί δεν μπορεί να μας προσφέρει μια ηθική βάση για το πώς να ζούμε την καθημερινή μας ζωή. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται χαμένοι εξαιτίας της κατάστασης αυτής. Δεν μπορούν βρουν ένα σύστημα πίστης το οποίο να ακολουθήσουν η επιστήμη δεν τους ικανοποιεί την ανάγκη τους για ηθική καθοδήγηση και οι παραδοσιακές θρησκείες δεν είναι πιστευτές ιδωμένες υπό το πρίσμα των επιστημονικών ανακαλύψεων. Οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορούν να δουν βάσει ποιου μοντέλου ξετυλίγεται η ζωή τους και τα πράγματα δείχνουν απελπιστικά. Στην Ιαπωνία σήμερα, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν θρησκεία αυτό ίσως μοιάζει περίεργο για τους ανθρώπους που ζουν σε άλλες χώρες, όμως είναι αλήθεια. Η εθνική θρησκεία, το Τενοσέι (η λατρεία του αυτοκράτορα), μια θρησκεία που υπήρξε εν μέρει πολιτική μεθόδευση και εν μέρει φανατισμός, εξαφανίστηκε με την ήττα της Ιαπωνίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και έκτοτε, οι περισσότεροι Ιάπωνες ακολούθησαν το μονοπάτι του υλισμού στην προσπάθειά τους να ξαναχτίσουν μια κοινωνίας αφθονίας και ανέσεων. Αυτή η έλλειψη θρησκευτικής πίστης ταλανίζει όλο και περισσότερο τους νέους της Ιαπωνίας.

9 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ Γεννήθηκα το 1919 και επίσης μεγάλωσα σε μια περίοδο κατά την οποία οι άνθρωποι δεν είχαν ισχυρές θρησκευτικές πεποιθήσεις. Κατά την εφηβεία μου είχα ένα αίσθημα ανικανοποίητου και πολύ συχνά με βασάνιζαν ερωτήσεις του τύπου «Τι είναι αλήθεια;», «Τι είναι θρησκεία» ή «Γιατί ζούμε;» Έψαξα στον Σιντοϊσμό κι ύστερα στον Χριστιανισμό και τον Μαρξισμό, όμως δεν κατάφεραν να βρω τις απαντήσεις που ήθελα έψαχνα για ιδεαλιστικές απαντήσεις και για υλιστικές απαντήσεις, όμως ούτε οι μεν, ούτε οι δε με έπειθαν. Τότε γνώρισα τον Δάσκαλο Κόντο Σαουάκι, έναν διάσημο δάσκαλο του Βουδισμού και αυτά που είπε μου έκαναν μεγάλη εντύπωση. Κατά τον Δάσκαλο Σαουάκι, τόσο ο ιδεαλισμός, όσο και ο υλισμός ήταν λάθος εξίσου λάθος, ήταν τόσο η δεξιά όσο και η αριστερά. Η αλήθεια που διδάσκει ο Βουδισμός, έλεγε ο Δάσκαλος Σαουάκι, είναι η μεσαία οδός μεταξύ των δύο και, προκειμένου να ανακαλύψουμε τη μεσαία αυτή οδό, πρέπει να ασκηθούμε στο Ζαζέν. Άρχισα λοιπόν να ασκούμαι στο Ζαζέν και επί αρκετά χρόνια παρακολουθούσα τις διαλέξεις του Κόντο Σαουάκι. Ακόμα, άρχισα να διαβάζω τα έργα του Δασκάλου Ντόγκεν, του μοναχού που το δέκατο τρίτο αιώνα ίδρυσε τη σέκτα Σότο του Βουδισμού (τη σέκτα στην οποία ανήκε ο Δάσκαλος Κόντο). Μεταξύ των πολλών έργων του Δασκάλου Ντόγκεν, είναι και ένα βιβλίο που λέγεται Σομπογκένζο (Ο Θησαυρός του Ματιού του Ορθού Ντάρμα), ένα πολύ δύσκολο βιβλίο. Όταν διάβασα το Σομπογκένζο για πρώτη φορά δεν κατάλαβα τίποτα και εντυπωσιάστηκα που βρήκα ένα βιβλίο το οποίο, καίτοι ήταν γραμμένο στη γλώσσα μου, δεν μπορούσα να το καταλάβω καθόλου προφανώς μπορούσα να διαβάσω τα ιδεογράμματα, όμως δεν μπορούσα να συλλάβω τίποτα από το νόημά του. Ταυτόχρονα, αισθάνθηκα ότι το βιβλίο περιείχε κάτι πολύτιμο και, ίσως, την πηγή των λεγομένων του Δασκάλου Κόντο που τόσο με είχαν εντυπωσιάσει. Από τη στιγμή εκείνη, άρχισα να μελετάω το Σομπογκένζο και μου χρειάστηκαν περίπου 35 χρόνια μέχρι να μπορέσω να το καταλάβω πλήρως. Μέσα στα χρόνια αυτά, το μετέφρασα στα σύγχρονα Ιαπωνικά και επίσης στα Αγγλικά. Καθώς σιγά-σιγά, άρχιζα να κατανοώ αυτά που

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ 3 έλεγε ο Δάσκαλος Ντόγκεν στο Σομπογκένζο, δοκίμασα μια μεγάλη έκπληξη. Γιατί; Επειδή το Σομπογκένζο εξηγεί έναν πολύ φιλοσοφικό και λογικό Βουδισμό, έναν Βουδισμό πολύ διαφορετικό από αυτό που συνήθως θεωρούμε Βουδισμό. Στο Σομπογκένζο, η βουδιστική κοσμοθεωρία παρατίθεται πολύ ξεκάθαρα και οι θεμελιώδεις αρχές αναπτύσσονται λογικά. Βεβαίως, μπορεί να αναρωτιέστε, αν το Σομπογκένζο είναι τόσο ξεκάθαρο και λογικό, γιατί μου πήρε τόσον καιρό να το καταλάβω; Και η απάντηση είναι ότι η βουδιστική κοσμοθεωρία είναι τόσο ριζικά διαφορετική από τον συνηθισμένο μας τρόπο να βλέπουμε τον κόσμο. Θα επανέλθω στο σημείο αυτό, λίγο πιο κάτω. Η βασική διδασκαλία του Δασκάλου Ντόγκεν στο Σομπογκένζο, είναι ότι ο Βουδισμός εκπορεύεται από την άσκηση του Ζαζέν: ο Βουδισμός ΕΙΝΑΙ η άσκηση του Ζαζέν και η άσκηση του Ζαζέν ΕΙΝΑΙ ο Βουδισμός. Αν δεν υπάρχει άσκηση του Ζαζέν, επιμένει πολύ φυσικά, δεν υπάρχει Βουδισμός ο πραγματικός Βουδισμός που πέρασε από γενιά σε γενιά βουδών από τον Γκαουτάμα Βούδα ως σήμερα, πέρασε μέσα από την ίδια την άσκηση. Καθώς ασκούμαι στο Ζαζέν για περισσότερα από 60 χρόνια, έχω καταλήξει να πιστεύω ολόψυχα αυτό που λέει ο Δάσκαλος Ντόγκεν και γι αυτό θέλω να διαδώσω τις διδασκαλίες του σε όλον τον κόσμο. Έχοντας αυτό ως αποστολή μου, έδωσα πολλές διαλέξεις με αντικείμενο το Σομπογκένζο τόσο στο Τόκιο, όσο και σε άλλα μέρη εντός και εκτός Ιαπωνίας. Στόχος μου ήταν να περάσω τα διδάγματα του Βουδισμού σε όλους τους ανθρώπους του κόσμου που αναζητούν την αλήθεια το βιβλίο που διαβάζετε αυτή τη στιγμή, είναι ένας από τους καρπούς των προσπαθειών μου. Το βιβλίο αυτό, ωστόσο, δεν προχωρεί σε βάθος στη φιλοσοφική πλευρά του Βουδισμού εξηγεί βασικά πώς να ασκείται κανείς στο Ζαζέν. Αφενός, για να εκθέσει κανείς τις θεωρίες του Βουδισμού, θα χρειαζόταν ένα πολύ μεγαλύτερο βιβλίο. Και αφετέρου, το Ζαζέν είναι η ουσία του Βουδισμού. Αν και οι θεωρίες μας θέλγουν διανοητικά, η παλλόμενη καρδιά του Βουδισμού είναι η ίδια η πράξη του Ζαζέν. Μέσα στην πληθώρα των βιβλίων που κυκλοφορούν με αντικείμενο τον Βουδισμό,

11 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ σχετικά λίγα είναι αυτά που εξηγούν τον πραγματικό Βουδισμό, βασισμένα στις διδασκαλίες του Δασκάλου Ντόγκεν. Χαίρομαι πολύ αν το βιβλίο αυτό επιτελέσει τον προορισμό του και παρουσιάσει την ουσιαστική βουδιστική οπτική γωνία στον κόσμο. Γκούντο Ουάφου Νισιτζίμα Τόκιο 1999

12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ 5 Ζαζέν και Βουδισμός Η λέξη Ζαζέν, είναι σύνθετη και αποτελείται από τις ιαπωνικές λέξεις ζα (που σημαίνει «κάθομαι») και ζεν, ενώ η λέξη ζεν προέρχεται από την κινέζικη λέξη τσ αν η οποία με τη σειρά της είναι μεταγραφή της σανσκριτικής λέξης ντιάνα που σημαίνει «διαλογισμός». Πριν τη γέννηση του Γκαουτάμα Βούδα υπήρχαν διάφορες μορφές καθιστού διαλογισμού για παράδειγμα ο διαλογισμός της Γιόγκα κ.α. Στον Βουδισμό ενδιαφερόμαστε για την άσκηση που γίνεται με το να καθόμαστε στην ίδια θέση, στην ίδια κατάσταση νου και σώματος, με τον Γκαουτάμα Βούδα. Στη θέση αυτή, βιώνουμε τον Ντάρμα, την απλή πραγματικότητα που βρίσκεται μπροστά μας, όπως αυτή είναι, χωρίς να τη φιλτράρουμε μέσα από τις σκέψεις, τις ελπίδες, τις προθέσεις, τις φιλοδοξίες, τις συμπάθειες και τις αντιπάθειές μας. Οι Βουδιστικές Διδασκαλίες Αν και η απλή πράξη του να κάθεσαι Ζαζέν μοιάζει υπερβολικά απλή για να είναι ενδιαφέρουσα, είναι πολύ σημαντικό να επισημάνουμε ότι στη φυσιολογική, καθημερινή μας ζωή, πάντοτε ερμηνεύουμε τον κόσμο γύρω μας και σπάνια απλώς «είμαστε» στον κόσμο ως έχει. Έτσι λοιπόν, το να καθόμαστε στη θέση του Ζαζέν, είναι ένας τρόπος να βιώσουμε απλώς το να «είμαστε» στον κόσμο, αντί για τη, φορτισμένη από προθέσεις, κατάσταση του να «γίνουμε» μια κατάσταση που αποτελεί μεγάλο μέρος των καθημερινών μας δραστηριοτήτων. Οι Τρεις Θησαυροί Παραδοσιακά, ο Βουδισμός τιμά τρεις «θησαυρούς», τον Βούδα, τον Ντάρμα και τη Σάνγκα. Βούδας Λέγοντας «Βούδας», αναφερόμαστε στον Γκαουτάμα Βούδα, τον ιδρυτή του Βουδισμού.

13 6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ Ο Γκαουτάμα Βούδας, γεννήθηκε περί το 463 π.χ. στα σύνορα μεταξύ του σημερινού Νεπάλ και της σημερινής Ινδίας και ήταν ο γιος του βασιλιά της πατριάς Σάκια. Στα 29 του χρόνια, εγκατέλειψε το παλάτι του για να αναζητήσει το νόημα της ζωής και μετά από αρκετά χρόνια (όταν ήταν 35 ή 36 ετών) και έχοντας υιοθετήσει μια απλή μέθοδο σωματικής άσκησης που εξισορροπούσε τον νου και το σώμα του, ανακάλυψε αυτό που αναζητούσε: ανακάλυψε ότι ο κόσμος υπάρχει απλώς αυτή τη στιγμή και σ αυτό το μέρος και ότι όλο το σύμπαν είναι υπέροχο ως έχει. Επί πολλά χρόνια, δίδαξε τους μαθητές του την απλή άσκηση και τη σημασία της, ως την ουσιαστική αλήθεια την οποία πρέπει να γνωρίζουν όλα τα ανθρώπινα όντα. Ο Γκαουτάμα Βούδας δεν ήταν θεός αλλά άνθρωπος. Και δίδαξε ότι μπορούμε όλοι να επιστρέψουμε στην αρχική μας κατάσταση η οποία είναι γαλήνια και ήρεμη. Οι διδασκαλίες του δεν είναι πνευματικές αλλά ουσιαστικά ανθρωπιστικές με την απλή αυτή άσκηση, μπορούμε να κατακτήσουμε την τελειότητά μας ως ανθρώπινα όντα. Ντάρμα Λέγοντας «Ντάρμα», αναφερόμαστε τόσο στις διδασκαλίες του Γκαουτάμα Βούδα, όσο και στην απλή πραγματικότητα ή αλήθεια που υπάρχει μπροστά μας. Ο Γκαουτάμα Βούδας δίδαξε ότι ο πραγματικός κόσμος στον οποίο υπάρχουμε αυτή τη στιγμή δεν είναι ο ίδιος με τις σκέψεις που έχουμε γι αυτόν, ούτε με την αντίληψη (perception) που έχουμε γι αυτόν. Είπε ότι ο πραγματικός κόσμος στον οποίο ξύπνησε, ήταν διαφορετικός από την αφηρημένη εικόνα του, την οποία όλοι μας κουβαλάμε μέσα μας και στην οποία όλοι μας αναφερόμαστε διαρκώς. Και ονόμασε την πραγματική εμπειρία «αυτού που είναι εδώ και τώρα», Ντάρμα, δηλαδή πραγματικότητα ή αλήθεια. Σάνγκα Ο Γκαουτάμα Βούδας, οργάνωσε τους μαθητές του σε ιερείς/μοναχούς, μοναχές και λαϊκούς (άντρες και γυναίκες) και αυτή η δομή συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Αυτό είναι που αποκαλούμε «Σάνγκα» -τη βουδιστική οικογένεια.

14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ 7 Ορθή Πράξη Ο Βουδισμός αποδέχεται την καθοριστική σημασία των ηθικών αρχών και της ηθικής συμπεριφοράς σε όλους τους τομείς της ζωής. Ωστόσο, η προσέγγισή του στην ηθική συμπεριφορά είναι πολύ διαφορετική από τις διδασκαλίες άλλων θρησκειών. Αν και ο Βουδισμός πιστεύει στην ορθή πράξη, επιμένει ότι η ορθή πράξη δεν είναι η ίδια με την ιδέα μας περί ορθής πράξης ότι η ορθή πράξη δεν ταιριάζει πάντοτε με τις αντιλήψεις μας περί ηθικής. Ο λόγος γι αυτό, είναι ότι ο Βουδισμός πιστεύει ότι μόνο αυτός ο τόπος και αυτή η στιγμή είναι πραγματικά και όλα τα άλλα (παρελθόν και παρόν) δεν έχουν πραγματική ύπαρξη. Συνεπώς, το μόνο μέρος στο οποίο η συμπεριφορά μπορεί να είναι ορθή ή λάθος είναι το εδώ και τώρα. Ο Βουδισμός λοιπόν, υποστηρίζει ότι το ορθό και το λάθος σχετίζονται με την παρούσα στιγμή και το να πράττεις ηθικά, σημαίνει να πράττεις ορθά αυτή τη στιγμή η μόνη ηθική, είναι η ορθή πράξη αυτή ακριβώς τη στιγμή. Φυσικά, μπορούμε να συζητήσουμε το ορθό και το λάθος ως αφηρημένες έννοιες, όμως οι αφαιρέσεις αυτές είναι πάντοτε διαχωρισμένες από την πραγματική κατάσταση που έχουμε μπροστά μας αυτή τη στιγμή συνεπώς είναι μερικές ( partial) και δεν μπορούν να αποτελέσουν έναν πλήρη οδηγό για τις πράξεις μας στο παρόν. Αιτία και Αποτέλεσμα Ο Βουδισμός λέει ότι η αιτία και το αποτέλεσμα είναι απόλυτα ότι δεν υπάρχει πεδίο το οποίο να μην κυβερνάται από την αιτία και το αποτέλεσμα. Κατ αυτόν τον τρόπο, δεν υπάρχει αντίφαση μεταξύ της βουδιστικής πίστης και των δοξασιών της επιστήμης. Ο Βουδισμός αποδέχεται πλήρως τη βάση πάνω στην οποία προχωρεί η επιστήμη και στη συνέχεια πηγαίνει παραπέρα λέει ότι η αιτία και το αποτέλεσμα λειτουργούν τόσο στο φυσικό πεδίο, όσο και στο διανοητικό. Η πολύ απλή ιδέα στην οποία επέμεινε ο Βούδας, είναι ίσως και η πιο δύσκολη να ακολουθηθεί στην πράξη: Η ορθή συμπεριφορά θα φέρει ευτυχία και η λάθος συμπεριφορά θα φέρει δυστυχία.

15 8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ Τέσσερις Κοσμοθεωρίες Ο Γκαουτάμα Βούδας, δίδαξε ότι υπάρχουν τέσσερις θεμελιώδεις οπτικές γωνίες και η ίδια διδασκαλία αποσαφηνίστηκε επίσης από τον Ναγκαρτζούνα τον 2 ο αιώνα στην Ινδία και από τον Ντόγκεν Ζέντζι τον 13 ο αιώνα στην Ιαπωνία. Οι δύο από τις τέσσερις αυτές οπτικές γωνίες είναι βασικές για τον δυτικό πολιτισμό, όμως οι άλλες δύο είναι αποκλειστικότητα του Βουδισμού. Η πρώτη οπτική γωνία, βασίζεται στη σκέψη και συνήθως αποκαλείται ιδεαλισμός ενστερνίζεται την υποκειμενική θεώρηση και τις περισσότερες σχολές φιλοσοφίας. Η δεύτερη οπτική γωνία, βασίζεται στην ύλη και συνήθως αποκαλείται υλισμός περιλαμβάνει όλες τις επιστήμες και είναι μια αντικειμενική, φυσική θεώρηση του κόσμου. Η τρίτη οπτική γωνία, η οποία εμφανίζεται αποκλειστικά στον Βουδισμό, είναι βασισμένη στην πράξη η θεώρηση της πράξης, προέκυψε από το γεγονός ότι όταν πράττουμε πλήρως στην παρούσα στιγμή, είμαστε μέρος μιας αδιάσπαστης «ολότητας», την οποία αποκαλούμε πραγματικότητα ή Ντάρμα. Στην κατάσταση της πράξης, δεν σχηματίζουμε αφηρημένες εικόνες για αυτό που βρίσκεται μπροστά μας αλλά απλώς πράττουμε στην αδιάσπαστη ολότητα της στιγμής. Η τέταρτη οπτική γωνία δεν είναι αυστηρά οπτική γωνία αλλά αναφέρεται στην ίδια εμπειρία της ζωής στον πραγματικό κόσμο. Όπως το Σύμπαν περιέχει όλα τα πράγματα και τα φαινόμενα, η ζωή στον πραγματικό κόσμο ενσωματώνει όλες τις οπτικές γωνίες. Η Φιλοσοφία της Πράξης Η ιδεαλιστική και η υλιστική θεώρηση και οι φιλοσοφίες που προέκυψαν από αυτές, είναι γνωστές σε όλους μας, όμως μια φιλοσοφία βασισμένη στην πράξη, χρειάζεται περαιτέρω εξήγηση καθώς αποτελεί την καρδιά των βουδιστικών φιλοσοφικών διδασκαλιών. Προκειμένου να κατασκευάσουμε μια θεωρία του παρόντος, να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί ο χρόνος και, συνεπώς, η ίδια μας η ύπαρξη, πρέπει να πούμε ότι ζούμε σε μια διαδοχή στιγμών, οι οποίες μπορούμε να φανταστούμε

16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ 9 ότι προχωρούν όπως τα καρέ μιας ταινίας. Κάθε στιγμή είναι ολοκληρωμένη αυτή καθαυτή, όμως σκεφτόμαστε την ύπαρξη εδώ και τώρα σαν να είναι ολοκληρωμένη καθαυτή με τις προηγούμενες στιγμές και σαν να κατευθύνεται προς τις επόμενες, επειδή αυτός είναι ο μόνος τρόπος που μπορούμε να τη σκεφτούμε. Στην πραγματικότητα, κάθε στιγμή είναι δεμένη με το παρελθόν και ταυτόχρονα πάντοτε ελεύθερη αν το σκεφτούμε, αυτό μοιάζει με παράδοξο, όμως αυτή είναι η πραγματική κατάσταση στην οποία ζούμε, στιγμή προς στιγμή και την οποία επιβεβαιώνουμε με την ύπαρξή μας και ειδικά στο Ζαζέν. Η πράξη στην παρούσα στιγμή είναι πέρα για πέρα ελεύθερη αυτή είναι η φιλοσοφία της πράξης, η φιλοσοφία της παρούσας στιγμής, και το να πράττουμε πλήρως στο παρόν, σημαίνει να απορρίψουμε την ιδεαλιστική σκέψη και τις υλιστικές αντιλήψεις (perceptions). Αυτή η ελευθερία στην παρούσα στιγμή, μας χαρίζει μια επιλογή: να πράξουμε ορθά ή να πράξουμε λάθος. Και η επιλογή δεν είναι διανοητική, αλλά μια επιλογή τη στιγμή της πράξης, μια επιλογή που κάνουμε με την ίδια μας την πράξη. Ο Δάσκαλος Ντόγκεν, γράφει στο Σομπογκένζο: «Παρότι τα διάφορα είδη ορθού περιλαμβάνονται στην έννοια της ορθότητας, δεν υπήρξε ποτέ κάποιο είδος ορθού που πραγματοποιήθηκε εκ των προτέρων και στη συνέχεια περίμενε από κάποιον να το πράξει». Η φιλοσοφία της πράξης, καταδεικνύει τη μεσαία οδό ανάμεσα στον υπερβολικά βέβαιο οπτιμισμό του ιδεαλιστή και στον ντετερμινιστικό πεσιμισμό του υλιστή. Όταν πράττουμε, είμαστε ταυτόχρονα περιορισμένοι και ελεύθεροι. Τι βιώνουμε στο Ζαζέν; Το Ζαζέν είναι η απλούστερη μορφή πράξης και όταν ασκούμαστε στο Ζαζέν δεν σκεφτόμαστε σκόπιμα τίποτα, ούτε συγκεντρωνόμαστε στα συναισθήματα και τις αντιλήψεις μας. Καθόμαστε σε μια απλή, απροκατάληπτη κατάσταση στην οποία το σώμα-και-νους μας είναι ισορροπημένο και αδιαχώριστο. Βεβαίως, προκειμένου να συζητήσουμε

17 10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ για την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε όταν κάνουμε Ζαζέν, δεν μπορούμε παρά να κάνουμε διακρίσεις και κατηγοριοποιήσεις παρά τις κατηγοριοποιήσεις αυτές, ωστόσο, η πραγματική εμπειρία του Ζαζέν, παραμένει ολιστική. Μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερις διαστάσεις στην άσκηση του Ζαζέν. Και οι διαστάσεις αυτές είναι: 1) Διαφοροποίηση από τη σκέψη, 2) Ορθότητα του σώματος, 3) Εν-ότητα (oneness) του σώματος-και-νου, και, 4) Εν-ότητα (oneness) με το Σύμπαν. 1. Διαφοροποίηση από τη Σκέψη Η κατάσταση κατά το Ζαζέν, είναι χωρίς πρόθεση και διαφορετική από τη σκέψη η φράση αυτή ακούγεται περίεργη, καθώς φυσιολογικά πιστεύουμε ότι σκεφτόμαστε πάντοτε. Κατά τη διάρκεια του Ζαζέν, αποφεύγουμε να ακολουθούμε εσκεμμένα την πορεία μιας σκέψης και αυτό το επιτυγχάνουμε με το να συγκεντρωνόμαστε στο να διατηρούμε σωστή τη θέση του σώματός μας. Φυσικά, κατά τη διάρκεια της άσκησης, θα προκύψουν στη συνείδησή μας αυθόρμητες σκέψεις, όμως οι σκέψεις αυτές δεν είναι σημαντικές και όταν παρατηρήσουμε ότι σκεφτόμαστε κάτι, θα πρέπει απλώς να σταματήσουμε. Αν διορθώσουμε τη θέση του σώματός μας, η σκέψη ή η αντίληψη (perception) θα εξαφανιστούν, η συνείδησή μας σιγά-σιγά θα καθαρίσει και θα αισθανθούμε γαλήνη όταν βρισκόμαστε στην γαλήνια, ισορροπημένη αυτή κατάσταση, είμαστε στην κατάσταση που «είναι διαφορετική από τη σκέψη». Ωστόσο, αν προσπαθούμε σκόπιμα να φτάσουμε στην κατάσταση που είναι διαφορετική από τη σκέψη, δεν μπορούμε να το καταφέρουμε. Όταν κατά τη διάρκεια του Ζαζέν, η συνείδησή μας, είναι γεμάτη από σκέψεις και συναισθήματα, θα πρέπει να αφήσουμε την κατάστασή μας ως έχει οι ανησυχίες μας θα έρθουν στην επιφάνεια σαν φυσαλίδες και θα εξατμιστούν στο Σύμπαν! Κατ αυτόν τον τρόπο, με το να συγκεντρωνόμαστε στη θέση του σώματός μας, θα επιστρέψουμε φυσικά στην αρχική μας κατάσταση κατά τη διάρκεια της άσκησής μας.

18 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ Ορθότητα του Σώματος Ένα Ισορροπημένο Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα Στο Ζαζέν, καθόμαστε σε ένα μαξιλάρι στο πάτωμα, με τα πόδια μας σταυρωμένα και με τη σπονδυλική μας στήλη και το κεφάλι μας ευθυγραμμισμένα και κάθετα. Η διατήρηση αυτής της κάθετης θέσης της σπονδυλικής στήλης, έχει άμεση επίδραση στο αυτόνομο νευρικό σύστημα το οποίο ελέγχει πολλές από τις λειτουργίες του σώματός μας μεταξύ των πραγμάτων που ελέγχει το αυτόνομο νευρικό σύστημα, είναι ο ρυθμός και η ισχύς των παλμών της καρδιάς, οι συστολές και οι διαστολές των αιμοφόρων αγγείων, η χαλάρωση και η σύσπαση των λείων μυών των διαφόρων οργάνων, η ικανότητα των ματιών να εστιάζουν και η αυξομείωση των κορών τους και η έκκριση ορμονών από τους διάφορους αδένες στο αίμα. Το αυτόνομο νευρικό σύστημα αποτελείται από δύο υποσυστήματα: το συμπαθητικό (ΣΝΣ) και το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα (ΠΝΣ). Όταν διεγείρεται το διεγείρεται συμπαθητικό νευρικό σύστημα, οι παλμοί της καρδιάς μας αυξάνονται, οι αρτηρίες και οι φλέβες συστέλλονται, οι πνεύμονές μας χαλαρώνουν και οι κόρες μας διαστέλλονται εν ολίγοις έχουμε υπερένταση και αισθανόμαστε σε εγρήγορση. Όταν διεγείρεται το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, συμβαίνει το αντίθετο: οι παλμοί της καρδιάς μας πέφτουν, οι αρτηρίες και οι φλέβες διαστέλλονται, οι πνεύμονες συσπώνται και οι κόρες συστέλλονται. Μπορούμε να δούμε, ότι τα δύο συστήματα προετοιμάζουν το σώμα είτε για μια ενεργητική, είτε για μια παθητική αντίδραση αυτό που αποκαλείται το σύνδρομο «μάχης ή φυγής» (fight or flight). Όταν η επίδραση των δύο συστημάτων στα όργανα είναι σε ισορροπία, δεν είμαστε ούτε έτοιμοι για μάχη, ούτε έτοιμοι για φυγή είμαστε σε μια φυσιολογική κατάσταση. Τα παρασυμπαθητικά νεύρα ξεκινούν από τον νωτιαίο μυελό, στη βάση της σπονδυλικής στήλης (στον δεύτερο, τρίτο και τέταρτο ιερό σπόνδυλο) και από τους αυχενικούς σπονδύλους στον σβέρκο, ενώ τα συμπαθητικά νεύρα επίσης από τον νωτιαίο μυελό αλλά από τους

19 12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ μεσαίους σπονδύλους της πλάτης από τον πρώτο θωρακικό (Θ1/T1), ως τον δεύτερο οσφυϊκό (Ο2/L2). Διατηρώντας τη σπονδυλική στήλη ευθεία, με το κεφάλι ακριβώς στην κορυφή της, μειώνουμε τη συμπίεση των νεύρων των δύο συστημάτων στα σημεία που αυτά ξεκινούν ανάμεσα από τους σπονδύλους και εξασφαλίζουμε μια αδιάλειπτη παροχή αίματος, κάτι που με τη σειρά του έχει ως αποτέλεσμα τη φυσιολογική τους λειτουργία. Όταν το παρασυμπαθητικό και το συμπαθητικό νευρικό σύστημα λειτουργούν και τα δύο φυσιολογικά, λειτουργούν αντιθετικά μεταξύ τους, δίνοντάς μας μια κατάσταση ισορροπίας του σώματος-και-νου: δεν είμαστε ούτε υπερβολικά σφιγμένοι, ούτε υπερβολικά χαλαροί, ούτε υπερβολικά αισιόδοξοι, ούτε υπερβολικά απαισιόδοξοι, ούτε υπερβολικά επιθετικοί, ούτε υπερβολικά παθητικοί. Αυτή η κατάσταση ισορροπίας του αυτόνομου νευρικού συστήματος, προκαλεί αυτό που αποκαλούμε ισορροπημένο σώμα-και-νους. Επιπλέον, η καθιστή αυτή θέση, στην οποία η βαρύτητα ασκείται μέσω της σπονδυλικής στήλης στη λεκάνη, είναι μια θέση που επιτρέπει στα αντανακλαστικά του σώματός μας, να λειτουργήσουν αποτελεσματικά και να ενοποιήσουν τη λειτουργία όλου του σώματος.

20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ Εν-ότητα (oneness) Σώματος και Νου στην Παρούσα Στιγμή Συνήθως σκεφτόμαστε ότι υπάρχει κάτι που αποκαλείται «νους» και κάτι που αποκαλείται «σώμα» και ότι τα δύο αυτά είναι διαχωρισμένα, παρότι επηρεάζουν πολύ το ένα το άλλο. Στον Βουδισμό, πιστεύουμε ότι το σώμα και ο νους είναι οι δύο πλευρές μιας οντότητας, την οποία αποκαλούμε «εαυτό», αλλά την οποία στην ουσία δεν μπορούμε να συλλάβουμε απολύτως. Πιστεύουμε ότι κάθε νοητικό φαινόμενο έχει και μια σωματική/υλική πλευρά και κάθε σωματικό/υλικό φαινόμενο μια νοητική πλευρά. Δεν πιστεύουμε στην ανεξάρτητη ύπαρξη κάποιου πράγματος που λέγεται «νους» το οποίο είναι διαχωρισμένο από το υλικό σώμα, τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα κ.λπ. Όταν καθόμαστε Ζαζέν, επειδή δε συγκεντρωνόμαστε σε σκέψεις ή σε αντιλήψεις (perceptions), το σώμακαι-νους μας, υπάρχει αδιαχώριστο στην παρούσα στιγμή. Όταν ο νους μας είναι στην κανονική του κατάσταση και το αυτόνομο νευρικό μας σύστημα είναι ισορροπημένο, βρισκόμαστε σε μια «ισορροπημένη κατάσταση σώματος-και-νου». 4. Εν-ότητα (oneness) με το Σύμπαν Όταν ασκούμαστε στο Ζαζέν, μπορούμε να πούμε ότι πέραν από το ότι έχουμε εν-ότητα νου-και-σώματος, καθόμαστε και σε μια κατάσταση στην οποία δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ του εαυτού μας και των εξωτερικών συνθηκών, δηλαδή του κόσμου γύρω μας. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν βιώσει κάποια στιγμή αυτό το απλό συναίσθημα εν-ότητας με τα πάντα, και στο Ζαζέν μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα αλλά η πραγματική κατάσταση των πραγμάτων στην παρούσα στιγμή. Όταν καθόμαστε Ζαζέν, είμαστε ένα με το Σύμπαν και η κατάστασή μας, περικλείει όλα τα πράγματα και όλα τα φαινόμενα πρόκειται για μια κατάσταση την οποία, καίτοι τη βιώνουμε, δεν μπορούμε να τη συλλάβουμε διανοητικά και δεν μπορούμε να την εκφράσουμε πλήρως. Την αποκαλούμε «άφατη» ή «ντάρμα» ή «αλήθεια» ή «πραγματικότητα», όμως οι λέξεις αυτές είναι ανεπαρκείς για να

21 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ περιγράψουν την απλή, αρχική κατάσταση στην οποία επιστρέφουμε όταν κάνουμε Ζαζέν. Τι Χρειαζόμαστε για να Ασκηθούμε στο Ζαζέν; Το Ζαζέν απαιτεί τον ελάχιστο δυνατό χώρο τον χώρο που χρειάζεται για να μπορέσει να καθίσει κανείς κάτω με σταυρωμένα τα πόδια του. Στο Σομπογκένζο, ο Δάσκαλος Ντόγκεν περιγράφει τις ιδεώδεις συνθήκες για την άσκηση στο Ζαζέν: «Για να καθίσει κανείς Ζαζέν, καλό είναι να έχει ένα ήσυχο μέρος. Προετοιμάστε ένα παχύ μαξιλάρι για κάθισμα. Μην αφήσετε να υπάρχει στον χώρο άνεμος και καπνός. Μην αφήσετε να μπει στον χώρο βροχή και πάχνη. Αδειάστε ένα μέρος του χώρου που να μπορεί να χωράει το σώμα... το μέρος στο οποίο θα κάθεστε πρέπει να είναι φωτεινό...». Ζαφού Το Μαξιλάρι που Χρησιμοποιούμε στο Ζαζέν Το ζαφού είναι ένα στρογγυλό μαξιλάρι που χρησιμοποιείται στο Ζαζέν. Ένα μέτριο ζαφού έχει διάμετρο περίπου 38 εκατοστά και περίμετρο περίπου 115 εκατοστά, όμως μπορείτε να επιλέξετε το μέγεθος του ζαφού που σας ταιριάζει. Το ζαφού είναι γεμισμένο με ίνες από το φυτό καπόκ ώστε να μπορεί να διατηρεί ένα ύψος περίπου 12 εκατοστών όταν κάθεστε επάνω του δεν είναι καλό να χρησιμοποιείτε ένα πολύ μαλακό ζαφού. Βεβαίως, είναι δυνατό να ασκηθεί κανείς χωρίς ζαφού, χρησιμοποιώντας μια κουβέρτα διπλωμένη αρκετές φορές, ένα τυλιγμένο κάλυμμα κρεβατιού ή ένα-δυο συνηθισμένα μαξιλάρια, τοποθετημένα το ένα επάνω στο άλλο.

22 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ 15 Ζαμπουτόν Το Μαξιλάρι για το Πάτωμα Τα πατώματα στα περισσότερα δυτικά σπίτια είναι σκληρά, οπότε είναι καλύτερα να τοποθετήσετε το ζαφού σας σε ένα δωμάτιο που έχει χαλί ή μοκέτα, ή να τοποθετήσετε ένα άλλο μαξιλάρι από κάτω του. Το ιαπωνικό μαξιλάρι που λέγεται ζαμπουτόν είναι περίπου ένα τετραγωνικό μέτρο και είναι επίσης γεμισμένο με ίνες καπόκ (αλλά όχι τόσο σφιχτά), ώστε να μπορούν να ακουμπούν άνετα επάνω του τα πόδια. Όταν ταξιδεύω, μερικές φορές κάνω Ζαζέν καθισμένος στο κρεβάτι (αρκεί να έχει σχετικά σκληρό στρώμα) και χρησιμοποιώντας για ζαφού μια διπλωμένη/τυλιγμένη κουβέρτα ή τα μαξιλάρια του ύπνου. Πώς να ασκηθείτε στο Ζαζέν Τοποθετήστε το ζαμπουτόν και το ζαφού στο πάτωμα, σε μια απόσταση περίπου 90 εκατοστών από έναν άδειο τοίχο. Παραδοσιακά ασκούμαστε στο Ζαζέν κοιτάζοντας τον τοίχο και καθισμένοι σε δύο στάσεις και οι δύο αυτές στάσεις είναι αυθεντικές, όμως θα περιγράψουμε πρώτα την πιο εύκολη, τη στάση του μισού λωτού. Στάση του Μισού λωτού Αρχικά, καθίστε στο ζαφού, με τους γλουτούς σας στο κέντρο του και αντικριστά στον τοίχο. Στη συνέχεια λυγίστε το ένα γόνατο, φέρνοντας το πέλμα όσο πιο κοντά μπορείτε στο ζαφού (το κριτήριο για το πόσο κοντά θα το φέρετε, είναι να αισθάνεστε άνετα) και στρίψτε το γόνατο προς τα έξω, έτσι ώστε η εξωτερική του πλευρά να αγγίζει το ζαμπουτόν. Στη συνέχεια, φέρτε το πέλμα του άλλου σας ποδιού στον αντίθετο μηρό.

23 16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ Βεβαίως, η θέση αυτή είναι σχετικά δύσκολη για τους αρχάριους, οπότε αν στην αρχή αισθανθείτε ότι πονάτε πολύ, μπορείτε να αλλάξετε πλευρές και να φέρτε το πέλμα του άλλου ποδιού στον αντίθετο μηρό. Καθώς θα συνεχίσετε να ασκείστε τακτικά, τα πόδια σας θα γίνουν πιο ευλύγιστα και η στάση θα γίνει πιο εύκολη και πιο φυσική. Αν αισθάνεστε ότι με το να κάθεστε από τη μια πλευρά, προκαλείτε άνιση ένταση στη λεκάνη σας, μπορείτε ανά κάποιους μήνες άσκησης να αλλάζετε πλευρά. Κανονική Στάση του Λωτού Η στάση του λωτού είναι η στάνταρ προχωρημένη στάση/θέση του σώματος για το Ζαζέν. Αρχικά, καθίστε σε στάση του μισού λωτού. Στη συνέχεια, κρατώντας το πρώτο πόδι στη θέση του επάνω στον μηρό σας, πιάστε το αντίθετο πέλμα με το χέρι σας και σηκώστε το στον αντίθετο μηρό. Τα πόδια σας θα είναι πλέον σταυρωμένα με το ένα πέλμα στον αντίθετο μηρό και (καλώς εχόντων των πραγμάτων) τα γόνατα σας θα ακουμπούν στο ζαμπουτόν. Οι περισσότεροι αρχάριοι, θα βρουν τη στάση αυτή άβολη και αφύσικη, όμως με την εξάσκηση θα γίνει αρκετά άνετη. Αν ασκηθείτε για λίγο καιρό

24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ 17 στη στάση του μισού λωτού, τα πόδια και οι αστράγαλοί σας θα χαλαρώσουν και θα μπορέσετε μετά να καθίσετε στην κανονική στάση του λωτού χωρίς πρόβλημα. Τα Χέρια Όταν έχετε τοποθετήσει τα πόδια σας στη θέση του λωτού (ή του μισού λωτού), τοποθετήστε τα χέρια σας επάνω τους. Οι δύο παλάμες είναι στραμμένες προς τα επάνω, και τα δάχτυλα του κάτω χεριού στηρίζουν τα δάχτυλα του επάνω. Αν έχετε καθίσει με το δεξί πόδι επάνω από το αριστερό, θα φέρετε και το δεξί χέρι επάνω από το αριστερό και αντιστρόφως. Καμπυλώστε τις παλάμες σας έτσι που να σχηματίζουν ένα οβάλ και οι αντίχειρές σας να ακουμπούν μεταξύ τους οι αντίχειρες θα πρέπει να συναντιούνται περίπου στο ύψος του αφαλού σας και να αγγίζουν ελαφρά το σώμα σας. Οι βραχίονές σας θα πρέπει να απέχουν λίγο από τα πλευρά σας και οι ώμοι σας θα πρέπει να είναι χαλαροί. Ο Λαιμός και το Κεφάλι Έχοντας πλέον τα πόδια και τα χέρια σας στη θέση τους, τεντώστε την πλάτη σας προς τα επάνω. Ίσως σας βοηθήσει να ταλαντώστε ελαφρά το κεφάλι σας δεξιά-αριστερά και μπροςπίσω, μέχρι να αισθανθείτε ότι το βάρος του έχει ισορροπήσει στην κορυφή της σπονδυλικής σας στήλης. Φανταστείτε ότι η σπονδυλική σας στήλη και το κεφάλι σας στην κορυφή της, είναι μια στήλη από τούβλα την οποία πρέπει να διατηρήστε ισορροπημένη κάθετα για να μην πέσει. Η σπονδυλική στήλη έχει μια φυσική καμπυλότητα, οπότε στόχος μας πρέπει να

25 18 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ είναι να την τεντώσουμε προς τα επάνω στην ισορροπημένη αυτή θέση, χωρίς να τη ζορίσουμε. Το να διατηρούμε την πλάτη μας φυσικά ευθεία και ισορροπημένη κάθετα, είναι το πιο σημαντικό στοιχείο στην άσκηση Ζαζέν. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν τη συνήθεια να κάθονται με την πλάτη τους χαλαρή και κυρτωμένη προς τα εμπρός, όμως στο Ζαζέν καθόμαστε με την πλάτη μας ίσια. Στην αρχή, ενδέχεται να μας κουράσει η προσπάθεια να κρατήσουμε τη μέση μας ίσια (και αυτό εξαιτίας της συνήθειάς μας να καμπουριάζουμε), όμως θα πρέπει να το προσπαθήσουμε πιέζοντας ελαφρώς τους γλουτούς προς τα έξω και την κοιλιά προς τα εμπρός. Με το κεφάλι μας ισορροπημένο στην κορυφή της σπονδυλικής στήλης, τραβάμε λιγάκι το πηγούνι προς τα κάτω και προς τα πίσω, και τεντώνουμε τον σβέρκο προς τα επάνω, σαν να κρεμόμαστε από μια κλωστή που είναι δεμένη στην κορυφή του κεφαλιού μας. Στη θέση αυτή, ταλαντευθείτε ελαφρά δεξιά-αριστερά και μετά μπροςπίσω, μέχρι να βρείτε τη θέση ισορροπίας στη μέση. Το σώμα σας δε θα πρέπει να γέρνει ούτε προς τα αριστερά, ούτε προς τα δεξιά, ούτε προς τα εμπρός, ούτε προς τα πίσω ίσως στην αρχή θα βοηθήσει να ζητήσετε από έναν φίλο σας να ελέγξει αν η θέση του σώματός σας είναι σωστή. Τον πρώτο καιρό, αυτή η ευθύτητα του σώματος θα σας φανεί ανοίκεια και άβολη, καθώς σπάνια καθόμαστε με το σώμα μας ίσιο, όμως θα πρέπει να θυμάστε ότι το ζητούμενο δεν είναι να είμαστε άκαμπτοι αλλά να χρησιμοποιούμε τη φυσική ισορροπία του σώματος για να το διατηρήσουμε ίσιο. Το να διατηρούμε τη σπονδυλική μας στήλη φυσικά ίσια, είναι η ουσία του Ζαζέν. Αυτή η θέση της σπονδυλικής στήλης, μας επιτρέπει να μπούμε σε μια ήρεμη και ισορροπημένη κατάσταση σώματος-και-νου.

26 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ 19 Το Στόμα Κλείστε το στόμα σας και αφήστε τα σαγόνια σας να ακουμπήσουν μεταξύ τους. Αναπνέετε φυσιολογικά από τη μύτη σας μην μετράτε τις αναπνοές σας. Αφήστε τη γλώσσα σας να ακουμπήσει φυσικά πίσω από τα δόντια σας. Τα Μάτια Κρατήστε τα μάτια σας φυσικά ανοιχτά δε χρειάζεται ούτε να τα έχετε ορθάνοιχτα, ούτε μισόκλειστα. Εστιάστε το βλέμμα σας φυσικά σε ένα σημείο στον τοίχο, σε μια απόσταση περίπου ένα μέτρο μπροστά σας και κοιτάζοντας προς τα κάτω, σε μια γωνία περίπου 45 μοιρών. Μην κάθεστε με το βλέμμα σας ανεστίαστο. Αρχή του Ζαζέν Καθισμένοι στην ισορροπημένη θέση που περιέγραψα παραπάνω, πάρτε μια βαθιά αναπνοή και στη συνέχεια ταλαντώστε τον κορμό σας δυο-τρεις φορές δεξιά-αριστερά (σαν τη βελόνα ενός μετρονόμου) και αφήστε τον να ηρεμήσει στο κέντρο. Από το σημείο αυτό και μετά, αρχίστε την άσκηση. Παραδοσιακά, όταν βρισκόμαστε με άλλους για να κάνουμε Ζαζέν, βαδίζουμε προς το ζαφού, κάνουμε μια υπόκλιση με ενωμένες τις παλάμες προς το κάθισμά μας, κάνουμε μεταβολή προς τα δεξιά και υποκλινόμαστε προς τους άλλους που βρίσκονται στον χώρο και στη συνέχεια γυρίζουμε ξανά προς το ζαφού και καθόμαστε. Όταν έχουν καθίσει όλοι, χτυπάει ένα καμπανάκι τρεις φορές ώστε να ξέρουμε ότι αρχίζει το Ζαζέν. Ορισμένες σέκτες του Βουδισμού, διδάσκουν ότι κατά τη διάρκεια του Ζαζέν θα πρέπει να κάνουμε διαφραγματική αναπνοή ή να μετράμε εσκεμμένα τις αναπνοές μας, ενώ κάποιες άλλες χρησιμοποιούν και κοάν (βουδιστικές ιστορίες) ως αντικείμενο διαλογισμού. Οι τεχνικές αυτές, ωστόσο, δεν αποτελούν μέρος της αυθεντικής άσκησης. Με τα μάτια μας φυσικά ανοιχτά και με το στόμα μας φυσικά κλειστό, δε χρειάζεται να ελέγξουμε την αναπνοή μας ή να συγκεντρωθούμε στις σκέψεις ή στα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ Α.Δ. LAKHSMI

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ Α.Δ. LAKHSMI ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ Α.Δ. LAKHSMI ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ: Αρχική Στάση : Αριστερό γόνατο στο πάτωμα και δεξί πόδι λυγισμένο σχηματίζοντας μια γωνία 90 μοιρών, Εισπνέεις καθώς σηκώνεις το αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ελλούλ Ιωάννης, Νευρολόγος, Λέκτορας Νευρολογίας. Τηλ. 2610999495, 2610992997, 6944746083

Ελλούλ Ιωάννης, Νευρολόγος, Λέκτορας Νευρολογίας. Τηλ. 2610999495, 2610992997, 6944746083 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Πρόγραµµα Λειτουργικής Νευροχειρουργικής Πανεπιστηµίου Πατρών Μαρκάκη Έλλη Ειδικ. Νευρολόγος Ελλούλ Ιωάννης,

Διαβάστε περισσότερα

Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο;

Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο; Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο; 20100208 15:29:00 Εκτός των κλασσικών ασκήσεων που προτείνονται για την πρόληψη και θεραπεία πολλών παθήσεων, πρέπει να περιλαμβάνεται στα

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 04-03 ΤΕΣΤ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ

ΚΕ 04-03 ΤΕΣΤ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΚΕ 04-03 ΤΕΣΤ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ 1. Στο ελεύθερο η είσοδος του χεριού πρέπει να γίνεται α με το χέρι ελαφρώς λυγισμένο έξω από το ύψος του ώμου β με το χέρι τεντωμένο έξω από το ύψος του ώμου γ με το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ Ασκήσεις για εύρος κινήσεων Κάμψη ισχίου και γόνατος: Ξαπλωμένος με τη πλάτη και τα πόδια τεντωμένα, τα δάκτυλα των ποδιών να βλέπουν κατά το ταβάνι και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τεχνικές αντιμετώπισης στρες Διαχείριση χρόνου Μελέτη περίπτωσης 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τεχνικές διαχείρισης του στρες είναι ποικίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.

Ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Το Ανθρώπινο Σώμα. Στοιχεία Ανατομίας και Φυσιολογίας Κανόνες Υγιεινής. Η Άσκηση βασική προϋπόθεση για την Υγεία. Σχολικό Έτος 2011-2012 Τάξη Α Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου Υπεύθυνος Καθηγητής: Σταθόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΝΟΜΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΘΕΡΑΠΩΝ ΙΑΤΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης.. τα δύο σώματα γίνονται ένα σύστημα σωμάτων κι αποκτούν κοινό κέντρο βάρους, με ισοκατανομή δυνάμεων το κεφάλι, η πλάτη, η κοιλιά και οι γλουτοί βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί να μη χορεύω στις μύτες;

Γιατί να μη χορεύω στις μύτες; Γιατί να μη χορεύω στις μύτες; Κείμενο της Celia Sparger, φυσιοθεραπεύτριας της Sadler s Wells School, συγγραφέως των βιβλίων Anatomy of Ballet και Beginning Ballet. Η συγγραφέας εκφράζει τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

# 43974 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

# 43974 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Πολυόργανο # 43974 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ # 43974

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλώνω προς και σηκώνομαι από το πάτωμα με ασφάλεια

Χαμηλώνω προς και σηκώνομαι από το πάτωμα με ασφάλεια Χαμηλώνω προς και σηκώνομαι από το πάτωμα με ασφάλεια http://www.laterlifetraining.co.uk/ Aσφάλεια Βεβαιωθείτε ότι η καρέκλα που χρησιμοποιείτε είναι ανθεκτική και σταθερή. Φορέστε άνετα ρούχα και υποδήματα,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Pranayama Διαλογισμός. Μέρος 7ο

Pranayama Διαλογισμός. Μέρος 7ο Pranayama Διαλογισμός Μέρος 7ο Pranayama sheetkari _ sheetali Μειώνει τη ζέστη του σώματος Sheet: κρύο Sheetal: ηρεμία, γαλήνη Από το στόμα Διαλογισμός μια διαδικασία κατά την οποία αναπτύσσεται η αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΘΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΝΟΜΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΘΕΡΑΠΩΝ ΙΑΤΡΟΣ: Σπουδαιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

10 ΤΟ ΑΘΛΗΜΑ - Η ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΑ ΣΤΥΛ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

10 ΤΟ ΑΘΛΗΜΑ - Η ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΑ ΣΤΥΛ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 10 ΤΟ ΑΘΛΗΜΑ - Η ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΑ ΣΤΥΛ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΤΟ ΑΘΛΗΜΑ - Η ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΑ ΣΤΥΛ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 11 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ 62 ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ 63 λάκτισμα" τα γόνατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ 1. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΑΛΤΗΡΕΣ 2. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΡΑΧΗΛΟ 3. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΠΙΣΩ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι χαλάρωσης και ενεργοποίησης στον αθλητισμό. Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης ΣΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Μέθοδοι χαλάρωσης και ενεργοποίησης στον αθλητισμό. Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης ΣΕΦΑΑ-ΑΠΘ Μέθοδοι χαλάρωσης και ενεργοποίησης στον αθλητισμό Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης ΣΕΦΑΑ-ΑΠΘ Μέθοδοι χαλάρωσης Οι διαδικασίες χαλάρωσης μπορούν να μειώσουν αποτελεσματικά την ένταση και το άγχος που συνδέονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΩΣΗΣ

ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΩΣΗΣ όταν ο σκύλος επικοινωνεί με το σώμα και τις εκφράσεις του! Το εκπαιδευτικό εγχειρίδιο ''...όταν ο σκύλος επικοινωνεί με το σώμα και τις εκφράσεις του'' είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ξεπεράστε τα όριά σας!

Ξεπεράστε τα όριά σας! Ξεπεράστε τα όριά σας! ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Βεβαιωθείτε ότι οι ιμάντες είναι τεντωμένοι ανά πάσα στιγμή. Για βέλτιστα αποτελέσματα, κρατήστε πίεση στις λαβές όταν ασκείστε και να προσπαθείτε να κάνετε ελεγχόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΟ7-Χ ISO-7X ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΠΑΡΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:

ΙΖΟ7-Χ ISO-7X ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΠΑΡΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Κωδ: ΙΖΟ7-Χ ISO-7X ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΠΑΡΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Παρακαλούµε συµβουλευτείτε το γιατρό σας πριν ξεκινήσετε αυτό ή οποιοδήποτε άλλο πρόγραµµα γυµναστικής. ιαβάστε τις οδηγίες προσεκτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΤΟ ΣΕΡΒΙΣ Το σερβίς είναι το στοιχείο της τεχνικής με το οποίο αρχίζει το παιχνίδι Το

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηδαμιανός Θεόδωρος, Φυσικοθεραπευτής, Σακελλάρη Βασιλική, Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, PhD.

Χατζηδαμιανός Θεόδωρος, Φυσικοθεραπευτής, Σακελλάρη Βασιλική, Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, PhD. «Σχεδιασμός προγράμματος ασκήσεων σε άτομα τρίτης ηλικίας.» Χατζηδαμιανός Θεόδωρος, Φυσικοθεραπευτής, Σακελλάρη Βασιλική, Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, PhD. Τμήμα Φυσικοθεραπείας, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι Υ Ο Μ Σ Η Φ Α Ρ Γ ΙΟ Α ΤΟ ΤΕΤΡ Μάθετε να γράφετε 4/5 ετών Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής να κάνετε στο σπίτι 2 Από το σχολείο στο σπίτι Από το σχολείο στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12.

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. 13/06/12. Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. Υπό την καθοδήγηση και αιγίδα του Άγιου Γερμανού. Εκδόσεις: ΤΟ ΜΩΒ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ Copyright 2012 Εκδόσεις Το

Διαβάστε περισσότερα

The Keele STarT Back Screening Tool

The Keele STarT Back Screening Tool The Keele STarT Back Screening Tool Σκεπτόμενος (-η) τις 2 τελευταίες εβδομάδες σημειώστε την απάντησή σας στα ακόλουθα ερωτήματα: Διαφωνώ Συμφωνώ 0 1 1 Ο πόνος στην μέση μου απλώθηκε κάτω στο (-α) πόδι

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για τον αυχένα

Ασκήσεις για τον αυχένα Ασκήσεις για τον αυχένα Παπαδόπουλος Ανδρέας Ορθοπαιδικός Χειρουργός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη τραυματισμών είναι η ύπαρξη ισχυρών, ευέλικτων μυών και αρθρώσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Η αυτοεξέταση μαστών είναι η πρώτη ασπίδα που έχει η γυναίκα κατά του καρκίνου του μαστού. Η Αμερικάνικη Ογκολογική Εταιρία συστήνει στις γυναίκες να κάνουν κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για υγιή και ισορροπημένη άσκηση από τον personal trainer και σχεδιαστή της σειράς λειτουργικών οργάνων προπόνησης MPF

Συμβουλές για υγιή και ισορροπημένη άσκηση από τον personal trainer και σχεδιαστή της σειράς λειτουργικών οργάνων προπόνησης MPF www.mpftrainer.gr Συμβουλές για υγιή και ισορροπημένη άσκηση από τον personal trainer και σχεδιαστή της σειράς λειτουργικών οργάνων προπόνησης MPF Είναι γεγονός ότι στην Ελλάδα πολλοί άνθρωποι δεν γυμνάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 )

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 ) Α/Α Περιγραφή Σκορ (0-4) 1. Σήκωμα από κάθισμα 2. Όρθια στάση χωρίς στήριξη 3. Κάθισμα χωρίς στήριξη πλάτης 4. Κάθισμα από όρθια στάση 5. Μεταφορές 6. Όρθια στάση, χωρίς στήριξη, με μάτια κλειστά 7. Όρθια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία

Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΙΑΚΟΥΜΗ Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία 5 Ιουνίου 2010 1η Ημερίδα Μαιευτικής Ρεφλεξολογία είναι η συμπληρωματική θεραπεία που ασχολείται με τα αντανακλαστικά σημεία στα πέλματα, χέρια, αυτιά με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ Εμείς οι άνθρωποι χρειαζόμαστε να υπάρχει σε όλα τα πράγματα μια αρχή, μια συνέχεια και ένα τέλος. Χρειαζόμαστε ακόμα να έχουμε ένα μέτρο για να μετράμε τα πάντα, έτσι ώστε να φέρνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για υγιή και ισορροπημένη άσκηση από τον personal trainer και σχεδιαστή της σειράς λειτουργικών οργάνων προπόνησης MPF

Συμβουλές για υγιή και ισορροπημένη άσκηση από τον personal trainer και σχεδιαστή της σειράς λειτουργικών οργάνων προπόνησης MPF mpfexperience.gr Συμβουλές για υγιή και ισορροπημένη άσκηση από τον personal trainer και σχεδιαστή της σειράς λειτουργικών οργάνων προπόνησης MPF Είναι γεγονός ότι στην Ελλάδα πολλοί άνθρωποι δεν γυμνάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Βασικές δεξιότητες 1)Κατάλληλη ρακέτα 2)Σωστός τρόπος κρατήματος 3)Διδασκαλία βασικών χτυπημάτων και σωστή στάση 4)Σέρβις 5)Εκμάθηση τεχνικής χτυπημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Στις Πανελλαδικές Χωρίς Στρες. Πόλυ Κυπραίου i

Στις Πανελλαδικές Χωρίς Στρες. Πόλυ Κυπραίου i Στις Πανελλαδικές Χωρίς Στρες Πόλυ Κυπραίου i Αγαπητέ υποψήφιε, αγαπητή υποψήφια, Παρακάτω θα βρεις απλές αλλά πολύ σηµαντικές οδηγίες, που σκοπό έχουν να σε προστατέψουν από το υπερβολικό στρες, ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ "Η στάση του σώματός μας όταν εργαζόμαστε στον υπολογιστή, είναι πολύ σημαντική. Μια κακή στάση μπορεί να μας δημιουργήσει προβλήματα, για παράδειγμα, στη μέση, στα χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Dharma Dhrishti Spring 2009

Dharma Dhrishti Spring 2009 Ο Βουδισμός στη Δύση από τον Τζίγκαρ Κόντρουλ Ρίνποτσε Οι σκέψεις μου για τον βουδισμό στη Δύση έχουν αλλάξει με το πέρασμα των χρόνων. Αυτή την περίοδο νοιώθω πολύ θετικά και αισιόδοξα. Όχι ότι στο παρελθόν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Άνθρωπος του Βιτρούβιου είναι ένα διάσημο σχέδιο με συνοδευτικές σημειώσεις του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, που φτιάχτηκε περίπου το 1490 σε ένα από τα ημερολόγιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκησιολόγιο πολυόργανου

Ασκησιολόγιο πολυόργανου Ασκησιολόγιο πολυόργανου Ο σταθμός άσκησης - πολυόργανο είναι ένα πολύπλευρο πολύ-λειτουργικό οικιακό όργανο για γυμναστική φυσικής κατάστασης, με ειδική έμφαση στην ενδυνάμωση των μυών. Για να εξασφαλίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό

Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό Κάθισμα στην μπάλα ωδινών Η κίνηση εμπρός και πίσω κατά το κάθισμα στην μπάλα ωδίνων μειώνει τον πόνο, προάγει την χαλάρωση, ανοίγει την εγκάρσια και προσθιο οπίσθια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls]

πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls] Ασκήσεις ενδυνάµωσης και ισορροπίας για πρόληψη πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls] Καλώς ήλθατε στο πρόγραµµα! [Welcome to the program!] Οι ασκήσεις αυτές έχουν επιλεγεί για να σας

Διαβάστε περισσότερα

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης.

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης. Οι ποντικοί και το τυρί Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Οργάνωση: Εργασία σε ζευγάρια. Τα δυο παιδιά είναι οι ποντικοί και η μπάλα το τυρί. Ο ένας ποντικός κρατά το τυρί Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες Βοήθειες και Επείγουσα Φροντίδα

Πρώτες Βοήθειες και Επείγουσα Φροντίδα Πρώτες Βοήθειες και Επείγουσα Φροντίδα Η πρόληψη επειγουσών καταστάσεων είναι θεµελιώδους σηµασίας. Γι αυτό το λόγο πρέπει να είµαστε προετοιµασµένοι και εξοπλισµένοι µε τις κατάλληλες γνώσεις, προκειµένου

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για το συγγραφέα... 7. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. Κεφάλαιο 2: Μονάδες μέτρησης... 32

Λίγα λόγια για το συγγραφέα... 7. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. Κεφάλαιο 2: Μονάδες μέτρησης... 32 Περιεχόμενα Λίγα λόγια για το συγγραφέα... 7 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 Κεφάλαιο 2: Μονάδες μέτρησης... 32 Κεφάλαιο 3: Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 38 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης για Pouch

Οδηγίες Χρήσης για Pouch Αστεράκι Slings Μαλακοί Μάρσιπποι Αγκαλιάς Οδηγίες Χρήσης για Pouch Το μωράκι σας θέλει συνέχεια την αγκαλιά σας κι εσείς θέλετε τα χέρια σας ελεύθερα! Μάθετε περισσότερα για το babywearing, φορέστε το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 2014

ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 2014 ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 2014 Μπογδάνης Βασίλειος Πτυχιούχος Τ.Ε.Φ.Α.Α. Θεσαλλονίκης Κάτοχος μεταπτυχιακού Γνωστικής και Κινητικής Μάθησης Παράλληλη τεχνική και τώρα τι γίνεται; ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

1 o. Ο δρόμος που οδηγεί στην αυτογνωσία ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ. Κύκλος εισαγωγικών μαθημάτων της Σαχάτζα Γιόγκα Ελλάδας. Καμπίρ

1 o. Ο δρόμος που οδηγεί στην αυτογνωσία ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ. Κύκλος εισαγωγικών μαθημάτων της Σαχάτζα Γιόγκα Ελλάδας. Καμπίρ 1 o ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Κύκλος εισαγωγικών μαθημάτων της Σαχάτζα Γιόγκα Ελλάδας Ο δρόμος που οδηγεί στην αυτογνωσία «Μέσα στο σκοτάδι, χρειάζεται μια λάμπα για να δούμε το αόρατο. Αυτό το αόρατο το βρήκα,

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνει την ένταση της καρδιαγγειακής σας άσκησης ενώ ταυτόχρονα γυµνάζει τα πόδια και τους ώµους σας.

Αυξάνει την ένταση της καρδιαγγειακής σας άσκησης ενώ ταυτόχρονα γυµνάζει τα πόδια και τους ώµους σας. LATERAL THIGH POWER CORDS (ΛΑΣΤΙΧΑ) ΚΩ.: ΛΑΤΕΡ-1 Παρακαλούµε διαβάστε και ακολουθήστε προσεκτικά όλες τις οδηγίες προτού να χρησιµοποιήσετε τους Ιµάντες Έντασης για την εκγύµναση του Άνω Τµήµατος του Κορµού

Διαβάστε περισσότερα

# 44260 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

# 44260 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Πολυόργανο # 44260 ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΕΓΓΥΗΣΗ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΙΝ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ, ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΟΥ # 44260

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ.

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. Από: http://www.ikaria.gr/odigos-sostis-xrisis-ypologisti.html Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. A. ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ Η/Υ. Η χρήση ενός πληκτρολογίου ή ποντικιού μπορεί να συνδεθεί με

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Alex Dong για τα σπαθιά

Συνέντευξη Alex Dong για τα σπαθιά Συνέντευξη Alex Dong για τα σπαθιά 1. Πόσες φόρμες σπαθιών Taiji εξασκείς; Στο σύστημα της οικογένειας Yang, υπάρχουν μόνο δυο φόρμες, αυτή του ίσιου σπαθιού (jian) και του κυρτού σπαθιού (dao). Στο σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

το κεφάλι ενός μωρού

το κεφάλι ενός μωρού γέννηση Η στιγμή του τοκετού έρχεται σαν ένα μεγάλο σοκ για το μωρό. Η ζωή μέσα στη μήτρα είναι άνετη ζέστη, σκοτάδι, ησυχία, απαλότητα, υγρασία και όλα γύρω το αγκαλιάζουν. Ξαφνικά, έπειτα από μερικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ.

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ. Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015 ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Αγέλη Λυκοπούλων ΧΑΛΚΙΝΗ ΑΓΕΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ 103ov Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Κισσόνεργας

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!!

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Με αυτή τη μικρή αναφορά θα μάθεις πώς να παίζεις γρήγορα σε

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Οι παρακάτω ασκήσεις αποτελούν ένα βοηθητικό εργαλείο χαλάρωσης, αυτοελέγχου και αυτορρύθμιση του άγχους:

Οι παρακάτω ασκήσεις αποτελούν ένα βοηθητικό εργαλείο χαλάρωσης, αυτοελέγχου και αυτορρύθμιση του άγχους: Οι παρακάτω ασκήσεις αποτελούν ένα βοηθητικό εργαλείο χαλάρωσης, αυτοελέγχου και αυτορρύθμιση του άγχους: 1. Δεν αποτελούν ολοκληρωμένη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η χρήση των ασκήσεων μπορεί να είναι βοηθητική

Διαβάστε περισσότερα

SIDE STEPPER (7874-700) ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΛΑ ΑΣ & ΚΥΠΡΟΥ

SIDE STEPPER (7874-700) ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΛΑ ΑΣ & ΚΥΠΡΟΥ SIDE STEPPER (7874-700) ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΛΑ ΑΣ & ΚΥΠΡΟΥ Συγχαρητήρια για την απόκτηση του νέου σας µηχανήµατος γυµναστικής. Για να το ευχαριστηθείτε και για να γυµναστείτε αποδοτικά και χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα