Δ. Η κρίση στην ευρωζώνη και την Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δ. Η κρίση στην ευρωζώνη και την Ελλάδα"

Transcript

1 Δ. Η κρίση στην ευρωζώνη και την Ελλάδα

2

3 Η δυναμική του χρέους στις χώρες της ΟΝΕ και οι αντιδράσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών Νάνσυ Θεοφιλάκου Προϊσταμενη Τμήματοσ διευθυνση μακροοικονομικησ αναλυσησ & προβλεψεων Υπουργείο Οικονομικών Περίληψη Γιάννης Στουρνάρας Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ Καθηγητής Τμήμα Οικονομικων επιστημων Πανεπιστημίο Αθηνών Η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών εξαρτάται άμεσα από την άσκηση κατάλληλης δημοσιονομικής πολιτικής. Επιπλέον, οι προσδοκίες των χρηματοπιστωτικών αγορών για τις δημοσιονομικές εξελίξεις αποτελούν σημαντική συνιστώσα για την απρόσκοπτη αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους των χωρών. Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών στα κράτη μέλη της ΟΝΕ, κατά την περίοδο , ενσωματώνοντας στο εμπειρικό πλαίσιο τις προσδοκίες των χρηματοπιστωτικών αγορών για την εξέλιξη των δημοσιονομικών μεγεθών. Από την εκτίμηση της δυναμικής συνάρτησης αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής (fiscal reaction function) στην ΟΝΕ προκύπτει ότι λαμβάνοντας υπόψη την αλληλεπίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής με τις προσδοκίες των αγορών και με τον οικονομικό κύκλο, ενισχύεται το συμπέρασμα για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών στην ΟΝΕ κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Οι κυβερνήσεις φαίνονται να λαμβάνουν μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής όταν το χρέος αυξάνει (ικανή συνθήκη δημοσιονομικής βιωσιμότητας), καθώς και όταν δυσχεραίνουν οι προσδοκίες των επενδυτών κυβερνητικών ομολόγων. Ωστόσο, η δημοσιονομική προσπάθεια σταθεροποίησης του χρέους προέρχεται από τις χώρες με μικρότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ, ενώ εκείνες με μεγαλύτερο λόγο χρέους φαίνεται να υιοθετούν περιοριστικά δημοσιονομικά μέτρα μικρότερης κλίμακας, αντιδρώντας μόνο στις πιέσεις των αγορών και στη συνακόλουθη αύξηση του κόστους δανεισμού. Μετά την ίδρυση της ΟΝΕ ( ), η δημοσιονομική αντίδραση στην αύξηση του χρέους εξασθενεί, ενώ οι αγορές επιδρούν σημαντικά στην άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής. Οι συγγραφείς θα ήθελαν να ευχαριστήσουν τους Roberto G. Baena, Νίκο Ζόνζηλο, Γεώργιο Κριμπά, Γιώργο Μανιάτη, Δημήτριο Μόσχο και Γιάννη Μπίλια για τα χρήσιμα σχόλια σε προγενέστερη εκδοχή της παρούσας ανάλυσης. Ευχαριστίες επίσης, προς τον σχολιαστή του άρθρου κ. Αναστασάτο. Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν άρθρο είναι των συγγραφέων και δεν αντανακλούν απαραίτητα τις απόψεις των φορέων στους οποίους απασχολούνται. 275

4 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Εισαγωγή Η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 80, βρίσκεται στο επίκεντρο του διαλόγου για την οικονομική πολιτική στην Ευρώπη. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα, οι μακροοικονομικές εξελίξεις στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) χαρακτηρίζονται από σημαντικές δημοσιονομικές ανισορροπίες, οι οποίες συχνά εγείρουν ερωτήματα για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών στις χώρες της ΟΝΕ. Αυτό αντανακλάται στην αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές κυβερνητικών ομολόγων και στη σημαντική διεύρυνση του περιθωρίου απόδοσης, σε όλες τις διάρκειες, των ομολόγων πολλών κρατών μελών της ΟΝΕ σε σύγκριση με τους αντίστοιχους γερμανικούς τίτλους. Σε θεωρητικό επίπεδο, η συνθήκη για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους βασίζεται στον διαχρονικό εισοδηματικό περιορισμό της κυβέρνησης (Intertemporal Budget Constraint, IBC), ο οποίος αποκλείει τη δυνατότητα η κυβέρνηση να υιοθετήσει ως μακροπρόθεσμη πολιτική, ένα καθεστώς μερικής αναχρηματοδότησης του χρέους (Ponzi scheme) και επομένως, να μην αποπληρώσει τους δανειστές της. 1 Με άλλα λόγια, η συνθήκη αυτή στηρίζεται στην υπόθεση ότι κανείς δεν θα ήταν διατεθειμένος να δανείζει μακροπρόθεσμα μια κυβέρνηση, η οποία υιοθετεί ως πολιτική την έκδοση νέου χρέους προκειμένου να αποπληρώνει τους τόκους και όχι το κεφάλαιο του δανεισμού της. Επομένως, η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών εξαρτάται άμεσα από την άσκηση κατάλληλης δημοσιονομικής πολιτικής, η οποία επιδρά και στις προσδοκίες των δανειστών για την εξέλιξη των δημοσιονομικών μεγεθών. Συγκεκριμένα, υπό συνθήκες αβεβαιότητας, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να πραγματοποιούν πρωτογενή πλεονάσματα, τουλάχιστον σε κάποιες περιόδους, προκειμένου να ελέγχεται η δυναμική του χρέους (Bohn, 1995, 1998). Αυτό αποτελεί ικανή συνθήκη (sufficient condition) για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα του δημόσιου χρέους και μπορεί να εξεταστεί εμπερικά. 2 Επιπρόσθετα, οι προσδοκίες των δανειστών, ή αλλιώς «των αγορών», για την πορεία των δημοσίων οικονομικών αποτελούν σημαντική συνιστώσα για την απρόσκοπτη αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους των χωρών. Αυτή η αλληλεπίδραση δημοσιονομικής πολιτικής και χρηματοπιστωτικών αγορών εμπεριέχεται έμμεσα στο θεωρητικό πλαίσιο για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, παρά το γεγονός ότι δεν έχει ληφθεί έως τώρα υπόψη στη σχετική εμπειρική βιβλιογραφία. Παράλληλα, αυτή η αλληλεπίδραση βρίσκεται και στο επίκεντρο των τρεχουσών οικονομικών εξελίξεων στην ΟΝΕ. Για παράδειγμα, αστάθεια και μεταβλητότητα στις αγορές κρατικών τίτλων, καθώς και σημαντική διεύρυνση των περιθωρίων απόδοσης των τίτλων αυτών ενδεχομένως να σηματοδοτεί προσδοκίες των επενδυτών για δημοσιονομικό εκτροχιασμό και επομένως, υψηλότερο επενδυτικό ρίσκο. Συνεπώς, το κόστος δανεισμού της κυβέρνησης, αλλά και σε τελική ανάλυση, η δυνατότητα δανεισμού της βρίσκονται σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες των επενδυτών για την πορεία του δημόσιου χρέους και την ουσιαστική ικανότητα των κυβερνήσεων για την αποπληρωμή του. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών στις χώρες της ΟΝΕ, ενσωματώνοντας στο εμπειρικό πλαίσιο τις προσδοκίες των αγορών για τις δημοσιονομικές 1 Οι εμπειρικοί έλεγχοι για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών θεμελιώνονται κυρίως στο άρθρο των Hamilton and Flavin (1986), οι οποίοι εξέτασαν κατά πόσο το συσσωρευμένο δημοσιονομικό χρέος των ΗΠΑ μπορεί να αποπληρωθεί μακροπρόθεσμα, ή αλλιώς, εάν σε όρους παρούσας αξίας, ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός προϋπολογισμός είναι ισοσκελισμένος. Η σχετική εμπειρική βιβλιογραφία που αναπτύχθηκε έκτοτε είναι εκτενής και αναφέρεται σε ελέγχους στασιμότητας και συνολοκλήρωσης των χρονολογικών σειρών των δημοσιονομικών δεδομένων. Για την επισκόπηση της εν λόγω βιβλιογραφίας βλέπε, μεταξύ άλλων, Chalk and Hemming (2000), Afonso (2005α). Σημειώνεται, ωστόσο, ότι η πιο πρόσφατη βιβλιογραφία εξετάζει τις συναρτήσεις αντίδρασης (reaction function) της δημοσιονομικής πολιτικής, δηλαδή εξετάζει εάν το πρωτογενές δημοσιονομικό αποτέλεσμα της περιόδου t «αντιδρά» στη μεταβολή διαφόρων παραγόντων που επηρεάζουν την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής, όπως για παράδειγμα, του δημόσιου χρέους της περιόδου t-1 (βλ. Bohn, 1998, 2005, 2007). 2 σύμφωνα με τον Bohn (1998, σελ. 961), η συγκεκριμένη συνθήκη βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους μπορεί να εξεταστεί εμπειρικά, χωρίς να απαιτείται να γίνουν υποθέσεις για την πορεία του επιτοκίου και του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης. Παράλληλα, υπό συνθήκες αβεβαιότητας, προκειμένου να οριστεί, και να μπορεί να εξεταστεί εμπειρικά, η ικανή και αναγκαία συνθήκη (necessary and sufficient condition) για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών απαιτείται να οριστεί επακριβώς η άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής, κάτι που δεν είναι εμπειρικά εφικτό (Bohn, 2005, σελ. 21). 276

5 Νάνσυ Θεοφιλάκου - Γιάννης Στουρνάρας Δημοσιονομικό χρέος στην ΟΝΕ εξελίξεις, όπως εκείνες αντανακλώνται στο περιθώριο απόδοσης του 10ετούς κυβερνητικού ομολόγου κάθε χώρας με τον αντίστοιχο γερμανικό τίτλο. Στην ουσία, για την περίοδο , μελετάται κατά πόσο η δημοσιονομική πολιτική στις χώρες μέλη της ΟΝΕ αντιδρά στις εξελίξεις του δημόσιου χρέους, ελέγχοντας παράλληλα για τη σημασία και τον ρόλο των χρηματοπιστωτικών αγορών, γεγονός που δεν έχει έως τώρα εξεταστεί στη σχετική εμπειρική βιβλιογραφία. Ελέγχεται, επομένως, εάν οι χώρες μέλη της ΟΝΕ αντιδρούν στις προσδοκίες των δανειστών τους για τη μελλοντική πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, καθώς και εάν η όποια τέτοια αλληλεπίδραση με τις αγορές ενέχει επιπτώσεις για τη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους και άρα, για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών στην ΟΝΕ. 3 Σημειώνεται ότι ικανή συνθήκη για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα είναι η θετική (και τουλάχιστον γραμμική) αντίδραση των κυβερνήσεων σε μία αύξηση του δημόσιου χρέους (Bohn, 1998, 2005). Με άλλα λόγια, η αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος όταν αυξάνει το χρέος αντανακλά την ύπαρξη σχέσης συνολοκλήρωσης μεταξύ των δύο μεγεθών και, επομένως, τη συγκράτηση της δυναμικής του χρέους μακροπρόθεσμα. 2. Δημοσιονομική πολιτική και ο ρόλος των αγορών Στο πλαίσιο της βιβλιογραφίας που ερευνά τους προσδιοριστικούς παράγοντες της συμπεριφοράς των αγορών, η αλληλεπίδραση δημοσιονομικής πολιτικής και αγορών έχει αποτελέσει αντικείμενο σειράς εμπειρικών μελετών. Οι εν λόγω μελέτες εστιάζουν στους παράγοντες εκείνους που συμβάλλουν στη διαμόρφωση των προσδοκιών των αγορών και κυρίως, του περιθωρίου απόδοσης του 10ετούς κυβερνητικού ομολόγου των χωρών μελών της ΟΝΕ με τον αντίστοιχο γερμανικό τίτλο (βλέπε μεταξύ άλλων, Codogno et al., 2003). Κύριο συμπέρασμα είναι ότι οι εξελίξεις στον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και οι δημοσιονομικές εξελίξεις αποτελούν βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τις προσδοκίες των αγορών. Η αλληλεπίδραση, ωστόσο, χρηματοπιστωτικών αγορών και δημοσιονομικής πολιτικής μπορεί να λάβει και μια πρόσθετη, αντίθετη κατεύθυνση. Οι αγορές δύνανται να επηρεάσουν άμεσα την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής μέσω του επιτοκίου δανεισμού του δημόσιου χρέους. Το επιτόκιο δανεισμού αποτυπώνει τον αναλαμβανόμενο επενδυτικό κίνδυνο και αντανακλά την έως τώρα πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, αλλά κυρίως ενσωματώνει τις προσδοκίες για την εξέλιξη των δημοσίων οικονομικών των χωρών. Επομένως, η ύπαρξη σημαντικών δημοσιονομικών ανισορροπιών θα αποτυπωθεί στα υψηλότερα επιτόκια δανεισμού, τα οποία δυσχεραίνουν την αποπληρωμή του χρέους και επηρεάζουν τελικώς τη βιωσιμότητά του. Επιπλέον, οι αγορές δύνανται να επηρεάσουν έμμεσα την εξέλιξη του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) μέσω των επιπτώσεων των Κεϋνσιανών animal spirits στην οικονομική δραστηριότητα. 4 Η έλλειψη εμπιστοσύνης στις υφιστάμενες πολιτικές μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου, μέσω της αστάθειας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και της μεταβλητότητας στην αξία των περιουσιακών στοιχείων, δυσχεραίνοντας την υλοποίηση πολιτικών σταθεροποίησης του λόγου του χρέους ως προς το ΑΕΠ. Με άλλα λόγια, οι αντιλήψεις των χρηματοπιστωτικών αγορών για την πορεία των δημοσίων οικονομικών, αλλά και για τις υιοθετούμενες πολιτικές, είναι καίριες για τη θέληση διακράτησης κρατικών ομολογιακών τίτλων και συνεπώς, για την απρόσκοπτη αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους. Είναι εύλογο, επομένως, να αναμένει κανείς αντίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής στις προσδοκίες των αγορών. 3 Η εμπειρική διερεύνηση, η οποία στηρίζεται σε ιστορικά στοιχεία, συμβάλλει στην πληρέστερη κατανόηση της πολιτικής που έχει ασκηθεί. Ωστόσο, σε περιόδους σημαντικής οικονομικής αστάθειας, δεν μπορεί να υιοθετηθεί το σενάριο της μη αλλαγής πολιτικής (no policy change scenario) και να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το μέλλον. Για παράδειγμα, η διεθνής οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία είχε ως αφετηρία την αγορά ενυπόθηκων δανείων των ΗΠΑ στα μέσα του 2008 και συνέτεινε στην κρίση χρέους στην ΟΝΕ στις αρχές του 2010, μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για την άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής εφεξής, ιδίως στις χώρες μέλη της ΟΝΕ. 4 Οι Akerlof και Schiller (2009) αναλύουν τις επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα των Κεϋνσιανών animal spirits, καθώς και τη σημασία τους για τις οικονομικές διακυμάνσεις. 277

6 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 3. Εμπειρική ανάλυση 3.1 Το δυναμικό μοντέλο εκτίμησης Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών στα κράτη μέλη της ΟΝΕ κατά την περίοδο , ενσωματώνοντας τις προσδοκίες των χρηματοπιστωτικών αγορών για την εξέλιξη του δημόσιου χρέους. Για τον σκοπό αυτό, εκτιμάται η συνάρτηση αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής (fiscal reaction function), η οποία έχει ως βασικό μέσο άσκησης οικονομικής πολιτικής το πρωτογενές ισοζύγιο (primary budget balance), και εξετάζεται η ύπαρξη θετικής αντίδρασης σε αυξήσεις του δημόσιου χρέους (ικανή συνθήκη δημοσιονομικής βιωσιμότητας) (Bohn, 1998, 2005). Παράλληλα, ερευνάται η επίδραση των προσδοκιών των αγορών στις αντιδράσεις των κυβερνήσεων για τη σταθεροποίηση του χρέους και για την ικανοποίηση της ικανής συνθήκης για δημοσιονομική βιωσιμότητα στην ΟΝΕ. Επιπρόσθετα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πιθανό σφάλμα εξειδίκευσης του στατικού μοντέλου εκτίμησης, υιοθετείται η υστέρηση της εξαρτημένης μεταβλητής ως πρόσθετος ερμηνευτικός παράγοντας. Η υιοθέτηση ενός δυναμικού μοντέλου εκτίμησης αιτιολογείται από το γεγονός ότι η προσαρμογή της δημοσιονομικής συμπεριφοράς σε μεταβολές του χρέους, της οικονομικής δραστηριότητας και των προσδοκιών των αγορών δεν λαμβάνει χώρα σε μία μόνο χρονική περίοδο (Afonso, 2005b Clayes, 2006). Η ύπαρξη υστέρησης κατά την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής αποτελεί σημαντική παράμετρο, η παράλειψη της οποίας δύναται να οδηγήσει σε μεροληπτικές εκτιμήσεις. Επομένως, εκτιμάται η ακόλουθη γραμμική, δυναμική συνάρτηση αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής: s it = β 1 s it-1 + β 2 b it-1 + β 3 h it + β 4 og it + u it (1) u it = ε it + v i E(ε it ) = E(v i ) = E(v i ε it ) = 0 όπου, u it είναι ο διαταρακτικός όρος, ο οποίος ενσωματώνει τον τυχαίο (μη παρατηρούμενο) παράγοντα v i, για κάθε χώρα i = 1,2...N. Η εξαρτημένη μεταβλητή, s it, είναι το κυκλικά προσαρμοσμένο πρωτογενές ισοζύγιο (cyclically adjusted primary balance) ως ποσοστό του ΑΕΠ για κάθε χώρα i, το οποίο αποτελεί το μέσο άσκησης διακριτικής δημοσιονομικής πολιτικής (discretionary fiscal policy) και s it-1 είναι η υστέρηση της εξαρτημένης μεταβλητής. 6 Οι υπόλοιπες ερμηνευτικές μεταβλητές είναι ο λόγος (στην αρχή της περιόδου) του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ (b it-1 ), οι προσδοκίες των αγορών για την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, όπως αυτές αντανακλώνται στο περιθώριο απόδοσης του 10ετούς χαρακτηριστικού ομολόγου των κρατών μελών της ΟΝΕ σε σύγκριση με τον αντίστοιχο γερμανικό τίτλο (h it = i it - i* t όπου i* είναι το 10ετές γερμανικό κυβερνητικό ομόλογο), και τέλος, το παραγωγικό κενό (output gap) (og it ), το οποίο αντανακλά τη δημοσιονομική συμπεριφορά απέναντι στις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου και υπολογίζεται μέσω του φίλτρου Hodrick-Prescott (HP). 7 Στο πλαίσιο της ανάλυσης εκτιμώνται πρόσθετες εξειδικεύσεις του μοντέλου που αφορούν στην εξέταση των επιπτώσεων στη δημοσιονομική συμπεριφορά της δημιουργίας της ΟΝΕ και της υιοθέτησης κοινού νομίσματος, καθώς και της ύπαρξης μη γραμμικής αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής στη δυναμική του χρέους και στις προσδοκίες των αγορών. 5 Οι χώρες της ΟΝΕ που περιλαμβάνονται στην ανάλυση είναι το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Φινλανδία, η Αυστρία και η Ολλανδία. 6 Πηγές για τα ετήσια δημοσιονομικά δεδομένα και τα στοιχεία για το ΑΕΠ είναι η βάση δεδομένων AMECO και οι εκδόσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης), ενώ τα στοιχεία για τις αποδόσεις του 10ετούς κυβερνητικού ομολόγου λαμβάνονται από τη βάση δεδομένων Datastream. 7 Για την εξομάλυνση της σειράς των δεδομένων μέσω του φίλτρου HP υιοθετείται παράμετρος λ=100 (βλέπε επίσης, Golineli and Momigliano, 2009). Με βάση τη βιβλιογραφία για την αποδοτικότητα του φίλτρου HP (Ravn and Uhlig, 2002 Harvey and Monache, 2009), εκτιμήθηκαν εναλλακτικές εξειδικεύσεις του μοντέλου με παράμετρο εξομάλυνσης της σειράς του ΑΕΠ λ=6,25 (για ετήσια δεδομένα). Ωστόσο, τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων δεν διαφοροποιούνται σημαντικά. 278

7 Νάνσυ Θεοφιλάκου - Γιάννης Στουρνάρας Δημοσιονομικό χρέος στην ΟΝΕ 3.2 Εμπειρική μεθοδολογία και αποτελέσματα εκτίμησης Η συνάρτηση αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής των χωρών μελών της ΟΝΕ (σχέση 1) εκτιμήθηκε με τη Γενικευμένη Μέθοδο των Στιγμών (Generalized Method of Moments, GMM) σε σύστημα εξισώσεων (one step system GMM) (Arellano and Bover, 1995 Blundell and Bond, 1998), η οποία περιορίζει το πρόβλημα των ασθενών βοηθητικών μεταβλητών στην περίπτωση χρονοσειρών με σημαντική χρονική υστέρηση, όπως είναι τα δημοσιονομικά δεδομένα. 8 Παράλληλα, αυτή η μέθοδος εκτίμησης επιτρέπει να ληφθεί υπόψη η ενδογένεια του παραγωγικού κενού, επιλέγοντας τις κατάλληλες βοηθητικές μεταβλητές. Δεδομένης της μεγάλης χρονικής διάρκειας των δεδομένων (Τ=22), λαμβάνεται υπόψη η εγγενής αύξηση των βοηθητικών μεταβλητών μέσω του περιορισμού του συνόλου των βοηθητικών μεταβλητών που χρησιμοποιούνται, γεγονός που οδηγεί σε μικρότερη στρέβλωση των ελέγχων Sargan (1958) και Hansen (1982) (Roodman, 2009α, 2009β). 9 Στην ανάλυση περιλαμβάνονται επίσης χρονικές ψευδο-μεταβλητές προκειμένου να ελεγχθεί η ύπαρξη πιθανής εξάρτησης μεταξύ των χωρών του πάνελ (cross section dependence). 10 Στον Πίνακα 1 παρατίθενται τα αποτελέσματα της εκτίμησης της συνάρτησης αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής (σχέση 1) μέσω του συστήματος GMM (one step system-gmm estimator), όπου τα τυπικά σφάλματα έχουν διορθωθεί για την ύπαρξη ετεροσκεδαστικότητας και αυτοσυσχέτισης. Επίσης, με βάση τον έλεγχο Arellano και Bond (1991), δεν φαίνεται να υπάρχει πρόβλημα αυτοσυσχέτισης στα κατάλοιπα της εξίσωσης, ενώ οι έλεγχοι Sargan (1958) και Hansen (1982) δείχνουν ότι δεν υπάρχουν προβλήματα εσφαλμένης εξειδίκευσης του μοντέλου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εμπειρικής ανάλυσης (στήλες 1 και 2) του Πίνακα 1, λαμβάνοντας υπόψη την αλληλεπίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής με τις προσδοκίες των αγορών, καθώς και με τον οικονομικό κύκλο, ενισχύεται το συμπέρασμα για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών στην ΟΝΕ κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Οι συντελεστές του δημόσιου χρέους και του περιθωρίου απόδοσης των ομολόγων είναι θετικοί και στατιστικά σημαντικοί. Αυτό αντανακλά τη λήψη μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής από τις κυβερνήσεις των χωρών στην ΟΝΕ όταν το χρέος αυξάνει, καθώς και όταν δυσχεραίνουν οι προσδοκίες των επενδυτών κυβερνητικών ομολόγων, γεγονός που δύναται να σηματοδοτεί προσδοκίες για μελλοντικό δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Το συμπέρασμα για την ύπαρξη σημαντικής προσπάθειας σταθεροποίησης του χρέους στις χώρες μέλη της ΟΝΕ την εν λόγω περίοδο είναι συμβατό με ανάλογες μελέτες (βλέπε Afonso, 2005β). Σημαντική είναι και η ύπαρξη υστέρησης κατά την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής, ενώ οι κυβερνήσεις στην ΟΝΕ δεν φαίνεται να αναλαμβάνουν προσπάθειες σταθεροποίησης του οικονομικού κύκλου. 11 Ακολούθως, ερευνάται η σταθερότητα 8 Από τα εμπειρικά τεστ που διεξήχθησαν για τον έλεγχο μοναδιαίας ρίζας στα δημοσιονομικά δεδομένα του πάνελ (Maddala and Wu, 1998 Im, Perasan and Shin, 2003), κατά την περίοδο δεν μπορεί να απορριφθεί, σε όλα τα επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας, η μηδενική υπόθεση για την ύπαρξη μοναδιαίας ρίζας στο λόγο δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ, ενώ υπάρχει ένδειξη (αν και σε μικρότερο βαθμό) για την ύπαρξη μοναδιαίας ρίζας στο πρωτογενές ισοζύγιο. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τον Bohn (1998, 2007), οι εν λόγω έλεγχοι υπόκεινται σε σφάλμα εξειδίκευσης (παράλειψη στατιστικά σημαντικών μεταβλητών) και, τις περισσότερες φορές, αδυνατούν να απορρίψουν τη μηδενική υπόθεση για ύπαρξη μοναδιαίας ρίζας, καταλήγοντας σε εσφαλμένα συμπεράσματα για τη στασιμότητα των μεταβλητών που εξετάζονται. 9 ως βοηθητικές μεταβλητές χρησιμοποιούνται οι υστερήσεις t- 2 και t- 3 για το χρέος, το πρωτογενές ισοζύγιο και το παραγωγικό κενό, ενώ ο αριθμός των βοηθητικών μεταβλητών δεν αυξάνει με τον αριθμό των χρονικών περιόδων της ανάλυσης. Παράλληλα, προκειμένου να περιοριστεί το φαινόμενο της μεγέθυνσης των κενών σε ένα μη ισόρροπο πάνελ (unbalanced panel), όπως είναι το παρόν, χρησιμοποιείται η μέθοδος μετασχηματισμού των ορθογώνιων αποκλίσεων (forward orthogonal deviations), η οποία περιορίζει τα κενά στο πάνελ και μπορεί να δώσει καλύτερα αποτελέσματα σε σύγκριση με τον μετασχηματισμό πρώτων διαφορών των δεδομένων στο σύστημα GMM (see Roodman, 2009α Hayakawa, 2009). 10 Οι χρονικές ψευδο-μεταβλητές αφορούν στις χρονικές εκείνες περιόδους όπου θα μπορούσαν να υπάρξουν επιπτώσεις στη δημοσιονομική συμπεριφορά (δηλαδή, το 1996 για την υιοθέτηση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, με το οποίο ορίζονται συγκεκριμένοι όροι δημοσιονομικής πειθαρχίας καθώς και τα έτη 2008, 2009 για τη διεθνή οικονομική κρίση, κατά την οποία οι χώρες μέλη της ΟΝΕ έλαβαν προσωρινά μέτρα δημοσιονομικού χαρακτήρα τόσο για τη εξασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος όσο και για τη στήριξη των χαμηλών εισοδηματικά κοινωνικών στρωμάτων). 11 Η επίδραση του οικονομικού κύκλου στη δημοσιονομική πολιτική στις χώρες της ΟΝΕ αναλύεται στη μελέτη των Golinelli and Momigliano (2009), οι οποίοι αναφέρουν ότι δεν φαίνεται να υπάρχει αντίδραση της (κυκλικά προσαρμοσμένης) δημοσιονομικής πολιτικής στις μεταβολές του οικονομικού κύκλου. 279

8 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πίνακας 1 Δημοσιονομική πολιτική και αγορές ( ) Εξαρτημένη μεταβλητή: Κυκλικά προσαρμοσμένο πρωτογενές ισοζύγιο ως % του ΑΕΠ Διάκριση αντίδρασης 2 ομάδων χωρών στο: Μεταβλητή (1) (2) (3) (4) (5) (6) χρέος (7) spread πρωτογ. ισοζύγιο (t-1) 0,653 (0,13)* 0,743 (0,077)* 0, 77 (0,067)* 0,774 (0,08)* 0,761 (0,064)* 0,803 (0,10)* 0,776 (0,072)* χρέος/αεπ (t-1) 0,0426 (0,025) 0,031 (0,013)** 0,024 (0,0097)** 0,026 (0,013)*** 0,064 (0,031)*** 0,022 (0,011)*** χρέος/αεπ^2-0,0002 (0,0002) χρέος/αεπ (t-1) (HDC) 0,021 (0,016) χρέος/αεπ(t-1) (LDC) 0,034 (0,009)* Spread 10-ετούς 0,00083 (0,0004)*** Spread (μη εξωγενές) 0,00128 (0,0006)*** -0,0053 (0,0037) 0,00134 (0,0005)** 0,0013 (0,0006)*** Spread 10ετούς (>80μ.β) 0,0071 (0,004)*** Spread (HDC) 0,0019 (0,0002)* Spread (LDC) -0,00037 (0,0007) παραγωγικό κενό 0,087 (0,31) 0,029 (0,29) -0,06 (0,31) 0,131 (0,29) 0,042 (0,289) 0,087 (0,25) σταθερά -2,51 (1,77) -1,96 (0,86)** -1,56 (0,55)** -1,51 (0,73)*** -2,96 (1,06)** -1,63 (0,706)** -1,39 (0,729)*** Sargan 0,187 0,229 0,211 0,195 0,312 0,414 0,428 Hansen 0,381 0,795 0,867 0,998 0,995 0,960 0,997 Diff in Hansen 0,217 0,872 0,466 0,426 0,530 0,958 0,988 AR(1) 0,009 0,005 0,004 0,005 0,004 0,004 0,004 AR(2) 0,354 0,260 0,265 0,212 0,251 0,257 0,301 Βοηθητικές μεταβλητές Παρατηρήσεις δείγματος Σημειώσεις: Η μέθοδος εκτίμησης είναι το one-step system GMM, *, **, *** δείχνουν στατιστική σημαντικότητα σε επίπεδο 0,01, 0.,05, 0,10 αντίστοιχα. Στις παρενθέσεις αναφέρονται τα τυπικά σφάλματα με έλεγχο για ετεροσκεδαστικότητα και αυτοσυσχέτιση. Όλες οι εκτιμήσεις περιλαμβάνουν χρονικές ψευδο-μεταβλητές, οι οποίες δεν αναφέρονται. LDC και HDC αφορούν στην ομάδα χωρών με χαμηλό και υψηλό λόγο χρέους προς ΑΕΠ αντίστοιχα. Η μη γραμμική σχέση για το περιθώριο απόδοσης του 10ετούς ομολόγου είναι της μορφής max (0, b-b - ) όπου b - είναι οι 80 μονάδες βάσης. Για τους ελέγχους Sargan και Hansen για το σύνολο των βοηθητικών μεταβλητών, τον έλεγχο Difference in Hansen, και τους ελέγχους Αrellano και Bond για αυτοσυσχέτιση AR(1) και AR(2) αναφέρονται τα p-values. 280

9 Νάνσυ Θεοφιλάκου - Γιάννης Στουρνάρας Δημοσιονομικό χρέος στην ΟΝΕ των αποτελεσμάτων με τη χαλάρωση της υπόθεσης ότι το περιθώριο απόδοσης των κρατικών ομολόγων είναι αυστηρώς εξωγενές (στήλη 3). 12 Υιοθετώντας την υπόθεση ότι η εν λόγω ερμηνευτική μεταβλητή είναι μερικώς εξωγενής (weak exogeneity assumption), η σημαντικότητα και το πρόσημο των συντελεστών εκτίμησης δεν μεταβάλλονται σημαντικά. Συνεπώς, στην υπόλοιπη ανάλυση ακολουθείται αυτή η υπόθεση, η οποία είναι θεωρητικά περισσότερο έγκυρη, αλλά και υποστηρίζεται από τον έλεγχο διαφορών Hansen (Difference in Hansen test) για την αυστηρή εξωγένεια (strict exogeneity) της εν λόγω μεταβλητής. Επιπρόσθετα, η ύπαρξη μη γραμμικής αντίδρασης των κυβερνήσεων στη διεύρυνση των περιθωρίων απόδοσης πάνω από τις 80 μονάδες βάσης είναι θετική και στατιστικά σημαντική (στήλη 4). Με άλλα λόγια, η δημοσιονομική πολιτική στην ΟΝΕ αντιδρά περισσότερο έντονα, λαμβάνοντας διορθωτικά δημοσιονομικά μέτρα, όταν οι προσδοκίες των αγορών για την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών δυσχεραίνουν σημαντικά. Από την άλλη πλευρά, δεν φαίνεται να υπάρχει μη γραμμική σχέση στη δημοσιονομική αντίδραση των χωρών μελών της ΟΝΕ στις αυξήσεις του χρέους, καθώς η οριακή αντίδραση του πρωτογενούς ισοζυγίου στην αύξηση του χρέους πάνω από ορισμένα επίπεδα (60%, 70%, 80% του ΑΕΠ) δεν είναι στατιστικά σημαντική. Το ίδιο παρατηρείται εάν ελεγχθεί η στατιστική σημαντικότητα τετραγωνικών όρων της μεταβλητής του χρέους στην εξίσωση (1) (στήλη 5). Προκειμένου να εξεταστεί περαιτέρω το προηγούμενο αποτέλεσμα, εκτιμάται η σχέση (1) για δύο ομάδες χωρών, οι οποίες διακρίνονται ανάλογα με το ύψος του λόγου του χρέους ως προς το ΑΕΠ. Έτσι, στην ομάδα χωρών με υψηλότερο χρέος περιλαμβάνονται εκείνες, στις οποίες ο μέσος λόγος του χρέους, κατά την εξεταζόμενη περίοδο, υπερβαίνει το όριο του 60% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη του Μάαστριχτ. 13 Οι χώρες αυτές είναι το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ιρλανδία, η Αυστρία και η Ολλανδία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εκτίμησης, οι χώρες με υψηλότερο χρέος δεν φαίνεται να αντιδρούν στις αυξήσεις του δημόσιου χρέους κατά την εξεταζόμενη περίοδο, ενώ η δημοσιονομική προσαρμογή στην ΟΝΕ προέρχεται από τις χώρες με χαμηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ (στήλη 6). 14 Αναφορικά με την αλληλεπίδραση με τις αγορές, οι χώρες με υψηλότερο χρέος φαίνεται να λαμβάνουν μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης, σε μικρότερη κλίμακα, όταν οι πιέσεις από τις αγορές εντείνονται (στήλη 7). 15 Από την άλλη πλευρά, η δημοσιονομική πολιτική στις χώρες με χαμηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ δεν αντιδρά στις προσδοκίες των αγορών. Αυτό πιθανόν οφείλεται στο γεγονός ότι οι πιέσεις των αγορών για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα των εν λόγω χωρών είναι λιγότερο έντονες και επομένως, περισσότερο βέβαιη η απρόσκοπτη ανα-χρηματοδότηση του χρέους τους. Στον Πίνακα 2 αναλύεται η επίδραση της ίδρυσης της ΟΝΕ στη συνάρτηση αντίδρασης της δημοσιονομικής πολιτικής στις χώρες μέλη της ΟΝΕ, μέσω της χρονικής διαίρεσης του δείγματος και της εξέτασης της υπο-περιόδου Όταν λάβουμε υπόψη τη μερική εξωγένεια του περιθωρίου απόδοσης του 10ετούς κυβερνητικού ομολόγου, παρατηρείται θετική και στατιστικά σημαντική αλληλεπίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής με τις αγορές (στήλη 1 και 2). 16 Οι χώρες μέλη της ΟΝΕ αντιδρούν μη γραμμικά στα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου που ζητούν οι επενδυτές προκειμένου να αναλάβουν μεγαλύτερο επενδυτικό κίνδυνο 12 ως βοηθητική μεταβλητή χρησιμοποιείται η πρώτη υστέρηση της εν λόγω μεταβλητής. 13 Για τη διάκριση αυτή, εισάγονται στη σχέση (1) ψευδομεταβλητές αντίστοιχα για κάθε μία ομάδα χωρών, οι οποίες αλληλεπιδρούν με τη μεταβλητή του χρέους και του περιθωρίου απόδοσης. Αυτή η πρακτική προτιμάται, ώστε να αποφευχθεί ο διαχωρισμός του δείγματος και άρα, να μην περιοριστεί σημαντικά το μέγεθός του. 14 σε παρόμοια αποτελέσματα καταλήγει η μελέτη των Mendoza and Ostry (2007), όπου και διαπιστώνεται ότι οι χώρες με μικρότερο δημόσιο χρέος είναι εκείνες που αντιδρούν σε αυξήσεις του λόγου του χρέους ως προς το ΑΕΠ. Επίσης, η έλλειψη περιθωρίων για την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής (fiscal space) εξαιτίας του υψηλού δημόσιου χρέους ερευνάται επίσης για 23 ανεπτυγμένες χώρες από τους Ostry et al. (2010), όπου και διαπιστώνεται ότι αυτό ισχύει για την Ελλάδα, την Ιταλία και την Πορτογαλία, καθώς και σε μικρότερο βαθμό για την Ισπανία, το Βέλγιο και την Ιρλανδία. 15 Από την εκτίμηση των συναρτήσεων αντίδρασης των εσόδων και των δαπανών των χωρών μελών της ΟΝΕ φαίνεται ότι η όποιας μορφής «πίεση» των αγορών για βελτίωση των δημοσίων οικονομικών καταλήγει στη λήψη περιοριστικών μέτρων από τις κυβερνήσεις από την πλευρά των εσόδων. Τα εν λόγω αποτελέσματα είναι διαθέσιμα από τους συγγραφείς κατόπιν σχετικής απαίτησης. 16 Με βάση το τεστ διαφορών Hansen (Difference in Hansen test), η υπόθεση ότι το περιθώριο απόδοσης του 10ετούς κυβερνητικού ομολόγου είναι εξωγενές δεν μπορεί να γίνει δεκτή σε επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας 5% (τιμή p= 0.058). 281

10 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ που απορρέει από το υψηλότερο χρέος κάποιων χωρών μελών. Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώνεται ότι η θετική αντίδραση στις πιέσεις των αγορών, οι οποίες δύναται να αντανακλούν δημοσιονομικό εκτροχιασμό, είναι πιο έντονη κατά τη μετα-ονε εποχή όπως και κατά τη συνολικά εξεταζόμενη περίοδο ( ), ενώ η εν λόγω δημοσιονομική συμπεριφορά απορρέει, όπως και παραπάνω, από τις χώρες με υψηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ (στήλες 3 και 4). Πίνακας 2 Δημοσιονομική πολιτική και αγορές - Οι επιπτώσεις της ΟΝΕ ( ) Εξαρτημένη μεταβλητή: Κυκλικά προσαρμοσμένο πρωτογενές ισοζύγιο ως % του ΑΕΠ Μεταβλητή (1) (2) (3) (4) (5) πρωτογ. ισοζύγιο (t-1) 0,92 (0,076)* 0,925 (0,063)* 0,942 (0,048)* 0,924 (0,060)* 0,97 (0,075)* χρέος/αεπ (t-1) 0,0107 (0,020) 0,0029 (0,020) -0,004 (0,020) 0,0029 (0,020) 0,087 (0,053) χρέος/αεπ^2-0,00055 (0,00038) Spread 10ετούς 0,0019 (0,002) Spread 10ετούς (μη εξωγενές) 0,0033(0,0014)*** -0,0053(0,0037) 0,0019 (0,00018) Spread (>80 μ.β)) 0,0035 (0,0016)*** Spread (<80 μ.β)) -0,007 (0,010) Spread (HDC) 0,0032 (0,0016)*** Spread (LDC) 0,0042 (0,014) παραγωγικό κενό 0,18 (0,55) 0,184 (0,54) 0,101 (0,54) 0,17 (0,54) 0,075 (0,54) σταθερά -0,98 (1,32) -0, 48 (1,35) 0,179 (1,40) -0,48 (1,34) -3,36 (1,76)*** Sargan 0,271 0,323 0,179 0,411 0,699 Hansen 0,390 0,915 0,962 0,991 0,956 Diff in Hansen 0,974 0,979 0,913 0,979 0,990 AR(1) 0,007 0,006 0,006 0,006 0,006 AR(2) 0,271 0,232 0,157 0,374 0,242 Βοηθητικές μεταβλητές Παρατηρήσεις δείγματος Σημειώσεις: Η μέθοδος εκτίμησης είναι το one-step system GMM, *, **, *** δείχνουν στατιστική σημαντικότητα σε επίπεδο 0,01, 0,05, 0,10 αντίστοιχα.στις παρενθέσεις αναφέρονται τα τυπικά σφάλματα με έλεγχο για ετεροσκεδαστικότητα και αυτοσυσχέτιση. Όλες οι εκτιμήσεις περιλαμβάνουν χρονικές ψευδο-μεταβλητές, οι οποίες δεν αναφέρονται. LDC και HDC αφορούν στην ομάδα χωρών με χαμηλό και υψηλό λόγο χρέους προς ΑΕΠ αντίστοιχα. Για τους ελέγχους Sargan και Hansen για το σύνολο των βοηθητικών μεταβλητών, τον έλεγχο Difference in Hansen, και τους ελέγχους Αrellano και Bond για αυτοσυσχέτιση AR(1) και AR(2) αναφέρονται τα p-values. 282

11 Νάνσυ Θεοφιλάκου - Γιάννης Στουρνάρας Δημοσιονομικό χρέος στην ΟΝΕ Παράλληλα, κατά την εν λόγω περίοδο, οι χώρες της ΟΝΕ δεν φαίνεται να ικανοποιούν την ικανή συνθήκη για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών. Με άλλα λόγια, δεν διαπιστώνεται στατιστικά σημαντική αντίδραση των κυβερνήσεων στις αυξήσεις του δημόσιου χρέους και επομένως, δεν φαίνεται να λαμβάνονται μέτρα για τη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους. Το συμπέρασμα αυτό συνάδει με τα αποτελέσματα άλλων μελετών που καλύπτουν περίπου παρόμοιο δείγμα χωρών και χρονική διάρκεια ανάλυσης (βλέπε, Golinelli and Momigliano, 2009). Τέλος, είναι εύλογο ότι και η παρουσία μη γραμμικής σχέσης μεταξύ της δημοσιονομικής πολιτικής και του χρέους δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί (στήλη 5). Σημειώνεται ότι παρά το γεγονός ότι δεν διαπιστώνεται εμπειρικά η ικανοποίηση της ικανής συνθήκης για τη βιωσιμότητα των δημοσιονομικών στην ΟΝΕ κατά την περίοδο , ωστόσο οι αγορές επένδυαν σε κρατικούς ομολογιακούς τίτλους την εν λόγω περίοδο. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι ορθολογικοί επενδυτές ανέμεναν αλλαγή στην άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής, στο πλαίσιο και των δημοσιονομικών περιορισμών της Συνθήκης του Μαάστριχτ. 17 Οι υφιστάμενες δημοσιονομικές ανισορροπίες σε συνδυασμό με την αύξηση των δημοσιονομικών δαπανών λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης του , οδήγησαν στις υψηλότερες απαιτούμενες αποδόσεις από την πλευρά των επενδυτών και άρα, στο υψηλότερο κόστος δανεισμού για αρκετές χώρες της ΟΝΕ, καθώς και στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης και των προγραμμάτων δημοσιονομικής εξυγίανσης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. 4. Συμπεράσματα Στο παρόν άρθρο εξετάστηκε η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών στις χώρες της ΟΝΕ την περίοδο , ενσωματώνοντας στο εμπειρικό πλαίσιο τις προσδοκίες των αγορών για τις δημοσιονομικές εξελίξεις, όπως εκείνες αντανακλώνται στο περιθώριο απόδοσης του 10ετούς κυβερνητικού ομολόγου κάθε χώρας με τον αντίστοιχο γερμανικό τίτλο. Από την ανάλυση προκύπτει θετική και στατιστικά σημαντική αντίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής των χωρών μελών της ΟΝΕ στις προσδοκίες των αγορών για την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, καθώς και θετική και στατιστικά σημαντική προσπάθεια σταθεροποίησης του δημόσιου χρέους την εν λόγω περίοδο. Ωστόσο, η δημοσιονομική αυτή αντίδραση στην αύξηση του δημόσιου χρέους οφείλεται στην αντίδραση των χωρών μελών με μικρότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ, οι οποίες φαίνεται να υιοθετούν μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας όταν το χρέος αυξάνεται. Από την άλλη πλευρά, οι χώρες μέλη με μεγαλύτερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ υιοθετούν περιοριστικά δημοσιονομικά μέτρα μικρότερης κλίμακας, προκειμένου να μειώσουν τις πιέσεις από τις αγορές, οι οποίες αυξάνουν το κόστος δανεισμού των χωρών μέσω των υψηλότερων αποδόσεων που ζητούν για την ανάληψη αυξημένου επενδυτικού κινδύνου. Οι χώρες αυτές, ωστόσο, δεν φαίνεται να ικανοποιούν την ικανή συνθήκη για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, καθώς δεν αντιδρούν στην αύξηση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι η δημοσιονομική αντίδραση στην αύξηση του χρέους εξασθενεί μετά την ίδρυση της ΟΝΕ και την υιοθέτηση κοινού νομίσματος, ενώ την ίδια περίοδο, η αλληλεπίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής με τις αγορές γίνεται περισσότερο έντονη. Συνολικά, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν τη σημαντικότητα του ρόλου των χρηματοπιστωτικών αγορών στο ευρύτερο μείγμα οικονομικής πολιτικής. 17 Η έλλειψη εμπειρικής επιβεβαίωσης της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών μπορεί να σηματοδοτεί αναμενόμενη αλλαγή της δημοσιονομικής πολιτικής ή οικονομικό περιβάλλον στο οποίο οι επενδυτές έχουν βραχυπρόθεσμο ορίζοντα σχεδιασμού (Bohn, 2005). 283

12 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Βιβλιογραφία Afonso, A. (2005α), Fiscal sustainability: the unpleasant European case, FinanzArchiv, 61, pp Afonso, A. (2005β), Ricardian fiscal regimes in the European Union, European Central Bank, Working Paper Series, No Akerlof, A. G. and Schiller, J. R. (2009), Animal Spirits: How human psychology drives the economy, and why it matters for global capitalism, Princeton University Press. Arellano, M. and Bond, S. (1991), Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations, Review of Economic Studies 58, pp Arellano, M., and Bover, O. (1995), Another look at the instrumental variables estimation of error components models, Journal of Econometrics 68, pp Blundell, R. W. and Bond, S. (1998), Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models, Journal of Econometrics 87, pp Bohn, H. (1995), The sustainability of budget deficits in a stochastic economy, Journal of Money, Credit, and Banking 27, pp Bohn, H. (1998), The behavior of U.S. public debt and deficits, Quarterly Journal of Economics 113, pp Bohn, H. (2005), The sustainability of fiscal policy in the United States, CESifo, Working paper, No Bohn, H. (2007), Are stationarity and cointegration restrictions really necessary for intertemporal budget constraints?, Journal of Monetary Economics 54, pp Chalk, N. and Hemming, R. (2000), Assessing fiscal sustainability in theory and practice, International Monetary Fund, Working Paper WP/00/81. Clayes, P. (2006), Policy mix and debt sustainability: Evidence from fiscal policy rules, Empirica 33, pp Codogno, L., Favero, C. and Missale, A. (2003), Yield spreads on EMU government bonds, Economic Policy 37, pp Golinelli, R. and Momigliano, S. (2009), The cyclical reaction of fiscal policies in the Euro Area: The role of modelling choices and data vintages, Fiscal Studies 30(1), pp Hamilton, D. J. and Flavin, A. M. (1986), On the limitations of government borrowing: A framework for empirical testing, American Economic Review 76(4), pp Hansen, L. (1982), Large sample properties of generalized method of moments estimators, Econometrica 50, pp Harvey, C. A. and Monache, D. D. (2009), Computing the mean square error of unobserved components extracted by mis-specified time series models, Journal of Economic Dynamics & Control 33, pp Hayakawa, K. (2009), First difference or forward orthogonal deviation - Which transformation should be used in dynamic panel models?: A simulation study, Economics Bulletin 29(3), pp Im, K. S., Pesaran, M. H. and Shin, Y. (2003), Testing for unit roots in heterogeneous panels, Journal of Econometrics 115, pp Maddala, G. S. and Wu, S. (1999), A comparative study of unit root tests with panel data and a new simple approach, Oxford Bulletin of Economics and Statistics 61, pp Mendoza, G. E. and Ostry, D. J. (2007), International evidence on fiscal solvency: Is fiscal policy responsible?, International Monetary Fund, Working Paper WP/07/56. Ostry, D. J., Ghosh, R. A., Kim, I. J. and Qureshi, S. M. (2010), Fiscal Space", International Monetary Fund Staff Position Note, SPN/10/11. Ravn, O. M. and Uhlig, H. (2002), Notes on adjusting the Hodrick-Prescott filter for the frequency of observations, The Review of Economics and Statistics 84(2), pp

13 Νάνσυ Θεοφιλάκου - Γιάννης Στουρνάρας Δημοσιονομικό χρέος στην ΟΝΕ Roodman, D. (2009a), How to do xtabond2: An introduction to difference and system GMM in Stata, The Stata Journal 9, pp Roodman, D. (2009b), "A note on the theme of too many instruments", Oxford Bulletin of Economics and Statistics 71, pp Sargan, J. D. (1958), "The estimation of economic relationships using instrumental variables", Econometrica, 26,

14

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιοριστικοί παράγοντες και κυκλικές αλλαγές του σπρεντ μεταξύ των ελληνικών και γερμανικών επιτοκίων

Προσδιοριστικοί παράγοντες και κυκλικές αλλαγές του σπρεντ μεταξύ των ελληνικών και γερμανικών επιτοκίων Προσδιοριστικοί παράγοντες και κυκλικές αλλαγές του σπρεντ μεταξύ των ελληνικών και γερμανικών επιτοκίων Ηλίας Τζαβαλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Περίληψη Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2 013 [Κεφάλαιο ] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 01-013 M.E. OE0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης [Οικονομετρία 01-013] Μαρί-Νοέλ

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ελληνική Αγορά Ομολόγων Νοέμβριος 2005 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ 210 326 2040 Πάνος Ρεμούνδος 210-326 4235 premoundos@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή 2013 [Πρόλογος] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 2012-2013 Μ.Επ. ΟΕ0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μαρί-Νοέλ Ντυκέν, Επ. Καθηγητρία

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση χρηµατοοικονοµικής ρύθµισης και ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών

Η σχέση χρηµατοοικονοµικής ρύθµισης και ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών Περίληψη ΤΕΤΡΑ ΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΤΕΥΧΟΣ 15 (σσ. 66-80) DATA ANALYSIS BULLETIN, ISSUE 15 (pp. 66-80) Η σχέση χρηµατοοικονοµικής ρύθµισης και ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών Αργυρώ Ευαγ. ηµήτογλου Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, 6/5/2010 Αρ. πρωτ. Φ. 2705/2146 Προς: ΥΠΕΞ Β4 Δ/νση Kοιν.: ΥΠΕΞ - Δ.Γ. κ. ΥΦΥΠΕΞ - Γρ. κ. Γ.Γ. Δ.Ο.Σ. & Α.Σ. - Γρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας

Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας Δημήτριος Μπάκας** και Ευαγγελία Παπαπέτρου*, ** 27 Νοεμβρίου 2012 Παρουσίαση στην Ημερίδα της Τράπεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Βασικές έννοιες

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Βασικές έννοιες ΜΑΘΗΜΑ 3ο Βασικές έννοιες Εισαγωγή Βασικές έννοιες Ένας από τους βασικότερους σκοπούς της ανάλυσης των χρονικών σειρών είναι η διενέργεια των προβλέψεων. Στα υποδείγματα αυτά η τρέχουσα τιμή μιας οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία 1. Η συζήτηση γύρω από την εθνική αποταμίευση είναι εξόχως σημαντική, διότι το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα στη μεγέθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση

Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση Χριστόφορος Σαρδελής Αθήνα, 23 Μαίου 2011 Once upon a time We had a Dream Το ΕΥΡΩ εισήχθη σαν μετεξέλιξη του ασταθούς ERM και ήταν σημαντικό βήμα για την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ 3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ Πρόβλημα: Ένας ραδιοφωνικός σταθμός ενδιαφέρεται να κάνει μια ανάλυση για τους πελάτες του που διαφημίζονται σ αυτόν για να εξετάσει την ποσοστιαία μεταβολή των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για την Μέση Τιμή ενός Δείγματος (One Sample t-test) Το κριτήριο One sample t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε τον αριθμητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2013 Η ύφεση επιβραδύνεται Ετήσιος ρυθμός μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 Μαρί-Νοέλ Ντυκέν Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Μανούζας Ζήσης Υποψήφιος Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών Δεκέμβριος 2015 Πεδίο ανάλυσης: Το πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Όλο και πιο συστηματικά, το τελευταίο διάστημα, διάφοροι έγκριτοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί αναλυτές, η πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΤΩΝ Ι.Χ. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΧΩΡΕΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ 2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Η χρησιμοποίηση των τεχνικών της παλινδρόμησης για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων έχει διευκολύνει εξαιρετικά από την χρήση διαφόρων στατιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV βάσει των ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ των ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑ Ο Πραγματικός Βαθμός Χρησιμότητας του Δείκτη στη Διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος ΜΑΘΗΜΑ 10 ο Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος Η μέθοδος της συνολοκλήρωσης είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορούμε να εκτιμήσουμε τη μακροχρόνια σχέση ισορροπίας που υπάρχει μεταξύ δύο ή

Διαβάστε περισσότερα

2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ SPSS Το SPSS είναι ένα στατιστικό πρόγραμμα γενικής στατιστικής ανάλυσης αρκετά εύκολο στη λειτουργία του. Για να πραγματοποιηθεί ανάλυση χρονοσειρών με τη βοήθεια του SPSS θα πρέπει απαραίτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Αχιλλέας Μητσός Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον Στο μάθημα αναλύονται οι οικονομικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης - η έκταση,

Διαβάστε περισσότερα

Λογαριθμικά Γραμμικά Μοντέλα Poisson Παλινδρόμηση Παράδειγμα στο SPSS

Λογαριθμικά Γραμμικά Μοντέλα Poisson Παλινδρόμηση Παράδειγμα στο SPSS Λογαριθμικά Γραμμικά Μοντέλα Poisson Παλινδρόμηση Παράδειγμα στο SPSS Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει θανάτους από καρδιακή ανεπάρκεια ανάμεσα σε άνδρες γιατρούς οι οποίοι έχουν κατηγοριοποιηθεί κατά ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ 2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ 3. ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης και της τρέχουσας δηµοσιονοµικής κρίσης στην ευρωζώνη στο δίκαιο της ΟΝΕ Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής ιεθνούς Οικονοµικού ικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Wagner: Μιαεµπειρική Ισπανίακαι

Wagner: Μιαεµπειρική Ισπανίακαι Ονόµοςτου Wagner: Μιαεµπειρική εµπειρικήµελέτηγιαελλάδα Ισπανίακαι καιπορτογαλία Διπλωματική Εργασία Μεταπτυχιακός φοιτητής: ΓκαΐλαςΧρήστος ΑΜ: : 11/12 Ονόµοςτου Wagner Έχει αποτελέσει αντικείμενο εντατικών

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 22 Ιουνίου 2012 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική ΙΙΙ-Εφαρμογές Χρονολογικές Σειρές(Μέθοδοι Εξομάλυνσης ΙΙΙ-Εφαρμογές)

Στατιστική ΙΙΙ-Εφαρμογές Χρονολογικές Σειρές(Μέθοδοι Εξομάλυνσης ΙΙΙ-Εφαρμογές) Στατιστική ΙΙΙ-Εφαρμογές Χρονολογικές Σειρές(Μέθοδοι Εξομάλυνσης ΙΙΙ-Εφαρμογές) Γεώργιος Τσιώτας Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Κρήτης Στατιστική ΙΙΙ(ΣΤΑΟ 230) Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και

Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας Ανάπτυξης και Προγραμματισμού Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομία. in DEEP ANALYSIS. H Ύφεση στην Κύπρο. Μ ακρ οοικονομία. Κύρια Σημεία. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες,

Μακροοικονομία. in DEEP ANALYSIS. H Ύφεση στην Κύπρο. Μ ακρ οοικονομία. Κύρια Σημεία. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Μακροοικονομία H Ύφεση στην Κύπρο Πετράκης Παναγιώτης (Καθηγητής ΕΚΠΑ), Κωστής Παντελής (Υπ. Διδάκτωρ ΕΚΠΑ), Βαλσαμής Διονύσης (Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΖΛΗΑ ΣΕΑΒΑΛΖ. Πηςσίο Οικονομικών Δπιζηημών, Οικονομικό Πανεπιζηήμιο Αθηνών, 1981-1985

ΖΛΗΑ ΣΕΑΒΑΛΖ. Πηςσίο Οικονομικών Δπιζηημών, Οικονομικό Πανεπιζηήμιο Αθηνών, 1981-1985 ΖΛΗΑ ΣΕΑΒΑΛΖ EΚΠΑΗΓΔΤΖ: Πηςσίο Οικονομικών Δπιζηημών, Οικονομικό Πανεπιζηήμιο Αθηνών, 1981-1985 MA (Μαζηεπ Οικονομικών), Οικονομικό Πανεπιζηήμιο Αθηνών, 1985-1987 PhD (Γιδακηοπικό), Πανεπιζηήμιο ηος Λονδίνος

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 30 Απριλίου 2014 Το Μεσοπρόθεσμο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Διασποράς Ανάλυση Διασποράς διακύμανση κατά παράγοντες διακύμανση σφάλματος Παράδειγμα 1: Ισομεγέθη δείγματα

Ανάλυση Διασποράς Ανάλυση Διασποράς διακύμανση κατά παράγοντες διακύμανση σφάλματος Παράδειγμα 1: Ισομεγέθη δείγματα Ανάλυση Διασποράς Έστω ότι μας δίνονται δείγματα που προέρχονται από άγνωστους πληθυσμούς. Πόσο διαφέρουν οι μέσες τιμές τους; Με άλλα λόγια: πόσο πιθανό είναι να προέρχονται από πληθυσμούς με την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD «Μισθοί και παραγωγικότητα της εργασίας: ανταγωνιστικά μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας» Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD Διευθυντής Ενεργητικών Πολιτικών & Διεθνών Δικτύων, ΕΙΕΑΔ Η Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ& ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ ΑΥΤΟΠΑΛΙΝΔΡΟΜΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ AR(p) Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος ΕΠΙΧ Τεχνικές Προβλέψεων & Ελέγχου ιαφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως η Ελληνική Δημοσιονομική Προσαρμογή Πρέπει να Βασισθεί Λιγότερο στους Φόρους;

Μήπως η Ελληνική Δημοσιονομική Προσαρμογή Πρέπει να Βασισθεί Λιγότερο στους Φόρους; Μήπως η Ελληνική Δημοσιονομική Προσαρμογή Πρέπει να Βασισθεί Λιγότερο στους Φόρους; Λουκάς Καραμπαρμπούνης Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών Ανωτάτη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου του Σικάγο

Διαβάστε περισσότερα

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Ηδύναμη της Ενιαίας Αγοράς 457 εκατομμύρια κάτοικοι 10,26 τρισεκατομμύρια Ευρώ συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και κεφαλαίων μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Μ. ΜΑΡΙΝΟΣ «Εμπειρική Ανάλυση των Αποδόσεων Ομολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΙΑΣ-ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ PASW 18 Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012 ΕΠΙΧ

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μια εµπειρική έρευνα για δύο νέα µέλη της Ε.Ε

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μια εµπειρική έρευνα για δύο νέα µέλη της Ε.Ε ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μια εµπειρική έρευνα για δύο νέα µέλη της Ε.Ε Νικόλαος ριτσάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Περίληψη Η εργασία αυτή προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας ISSN:2241 4878 Tεύχος 94 2 Οκτωβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Μαρία Πρανδέκα Οικονομικός Αναλυτής mprandeka@eurobank.gr ΡΗΤΡΑ ΜΗ ΕΥΘΥΝΗΣ Το έντυπο αυτό εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Θεόδωρος Μαριόλης * 1. Εισαγωγή Ο λεγόμενος Λόγος Οικονομικής Εξάρτησης (Economic Dependency Ratio),

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα

Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα ΜΑΘΗΜΑ ο Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα Ησχέσησ ένα στατικό υπόδειγμα συνολοκλήρωσης και σ ένα υπόδειγμα διόρθωσης λαθών μπορεί να μελετηθεί καλύτερα όταν χρησιμοποιούμε τις ιδιότητες των αυτοπαλίνδρομων

Διαβάστε περισσότερα

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology Περίληψη στα Ελληνικά Ειδικό Θέμα: Εισαγωγή Το Παραγωγικό Κενό (Output Gap) αποτελεί μία εκ των πιο σημαντικών μεταβλητών στην άσκηση και την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα