Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 Μιά νέα ελπίδα για τη θεραπεία ψυχικών τραυµάτων Μια νέα γυναίκα, η Μαρία, υποφέρει δέκα εβδοµάδες µετά από ένα αυτοκινητιστικό δυστύχηµα από δυνατούς πονοκεφάλους και πόνους στον αυχένα. Οι εξετάσεις όµως έδειξαν πως δεν υπάρχει οργανική βλάβη. Τροµάζει εύκολα, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται µέσα σε αυτοκίνητο ( η ίδια φοβάται να ξαναοδηγήσει µετά το ατύχηµα). Ο ξαφνικός ήχος µιάς κόρνας της προκαλεί πανικό. Όσο µπορεί, αποφεύγει να βγεί σε δρόµο µε κίνηση ακόµα και πεζή. Τη νύχτα ξυπνά µουσκεµένη στον ιδρώτα, ενώ εικόνες από το ατύχηµα δεν την αφήνουν να κοιµηθεί. Νιώθει τύψεις και κατηγορεί τον εαυτό της πως δεν ήταν αρκετά προσεκτική (από τη σύγκρουση τραυµατίστηκε ο οδηγός του άλλου αυτοκινήτου), δεδοµένου του ότι δεν είναι σε θέση να θυµηθεί τι ακριβώς συνέβη. Η οικογένειά της τη βρίσκει αλλαγµένη, είναι µελαγχολική και κλεισµένη στον εαυτό της. Τι συνέβη ; Όταν κάποια πίεση ξεπεράσει τα όρια του σώµατός µας, επέρχεται σωµατικός τραυµατισµός: το δέρµα µας ανοίγει, οι µύες και οι τένοντες παθαίνουν θλάση, τα κόκαλα σπάνε. Τι συµβαίνει όµως µε την ψυχή µας ; Οταν έρθουµε αντιµέτωποι µε µια εξαιρετικά στρεσογόνο εµπειρία όπως είναι µια φυσική καταστροφή, ένα σοβαρό ατύχηµα ή µια βίαιη επίθεση, κινητοποιούνται όλες µας οι δυνάµεις για να την ξεπεράσουµε. Αν τα καταφέρουµε, η εµπειρία αυτή µας κάνει πιο δυνατούς. Αν όµως οι προσπάθειές µας δεν επαρκούν, δηµιουργούνται µέσα µας εσωτερικά «ρήγµατα». Η εµπειρία εγγράφεται ανεξίτηλα στη µνήµη µας και προκαλεί ένα «ψυχικό τραύµα». Προκειµένου να προστατευτούµε από την επώδυνη ανάµνηση ενός τραυµατικού γεγονότος, προσπαθούµε µε κάθε µέσο να το απωθήσουµε και να το «ξεχάσουµε». Η Μαρία αποφεύγει να µιλήσει για το ατύχηµά της και δεν οδηγεί πια. Για κάποιο διάστηµα ίσως το καταφέρνουµε, όµως η ανακούφιση είναι προσωρινή. Ακόµα και εβδοµάδες ή µήνες µετά το γεγονός οι εικόνες, οι σκέψεις και τα συναισθήµατα ενός ψυχικού τραύµατος παραµένουν ζωντανά και µπορούν ανα πάσα στιγµή να µας αιφνιδιάσουν και να µας προκαλέσουν τα λεγόµενα µετατραυµατικά συµπτώµατα: άγχος, πανικός, κατάθλιψη, ενοχές, απάθεια, εφιάλτες καθώς και ποικίλλες σωµατικές αντιδράσεις όπως ταχυκαρδία, εφίδρωση, υψηλή πίεση, αλλά και ψυχοσωµατικές παθήσεις όπως ηµικρανίες, γαστρίτιδα κ.α. Χωρίς θεραπευτική υποστήριξη, τα συµπτώµατα αυτά µπορεί να τα κουβαλάµε µέσα µας µια ζωή. Η κατάλληλη θεραπεία µας βοηθά να επεξεργαστούµε την τραυµατική εµπειρία και να θέσουµε υπό έλεγχο τα συναισθήµατα και τις δυσάρεστες σκέψεις που µας κατακλύζουν. Πράγµατι, η Μαρία αποφασίζει να επισκεφτεί µια ειδικό. Η ψυχολόγος αποδίδει τα συµπτώµατά της σε «µετατραυµατικό στρες» και της προτείνει να τα επεξεργαστούν µε µι νέα ψυχοθεραπευτική µέθοδο, την Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR: Οφθαλµοκινητική Απευαισθητοποίηση και Επανεπεξεργασία). Μετά από κάποιες τεχνικές χαλάρωσης η θεραπευτική διαδικασία µπορεί να αρχίσει: Η Μαρία επιλέγει ως αφετηρία της επεξεργασίας τη σκηνή που την καταδιώκει περισσότερο: τη στιγµή µετά τη σύγκρουση, όπου βρίσκεται στο έδαφος, ανίκανη να κουνηθεί και δεν έχει συναίσθηση αν είναι ζωντανή ή όχι. Η φράση που συνδέεται µε 1

2 αυτή την ανάµνηση είναι: «Είµαι νεκρή!» Και µόνο που φέρνει τη σκηνή αυτή στο µυαλό της, νιώθει να παραλύει από τον τρόµο, το κεφάλι της πονά αφόρητα, ο αυχένας της είναι πιασµένος, η καρδιά της χτυπά δυνατά. Η ψυχοθεραπεύτρια της ζητά να επιλέξει µια θετική σκέψη σε σχέση µ αυτό που συνέβη, και η Μαρία απαντά αρχικά «Επέζησα!» και στη συνέχεια «Μου αξίζει να ζω!». Σ αυτή η φράση επικεντρώνεται και το στόχος της επεξεργασίας, στην υπέρβαση της χωρίς νόηµα ενοχής που νιώθει η Μαρία και στην τόνωση της αυτοεκτίµησής της. Κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας µε τη βοήθεια των οφθαλµικών κινήσεων ήρθαν ακόυσια στην επιφάνεια εντυπώσεις, εικόνες, σωµατικές αισθήσεις, τις οποίες η Μαρία είχε ξεχάσει εντελώς. Σχεδόν µε χρονολογική σειρά η Μαρία ανακάλεσε και επεξεργάστηκε το ατύχηµα, από τη στιγµή της σύγκρουσης, τη νοσηλεία της, µέχρι και την επιστροφή της στο σπίτι. Τέλος ένιωθε εξαντληµένη αλλά χαλαρωµένη και ήρεµη, ενώ οι εικόνες από το ατύχηµα οπισθοχώρησαν και οι πόνοι εξαφανίστηκαν. Το αποτέλεσµα δύο συνεδριών µε ΕΜDR ήταν η εξαφάνιση όλων των συµπτωµάτων, ενώ η Μαρία ξανάρχισε να οδηγεί χωρίς φόβο. Τι είναι η µέθοδος ΕΜDR ; Πρόκειται για µια πολύ νέα µέθοδο ψυχοθεραπείας που σε συντοµότατο χρονικό διάστηµα επιτυγχάνει την επεξεργασία µιας τραυµατικής εµπειρίας µε τα συνεπακόλουθα συµπτώµατά της χωρίς φάρµακα! Ανακαλύφθηκε το 1987 από την αµερικανίδα ψυχολόγο F.Shapiro. Από τότε, πάνω από ανθρωποι που έπασχαν από µετατραυµατικό στρες έχουν θεραπευτεί µε τη µέθοδο αυτή. Είναι εµπειρικά κατοχυρωµένη όσο καµιά άλλη από τις µεθόδους αντιµετώπισης µετατραυµατικού στρες και έχει αποδεδειγµένα το µεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας ενώ η διάρκεια της θεραπείας είναι κατά πολύ συντοµότερη! Είναι αναγνωρισµένη από την Αmerican Ρsychiatry Αssociation και εφαρµόστηκε µε επιτυχία σε βετεράνους του Βιετνάµ και στους επιζώντες και τους συγγενείς θυµάτων τροµοκρατικών επιθέσεων, σεισµών, κ.α. Αναρίθµητα άρθρα έχουν γραφτεί σε εφηµερίδες όπως η New York Times, USA Today και πολλά άλλα έντυπα. Η εφαρµογή του ΕΜDR έχει στο µεταξύ επεκταθεί µε επιτυχία και σε άλλες παθήσεις όπως φοβίες, κρίσεις πανικού, εργασιακό στρες κ.α. Επίσης µπορεί να βοηθήσει σε ασθενείς να ξεπεράσουν τις ψυχολογικές συνέπειες µιας χειρουργικής επέµβασης ή σοβαρής ασθένειας. Η θεραπευτική προσέγγιση ΕΜDR είναι ολιστική, ανθρωπιστική και ψυχοδυναµική ενώ χρησιµοποιεί πολλά γνωσιακά και συµπεριφορικά στοιχεία. Η θεραπευτική επεξεργασία γίνεται ενώ ο θεραπευόµενος επικεντρώνει την προσοχή του στην τραυµατική εµπειρία, στο σώµα και τα συναισθήµατά του, ενώ παράλληλα εστιάζει την προσοχή του σε ένα εξωτερικό αντιληπτικό (οπτικό, ακουστικό...) και διεστιακό ερέθισµα. Το σίγουρο πλάισιο της µεθόδου ΕΜDR του επιτρέπει να αφεθεί ελεύθερος στους συνειρµούς του και στην εσωτερική του διεργασία, από «απόσταση ασφαλείας». Έτσι το ΕΜDR εστιάζει παράλληλα στο παρελθόν (της τραυµατικής εµπειρίας) και στο παρόν (το ασφαλές εδώ και τώρα της θεραπευτικής συνεδρίας), ενώ το «µέσα» (του συνειρµού) και το «έξω»(του εξωτερικού ερεθίσµατος) διαδέχονται αλλεπάλληλα το ένα το άλλο. Η αρχή που διέπει τη θεραπευτική προσέγγιση είναι πως η «λύση» βρίσκεται µέσα στο θεραπευόµενο. 2

3 Πώς εξηγείται η αποτελεσµατικότητα του ΕΜDR ; Όταν µια εµπειρία είναι ιδιαίτερα τραυµατική, o εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται κατάλληλα τις πληροφορίες (δηλ. τα συναισθήµατα και τις σκέψεις) που συνδέονται µε αυτή, µε αποτέλεσµα να «παγώνουν» και να αποµονώνονται µέσα µας. Τα οπτικά (ή άλλα αντιληπτικά) ερεθίσµατα της επεξεργασίας µε ΕΜDR βοηθούν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής επεξεργασίας πληροφοριών. Η F.Shapiro παροµοιάζει την επίδραση του ΕΜDR µε την επεξεργασία των βιωµάτων µας κατά τη διάρκεια της φασης RΕΜ (δηλ των ονείρων)του ύπνου, όπου παρατηρούνται γρήγορές οφθαλµικές κινήσεις. Ερευνες µε µαγνητικές τοµογραφίες έδειξαν ότι τόσο ο πρόσθιος φλοιός του εγκεφάλου, όσο και η περιοχή του BRΟCΑ (αρµόδια για τη γλωσσική επεξεργασία) είναι πιό ενεργοί (δηλ. εµφανίζουν πυκνότερα δίκτυα νευρώνων) µετά τη θεραπεία µε ΕΜDR. Οι έρευνες συνεχίζονται, µια και κανένα θεωρητικό µοντέλο δεν έχει καταφέρει να εξηγήσει µεχρι σήµερα πώς ακριβώς επιδρά η µέθοδος ΕΜDR στον εγκέφαλο. Το µόνο βέβαιο είναι η εντυπωσιακή της επιτυχία στην επούλωση ψυχικών τραυµάτων και όχι µόνο! Ποιές είναι οι ενδείξεις µετατραυµατικού στρες; Ακούσιες αναδροµές στο γεγονός (µε τη µορφή εικόνων, σκέψεων και συναισθηµάτων) υσκολία συγκέντρωσης υσκολία στον ύπνο Εφιάλτες Εκρήξεις θυµού Κρίσεις πανικού Κατάθλιψη Ψυχοσωµατικές αντιδράσεις και συµπτώµατα Πλήρης ή µερική αµνησία σε σχέση µε την τραυµατική εµπειρία Αποφυγή περιβαλλοντικών ερεθισµάτων που θυµιζουν το γεγονός Ινστιτούτο Τραυµατοθεραπείας όµνα Βεντουράτου Kλινική ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια «Ιατρικά» Ελευθεροτυπίας, Αύγουστος

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA)

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Με την ευγενική χορηγία της Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA)

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Με την ευγενική χορηγία της Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

TENA Care Club Μια παρέα που ξέρει να σας φροντίζει, με τα καλύτερα προνόμια!

TENA Care Club Μια παρέα που ξέρει να σας φροντίζει, με τα καλύτερα προνόμια! www.tena.gr TENA Care Club Μια παρέα που ξέρει να σας φροντίζει, με τα καλύτερα προνόμια! SCA HYGIENE PRODUCTS A.E. 17ο χλμ. Ε.Ο. Αθηνών-Λαμίας & Καλαμάτας 2, 145 64, Νέα Κηφισιά, Tηλ. 210 27 05 700 800

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΗΕΝΤΟΛΟΓΙΑ. ηµιουργώντας έναν καλύτερο κόσµο

ΣΑΗΕΝΤΟΛΟΓΙΑ. ηµιουργώντας έναν καλύτερο κόσµο ΣΑΗΕΝΤΟΛΟΓΙΑ ηµιουργώντας έναν καλύτερο κόσµο Η Σαηεντολογία, που ιδρύθηκε και αναπτύχθηκε από τον Λ. Ρον Χάµπαρντ, είναι µια εφαρµοσµένη θρησκευτική φιλοσοφία η οποία προσφέρει έναν ακριβή δρόµο µέσω

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική κακοποίηση, Μυστικό όχι πια

Σεξουαλική κακοποίηση, Μυστικό όχι πια Σεξουαλική κακοποίηση, Μυστικό όχι πια Εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα», 2006 Επιμέλεια: Ορέστης Γιωτάκος, Ψυχίατρος Βικτωρία Πρεκατέ, Εκπαιδευτικός, Εκπ Ψυχολόγος 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ O Ορέστης Γιωτάκος τελείωσε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Μείωσης της Βλάβης για τη Διακοπή των Ψυχιατρικών Φαρµάκων

Οδηγός Μείωσης της Βλάβης για τη Διακοπή των Ψυχιατρικών Φαρµάκων Οδηγός Μείωσης της Βλάβης για τη Διακοπή των Ψυχιατρικών Φαρµάκων Μια Έκδοση του The Icarus Project και του Freedom Center * Φράση σχεδίου σελίδας: ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΜΟΝΟΣ 1 The Icarus Project www.theicarusproject.net

Διαβάστε περισσότερα

ΟΧΙ ΣΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΑΙ ΣΤΗΝ ΖΩΗ...

ΟΧΙ ΣΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΑΙ ΣΤΗΝ ΖΩΗ... ΟΧΙ ΣΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΑΙ ΣΤΗΝ ΖΩΗ... ΓΕΝΙΚΑ Ένα από τα πολύ σοβαρά προβλήµατα που απασχολούν την κοινωνία µας, είναι η µεγάλη εξάπλωση, χρήση και διάδοση των ναρκωτικών. Η φοβερή αυτή µάστιγα δεν είναι προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός πρόληψης του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης στις ψυχιατρικές θεραπευτικές και αποκαταστασιακές δραστηριότητες

Οδηγός πρόληψης του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης στις ψυχιατρικές θεραπευτικές και αποκαταστασιακές δραστηριότητες BURNOUT Οδηγός πρόληψης του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης στις ψυχιατρικές θεραπευτικές και αποκαταστασιακές δραστηριότητες (Ε Π Α Ψ Υ) Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής (Ψ Ν Α) Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση / Επιμέλεια. Συχνές Ερωτήσεις. για τις Μαθησιακές Δυσκολίες. Μετάφραση από www.ld.org

Μετάφραση / Επιμέλεια. Συχνές Ερωτήσεις. για τις Μαθησιακές Δυσκολίες. Μετάφραση από www.ld.org Μετάφραση / Επιμέλεια Συχνές Ερωτήσεις για τις Μαθησιακές Δυσκολίες Μετάφραση από www.ld.org Συχνές Ερωτήσεις για τις Μαθησιακές Δυσκολίες Από την Αλίκη Κασσωτάκη Λογοπεδικός /Επιστημονική Συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Σύνδεσµος ΙΨΔ. ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Διεθνής Σύνδεσµος ΙΨΔ. ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Διεθνής Σύνδεσµος ΙΨΔ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Τι είναι η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ); Φανταστείτε ότι το µυαλό σας µένει κολληµένο σε µια συγκεκριµένη σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

THERAPY PROGRAM) THERAPY (CRT) THERAPY)

THERAPY PROGRAM) THERAPY (CRT) THERAPY) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΝΕΩΤΕΡΕΣ ΓΝΩΣΙΟ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΩΝ ΜΙΡΑΝΤΑ ΒΛΑΒΙΑΝΟΥ * ΕΠΟΠΤΗΣ: ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ** ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 * Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

"Εγώ και ο Εαυτός µου: τρόποι γνωριµίας και ανάπτυξης" (διάλεξη-2005)

Εγώ και ο Εαυτός µου: τρόποι γνωριµίας και ανάπτυξης (διάλεξη-2005) "Εγώ και ο Εαυτός µου: τρόποι γνωριµίας και ανάπτυξης" (διάλεξη-2005) διάλεξη, ανοιχτή για το κοινό, από τους ψυχοθεραπευτές Χριστίνα Πατρινιού και Πέτρο Θεοδώρου διοργάνωση : Συµβουλευτικό Κέντρο Σ.ΚΕ.Ψ.Η.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Κατάθλιψη. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι ειναι η Kατάθλιψη και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Κατάθλιψη. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι ειναι η Kατάθλιψη και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι ειναι η Kατάθλιψη και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αισθάνεστε λύπημενος/η ή στεναχωρημένος/η; Κλαίτε χωρίς λόγο; Αισθάνεστε κουρασμένος/η; Εχετε απώλεια ενδιαφέροντος για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΤΕ ΤΗ ΔΙΑΙΣΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΣΑΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΤΕ ΤΗ ΔΙΑΙΣΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΣΑΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΤΕ ΤΗ ΔΙΑΙΣΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΣΑΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μετάφραση: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΡΟΥΞΗΣ Επιμέλεια κειμένων: ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΧΟΥΝΟΣ Επιμέλεια - συντονισμός έκδοσης: ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ Σχεδιασμός εξωφύλλου: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας να ζούμε με τη διπολική διαταραχή: Συνοδευτικός οδηγός

Μαθαίνοντας να ζούμε με τη διπολική διαταραχή: Συνοδευτικός οδηγός Μαθαίνοντας να ζούμε με τη διπολική διαταραχή: Συνοδευτικός οδηγός Περιεχόμενα Εισαγωγή 4 Κεφάλαιο 1 Η ζωή με διπολική διαταραχή 7 Κεφάλαιο 2 Έχω διπολική διαταραχή; 11 Κεφάλαιο 3 Αναζητώντας τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας στο Εργασιακό Περιβάλλον

Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας στο Εργασιακό Περιβάλλον Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας στο Εργασιακό Περιβάλλον - Οδηγός για εργαζομένους - EΔΠΥΧΕ Περιεχόμενα 1. Γιατί η ψυχική υγεία στην εργασία είναι σημαντική για όλους... σελ. 04 2. Τι μπορείτε να κάνετε για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕ» Κ. Κουνενού, Επικ. Καθηγήτρια ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χωρίς χαρτιά, χωρίς υγεία; Πρώτο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Πρόσβαση στην Περίθαλψη

Χωρίς χαρτιά, χωρίς υγεία; Πρώτο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Πρόσβαση στην Περίθαλψη , pas de pas d papiers,sažd em sažde? Se Keine Papiere t? Keine Papi, no G.P?Νο I. Χωρίς χαρτιά, χωρίς υγεία;, no G. sanida in sanidad? si Πρώτο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Πρόσβαση στην Περίθαλψη

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και θεραπεία του συνδρόμου του ευερέθιστου εντέρου

Διάγνωση και θεραπεία του συνδρόμου του ευερέθιστου εντέρου Διάγνωση και θεραπεία του συνδρόμου του ευερέθιστου εντέρου Απόστολος Μαντίδης Πλοίαρχος (ΥΙ), Γαστρεντερολόγος, Διευθυντής Γαστρεντερολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου O θάνατος αγαπημένου προσώπου από μια εσκεμμένη πράξη βίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας Τµήµα Κοινωνικής Εργασίας. Ερευνητική Πτυχιακή Εργασία

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας Τµήµα Κοινωνικής Εργασίας. Ερευνητική Πτυχιακή Εργασία Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας Τµήµα Κοινωνικής Εργασίας Ερευνητική Πτυχιακή Εργασία Ανίχνευση Οµάδας υψηλού κινδύνου για άνοια σε άτοµα των 65 ετών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθησιακές Δυσκολίες στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση

Οι Μαθησιακές Δυσκολίες στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση Οι Μαθησιακές Δυσκολίες στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση Παραγωγή / Σχεδιασμός / DTP: adaction A.E. Διαφήμιση Μάρκετινγκ Δημόσιες Σχέσεις Πλατεία Ιπποδρομίου 21, 546 21 Θεσσαλονίκη τηλεφωνικό κέντρο/τηλεομοιότυπο:

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Παθήσεις: 4 Τύποι. καρδιαγγειακά νοσήµατα) 2. Χρόνιες ασθένειες που µπορούν να αντιµετωπιστούν (Σακχαρώδης ιαβήτης, υπέρταση, παχυσαρκία)

Χρόνιες Παθήσεις: 4 Τύποι. καρδιαγγειακά νοσήµατα) 2. Χρόνιες ασθένειες που µπορούν να αντιµετωπιστούν (Σακχαρώδης ιαβήτης, υπέρταση, παχυσαρκία) Χρόνιες Παθήσεις: 4 Τύποι ΤΩΝΙΑ ΠΑΣΧΑΛΗ (Ph.D.) ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑΣ ΤEAΠΗ, ΠΑΝ/ΜΙΟΠΑΤΡΩΝ. ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΧΡΟΝΙΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ 1. Απειλητικές για τη ζωή ασθένειες

Διαβάστε περισσότερα

ιεθνής εµπειρία... 14 Παρεµβάσεις για τη διαχείριση κρίσεων σε διεθνές επίπεδο... 18 Ελληνική εµπειρία... 23

ιεθνής εµπειρία... 14 Παρεµβάσεις για τη διαχείριση κρίσεων σε διεθνές επίπεδο... 18 Ελληνική εµπειρία... 23 ƒπ ÃOª Προλογικ σηµείωµα........................................ 9 Πρ ληψη και παρέµβαση για τη διαχείριση κρίσεων στη σχολική κοιν τητα........................................ 13 ιεθνής εµπειρία...........................................

Διαβάστε περισσότερα

«Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς»

«Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία: «Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς» Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Ε. Παπαγιαννοπούλου Φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Σ. Αλεξανδράκη, M.Sc. Στέλεχος Φαρμακευτικής Εταιρείας

Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Σ. Αλεξανδράκη, M.Sc. Στέλεχος Φαρμακευτικής Εταιρείας Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Σ. Αλεξανδράκη, M.Sc. Στέλεχος Φαρμακευτικής Εταιρείας Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Εισαγωγικά: Θα ήθελα να αρχίσω ζητώντας σας μία σχετική

Διαβάστε περισσότερα