Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ"

Transcript

1 EIΣΑΓ ΓΗ στερα από δέκα συναπτά χρόνια διδασκαλίας του μαθήματος «Κοινωνιολογία του Ελεύθερου Χρόνου», δημοσιευμένης έρευνας και ευρύτερης επικοινωνίας με συναδέλφους οι οποίοι θεραπεύουν συγγενικά γνωστικά αντικείμενα, το συγκεκριμένο σύγγραμμα έρχεται ως ολοκλήρωση του πρώτου αυτού σταδίου ενασχόλησης και διόρθωσης όλων των κενών που είχαν καταγραφεί σε προηγούμενες εκδόσεις μας. Ο ελεύθερος χρόνος ως «ελεύθερος» ή σχόλη είναι ένας μύθος που ακόμα καλά κρατεί, τόσο σε συλλογικές αναπαραστάσεις όσο και στην κυρίαρχη επιστημονική γνώση. Όπως αναλυτικά αναφέρουμε στο κεφάλαιο «Σκιαγράφηση της μεθόδου», θεωρητικές προσεγγίσεις ως προς τη σχόλη επιχειρούν να καταδείξουν την αυτονομία της αισθητικής ερμηνείας σε σχέση με το κοινωνικό. Με αυτό τον τρόπο, και χωρίς να αποκλείεται η σχετικότητα της κοινωνικής ερμηνείας, αναδεικνύεται ένα πεδίο στο οποίο μπορεί να υπάρχει η αιώνια αλήθεια. Η οπτική αυτή καταλήγει στην αποδοχή ενός διαχωρισμού της παντοτινής γνώσης ως πραγματικού κόσμου και των δοξασιών ως φαινομενικού κόσμου. Αυτή η οπτική με τη σειρά της θα μας οδηγούσε στην αποδοχή της θέσης υπέρ του αιώνιου ανθρώπου που είναι πάντοτε ίδιος με τον εαυτό του, απόλυτα και λει- 15

2 Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ τουργικά ενωμένος με την ολότητα ως αναπόσπαστο και καθολικό κομμάτι της. Η αισθητική ερμηνεία, όμως, όχι μόνο δεν είναι αυτόνομη και αιώνια, αλλά μεταφέρει κοινό περιεχόμενο με την κοινωνική ερμηνεία, που εκπορεύεται από τη σύγκρουση λόγω πολλαπλότητας. Η σύγκρουση είναι ο ποταμός που ποτέ δεν είναι ο ίδιος. Ο σύγχρονος επιστημονικός λόγος περί ελεύθερου χρόνου, ωστόσο, όταν δεν υποστηρίζει απροκάλυπτα την ύπαρξη μιας αιώνιας γνώσης πέρα από καθετί κοινωνικό, αντιπροσωπεύει μια υπερβολικά ανθρωπόμορφη αντίληψη του κόσμου. Στην ουσία, τόσο η αιώνια και υπερ-κοινωνική γνώση, που στη σύγχρονη κοινωνιολογία του ελεύθερου χρόνου αντιπροσωπεύεται με την έννοια του παιχνιδιού, όσο και ο ανθρωπισμός συνιστούν ένα είδος αιώνιας επιστροφής, μια μοναδικότητα βασισμένη στο μη κοσμολογικό περιεχόμενο της ιδέας αυτής. Κι αν αυτό είναι εύκολα διαγνώσιμο για το παίγνιο, τι γίνεται όταν η κυρίαρχη ανάλυση είναι ο άνθρωπος στην κοινωνία του ελεύθερου χρόνου; Ο άνθρωπος αυτός ως επιστημονικό αντικείμενο αρθρώνεται με όρους που απομονώνουν μια συγκεκριμένη επικράτεια αναφερόμενη ειδικά σ αυτόν, συνιστώντας μια αναλυτική του ανθρώπινου πεπερασμένου. Αυτός ο υπερβολικά ανθρωποκεντρικός τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται όσοι υποστηρίζουν τη συγκεκριμένη οπτική της πραγματικότητας της σχόλης αποτελεί ο ίδιος πρόσφατη εφεύρεση. Η μελέτη του υποκειμένου, εξατομικευμένη και απομονωμένη, είναι γνώση πολιτιστικά προσδιορισμένη. Όταν λαμβάνει δογματική απολυτότητα, τότε μετατρέπεται σε μεταφυσική ιδέα, μέσω της οποίας ερευνώνται η αφετηρία της και ο τελικός της σκοπός αποδεικνύοντας την αυτοαναφορά της, την αιώνια επιστροφή στο είναι της. Η αιώνια επιστροφή και σ αυτή την περίπτωση οδηγεί στην υπεράσπιση 16

3 ΕΙΣΑΓ ΓΗ της λειτουργικής ενότητας της πραγματικότητας σε βάρος της πλουραλιστικότητάς της. Και οι δύο λόγοι περί σχόλης καταλήγουν στη μη αποδοχή του κόσμου της πολλαπλότητας, της διαφορετικότητας, της σύγκρουσης των δυνάμεων. Το κοινωνικό-κοσμολογικό στοιχείο της επιστήμης με αναφορά στη σχόλη αναδεικνύεται μόνο μέσα από την αποδοχή τού ότι από τα πάντα πηγάζει δύναμη. Η δύναμη και η άσκησή της οδηγούν σε σύγκρουση, η σύγκρουση επιφέρει είτε ισονομία είτε μοναρχία (ή ολιγαρχία). Είναι λογικό το δέον να είναι η συμμετρία και εμφανές αυτής η κοινωνική αρμονία και ισορροπία. Μπορεί, ωστόσο, να υπάρξει αρμονία και σε καθεστώς μοναρχίας. Αυτό συμβαίνει όταν δεν υπάρχει συνειδητοποίηση του ότι η δύναμη πηγάζει από τα πάντα. Τότε στην υλική βάση δεν υπάρχει σύγκρουση, αλλά παράδοση των κυριαρχούμενων στις διαθέσεις των κυρίαρχων. Κατ επέκταση στο συμβολικό επίπεδο η μάχη οριοθετείται ως συμβιβασμός, η νίκη των κυρίαρχων ως αιώνια και πανανθρώπινη αλήθεια. Στη συγκεκριμένη πίστη συμβάλλει και ο έλεγχος του λόγου. Αυτός επιλέγεται, οργανώνεται και επαναδιανέμεται βάσει συγκεκριμένων διαδικασιών. Αυτές οι διαδικασίες εκπορεύονται από εξωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και από εσωτερικούς κανόνες. Οι πρώτοι καθορίζουν την πρόσβαση στο λόγο, απαγορεύουν την έκφραση ή την απορρίπτουν μέσα από αξιοδοτήσεις του τύπου ψευδές-αληθινό, τρελό-λογικό. Οι δεύτεροι εισάγουν τη συνέχεια στο λόγο, άρα τον καθηλώνουν στο πρωταρχικό του νόημα, επιβεβαιώνοντας τον πολιτισμικό του προσδιορισμό και την υπάρχουσα κατανομή της κοινωνικής ισχύος. Όταν ο λόγος δεν αυτοαναφέρεται, θεωρείται αιρετικός. Η αίρεση ή η κριτική είτε εξαφανίζεται είτε επιβιώνει, και αυτό εξαρτάται από τη δυναμική της υλικής βάσης που στηρίζει τον συγκεκριμένο λόγο. 17

4 Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Πρωταρχικός παράγοντας επιβίωσης της κριτικής σκέψης είναι η γνώση των μοντέλων θεωρίας που επηρέασαν ή συγκρότησαν το γνωστικό αντικείμενο και η κριτική τους ανάλυση. Η αρχή μας θα είναι η κλασική κοινωνιολογική σκέψη της σύγχρονης βιομηχανικής κοινωνίας, καθώς η μελέτη του αντικειμένου μας περιορίζεται σαφώς από τα χωροχρονικά πλαίσια ανάπτυξης του υπό εξέταση φαινομένου και δεν το υπερβαίνει. Αξιοποιώντας έναν πλούτο θεμάτων, εννοιών, επιχειρημάτων και ερμηνειών που χαρακτηρίζουν το έργο των Marx, Durk - heim, Weber, Freud, Simmel, επιλέγουμε αυτά που κατά την προσωπική μας εκτίμηση συγγενεύουν περισσότερο με το αντικείμενο της μελέτης μας, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζουμε αναλυτικότερα τα συγκεκριμένα έργα των Lafargue Δικαίωμα στην Τεμπελιά και Veblen Η Αργόσχολη Τάξη, τα οποία πάλι κατά την προσωπική μας εκτίμηση αποτελούν την πρωτοκοινωνιολογική σκέψη για τον ελεύθερο χρόνο. Η βάση στήριξης της σύγχρονης κοινωνιολογικής ανάλυσης συμπληρώνεται με τις επιστημονικές μελέτες για το παιχνίδι των Huizinga και Caillois, όπως αποτυπώθηκαν στα αντίστοιχα έργα τους. Η κοινωνιολογία του ελεύθερου χρόνου βαπτίζεται στη μεταπολεμική Ευρώπη από τον Dumazedier, αλλά αποτυπώνεται και σε έρευνες-μελέτες σύγχρονών του, ευρωπαίων και αμερικανών κοινωνικών επιστημόνων, το έργο των οποίων συγκροτεί αυτό που ονομάζουμε «συμβατική» ή «φορμαλιστική» σκέψη. Κύριο χαρακτηριστικό αυτής της σκέψης είναι η παραδοχή μιας οντολογικής αυτόνομης διάστασης του ελεύθερου χρόνου στη σύγχρονη κοινωνία και η συζήτηση για μια πιθανή κυριαρχία του σε σχέση με άλλους «κοινωνικούς χρόνους». Από την άλλη πλευρά, αναπτύσσεται και η κριτική κοινωνιολογική σκέψη για τον ελεύθερο χρόνο, μια νεομαρξίζουσα προσέγγιση που στηρίζεται στην επιχειρηματολογία της σχολής της Φρανκφούρτης και 18

5 ΕΙΣΑΓ ΓΗ φτάνει μέχρι τις θεωρίες της εξάρτησης των κοινωνιολόγων του Τρίτου Κόσμου και της σύγχρονης μαρξιστικής σκέψης. Ο Elias είναι ένας κοινωνικός επιστήμονας ο οποίος ασχολήθηκε κατά κύριο λόγο με την κοινωνιολογική μελέτη του ελεύθερου χρόνου, προσβλέποντας στη γεφύρωση του χάσματος των δύο προαναφερθέντων μοντέλων σκέψης. Με τη σειρά του επηρέασε μια ομάδα από σύγχρονους κοινωνικούς επιστήμονες στην ενασχόλησή τους με το ίδιο θέμα, ο σημαντικότερος από τους οποίους, όπως προσωπικά πάλι θεωρούμε, είναι ο Rojek επιστήμονας του οποίου το έργο δεν έχει ξαναπαρουσιαστεί στην ελληνική γλώσσα. Οι θεωρητικές προσεγγίσεις για τον ελεύθερο χρόνο ολοκληρώνονται με τα μοντέλα σκέψης που μπορούν να θεωρηθούν τρόποι εφαρμογής της κοινωνικής ιστορίας των συμβολικών μορφών που προωθούσε ο Cassirer, με κοινό στοιχείο τη ριζοσπαστικοποίηση του νεοκαντιανισμού μέσω της ανάλυσης των μορφών δεσποτισμού του Λόγου. Αναφερόμαστε στη μεταδομιστική προσέγγιση, με κύρια έμφαση στο έργο του Fou - cault, καθώς και σ αυτό του Bourdieu, με κύρια αναφορά στο έργο του Η Διάκριση. Τα παραπάνω θεωρητικά μοντέλα ανάλυσης και ερμηνείας αυτού του κοινωνικού φαινομένου αποτελούν για κάθε κοινωνιολόγο γενικό μεθοδολογικό εργαλείο ανάγνωσης μιας πραγματικότητας και συγκρότησης ορισμένης θέσης-πρότασης γι αυτήν και κριτικής καταγραφής μιας πολιτικής, και συγκεκριμένα της πολιτικής που καθορίζει τα όρια (μη ομαλό, αστυνόμευση, καταστολή) και κατευθύνει (προβολή, υλική υποστήριξη) τις δράσεις για τον ελεύθερο χρόνο των νέων στην Ελλάδα σήμερα. Μπορούν, επίσης, να συγκροτήσουν υποθέσεις εργασίας για μια σειρά ερευνών, τόσο ποσοτικών όσο και ποιοτικών για τον ελεύθερο χρόνο. 19

6 Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Όπως αναφέρουμε στο κεφάλαιο «Υπόθεση εργασίας», η θέση μας να δεχθούμε την έννοια «ελεύθερος χρόνος» ως ένα σημαντικό κοινωνιολογικό εργαλείο έρευνας μπορεί να συμβαδίζει με τις προσπάθειες απόρριψης του ιδεολογήματος περί κοινωνίας του ελεύθερου χρόνου. Ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας, το διατρέχει ο καταμερισμός δύναμης και πειθαρχίας, και στο σύνολο των κοινωνικών φαινομένων. Όταν η επιστημονική έρευνα, η γνώση, μένει εγκλωβισμένη σε σενάρια αιτιοκρατικά με μεθοδολογικό άξονα μια οικουμενική ορθολογικότητα, όταν, δηλαδή, η κοινωνιολογία του ελεύθερου χρόνου αρέσκεται σε επιφανειακές μελέτες για την αύξηση ή τη μείωση του ελεύθερου χρόνου, τον ψευδεπίγραφο διαχωρισμό σε ενεργητικές και παθητικές δραστηριότητες, και όταν συνδέεται με πολιτικές «καλών πρακτικών» ποιότητα στη σχόλη, τότε στην ουσία το μόνο που κάνει είναι να συσκοτίζει το κοινωνικό πλαίσιο της μελέτης και να απο-κοινωνικοποιεί ένα επιστημονικό πεδίο που έχει να προσφέρει πολλά. Αυτό συμβαίνει είτε γιατί δεν υπάρχει καμιά αναφορά στην κοινωνική χρήση της σχόλης και στους διαχωρισμούς, παρά μόνο η έμφαση στην ελεύθερη επιλογή και η πίστη ότι το αόρατο χέρι της αγοράς θα διορθώσει τα κακώς κείμενα, είτε το ακριβώς αντίθετο με την παρουσίαση των καλών παραδειγμάτων. Οι ομογενοποιημένες «καλές πρακτικές» διάθεσης του ελεύθερου χρόνου όμως, καταρχάς στο πλαίσιο μιας κοινωνίας με ελλειπτικό κοινωνικό κράτος και αυξανόμενες διαδικασίες απορρύθμισης, ελέγχονται και συχνά εκπονούνται από ιδιωτικούς φορείς (ή συγκαλυμμένους ιδιωτικούς φορείς), με απώτατο στόχο τη διατήρηση του εμπορευματικού χαρακτήρα της βιομηχανίας της σχόλης. Ακόμα και όταν διασφαλιστεί ο αποκλειστικά δημόσιος χαρακτήρας των καλών πρακτικών και αποκλειστεί κάθε πιθανότητα εμφανούς εμπορευματικής εκμετάλ- 20

7 ΕΙΣΑΓ ΓΗ λευσης, παίρνουν τη μορφή είτε προγραμμάτων εξειδίκευσης ή κατάρτισης προσανατολισμένων σε αγοραίες διαδικασίες είτε προγραμμάτων πολιτιστικής αναβάθμισης. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε ανατροφοδότηση της αγοράς και αναπαραγωγή του συστήματος της εκμετάλλευσης στη δεύτερη περίπτωση έχουμε πολιτικές συγκάλυψης των διαχωρισμών στη διάθεση της σχόλης. Πρέπει όμως να σεβαστούμε μία από τις αρχικές μας θέσεις: η κοινωνία δεν μεταμορφώνεται από μόνη της, αλλά είναι συνέπεια της εξέλιξης των κοινωνικών δραστηριοτήτων και των δρώντων ατόμων. Τα δρώντα άτομα με τον παρόντα καταμερισμό της δύναμης, όταν εκφράζουν μια κυριαρχούμενη θέση, περιορίζονται κυρίως σε δραστηριότητες που νομιμοποιούν και αναπαράγουν την κυριαρχούμενη θέση τους. Μόνο μια δυνατότητα έχουν στο πλαίσιο των προτάσεων της πολιτικής: την αντίσταση στην εξουσία και στα κοινωνικά φαινόμενα που την εκφράζουν και τη συντηρούν. Συνήθως τέτοια αντίσταση είτε ευνουχίζεται από την υλική πραγματικότητα της παραγωγικής διαδικασίας, είτε απομυθοποιείται από τους κυρίαρχους συμβολισμούς και τις ρηματικές πρακτικές της γνώσης της εξουσίας, είτε ελέγχεται από την καταστολή ή το φόβο της δράσης των φορέων του επίσημου κοινωνικού ελέγχου. Στο παραπάνω πλαίσιο, η βασική υπόθεση εργασίας μας αφορά την αποκάλυψη των δομών επιτήρησης και ελέγχου στον ελεύθερο χρόνο, με κύριο σημείο αναφοράς τους νέους. Αυτή η αρχική υπόθεση εργασίας συγκεκριμενοποιείται σε τρεις επιμέρους υποθέσεις. Αυτές είναι οι εξής: 1. Μια κριτική απάντηση στις θεωρίες του βολονταρισμού και του ωφελιμισμού, με συνακόλουθη την αμφισβήτηση της «αυτονομίας» των νέων και της «ελευθερίας» της σχόλης τους. Η έννοια-κλειδί αυτής της υπόθεσης εργασίας είναι ο 21

8 Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ κοινωνικός καθορισμός των τρόπων διάθεσης του «ελεύθερου χρόνου» των νέων. 2. Μια καταγραφή των συγκρουσιακών καταστάσεων και αποκάλυψη των δομών καταπίεσης και κυρίως του τρόπου λειτουργίας των μηχανισμών ελέγχου στις κυρίαρχες δομές της διάθεσης του «ελεύθερου χρόνου». Η επιτήρηση και η πειθαρχία είναι τα ερευνητικά ζητούμενά μας. 3. Η κυριαρχία της έννοιας της σταθερότητας είναι αποτέλεσμα των ρηματικών πρακτικών και της κοινωνικής γνώσης. Στο φαινομενολογικό πεδίο θα πρέπει να καταγράψουμε και να αποκωδικοποιήσουμε νοήματα που εργαλειοποιούν το λόγο περί σχόλης και νομιμοποιούν την πραγματικότητα, προσδίδοντάς της συχνά και μεταφυσικά στοιχεία. Για καθεμία από τις τρεις υποθέσεις εργασίας, έχουμε σχεδιάσει και εκπονήσει αντίστοιχες ερευνητικές προσπάθειες. Το πρώτο ερώτημα στο οποίο έχουμε κληθεί να απαντήσουμε είναι κατά πόσο υπάρχει κοινωνικός καθορισμός των τρόπων διάθεσης του ελεύθερου χρόνου των νέων. Για την αμφισβήτηση της «αυτονομίας» των νέων και της «ελευθερίας» της σχόλης τους θα προβούμε σε δευτερογενείς αναλύσεις δύο ερευνών της ΕΣΥΕ: της έρευνας για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και της Στατιστικής της Δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά μας από την έρευνα για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ο τρόπος διάθεσης του «ελεύθερου χρόνου» των νέων είναι κοινωνικά προσδιορισμένος και όχι αυτόνομος ή ελεύθερος από κοινωνικές παραμέτρους. Πράγματι, τα στοιχεία που θα παρουσιάσουμε τείνουν να επιβεβαιώσουν την παραπάνω υπόθεση, όπως και την ιδιαίτερη βαρύτητα που προσδίδουν τα άτομα στη χρήση αυτή. Οι δαπάνες της μέσης ελληνικής οικογένειας για τα αγαθά του ελεύθερου χρόνου είναι μεγαλύτερες από τις δαπάνες για τα 22

9 ΕΙΣΑΓ ΓΗ διαρκή καταναλωτικά αγαθά. Ταυτόχρονα, αυτές οι δαπάνες αφορούν κυρίως τους ιδιωτικούς χώρους κατανάλωσης (ταβέρνα, τουρισμός) και τα στοιχήματα ΠΡΟΠΟ και ΛΟΤΤΟ, και όχι τόσο τα δημόσια θεάματα. Από τις διμεταβλητές αναλύσεις συνάγεται ότι η χρήση των αγαθών του ελεύθερου χρόνου ποσοτικά και ποιοτικά εξαρτάται απολύτως από κοινωνικούς παράγοντες, όπως ο βαθμός αστικοποίησης, το εισόδημα, η σύνθεση και το μέγεθος του νοικοκυριού, το επάγγελμα και η ηλικία υπεύθυνου του νοικοκυριού. Οι πιο φτωχές και κοινωνικώς περιθωριοποιημένες οικογένειες ξοδεύουν λιγότερα. Όσο αυξάνεται το εισόδημα, αυξάνονται και οι δαπάνες των αγαθών του ελεύθερου χρόνου που αφορούν τους ιδιωτικούς χώρους κατανάλωσης και τα τυχερά παιχνίδια. Οι ανώτατες κοινωνικές τάξεις ξοδεύουν κυρίως σε «καλές πρακτικές» χρήσης του ελεύθερου χρόνου, αγαθά που έχουν ανώτερη πολιτισμική αξία από το να παίζει κανείς ΠΡΟΠΟ ή να συχνάζει σε ταβέρνες (π.χ. ωδεία, θέατρα κ.ά.). Στην ίδια υπόθεση εργασίας μας αναμένουμε ο ποινικός έλεγχος των μοντέλων διάθεσης της νεανικής σχόλης να έχει συμπληρωματικό ρόλο στα υπάρχοντα μοντέλα ενσωμάτωσης. Να συντηρεί μια κοινωνική κατάσταση όντας ταξικά προσανατολισμένος, τόσο ως προς τον αρχικό σχεδιασμό (ρηματικές πρακτικές νόμου) όσο και ως προς το αποτέλεσμα (παραβάτης). Κατά συνέπεια, δεν θα έχουν καταγραφεί στοιχεία σύγκρουσης των αξιακών μοντέλων αγοραίας πρότασης και ποινικής αντιμετώπισης διάθεσης του «ελεύθερου χρόνου» των νέων. Αντίθετα, θα παρατηρείται συμπλήρωση όπου τα όρια της αγοραίας αυτορρύθμισης έχουν ξεπεραστεί, με σκοπό τη ρύθμισή της. Από τους πίνακες που θα παρουσιάσουμε για τη Στατιστική της Δικαιοσύνης συνάγεται πολύ συνοπτικά το εξής συμπέρασμα: η ποινική καταστολή δεν μπορεί να έχει αυτόνομο 23

10 Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ή και αιτιακό ρόλο σε σχέση με τα κυρίαρχα μοντέλα διάθεσης της σχόλης των νέων, τα οποία καθορίζονται κυρίως από την αγορά. Μπορεί, όμως, να αποτελεί πηγή ελέγχου μιας παράπλευρης αγοράς, που λειτουργεί εκτός ορίων της αγοράς στο σύνολο, και γι αυτό ο συγκεκριμένος έλεγχος είναι επιτρεπτός και επιθυμητός από την άρχουσα τάξη. Μια έρευνα συμμετοχικής παρατήρησης στους φορείς και τους χώρους διάθεσης του «ελεύθερου χρόνου» των νέων στον αστικό χώρο της Μυτιλήνης διενεργήθηκε με σκοπό να απαντηθεί η δεύτερή μας υπόθεση εργασίας: η αποκάλυψη των δομών καταπίεσης και ο χρόνος λειτουργίας των μηχανισμών ελέγχου στις κυρίαρχες μορφές διάθεσης της σχόλης των νέων. Περαιτέρω ανάλυση αυτής της υπόθεσης γίνεται με θεματικές μεταβλητές που δομούν ένα άτυπο μεθοδολογικό εργαλείο, με το οποίο καλούμαστε να κωδικοποιήσουμε τα καταγεγραμμένα πορίσματα της έρευνάς μας. Αν η συσχέτιση των πορισμάτων με τις μεταβλητές του εργαλείου μας είναι επιτυχής, θεωρείται ότι αυτό που αντιπροσωπεύει εννοιολογικά το εργαλείο μας, την επιτήρηση και την πειθαρχία, μπορεί να οριοθετήσει επαγωγικά και την εμπειρική πραγματικότητα της διάθεσης του «ελεύθερου χρόνου» των νέων στη Μυτιλήνη σήμερα. Οι μεταβλητές του εργαλείου έχουν αναλυθεί και εξηγηθεί στο έργο του M. Foucault Επιτήρηση και τιμωρία. Οι συγκεκριμένες μεταβλητές είναι οι εξής: Α. Κανόνες εισδοχής-κανονιστικές κυρώσεις Β. Εσωτερική πειθαρχία 1. Κατανομή στο χώρο α. Περίφραξη β. Δικτύωση γ. Δημιουργία χρήσιμου χώρου δ. Θέση στη σειρά 24

11 ΕΙΣΑΓ ΓΗ 2. Έλεγχος δραστηριότητας α. Προγραμματισμός (καθορισμός ρυθμού, εξαναγκασμός σε καθορισμένες εργασίες, κύκλος επανάληψης) β. Χρονική ρύθμιση πράξης γ. Συσχέτιση σώματος και χειρονομίας δ. Σπονδύλωση σώματος και αντικειμένου ε. Εξαντλητική χρησιμοποίηση (αρχής μη οκνηρίας) 3. Άθροιση-κεφαλοποίηση χρόνου α. Διάρκεια διαιρούμενη σε διαδοχικά τμήματα που φτάνουν στο τέρμα β. Διαβαθμίσεις που οργανώνονται αναλυτικά (και όχι απλή επανάληψη) γ. Δοκιμασία σε κάθε τέρμα δ. Καθιέρωση σειρών μέσα στις σειρές 4. Σύνθεση των δυνάμεων α. Κάθε σώμα μπορεί να συναρμονιστεί με άλλα β. Χρονολογικές σειρές που συνδυάζονται σε σύνθετο χρόνο γ. Ακριβόλογο σύστημα διοίκησης. Είναι ενδεικτικό ότι για όλους σχεδόν τους χώρους της έρευνάς μας βρήκαμε θετικές συσχετίσεις με τις πτυχές του μεθοδολογικού εργαλείου που είχαμε κατασκευάσει. Ωστόσο, ειδικά για το ζήτημα της κεφαλοποίησης του χρόνου προχωρήσαμε σε ιδιαίτερη ανάλυση, συμπεραίνοντας ότι η κατανάλωση συνδέεται με μια διάρκεια (είτε επαναληπτική είτε οργανωμένη αναλυτικά με διαβαθμίσεις). Η μη διαβάθμιση της κατανάλωσης οδηγεί συχνά σε περιθωριοποίηση και εντέλει σε πρόωρη αποχώρηση από το χώρο διάθεσης του «ελεύθερου χρόνου». Η έρευνα των κοινωνικών αναπαραστάσεων προσπαθεί να απαντήσει στην τρίτη υπόθεση εργασίας μας για τον ελεύθερο χρόνο των νέων και τον τρόπο διάθεσής του. Οι ενδείξεις του 25

12 Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ κοινωνικού καθορισμού και των κοινωνικών διαφοροποιήσεων, αλλά και η παρουσίαση των δομών καταπίεσης και ελέγχου στους μηχανισμούς της αγοραίας χρήσης του «ελεύθερου χρόνου» των νέων είναι δύο από τις τρεις βασικές συνιστώσες του εγχειρήματός μας. Η τρίτη αποτελεί στην ουσία άρνηση των παραπάνω ενδείξεων, που θα προσπαθήσουμε ερευνητικά να αποδείξουμε ότι είναι κυρίαρχη στο συμβολικό πεδίο. Ενώ η κοινωνική σύγκρουση και οι δομές επιτήρησης είναι οι θεμελιώδεις παράγοντες για την κατανόηση του κοινωνικού φαινομένου της χρήσης του ελεύθερου χρόνου, αυτές που φαίνεται να επικρατούν στο πεδίο των κυρίαρχων αναπαραστάσεων είναι η σταθερότητα και η συναίνεση. Όταν ένα φαινόμενο αποσυνδέεται από την κοινωνική δυναμική του και αποκτά τη δική του οντολογική πραγματικότητα, τότε είναι λογικό να επικρατούν οι θέσεις που προσπαθήσαμε να ανασκευάσουμε στις δύο προηγούμενες υποθέσεις εργασίας. Η κοινωνιολογία της σχόλης γίνεται επιστήμη του ελεύθερου χρόνου, ο διαθέσιμος χρόνος γίνεται ελεύθερος, ο ελεύθερος μη εργάσιμος χρόνος οικειοποιείται, «απαλλοτριώνεται», γίνεται ο δικός μας, ο πραγματικά ελεύθερος, σε μια κατά τα άλλα καταπιεστική ζωή. Και όταν η παρούσα σύγχρονη βιομηχανική κοινωνία έχει αποδειχθεί απάνθρωπη, τότε το μόνο ανθρώπινο ελπιδοφόρο μήνυμα μπορεί να είναι το πέρασμα σε μια κοινωνία του ελεύθερου χρόνου. Δεν μπορούμε να δεχθούμε σε καμία περίπτωση ότι το συμβολικό πεδίο δύναται να δημιουργήσει ή να αντικαταστήσει μια υλική πραγματικότητα. Μπορεί, παρ όλα αυτά, να προκαλέσει κοινωνική σύγχυση και εν συνεχεία κοινωνική αδράνεια, ειδικά αν οι προσπάθειες αποσύνδεσης από το κοινωνικό υιοθετούνται στο πεδίο των αναπαραστάσεων από πολλούς ανθρώπους τους, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από έλλειψη ή απαξία κοινωνιολογικής γνώσης, μονομέρεια ή άγνοια. Τότε η 26

13 ΕΙΣΑΓ ΓΗ συγκεκριμένη αναπαράσταση θα γίνει κυρίαρχη και χωρίς αντίλογο, και κατά συνέπεια θα δημιουργήσει μια ιδεολογία αδιαφορίας που θα αναιρεί κάθε προσπάθεια κατανόησης των κοινωνικών προβλημάτων και εύρεσης λύσεων που θα οδηγήσουν στην κοινωνική αλλαγή. Ο στόχος μας τότε συγκεκριμενοποιείται. Η τρίτη εξειδικευμένη υπόθεση εργασίας αφορά το εξής: η διαφαινόμενη σταθερότητα και συναίνεση στο πεδίο ανάλυσης της διάθεσης του ελεύθερου χρόνου είναι αποτέλεσμα ρηματικών πρακτικών και καταγεγραμμένης γνώσης. Εμείς πρέπει να αποκωδικοποιήσουμε τα νοήματα που εργαλειοποιούν το λόγο περί σχόλης και νομιμοποιούν την κατάσταση όπως την επιθυμεί η κυρίαρχη κοινωνική τάξη, προκαλώντας και την κοινωνική αδράνεια. Τα νοήματα που θα αποκωδικοποιήσουμε μέσω των ρηματικών πρακτικών συχνά αποκτούν και στοιχεία μεταφυσικά, αλλά και σύνδεση με τελεσίδικες αιτιοκρατικές αντιλήψεις. Έχουμε σχεδιάσει και εκπονήσει δύο έρευνες σχετικές με την αποτύπωση της κοινωνικής αντίδρασης, προκειμένου βάσει των πορισμάτων τους να απαντηθεί η τρίτη υπόθεση εργασίας μας. Η πρώτη αφορά το σύνολο των τοπικών εφημερίδων του Νομού Λέσβου. Ο στόχος μας είναι να αποδείξουμε ότι ο κυρίαρχος γραπτός λόγος στο χώρο αναφοράς μας (Μυτιλήνη) σε σχέση με το αντικείμενο έρευνάς μας (τη διάθεση χρόνου των νέων), χρησιμοποιώντας μεταφυσικά στοιχεία ή και μονομερείς αιτιοκρατικές αντιλήψεις, λειτουργεί προς την πρόκληση σύγχυσης ή την άρνηση του κοινωνικού καθορισμού, των σχέσεων εξουσίας και των δομών καταπίεσης στις μορφές διάθεσης του ελεύθερου χρόνου των νέων. Αναλύοντας τις γραπτές ρηματικές πρακτικές του τοπικού Τύπου το παραπάνω επιτυγχάνεται κυρίως με τα εξής: 27

14 Η ΚΟΙΝ ΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ α. Μη αναφορά στις δομές επιτήρησης και στις σχέσεις εξουσίας στους χώρους διάθεσης ελεύθερου χρόνου. β. Μη αναφορά στις κοινωνικά-ταξικά καθορισμένες πρακτικές διάθεσης της σχόλης ή, καλύτερα, τα προτεινόμενα καλά «παραδείγματα» διάθεσης της σχόλης θα πρέπει να απευθύνονται σ ένα ομογενοποιημένο κοινό: «τους νέους». γ. Μεταφυσικές παραδοχές και πρόκληση φόβου θυματοποίησης από πρακτικές διάθεσης που δεν είναι συμβατές με το υπάρχον σύστημα της διάθεσης της σχόλης των νέων. Εδώ εντάσσεται και το ζήτημα των παρεκκλινουσών συμπεριφορών. Η δεύτερη έρευνα αναφέρεται στην αποτύπωση των κοινωνικών στάσεων και αναπαραστάσεων δείγματος πληθυσμού και δείγματος φοιτητικού πληθυσμού για την πόλη της Μυτιλήνης. Διενεργήθηκε με τη χρήση πρωτότυπου ερωτηματολογίου και τη στατιστική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. Από την ποσοτική έρευνα των στάσεων και αναπαραστάσεων με ερωτηματολόγιο μπορούμε να καταλήξουμε, πολύ συνοπτικά, στο συμπέρασμα ότι ο νομιμοποιητικός λόγος που προβάλλει τη συναίνεση, την ελευθερία και την αυτονομία είναι κυρίαρχος, όπως καταγράφεται στις στάσεις και τις αναπαραστάσεις του κοινού, όχι όμως σε τέτοιο βαθμό όσο προβάλλεται και διαφημίζεται στα μέσα ενημέρωσης. Είναι σχετικός με κοινωνικά δεδομένα, καθώς η κυριαρχία του ανατρέπεται ως προς τις απόψεις κοινωνικών ομάδων που διακρίνονται από προοδευτική πολιτική στάση αλλά και από αδυναμία πρόσβασης και ισότιμης συμμετοχής στα κυρίαρχα μοντέλα διάθεσης της σχόλης. Αυτή η αδυναμία πρόσβασης συνδέεται πρωτίστως με την έλλειψη οικονομικού κεφαλαίου (τεχνίτες, άνεργοι) και πολιτιστικού κεφαλαίου (απόφοιτοι δημοτικού) και δευτερευόντως με την ηλικία. 28

15 ΕΙΣΑΓ ΓΗ Το παρόν σύγγραμμα ολοκληρώνεται με μια ερευνητική αναφορά στο ειδικό ζήτημα της σύνδεσης των κοινωνικών φαινομένων «ελεύθερος χρόνος και έγκλημα», ιδιαίτερα με την κριτική σύνδεσή τους, ζήτημα με το οποίο έχουμε ασχοληθεί αναλυτικότερα σε άλλη δημοσίευση (Γεωργούλας, 2007). Πώς επιτυγχάνεται μεθοδολογικά η ερευνητική σύνδεση, ποια είναι τα κατάλληλα εργαλεία, ποσοτικά και ποιοτικά, που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε (δευτερογενής ανάλυση στατιστικών, κοινωνική ιστορία, παρατήρηση, συνέντευξη, ανάλυση περιεχομένου) και, βέβαια, ποια είναι τα προϋπάρχοντα ειδικά θεωρητικά εργαλεία-έννοιες όπως έχουν αποτυπωθεί σε προηγούμενες δημοσιευμένες εργασίες; Όλα τα παραπάνω δομούν τη βάση πάνω στην οποία καταγράφεται ερευνητικά η μελέτη μας για έναν παράλληλο κόσμο, αυτόν των «μπαρ», όπου το έγκλημα ως «σκοτεινός αριθμός» αποτελεί μια όχι «ζοφερή πραγματικότητα» όπως αναμενόταν, αλλά τη συγκολλητική ταινία, τον καμβά πάνω στον οποίο παράγεται η οικονομία και διαδραματίζονται ζωές. Άλλωστε, για να θυμίσουμε την πρότασή μας στο αντίστοιχο κεφάλαιο, η κριτική μας δεν θα πρέπει να εγκλωβιστεί σε αρνητικούς όρους περιγραφής των αποτελεσμάτων της εξουσίας. Η εξουσία με τη δύναμή της, και στη διάθεση του ελεύθερου χρόνου των νέων, αποκλείει, καταπιέζει, λογοκρίνει, συγκαλύπτει. Παράλληλα όμως παράγει, συνθέτει, νομιμοποιεί, επιβεβαιώνει, προτείνει, δημιουργεί «καλές πρακτικές» και εντέλει υποστηρίζεται από το κοινωνικό σύνολο. Η διαστρέβλωση αυτή πρέπει να καταπολεμηθεί εκεί όπου ακριβώς οριοθετείται. Η κριτική μας δεν πρέπει να είναι μηδενισμός αλλά πρόταση, καθώς η συνειδητοποίηση της δύναμής μας μπορεί να δημιουργήσει τους όρους ανάδειξης μιας εναλλακτικής κοινωνικής ισόνομης κατανομής της. 29

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Η κοινωνική έρευνα επιχειρεί να ανταποκριθεί και να ανιχνεύσει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 3: Ζητήματα Μέτρησης στην Έρευνα (2/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 4: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή..................................................... 17 1.1 Νόηση και γνώση και η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 3: Η εθνολογική θεώρηση Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Φυσικές Επιστήμες Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ «Το νέο βιβλίο είναι χειρότερο από το παλιό όχι επειδή διαφέρει ως προς το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του προβλήματος

Παρουσίαση του προβλήματος Εισαγωγή Κατά τον Martin (2013) ο φίλαθλος χρησιμοποιεί το άθλημα που παρακολουθεί και συγκεκριμένα την ομάδα ή τον αθλητή ως μέσο απόδρασης από τη καθημερινότητα, ως μέσο διασκέδασης, αίσθηση του επιτεύγματος,

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 2: Θεωρία, Μέθοδοι, Δεδομένα (2/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ποιοτικών δεδομένων

Ανάλυση ποιοτικών δεδομένων Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα Earl Babbie Κεφάλαιο 12 Ανάλυση ποιοτικών δεδομένων 12-1 Σύνοψη κεφαλαίου Σύνδεση θεωρίας και ανάλυσης Επεξεργασία ποιοτικών δεδομένων Προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (3/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης Ομάδα Εργασίας Έλενα Ελληνιάδου Ζωή Κλεφτάκη Νικόλαος Μπαλκίζας Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστημών της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ51 Εφαρμοσμένη

Διαβάστε περισσότερα

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής ομάδας 2 ώρες Υλοποίηση δράσεων από υπο-ομάδες για συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 10: Η Συγγραφή της ερευνητικής έκθεσης (2/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση

710 -Μάθηση - Απόδοση 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 6η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Παρατήρηση Αξιολόγηση & Διάγνωση Η διάλεξη αυτή περιλαμβάνει: Διαδικασία της παρατήρησης & της αξιολόγησης Στόχοι και περιεχόμενο παρατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 3: Ζητήματα Μέτρησης στην Έρευνα (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17 11 Προλογικό Σημείωμα... 17 Ενότητα Ι: Δημιουργική Αναζήτηση... 19 Δ01 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός και η Ανάδυση της Επιστημονικής Σκέψης...21 Δ1.1 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός... 21 Δ1.2 Η Επιστημονική Σκέψη... 22

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το πρόγραμμα Το Πρόγραμμα με τίτλο «Το θέατρο ως μορφοπαιδευτικό αγαθό και καλλιτεχνική έκφραση στην εκπαίδευση και την κοινωνία» υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο 1. Γενικά για την επιχείρηση Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Θεματικά Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΤΟΠΙΚΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΘΝΙΚΑ ΔΙΕΘΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 11: Παραπομπές Υποσημειώσεις (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (2/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Τρόπος υλοποίησης: Σύγχρονα Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση http://www.economics.edu.gr 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.2 Η Επιχείρηση : σχολικό βιβλίο 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας µας, το ίδιο σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ»

«ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ» Π.Μ.Σ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΤΡΑΚΑΣ ΘΩΜΑΣ «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Εισαγωγή στη Λογιστική Έρευνα Η αναζήτηση της αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 Το εργαστήριο χωροταξικού σχεδιασμού ολοκληρώνεται ως εξής: ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Παράδοση τελικής έκθεσης. Κάθε ομάδα θα παραδώσει, μέσω του

Διαβάστε περισσότερα