ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (ΕΚ ΓΕΝΝΕΤΗΣ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (ΕΚ ΓΕΝΝΕΤΗΣ)"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑ: Α 2 ΟΜΑ Α:ΑΛΦ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (ΕΚ ΓΕΝΝΕΤΗΣ) Γιασεµή Επταµηνιτάκη Μάνος Καβουσάκης Γιώργος Ζερβάκης Τάσος Επιτροπάκης 0

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περίληψη σελ.2 Προβληµατισµοί σε σχέση µε τα άτοµα µε αναπηρία και µορφές αναπηρίας σελ.3-8 Άτοµα µε ειδικές ανάγκες (ορισµός) σελ.9 Προβλήµατα και δυσκολίες ατόµων µε ειδικές ανάγκες σελ.10 Είδη αναπηρίας σελ υνατότητα κίνησης προσπέλασης ατόµων µε αναπηρία σελ υνατότητα προσέγγισης Μηχανισµοί χειρισµού σελ.21 υνατότητα ακοής και όρασης σελ.22 Αντιµετώπιση ατόµων µε ειδικές ανάγκες από το Ελληνικό κράτος σελ Άτοµα µε ειδικές ανάγκες και εκπαίδευση σελ Άτοµα µε αναπηρία και αθλητισµός σελ Classification σελ Tι είναι η αθλητική κατηγορία σελ.38 Αθλήµατα σελ Ερωτηµατολόγιο που σχετίζεται µε τα Α.Μ.Ε.Α (σε αρχείο excel) Βιβλιογραφία σελ.46 1

3 Περίληψη Αφού προσδιορίζεται η έννοια «άτοµα µε ειδικές ανάγκες», επισηµαίνονται οι ιδιαίτερες εκπαιδευτικές, ατοµικές και κοινωνικές ανάγκες τους. H ανεπάρκεια των θεσµών και η στάση του κοινωνικού συνόλου αυξάνουν τις πιθανότητες ανεργίας και υπονοµεύουν την επαγγελµατική και κοινωνική τους ένταξη. Οι δυσκολίες της επαγγελµατικής τους αποκατάστασης ποικίλουν ανάλογα µε το είδος και το βαθµό της αναπηρίας τους, όµως τα προβλήµατά τους εντείνονται και λόγων των προκαταλήψεων των πολιτών, των εργοδοτών κ.α. Οι πολίτες δεν είναι ακόµα έτοιµοι να δεχτούν το διαφορετικό και γι αυτό το λόγο το κατακρίνουν. Οι στόχοι της εργασίας µας είναι να πληροφορήσουµε και να ευαισθητοποιήσουµε τους µαθητές για τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες. Συγκεκριµένα για τα είδη αναπηρίας, για την αντιµετώπισή τους από το κράτος. Επιπλέον στόχος µας είναι να ενηµερώσουµε για την εκπαίδευση των ατόµων µε ειδικές ανάγκες καθώς και για της αθλητικές δραστηριότητες που συµµετέχουν. 2

4 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Η αυτόνοµη διακίνηση και διαβίωση των ατόµων µε ειδικές ανάγκες εµποδίζεται από την δυσκολία που έχουν στην κίνηση, στην προσέγγιση, στην αντίληψη, στην επικοινωνία και την προσαρµογή, στην ακοή και στην όραση. Προσπαθούν να ξεπεράσουν την φυσική τους ανεπάρκεια µε βοηθητικά µέσα όπως µπαστούνια, περπατίστρες, αναπηρικά αµαξίδια και το επιτυγχάνουν όταν δεν εµποδίζονται από σκαλοπάτια ή δάπεδα µε απότοµες κλίσεις, από στενούς χώρους. ιευκολύνονται µε την πρόβλεψη δαπέδων απαλών κλίσεων και χωρίς σκαλοπάτια, µηχανικών µέσων για την κάλυψη υψοµετρικών διαφορών, κατάλληλης ευκολονόητης σήµανσης, εύκολων και προσιτών µηχανισµών χειρισµού, άνετων και ακίνδυνων χώρων. 3

5 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ υσκολία στην κίνηση έχουν τα άτοµα µε αδύνατα ή παράλυτα µέλη, µε δυσκαµψία ή σχετική έλλειψη µέλους ή όλων των µελών του σώµατος, οι ηλικιωµένοι, τα άτοµα µε καρδιοαναπνευστικά προβλήµατα, οι προσωρινά τραυµατισµένοι. Τα άτοµα αυτά έχουν αργότερους ρυθµούς στην κίνηση και για να µετακινηθούν χρησιµοποιούν βοηθητικά µέσα (αναπηρικό αµαξίδιο, περπατίστρες, πατερίτσες, µπαστούνια). Έτσι µετακινούνται άνετα σε χώρους που έχουν ελάχιστες διαστάσεις όπως τα συνηµµένα σχέδια, έχουν αντιολισθηρά δάπεδα µε κλίση ίση ή µικρότερη του 5% χωρίς σκαλοπάτια και παγίδες, που δεν εγκυµονούν κινδύνους και φέρουν κατάλληλους διπλούς και συνεχείς χειρολισθήρες σε κατάλληλα ύψη και θέσεις. 4

6 ATOMA ME ΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΟΡΑΣΗ Αυτά τα άτοµα βλέπουν λίγο ή καθόλου. Για την αυτόνοµη µετακίνησή τους κάνουν χρήση µπαστουνιού ή ειδικά εκπαιδευµένων σκύλων. ιακινούνται άνετα σε χώρους που έχουν διαστάσεις όπως το συνηµµένο σχέδιο και επειδή αναγνωρίζουν τον χώρο µε τα άκρα και την ακοή διευκολύνονται από κατευθυντήριους οδηγούς στο δάπεδο διαφορετικής υφής και έντονης χρωµατικής αντίθεσης από τα υπόλοιπα στοιχεία, ειδικούς χειρολισθήρες µε αρχή και τέλος, πινακίδες µε το σύστηµα BRAILLE σε κατάλληλο ύψος τοποθετηµένες, δάπεδα µη ηχοαπορροφητικά για να αναγνωρίζουν τους άλλους από τον βηµατισµό τους, ευκρινή ηχητική σήµανση και χώρους που να µην δηµιουργούν αντήχηση. Ο θόρυβος είναι η οµίχλη για τους τυφλούς. Επειδή τα άτοµα αυτά δεν βλέπουν, οι χώροι στους οποίους κινούνται θα πρέπει να είναι ελεύθεροι εµποδίων και να µην κρύβουν παγίδες, όπως προεξέχοντα στοιχεία σε ύψος µικρότερο των 2.20µ χωρίς προβολική επισήµανση στο δάπεδο (κάδοι απορριµµάτων, σε κολώνες, χαµηλά οδικά σήµατα, ALLER-RETOUR ή ανοιγόµενες πόρτες, εύθραυστα τζάµια). Ο φωτισµός των χώρων πρέπει να είναι άπλετος χωρίς έντονες αντιθέσεις, διότι όσοι βλέπουν λίγο θαµπώνονται εύκολα. 5

7 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΚΟΗ Η διακίνηση των ατόµων αυτών διευκολύνεται µε την ύπαρξη έντονης και ευκρινούς σήµανσης. Ο άπλετος φωτισµός των χώρων εξασφαλίζει την καλή επικοινωνία των ατόµων µε προβλήµατα στην ακοή, δεδοµένου ότι τους επιτρέπει να διαβάζουν τα χείλη του οµιλητού ή να επικοινωνούν µε την νοηµατική γλώσσα (γλώσσα των χεριών). 6

8 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα άτοµα: µε µόνιµα µειωµένη αντίληψη, π.χ. άτοµα µε διάφορες ψυχικές ή οργανικές παθήσεις µε παροδικά µειωµένη αντίληψη, π.χ. ηλικιωµένοι, παιδιά, αφηρηµένοι, µεθυσµένοι, ναρκοµανείς, κουρασµένοι. Τα άτοµα αυτά έχουν περιορισµένη επαφή µε το περιβάλλον και τα γύρω αντικείµενα, αδυνατούν να δράσουν αυτόνοµα ή και ακόµα να αντιδράσουν στα εµπόδια ή τους κινδύνους. Η απλοποίηση των χώρων διακίνησης, η χρήση σηµάνσεων µε ενδείξεις µε χρωµατικές αντιθέσεις, τα έντονα ηχητικά σήµατα βελτιώνουν την σχέση των ατόµων αυτών µε το περιβάλλον. 7

9 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ Ελλάδα. Το κίνητρο αυτής της ιδιωτικής πρωτοβουλίας φάνηκε να είναι <<το συναίσθηµα του οίκτου>>. Η πρακτική µεταχείριση των σωµατικώς αναπήρων στην προπολεµική περίοδο, συµπεριλάµβανε την κλειστή τους προστασία, την ιδρυµατική περίθαλψη και την προαγωγή τους µέσα από την παροχή βασικών γνώσεων. Σταδιακά και λόγω της επιρροής από χώρες του εξωτερικού, άρχισε να διαµορφώνεται ένα ιδεολογικό πλαίσιο, µε άξονες την ίση µεταχείριση αυτών των ατόµων σε συνάρτηση µε τον υπόλοιπο, χωρίς ειδικές ανάγκες, πληθυσµό. Άρχισε να αντιµετωπίζεται το ζήτηµα της ικανότητας των σωµατικών αναπήρων και της δυνατότητας προσφοράς τους στην ευρύτερη κοινωνία, µε την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιζόταν η δυνατότητα παροχής, για όσους τουλάχιστον µπορούσαν, ανώτερης µόρφωσης και αποτελεσµατικής επαγγελµατικής κατάρτισης. 8

10 ATOMA ME ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ο όρος αναπηρία αναφέρεται στον περιορισµό της κοινής δραστηριότητας λόγου, έργου ή άµεσης αντίληψης λόγω σωµατικής ή πνευµατικής βλάβης ενός ανθρώπου. ιακρίνουµε τους σωµατικά ανάπηρους και τους διανοητικά ανάπηρους. Η αναπηρία διακρίνεται σε ολική και µερική καθώς και σε σωµατική και διανοητική. Η αναπηρία είναι δύσκολο να οριστεί. Κάθε επιστήµη έχει διαφορετικό ορισµό ανάλογα µε το αντικείµενό της. Kάποιοι λένε ότι ανάπηρος είναι αυτός που του λείπει κάποιο µέλος ή κάποια αίσθηση αλλά αυτό δεν ισχύει αν η έλλειψη δεν είναι εµφανής και δεν δηµιουργεί κάποια "αισθητή" µειονεξία. Η έλλειψη κάποιου µέλους δεν δηµιουργεί πάντα αναπηρία αντίθετα αυτή εξαρτάται και από το χαρακτήρα του ατόµου, και από τη σοβαρότητα του προβλήµατος και από άλλους παράγοντες. Παλιότερα πιστεύονταν ότι όλοι οι ανάπηροι έχουν τον ίδιο, κακότροπο, χαρακτήρα, σήµερα όµως αποδείχτηκε ότι αυτό δεν ισχύει. 9

11 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Η αυτόνοµη διακίνηση και διαβίωση των ατόµων µε ειδικές ανάγκες εµποδίζεται από την δυσκολία που έχουν στην κίνηση, στην προσέγγιση, στην αντίληψη, στην επικοινωνία και την προσαρµογή, στην ακοή και στην όραση. Προσπαθούν να ξεπεράσουν την φυσική τους ανεπάρκεια µε βοηθητικά µέσα, όπως µπαστούνια, περπατίστρες, αναπηρικά αµαξίδια κλπ και το επιτυγχάνουν όταν δεν εµποδίζονται από σκαλοπάτια ή δάπεδα µε απότοµες κλίσεις, από στενούς χώρους κλπ. ιευκολύνονται µε την πρόβλεψη δαπέδων απαλών κλίσεων και χωρίς σκαλοπάτια, µηχανικών µέσων για την κάλυψη υψοµετρικών διαφορών, κατάλληλης ευκολονόητης σήµανσης, εύκολων και προσιτών µηχανισµών χειρισµού, άνετων και ακίνδυνων χώρων. 10

12 ΕΙ Η ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ATOMA ME ΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΟΡΑΣΗ Τύφλωση ονοµάζεται έτσι η κατάσταση ατόµου που έχει χάσει την όραση. Η τύφλωση µπορεί να είναι εκ γενετής ή επίκτητη. Με την αυστηρή επιστηµονική έννοια του όρου είναι η πλήρης απώλεια της όρασης, η ανικανότητα διάκρισης του φωτός από το σκοτάδι (απόλυτη τύφλωση). Με την πρακτική και κοινωνική του έννοια ο όρος αυτός είναι σηµαντικά µεγαλύτερος. Έτσι, ο άνθρωπος θεωρείται τυφλός, όταν δεν µπορεί να προσανατολίζεται στο περιβάλλον, όταν δεν µπορεί να µετακινηθεί χωρίς ξένη βοήθεια έξω από το σπίτι του, µ όλο που διαθέτει ακόµη την αίσθηση του φωτός. Η έννοια της κοινής τύφλωσης αναφέρεται στην κατηγορία των πρακτικά τυφλών που είναι άτοµα µε πολύ µειωµένη οπτική οξύτητα. Η έννοια της παραγωγικής τύφλωσης αναφέρεται στην περίπτωση που η όραση είναι σε τέτοιο βαθµό µειωµένη, ώστε ο άνθρωπος να µην µπορεί να εργαστεί. Η επαγγελµατική τύφλωση ανταποκρίνεται σε τέτοια µείωση της οπτικής οξύτητας, ώστε η συνέχιση της συνηθισµένης επαγγελµατικής εργασίας να γίνεται αδύνατη (για τα άτοµα που εργάζονται πνευµατικά η απώλεια της ικανότητας να διαβάζουν). Στους τυφλούς, εξαιτίας της στέρησης της όρασης, οξύνονται οι άλλες αισθήσεις (αφή, ακοή, όσφρηση, γεύση) µε τις οποίες και έρχονται σε επαφή µε τον έξω κόσµο. Οι πιο συχνές αιτίες τύφλωσης είναι το γλαύκωµα, τα τραχώµατα, η βλεννόρροια, η κερατίτιδα, τα έλκη του κερατοειδή κ.ά. Τα αίτια της τύφλωσης µεταβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της καταπολέµησης λοιµωδών νοσηµάτων. Οι τραυµατισµοί στο κεφάλι κυρίως εξαιτίας τροχαίων ατυχηµάτων απέκτησαν το προβάδισµα απέναντι στα άλλα οφθαλµικά νοσήµατα. Εξάλλου οι επιτυχίες της χειρουργικής του οφθαλµού, επιτρέπουν την επαναφορά ως ένα βαθµό της όρασης σε άτοµα που τυφλώθηκαν από θολώµατα του κερατοειδή. Αυτά τα άτοµα για την αυτόνοµη µετακίνησή τους κάνουν χρήση µπαστουνιού ή ειδικά εκπαιδευµένων σκύλων. ιακινούνται άνετα σε χώρους που έχουν διαστάσεις όπως το συνηµµένο σχέδιο ( " ιαστάσεις απαιτούµενες για τυφλούς") και επειδή αναγνωρίζουν τον χώρο µε τα άκρα και την ακοή διευκολύνονται από 11

13 κατευθυντήριους οδηγούς στο δάπεδο διαφορετικής υφής και έντονης χρωµατικής αντίθεσης από τα υπόλοιπα στοιχεία, ειδικούς χειρολισθήρες µε αρχή και τέλος, πινακίδες µε το σύστηµα BRAILLE σε κατάλληλο ύψος τοποθετηµένες, δάπεδα µη ηχοαπορροφητικά για να αναγνωρίζουν τους άλλους από τον βηµατισµό τους, ευκρινή ηχητική σήµανση και χώρους που να µην δηµιουργούν αντήχηση. Ο θόρυβος είναι η οµίχλη για τους τυφλούς. Επειδή τα άτοµα αυτά δεν βλέπουν, οι χώροι στους οποίους κινούνται θα πρέπει να είναι ελεύθεροι εµποδίων και να µην κρύβουν παγίδες, όπως προεξέχοντα στοιχεία σε ύψος µικρότερο των 2.20µ χωρίς προβολική επισήµανση στο δάπεδο -πχ κάδοι απορριµάτων σε κολώνες, χαµηλά οδικά σήµατα-, ALLER-RETOUR ή ανοιγόµενες πόρτες, εύθραυστα τζάµια κλπ. Ο φωτισµός των χώρων πρέπει να είναι άπλετος χωρίς έντονες αντιθέσεις, διότι όσοι βλέπουν λίγο θαµπώνονται εύκολα. 12

14 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΚΟΗ Ο Αυτισµός είναι µια διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από µειωµένη κοινωνική αλληλεπίδραση και επικοινωνία, καθώς και από περιορισµένη, επαναλαµβανόµενη και στερεότυπη συµπεριφορά. Όλες αυτές οι ενδείξεις ξεκινούν πριν το παιδί γίνει τριών ετών. Στην διαταραχή του αυτισµού εµπλέκονται διάφορες εγκεφαλικές δοµές µε τρόπο που δεν έχει διασαφηνιστεί επαρκώς. Οι δύο άλλες διαταραχές του φάσµατος του αυτισµού (ASD) είναι το σύνδροµο Άσπεργκερ, στο οποίο δεν παρατηρείται καθυστέρηση στη γνωστική ανάπτυξη και τη γλώσσα, και η Εκτεταµένη διαταραχή της ανάπτυξης - Μη προσδιοριζόµενη αλλιώς (PDD-NOS), όπου διαγνώσκεται όταν δεν πληρούνται επαρκώς τα κριτήρια για τις άλλες δύο διαταραχές. Η διακίνηση των ατόµων αυτών διευκολύνεται µε την ύπαρξη έντονης και ευκρινούς σήµανσης. Ο άπλετος φωτισµός των χώρων εξασφαλίζει την καλή επικοινωνία των ατόµων µε προβλήµατα στην ακοή, δεδοµένου ότι τους επιτρέπει να διαβάζουν τα χείλη του οµιλητού ή να επικοινωνούν µε την νοηµατική γλώσσα (γλώσσα των χεριών). 13

15 Εικόνα 1 Η επαναλαμβανόμενη τοποθέτηση αντικειμένων σε σειρά είναι μια συμπεριφορά που παρατειρείται συχνά από αυτιστικά παιδιά. 14

16 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ (ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ) Η νοητική αναπηρία, είναι ένα άλλο πολύ σηµαντικό κεφάλαιο. Η νοητική στέρηση, ουσιαστικά αδρανοποιεί σηµαντικές λειτουργίες του εγκεφάλου, ή του σώµατος, µε αποτέλεσµα το άτοµο να µην µπορεί να λειτουργήσει αυτόνοµα. Έχει παρατηθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις τα άτοµα µε νοητική στέρηση, έχουν κάποια ικανότητα να αντιληφθούν το περιβάλλον τους, όµως σε γενικές γραµµές δυσχεραίνεται πάρα πολύ η επικοινωνία µε τους γύρω τους. Η νοητική στέρηση, είναι µια από τις πιο σηµαντικές µορφές αναπηρίας. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα άτοµα: -µε µόνιµα µειωµένη αντίληψη, πχ άτοµα µε διάφορες ψυχικές ή οργανικές παθήσεις, -µε παροδικά µειωµένη αντίληψη, πχ ηλικιωµένοι, παιδιά, αφηρηµένοι, µεθυσµένοι, ναρκοµανείς, κουρασµένοι κλπ. Τα άτοµα αυτά έχουν περιορισµένη επαφή µε το περιβάλλον και τα γύρω αντικείµενα, αδυνατούν να δράσουν αυτόνοµα ή και ακόµα να αντιδράσουν στα εµπόδια ή τους κινδύνους. Η απλοποίηση των χώρων διακίνησης, η χρήση σηµάνσεων µε ενδείξεις µε χρωµατικές αντιθέσεις, τα έντονα ηχητικά σήµατα βελτιώνουν την σχέση των ατόµων αυτών µε το περιβάλλον 15

17 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΥΝ ΡΟΜΟ DOWN Το σύνδροµο Down (ή αλλιώς Τρισωµία 21 ή Τρισωµία G) περιγράφει µια χρωµοσωµική ανωµαλία, που περικλείει ένα σύνολο χαρακτηριστικών, τα οποία υπάρχουν εκ γενετής στους φορείς της γενετικής αυτής βλάβης και αφορούν παρεκκλίσεις στη σωµατική διάπλαση, τη νοητική ανάπτυξη και την ψυχοκοινωνική εξέλιξή τους. Από ορισµένους δεν θεωρείται ασθένεια, δεδοµένου ότι τα άτοµα µε σύνδροµο Down δεν υποφέρουν από αυτό. Η επίπτωση του συνδρόµου διεθνώς είναι 1:700 ως 1:800. Στην Ελλάδα κάποιες µελέτες προσδιορίζουν την αναλογία γεννήσεων παιδιών µε σύνδροµο Down σε 1 στις 770 γεννήσεις. Παράγοντας που επηρεάζει κρίσιµα την αναλογία αυτή αποτελεί η ηλικία της µητέρας, καθ' ότι στην ηλικία των 20 ετών η συχνότητα κυµαίνεται περίπου στο 1:2000 για να ανέλθει µετά τα 40 σε 1:100 ή λιγότερο. Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα γέννησης παιδιού µε σύνδροµο Down αποτελούν η γέννηση προηγούµενου πάσχοντος παιδιού από τους ίδιους γονείς και η περίπτωση ένας γονέας να είναι φορέας του Μεταθετικού συνδρόµου Down. 16

18 Εικόνα 2 Σκοτσέζα ηθοποιός με σύνδρομο Down. 17

19 ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ TΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σηµαντικός παράγοντας στην προσπέλαση και χρήση του δοµηµένου περιβάλλοντος από εµποδιζόµενα άτοµα -και κατ' επέκταση από όλουςείναι η ασφάλεια που παρέχεται τόσο από τον σχεδιασµό όσο και από τα χρησιµοποιούµενα υλικά και τον τρόπο κατασκευής. Πιο συγκεκριµένα: Η κλίση σε σχέση µε την απόσταση του διαµορφωµένου δαπέδου, αποτελούν βασική προυπόθεση για την αυτόνοµη διακίνηση των ατόµων µε ειδικές ανάγκες και των εµποδιζόµενων ατόµων γενικότερα. Η ολισθηρότητα του δαπέδου, σε συνάρτηση µε την υφή του υλικού όσο και µε το ανάγλυφο της επιφάνειάς του, είναι µια άλλη παράµετρος της δυνατότητας κίνησης που πρέπει να εξετάζεται σοβαρά. Απαραίτητος είναι επίσης ο σωστός σχεδιασµός των δαπέδων µε αποφυγή των σηµείων εκτροπής του αναπηρικού αµαξιδίου, αλλά και των άλλων βοηθηµάτων (πατερίτσες, περπατίστρες κλπ), ή της πρόσκρουσής τους σε εµπόδια. 18

20 Εξίσου αναγκαία είναι η αποφυγή αρµών διαµόρφωσης δαπέδου σε τέτοιο µέγεθος που να δηµιουργεί κραδασµούς στην κίνηση των αµαξιδίων ή ανατροπές κατά το βάδισµα των εµποδιζόµενων γενικά ατόµων. Η διαστασιολόγηση των σηµείων εισόδου - εξόδου είναι αυτή που καθορίζει την ακτίνα αυτόνοµης διακίνησης και το µέγεθος δραστηριοποίησης των εµποδιζόµενων ατόµων, χαρακτηρίζοντας προσπελάσιµο ή µη κάποιο χώρο. Εποµένως είναι απαραίτητος ο σωστός σχεδιασµός των σηµείων εισόδου - εξόδου ώστε αυτά να εξυπηρετούν όλους τους χρήστες του δοµηµένου περιβάλλοντος. Προσπελάσιµα -οριζοντίως και κατακορύφως,σε όλα τα επίπεδα επιβάλλεται να κατασκευάζονται όλα τα κτίρια που χρησιµοποιούνται από κοινό, όπου ένα εµποδιζόµενο άτοµο µπορεί να φθάσει είτε ως επισκέπτης είτε ως εργαζόµενος. Τα κτίρια κατοικίας πρέπει να κατασκευάζονται προσαρµόσιµα ή - προκειµένου για υφιστάµενα - να µετατρέπονται σε προσπελάσιµα από εµποδιζόµενο άτοµο,εφόσον αυτό κατοικεί εκεί. 19

21 Είσοδοι σχεδόν συνεπίπεδοι µε τον περιβάλλοντα χώρο ή σε αντίθετη περίπτωση συνδεόµενες µε αυτόν µε κεκλιµένα επίπεδα κλίσης µέχρι 5% και πλάτους τουλάχιστον 1,30µ και σε σύνδεση πάντα µε την στάθµη του ανελκυστήρα, θύρες µε επάλληλα φύλλα συρόµενα και θύρες µε πλάτος τουλάχιστον 90εκ - από κάσα σε κάσα - φέρουσες διαφανή φεγγίτη που διευκολύνει τον έλεγχο της κίνησης πίσω από την θύρα, κατάλληλες χειρολαβές, ανεµοφράκτες και πλατύσκαλα µε τουλάχιστον 1,50µ µεταξύ θύρας και απέναντι επιφάνειας, διακόπτες κλήσεως τοποθετηµένοι σε ζώνη υψών µεταξύ 90 και 120εκ και ένα τουλάχιστον WC ειδικά διαµορφωµένο για την εξυπηρέτηση των εµποδιζόµενων ατόµων, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προσπελασιµότητα οποιουδήποτε κτιρίου από ένα εµποδιζόµενο άτοµο. 20

22 ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ Η τοποθέτηση των κατάλληλων µηχανισµών χειρισµού ( χειριστήρια εγκαταστάσεων και εξοπλισµού, κουµπιά κλήσεως,διακόπτες, ρευµατοδότες και χειρολαβές ) πρέπει να γίνεται σε σηµεία και ύψη προσιτά από όλους (βλ.σχέδιο " Ζώνη τοποθέτησης µηχανισµών χειρισµού" ) και στα ίδια πάντα σταθερά σηµεία για όλες τις περιπτώσεις, πχ οι διακόπτες για το φως στα δεξιά των ανοιγµάτων και κοντά στην κάσα της πόρτας, τα κουµπιά κλήσεως των ανελκυστήρων σε ύψος προσιτό στους χρήστες αµαξιδίων, τα κουµπιά των ανελκυστήρων µε ανάγλυφη σήµανση για τους τυφλούς. Τα ερµάρια πρέπει να κατασκευάζονται έτσι ώστε να είναι προσεγγίσιµα και εύχρηστα από τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες ( αβαθή ερµάρια, ράφια συρόµενα προς τα έξω, κάτω θυρόφυλλα συρόµενα επάλληλα κλπ). Η προστασία των διαφόρων σηµείων που µπορεί να προκαλέσουν τραυµατισµό, έγκαυµα ή ηλεκτροπληξία των εµποδιζόµενων γενικά ατόµων ( σωλήνες ύδρευσης ζεστού νερού, πρίζες, εστίες κουζίνας κλπ) είναι απαραίτητη. Εξίσου απαραίτητη είναι η προστασία µε κιγκλιδώµατα κατάλληλης µορφής και ύψους των εµποδιζόµενων ατόµων στους εξώστες, τις ανοικτές δεξαµενές και πισίνες καθώς και στις εξόδους χώρων µεγάλων συναθροίσεων κοινού (σχολεία, γυµναστήρια, γήπεδα, αίθουσες θεαµάτων κλπ) 21

23 ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΚΟΗΣ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗΣ Απαιτείται ηχοπροστασία σε χώρους συγκεντρώσεως κοινού (αίθουσες αναψυχής, θεαµάτων κλπ), γιατί τα άτοµα µε προβλήµατα στην όραση και ιδιαίτερα οι τυφλοί έχουν εξασκηθεί να αντιλαµβάνονται τον χώρο µε την ακοή, µε αποτέλεσµα να χάνουν την αίσθηση αυτή σε χώρους µε οχλαγωγία, θόρυβο και αντήχηση. Η διαφοροποίηση της ηχητικής των διαφόρων υλικών είναι απαραίτητη για την καθοδήγηση των ατόµων µε προβλήµατα στην όραση, σε συνδυασµό µε την ύπαρξη ηχητικής σήµανσης. Για την εύκολη και ασφαλή διακίνηση των χρηστών αµαξιδίων πρέπει να εξασφαλίζεται οπτικό πεδίο χωρίς σκοτεινές περιοχές. Τα χρώµατα πρέπει να χρησιµοποιούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγονται φαινόµενα σύγχυσης λόγω αχρωµατοψίας, κυρίως στις περιπτώσεις όπου απαιτείται διευκόλυνση µεγάλου αριθµού διακινουµένων εµποδιζόµενων ατόµων (όπως πχ. σε περιπτώσεις σταθµών τραίνων,αεροδροµίων κλπ). Η καλύτερη αντιµετώπιση αυτών των περιπτώσεων είναι ο συνδυασµός των χρωµατικών ενδείξεων µε κείµενο ή πικτογράφηµα. 22

24 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ Κατά το πρώτο µισό του 20ου αιώνα η Ελληνική Πολιτεία δεν έδειξε µέριµνα για τα άτοµα µε σωµατική αναπηρία. Η ευαισθητοποίησή της σ αυτό το ζήτηµα ξεκίνησε µε το τέλος σχεδόν του πρώτου µισού του αιώνα. Κρίνεται βέβαια σκόπιµο να σηµειωθεί ότι επρόκειτο για µια ταραχώδη περίοδο, ενώ τα στατιστικά στοιχεία που ανέδειξαν το διαµέτρηµα του ζητήµατος, άρχισαν να αξιολογούνται αρκετά αργά. Οτιδήποτε πρωτοβουλίες αναπτύχθηκαν είχαν ως αφετηρία ιδιώτες και το αποτέλεσµά τους ήταν η ίδρυση ιδρυµάτων. Τα ιδρύµατα αυτά παρείχαν στα άτοµα µε φυσική υστέρηση προστασία, εκπαίδευση και περίθαλψη ενώ αργότερα και επαγγελµατική κατάρτιση. Οι πρωτοβουλίες των ιδιωτών και των συλλόγων θα µπορούσε να ειπωθεί ότι αποτέλεσαν την απαρχή, που έστω αρκετά αργότερα συνέτεινε στη θεσµοθέτηση της ειδικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Το κίνητρο αυτής της ιδιωτικής πρωτοβουλίας φάνηκε να είναι <<το συναίσθηµα του οίκτου>>. Η πρακτική µεταχείριση των σωµατικώς αναπήρων στην προπολεµική περίοδο, συµπεριλάµβανε την κλειστή τους προστασία, την ιδρυµατική περίθαλψη και την προαγωγή τους µέσα από την παροχή βασικών γνώσεων. Σταδιακά και λόγω της επιρροής από χώρες του εξωτερικού, άρχισε να διαµορφώνεται ένα ιδεολογικό πλαίσιο, µε άξονες την ίση µεταχείριση αυτών των ατόµων σε συνάρτηση µε τον υπόλοιπο, χωρίς ειδικές ανάγκες, πληθυσµό. Άρχισε να αντιµετωπίζεται το ζήτηµα της ικανότητας των σωµατικών αναπήρων και της δυνατότητας προσφοράς τους στην ευρύτερη κοινωνία, µε την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιζόταν η δυνατότητα παροχής, για όσους τουλάχιστον µπορούσαν, ανώτερης µόρφωσης και αποτελεσµατικής επαγγελµατικής κατάρτισης. Ο Στασινός (1991) παρατήρησε ότι κατά τη διάρκεια της προπολεµικής περιόδου, υπήρξε κάποια µορφή µετεξέλιξης στη στάση της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στα άτοµα µε σωµατική αναπηρία. Πολύ ενδιαφέρουσα είναι η εικόνα που δόθηκε για τα άτοµα αυτά µέσα από την νεοελληνική πεζογραφία, η οποία αντικατοπτρίζει εν µέρει τη γενικότερη κοινωνική αντίληψη. Για παράδειγµα, οι κωφάλαλοι 23

25 επιστρατεύονταν κατά κανόνα για να διαδραµατίσουν δευτερεύοντες περιθωριακούς ρόλου. Αξίζει να αναφερθεί ότι µία παράµετρος, την οποία σηµειώνει ο Στασινός (1992), της κινητοποίησης ιδιωτών στο χώρο της βοήθειας υπέρ των σωµατικώς αναπήρων, ήταν και οι ιδιοτελείς φιλοδοξίες των δωρητών καθώς και η προσπάθειά τους να προβάλουν την προσωπικότητά τους στον ευρύτερο κοινωνικό χώρο δραστηριοποίησής τους. Αναφορικά µε τη στάση των γονιών ενός παιδιού µε σωµατική αναπηρία κατά την περίοδο , υποστηρίχθηκε ότι, λόγω της φύσης της υστέρησης, ήταν εύκολο αυτή να γίνει γρήγορα αντιληπτή. Οι γονείς δεν είχαν την ευχέρεια να αποµονώσουν το παιδί στο σπίτι, γιατί σε αρκετές περιπτώσεις χρειαζόταν η βοήθεια ειδικών. Πάντως οι γονείς, κατά κανόνα, βίωναν αισθήµατα ενοχής, άγχους και αγωνίας για την τύχη του παιδιού και κατέφευγαν για βοήθεια στην ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία είχε την οικονοµική ευχέρεια για παροχή ιδρυµατικής περίθαλψης. Σε αυτό το σηµείο αξίζει να αναφερθεί, ότι κάποιοι από τους ιδιώτες που ανέλαβαν πρωτοβουλίες, το έκαναν ορµώµενοι από τις εµπειρίες που απέκτησαν κατά την παραµονή τους στο εξωτερικό. Η εκτίµηση όµως είναι ότι η ελληνική κοινωνία αυτής της περιόδου ήταν µάλλον ανέτοιµη σε επίπεδο ψυχολογικό και οικονοµικό, να δεχτεί τα άτοµα µε σωµατική αναπηρία. Αναφορικά µε τα άτοµα µε νοητική υστέρηση, η κατάσταση, κατά την προπολεµική περίοδο, ήταν διαφορετική, µε έντονα στοιχεία προκατάληψης και ρατσισµού. Ο ιδιωτικός τοµέας δεν ανέπτυξε ιδιαίτερες πρωτοβουλίες υποστήριξης. Οι εξαιρέσεις ήταν πολύ λίγες, µεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο. Γληνός, µέλος του Εκπαιδευτικού Οµίλου, ο οποίος στο περιοδικό του <<Αναγέννηση>>, είχε ζητήσει απ το κράτος να µεριµνήσει για την ίδρυση των κατάλληλων ιδρυµάτων, µε εκπαιδευτικό χαρακτήρα, για τα παιδιά µε νοητική υστέρηση. Από τις αρχές της δεκαετίας του 20, τα άτοµα µε νοητική υστέρηση θεωρούνταν από το επίσηµο Κράτος ως <<υπολειπόµενα>> των άλλων, τόσο από πνευµατική όσο και από ηθική άποψη. Η άποψη αυτή, όπως ήταν φυσικό, είχε και την ανάλογη πρακτική έκφραση. Ουσιαστικά, µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 40, το ελληνικό κράτος δεν είχε λάβει καµιά µέριµνα για τα άτοµα µε νοητική υστέρηση. Κατά το τέλος της 24

26 δεκαετίας του 30, στους µαθητές µε νοητική υστέρηση προσδόθηκε ο χαρακτηρισµός <<ανώµαλοι και καθυστερηµένοι>>. Τα παιδιά που δεν ήταν << εκπαιδεύσιµα >> και ανήκαν στην κατηγορία της βαριάς νοητικής υστέρησης, ανήκαν επίσηµα στην κατηγορία των <<ηλιθίων>> και η πολιτεία συνιστούσε την εισαγωγή τους σε ιδρύµατα ή άσυλα. Υπήρξαν ακόµη και προσεγγίσεις που υιοθέτησαν την άποψη ότι τα παιδιά µε νοητική υστέρηση αποτελούσαν δηµόσιο κίνδυνο, ενώ συχνός ήταν ο χαρακτηρισµός <<άρρωστα άτοµα>>. Το κυρίαρχο γεγονός ήταν ότι δεν υπήρξε κανένας προγραµµατισµός µε στόχο την κοινωνική τους ένταξη. Βέβαια υπήρξαν και οι θετικές προτάσεις προς την πολιτεία, που έτειναν προς την κατεύθυνση της εκπαίδευσης αυτών των ατόµων, αλλά χωρίς ουσιαστικά αποτελέσµατα. Υπήρξαν και περιπτώσεις γονιών, που σύµφωνα µε µαρτυρίες δασκάλων, παρακαλούσαν το διευθυντή του Πρότυπου Ειδικού Σχολείου Αθηνών, να δεχτεί για εγγραφή το παιδί τους, µόνο και µόνο για να απαλλαγούν απ αυτό. Σε ειδική µελέτη που έκανε προπολεµικά δασκάλα του Προτύπου Ειδικού Σχολείου Αθηνών, ανέφερε µεταξύ άλλων, ότι τα παιδιά αυτά αντίκρισαν στο σπίτι τους δυστυχία, κακοµοιριά και τέλεια παραµέληση. Πολλές µητέρες έλεγαν συχνά στους δασκάλους: <<Είναι χαζό καλέ!>> <<είναι αγαθός>>, <<µας τυραννάει εµένα και τον πατέρα του>>!!! Με πρωτοβουλία του επίσηµου Κράτους ιδρύθηκε το 1937 το πρώτο δηµόσιο ειδικό σχολείο στην Ελλάδα για <<ανώµαλους και καθυστερηµένους παίδες>> µε έδρα στην Αθήνα. Ο σχετικός νόµος παρείχε επίσης τη δυνατότητα ίδρυσης παρόµοιων αυτοτελών σχολείων, καθώς και ειδικών τάξεων προσαρτηµένων σε κανονικά σχολεία, όχι µόνο στην Αθήνα αλλά και στα υπόλοιπα διαµερίσµατα της χώρας. Αξίζει όµως να σχολιαστεί ότι το Κράτος δεν έκανε χρήση αυτού του νόµου, µέχρι τις αρχές περίπου της δεκαετίας του 70. Πάντως ο νόµος και η όλη πολιτική φιλοσοφία που αποτέλεσε το υπόβαθρό του, βασίστηκε στην ιδεολογία του διαχωρισµού των µαθητών σε <<κανονικούς>> και <<πνευµατικώς υπολειπόµενους>> ή <<ανώµαλους>>. Γεγονός όµως είναι, ότι όσον αφορά το γράµµα του νόµου, φάνηκε να παίρνονται πολύ σηµαντικές πρωτοβουλίες για τα παιδιά µε ειδικές ανάγκες, οι οποίες ήταν άµεσα επηρεασµένες από χώρες και προγράµµατα της ύσης. Απουσίαζε βέβαια η πολιτική βούληση, που θα έκανε πράξη τις οποιεσδήποτε ευεργετικές καινοτοµίες των νοµοθετικών 25

27 εισηγήσεων. Από την άλλη πλευρά, αυτή η πολιτική απραξία δεν συναντούσε καµιά ουσιαστική αντίσταση στην κοινωνία, η οποία διατηρούσε µία καθαρά ρατσιστική και απορριπτική στάση απέναντι στα άτοµα µε νοητική υστέρηση. Ο Κ. Καλαντζής, σχολιάζοντας το νοµοθετικό πλαίσιο της εποχής, επισήµανε ότι ο νόµος του 1937, ονόµασε το ειδικό σχολείο ως <<Σχολείο Ανωµάλων>>, χωρίς να ζητηθεί η γνώµη των παιδαγωγών. Συνεχίζοντας τόνισε: <<Τώρα άλλο αν ο λαός γύρω µε τις απορριπτικές τάσεις που ήταν έντονες τότε το ονόµασε Ανώµαλο Σχολείο>>. Ως πιθανή αιτία της ενασχόλησης του Κράτους, σε νοµοθετικό επίπεδο, µε τα άτοµα µε νοητική υστέρηση, µπορεί να προσδιοριστεί και η ανάπτυξη αυτή την περίοδο, των επιστηµών της Παιδαγωγικής και της Ψυχολογίας, που έδωσαν έµφαση στην ατοµικότητα του παιδιού, διευκόλυναν τη διαδικασία της διάγνωσης και έκαναν προτάσεις θεραπευτικής παρέµβασης. Παράλληλα στην Ευρώπη, Μ. Βρετανία, Γαλλία αλλά και στις Η.Π.Α., καθιερώθηκε η υποχρεωτική φοίτηση στο σχολείο και πάρθηκαν µέτρα για τα παιδιά µε νοητική υστέρηση, γεγονός που αναµφισβήτητα επηρέασε και την ελληνική πολιτική ηγεσία. Μια άλλη σηµαντική παράµετρος πίεσης προς την πολιτεία ήταν ο µεγάλος αριθµός ατόµων µε νοητική υστέρηση. Τέλος σχολιάστηκε, ότι η πολιτεία προσπάθησε να προφυλάξει την αισθητική εικόνα της κοινωνίας, προωθώντας την ιδρυµατοποίηση, µε σκοπό τη µη εµφάνιση ατόµων µε ειδικές ανάγκες σε δηµόσιους χώρους. Επρόκειτο για σταθερή πολιτική τάση των αυταρχικών καθεστώτων, µε σκοπό τον τεχνητό εξωραϊσµό της κατάστασης και τη συγκάλυψη <<δυσάρεστων κοινωνικά φαινόµενων>>, που συνδέονταν µε την νοητική υστέρηση. Κατά τα µέσα της δεκαετίας του 50, σηµειώθηκε κάποια µετεξέλιξη στο χώρο της δραστηριοποίησης υπέρ των ατόµων µε σωµατική αναπηρία. Γενικότερα, το πρόβληµα της αντιµετώπισης των σωµατικά αναπήρων κατά τη µετεµφυλιακή περίοδο, ως τις αρχές της µεταπολίτευσης, είχε περιέλθει σχεδόν στην αποκλειστική ευθύνη του ιδιωτικού τοµέα. Το κράτος περιόρισε την παρέµβασή του στο επίπεδο ορισµένων νοµοθετικών ρυθµίσεων, που κινήθηκαν στο πνεύµα των ιακηρύξεων του Ο.Η.Ε. για την ισοτιµία των ανθρώπων. Η βελτίωση αυτή σε νοµοθετικό επίπεδο δε σήµαινε αυτόµατα ότι υπήρξε ριζική αλλαγή των 26

28 κοινωνικών στάσεων προς τα άτοµα µε σωµατική αναπηρία. Ενώ για παράδειγµα η ελληνική κοινωνία θεωρούσε τα <<κωφάλαλα>> άτοµα ικανά για εκπληκτικές επιδόσεις, παράλληλα τα θεωρούσε επικίνδυνα µε τάσεις αντικοινωνικής συµπεριφοράς. Ειδικά µε τη <<κωφαλαλία>> είχαν συνδεθεί και δεισιδαιµονίες. Συµπερασµατικά µπορεί να ειπωθεί, ότι η όλη µεταχείριση των σωµατικά αναπήρων στην Ελλάδα κατά την περίοδο , βασιζόταν κυρίως στην ιδεολογία της κλειστής περίθαλψης, µια τακτική που οδηγούσε ουσιαστικά στην κοινωνική τους αποµόνωση. 27

29 ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, θεωρούνται αυτά που αντιμετωπίζουν τις παρακάτω δυσκολίες: Α) μαθησιακές δυσκολίες, Β) προβλήματα όρασης, Γ) προβλήματα ακοής, Δ) νοητική υστέρηση, Ε) αυτισμό, Στ) νευρολογικές και άλλες παθήσεις, Ζ) σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες, Η) πολλαπλές αναπηρίες, Θ) προβλήματα λόγου και ομιλίας. Η σχετική νομοθεσία συμπεριλαμβάνει το νόμο για την εκπαίδευση και τον πρόσφατο νόμο για την ειδική αγωγή, ο οποίος συμπληρώνει, εκσυγχρονίζει και αναβαθμίζει το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής. Σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτή, στα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με νοητική υστέρηση, παρέχεται ειδική εκπαίδευση με στόχο την ανάπτυξη της προσωπικότητας τους, τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους, την επαγγελματική κατάρτιση και την ισότιμη κοινωνική τους εξέλιξη. Για την επίτευξη των στόχων αυτών λαμβάνονται μέτρα και παρέχονται υπηρεσίες σε άτομα ηλικίας μέχρι 22 ετών. Εκπαίδευση σε ξεχωριστό σχολείο ειδικής αγωγής ή σε σχολεία και τάξεις που λειτουργούν ανεξάρτητα ως σχολικά παραρτήματα σε νοσοκομεία, κέντρα αποκατάστασης και ιδρύματα παρέχεται μόνο εφόσον ο βαθμός και το 28

30 είδος του προβλήματος του ατόμου με ειδικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης της νοητικής υστέρησης, καθιστά ιδιαιτέρως δύσκολη την εκπαίδευσή του σε κανονικό σχολείο. Τέλος υπάρχει επίσης η δυνατότητα σε εξαιρετικές περιπτώσεις της κατ οίκον εκπαίδευσης από ειδικούς εκπαιδευτικούς. Ανάλογα με τις ικανότητές τους, η φοίτηση μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα κανονικά σχολεία, το έκτο δηλαδή έτος της ηλικίας τους, ή να παραταθεί ανάλογα με τις μαθησιακές δυσκολίες των φοιτούντων μέχρι και το εικοστό δεύτερο έτος της ηλικίας τους, ή ακόμη και μετά το έτος αυτό σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Για την παράταση αποφασίζει ο αρμόδιος προϊστάμενος της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από εισήγηση του σχετικού Κέντρου Διάγνωσης, Αξιολόγησης και Υποστήριξης (ΚΔΑΥ). Τα ΚΔΑΥ είναι ένας σχετικά νέος θεσμός, ο οποίος λειτουργεί σε διάφορους νομούς της χώρας, στο πλαίσιο της αποκέντρωσης των υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Σύμφωνα με τη σχετική υπουργική απόφαση, όλες οι πράξεις, οι ενέργειες και οι εισηγήσεις των ΚΔΑΥ έχουν εκπαιδευτικό προσανατολισμό. Συγκεκριμένα τα ΚΔΑΥ είναι υπεύθυνα για να: παρέχουν διαγνώσεις για τη φύση και το βαθμό δυσκολιών που έχουν τα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, συμβουλεύουν σχετικά με την εγγραφή των μαθητών, την κατάταξη και την παρακολούθηση του κατάλληλου, κανονικού ή ειδικού σχολείου, παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες και καθοδήγηση σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, παρέχουν ειδική παιδαγωγική υποστήριξη στο σπίτι(σε ειδικές περιπτώσεις), και παρέχουν υπηρεσίες πρώιμης παρέμβασης. 29

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ 1. ΓΕΝΙΚΑ Κεφάλαιο 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ : ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ I I ΘΕΜΑ: ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Α. Μ. Ε. Α) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κα. ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

επιμέλεια Ελπινίκη Παπουτσάκη Γιώργος Χατζηκωσταντής

επιμέλεια Ελπινίκη Παπουτσάκη Γιώργος Χατζηκωσταντής Εργασία πληροφορικής Γ 2 Β ομάδα 38 ο Γυμνάσιο Αθηνών επιμέλεια Ελπινίκη Παπουτσάκη Γιώργος Χατζηκωσταντής ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή και έναρξη κατηγοριών με τα άτομα με δυσκολία στην κίνηση... σελ.3 Άτομα

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Μπάτσιου Μάϊος 2012. 1924 : Παγκόσμιοι Αγώνες Κωφών (Γαλλία)

Σοφία Μπάτσιου Μάϊος 2012. 1924 : Παγκόσμιοι Αγώνες Κωφών (Γαλλία) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Σοφία Μπάτσιου Μάϊος 2012 Σημαντικές χρονολογίες 1924 : Παγκόσμιοι Αγώνες Κωφών (Γαλλία) 1952: Αγώνες για τα άτομα που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 7. ΕΙΣΟ ΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ Η ΕΙΣΟ ΟΣ κάθε κτιρίου είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Σχεδιασμού και Κριτήρια Ένταξης στον Σχεδιασμό της Ε.Α.ΟΜ. ΑμεΑ για τα έτη 2010-2012. Ατομικά Αθλήματα:

Κατηγορίες Σχεδιασμού και Κριτήρια Ένταξης στον Σχεδιασμό της Ε.Α.ΟΜ. ΑμεΑ για τα έτη 2010-2012. Ατομικά Αθλήματα: Κατηγορίες Σχεδιασμού και Κριτήρια Ένταξης στον Σχεδιασμό της Ε.Α.ΟΜ. ΑμεΑ για τα έτη 2010-2012 Ατομικά Αθλήματα: Για τα ατομικά αθλήματα: Στίβος, Κολύμβηση, Σκοποβολή, Άρση Βαρών σε πάγκο, Ποδηλασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΥΦΛΩΝ

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΥΦΛΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΥΦΛΩΝ 2012 Ο Αθλητικός ύλλογος Συφλών ΗΥΑΙΣΟ ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2001 από άτομα με προβλήματα όρασης και μη με κοινό σημείο αναφοράς ανάμεσά τους την αγάπη για τον αθλητισμό, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας Η καλαθοσφαίριση με αμαξίδιο Κοκαρίδας Δημήτρης & Πέρκος Στέφανος Περιεχόμενα Πρόλογος..... Εισαγωγή.....

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Παραολυμπιακοί Αγώνες

Παραολυμπιακοί Αγώνες Παραολυμπιακοί Αγώνες Ιστορικό Οι πρώτοι αγώνες για αθλητές με αναπηρία έγιναν το 1948 στο Στόουκ Mάντεβιλ στην Αγγλία. Την ημέρα της τελετής έναρξης για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1948 στο Λονδίνο, ξεκίνησαν

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.1. Εισαγωγική ενημέρωση για τη φιλοσοφία, τους σκοπούς και την ανάπτυξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΟΛΥΜΠΙΑΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ. Σκοπός του μαθήματος. Άτομα με αναπηρία. είναι οι φοιτητές

ΠΑΡΑΟΛΥΜΠΙΑΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ. Σκοπός του μαθήματος. Άτομα με αναπηρία. είναι οι φοιτητές Μάθημα επιλογής ΠΑΡΑΟΛΥΜΠΙΑΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ Σοφία Μπάτσιου Οκτώβριος 2013 Σκοπός του μαθήματος είναι οι φοιτητές να γνωρίσουν τα Παραολυμπιακά Αθλήματα και τους κανονισμούς διεξαγωγής τους. το ρόλο του αγωνιστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ 1. ΓΕΝΙΚΑ Κεφάλαιο 8. ΗΜΟΣΙΟΙ ΧΩΡΟΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Απαραίτητη προϋπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Τραυματισμοί του Νωτιαίου Μυελού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014. Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014. Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014 Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΟΛΟΣ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ.. ΟΛΟΙ ΙΣΟΙ!

ΟΛΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ.. ΟΛΟΙ ΙΣΟΙ! ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΟΛΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ.. ΟΛΟΙ ΙΣΟΙ! ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΤΑΞΗ Γ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2014-2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Άτομα με ειδικές ανάγκες Παθήσεις σελ. 3 Αισθητηριακή ολοκλήρωση Σύνδρομο Γουίλιαμ Σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, σύμφωνα με την χρήση τους, για διευκόλυνση στην εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων:

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, σύμφωνα με την χρήση τους, για διευκόλυνση στην εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων: 9. ΚΤΙΡΙΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟ 1. Γενικά Ως κτίρια που χρησιμοποιούνται από το κοινό ορίζονται τα κτίρια ή τμήματα κτιρίων ή δομικά έργα ή υπαίθριοι χώροι που περιορίζονται από δομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ. Τίτλος Στόχος και Περιεχόµενα Λέξεις-Κλειδιά Στόχος της ιάλεξης: Περιεχόµενα της διάλεξης. Βασική Βιβλιογραφία

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ. Τίτλος Στόχος και Περιεχόµενα Λέξεις-Κλειδιά Στόχος της ιάλεξης: Περιεχόµενα της διάλεξης. Βασική Βιβλιογραφία MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 4. ΚΛΙΜΑΚΕΣ Ή ΣΚΑΛΕΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΛΙΜΑΚΑ ή ΣΚΑΛΑ ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Α ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... ΜΕΡΟΣ Α ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΟ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΣΤΗ ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΤΙΡΙΟ Δ ΣΤΑΔΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΜΕΛΕΤΗ Αρχιτεκτονικά : Στατικά Ηλεκτρομηχανολογικά:

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15 Πρόλογος... 21 1 Eπισκόπηση: H εκπαίδευση των κωφών... 29 Eισαγωγή... 29 Η επίδραση της δημόσιας εκπαίδευσης... 39 Oρισμοί... 44 Απλοί γενικοί ορισμοί...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΗ, ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ (Α μέρος)

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΗ, ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ (Α μέρος) ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΗ, ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ (Α μέρος) ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ψαθάς Δημήτρης Παιδαγωγός MSc 14-6-09 Τα τελευταία χρόνια, έχει τεθεί εντόνως το πρόβλημα των Ατόμων με Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία δημιουργίας - γέννησης του αθλήματος έχει καταγραφεί η 29 Δεκεμβρίου 1891

Ημερομηνία δημιουργίας - γέννησης του αθλήματος έχει καταγραφεί η 29 Δεκεμβρίου 1891 Η καλαθοσφαίριση ή πιο συχνά μπάσκετ, είναι ένα ομαδικό άθλημα Ημερομηνία δημιουργίας - γέννησης του αθλήματος έχει καταγραφεί η 29 Δεκεμβρίου 1891 Δημιουργός του ήταν ο Καναδός, καθηγητής φυσικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 5. ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΛΥΨΗΣ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ Πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότερες πληροφορίες για το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Δ.Π.Θ. μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Τμήματος

Περισσότερες πληροφορίες για το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Δ.Π.Θ. μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Τμήματος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗ 2012 1 Το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α. - Δ.Π.Θ. περιλαμβάνει δύο κύκλους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΑΜΕΑ. Παναγιώτα Παναγάκη

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΑΜΕΑ. Παναγιώτα Παναγάκη ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΑΜΕΑ Παναγιώτα Παναγάκη Ειδικά σχολεία Δημόσια Πιστοποιημένα Διαγνωστικά Κέντρο ΚΕΔΔΥ (Κέντρο Διαφοροδιάγνωσης Και Υποστήριξης) Ειδικό νηπιαγωγείο και ειδικό δημοτικό σχολείο Κωφών και

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές για την σωστή προσαρμογή και αξιολόγηση της προσβασιμότητας μίας ξενοδοχειακής επιχείρησης για χρήση από ΑμεΑ

Κατευθυντήριες Γραμμές για την σωστή προσαρμογή και αξιολόγηση της προσβασιμότητας μίας ξενοδοχειακής επιχείρησης για χρήση από ΑμεΑ Κατευθυντήριες Γραμμές για την σωστή προσαρμογή και αξιολόγηση της προσβασιμότητας μίας ξενοδοχειακής επιχείρησης για χρήση από ΑμεΑ Μια ξενοδοχειακή επιχείρηση που θα φιλοξενεί επισκέπτες ΑμεΑ που διακινούνται

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί

Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Πολιομυελίτιδα Νόσος που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΙΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΙΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΙΣΕΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΧΩΡΟΥ ΤΗΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Παραολυμπιακή Ημέρα Στο Σχολείο»

«Παραολυμπιακή Ημέρα Στο Σχολείο» «Παραολυμπιακή Ημέρα Στο Σχολείο» ΤΕΦΑΑ Σερρών Εργαστήριο Προσαρμοσμένης Φυσικής Αγωγής Παραολυμπιακή Ημέρα Σχολείο Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά, νέους και εκπαιδευτικούς που στοχεύει να διδάξει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ Σχολική Μονάδα Συντάκτης Αποδέκτης Κολλέγιο Αθηνών Κολλέγιο Ψυχικού Tμήμα Φυσικής Αγωγής Δημοτικά-Γυμνάσια - Λύκεια Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό Σύστημα διαρκούς παρακολούθησης Δοµών Eιδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης (ΔΕΑΕ)

Πληροφοριακό Σύστημα διαρκούς παρακολούθησης Δοµών Eιδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης (ΔΕΑΕ) Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού 14-15 Μαΐου 2013 Πληροφοριακό Σύστημα διαρκούς παρακολούθησης Δοµών Eιδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης (ΔΕΑΕ) Γ ε ώ ρ γ ι ο ς Κ ο υ ρ ο υ π έ τ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΗ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΗ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΚΜ: ΚΕ1001 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΩΝ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ Η ΑΣΦΑΛΕΣΤΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία

Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία Εύλογες προσαρμογές Προσπελασιμότητα Σύμφωνα με το άρθρο 9 της Σύμβασης δικαιωμάτων των ανθρώπων με αναπηρία και η προσβασιμότητα ορίζεται ως:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τον προγραμματισμό του μαθήματος Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο.

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τον προγραμματισμό του μαθήματος Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ Ταχ. Διευθ.: ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΑΝΘΙΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η προπόνηση νευρομυϊκής συναρμογής στο ποδόσφαιρο

Η προπόνηση νευρομυϊκής συναρμογής στο ποδόσφαιρο Η προπόνηση νευρομυϊκής συναρμογής στο ποδόσφαιρο Παναγιώτης Κονομάρας BSc, MSc Μεγιστοποίηση Απόδοσης Αθλητών -Εργοφυσιολογία Γυμναστής Κ20 ΠΑΕ Πανθρακικός Συνεργάτης Εργαστηρίου Ø Δύναμη Ø Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ 1438 / Διάγραμμα 1 ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Κάποιες φορές ακούμε να γίνεται συζήτηση για τα άτομα με αναπηρία. Το τελευταίο διάστημα,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ Σκοπός του ερωτηματολογίου είναι να καταγράψει τη δυνατότητα χρήσης από άτομα με αναπηρίες των υφιστάμενων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. 1 ο Εξάμηνο. Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3)

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. 1 ο Εξάμηνο. Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3) ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 1 ο Εξάμηνο Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) 128 129 130 Ιστορία και Φιλοσοφία της Φυσικής Αγωγής και του Αθλητισμού 4 6 1 ο Περιγραφική και Λειτουργική Ανατομική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τον προγραµµατισµό της Φυσικής Αγωγής στο δηµοτικό

Οδηγίες για τον προγραµµατισµό της Φυσικής Αγωγής στο δηµοτικό ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Σέρρες: 13 / 9 / 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Αρ. Πρωτ. : 1000 ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ --- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ /ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ --- ΓΡΑΦΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Τα στοιχεία που ακολουθούν αποτελούν ευρήματα της επιστημονικής ομάδας της ORIENTUM υπό την επίβλεψη των συμβούλων επαγγελματικού προσανατολισμού Νίκου Παυλάκου

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ Εγνατίας 156, 54006 Θεσσαλονίκη Γραφείο Τύπου: Μιχάλης Δώσσας Τηλ: 2310.891.311, 6974.487.128 Φαξ: 2310.891.313 Ε-mail: gtypou@uom.gr, mikegd@uom.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αρ. σελ.: 5 Θεσσαλονίκη, Τρίτη, 10 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ( PROJECT) Θέμα «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ» ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. «Μαρία Κάλλας» Α λυκείου. Σχολικό έτος 2013-2014

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ( PROJECT) Θέμα «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ» ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. «Μαρία Κάλλας» Α λυκείου. Σχολικό έτος 2013-2014 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ( PROJECT) Θέμα «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ» ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ «Μαρία Κάλλας» Α λυκείου Σχολικό έτος 2013-2014 Υπεύθυνη Καθηγήτρια Πουλοπούλου Σοφία 0 Συντακτική Ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Παλλήνη, 6 Οκτωβρίου 2014 Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Ελληνογερμανικής Αγωγής

Εισαγωγή. Παλλήνη, 6 Οκτωβρίου 2014 Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Ελληνογερμανικής Αγωγής 2 3 4 Εισαγωγή Θέλουμε έναν κόσμο ανοιχτό στο μέλλον και τις προκλήσεις του. Θέλουμε μία κοινωνία ανεκτική σε όλους ανεξάρτητα από γλώσσα, εθνικότητα, θρησκεία, ατομικές διαφορές. Θέλουμε να είμαστε ο

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΣΤΗ ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΚΩΔΙΚΟΣ ΕΡΓΟΥ: 1203-0000

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΣΤΗ ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΚΩΔΙΚΟΣ ΕΡΓΟΥ: 1203-0000 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΟ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΣΤΗ ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΣΤΑΔΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΚΩΔΙΚΟΣ ΕΡΓΟΥ: 1203-0000 ΤΙΤΛΟΣ ΤΕΥΧΟΥΣ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμιοι Αγώνες Special Olympics ΑΘΗΝΑ 2011

Παγκόσμιοι Αγώνες Special Olympics ΑΘΗΝΑ 2011 Παγκόσμιοι Αγώνες Special Olympics ΑΘΗΝΑ 2011 «Θέλω να νικήσω! Αν όμως δεν τα καταφέρω βοηθείστε με να προσπαθήσω με θάρρος!» Όρκος Αθλητού Special Olympics Τα Special Olympics σε παγκόσμιο Επίπεδο Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οφθαλμός. Όραση. Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού. Β έτος

Οφθαλμός. Όραση. Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012 Οφθαλμός Όραση http://www.google.gr/imgres?q=οφθαλμικός+β ολβός&um=1&hl=el&sa=n&biw=1053&bih=609

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 18/8/2008 Αρ. Πρωτ. 10 ΠΡΟΣ

Αθήνα 18/8/2008 Αρ. Πρωτ. 10 ΠΡΟΣ pseepea@yah.gr Αθήνα 18/8/2008 Αρ. Πρωτ. 10 ΠΡΟΣ 1-Την Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων 2- Υπουργό Παιδείας 3- Υπουργό Οικονοµικών 4- Αρχηγούς Πολιτικών Κοµµάτων 5- Μέσα Ενηµέρωσης 6- ΕΣΑΜΕΑ, ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ 7-

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθεσία Εκπαιδευτικό πλαίσιο

Νομοθεσία Εκπαιδευτικό πλαίσιο Νομοθεσία Εκπαιδευτικό πλαίσιο Μέσα σ αυτό το πλαίσιο, η ειδική αγωγή δεν αποτελεί πλέον έναν εξειδικευμένο κλάδο, αλλά μια ευρεία επιστημονική περιοχή που προσεγγίζεται από διάφορες επιστήμες. Πέρα όμως

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Το εμβληματικό της κτίριο

Το εμβληματικό της κτίριο Θεσσαλονίκη, Φεβρουάριος 2014 Η Χριστιανική Αδελφότητα Νέων Θεσσαλονίκης Η ΧΑΝ Θεσσαλονίκης ιδρύεται ως σωματείο κοινωφελές, μη κερδοσκοπικό το 1921. Οι δραστηριότητές της επικεντρώνονται στους νέους ανθρώπους,

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Προς την Οργανωτική Επιτροπή

Προς την Οργανωτική Επιτροπή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ, ΑΠΘ ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία

Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Κουρουπέτρογλου Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μονάδα Προσβασιμότητας για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2002 Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2002 Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2002 Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ενότητα για την απασχόληση ατόµων µε ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προπόνηση της δύναµης στο ποδόσφαιρο Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ποδοσφαιριστής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Παρακολούθηση-διδασκαλία μαθημάτων Διάρκεια των σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική

Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΣΙΣ Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική Χρονική διάρκεια της περιόδου προετοιμασίας Ένταση: στην αρχή χαμηλή και προοδευτικά αυξάνει Ποσότητα: στην αρχή μεγάλη και προοδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές για την σωστή προσαρμογή δωματίου ξενοδοχειακής επιχείρησης για χρήση από ΑμεΑ

Κατευθυντήριες Γραμμές για την σωστή προσαρμογή δωματίου ξενοδοχειακής επιχείρησης για χρήση από ΑμεΑ Κατευθυντήριες Γραμμές για την σωστή προσαρμογή δωματίου ξενοδοχειακής επιχείρησης για χρήση από ΑμεΑ Το δωμάτιο (υπνοδωμάτιο/διαμέρισμα) που φιλοξενεί επισκέπτες ΑμεΑ που διακινούνται με αναπηρικό τροχοκάθισμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 6. ΣΗΜΑΝΣΗ 1. ΟΡΙΣΜΟΣ Ονοµάζεται σήµανση το σύνολο των συµβόλων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Αξιολόγησης Μαθητών

Στοιχεία Αξιολόγησης Μαθητών Στοιχεία Αξιολόγησης Μαθητών ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΝΟΜΟΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ Με την επιστημονική ευθύνη του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιγραφή & Στόχοι του Προγράμματος Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ο ΗΓΙΕΣ Το Γραφείο Μελετών για 'Aτοµα µε Αναπηρίες (ΑµεΑ)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 10. ΚΑΤΟΙΚΙΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ Ο σχεδιασµός της κατοικίας µέχρι σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Εισαγωγή στο µάθηµα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Εισαγωγή στο µάθηµα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Ενότητα 1η Εισαγωγή στο µάθηµα Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα